a

1. pierwsza litera alfabetu polskiego;
2. samogłoska ustna;
3. szósty dźwięk w diatonicznym szeregu podstawowym; la;
4. spójnik;
5. partykuła;
6. wykrzyknik; aa, aaa;
7. oznaczenie przedrostka "atto-";
8. symbol ara, jednostki powierzchni gruntu;
9. skrót od: avancer;
10. symbol przyspieszenia liniowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła drugiej litery alfabetu

Wiktionary

A (minuskuła: a) – pierwsza litera alfabetu łacińskiego i alfabetów na nim opartych, w tym alfabetu polskiego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, następnie wykonać przed sobą kółko dłonią, w zapisie SignWriting: {{PJM|Ą.}}

źródła.

== Ą (język litewski.) ==

litera|Ąą|didžioji ir mažoji raidė Ą (1.1).

wymowa.

znaczenia.

litera

(1.1) jęz. majuskuła drugiej litery alfabetu litewskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɔ̃w̃, AS: õũ̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, następnie wykonać przed sobą kółko dłonią, w zapisie SignWriting: {{PJM|Ą.}}

źródła.

== Ą (język litewski.) ==

litera|Ąą|didžioji ir mažoji raidė Ą (1.1).

wymowa.

znaczenia.

litera

(1.1) jęz. majuskuła drugiej litery alfabetu litewskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła ą

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, następnie wykonać przed sobą kółko dłonią, w zapisie SignWriting: {{PJM|Ą.}}

źródła.

== Ą (język litewski.) ==

litera|Ąą|didžioji ir mažoji raidė Ą (1.1).

wymowa.

znaczenia.

litera

(1.1) jęz. majuskuła drugiej litery alfabetu litewskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła ą

Wiktionary

a'tomek

postać z komiksów Henryka Chmielewskiego "Tytus, Romek i A'Tomek"

SJP.pl

a-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był to aspołeczny typ o atypowych zainteresowaniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a, AS: a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nie-, bez-

Wiktionary

a-a

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie przy kołysaniu do snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nucąc a-a, próbował go uśpić.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a-a (język północnolapoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) nie (wyraża brak zgody)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a-a

Wiktionary

a-a-a

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie przy kołysaniu do snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nucąc a-a-a, próbowała ją uśpić.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a

Wiktionary

a-data

ADATA Technology Co., Ltd. (chiń. trad. 威剛科技股份有限公司) – międzynarodowa korporacja z siedzibą w Tajpej w Tajwanie, zajmująca się produkcją nośników cyfrowego przechowywania danych oraz badaniami naukowymi w zakresie elektroniki cyfrowej.

Wikipedia

a-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji A-dur (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trębacz z łatwością przetransponował utwór do tonacji A-dur.

(2.1) Aby zagrać tę piosenkę, wystarczy znać trzy akordy – A-dur, D-dur i E-dur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa‿dur, AS: a‿dur

Wiktionary

ą-ę

przymiotnik

(1.1) pot. o osobie zmanierowanej, mającej o sobie wysokie mniemanie i obnoszącej się z tym

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ę-ą, pretensjonalny, snobistyczny

Wiktionary

a-ha

norweski zespół muzyczny grający pop i jego odmiany

SJP.pl

a-ha (wymowa: ɑˈhɑː) – norweski zespół muzyczny wykonujący muzykę pop, będącą wypadkową stylów rock, synth pop oraz new wave. Zespół powstał w 1982 z inicjatywy wokalisty Mortena Harketa, gitarzysty Påla Waaktaara oraz klawiszowca Magne Furuholmena.

Wikipedia

a-klasowy

należący do klasy jakości A

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do klasy jakości A

Wiktionary

a-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji a-moll (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wolfgang Amadeusz Mozart skomponował „Marsz turecki” w tonacji a-moll.

(2.1) Akord a-moll składa się z dźwięków a, c, e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa‿mɔl, AS: a‿mol

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|as-moll|es-moll|b-moll|f-moll|c-moll|g-moll|d-moll|a-moll|e-moll|h-moll|fis-moll|cis-moll|gis-moll|dis-moll|ais-moll.

(1.1) por|A-dur.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) a minor

* francuski: (1.1) la mineur m.

* niemiecki: (1.1) a-Moll n.

* rosyjski: (1.1) ля минор

* węgierski: (1.1) a-moll

* włoski: (1.1) la minore m.

źródła.

== a-moll (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. a-moll

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) gama

(2.1) akord

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|as-moll|es-moll|b-moll|f-moll|c-moll|g-moll|d-moll|a-moll|e-moll|h-moll|fis-moll|cis-moll|gis-moll|dis-moll|ais-moll.

(1.1) por|A-dur.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) a minor

* francuski: (1.1) la mineur m.

* niemiecki: (1.1) a-Moll n.

* rosyjski: (1.1) ля минор

* węgierski: (1.1) a-moll

* włoski: (1.1) la minore m.

źródła.

== a-moll (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. a-moll

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

a.

1. skrót od: ana (napis na receptach: po równo);
2. skrót od: albo;
3. skrót od: anno (w roku)

SJP.pl

skrót

(1.1) = accusativus

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. accusativus mrz., akuzatiwus mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== A. (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|al̦.ˈte.θa. (dialekty z utożsamieniem s-z) IPA3|al̦.ˈte.sa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = Alteza → Mość, Wysokość

odmiana.

(1.1) lp. A.; lm. AA.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. accusativus mrz., akuzatiwus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. accusativus mrz., akuzatiwus mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== A. (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|al̦.ˈte.θa. (dialekty z utożsamieniem s-z) IPA3|al̦.ˈte.sa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = Alteza → Mość, Wysokość

odmiana.

(1.1) lp. A.; lm. AA.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) A. R.

synonimy.

Wiktionary

a.a.c.

skrót od łacińskiego: anno ante Christum - w roku przed Chrystusem; A.A.C., a.a.Ch.

SJP.pl

a.a.ch.

skrót od łacińskiego: anno ante Christum - w roku przed Chrystusem; A.A.C., a.a.C.

SJP.pl

a.b.c.

grupa młodzieży z ONR-u (Obozu Narodowo-Radykalnego)

SJP.pl

a.c.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.Ch., a.Chr.

SJP.pl

skrót

(1.1) = anno currente → w roku bieżącym

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.c. (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = année courante → bieżący rok

(1.2) = avarie commune → awaria wspólna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

a.c.n.

skrót od łacińskiego: ante Christum natum - w roku przed narodzeniem Chrystusa; a.Ch.n.

SJP.pl

a.ch.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.C., a.Chr.

SJP.pl

a.ch.n.

skrót od łacińskiego: ante Christum natum - w roku przed narodzeniem Chrystusa; a.C.n.

SJP.pl

a.chr.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.C., a.Ch.

SJP.pl

a.d.

skrót od: łac. Anno Domini - w roku Pańskim (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); AD

SJP.pl

a.f.

skrót od: łac. anni futuri (roku przyszłego, w przyszłym roku)

SJP.pl

a.h.

skrót od: łac. ad honores (dla zaszczytu, dla uczczenia)

SJP.pl

a.i.

skrót od: ad interim - tymczasowo, zastępczo; ad int.

SJP.pl

skrót

(1.1) = ad interim → tymczasowo, zastępczo

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== a.i. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = chem. med. active ingredient → składnik aktywny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

a.m.

[czytaj: ej-EM] A.M.;
1. skrót od: ante meridiem (przed południem), używany w języku angielskim przy oznaczaniu godziny;
2. skrót od: w roku świata (tzn. liczonym od stworzenia świata)

SJP.pl

a.m.d.g.

z łaciny: ad maiorem Dei gloriam - ku większej chwale bożej (dewiza zakonu jezuitów); AMDG

SJP.pl

a.n.c.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Chr., a.n.Ch.

SJP.pl

a.n.ch.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Chr., a.n.C.

SJP.pl

a.n.chr.

skrót od łacińskiego: ante nativitatem Christi - przed narodzeniem Chrystusa; a.n.Ch., a.n.C.

SJP.pl

a.p.c.

z łaciny, skrót od: anno post Christum; roku po Chrystusie, naszej ery; a.p.C, a.p.Ch.

SJP.pl

a.p.ch.

z łaciny, skrót od: anno post Christum; roku po Chrystusie, naszej ery; a.p.C, a.p.C.

SJP.pl

a.s.c.

skrót od: akta stanu cywilnego

SJP.pl

a.t.

skrót od: a tergo (z łaciny: od tyłu)

SJP.pl

a.u.c.

skrót od: ab urbe condita (z łaciny: od założenia miasta)

SJP.pl

skrót

(1.1) = ab urbe condita

Wiktionary

Ab urbe condita lub anno urbis conditae (AUC lub A.U.C.) – łacińskie wyrażenie oznaczające „od założenia Miasta” (Rzym), co wydarzyło się, według obliczeń, 21 kwietnia roku 753 p.n.e.

Jedna z wielu metod używanych w czasach rzymskich przez historyków do liczenia lat przeszłych, gdy w użytku był kalendarz rzymski i juliański. System ten, zaproponowany przez Warrona, został zastąpiony przez Anno Diocletiani (A.D.), który z kolei został stopniowo wyparty przez Anno Domini (A.D.).

Wikipedia

a4

format arkusza papieru o wymiarach 210 x 297mm

SJP.pl

- A4 – znormalizowany format arkusza papieru (210×297 mm)

- A4 – kod IATA linii lotniczych Southern Winds

- A4–A1 – niemiecka rakieta znana powszechnie pod nazwą V2

- A-4 Skyhawk – amerykański pokładowy samolot szturmowy

Wikipedia

a6w

zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; A6W, szóstka Weidera

SJP.pl

skrót

(1.1) = sport. aerobiczna szóstka Weidera

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szóstka Weidera; war. a6w

Wiktionary

aa

1. wykrzyknienie sygnalizujące różne stany emocjonalne, m.in. że mówiący dowiedział się właśnie czegoś, co zmienia jego ocenę sytuacji (np. "Aa, tu cię boli."); aaa
2. rodzaj lawy blokowej z rzadkimi, dużymi pęcherzykami gazowymi

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Anonimowi Alkoholicy;

(1.2) = Agencja Autorska

(1.3) = biochem. kwas arachidonowy

Wiktionary

Geografia:

- Aa – wieś w Estonii

- Aa – nazwa rzek

- Aa – rzeka we Francji

- Aa – rzeka w Szwajcarii

- Aa – rzeka w Holandii

- Aa – rzeka w Belgii

Biologia:

- Aa – podrodzaj lądowych ślimaków

- Aa – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dałam mu ultimatum: albo zapisze się na spotkania AA, albo z nami koniec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈː, AS: •‿a

Wiktionary

aa-owiec

członek klubu Anonimowych Alkoholików; aowiec

SJP.pl

aaa

1. wykrzyknik wyrażający głównie poznanie czegoś, co zmienia sytuację (np. "Aaa, rozumiem, rozumiem."); aa;
2. wykrzyknik mający charakter usypiający, kołysankowy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca ziewanie

(1.2) onomatopeja imitująca krzyk

(1.3) wyraz zaskoczenia, zdziwienia (w przedłużonym wariancie)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maciek ziewnął: – Aaa… – zarażając wszystkich.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aa

Wiktionary

aachen

[czytaj: achen] miasto niemieckie; w polskich tekstach należy używać spolonizowanej nazwy: Akwizgran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Akwizgran.

Wiktionary

Niemcy:

- Aachen (pol. Akwizgran) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

- Aachen Hauptbahnhof, Aachen-Rothe Erde, Aachen Schanz, Aachen West – stacje i przystanki kolejowe w Akwizgranie

- Akwizgran – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia w latach 1972–2009

- Aachen – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia w latach 1815–1971

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Król Karol wjeżdżając do Aachen na koniu, w otoczeniu mnóstwa szlachty i służby, olśnił sobą całe miasto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxɛ̃n, AS: aχẽn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Akwizgran

Wiktionary

aak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;

Wiktionary

Aak – płaskodenny statek, używany w żegludze transportowej po Renie (przede wszystkim do przewozu wina).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* niderlandzki: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

thumb|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaːk, AS: •ak

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* niderlandzki: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

thumb|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aalborg

miasto w Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Aalborg, Ålborg (wym. [ˈʌlb̥ɒːˀ], posłuchaj) – miasto w Danii, siedziba regionu Jutlandia Północna i gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: Aalborg i Ålborg.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aalborg to czwarte pod względem wielkości miasto Danii.

(1.1) Grenlandzcy rybacy poławiają dorsza, którego zamrażają i wysyłają do Aalborga.

(1.1) Profesor Jensen rozpoczął swoją karierę akademicką na Uniwersytecie w Aalborgu, gdzie studiował języki nordyckie, a później wykładał językoznawstwo porównawcze.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aalborski

Wiktionary

aalborski

→ Aalborg (miasto w Danii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aalborgiem (miastem w Danii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aalborg m.

Wiktionary

aalen

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Niemcy

- Aalen – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb

- ^ Aalen – stacja kolejowa w Aalen

- Aalen – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb

Inne

- aalen – piętro stratygraficzne środkowej jury

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaːlən

Wiktionary

aalst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. belgijskie miasto w prowincji Flandria Wschodnia, położone nad rzeką Dender

Wiktionary

Aalst (fr. Alost) – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Aalst. Leży nad rzeką Dender. Położone jest pomiędzy Brukselą a Gandawą.

Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego i maszynowego (maszyny włókiennicze). Poza tym rozwinięty jest przemysł chemiczny i skórzano-obuwniczy. Dominuje handel chmielem (wielkie plantacje w okolicy) i kwiatami. Jest także popularnym ośrodkiem turystycznym.

Wikipedia

aalto

[czytaj: alto] nazwisko

SJP.pl

aam

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dawna niemiecka i holenderska miara objętości cieczy;

Wiktionary

Aam – jednostka miary.

Dawna miara niemiecka i holenderska do pomiaru objętości cieczy. Nazwa wywodzi się od łacińskiej nazwy wiadra (ama). Obejmowała w Holandii od 143 do 157 litrów, natomiast w Niemczech 134 do 174,75 litrów. Na określenie tej jednostki używano też nazwy Ohm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwa aam wywodzi się od łacińskiej nazwy wiadra.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aam

* estoński: (1.1) aam

* niderlandzki: (1.1) aam

* niemiecki: (1.1) Ohm

źródła.

== aam (język estoński.) ==

thumb|aam (1.1)

wymowa.

IPA|aːm.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) beczka (piwa, wina)

(1.2) aam

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aan

Archiwum Akt Nowych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Archiwum Akt Nowych

Wiktionary

aap

skrót od: Australian Associated Press (australijska agencja prasowa)

SJP.pl

aar

[czytaj: Ar] rzeka w Szwajcarii; Aare, Aara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech;

(1.2) geogr. Aare, rzeka w Szwajcarii;

Wiktionary

Geografia

Niemcy

- Aar – rzeka, dopływ Renu

Szwajcaria

- Aar – rzeka, dopływ Renu

Zobacz też

- AAR

- Aar-Einrich

- De Aar

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aar jest dopływem Renu.

(1.2) W szwajcarskich górach jest jedna kaskada / gdzie Aar wody błękitnymi spada.

Wiktionary

aara

[czytaj: Ara] rzeka w Szwajcarii; Aare, Aar

SJP.pl

aardvark

czcionka komputerowa

SJP.pl

aare

[czytaj: Ar] rzeka w Szwajcarii; Aar, Aara

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Wiktionary

Aare (niem. Aare, fr. Aar, ret. Ara) – rzeka w Szwajcarii, lewy i najdłuższy dopływ Renu na terenie Szwajcarii – 295 km (płynie w całości w jej granicach), i drugi lewy w skali całej rzeki pod względem długości po Mozeli, a jednocześnie najbardziej zasobny w wodę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aare jest najdłuższym dopływem Renu na terenie Szwajcarii.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aar, Aara

Wiktionary

aargau

miasto w Szwajcarii; Arni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. zob. Argowia.

Wiktionary

Szwajcaria:

- Aargau (pol. Argowia) – kanton

Inne:

- Aargau – planeta z uniwersum Gwiezdnych wojen

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kanton Aargau jest podzielony na jedenaście okręgów.

Wiktionary

aarhus

miasto w Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|duński|Aarhus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aarhus

* białoruski: (1.1) Орхус

* bułgarski: (1.1) Орхус m.

* duński: (1.1) Århus n., Aarhus n.

* łotewski: (1.1) Orhūsa ż.

* węgierski: (1.1) Aarhus

źródła.

== Aarhus (język angielski.) ==

thumb|Aarhus (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Aarhus

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|duński|Aarhus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aarhus

* białoruski: (1.1) Орхус

* bułgarski: (1.1) Орхус m.

* duński: (1.1) Århus n., Aarhus n.

* łotewski: (1.1) Orhūsa ż.

* węgierski: (1.1) Aarhus

źródła.

== Aarhus (język angielski.) ==

thumb|Aarhus (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Aarhus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aaron

1. postać biblijna;
2. biskup krakowski w latach 1046-1059

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, brat Mojżesza;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Aaron – biskup krakowski 1046–1059

- Aaron – opat klasztoru Sankt Martin w Kolonii

- Aaron – herb

- Aaron – hebrajskie imię męskie

- Aaron – postać biblijna

Osoby o nazwisku Aaron:

- Thomas Dean Aaron – amerykański golfista

- Petru Aaron, biskup unicki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I rzekł Pan do Mojżesza: Oto, postanowiłem cię za Boga Faraonowi, a Aaron, brat twój, będzie prorokiem twoim.

(1.2) Mam na imię Aaron i prowadzę antykwariat w Jerozolimie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈːrɔ̃n, AS: •arõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaronita mos.

:: zdrobn. Aaronek mos.

przym. Aaronowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Aron

Wiktionary

aaronek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Aaron

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieszkali tam po sąsiedzku kilkuletni Aaronek z rodziną i pani Julia z synem, działaczem Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaron mos., Aaronita mos.

przym. Aaronowy

Wiktionary

aaronita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. etn. potomek Aarona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Aaronitów należały też kobiety, które jednak nie mogły pełnić żadnych funkcji liturgicznych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaron mos., Aaronek mos.

Wiktionary

aaronowy

taki jak u Aarona, charakterystyczny dla Aarona

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Aarona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyś krzak Mojżeszów boskim ogniem gorejąca, Tyś różdżka Aaronowa, śliczny kwiat rodząca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aaron mos., Aaronek mos.

Wiktionary

aasen

nazwisko, m.in. Ivar Aasen (1813-1896) poeta i językoznawca norweski

SJP.pl

ab

skrót od: Księga Abdiasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Abdiasza

Wiktionary

Wyrazy:

- Ab – w mitologii egipskiej koncepcja serca-duszy

- Ab – jedenasty miesiąc kalendarza żydowskiego

- Ab – cząstka wyrazowa w hebrajskich imionach

Skróty:

- ab – w standardzie ISO 639 kod języka abchaskiego

- Ab – powszechnie używany skrót od wyrazu przeciwciało (ang. antibody)

- Ab – siglum biblijne Księgi Abdiasza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ab 1,20

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ːbˈdʲjaʃa, AS: ḱśẽŋg• abdʹi ̯aša

Wiktionary

aba

szeroki płaszcz w krajach muzułmańskich; abaja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodzie kemerowskim Rosji, lewy dopływ Tomu w dorzeczu Obu

(1.2) geogr. miasto w południowej Nigerii, położone przy zachodnim brzegu rzeki Aba (1.3);

(1.3) geogr. rzeka w południowej Nigerii

Wiktionary

Miejscowości

- Aba – miasto w Nigerii

- Aba – miejscowość na Węgrzech

- Abaj – również Aba, starożytne miasto w Fokidzie

- Aba – miasto w Karii

Imiona

- Aba – żeńskie imię afrykańskie oznaczające urodzona w czwartek

- Aba – imię węgierskie oznaczające ojciec

- wersja aramejskiego imienia i tytułu Boga – Abba

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaba, AS: aba

Wiktionary

abachit

bardzo elastyczna, wielowarstwowa elektroda, stosowana w fotowoltaice

SJP.pl

abachum

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Habakuk, Abakuk, Ambakuk – hebrajskie imię męskie o niejasnej etymologii, przypuszczalnie pochodzące z akadyjskiego, w którym hambakūku oznaczał jakąś pachnącą roślinę, cynamon.

Habakuk w innych językach:

- angielski – Habakkuk

- rosyjski – Авва́кум (Awwakum), Обак.

Habakuk, Abakuk, Ambakuk imieniny obchodzi 15 stycznia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Rzymie przy Via Cornelia męczeństwo szlachetnej rodziny perskiej Maryusza i Marty wraz z ich synami Audifaksem i Abachumem za panowania cesarza Klaudyusza.

Wiktionary

abacja

miasto w Chorwacji; Opatija

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. miasto w Chorwacji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeździła aż do Abacyi,
Po temat do konwersacyi. sic.

Wiktionary

abacki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, nad Iszymem;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) w zagadkach: umowna osoba o nazwisku wywiedzionym od litery A

Wiktionary

Abatskoje (ros. Абатское) – osiedle w Rosji, w obwodzie tiumeńskim.

Leży nad rzeką Iszym; 9.5 tys. mieszkańców 1989; przemysł spożywczy i materiałów budowlanych.

Założone w 1695 r.; na przełomie XIX i XX w. słoboda w guberni tobolskiej, powiecie iszymskim, licząca 3 tys. mieszkańców. W porze letniej odbywał się tu jarmark na płody miejscowe, odwiedzany licznie przez Kirgizów.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Pan Abacki jest dwa razy starszy od pana Babackiego.

Wiktionary

Powiązane:

przym. abacki

Wiktionary

abacysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mat. rachmistrz, liczący na abaku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈt͡sɨsta, AS: abacysta

Wiktionary

abadan

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Iranie;

Wiktionary

Abadan (pers. ‏آبادان‎) – miasto w południowo-zachodnim Iranie (Chuzestan), przy granicy z Irakiem, położone w północnej części wyspy o tej samej nazwie, leżącej w delcie rzeki Szatt al-Arab (będącej przedłużeniem Tygrysu i Eufratu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trudno jest znaleźć jakiekolwiek zdjęcie Abadanu z abadanką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbadãn, AS: abadãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abadańczyk mos., abadanka ż.

przym. abadański

Wiktionary

abadańczyk

mieszkaniec Abadanu (miasta w Iranie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abadanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: abadãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abadan mrz.

:: fż. abadanka ż.

przym. abadański

Wiktionary

abadanka

mieszkanka Abadanu (miasta w Iranie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abadanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trudno jest znaleźć jakiekolwiek zdjęcie Abadanu z abadanką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈdãnka, AS: abadãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abadan mrz.

:: fm. abadańczyk mos.

przym. abadański

Wiktionary

abadański

→ Abadan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abadanem, dotyczący Abadanu

Wiktionary

Patrz:
Abadan
Wymowa:

IPA: ˌabaˈdãj̃sʲci, AS: abadãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abadan mrz., abadańczyk mos., abadanka ż.

Wiktionary

abaddon

1. anioł zagłady opisany w Apokalipsie świętego Jana;
2. polski zespół

SJP.pl

- Abaddon – anioł zagłady opisany w Apokalipsie św. Jana

- Abaddon – polski zespół grający muzykę punkową i hardcore

- Abaddon – fiński muzyk tworzący muzykę SID-ową, członek zespołu Damage

Wikipedia

abadyci

odłam islamu powstały w 674 roku; ibadyci

SJP.pl

abadyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zob. ibadyta.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ibadyta

Wiktionary

abaja

szeroki płaszcz w krajach muzułmańskich; aba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. kult. wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

Wiktionary

Abaja, aba (ar. عَبَايَة) – wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich, z wyglądu przypominają długą sukmanę bez rękawów.

Szeroki, luźny płaszcz bez rękawów, wyrabiany jest z wełny wielbłądziej lub koziej. Wyrabiany jest w kolorach: jasno- lub ciemnobrązowym, czarnym, białym, w pasy czarno-białe lub biało-brązowe. Szyty jest z dwóch kawałków materiału (ok. 70 cm szerokości i 2,8 m długości).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abaja była najbardziej popularna wśród Beduinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbaja, AS: abai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aba

Wiktionary

abak

u starożytnych Greków i Rzymian: deska do liczenia, pierwowzór liczydła; abakus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj dawnego liczydła

Wiktionary

Abakus lub abak (łac. abacus, gr. ἄβαξ, ábax – deska) – deska z wyżłobionymi rowkami, które symbolizowały kolejne potęgi dziesięciu. Ułatwiał liczenie, używany w Rzymie i Grecji od 440 p.n.e. do XVIII wieku – prekursor liczydła i maszyn liczących. Był używany także w innych krajach Europy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) abakus

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) liczydło

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|abakus.

źródła.

== abak (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) liczydło

(1.2) abakus

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabak, AS: abak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abakus

Wiktionary

abaka

twarde, wodoodporne włókno z liści banana manilskiego, służące np. do wyrobu wysokogatunkowych lin okrętowych, sieci rybackich lub papieru; manila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

Wiktionary

Abaka, manila – lekkie, twarde i wytrzymałe włókno wydzielane z pochew liściowych banana manilskiego (Musa textilis Nee). Jego długość wynosi 0,7–3,6 m. Charakteryzuje się odpornością na działanie drobnoustrojów i wody morskiej. Stosowana jest do wyrobu plecionek, grubych tkanin, lin okrętowych (lepsze gatunki) oraz papieru i płyt budowlanych (gorsze gatunki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Włókna abaki, znane powszechnie jako konopie manilskie, są wyjątkowo wszechstronne w zastosowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbaka, AS: abaka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) manila

Wiktionary

abakan

(od nazwiska M. Abakanowicz) przestrzenny, monumentalny gobelin o reliefowej, bogatej fakturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

(1.2) geogr. rzeka w Rosji, lewy dopływ Jeniseju;

Wiktionary

- Abakan – rzeka w Rosji

- Abakan – rosyjskie miasto leżące u ujścia rzeki Abakan

- Abakan – rosyjski port lotniczy

- abakan – nazwa stepu w Kraju Krasnojarskim

- Abakan – program komputerowy przetwarzający grafikę

- Abakan – kompozycje przestrzenne Magdaleny Abakanowicz

- Projekt Abakan – współczesny rosyjski karabin szturmowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obecnie Abakan jest ośrodkiem eksploatacji węgla kamiennego i rud żelaza.

(1.2) Abakan zamarza na około pięć miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbakãn, AS: abakãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abakański, abakańczyk mos., abakanka ż.

przym. abakański

Wiktionary

abakańczyk

mieszkaniec Abakanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abakanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: abakãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abakan m.

:: fż. abakanka ż.

przym. abakański

Wiktionary

abakanka

mieszkanka Abakanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abakanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkãnka, AS: abakãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abakan mrz.

:: fm. abakańczyk mos.

przym. abakański

Wiktionary

abakanowicz

nazwisko

SJP.pl

- Abakanowicz – polskie nazwisko

Wikipedia

abakański

→ Abakan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Abakanu, związany z Abakanem (miastem lub rzeką)

rzeczownik

(2.1) jęz. makrojęzyk z podgrupy północno-wschodniej (syberyjskiej) albo - według innej klasyfikacji - północnej (a dawniej wschodniej) języków tureckich, używany nad rzeką Abakan w Kraju Krasnojarskim

Wiktionary

Patrz:
Abakan
Przykłady

(1.1) Abakańskie ogiery cieszyły się (…) powodzeniem na Ałtaju, gdzie z ich pomocą ulepszono i uszlachetniono miejscową rasę koni, prawie wyradzającą się i zdrobniałą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkãj̃sʲci, AS: abakãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abakan mrz., abakańczyk mos., abakanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) jenisejo-turecki, turko-jenisejski, przest. chakaski, jenisejski

Wiktionary

abakawir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy;

Wiktionary

Abakawir – organiczny związek chemiczny, lek, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, stosowany w połączeniu z innymi lekami w leczeniuzakażenia HIV-1.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abakawir jest analogiem guanozyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkavʲir, AS: abakavʹir

Wiktionary

abakować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabakować)

(1.1) daw. wytyczać spławną drogę na wodzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkɔvat͡ɕ, AS: abakovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abakowanie n.

Wiktionary

abakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. wytyczanie spławnej drogi na wodzie

Wiktionary

Powiązane:

czas. abakować ndk.

Wiktionary

abakuk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Habakuk, Abakuk, Ambakuk – hebrajskie imię męskie o niejasnej etymologii, przypuszczalnie pochodzące z akadyjskiego, w którym hambakūku oznaczał jakąś pachnącą roślinę, cynamon.

Habakuk w innych językach:

- angielski – Habakkuk

- rosyjski – Авва́кум (Awwakum), Обак.

Habakuk, Abakuk, Ambakuk imieniny obchodzi 15 stycznia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abakuk jest moim przyjacielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbakuk, AS: abakuk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Habakuk

Wiktionary

abakus

1. kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny
2. u starożytnych Greków i Rzymian: deska do liczenia, pierwowzór liczydła; abak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

(1.2) przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

Wiktionary

- abakus (architektura) – czworoboczna płyta będąca najwyższą częścią głowicy kolumny

- Abakus (klub) – pierwszy polski klub mikrokomputerowy

- abakus (liczydło) – przodek liczydła i maszyn liczących

- abakus (wyposażenie wnętrz) – prostokątne płyty i tablice, używane w starożytności jako stoły bufetowe i ozdobne.

- abakus (stolik) – stolik do gier

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na abakusie spoczywa najniższa część belkowania, czyli architraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbakus, AS: abakus

Wiktionary

Powiązane:

przym. abakusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tabliczka Pitagorasa, war. abak

Wiktionary

abakusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abakusem, dotyczący abakusa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abakus m.

Wiktionary

abalasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. gruba żerdź od płotu

Wiktionary

Abalasa (arab. أباليسا) – osiedle na Saharze, w południowej Algierii, w prowincji Tamanrasset.

Wikipedia

abalienacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;

(1.2) daw. pozbywanie się

Wiktionary

Abalienacja – w starożytnym Rzymie było to zupełne odstąpienie własności, czyli rzeczy posiadanych przez obywatela rzymskiego, jak niewolników, bydła, gruntu, drogą sprzedaży, lub innym sposobem. Nazwę jus abalienandi, także w prawie późniejszym, nosi prawo odstępowania swojej własności drugiemu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na indigenatus, frymarki, donacyje i abalijenacyje dóbr królewskich żadni w Koronie pozwalać nie mają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabalʲjɛ̃ˈnat͡sʲja, AS: abalʹi ̯ẽnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daw. abalienowanie, daw. abaliowanie

Wiktionary

abalietas

zależność od czegoś innego

SJP.pl

abalone

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj logicznej gry planszowyanszowej;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabaˈlɔ̃nɛ, AS: abalõne

Wiktionary

abana

rzeka w Syrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. rzeka w Syrii, przepływająca przez Damaszek

Wiktionary

Barada (arab. ‏بردى‎, trl. Barada, Nahr Barada) – rzeka w Syrii.

Wypływa ze wschodniego stoku gór Antylibanu, po ich pokonaniu wypływa z wąwozu na zachodnim skraju Damaszku, następnie płynie przez centralną część miasta (przepływa m.in. pod północnymi murami starego miasta) i rozlewa się w liczne odnogi na wschód od Damaszku, nawadniając rozległy obszar, zanikając ostatecznie na obszarze bagien kilka kilometrów od miasta. Wody rzeki, rozprowadzane siecią kanałów, wykorzystywane są do irygacji okolicznych pól i sadów, które tworzących rozległą zieloną oazę na pustyni, wkrótce po krótkim biegu bez śladu ginie w bagnach. Wąwóz, którym płynie w swoim górnym biegu, jest popularnym miejscem wypoczynku mieszkańców Damaszku – jest on łatwo osiągalny m.in. dzięki prowadzącej nim linii kolejowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czyż Abana i Parpar, rzeki Damaszku, nie są lepsze od wszystkich wód Izraela?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barada

Wiktionary

abandon

forma umowy ubezpieczeniowej (ubezpieczony zrzeka się pozbawionego wartości w wyniku wypadku statku lub jego ładunku na rzecz firmy ubezpieczeniowej, zachowując przy tym prawo do pełnego odszkodowania)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. mors. zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

Wiktionary

Abandon (fr. abandon, 'opuszczenie, odstąpienie') – w prawie morskim jest to zrzeczenie się przez armatora praw własności do ubezpieczonej rzeczy (ładunku lub statku) na rzecz ubezpieczyciela, które następuje po zgłoszeniu wypadku objętego umową ubezpieczeniową, jeśli ubezpieczonemu przysługuje prawo całkowitego odszkodowania.

Prawo to stosowane jest w wypadku zaginięcia bądź uszkodzenia ponad 75% zaasekurowanego mienia (nawet jeśli jest możliwość eksploatacji po naprawie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W razie zaginięcia (…) statku lub znajdującego się na nim ładunku termin dla zgłoszenia abandonu biegnie od dnia, w którym statek był spodziewany w najbliższym porcie, do którego go skierowano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbãndɔ̃n, AS: abãndõn

Wiktionary

abandonware

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;

Wiktionary

Abandonware – oprogramowanie, którego twórca już nie sprzedaje i nie zapewnia dla niego obsługi. Spotyka się również użycie tego określenia w stosunku do oprogramowania, którego twórca świadomie zaprzestał rozwoju i wsparcia produktu. Określenie „abandonware” nie jest używane w odniesieniu do starszych wersji danego oprogramowania, które już nie są sprzedawane i wspierane, o ile producent nadal wspiera i sprzedaje oprogramowanie, które stanowi kontynuację tych wersji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta gra to abandonware od dobrych dziesięciu lat.

Wiktionary

abaris

postać mitologiczna

SJP.pl

W mitologii greckiej:

- Abaris – postać w mitologii greckiej. Był mieszkańcem Kaukazu, przebywał na dworze Cefeusza, króla Etiopii i został zabity przez Perseusza wraz z etiopskimi wodzami.

- Abaris – postać w mitologii greckiej. Był jednym z Dolionów, został zabity przez Jazona podczas bitwy Dolionów z Argonautami.

- Abaris – jeden z Hiperboreadów.

- Abaris – żołnierz występujący w Eneidzie Wergiliusza (IX. 344). Pochodził z armii Turnusa, króla Rutulów. Został zabity przez Trojańczyka Euryalosa

Wikipedia

abarognozja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

Wiktionary

Abarognozja (łac. abarognosis) – zmniejszenie lub całkowity brak czucia ucisku oraz odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w rękach w sytuacji, gdy podstawowe zmysły są nienaruszone. Abarognozja spowodowana jest uszkodzeniem przeciwległego płata ciemieniowego.

Wikipedia

abarot

przysłówek sposobu

(1.1) gwara. więz. z powrotem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gwara. więz. skierowanie obelgi z powrotem do osoby, która wypowiedziała ją pierwsza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abaˈrɔt, AS: abarot

Wiktionary

Powiązane:

przysł. abarotno

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) kołowrót

Wiktionary

abasiofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;

Wiktionary

Abasiofilia (z gr. abazja „niemożność chodzenia” i philia „miłość”) – zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu, w szczególności tych, które używają urządzeń ortopedycznych takich jak kule czy wózki inwalidzkie. Wyraz abasiofilia został użyty po raz pierwszy przez amerykańskiego psychologa i seksuologa Johna Moneya w 1990 roku w pracy na temat parafilii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabasʲiɔˈfʲilʲja, AS: abas'iofʹilʹi ̯a

Wiktionary

abass

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. abaz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abaz, abazi, abbaz

Wiktionary

abassi

rzeczownik

(1.1) miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku

(1.2) srebrna moneta zdawkowa;

Wiktionary

Abassi (pers. ‏عباسی‎), Abbaz – srebrna moneta perska oraz miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku.

Moneta została wprowadzona przez szacha Persji Abbasa I z dynastii Safawidów w 1620 roku. Początkowo była o wadze 7,7 g, później, szczególnie od połowy XVIII w., była coraz lżejsza.

Wikipedia

Synonimy:

(1.2) abbaz

Wiktionary

abat

dawniej: przełożony opactwa; opat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. opat

(1.2) daw. duchowny

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. abatysa ż., abbowie m., abbuś m.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|abbas., etym|łac|abbatis. etym|gr. etym|aramejski.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|opat.

(1.2) zobtłum|duchowny.

źródła.

== abat (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. opat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabat, AS: abat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abatysa ż., abbowie m., abbuś m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. abatysa ż., abbowie m., abbuś m.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|abbas., etym|łac|abbatis. etym|gr. etym|aramejski.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|opat.

(1.2) zobtłum|duchowny.

źródła.

== abat (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. opat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abatacept

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek biologiczny o działaniu immunosupresyjnym, rekombinowane rozpuszczalne białko fuzyjne;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abatacept jest stosowany u dorosłych pacjentów w leczeniu aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈtat͡sɛpt, AS: abatacept

Wiktionary

abaton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. hist. w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu;

(1.2) archit. hist. święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;

Wiktionary

Abaton (z gr. a- 'nie', bainein 'iść') – termin architektoniczny o kilku znaczeniach:

- w Starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu. Zwykle budowany jako długa stoa (np. abaton Epidauros ma 70 m);

- święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny, podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, lub święty gaj do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani a czasami wierni, którzy poddali się oczyszczeniu rytualnemu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbatɔ̃n, AS: abatõn

Wiktionary

abatysa

dawniej: przełożona klasztoru żeńskiego w niektórych klasztorach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przełożona klasztoru żeńskiego

(1.2) daw. ksieni, opatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈtɨsa, AS: abatysa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abat mos., abbowie mos., abbuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeorysza

(1.2) ksieni, opatka

Wiktionary

abaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. srebrna moneta, dawniej funkcjonująca na terenie Chanatu Chiwy, Gruzji, Persji oraz chanatu gandżyńskiego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Elizabetpolu są prócz tego w obiegu dawne monety gandżyńskie: dżewatchański rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abass, abazi, abbaz

Wiktionary

abaza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

Wiktionary

Miejscowości

- Abaza – miasto w Rosji, w Chakasji

Osoby:

- Aleksandr Abaza

- Aleksiej Abaza

- Aziz Abaza

- Mykoła Abaza

- Ołena Abaza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbaza, AS: abaza

Wiktionary

abazi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. abaz.

Wiktionary

Abassi (pers. ‏عباسی‎), Abbaz – srebrna moneta perska oraz miara masy (360 gramów) stosowana w Persji do początku XX wieku.

Moneta została wprowadzona przez szacha Persji Abbasa I z dynastii Safawidów w 1620 roku. Początkowo była o wadze 7,7 g, później, szczególnie od połowy XVIII w., była coraz lżejsza.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) abaz, abass, abbaz

Wiktionary

abazja

utrata zdolności chodzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

Wiktionary

Abazja (łac. abasia, gr. αβασία) – objaw kliniczny polegający na niemożności chodzenia, poruszania całością lub częścią kończyny dolnej, niedowładzie lub całkowitym porażeniu spowodowanym urazem, czasami łączy się z innym objawem astazją. Objaw występuje jako element zaburzeń dysocjacyjnych lub schorzeń neurologicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chorzy z abazją zachowują pełną czynność kończyn dolnych w pozycji horyzontalnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbazʲja, AS: abazʹi ̯a

Wiktionary

abażur

osłona na lampę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abażur był w kolorze ciemnoczerwonym, dzięki temu w pokoju panował przyjemny półmrok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbaʒur, AS: abažur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. abażurek mrz.

przym. abażurowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umbrelka, przest. umbra

Wiktionary

abażura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. abażur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈʒura, AS: abažura

Wiktionary

abażurek

mały abażur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: abażur

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lampka miała czerwony abażurek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈʒurɛk, AS: abažurek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abażur mrz.

przym. abażurkowy

Wiktionary

abażurkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abażurkiem, dotyczący abażurka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abażurek m.

Wiktionary

abażurowy

→ abażur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zaopatrzony w abażur; związany z abażurem; taki jak abażur, przypominający abażur

Wiktionary

Patrz:
abażur
Przykłady

(1.1) Włosy gęste, złotawe, prześlicznie utrzymane, fryzowane w modne abażurowych kształtów sploty, odsłaniały kark równie młodzieńczy, pełny i biały.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abażur mrz.

Wiktionary

abazyjczycy

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyni, Abazyńczycy

SJP.pl

Abazyni, Abazowie, Abazyjczycy, Abazyńczycy (abaz. абаза, abaza; ros. абазины, abaziny) – rdzenna ludność (grupa etniczna) północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami. Zamieszkują północne stoki Kaukazu, głównie w Karaczajo-Czerkiesji (ok. 27,5 tys. osób), a także w niewielkich grupach w Adygei w okolicach Kisłowodzka. Około 60% to ludność wiejska.

Wikipedia

abazyjski

przymiotnik

(1.1) zob. abazyński.

Wiktionary

Powiązane:

przym. abazyński

rzecz. abazyński mrz., abaza n.

Wiktionary

abazyńczycy

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyni, Abazyjczycy

SJP.pl

Abazyni, Abazowie, Abazyjczycy, Abazyńczycy (abaz. абаза, abaza; ros. абазины, abaziny) – rdzenna ludność (grupa etniczna) północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami. Zamieszkują północne stoki Kaukazu, głównie w Karaczajo-Czerkiesji (ok. 27,5 tys. osób), a także w niewielkich grupach w Adygei w okolicach Kisłowodzka. Około 60% to ludność wiejska.

Wikipedia

abazyni

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyjczycy, Abazyńczycy

SJP.pl

Abazyni, Abazowie, Abazyjczycy, Abazyńczycy (abaz. абаза, abaza; ros. абазины, abaziny) – rdzenna ludność (grupa etniczna) północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami. Zamieszkują północne stoki Kaukazu, głównie w Karaczajo-Czerkiesji (ok. 27,5 tys. osób), a także w niewielkich grupach w Adygei w okolicach Kisłowodzka. Około 60% to ludność wiejska.

Wikipedia

abazyński

język abazyński - język kaukaski używany przez Abazyńczyków, jeden z języków urzędowych Rosji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Abazyńczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abchaski jest blisko spokrewniony z językiem abazyńskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abaza n., Abazyńczyk mos., Abazynka ż.

przym. abazyjski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) abaza

Wiktionary

abb

[czytaj: a-be-BE] Asea Brown Boveri - przedsiębiorstwo

SJP.pl

abba

dawniej: tytuł biskupów lub uczonych

SJP.pl

ABBA, także Abba – szwedzki zespół muzyczny grający muzykę pop, założony w 1972 przez Anni-Frid Lyngstad, Benny’ego Anderssona, Björna Ulvaeusa i Agnethę Fältskog.

Uważani za jeden z najbardziej znaczących na rynku oraz kasowych zespołów muzycznych w historii, sprzedali ponad 300 mln płyt na świecie. Jako zespół zadebiutowali w 1972 singlem „People Need Love”, rok później wydali debiutancki album studyjny pt. Ring Ring. W 1974, reprezentując Szwecję z utworem „Waterloo”, zwyciężyli w finale 19. Konkursu Piosenki Eurowizji. W kolejnych latach koncertowali po całym świecie oraz lansowali kolejne przeboje. Do 1981 wydali jeszcze siedem albumów studyjnych: Waterloo (1974), ABBA (1975), Arrival (1976), The Album (1977), Voulez-Vous (1979), Super Trouper (1980) i The Visitors (1981), które dotarły do pierwszego miejsca na szwedzkiej liście najlepiej sprzedających się płyt, a także były wysoko notowane na światowych listach sprzedaży. Od 1982 nie współpracowali jako kwartet. Na rynku wydawane były kolejne składanki przebojów, które osiągnęły sukces sprzedażowy.

Wikipedia

abbacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. opactwo, klasztor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈːat͡sʲja, AS: a•bacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abbacyja

Wiktionary

abbacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. opactwo, klasztor

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abbacja

Wiktionary

abbandonasi

określenie wykonawcze: swobodnie, bez skrępowania; abbandonatamente

SJP.pl

abbandonatamente

określenie wykonawcze: swobodnie, bez skrępowania; abbandonasi

SJP.pl

abbas

nazwisko

SJP.pl

Abbas (Abbas Ibn Abd Al Muttalib, ur. ok. 565, zm. ok. 653) – wódz arabski, stryj proroka Mahometa.

Wikipedia

abbasyda

członek dynastii 37 kalifów, panującej w latach 750-1258 w imperium muzułmańskim, mającym stolicę w Bagdadzie

SJP.pl

abbasydzi

członek dynastii 37 kalifów, panującej w latach 750-1258 w imperium muzułmańskim, mającym stolicę w Bagdadzie

SJP.pl

Wikipedia

abbasydzki

→ Abbasyda, → Abbasydzi

SJP.pl

Patrz:
Abbasyda, → Abbasydzi

abbazia

[czytaj: abacja] dawniej: Abacja (miasto w Chorwacji)

SJP.pl

Wikipedia

abbé

nazwisko, m.in. Ernst Abbe (1840-1905), fizyk niemiecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) tytuł honorowy we francuskim Kościele katolickim;

Wiktionary

abbeville

[czytaj: abWIL] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Francji nad Sommą;

Wiktionary

Lokalizacje we Francji

- Abbeville – miejscowość i gmina we Francji

- Abbéville-la-Rivière – miejscowość i gmina we Francji

- Abbéville-lès-Conflans – miejscowość i gmina we Francji

- Abbeville-Saint-Lucien – miejscowość i gmina we Francji

- Okręg Abbeville – okręg w północno-wschodniej Francji

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto, gmina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. abwilski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Abbeville (język francuski.) ==

wymowa.

audio|Fr-Abbeville.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. Abbeville

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. abwilski

Wiktionary

abbot

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Charles Greeley Abbot (1872–1973) – amerykański astrofizyk i astronom

- George Abbot (1562–1633) – duchowny anglikański, arcybiskup Canterbury

- John Abbot (1751–1840 lub 1841) – amerykański entomolog i ornitolog

- Robert Abbot (1560–1617) – duchowny anglikański, biskup Salisbury

- Henry Abbot – XVI-wieczny męczennik angielski

Wikipedia

abbott

nazwisko, m.in.: Berenice Abbott, amerykańska artystka fotografik

SJP.pl

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Abbott – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hill

Gminy w Stanach Zjednoczonych:

- gmina Abbott (ang. Abbott Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Potter

Inne:

- Abbott – marka samochodu

Osoby o nazwisku Abbott:

- Tony Abbott – australijski polityk

- Diane Abbott – brytyjska polityk

- Jeff Abbott – amerykański pisarz

Wikipedia

abbowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. opaci, księża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈːɔvʲjɛ, AS: a•bovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abat mos., abatysa ż., abbuś mos.

Wiktionary

abbozzo

[czytaj: abbocco] szkicowy zarys dzieła sztuki; abozzo

SJP.pl

abbreviatura

abrewiatura;
1. skróty stosowane w notacji muzycznej (np. b - bemol, # - krzyżyk);
2. system skrótów stosowany w starożytnych i średniowiecznych pismach;
3. w poligrafii: znak zastępujący jakiś wyraz (np. $)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. abrewiatura.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== abbreviatura (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) abrewiatura, skrót (wyrazu)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabːrɛvʲjaˈtura, AS: a•brevʹi ̯atura

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== abbreviatura (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) abrewiatura, skrót (wyrazu)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abbrewiator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. sekretarz lub notariusz w kancelarii papieskiej

(1.2) rel. urzędnik soborowy

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabrɛˈvʲjatɔr, AS: abrevʹi ̯ator

Wiktionary

abbuś

dawniej, pogardliwie o księdzu; labuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. ksiądz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabːuɕ, AS: a•buś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abat mos., abatysa ż., abbowie mos., labuś mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) katabas, klecha, księżulo, labuś

Wiktionary

abc

[czytaj: a-be-CE] ABC;
1. podstawowe, najważniejsze zasady, informacje z jakiejś dziedziny; abecadło, alfabet, elementarz;
2. książka z podstawowymi, najważniejszymi zasadami, informacjami z jakiejś dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podstawy czegoś, podstawy wiedzy na jakiś temat

(1.2) podręcznik, w którym można znaleźć podstawy czegoś, najważniejsze informacje z danej dziedziny

(1.3) zestaw podstawowych narzędzi, akcesoriów do jakiejś pracy lub dziedziny aktywności

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) geogr. pot. Aruba, Bonaire i Curaçao, grupa wysp na Morzu Karaibskim;

Wiktionary

- abc – sieć sklepów

- abc – zagadnienie z teorii liczb

Zobacz też:

- ABC

Wikipedia

Przykłady

(1.2) „ABC fizyki” to podręcznik wprowadzający w tę dziedzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈt͡sɛ, AS: a‿be‿ce

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abc, a b c

Wiktionary

abcalong

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spłata

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rata

Wiktionary

abcas

rzeczownik

(1.1) daw. obcas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abzas

Wiktionary

abchaski

→ Abchazja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Abchazji;

Wiktionary

Patrz:
Abchazja
Przykłady

(1.1) Podczas wojny domowej w Gruzji władze rosyjskie przyczyniły się w decydującym stopniu do przetrwania niezależnego państwa abchaskiego poprzez wsparcie militarne i finansowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈxasʲci, AS: apχasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abchazja ż., Abchaz mos., Abchazka ż., abchaskość ż.

Wiktionary

abchasko-gruziński

dotyczący Abchazji i Gruzji; w części abchaski, w części gruziński

SJP.pl

abchaskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem abchaskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem abchaskim

(1.3) spisany, stworzony w języku abchaskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈxaskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: apχaskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

abchaskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest abchaskie; cecha tych, którzy są abchascy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abchazja ż., Abchaz m., Abchazka ż., abchaski mrz.

przym. abchaski

Wiktionary

abchaz

mieszkaniec Abchazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abchazji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Napięcie między Abchazami a abchaskimi Gruzinami starał się łagodzić pierwszy gruziński prezydent Zwiad Gamsachurdia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapxas, AS: apχas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abchazja ż., abchaski mrz.

:: fż. Abchazka ż.

przym. abchaski

Wiktionary

abchazja

republika autonomiczna w Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. adm. formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Wiktionary

Abchazja (abch. Аҧсны – Apsny, gruz. აფხაზეთი – Apchazeti, ros. Абха́зия – Abchazija) – terytorium na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, formalnie część Gruzji, faktycznie państwo nieuznawane (uznane przez 5 państw na świecie, w tym Rosję) ze stolicą w Suchumi , położone nad Morzem Czarnym i na zachodnim Kaukazie. Zajmuje powierzchnię 8550 km², zamieszkuje je ponad 240 tys. osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Separatystyczny rząd Abchazji przyjmuje, że jest ona niepodległym państwem – jednostronna proklamacja niepodległości nastąpiła w 1992 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈxazʲja, AS: apχazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abchaski mrz., Abchaz mos., Abchazka ż., abchaskość ż.

przym. abchaski

Wiktionary

abchazka

mieszkanka Abchazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abchazji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈxaska, AS: apχaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abchazja ż., abchaskość ż., abchaski mrz.

:: fm. Abchaz mos.

przym. abchaski

Wiktionary

abcug

dawniej:
1. odstęp między szeregami;
2. w kartach: wyjście, pociągnięcie; dziś zwykle w potocznym wyrażeniu "w krótkich abcugach" lub "w szybkich abcugach" - szybko, natychmiast

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odstęp, odległość, dystans

(1.2) daw. karc. wyjście, pociągnięcie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idą marszałki, damy, urzędniki,
W równych abcugach: pierwszy, drugi, czwarty (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapt͡suk, AS: apcuk

Wiktionary

Powiązane:

czas. abcugować

Wiktionary

abcugować

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) daw. potrącić lub potrącać z pensji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczęsny nakazał tu wprost, aby „abszejty wstrzymane były, a dla łatwiejszego tych utrzymania forszus… nie jest im abcugowany”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abcug m.

Wiktionary

abcybilder

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naklejka

Wiktionary

abcybinder

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naklejka

Wiktionary

abcyjbilder

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naklejka

Wiktionary

abcyksymab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

Wiktionary

Abcyksymab, abciksimab (wcześniej znany jako c7E3 Fab; ATC: B01 AC 13) – lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab chimerycznego monoklonalnego przeciwciała 7E3, skierowanego przeciwko receptorom GP IIb/IIIa znajdującym się na płytkach krwi. Receptory GP IIb/IIIa są częścią receptorów adhezyjnych z rodziny integryn i głównymi receptorami powierzchniowymi odgrywającymi rolę w zjawisku agregacji płytek. Abcyksymab wiążąc się z receptorami GP IIb/IIIa hamuje agregację przez uniemożliwienie związania do receptorów fibrynogenu, czynnika von Willebranda i innych cząsteczek adhezyjnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abcyksymab stosuje się u pacjentów poddawanych przezskórnym interwencjom wieńcowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapt͡sɨˈksɨ̃map, AS: apcyksỹmap

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abciksimab, c7E3 Fab; nazwa handlowa: ReoPro

Wiktionary

abdallah

1. popularne imię muzułmańskie;
2. nazwisko, m.in. Abderemane Ahmed Abdallah (1918-1989) - polityk Komorów, prezydent

SJP.pl

Abdullah, Abdallah, Abd Allah (arab. ‏عبد ﷲ‎) to popularne wśród muzułmanów imię pochodzenia arabskiego oznaczające sługa Allaha. Jest ono często przybierane przez osoby nowo nawrócone na islam.

Wybrane osoby noszące to imię:

- Abd Allah ibn Abd al-Muttalib, ojciec proroka Mahometa.

- Abdallah syn Alego z dynastii Umajjadów.

- Abdullah I, król Jordanii.

- Abdullah II, król Jordanii.

- Abdullah bin Abdulaziz al Saud, od 1 sierpnia 2005 do 23 stycznia 2015 król Arabii Saudyjskiej.

- Abdullah Öcalan, kurdyjski polityk, lider Partii Pracujących Kurdystanu.

- Abdullah ibn Ismail z dynastii Alawitów.

Wikipedia

abdaniec

polski herb szlachecki; Abdank, Habdank, Awdaniec

SJP.pl

Abdank – polski herb szlachecki, noszący zawołania Abdaniec, Abdank, Awdaniec, Habdank, Hebdank. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Abdank jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.

Wikipedia

abdank

polski herb szlachecki; Habdank, Abdaniec, Awdaniec

SJP.pl

Herby szlacheckie

- Abdank – polski herb szlachecki.

- Abdank II – polski herb szlachecki.

Rody szlacheckie

- Abakanowiczowie herbu Abdank

- Abczyńscy herbu Abdank

- Abłamowiczowie herbu Abdank

- Abramowiczowie herbu Abdank

- Białobrzescy herbu Abdank

- Buczaccy herbu Abdank

- Gasztołdowie herbu Abdank

- Grocholscy herbu Abdank

- Jazłowieccy herbu Abdank

- Kowalscy herbu Abdank

- Skarbkowie herbu Abdank

- Wąsowscy herbu Abdank

Wikipedia

abdankować

czasownik niedokonany

(1.1) śrpol. odprawić, zwolnić z obowiązków, rozpuścić wojsko

(1.2) śrpol. odprawić, pożegnać się (z kimś)

(1.3) śrpol. porzucać, zostawiać w spokoju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdãŋˈkɔvat͡ɕ, AS: abdãŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdankowanie n., habdank mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) war. habdankować

Wiktionary

abdankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śrpol. zwalnianie ze służby

Wiktionary

Powiązane:

czas. abdankować

Wiktionary

abdera

starożytne miasto greckie nad Morzem Egejskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja;

(1.2) geogr. hist. starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos

(1.3) geogr. hist. starożytne miasto portowe, kolonia kartagińska, znajdująca się na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego; ; obecnie odpowiada miejscowości

Wiktionary

- Abdera – współczesna miejscowość i starożytne miasto na terenie obecnej Grecji

- Abdera – gmina w Grecji, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja

- Abdera – Abra, kolonia fenicka na Półwyspie Iberyjskim

- Abdera – dawne biskupstwo w rzymskiej prowincji Rhodopeia

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. abderyta mos., abderytka ż.

przym. abderycki

Wiktionary

abderycki

→ Abdera

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Abderą, dotyczący Abdery, pochodzący z Abdery

Wiktionary

Patrz:
Abdera
Wymowa:

IPA: ˌabdɛˈrɨt͡sʲci, AS: abderycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż., abderyta mos., abderytka ż.

Wiktionary

abderyta

1. mieszkaniec Abdery (starożytnego miasta greckiego w Azji Mniejszej);
2. przenośnie: głupek, prostak, nieuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa

(1.2) książk. przen. głupiec, prostak, nieuk

Wiktionary

Abdera (gr. Άβδηρα, trl. Ávdīra, trb. Awdira) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja, w jednostce regionalnej Ksanti, historyczna siedziba gminy Abdera. W 2011 roku liczyła 1090 mieszkańców.

Starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabdɛˈrɨta, AS: abderyta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż.

:: fż. abderytka ż.

przym. abderycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głupiec, prostak, nieuk

Wiktionary

abderytka

1. mieszkanka Abdery (starożytnego miasta greckiego w Azji Mniejszej);
2. przenośnie: kobieta niewykształcona, prostaczka, nieuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka miasta Abdera w Tracji

(1.2) książk. przen. kobieta głupia, niewykształcona, prostaczka, nieuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż.

:: fm. abderyta mos.

przym. abderycki

Wiktionary

abdest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

Wiktionary

Wudu (ar. وضوء, wadu - wodnienie, pers. ‏Abdest‎, czyt. łudu) – ablucja poprzedzająca modlitwę w islamie, bez której nie wolno odprawiać pięciu modlitw dziennych. Dokonuje się jej wodą, a gdy jest ona niedostępna – piaskiem lub żwirem (obmycie dokonane piaskiem lub żwirem to tajammum). Odmawia się przy tym formuły modlitewne. Małego obmycia (wudu) dokonuje się w przypadku dotknięcia osoby innej płci (nie dotyczy to własnego małżonka), po defekacji, oddaniu moczu lub innej sytuacji, podczas której nastąpiło dotknięcie intymnej części ciała, po utracie przytomności lub po zapadnięciu w sen. Szyici jednak wymagają ablucji przed każdą modlitwą. W każdym meczecie znajdują się urządzenia umożliwiające dokonanie ablucji.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wudu

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|pers|آبدست. (ābdast)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) wudu

* bośniacki: (1.1) abdest

* niemiecki: (1.1) Wudu'

* rosyjski: (1.1) вуду

* turecki: (1.1) abdest

źródła.

== abdest (język turecki.) ==

wymowa.

IPA3|abˈdest.

audio|LL-Q256 (tur)-Veravi95-abdest.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. w islamie abdest

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabdɛst, AS: abdest

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wudu

Wiktionary

abdiasz

prorok biblijny; Obadiasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, prorok;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Abdiasz (prorok)

- Abdiasz (imię) – imię pochodzenia hebrajskiego

- Abdiasz z Melku – postać fikcyjna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O Abdiaszu nie ma prawie żadnych wiadomości, jego krótka księga nie zawiera danych o autorze, poza pierwszym wersem, głoszącym, że jest ona „widzeniem Abdiasza”.

(1.2) Mam na imię Abdiasz i pochodzę z Libanu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Abdiaszowy

Wiktionary

abditorium

skrzynia na relikwie w kościołach rzymsko-katolickich

SJP.pl

abdomen

1. w anatomii: brzuch;
2. w zoologii: odwłok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. brzuch

(1.2) zool. odwłok

Wiktionary

- w anatomii: brzuch (jama brzuszna, mięśnie brzucha)

- w zoologii: odwłok u owadów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈdɔ̃mɛ̃n, AS: abdõmẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. abdominalny

Wiktionary

abdominalny

1. brzuszny;
2. odwłokowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. brzuszny

(1.2) zool. odwłokowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɔ̃mʲĩˈnalnɨ, AS: abdõmʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdomen mrz.

Wiktionary

abdominoplastyka

operacyjna korekcja nadmiaru i wiotkości skóry brzucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;

Wiktionary

Abdominoplastyka (ang. abdominoplasty), nazywana również plastyką brzucha – rozległy zabieg mający na celu likwidację wystającego fałdu brzusznego poprzez napięcie mięśni poprzecznych brzucha przy jednoczesnym pozbyciu się nadmiaru skóry i tkanki tłuszczowej. W wyniku przeprowadzenia zabiegu znacznej poprawie ulega wygląd brzucha, minusem operacji jest poprzecznie przebiegająca sporych rozmiarów blizna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przypadku całkowitej abdominoplastyki stosuje się znieczulenie ogólne, czyli pełne uśpienie pod kontrolą anestezjologa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka, AS: abdõmʹĩnoplastyka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apronektomia, plastyka brzucha

Wiktionary

abdon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Abdon (imię) – semickie imię męskie

- Abdon – sędzia biblijny

- Abdon – miasto biblijne

- Abdon – wieś w Anglii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na cmentarzu św. Poncjana znajdują się freski przynajmniej z VII w. przedstawiające Boga, jako starca koronującego kwiatami męczenników Abdona i Sennena.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabdɔ̃n, AS: abdõn

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hebr|עבדון.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abdon

* czeski: (1.1) Abdon m.

* francuski: (1.1) Abdon m.

* hebrajski: (1.1) עבדון m.

* hiszpański: (1.1) Abdón m.

* niemiecki: (1.1) Abdon m.

* portugalski: (1.1) Abdão m.

* rosyjski: (1.1) Авдон m., Абдон m.

* słoweński: (1.1) Abdon m.

* węgierski: (1.1) Abdon

* wilamowski: (1.1) Abda m.

* włoski: (1.1) Abdon m., Abdone m.

źródła.

== Abdon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Abdon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abdukcja

1. w fizjologii: odchylenie kończyny od osi ciała; odwodzenie;
2. u Arystotelesa: rozumowanie oparte na sylogizmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. odchylenie kończyny od osi ciała;

(1.2) log. rodzaj sylogizmu;

Wiktionary

- abdukcja – ruch kończyny

- rozumowanie abdukcyjne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈdukt͡sʲja, AS: abdukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abduktor

przym. abdukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwodzenie

(1.2) rozumowanie abdukcyjne

Wiktionary

abdukcyjny

→ abdukcja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. anat. związany z abdukcją

(1.2) log. związany z abdukcją

Wiktionary

Patrz:
abdukcja
Powiązane:

rzecz. abdukcja ż., abduktor m.

Wiktionary

abduktor

w anatomii: mięsień odciągający kończynę od osi ciała; odwodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mięsień odciągający kończynę od ciała;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W obrębie kończyny górnej abduktorami są mięśnie odwodzące palców o linii pośrodkowej dłoni i mięśnie odwodzące kończyny górnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈduktɔr, AS: abduktor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdukcja ż.

przym. abdukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwodziciel

Wiktionary

abdul

1. w gwarze uczniowskiej: osoba głupia, nierozgarnięta; tuman, bezmózgowiec, przygłup;
2. w gwarze przestępczej: Arab

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pasterz Abdul z Dagestanu ma trzy żony i jedenaścioro dzieci.

Wiktionary

abdullah

popularne imię muzułmańskie

SJP.pl

Abdullah, Abdallah, Abd Allah (arab. ‏عبد ﷲ‎) to popularne wśród muzułmanów imię pochodzenia arabskiego oznaczające sługa Allaha. Jest ono często przybierane przez osoby nowo nawrócone na islam.

Wybrane osoby noszące to imię:

- Abd Allah ibn Abd al-Muttalib, ojciec proroka Mahometa.

- Abdallah syn Alego z dynastii Umajjadów.

- Abdullah I, król Jordanii.

- Abdullah II, król Jordanii.

- Abdullah bin Abdulaziz al Saud, od 1 sierpnia 2005 do 23 stycznia 2015 król Arabii Saudyjskiej.

- Abdullah Öcalan, kurdyjski polityk, lider Partii Pracujących Kurdystanu.

- Abdullah ibn Ismail z dynastii Alawitów.

Wikipedia

abdykacja

zrzeczenie się władzy przez panującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; Gloger.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiadomość o abdykacji Jana Kazimierza i o niepodobieństwie odsieczy doszła przez szlachtę do niewiast […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨˈkat͡sʲja, AS: abdykacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykowanie n.

czas. abdykować dk./ndk.

przym. abdykacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abdykowanie, dymisja, rezygnacja, zrzeczenie się

Wiktionary

abdykacyjny

przymiotnik od: abdykacja (np. akt abdykacyjny, pisma abdykacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abdykacją, dotyczący abdykacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dokumenty abdykacyjne król podpisał 10 grudnia 1936 r. w Fort Belvedere.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨkaˈt͡sɨjnɨ, AS: abdykacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykacja ż., abdykowanie n.

czas. abdykować dk./ndk.

Wiktionary

abdykować

zrzec lub zrzekać się tronu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. abdykować)

(1.1) polit. zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

(1.2) przen. rezygnować z czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. abdykować)

(2.1) polit. zrzec się władzy monarszej; dokonać abdykacji

(2.2) przen. zrezygnować z czegoś

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Król abdykował na rzecz swojego brata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ, AS: abdykovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykowanie n., abdykacja ż.

przym. abdykacyjny

Wiktionary

abdykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. rezygnowanie ze sprawowania władzy przez monarchę, zrzekanie się tronu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨkɔˈvãɲɛ, AS: abdykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykacja ż.

czas. abdykować dk./ndk.

przym. abdykacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rezygnowanie, ustępowanie, zrzekanie się

Wiktionary

abdżad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

Wiktionary

Abdżad, inaczej pismo spółgłoskowe – ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek. Słowo „abdżad” opiera się na pierwszych literach alfabetu (w uproszczonej transkrypcji: a, b, g, d) występujących we wszystkich językach semickich, takich jak fenicki, syryjski, arabski i hebrajski. W dawnym języku arabskim pierwsze litery alfabetu: „a” (ʾalif), „b” (bā’), „dż” (ǧīm), „d” (dāl), fonetycznie tworzą słowo abdżad (أﺑﺠﺪ), co oznacza „alfabet”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Samogłoski krótkie są w piśmie arabskim pomijane, dlatego jest ono klasyfikowane jako abdżad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabd͡ʒat, AS: abǯat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pismo spółgłoskowe

Wiktionary

abe

nazwisko

SJP.pl

Dania:

- Åbe – walońska nazwa gminy Aubel

Japonia:

- Abe − rzeka

- Abe − wodospad

Zobacz też:

- Abbe

- Abee

Wikipedia

abecadlarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. początkowa uczennica

(1.2) daw. lekcew. nauczycielka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marysia jest abecadlarką, całymi dniami siedzi nad elementarzem.

(1.2) Idę dziś na wywiadówkę. Porozmawiam sobie z tą abecadlarką Jasia na temat zbyt trudnych prac domowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛt͡saˈdlarka, AS: abecadlarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadło, abecadlarz, abecedariusz, abecadlnik

przym. abecadłowy, abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) belferka

Wiktionary

abecadlarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. początkowy uczeń

(1.2) daw. lekcew. nauczyciel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. skorowidz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jaś jest abecadlarzem, właśnie poznaje pierwsze literki.

(1.2) Idę dziś na wywiadówkę. Porozmawiam sobie z tym abecadlarzem na temat wyrzucania uczniów z lekcji.

(2.1) W abecadlarzu nie ma wszystkich nazwisk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈt͡sadlaʃ, AS: abecadlaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadlny, abecadłowy

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecedariusz

(1.2) belfer

Wiktionary

abecadlnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. elementarz, książka wprowadzająca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę kupić abecadlnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈt͡sadlʲɲik, AS: abecadlʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadłowy, abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elementarz

Wiktionary

abecadlny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. ułożony według kolejności liter w abecadle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lista jest abecadlna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈt͡sadlnɨ, AS: abecadlny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadłowy

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. alfabetyczny

Wiktionary

abecadło

1. przestarzałe: zestaw liter, czyli symboli graficznych dźwięków danego języka, ułożony w porządku tradycyjnym; alfabet;
2. podstawowe, najważniejsze zasady, informacje dotyczące jakiejś dziedziny; abc, ABC

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

(1.2) przen. elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

(1.3) gra towarzyska w XVIII wieku, obecnie znana jako „państwa i miasta”

Wiktionary

Alfabet polski, abecadło (dawniej: obiecadło, obiecado) – alfabet dwuszeregowy oparty na alfabecie łacińskim używany do zapisu języka polskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polskie abecadło składa się z 32 liter.

(1.1) Abecadło z pieca spadło (…)

(1.1) Jaś musi się jeszcze podszkolić w abecadle.

(1.2) Pan chce zostać profesjonalistą, jak pan nawet nie zna komputerowego abecadła?

(1.3) Graliśmy wczoraj w abecadło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈt͡sadwɔ, AS: abecadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadłowy, abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfabet, daw. abiecadło, obiecadło

(1.2) ABC

Wiktionary

abecadłowo

przysłówek sposobu

(1.1) według alfabetu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛt͡sadˈwɔvɔ, AS: abecadu̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadlny, abecadłowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfabetycznie

Wiktionary

abecadłowy

→ abecadłowy (przestarzale); alfabetyczny, alfabetowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ułożony według kolejności liter w abecadle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Indeksy są abecadłowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛt͡sadˈwɔvɨ, AS: abecadu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfabetyczny

Wiktionary

abecedariusz

w literaturze: utwór, najczęściej o charakterze żartobliwym, w którym kolejne wyrazy, wersy lub strofy zaczynają się od kolejnych liter alfabetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) początkowy uczeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) skorowidz

(2.2) liter. wiersz, w którym kolejne elementy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu;

Wiktionary

Abecedariusz, wiersz abecadłowy (z łac. abecedarius, alfabetyczny) – utwór literacki, w którym kolejne wyrazy, wersy lub strofy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu. Abecedariusz jest szczególną odmianą akrostychu (czyli utworu wersowanego poziomo, w którym jednocześnie określone pionowe grupy znaków posiadają własne znaczenie). Abecedariusze pełniły głównie funkcje mnemotechniczne – ułatwiające zapamiętywanie tekstu – lub ozdobne. Funkcja mnemotechniczna tych utworów przestała mieć znaczenie po wynalezieniu druku – od tego momentu abecedariusze stosowane były jedynie w celu pokazania wysokiego kunsztu pisarskiego autora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan jest abecedariuszem.

(2.1) W abecedariuszu nie ma wszystkich nazwisk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛt͡sɛˈdarʲjuʃ, AS: abecedarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n.

przym. abecadlny, abecadłowy

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecadlarz

(2.1) skorowidz

(2.2) wiersz abecadłowy

Wiktionary

abel

postać biblijna; syn Adama i Ewy, zamordowany przez swego brata Kaina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bibl. drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina

Wiktionary

Osoby

- Abel – imię męskie

Osoby o imieniu Abel

- Abel z Metzu – święty Kościoła katolickiego

- Abel z Reims – święty Kościoła katolickiego

- Abel – postać biblijna, syn Adama, brat Kaina

- Abel – król duński w latach 1250–1252

- Abel – arcybiskup lubelski i chełmski

- Abel (przed 1757–1831) – rosyjski mnich

- Abel Tasman – żeglarz holenderski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja przyjaciółka uparła się, żeby swojego syna nazwać Abel.

(1.2) A Abel był pasterzem owiec, a Kain oraczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɛl, AS: abel

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Abel. etym|gr|Ἅβελ. etym|hebr|הבל. (hɛḇɛl) → tchnienie, opar, przen. nicość, marność; ewentualnie z etym|akadyjski|𒌉𒍑. (ablu) → syn pierworodny

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abel; (1.2) Abel

* arabski: (1.1) هابيل m.

* baskijski: (1.1) Abel

* czeski: (1.1) Ábel, Abel

* esperanto: (1.1) Habelo

* fiński: (1.1) Aapeli

* francuski: (1.1) Abel m.

* hiszpański: (1.1) Abel m.

* islandzki: (1.1) Abel

* jidysz: (1.2) הבֿל m. (hewl)

* łaciński: (1.1) Abel m.

* niderlandzki: (1.1) Abel

* niemiecki: (1.1) Abel m.

* norweski (bokmål): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* norweski (nynorsk): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* nowogrecki: (1.1) Άβελ m.

* portugalski: (1.1) Abel m.; (1.2) Abel m.

* rosyjski: (1.1) Авель m.

* słoweński: (1.1) Abel m.

* starogrecki: (1.1) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.; (1.2) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.

* szwedzki: (1.1) Abel

* ukraiński: (1.1) А́вель m.; (1.2) А́вель m.

* węgierski: (1.1) Ábel; (1.2) Ábel

* włoski: (1.1) Abele m.; (1.2) Abele m.

źródła.

== Abel (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈeɪ.bəl.

homofony|able.

audio|LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Abel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|angielski|m. Abel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Abel. etym|gr|Ἅβελ. etym|hebr|הבל. (hɛḇɛl) → tchnienie, opar, przen. nicość, marność; ewentualnie z etym|akadyjski|𒌉𒍑. (ablu) → syn pierworodny

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abel; (1.2) Abel

* arabski: (1.1) هابيل m.

* baskijski: (1.1) Abel

* czeski: (1.1) Ábel, Abel

* esperanto: (1.1) Habelo

* fiński: (1.1) Aapeli

* francuski: (1.1) Abel m.

* hiszpański: (1.1) Abel m.

* islandzki: (1.1) Abel

* jidysz: (1.2) הבֿל m. (hewl)

* łaciński: (1.1) Abel m.

* niderlandzki: (1.1) Abel

* niemiecki: (1.1) Abel m.

* norweski (bokmål): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* norweski (nynorsk): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* nowogrecki: (1.1) Άβελ m.

* portugalski: (1.1) Abel m.; (1.2) Abel m.

* rosyjski: (1.1) Авель m.

* słoweński: (1.1) Abel m.

* starogrecki: (1.1) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.; (1.2) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.

* szwedzki: (1.1) Abel

* ukraiński: (1.1) А́вель m.; (1.2) А́вель m.

* węgierski: (1.1) Ábel; (1.2) Ábel

* włoski: (1.1) Abele m.; (1.2) Abele m.

źródła.

== Abel (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈeɪ.bəl.

homofony|able.

audio|LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Abel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|angielski|m. Abel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abel-mechola

według Starego Testamentu, jest to miejscowość gdzie mieszkał prorok Elizeusz

SJP.pl

Wikipedia

abelard

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Abelard – imię męskie zapewne pochodzenia francuskiego (prowansalskiego), którego pierwotne znaczenie wywodzone jest od wyrazu prowansalskiego abelha, oznaczającego „pszczelarza”. Jednak bywa ono także łączone z niemieckimi imionami Adalhard (dosł. „szlachetna siła”) bądź też Eberhard (dosł. „silny jak dzik”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega postanowił, że jeśli urodzi mu się syn, to da mu na imię Abelard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɛlart, AS: abelart

Wiktionary

Powiązane:

przym. Abelardowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. Abelardowy

frazeologia.

etymologia.

imię męskie pochodzenia etym|franc. oznaczające pszczelarza

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abelard

* duński: (1.1) Abelardo

* esperanto: (1.1) Abelardo

* hiszpański: (1.1) Abelardo

* kataloński: (1.1) Abelard

* litewski: (1.1) Abelardas

* łaciński: (1.1) Abaelardus, Abelardus

* niderlandzki: (1.1) Abaelardus

* niemiecki: (1.1) Abelard

* nowogrecki: (1.1) Αβελάρδος

* portugalski: (1.1) Abelardo

* węgierski: (1.1) Abelárd

* włoski: (1.1) Abelardo

źródła.

== Abelard (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈæb.ə.ˌlɑɹd.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Abelard

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abelardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Abelarda lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Abelarda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abelard mos.

Wiktionary

abelia

ozdobna roślina z rodziny przewiertniowatych, np. abelia wielokwiatowa, abelia koreańska

SJP.pl

Abelia – rzadkie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego, oznaczające "oddech, tchnienie". W języku francuskim jest żeńską formą imienia Abel. Może występować w postaciach Abella i Abelle.

Wikipedia

abelit

mieszanina wybuchowa złożona z azotanu amonu, trinitrotoluenu i soli kuchennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. materiał wybuchowy składający się z azotanu amonu, trinitrotoluenu, soli kamiennej i innych składników;

Wiktionary

Abelit – mieszanina wybuchowa amonowo-saletrzana (amatol) złożona z azotanu amonu, trotylu, dwunitrobenzenu i soli kamiennej. Swą nazwę zawdzięcza brytyjskiemu chemikowi i wynalazcy Frederickowi Augustusowi Abelowi. Jest używany i stosowany w górnictwie jako kruszący materiał wybuchowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abelitu używa się w górnictwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɛlʲit, AS: abelʹit

Wiktionary

abelita

członek sekty wczesnochrześcijańskiej powstałej w IV wieku w Afryce

SJP.pl

abelizaur

przedstawiciel rodziny dinozaurów gadziomiednicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna);

Wiktionary

Abelizaur (Abelisaurus) – rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów żyjącego, w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna). Był dwunożnym mięsożercą, mierzącym prawdopodobnie około 7-9 metrów długości. Wielkość określana jest tylko na podstawie badań nad czaszką, jedyną znaną częścią szkieletu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedna jedyna znaleziona czaszka abelizaura jest niekompletna (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈlʲizawr, AS: abelʹizau̯r

Wiktionary

abelizauroid

przedstawiciel nadrodziny dinozaurów z infrarzędu ceratozaurów

SJP.pl

abelizauroidy

nadrodzina dinozaurów z infrarzędu ceratozaurów

SJP.pl

Abelizauroidy (Abelisauroidea) – nadrodzina teropodów z grupy ceratozaurów (Ceratosauria). Definiowana jako najwęższy klad obejmujący gatunki Carnotaurus sastrei i Noasaurus leali, lub jako klad obejmujący Carnotaurus sastrei i wszystkie teropody bliżej spokrewnione z nim niż z Ceratosaurus nasicornis.

Wikipedia

abelizaury

rodzina dinozaurów gadziomiednicznych

SJP.pl

Abelizaury (Abelisauridae) – mający rangę rodziny klad teropodów z grupy ceratozaurów. Zamieszkiwały one dawny południowy superkontynent Gondwanę od środkowej jury do końca kredy. Ich skamieniałości odnajdywano w dzisiejszych Afryce, Ameryce Południowej, na Subkontynencie Indyjskim, na Madagaskarze i w Europie.

Wikipedia

abelkowy

przymiotnik

(1.1) daw. związany z abelkiem; wykonany z abelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abelek mrz.

Wiktionary

abelowy

w matematyce: grupa abelowa (przemienna) - grupa, w której działanie jest przemienne

SJP.pl

abelsonit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał organiczny odkryty w 1975 roku;

Wiktionary

Abelsonit – minerał organiczny pierwszy raz wykryty w 1975 roku w próbkach łupków bitumicznych pochodzących z Green River Formation w hrabstwie Uintah. Nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy Philipa Hauge’a Abelsona, amerykańskiego fizyka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abelsonit posiada trójskośny układ krystalograficzny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛlˈsɔ̃ɲit, AS: abelsõńit

Wiktionary

abenceragowie

ród grenadzki, potężny w XV w.

SJP.pl

Abencerrajes (Abenceragowie) – szlachecka rodzina mauretańska w Grenadzie.

Rodzina posiadała w XV w. duże wpływy w Emiracie Grenady. Wedle legendy zostali zamordowani przez Boabdila z rozkazu emira Abu'l Hassana w Alhambrze, w komnacie nazwanej później Salą Abenceragów (ok. 1460). Legenda o ich losie opisana została przez Perez de Hita w dziele Guerras Civiles de Grenada, skąd pomysł zaczerpnął Chateaubriand do powieści Les aventures du dernier des Abencerages.

Wikipedia

abentajer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. fałszywy kamień, podróbka kamienia szlachetnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wszystkoć to szmaragd, co się zieleni, najdziesz i abentajer, co wnet farbę zmieni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛ̃nˈtajɛr, AS: abẽntai ̯er

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obentajer, abentair

Wiktionary

abercjusz

imię męskie

SJP.pl

Abercjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Nosił je Abercjusz Marcellus, biskup Hierapolis, żyjący w III wieku n.e.

W Polsce w styczniu 2025 r., wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących w rejestrze PESEL, nie wykazano mężczyzn o tym imieniu.

Abercjusz imieniny obchodzi 22 października.

Wikipedia

aberdeen

[czytaj: Aberdin] miasto w Szkocji i w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub rzad. męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

(1.2) geogr. nazwy kilku innych miejscowości na świecie

Wiktionary

Aberdeen (wym. [æbərˈdiːn]; scots Aiberdeen; gael. Obar Dheathain, wym. [ˈopər ˈʝɛhɪn]) – miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania), w jednostce administracyjnej (council area) Aberdeen City. W 2020 roku zamieszkane przez 198 590 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aberdeen położone jest nad ujściem rzek Don i Dee do Morza Północnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberdyńczyk mos., aberdynka ż.

przym. aberdyński

Wiktionary

aberdyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aberdeen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrˈdɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: aberdỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aberdeen n./m.

:: fż. aberdynka ż.

przym. aberdyński

Wiktionary

aberdynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aberdeen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrˈdɨ̃ŋka, AS: aberdỹŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aberdeen

:: fm. aberdyńczyk

przym. aberdyński

Wiktionary

aberdyński

przymiotnik

(1.1) od rzeczownika Aberdeen, związany z Aberdeen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrˈdɨ̃j̃sʲci, AS: aberdỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aberdeen, aberdyńczyk, aberdynka

Wiktionary

abernathyit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki, uwodniony minerał zawierający tlenki uranu

Wiktionary

Abernathyit – rzadki, uwodniony minerał zawierający tlenki uranu.

Pierwszy raz wydobyty ze złóż uranu niedaleko Moab w stanie Utah.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abernathyit po raz pierwszy został wydobyty ze złóż uranu niedaleko Moab w stanie Utah.

Wiktionary

aberracja

1. odchylenie od stanu normalnego; nieprawidłowość, nienormalność, dewiacja;
2. w astronomii: pozorne odchylenie położenia ciała niebieskiego wynikające z ruchu obserwatora;
3. w optyce: wada układu optycznego powodująca zniekształcenie lub zabarwienie obrazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) erud. odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;

(1.2) astr. pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;

(1.3) opt. wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

(1.4) genet. zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;

Wiktionary

Aberracja (łac. ab – od i errare – błądzić, także aberratio – zabłąkanie się, zbłądzenie) – odchylenie, zboczenie, np. od normalnego stanu, zachowania, przyjętych norm postępowania, sposobu myślenia czy też działania jakiegoś urządzenia. Odstępstwo od normy lub zasady.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dewiacja jest aberracją.

(1.2) Aberracja dobowa ciała astralnego.

(1.3) Aberrację zmniejsza się, stosując zamiast pojedynczej soczewki zespół soczewek wykonanych z różnych gatunków szkła (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrˈːat͡sʲja, AS: abe•racʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracyjność ż.

przym. aberracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anomalia, dewiacja, odchylenie, nienormalność, nieprawidłowość, zboczenie

(1.2) aberracja astronomiczna, aberracja gwiezdna, aberracja światła, anomalia, odchylenie

(1.3) aberracja optyczna, chromatyzm

(1.4) aberracja chromosomowa

Wiktionary

aberracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest aberracyjne; cecha tych, którzy są aberracyjni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On nie zachowuje się normalnie. Mamy tu do czynienia z jakąś aberracyjnością.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracja ż.

przym. aberracyjny

przysł. aberracyjnie

Wiktionary

aberracyjny

przymiotnik od: aberracja (np. aberracyjne pomysły; odchylenie aberracyjne; czynniki aberracyjne; aberracyjne podwojenie odcinka chromosomu)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) nieprawidłowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam dość jego aberracyjnego zachowania!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrːaˈt͡sɨjnɨ, AS: abe•racyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracja ż., aberracyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprawidłowy

Wiktionary

aberrometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aberroskop

Wiktionary

aberroskop

diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka; aberrometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aberrometr

Wiktionary

abertam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach;

Wiktionary

Abertam – rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach. Produkuje się go w Karlowych Warach.

Jest to ser twardy, o ostrym smaku, wytwarza się na nim naturalna żółta lub pomarańczowa skórka. Zawartość tłuszczu wynosi 45%. Ser ten dojrzewa dwa miesiące.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abertam to ser twardy, o ostrym smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɛrtãm, AS: abertãm

Wiktionary

abetalipoproteinemia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;

Wiktionary

Abetalipoproteinemia, zespół Bassena-Kornzweiga) – choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana mutacjami genu kodującego białko MTP (microsomal triglyceride transfer protein). Wynikiem tego jest niedobór cholesterolu i trójglicerydów oraz całkowity brak chylomikronów, LDL i VLDL w osoczu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abetalipoproteinemia to choroba dziedziczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛtalʲipɔprɔtɛjĩˈnɛ̃mʲja, AS: abetalʹipoprotei ̯ĩnẽmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zespół Bassena-Kornzweiga, skr. ABL

Wiktionary

abewilski

→ Abbeville (miasto we Francji); abwilski

SJP.pl

abfal

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. błąd

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. odpadek

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. głupek

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. anomalia, nieprawidłowość

Wiktionary

abgarowicz

nazwisko

SJP.pl

Abgarowicz (l.m. Abgarowicze, Abgarowiczowie) – polskie nazwisko patronimiczne pochodzenia ormiańskiego utworzone od imienia Abgar.

- Abgarowiczowie – rodzina ormiańska

- Abgarowicz (herb szlachecki)

- Kajetan Abgarowicz (1856-1909) – pisarz

- Kazimierz Abgarowicz (1888-1968) – polski filolog klasyczny

- Łukasz Abgarowicz (ur. 1949) – polityk

Wikipedia

abherenty

środki przeciw przywieraniu stykających się powierzchni (np. talk, puder formierski)

SJP.pl

abhezyjny

taki, który zapobiega łączeniu się powierzchniowych warstw dwóch różnych ciał zetkniętych ze sobą; antyadhezyjny, przeciwadhezyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. zapobiegający przywieraniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Talk jest środkiem abhezyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abhezja ż., abherent m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwadhezyjny, częściowo nieprzyczepny

Wiktionary

abhorencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. niezgoda na coś, sprzeciw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapxɔˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: apχorẽncʹi ̯a

Wiktionary

abi

skrótowiec

(1.1) = praw. administrator bezpieczeństwa informacji

Wiktionary

Belgia:

- Åbî – walońska nazwa miejscowości Auby-sur-Semois

Iran:

- Abi – rzeka

Nigeria:

- Abi – miejscowość

Inne:

- Abi – niemieckie czasopismo

- Abi – imię żeńskie

Zobacz też:

- ABI

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ABI (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Associazione Bancaria Italiana → Włoskie Towarzystwo Bankowe

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈi, AS: a‿be‿i

Wiktionary

abiasz

imię, m.in.: Abiasz, król Judy; Abijjam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. biblijne imię męskie;

Wiktionary

- Abiasz – syn Bechera, wnuk Beniamina

- Abiasz – kapłan za czasów króla Dawida

- Abiasz – syn sędziego Samuela

- Abiasz – kapłan, któremu przydzielono ósmą grupę kapłańską.

- Abiasz – królewicz izraelski, syn Jeroboama I

- Abiasz – zm. ok. 911 p.n.e., król Judy

- Abiasz – imię męskie

Wikipedia

abiatar

postać biblijna, arcykapłan, syn Achimeleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. arcykapłan za czasów króla Dawida;

Wiktionary

Abiatar – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Syn Achimeleka, kapłana za czasów króla Saula. Kiedy królem został Dawid, Abiatar został arcykapłanem wspólnie z Sadokiem. Po śmierci Dawida brał udział w spisku, by osadzić na tronie Adoniasza, a nie Salomona. Został ukarany wygnaniem. Abiatar mieszkał w Nob, opodal Jerozolimy. Jego losy są przedstawione w Pierwszej i Drugiej Księdze Samuela oraz Pierwszej Księdze Królewskiej.

Wikipedia

abidżan

miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Wiktionary

Abidżan (fr. Abidjan) – największe miasto, główny ośrodek gospodarczy, naukowo-kulturalny i turystyczny Wybrzeża Kości Słoniowej, położony na południu kraju, do 1983 roku stolica państwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈabʲid͡ʒãn, AS: abʹiǯãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abidżańczyk mos., abidżanka ż.

przym. abidżański

Wiktionary

abidżańczyk

mieszkaniec Abidżanu (miasta w Wybrzeżu Kości Słoniowej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abidżanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poznałam miłego abidżańczyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈd͡ʒãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: abʹiǯãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abidżan mrz.

:: fż. abidżanka ż.

przym. abidżański

Wiktionary

abidżanka

mieszkanka Abidżanu (miasta w Wybrzeżu Kości Słoniowej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abidżanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na mojej uczelni studiuje pewna abidżanka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈd͡ʒãnka, AS: abʹiǯãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abidżan mrz.

:: fm. abidżańczyk mos.

przym. abidżański

Wiktionary

abidżański

→ Abidżan (miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Abidżanem, dotyczący Abidżanu, pochodzący z Abidżanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Warto zobaczyć abidżański park narodowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: abʹiǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abidżan mrz., abidżańczyk mos., abidżanka ż.

Wiktionary

abiecadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. abecadło (zbiór liter)

(1.2) daw. przen. abecadło (podstawy)

(1.3) daw. abecadło (gra towarzyska)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alfabeth, abiecadło, zebranie liter, z których się składaią słowa każdego języka. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɛˈt͡sadwɔ, AS: abʹi ̯ecadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daw. abiecadlarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) daw. obiecadło

Wiktionary

abietyna

substancja żywiczna z drzew iglastych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. substancja żywiczna otrzymywana z drzew iglastych głównie z jodły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abietyna jest nierozpuszczalna w wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɛˈtɨ̃na, AS: abʹi ̯etỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. abietynowy

Wiktionary

abietynowy

pochodzący od kwasu abietynowego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. odnoszący się do abietyny, związany z abietyną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kwas abietynowy rozpuszcza się w etanolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: abʹi ̯etỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abietyna ż.

Wiktionary

abigail

[czytaj: Abigejl]
1. imię żeńskie;
2. nazwa polskiego zespołu metalowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy Abigail spostrzegła Dawida, szybko zsiadła z osła i upadłszy na twarz przed Dawidem, oddała mu pokłon aż do ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

zdrobn. Abi

Wiktionary

abihu

postać biblijna ze Starego Testamentu, syn Aarona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wstąpił Mojżesz wraz z Aaronem, Nadabem, Abihu i siedemdziesięciu starszymi Izraela.

Wiktionary

abijjam

imię, m.in.: Abijjam, król Judy; Abiasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zob. Abiasz.

Wiktionary

Abiasz, Abiam, Abijjam, Abijahu, Abijasz (hebr. אביה :ojcem moim jest Jahwe) (zm. między 915 a 908 p.n.e.) – król Judy.

Syn Roboama, króla Judy, i Maaki. Po śmierci ojca został królem Judy.

Literatura jest zgodna co do tego, że panował pod koniec X w. p.n.e. Jako daty panowania podaje się lata 913–911 p.n.e. oraz 910–908 p.n.e. Prowadził zwycięską wojnę z Jeroboamem I, królem Izraela. Przyłączył do Judy miasta Betel, Jeszanę i Efron. Miał czternaście żon, dwudziestu dwóch synów i szesnaście córek. Zmarł w Jerozolimie, gdzie został pochowany.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Abiasz, Abiam, Abijahu, Abijasz

Wiktionary

abila

- Abila – nazwa miasta Abel Bet-Maaka (Abel, Abel-Maim, Abilena, Abilena Lizaniasza) w okresie hellenistycznym

- Abila – nazwa Abel-Szitim (Szitim) w czasach rzymskich

Wikipedia

abilena

region położony na północny zachód od Damaszku

SJP.pl

Abel Bet-Maaka, Abel, Abel-Maim, Abila, Abilena, Abilena Lizaniasza – starożytne miasto-twierdza w północnej Palestynie, w epoce hellenistycznej (jako Abila) jedno z miast Dekapolu. Miejscowość jest utożsamiana z Tell Abil, położonym w miejscowości Abil el-Kam. Według Onomasticon Euzebiusza z Cezarei (32,14–16) zlokalizowane było ok. 19 km na wschód od Gadary. Ruiny miasta z czasów rzymskich zlokalizowano w kopcach Tell Abil i Tell umm el-Amad. Pomiędzy wzgórzami znaleziono pozostałości po rzymskiej drodze. Ustalono, że w mieście znajdowały się świątynia, teatr i bazylika.

Wikipedia

abimelek

król izraelski

SJP.pl

- Abimelek – król Geraru (Księga Rodzaju)

- Abimelek – syn Gedeona

- Abimelek – sługa Jeremiasza (4 Księga Barucha)

Wikipedia

abiogeneza

według popularnego w starożytności i średniowieczu poglądu: samorzutne powstanie niższych organizmów z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej (np. much ze zgniłego mięsa, żab z mułu rzecznego); samorództwo, autogonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszym krokiem obalającym teorię arystotelowskiej abiogenezy było wykazanie przez Włocha Francesco Rediego w 1668, że robaki obserwowane w gnijącym mięsie nie powstają samoistnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza, AS: abʹi ̯ogẽneza

Wiktionary

Powiązane:

przym. abiogenny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samorództwo

Wiktionary

abiogenny

w biologii: odnoszący się do abiogenezy (samorództwa); samorodny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: abʹi ̯ogẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abiogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samorodny

Wiktionary

abiologia

nauka o ciałach nieorganicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o ciałach nieorganicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel interesuje się abiologią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɔˈlɔɟja, AS: abʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Abiologie., etym|ang|abiology. etym|gr|ἀ-|βίος|-λογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) abiologia ż.

źródła.

== abiologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.bio.lo.'ʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. abiologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abiologiczny

dotyczący abiologii

SJP.pl

abioseston

drobne cząsteczki mineralne zwietrzałych skał i rozłożonych szczątków organicznych, występujące w postaci zawiesiny w zbiornikach wodnych i tworzące osady denne; trypton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobne cząsteczki mineralne zwietrzałych skał i rozłożonych szczątków organicznych, występujące w postaci zawiesiny w zbiornikach wodnych i tworzące osady denne;

Wiktionary

Trypton, abioseston – jeden ze składników sestonu, zawiesiny unoszącej się w wodzie każdego zbiornika wodnego. W skład tryptonu wchodzą nieożywione cząstki pochodzenia mineralnego (np. drobne iły) i organicznego (resztki organizmów, fragmenty tkanek).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abioseston jest zawiesiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɔˈsɛstɔ̃n, AS: abʹi ̯osestõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trypton

Wiktionary

abiotyczny

w biologii: związany z nieożywionymi elementami środowiska; nieożywiony

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nieożywiony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy organizm żyje w określonym środowisku, w ekosystemie, na który składają się elementy […] abiotyczne oraz wszystkie zasiedlające je organizmy […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: abʹi ̯otyčny

Wiktionary

abioza

stan całkowitego zahamowania funkcji życiowych organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan całkowitego wstrzymania procesów życiowych;

Wiktionary

Abioza – całkowite zatrzymanie wszelkich procesów życiowych.

Wiąże się to także z całkowitą inaktywacją enzymów oraz zlikwidowaniem (zabiciem lub usunięciem) wszelkich mikroorganizmów.

Proces ten jest wykorzystywany w zapewnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego żywności. Prowadzi do zahamowania rozwoju mikroorganizmów w pożywieniu, a także do wydłużenia lagfazy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbʲjɔza, AS: abʹi ̯oza

Wiktionary

abiram

postać biblijna

SJP.pl

abisag

postać biblijna ze Starego Testamentu; Abiszag

SJP.pl

abisal

strefa wód morskich i oceanów rozciągająca się od ok. 1700 do ok. 6000 metrów poniżej lustra wody; bezświetlna, o niskiej temperaturze i wysokim ciśnieniu wody; abysal; strefa głębinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;

Wiktionary

Abisal, abysal, strefa głębinowa, strefa abysalna (od gr. ábyssos – bezdenna głębia, otchłań) – strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody). Jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbʲisal, AS: abʹisal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abysal mrz.

przym. abisalny, abysalny, abisalowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abysal, strefa abisalna, strefa abysalna, strefa głębinowa

Wiktionary

abisalny

głębokomorski, denny; abysalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z abisalem, dotyczący abisalu lub w nim istniejący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na równinach abisalnych znajdują się złoża konkrecji polimetalicznych – brył zbudowanych ze związków manganu, niklu, żelaza, kobaltu, miedzi z domieszkami innych metali, będące obiektem zainteresowania ze strony ludzi pod kątem ich gospodarczego wykorzystania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsalnɨ, AS: abʹisalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal, abysal

przym. abysalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abysalny, pot. głębinowy, głębokomorski, głębokowodny, denny

Wiktionary

abisalowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abisalem, dotyczący abisalu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal m.

Wiktionary

abisobental

część składowa abisalu, głębokie dno basenu oceanicznego sięgające przeciętnie 2000-6000 m głębokości; abysobental

SJP.pl

Abisal, abysal, strefa głębinowa, strefa abysalna (od gr. ábyssos – bezdenna głębia, otchłań) – strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody). Jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer).

Wikipedia

abisobiont

abisofil; zwierzę żyjące w abisalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zool. zwierzę żyjące w strefie abisalu;

Wiktionary

Abisobiont – zwierzę żyjące w strefie abisalu, występuje w niewielkim zagęszczeniu. Panujące tam warunki środowiskowe, jak całkowity brak światła, wysokie ciśnienie, względnie stała temperatura, stałe zasolenie, sprawiają, że jest to organizm cudzożywny. Jednorodność środowiskowa powoduje ich słabe geograficzne zróżnicowanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɔbʲjɔ̃nt, AS: abʹisobʹi ̯õnt

Wiktionary

abisofil

abisobiont; zwierzę żyjące w abisalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zob. abisobiont.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abisobiont

Wiktionary

abisopelagial

część abisalu, toń wodna sięgająca do 6000 m głębokości; obejmuje wody, w których panuje całkowita ciemność

SJP.pl

abisyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. żyd

Wiktionary

abisyńczyk

potocznie: kot abisyński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. mieszkaniec Abisynii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mógł to być także obóz Abisyńczyków, albo jaka podgórska wioska murzyńska, do której łapacze ludzi jeszcze nie dotarli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: abʹisỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisynka ż., Abisynia ż.

:: fż. Abisynka ż.

przym. abisyński

Wiktionary

abisynia

dawna nazwa Etiopii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. Etiopia;

Wiktionary

Cesarstwo Etiopii (amh. መንግሥተ፡ኢትዮጵያ), znane także pod nazwą Abisynia – historyczne państwo we wschodniej Afryce, na terenach obecnych Etiopii i Erytrei, a dawniej także Somalii, istniejące w latach 1137–1975.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abisynia jest wprawdzie państwem chrześcijańskiem, ale południowe dzikie plemięemiona są albo pogańskie, albo wyznają islam (…). sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃ɲja, AS: abʹisỹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abisyńczyk mos., abisyńczyk mzw., Abisynka ż., abisynka ż.

przym. abisyński

Wiktionary

abisyniak

gatunek ptaka z rodziny krukowatych

SJP.pl

Abisyniak (Zavattariornis stresemanni) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje endemicznie na południu Etiopii, zasiedlając niewielki obszar wzdłuż jednego z pasm Wyżyny Abisyńskiej. Zagrożony wyginięciem ze względu na ocieplanie się klimatu i niewielki areał występowania.

Wikipedia

abisynka

1. rodzaj studni;
2. herbatnik;
3. mieszanka kawy zbożowej i cykorii;
4. pompa ręczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. mieszkanka Abisynii

Wiktionary

Studnia abisyńska (abisynka) – studnia rurowa wbijana lub wkręcana, służąca do wydobywania niewielkiej ilości wody z głębokości 5-7 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — Wszystkie kobiety, czy to matki, czy córki, do mnie należą i mogę wśród nich wybierać wedle upodobania.
— Masz rację. Ale takiej dziewczyny, jaką ja przywiozłem, niema w całym Harrarze.
— Czy to Nubijka?
— Nie.
— Abisynka?
— Także nie.
— A więc?
— Należy do rasy białej — odparł emir bardzo dobitnie. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃nka, AS: abʹisỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abisynia ż., abisynka ż.

:: fm. Abisyńczyk mos.

przym. abisyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Etiopka

Wiktionary

abisyński

1. → Abisynia;
2. studnia abisyńska - studnia w postaci stalowej rury wbitej w ziemię, z ręczną pompą, służąca do pobierania niewielkich ilości wody

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Abisynią (współcz. Etiopia)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Włosi dokonali zbrojnej prowokacji na granicy abisyńskiej pod Ual-ual, podczas której zginęło ponad stu żołnierzy abisyńskich i sześćdziesięciu włoskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci, AS: abʹisỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abisynia ż., Abisynka ż., abisynka ż., Abisyńczyk mos.

Wiktionary

abiszag

postać biblijna ze Starego Testamentu; Abisag

SJP.pl

Abiszag (X w. p.n.e.) – piękna dziewczyna z Szunem, która opiekowała się Dawidem u schyłku jego lat.

Wikipedia

abiszaj

postać biblijna ze Starego Testamentu

SJP.pl

Abiszaj – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Spokrewniony z królem Dawidem, brat Joaba; jeden z generałów Dawida. Patrz: 1 Sm 26,6-12 i 2 Sm 10,910; 16,9.11-12; 18,2.

Wikipedia

abitella

odmiana włoskiego sera twarogowego z okolic Piemontu

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) odmiana włoskiego sera twarogowego z okolic Piemontu

Wiktionary

abituria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rzad. świadectwo dojrzałości, matura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy uczniowie otrzymali abiturię.

(1.1) (…) kredytów za religię nie wlicza się do ogólnej liczby 160 kredytów, wymaganych do abiturii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈturʲja, AS: abʹiturʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abiturientka ż., abiturient mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) matura

Wiktionary

abituriencki

przymiotnik

(1.1) związany z abiturientami (maturzystami); przeznaczony dla nich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świetnie się bawiłam na balu abiturienckim.

Wiktionary

abiturient

książkowo: uczeń kończący szkołę, zwykle średnią, dopuszczony do matury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

Wiktionary

Abiturient – maturzysta, osoba, która zbliża się do ukończenia szkoły średniej i została dopuszczona do matury.

Abiturient po ukończeniu szkoły średniej staje się absolwentem i ma wówczas wykształcenie średnie. Zdanie egzaminu maturalnego umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości, które jest rzeczą dodatkową w stosunku do wykształcenia średniego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszej szkole do matury przystąpiło stu abiturientów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt, AS: abʹiturʹi ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abituria ż.

:: fż. abiturientka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maturzysta

Wiktionary

abiturientka

uczennica kończąca szkołę średnią, dopuszczona do matury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczennica kończąca szkołę, najczęściej średnią, przystępująca do matury

Wiktionary

Abiturijentka (ros. Абитуриентка) – radziecki film dramatyczny z 1973 roku w reżyserii Aleksieja Miszurina oparty na podstawie scenariusza Ołesia Honczara.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszej szkole do matury przystąpiło sto abiturientek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiturʲˈjɛ̃ntka, AS: abʹiturʹi ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abituria ż.

:: fm. abiturient mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maturzystka

Wiktionary

abituryna

książkowo: przyzwyczajenie, rutyna, codzienność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. rzad. rutyna, przyzwyczajenie

Wiktionary

abiudykacja

odmowa uznania praw własności, orzeczona przez sąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. postanowienie odpowiedniego sądu o odmowie przyznania prawa własności

Wiktionary

Abiudykacja (z łac. abiudicare – odsądzić) – wyrok, pozbawiający stronę prawa do rzeczy. Przeciwieństwem jest adiudykacja, czyli przyznanie komuś tego prawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabʲjudɨˈkat͡sʲja, AS: abʹi ̯udykacʹi ̯a

Wiktionary

abiuracja

publiczne wyparcie swoich zapatrywań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. publiczne wyrzeczenie się swoich przekonań

Wiktionary

Abiuracja (łac. abiurare, „odprzysięgać się”, „wypierać”) − publiczne wyparcie się swoich dotychczasowych przekonań, zwłaszcza na tle religijnym. Procedura znana już w starożytności, ale szczególnie rozwinięta w średniowieczu, w czasach nasilonych walk z heretykami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabʲjuˈrat͡sʲja, AS: abʹi ̯uracʹi ̯a

Wiktionary

abkracer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. żelazna wycieraczka do butów

Wiktionary

abl.

skrót od: ablativus, ablatiwus

SJP.pl

ablać

czasownik niedokonany

(1.1) żart. mówić po hiszpańsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablanie n.

Wiktionary

ablacja

1. niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych (deszczu, słońca);
2. w chirurgii: usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego;
3. sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

(1.2) geol. ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe

(1.3) med. chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego

(1.4) astronaut. sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię

(1.5) astr. niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę

(1.6) astronaut. niszczenie materiału powierzchniowego w komorze zapłonowej statku kosmicznego podczas jego wejścia w atmosferę

(1.7) lotn. topienie się powierzchni statku powietrznego

(1.8) lotn. badania nad zmniejszeniem obciążeń cieplnych powstałych w czasie lotu

Wiktionary

- ablacja – proces topnienia lodowca lub śniegu

- ablacja – usuwanie się powierzchniowych warstw meteoroidu (lub statku kosmicznego podczas jego przechodzenia przez atmosferę)

- ablacja – chłodzenie powierzchni szybkich statków przemieszczających się w gęstych warstwach atmosfery

- ablacja deszczowa – proces geologiczny polegający na spłukiwaniu (zmywaniu) zwietrzeliny skalnej przez wody opadowe

- ablacja laserowa – technika obróbki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈlat͡sʲja, AS: ablacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablatyw mrz.

przym. ablacyjny

przysł. ablacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) topnienie

(1.2) spłukiwanie

(1.3) amputacja

(1.4) chłodzenie ablacyjne

Wiktionary

ablacyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) geol. med. astronaut. lotn. w sposób ablacyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablacja ż., ablatyw mrz.

przym. ablacyjny

Wiktionary

ablacyjny

przymiotnik od: ablacja (np. warstwa ablacyjna, chłodzenie ablacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. med. astronaut. lotn. związany z ablacją, dotyczący ablacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablacja ż., ablatyw mrz.

przysł. ablacyjnie

Wiktionary

ablaktacja

1. sposób szczepienia roślin polegający na nacięciu i połączeniu gałązek dwóch obok siebie rosnących drzew, krzewów i odcięciu zrazu dopiero po ich zrośnięciu się;
2. zaprzestanie karmienia młodego zwierzęcia przez matkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;

(1.2) zool. zaprzestanie karmienia młodego przez matkę

Wiktionary

Ablaktacja (zbliżenie) – metoda szczepienia drzew owocowych, roślin ozdobnych i winorośli, poprzez połączenie dwóch rosnących obok siebie roślin (podkładki i zrazu), a po ich zrośnięciu, odcięcie jednej z nich (zrazu) od własnego systemu korzeniowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie procesu ablaktacji łączy się dwie rosnące koło siebie rośliny, a po zrośnięciu odcina się jedną od systemu korzeniowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablakˈtat͡sʲja, AS: ablaktacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablaktowanie n.

czas. ablaktować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbliżenie

Wiktionary

ablaktować

stosować ablaktację

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ogrod. szczepić rośliny, stosując ablaktację

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablakˈtɔvat͡ɕ, AS: ablaktovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablaktacja ż., ablaktowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stosować ablaktację

Wiktionary

ablaktowalny

o roślinach: taki, u którego ablaktacja jest skuteczną metodą szczepienia; nadający się do ablaktacji

SJP.pl

ablaktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. szczepienie roślin metodą ablaktacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablaktɔˈvãɲɛ, AS: ablaktovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablaktacja ż.

czas. ablaktować ndk.

Wiktionary

ablativus

w językoznawstwie: przypadek deklinacji łacińskiej, zbliżony do polskiego narzędnika; ablatiwus; ablatyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. zob. ablatyw.

Wiktionary

Ablatyw (łac. ablativus, w języku polskim nazywany także pochodnikiem lub oddalnikiem) – przypadek w językach aglutynacyjnych i niektórych fleksyjnych, wyraża odchodzenie i oddzielanie się od czegoś (odwrotnie niż allatyw).

Ablatyw jest charakterystyczny dla łaciny, która jako jeden z nielicznych języków europejskich zachowała ten przypadek z pierwotnego zestawu ośmioprzypadkowej deklinacji praindoeuropejskiej. Spełnia też rolę narzędnika i miejscownika na zasadzie synkretyzmu przypadków (w łacinie nie ma oddzielnego narzędnika, a miejscownik jest w zasadzie w zaniku) i poza tym ma funkcję syntaktyczną okolicznika, czyli odpowiada na cały wachlarz pytań okolicznikowych, np. ablativus qualitatis (jaki?), ablativus instrumenti (czym?), ablativus auctoris (przez kogo?), ablativus temporis (kiedy?), ablativus modi (jak?), ablativus pretii (za ile?) – dużą część tych funkcji w języku polskim pełnią: narzędnik, miejscownik, dopełniacz lub wyrażenia okolicznikowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czytałam artykuł naukowy na temat ablativu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablaˈtʲivus, AS: ablatʹivus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablatyw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ablatyw; war. ablatiwus

Wiktionary

ablatiwus

w językoznawstwie: przypadek deklinacji łacińskiej, zbliżony do polskiego narzędnika; ablativus; ablatyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. zob. ablatyw.

Wiktionary

Ablatyw (łac. ablativus, w języku polskim nazywany także pochodnikiem lub oddalnikiem) – przypadek w językach aglutynacyjnych i niektórych fleksyjnych, wyraża odchodzenie i oddzielanie się od czegoś (odwrotnie niż allatyw).

Ablatyw jest charakterystyczny dla łaciny, która jako jeden z nielicznych języków europejskich zachowała ten przypadek z pierwotnego zestawu ośmioprzypadkowej deklinacji praindoeuropejskiej. Spełnia też rolę narzędnika i miejscownika na zasadzie synkretyzmu przypadków (w łacinie nie ma oddzielnego narzędnika, a miejscownik jest w zasadzie w zaniku) i poza tym ma funkcję syntaktyczną okolicznika, czyli odpowiada na cały wachlarz pytań okolicznikowych, np. ablativus qualitatis (jaki?), ablativus instrumenti (czym?), ablativus auctoris (przez kogo?), ablativus temporis (kiedy?), ablativus modi (jak?), ablativus pretii (za ile?) – dużą część tych funkcji w języku polskim pełnią: narzędnik, miejscownik, dopełniacz lub wyrażenia okolicznikowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czytałam artykuł naukowy na temat ablatiwu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ablatyw; war. ablativus

Wiktionary

ablatyw

w językoznawstwie: przypadek deklinacji łacińskiej, zbliżony do polskiego narzędnika; ablatiwus; ablativus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

Wiktionary

Ablatyw (łac. ablativus, w języku polskim nazywany także pochodnikiem lub oddalnikiem) – przypadek w językach aglutynacyjnych i niektórych fleksyjnych, wyraża odchodzenie i oddzielanie się od czegoś (odwrotnie niż allatyw).

Ablatyw jest charakterystyczny dla łaciny, która jako jeden z nielicznych języków europejskich zachowała ten przypadek z pierwotnego zestawu ośmioprzypadkowej deklinacji praindoeuropejskiej. Spełnia też rolę narzędnika i miejscownika na zasadzie synkretyzmu przypadków (w łacinie nie ma oddzielnego narzędnika, a miejscownik jest w zasadzie w zaniku) i poza tym ma funkcję syntaktyczną okolicznika, czyli odpowiada na cały wachlarz pytań okolicznikowych, np. ablativus qualitatis (jaki?), ablativus instrumenti (czym?), ablativus auctoris (przez kogo?), ablativus temporis (kiedy?), ablativus modi (jak?), ablativus pretii (za ile?) – dużą część tych funkcji w języku polskim pełnią: narzędnik, miejscownik, dopełniacz lub wyrażenia okolicznikowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czytałam artykuł naukowy na temat ablatywu w języku tatarskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈlatɨf, AS: ablatyf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablacja ż., ablativus mrz.

przym. ablatywny, ablacyjny

przysł. ablacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochodnik, ablativus, ablatiwus, częściowo narzędnik

Wiktionary

ablatywny

odnoszący się do dopełniacza; o okoliczniku: odpowiadający na pytanie "skąd?"

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z przypadekiem gramatycznym ablatywem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablatyw mrz.

Wiktionary

ablegat

1. nadzwyczajny poseł papieski;
2. dawniej: wysłannik, delegat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. nadzwyczajny poseł papieski

(1.2) przest. delegat, wysłannik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wychowany w Kolegium szlacheckim, Pio Boccanera raz tylko wyjechał z Rzymu, wysłany do Paryża, jako ablegat doręczyć mający kapelusz kardynalski świeżo mianowanemu dygnitarzowi Kościoła. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈlɛɡat, AS: ablegat

Wiktionary

ableger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. odnóżka

Wiktionary

ablegier

w ogrodnictwie: odkład, sadzonka powstała przez ukorzenienie bocznego pędu; aplegier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. rodzaj sadzonki powstałej z bocznego pędu przysypanego ziemią i odciętego po ukorzenieniu;

Wiktionary

Odkład – pęd rośliny przykrywany ziemią w celu wytworzenia korzeni, następnie odcinany od rośliny macierzystej. Odkład służy do wegetatywnego rozmnażania krzewów (np. jeżyn, malin, winorośli), roślin drzewiastych (np. draceny, brzoskwini), wieloletnich roślin motylkowatych i innych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈlɛɟɛr, AS: ableǵer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablegrowanie n.

:: zdrobn. ablegierek mos./mrz.

czas. ablegrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odkład

Wiktionary

ablegierek

1. zdrobnienie od: ablegier;
2. dawniej, przenośnie: potomek, dziecko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. ablegier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. żart. potomek, dziecko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablɛˈɟɛrɛk, AS: ableǵerek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablegier mrz., ablegrowanie n.

czas. ablegrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) latorośl

Wiktionary

ablegrować

wegetatywnie rozmnażać rośliny przez przysypywanie ziemią bocznych pędów; odkładać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ogrod. rozmnażać rośliny za pomocą ablegrów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablɛˈɡrɔvat͡ɕ, AS: ablegrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablegier mrz., ablegierek mos./mrz., ablegrowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odkładać

Wiktionary

ablegrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. rozmnażanie roślin za pomocą ablegrów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Morwa rozmnaża się przez proste sadzenie latorośli (…), przez wyrostki z korzenia puszczane i przez ablegrowanie (czyli kabłonkowanie, odkładanie); nakoniec przez nasienie. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablɛɡrɔˈvãɲɛ, AS: ablegrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablegier mrz., ablegierek mos./mrz.

czas. ablegrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odkładanie, daw. kabłonkowanie

Wiktionary

ableizm

[czytaj: ejblizm] dyskryminacja osób niepełnosprawnych; ablizm, disablizm, handicapizm, handikapizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

Wiktionary

Ableizm (z ang. -able w disable – niepełnosprawny oraz -ism w racism, sexism), in. handicapizm/handikapizm, (z ang. handicap – niepełnosprawność, przeszkoda) – dyskryminacja, niechęć, wrogość względem osób niepełnosprawnych. Ableizm definiuje osoby niepełnosprawne przez ich niepełnosprawność, charakteryzując je jako gorsze i podrzędne wobec osób pełnosprawnych.Uprzedzenie może przejawiać się zarówno bezpośrednią agresją (uprzedzenie awersyjne), jak i np. lekceważeniem potrzeb osób niepełnosprawnych w architekturze (uprzedzenie dominatywne). Historycznymi przykładami uprzedzenia awersyjnego są akcje Niemiec hitlerowskich mordujących niepełnosprawne osoby (Akcja T4), czy starożytnych społeczeństw takich jak Sparta, które zrzucały niepełnosprawnych ze skał do morza bądź spychały ich poza obrzeża miast. Ableizm awersyjny w dzisiejszej dobie (choć w mniejszym natężeniu) istnieje w Chinach i Indiach.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ableistyczny

przysł. ableistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) handicapizm, handikapizm, kapacytyzm

Wiktionary

ablena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba morska z rodziny belonowatych;

Wiktionary

Ablena (Ablennes hians) – ryba morska z rodziny belonowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Ablennes. Poławiana w wędkarstwie i na niewielką skalę gospodarczo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ablena spotykana jest w tropikalnych i ciepłych wodach całego świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈlɛ̃na, AS: ablẽna

Wiktionary

ablizm

[czytaj: ejblizm] dyskryminacja osób niepełnosprawnych; ableizm, disablizm, handicapizm, handikapizm

SJP.pl

ablucja

1. obrzęd religijny polegający na obmyciu ciała lub przedmiotu kultu;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) żartobliwie: mycie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. rytualne obmycie;

(1.2) przen. żart. obmycie, umycie

Wiktionary

Ablucja (łac. ablutio – obmycie) – występujące w różnych systemach religijnych rzeczywiste lub symboliczne obmycie rytualne ciała lub jego części (najczęściej rąk), przedmiotów kultowych lub narzędzi ofiarniczych. Ablucji dokonuje się zwykle za pomocą wody, rzadziej wina lub piasku, a także mleka (u Indian południowoamerykańskich).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U dawnych Słowian były znane niektóre formy ablucji jeszcze przed wprowadzeniem chrześcijaństwa (…). sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈlut͡sʲja, AS: ablucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. ablucyjny

rzecz. ablucyjny ż.

Wiktionary

ablucje

potocznie: mycie się; ablucja

SJP.pl

ablucyjny

→ ablucja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ablucji

Wiktionary

Patrz:
ablucja
Przykłady

(1.1) (…) kopuła jest przeszklona i unosi się nad piętrową fontanną ablucyjną (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablucja ż.

Wiktionary

ablutofobia

chorobliwy lęk przed myciem się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed kąpielą;

Wiktionary

Ablutofobia (z łac. ablutio 'mycie; kąpiel' od abluere 'obmywać, spłukać, oczyścić') – chorobowy, stały i nieuzasadniony lęk przed kąpielą, myciem lub czyszczeniem własnego ciała. Ten rodzaj fobii zalicza się do fobii sytuacyjnej (fobii specyficznych). Ablutofobia wydaje się występować częściej u dzieci i kobiet niż u mężczyzn.

Jej objawy i leczenie są zasadniczo takie same jak w przypadku większości fobii specyficznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jego syna nie można spokojnie wykąpać; chyba cierpi na ablutofobię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablutɔˈfɔbʲja, AS: ablutofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia, lęk

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) аблутофобия ż.

* rosyjski: (1.1) аблютофобия ż.

* włoski: (1.1) ablutofobia ż.

źródła.

== ablutofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.blu.to.fo.ˈbi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. ablutofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ablutomania

natręctwo, mania ciągłego mycia się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chorobliwie częste mycie rąk;

Wiktionary

Ablutomania (fr. folie de lavement) – jeden z najczęstszych i najbardziej znanych objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, polegający na niepowstrzymanej potrzebie zbyt częstego mycia rąk. W cięższych przypadkach może doprowadzić do powstania ran na rękach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skrajnych przypadkach osoby cierpiące na ablutomanię tak często i dokładnie szorują ręce, że zaczynają się na nich pojawiać siniaki oraz rany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablutɔ̃ˈmãɲja, AS: ablutõmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) mania, obsesja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ablutomania

* czeski: (1.1) nutkavé mytí n.

* francuski: (1.1) lavage compulsif m., folie de lavement

* hiszpański: (1.1) ablutomanía ż.

* niderlandzki: (1.1) wasdwang m.

* niemiecki: (1.1) Waschzwang m.

* portugalski: (1.1) mania das limpezas ż.

* szwedzki: (1.1) tvätttvång n.

* ukraiński: (1.1) аблютома́нія ż.

* węgierski: (1.1) mosakodási kényszer

* włoski: (1.1) ablutomania ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ablyger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flancka, szczypek, szczypka

Wiktionary

ablyjger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flancka, szczypek, szczypka

Wiktionary

abnegacja

1. wyrzeczenie się czegoś w imię wartości wyższych;
2. niedbałość o własny wygląd i własne wygody;
3. brak podstawowych wiadomości na jakiś temat; ignorancja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

(1.2) książk. zaniedbanie czegoś np. wyglądu, niedbałość, niechlujstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1)  Córka, istota wątła, słaba, bez tchu; stokrotka polna przeniesiona do piwnicy, posiadała kilka dzielnych cnót matki, ale ani zbliżała się do niej w sile abnegacji.

(1.2) Przeraża mnie jego abnegacja, zupełnie przestał o siebie dbać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabnɛˈɡat͡sʲja, AS: abnegacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negacja ż., abnegat mos., abnegatka ż.

przym. abnegacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niechlujstwo, tumiwisizm

Wiktionary

abnegacki

związany z abnegatem, taki, jak u abnegata (np. abnegacki styl życia, abnegacki wygląd)

SJP.pl

abnegat

człowiek wyrzekający się wygód, korzyści, niedbający o siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który nie dba o swój wygląd

(1.2) człowiek nieposiadający podstawowej wiedzy z danej dziedziny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten człowiek wygląda na abnegata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈnɛɡat, AS: abnegat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negacja ż., abnegacja ż.

:: fż. abnegatka ż.

przym. abnegacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flejtuch, pot. pejor. niechluj; pot. pejor. brudas, fleja, kocmołuch, niedbalec

(1.2) ignorant

Wiktionary

abnegatka

1. kobieta wyrzekająca się czegoś w imię wartości wyższych;
2. kobieta niedbająca o własny wygląd i własne wygody;
3. kobieta niemająca podstawowych wiadomości na jakiś temat; ignorantka

SJP.pl

abner

obce imię męskie

SJP.pl

Abner (hebr. אבנר), syn Nera (zm. ok. 1010 p.n.e.) – postać biblijna występująca w 1 Księdze Samuela i 2 Księdze Samuela, wspominany w 1 Księdze Królewskiej. Dowódca wojsk Saula i Iszbaala. Zamordowany przez Joaba.

Według 17 rozdziału 1 Księgi Samuela Abner przedstawił Saulowi Dawida po jego zwycięstwie nad Goliatem. Fragment ten jest jednak opuszczony przez kodeks B Septuaginty. Po śmierci Saula doprowadził do obwołania królem Iszbaala, zwanego również Iszboszetem, chociaż Jahwe poprzez Samuela namaścił na króla Dawida. Doszło do wojny domowej, podczas której wojska Iszbaala pod wodzą Abnera doznały klęski w bitwie na Polu Boków. Podczas bitwy Abner zabił brata Joaba, Asahela. Po tym, jak Iszbaal posądził Abnera o obcowanie z nałożnicą Saula, Rispą, dowódca postanowił przejść na stronę Dawida. Warunkiem Dawida było odesłanie mu jego żony, córki Saula Mikal, co Abner uczynił, pomimo sprzeciwu jej drugiego męża, Paltiela. Abner nakłaniał starszyznę izraelską do uznania władzy królewskiej Dawida, po czym udał się do Dawida przebywającego w Hebronie i obiecał mu pomoc w objęciu władzy nad całym Izraelem. Jednak Joab, dowódca wojsk Dawida, przekonywał króla, że postępowanie Abnera to podstęp. Następnie, żądny zemsty za śmierć swego brata, zamordował Abnera. Dowódcę pochowano w Hebronie. Dawid nie ukarał Joaba za morderstwo, gdyż był świadomy jego wpływów. Kara została wymierzona dopiero przez Salomona, zgodnie z ostatnią wolą Dawida.

Wikipedia

abo

dawniej (dziś tylko gwarowo): albo

SJP.pl

spójnik

(1.1) daw. dziś gw-pl|Poznań, Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Mazowsze. albo

(1.2) reg. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. czy

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. może

Wiktionary

Turku (fiń. Turku, szw. Åbo, ros. Турку) – miasto w południowo-zachodniej Finlandii, u ujścia rzeki Aurajoki. Stolica kraju do roku 1812 (oficjalnie od 1809), najstarsze miasto fińskie. Liczy ponad 197 tys. mieszkańców (2022). Uniwersytet założony w 1640 roku. Obecnie stolica regionu Varsinais-Suomi, do 2009 roku prowincji Finlandia Zachodnia, ważny port (w 2018 obsłużył 3,3 mln pasażerów). Rozwinięty przemysł stoczniowy, metalowy, włókienniczy, spożywczy, maszynowy oraz hutniczy. W skład zespołu miejskiego wchodzą: Raisio, Kaarina i Naantali. Jest atrakcyjnym turystycznie miejscem. Działa tam także m.in. polski konsulat honorowy. W mieście widoczne są bardzo silne wpływy kultury szwedzkiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) gwara lubliniecka: Dzisiej abo jutro przijedzie Ecik. → Dzisiaj albo jutro przyjedzie Edek.

(1.2) gwara dąbrowska: Idzies abo nie idzies? → Idziesz czy nie idziesz?

(1.3) gwara cieszyńska: Pójmy abo do karczmy. → Może pójdziemy do karczmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa.bɔ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. neutr. albo, lub; gw-pl|Górny Śląsk|lebo.

Wiktionary

abobra

abobra cienkolistna - roślina ozdobna z rodziny dyniowatych, pochodząca z Ameryki Południowej

SJP.pl

Abobra cienkolistna (Abobra tenuifolia) – gatunek byliny z monotypowego rodzaju Abobra Naudin, 1862 z rodziny dyniowatych. Występuje w stanie dzikim w tropikalnej Ameryce Południowej. W Europie Środkowej uprawiana jako roślina ozdobna.

Wikipedia

abociem

spójnik

(1.1) stpol. albowiem, bowiem, bo, gdyż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔt͡ɕɛ̃m, AS: aboćẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aboim, abojem, abowiem

Wiktionary

aboim

spójnik

(1.1) śrpol. albowiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔjĩm, AS: aboi ̯ĩm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) śrpol. abociem, abocim, abojem; współcz. albowiem

Wiktionary

abolicja

w prawie:
1. ustawowy, powszechny akt łaski;
2. zniesienie jakiegoś prawa, ustawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

(1.2) umorzenie długu, kary, zobowiązań

Wiktionary

Abolicja (z łac. abolitio – zniesienie, umorzenie) – decyzja z dziedziny polityki prawa karnego polegająca na odstąpieniu od ścigania określonej kategorii przestępstw. Może odnosić się do przestępstw o charakterze politycznym. Obejmuje nakaz niewszczynania postępowania karnego lub umorzenia postępowania już wszczętego. Jest to więc darowanie i puszczenie w niepamięć zarówno tych przestępstw, których sprawcy zostali ujawnieni, lecz jeszcze nie osądzeni, jak i tych, których sprawcy są nieznani (lub nie ujęci).Abolicja uchwalana jest przez parlament w formie zwykłej ustawy, zgodnie z procedurą obowiązującą w postępowaniu ustawodawczym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abolicja uchwalana jest przez parlament w formie zwykłej ustawy, zgodnie z procedurą obowiązującą w postępowaniu ustawodawczym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔˈlʲit͡sʲja, AS: abolʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicjonizm mrz., abolicjonista mos., abolicjonistka ż.

przym. abolicyjny, abolicjonistyczny

przysł. abolicyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) unieważnienie, zniesienie

(1.2) umorzenie

Wiktionary

abolicjonista

1. zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa;
2. w XVIII-XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

(1.2) hist. w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej

Wiktionary

Abolicjonizm (z łac. abolitio „zniesienie, umorzenie” i -izm z gr. ισμός ismos „wiedza”) – w XVIII i XIX wieku ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii i Francji) i obu Amerykach (głównie w Stanach Zjednoczonych), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Stał się częstym mówcą na spotkaniach w kręgach abolicjonistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔlʲit͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: abolʹicʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonizm mrz.

:: fż. abolicjonistka ż.

przym. abolicjonistyczny, abolicyjny

przysł. abolicyjnie

Wiktionary

abolicjonistka

1. zwolenniczka zniesienia jakiegoś prawa;
2. w XVIII i XIX wieku: uczestniczka ruchu na rzecz zniesienia niewolnictwa i dyskryminacji rasowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

(1.2) hist. w XVIII–XIX w.: zwolenniczka ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej

Wiktionary

Abolicjonizm (z łac. abolitio „zniesienie, umorzenie” i -izm z gr. ισμός ismos „wiedza”) – w XVIII i XIX wieku ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii i Francji) i obu Amerykach (głównie w Stanach Zjednoczonych), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Lucy Larcom była zdeklarowaną abolicjonistką i cieszyła się, że Abraham Lincoln został prezydentem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonizm mrz.

:: fm. abolicjonista mos.

przym. abolicjonistyczny, abolicyjny

przysł. abolicyjnie

Wiktionary

abolicjonistyczny

dotyczący abolicjonizmu, abolicjonisty (np. ruch abolicjonistyczny, tendencje abolicjonistyczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abolicjonizmem, dotyczący abolicjonizmu lub abolicjonistów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wybór Lincolna, którego podejrzewano o sprzyjanie ruchom abolicjonistycznym, budził obawy na Południu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicjonista mos., abolicjonistka ż., abolicja ż., abolicjonizm mrz.

przym. abolicyjny

przysł. abolicyjnie

Wiktionary

abolicjonizm

1. ruch społeczny domagający się zniesienia jakiegoś prawa
2. osiemnasto- i dziewiętnastowieczny ruch domagający się zniesienia niewolnictwa i dyskryminacji rasowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

(1.2) ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

Wiktionary

Abolicjonizm (z łac. abolitio „zniesienie, umorzenie” i -izm z gr. ισμός ismos „wiedza”) – w XVIII i XIX wieku ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii i Francji) i obu Amerykach (głównie w Stanach Zjednoczonych), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abolicjonizm był ruchem społeczno-politycznym i ideowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: abolʹicʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonista mos., abolicjonistka ż.

przym. abolicjonistyczny, abolicyjny

Wiktionary

abolicyjny

przymiotnik od: abolicja (np. ruch abolicyjny, dekret abolicyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z abolicją, dotyczący abolicji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonista mos., abolicjonistka ż., abolicjonizm mrz.

przysł. abolicyjnie

przym. abolicjonistyczny

Wiktionary

abominacja

uczucie wstrętu, niechęci, obrzydzenia; odraza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obrzydzenie, wstręt, odraza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja mama czuje silną abominację za każdym razem, gdy widzi mysz.

(1.1) Aż zdarzyła się chwila, gdy do połowicy swej poczuł taką abominację nieznośną, a zarazem wezbrało w nim tyle nagłej, porywczej, iście bestjalskiej tęsknoty do samotnej włóczęgi na przełaj, wszystkiemi morzami polarnemi, — że z kry, na której podróż poślubną odbywali, spełzł cichcem do morza i dał stułokciowego nura. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: abõmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. abominacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrzydzenie, odraza, wstręt

Wiktionary

abominacyjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. obrzydliwy, wstrętny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od początku do końca jest więc taki sam – abominacyjny i obleśny, czyniąc z własnych kompleksów oręż przeciw światu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃mʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: abõmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abominacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budzący odrazę, obrzydliwy, odrażający, wstrętny

Wiktionary

abonamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: abonament

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie abonament, lecz tylko taniutki abonamencik.

(1.1) Stosujemy zniżek system za abonamencik świństew. Kto rąk nie chce kalać, zań je pokala tanio drań.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

abonament

opłata, ustanowiona zwykle umową, za systematyczne otrzymywanie produktu lub korzystanie z usługi; także: prawo otrzymywania (korzystania) wynikające z takiej umowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

(1.2) regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism

Wiktionary

Abonament – opłacone prawo do korzystania z określonego świadczenia, zazwyczaj wykupione przedterminowo przez abonenta na pewien okres. Najczęściej spotykany jest abonament miesięczny – płatny „z góry”. Przyjmuje formę karnetu będącego pisemną formą umowy zawartą między dwoma podmiotami: abonentem, a firmą świadczącą usługi stałe w czasie lub cykliczne. Opłatę abonamentową stosuje się zwyczajowo w przypadku, kiedy trudno jest określić ilość zużywanego dobra czy usługi lub wtedy, kiedy zużycie jest stałe i niewiele się zmienia w okresie rozliczeniowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Operator obniżył mój abonament o 15 procent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt, AS: abõnãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

:: zdrobn. abonamencik mrz.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) prenumerata, przedpłata

Wiktionary

abonamentowy

dotyczący abonamentu (np. sprzedaż abonamentowa, karnet abonamentowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abonamentem, dotyczący abonamentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aby oferta operatorów dostarczających internet abonamentowy była nadal atrakcyjna, „darmowy internet” ma mieć obniżone parametry (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃nãmɛ̃nˈtɔvɨ, AS: abõnãmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonamencik mrz., abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonencki

Wiktionary

abondance

[czytaj: abądąs] francuska rasa bydła mleczno-mięsnego

SJP.pl

Francja:

- Abondance – gmina

Inne:

- Abondance – francuska rasa bydła

- Abondance – francuski ser

Zobacz też:

- Opactwo w Abondance

Wikipedia

abonencki

→ abonent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abonentem, osobą opłacającą abonament

Wiktionary

Patrz:
abonent
Przykłady

(1.1) Istnieją też numery abonenckich usług specjalnych (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonent mos., abonentka ż., abonament mrz., abonamencik mrz., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy

Wiktionary

abonent

osoba opłacająca abonament

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

Wiktionary

Abonent (niem. Abonnent, fr. Abonné) – osoba mająca prawo do korzystania z usługi (e-booka, parkowania w strefie), urządzenia (radia, telefonu) lub otrzymywania czegoś (gazeta, obiady) na zasadzie uiszczania stałej, regularnej opłaty (tzw. abonamentu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tym abonentem są wieczne kłopoty, zawsze spóźnia się z opłatą abonamentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔ̃nɛ̃nt, AS: abõnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonament mrz., abonamencik mrz., abonowanie n., zaabonowanie n.

:: fż. abonentka ż.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonencki, abonamentowy

Wiktionary

abonentka

kobieta opłacająca abonament

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z tą abonentką są wieczne kłopoty, zawsze spóźnia się z opłatą abonamentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka, AS: abõnẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonamencik mrz., abonament mrz., abonowanie n., zaabonowanie n.

:: fm. abonent mos.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

abonować

korzystać z czegoś lub otrzymywać coś w zamian za uiszczanie stałej opłaty abonenckiej, płacenie abonamentu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Walter Kridl, recepcjonista z hotelu „Kärntnerhof” usiadł za ladą i odruchowo sięgnął po gazety, które abonował właściciel hotelu pan Alfred Anhauser.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: abõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonament mrz., abonamencik mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) subskrybować

Wiktionary

abonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) korzystanie z jakiegoś produktu lub usługi po opłaceniu abonamentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczęściem były dla niego naukowe zajęcia, kupowanie książek, abonowanie pism periodycznych (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: abõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonamencik mrz., abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

aboralny

przymiotnik

(1.1) biol. przeciwgębowy, leżący po przeciwnej stronie ciała w stosunku do oralnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔˈralnɨ, AS: aboralny

Wiktionary

Powiązane:

przym. oralny

Wiktionary

aborcja

przerwanie ciąży; zabieg, skrobanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

Wiktionary

Aborcja (łac. abortus lub abortio „poronienie zamierzone, wywołanie poronienia”) – zamierzone zakończenie ciąży w wyniku interwencji zewnętrznej, np. działań lekarskich, w j. łacińskim abortus provocatus. Przeważnie w efekcie dochodzi do śmierci zarodka lub płodu ludzkiego (łac. nasciturus).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla części ludzi aborcja jest zwyczajnym zabiegiem, inni uważają ją za dzieciobójstwo.

(1.1) Inną istotną formą kontroli urodzeń jest aborcja. Większość muzułmańskich uczonych zezwala na aborcję, chociaż różny jest w ich opinii moment rozwoju płodu, w którym aborcja staje się zakazana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔrt͡sʲja, AS: aborcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcjonista m., aborcjonistka m., abort m., aborter m.

czas. abortować ndk./dk.

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) interrupcja; pot. skrobanka, abort, łyżeczkowanie; przest. spędzenie płodu

Wiktionary

aborcjonalista

zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonista

SJP.pl

aborcjonista

1. osoba przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborter;
2. zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik dopuszczalności aborcji

(1.2) dokonujący aborcji, zob. aborter.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszystkie grupy – małżeństwa, jak i związki homoseksualne, zwolennicy naturalnych metod planowanieanowania rodziny i antykoncepcji, obrony dziecka poczętego i aborcjoniści – starają się mieć swoich reprezentantów w świecie polityki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja ż., aborter m.

:: fż. aborcjonistka

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) proaborcjonista, aborter

Wiktionary

aborcjonistka

1. kobieta poddająca się zabiegowi przerwania ciąży; aborterka;
2. kobieta przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborterka;
3. zwolenniczka dopuszczalności zabiegu przerywania ciąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka dopuszczalności aborcji

(1.2) med. przeprowadzająca aborcję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja, aborter

:: fm. aborcjonista

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

aborcjonistyczny

→ aborcjonista

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy aborcjonisty

Wiktionary

Patrz:
aborcjonista
Powiązane:

rzecz. aborcjonistka ż., aborcjonista mos., aborcja ż.

Wiktionary

aborcjonizm

popieranie prawa do przerywania ciąży

SJP.pl

aborcyjny

→ aborcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany z aborcją

Wiktionary

Patrz:
aborcja
Przykłady

(1.1) Ruta wywołuje działanie poronne, z tego też względu dawniej była używana jako środek aborcyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔrˈt͡sɨjnɨ, AS: aborcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborterka ż., aborcjonistka ż., aborcjonista mos., abort mrz., aborcja ż.

Wiktionary

abordaż

1. zdobywanie okrętu nieprzyjaciela przez sczepienie okrętów i walkę wręcz na pokładzie; pokładowanie;
2. zderzenie się dwóch statków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. hist. sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

Wiktionary

Abordaż (fr. abordage) – sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia. Stosowany od początku żeglugi, był podstawowym sposobem walki morskiej w epoce okrętów żaglowych do XVII wieku i, mimo wzrostu znaczenia artylerii okrętowej, pozostał jednym z podstawowych sposobów walki do początku XIX wieku. Abordaż zastąpił w tej roli taranowanie, dominujące w epoce okrętów wiosłowych w starożytności, stając się także podstawowym sposobem walki XV- i XVI-wiecznych galer wiosłowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla celów abordażu okręty oprócz marynarzy zabierały również żołnierzy piechoty morskiej, którzy wraz z częścią załogi dostawali się na okręt nieprzyjaciela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔrdaʃ, AS: abordaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abordażowanie n.

czas. abordażować ndk.

przym. abordażowy

Wiktionary

abordażować

sczepiać swój okrętu z nieprzyjacielskim i wtargnąć na pokład

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mors. hist. atakować inny okręt przy pomocy abordażu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brytyjczycy początkowo zamierzali abordażować „von Roedera” przez niszczyciel „Foxhound”, lecz, szczęśliwie dla nich, „Foxhound” został ostrzelany z broni maszynowej z brzegu i zawrócił, unikając uszkodzenia w wybuchu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abordaż mrz., abordażowanie n.

przym. abordażowy

Wiktionary

abordażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. hist. atakowanie innego okrętu przy pomocy abordażu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abordaż m.

czas. abordażować

przym. abordażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abordaż

Wiktionary

abordażowy

dotyczący abordażu, służący dokonaniu abordażu (np. oddział abordażowy, broń abordażowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mar. związany z abordażem, przeznaczony do abordażu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Załoga zatrzymanego statku otworzyła zawory denne celem samozatopienia, lecz wysłany z krążownika oddział abordażowy zapobiegł temu i uratował jednostkę jako zdobycz wojenną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔrdaˈʒɔvɨ, AS: abordažovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abordaż m., abordażowanie n.

czas. abordażować

Wiktionary

aborożniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. ent. nazwa systematyczna|Melolontha melolontha|Linnaeus|ref=tak., chrabąszcz majowy

Wiktionary

abort

abortus;
1. przerwanie ciąży, poronienie;
2. przedwcześnie urodzony, martwy płód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. poronienie

(1.2) rzad. przerwanie ciąży

(1.3) rzad. skrobanka

Wiktionary

Abort – zatrzymanie działania programu lub procesu.

Operacja abort najczęściej podejmowana jest przez system operacyjny w przypadku, gdy przez określony czas nie będzie mógł komunikować się z procesem (timeout). Nadzorowanie przebiegu działania programu przez człowieka może doprowadzić do przerwania tego działania, jeśli działanie to trwa za długo lub otrzymywane są błędne dane wyjściowe.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) abortus, poronienie

(1.2) aborcja

(1.3) pot. skrobanka, łyżeczkowanie, abrazja, aborcja

antonimy.

(1.1) narodziny

hiperonimy.

(1.2) zabieg

(1.3) zabieg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aborcja ż.

przym. aborcyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|abortus. → płód przedwcześnie wydany, nieżywy etym2|łac|aborior|aboriri. → zniknąć, poronić

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|poronienie.

(1.2-3) zobtłum|aborcja.

źródła.

== abort (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. aborcja, przerwanie ciąży

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɔrt, AS: abort

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja ż.

przym. aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abortus, poronienie

(1.2) aborcja

(1.3) pot. skrobanka, łyżeczkowanie, abrazja, aborcja

Wiktionary

aborter

osoba przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborcjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik dopuszczalności aborcji

(1.2) dokonujący aborcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcjonista mos., aborcjonistka ż.

:: fż. aborterka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborcjonista

(1.2) aborcjonista

Wiktionary

aborterka

aborcjonistka;
1. kobieta poddająca się zabiegowi przerwania ciąży;
2. kobieta przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. ginekolożka wykonująca zabieg aborcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborter mos., aborcja ż.

przym. aborcyjny

Wiktionary

abortować

przeprowadzać (przeprowadzić) zabieg przerwania ciąży

SJP.pl

abortus

abort;
1. przerwanie ciąży, poronienie;
2. przedwcześnie urodzony, martwy płód

SJP.pl

aborygen

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; autochton, tubylec, tuziemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. pierwotny mieszkaniec Australii;

Wiktionary

- aborygeni – termin, którym określa się ludy rdzenne różnych regionów

- Aborygeni – zbiorcza nazwa rdzennych ludów Australii

- Aborygeni – tradycyjna nazwa rdzennych ludów kontynentu australijskiego, Tasmanii i niektórych przyległych wysp

- Aborygeni australijscy – rdzenna ludność kontynentu australijskiego

- Aborygeni tasmańscy – rdzenna ludność Tasmanii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Świętą górą Aborygenów jest Uluru.

(1.1) Szacuje się, że pierwsze siedliska Aborygenów na terenie dzisiejszego Sydney zostały założone około 40 tysięcy lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔˈrɨɡɛ̃n, AS: aborygẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborygen mos., aborygenka ż.

:: fż. Aborygenka ż.

przym. aborygeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborygen australijski

Wiktionary

aborygenek

rdzenna mieszkanka danego obszaru; autochtonka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

SJP.pl

aborygeni

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; autochton, tubylec, tuziemiec

SJP.pl

- aborygeni – termin, którym określa się ludy rdzenne różnych regionów

- Aborygeni – zbiorcza nazwa rdzennych ludów Australii

- Aborygeni – tradycyjna nazwa rdzennych ludów kontynentu australijskiego, Tasmanii i niektórych przyległych wysp

- Aborygeni australijscy – rdzenna ludność kontynentu australijskiego

- Aborygeni tasmańscy – rdzenna ludność Tasmanii

Wikipedia

aborygenka

rdzenna mieszkanka danego obszaru; autochtonka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rdzenna mieszkanka Australii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborygen mos., aborygenka ż.

:: fm. Aborygen mos.

przym. aborygeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborygenka australijska

Wiktionary

aborygeński

przymiotnik od: Aborygen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów

(1.2) związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do Aborygena lub Aborygenów, będący jego lub ich własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedyną osadą na wyspie, jest miejscowość wspólnoty aborygeńskiej, Milingimbi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aborygen mos., aborygen mos., Aborygenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tubylczy, miejscowy, rdzenny, autochtoniczny, tuziemczy

Wiktionary

aboś

spójnik

(1.1) stpol. ale, jednak

(1.2) stpol. może, podobno

(1.3) stpol. czy, czyż, czy może

(1.4) daw. abo jesteś

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Aboś ty co zarobił dzisiaj?

(1.4) Aboś ty ociec, abo ja! — wrzasnął na końcu groźnie i spojrzał ku drzwiom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɔɕ, AS: aboś

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) alboś

Wiktionary

abowiem

spójnik

(1.1) stpol. albowiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A gdy się ociągał, uięli mężowie oni rękę iego, i rękę żony iego, i rękę dwu córek iego, (abowiem mu Pan folgował,) i wywiedli go, i postawili go przed miastem. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔvʲjɛ̃m, AS: abovʹi ̯ẽm

Wiktionary

abowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abowem, dotyczący Abowa, krainy na Słowacji

(1.2) daw. związane z miastem Åbo (współcz. Turku)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abow mrz.

Wiktionary

abozzo

[czytaj: abocco] szkicowy zarys dzieła sztuki; abbozzo

SJP.pl

abp

skrót od: arcybiskup (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); arcybp

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

(1.1) = kolej. automatyka bezpieczeństwa pociągu

Wiktionary

Arcybiskup (gr. αρχή, arché – pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos – nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa (ad personam).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈpɛ, AS: a‿be‿pe

Wiktionary

abpstwo

skrót od: arcybiskupstwo (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = arcybiskupstwo

Wiktionary

abradować

powodować abrazję

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) geol. powodować abrazję, niszczyć klif wskutek działania fal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abradowanie n., abrazja ż.

przym. abrazyjny

Wiktionary

abradowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. o klifie: uleganie niszczeniu wskutek działania fal

(1.2) med. łyżeczkowanie jamy macicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrazja ż.

czas. abradować ndk.

przym. abrazyjny

Wiktionary

abraham

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie będziesz więc odtąd nazywał się Abram, lecz imię twoje będzie Abraham, bo uczynię ciebie ojcem mnóstwa narodów.

(1.1) Jestem Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba.

(1.2) Mam na imię Abraham i jestem zakonnikem z Krakowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈraxãm, AS: abraχãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., abraham mrz., abrahamizm mrz.

:: zdrobn. Abrahamek mos.

przym. Abrahamowy, abrahamowy, abrahamiczny, przedabrahamowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Abram

(1.2) zdrobn. Abrahamek

Wiktionary

abrahamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Abraham

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — W dodatku dasz matce synową Rojzę.
— Ona ma na imię Róża.
— Po żydowsku Rojza… i wnuka, jakiegoś Abrahamka, albo Izaaka, bo ci miljonerzy lubią historyczne imiona. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abraham mos.

przym. Abrahamowy

Wiktionary

abrahamiczny

1. wywodzący się od Abrahama; abrahamowy;
2. religie abrahamiczne - religie mające korzenie w przekazach Tory o patriarsze Abrahamie; religie abrahamowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. wywodzący się od Abrahama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ateiści tacy jak Sam Harris argumentują, że poleganie religii abrahamicznych na boskim autorytecie skłania je w kierunku autorytaryzmu i dogmatyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abraham mos., abraham mrz., abrahamizm mrz.

przym. Abrahamowy, abrahamowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abrahamowy

Wiktionary

abrahamizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. rel. monoteizm abrahamiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abraham mos.

przym. Abrahamowy, abrahamowy, abrahamiczny

Wiktionary

abrahamowicz

nazwisko

SJP.pl

Abrahamowicz (Abramowicz) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec.

Wikipedia

abrahamowiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pięćdziesiąte urodziny, pięćdziesiątka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abraham mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|abraham.

Wiktionary

abrahamowy

1. taki jak u Abrahama, charakterystyczny dla Abrahama;
2. religie abrahamowe - religie mające korzenie w przekazach Tory o patriarsze Abrahamie; religie abrahamiczne

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Abrahama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Książęta narodów przyłączyły się do ludu Boga Abrahamowego (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abraham mos., Abrahamek mos., abraham mrz., abrahamizm mrz.

przym. abrahamowy, abrahamiczny, przedabrahamowy

Wiktionary

abrakadabra

potocznie: coś niejasnego, niezrozumiałego; chińszczyzna, czarna magia

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przen. coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

Wiktionary

Abrakadabra (Abracadabra, Abraxas, Abrasax) – pochodzący prawdopodobnie z języka aramejskiego (Abəra kaDavəra) wyraz niemający znaczenia. Od schyłku starożytności, w średniowieczu i we wczesnej nowożytności posługiwano się nim jako formułą magiczną, tj. wyrazem, który (odpowiednio) wypowiedziany ma rzekomą moc wpływania na rzeczywistość. Obecnie słowo "abrakadabra" stosuje się jako (żartobliwe) określenie wypowiedzi pozbawionej sensu, niezrozumiałej, zagmatwanej.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Matematyka zawsze była dla mnie wielką abrakadabrą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrakaˈdabra, AS: abrakadabra

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czary-mary, hokus-pokus, bim sala bim

Wiktionary

abraksas

dawny talizman (amulet) z wizerunkiem Abraksasa - bóstwa gnostyckiego późnej starożytności; abraxas

SJP.pl

Abraxas – to określenie Najwyższego Bóstwa w mitologii perskiej i gnostyckiej. W hellenistycznych dokumentach poświęconych magii słowo Abraxas pojawia się jako przykład magicznej logiki i synonim pełni. Pierwotna pisownia Abrasax, zapewne w wyniku pomyłki w łacińskim przekładzie przyjęła formę Abraxas. Od imienia "Abraxas" wywodzi się słowo abrakadabra.

Wikipedia

abram

obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

- Abram – pierwotne imię patriarchy biblijnego Abrahama

- Abram – biskup koptyjski

- Abram – miejscowość w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim

- Abram – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester

- Abram – jednostka osadnicza w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Hidalgo

- Abram – wieś w Rumunii, w okręgu Bihor, w gminie Abram

- Abram – gmina w Rumunii, w okręgu Bihor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie będziesz więc odtąd nazywał się Abram, lecz imię twoje będzie Abraham, bo uczynię ciebie ojcem mnóstwa narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabrãm, AS: abrãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramowice lm nm.

:: zdrobn. Abramek mos.

przym. Abramowy

Wiktionary

abramczuk

nazwisko

SJP.pl

abramczyk

nazwisko

SJP.pl

- Abramczyk – polskie nazwisko

Wikipedia

abramek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Abram

Wiktionary

- Adam Abramek (ur. 1962) – polski kompozytor, producent muzyczny, multiinstrumentalista

- Wiktor Abramek (ur. 1947) – polski inżynier budownictwa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abramku, pomóż babci przywiesić mezuzę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., Abramowice nmos.

przym. Abramowy

Wiktionary

abramow

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lm. od Abram

Wiktionary

Osoby noszące takie nazwisko:

- Aleksandr Abramow (1913-1993) – rosyjski trener piłkarski;

- Andriej Abramow (1935-1994) – rosyjski bokser;

- Barbara Abramow-Newerly (1909-1973) – polska aktorka i reżyser teatralna, żona Igora Newerlego;

- Fiodor Abramow (1870-1963) – rosyjski wojskowy, emigracyjny działacz antykomunistyczny;

- Fiodor Abramow (1920-1983) – rosyjski i radziecki pisarz, literaturoznawca, publicysta;

- Igor Abramow-Newerly (1903-1987) – polski pisarz i pedagog;

- Jarosław Abramow-Newerly (ur. 1933) – polski pisarz, kompozytor, dziennikarz, syn Igora Newerlego;

- Konstantin Abramow (1920-2001) – radziecki historyk;

- Konstantin Abramow (1912-1998) – radziecki generał pułkownik;

- Konstantin Abramow (1906-1952) – radziecki generał major;

- Nikołaj Abramow (1950-2005) – radziecki piłkarz i trener;

- Nikołaj Abramow (1897-1964) – radziecki kontradmirał, dowódca polskiej Marynarki Wojennej od sierpnia do grudnia 1945 roku;

- Nikołaj Abramow (1908-1977) – radziecki scenarzysta;

- Pawieł Abramow (ur. 1979) – rosyjski siatkarz;

- Siergiej Abramow (programista) (ur. 1957) – rosyjski programista;

- Siergiej Abramow (ur. 1959) – rosyjski hokeista i trener hokeja;

- Siergiej Abramow (ur. 1972) – rosyjski ekonomista, pro-moskiewski polityk czeczeński;

- Siergiej Abramow (ur. 1944) – rosyjski pisarz;

- Sołomon Abramow (1884-1957) – radziecki wydawca;

- Tichon Abramow (1901-1991) – radziecki dowódca wojskowy;

- Witalij Abramow (ur. 1974) – kazachski piłkarz;

- Wołodymyr Abramow (ur. 1949) – ukraiński piłkarz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weekend spędzimy u babci w Abramowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈrãmuf, AS: abrãmuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abramowianin m., abramowianka ż.

przym. abramowski

Wiktionary

abramowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abramowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy Tomek jest rodowitym abramowianinem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãmɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: abrãmovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramów m.

:: fż. abramowianka ż.

przym. abramowski

Wiktionary

abramowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abramowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy Kasia jest rodowitą abramowianką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãmɔˈvʲjãŋka, AS: abrãmovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramów m.

:: fm. abramowianin

przym. abramowski

Wiktionary

abramowice

1. przysiółek w województwie małopolskim, gmina Jodłownik;
2. dzielnica Lublina;
3. Abramowice Prywatne - wieś w województwie lubelskim, gmina Głusk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Lublina;

(1.2) geogr. przysiółek w województwie małopolskim;

Wiktionary

Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Abramowice – część miasta Lublin

- Abramowice – przysiółek wsi Szczyrzyc w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciekawostką jest, że Szpital Neuropsychiatryczny im. prof. Mieczysława Kaczyńskiego, powszechnie znany jako szpital w Abramowicach, oraz pętla trolejbusowa Abramowice nie znajdują się na terenie tej dzielnicy, ale w dzielnicy Dziesiąta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãmɔˈvʲit͡sɛ, AS: abrãmovʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., Abramek mos.

Wiktionary

abramowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abramowicami Kościelnymi, dotyczący Abramowic Kościelnych

(1.2) związany z Abramowicami Prywatnymi, dotyczący Abramowic Prywatnych

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Abramowice Kościelne

:: rzecz. Abramowice Prywatne

Wiktionary

abramowicz

nazwisko

SJP.pl

- Abramowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Lubicz

Wikipedia

abramowski

przymiotnik od: Abramów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Abramowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãˈmɔfsʲci, AS: abrãmofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramów m., abramowianin m., abramowianka ż.

Wiktionary

abramowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Abrama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwróciłeś uwagę na coraz dłuższe frędzle w Abramowym talicie?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., Abramek mos.

Wiktionary

abramski

nazwisko

SJP.pl

- Jan Abramski (1922-2003) – polski duchowny katolicki

- Krzysztof Abramski (ur. 1948) – polski inżynier elektroniki, profesor nauk technicznych

- Paweł Abramski (ur. 1947) – polski polityk, prawnik, poseł

Wikipedia

abramy

wieś w województwie mazowieckim, gmina Kałuszyn

SJP.pl

Abramy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Kałuszyn.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie siennickim, obwodzie stanisławowskim województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

abraxas

dawny talizman (amulet) z wizerunkiem Abraxasa - bóstwa gnostyckiego późnej starożytności; abraksas

SJP.pl

- Abraxas – polska grupa rockowa

- Abraxas – symboliczny termin pojawiający się dawnych masońskich rytuałach stopni wyższych

- Abraxas – bóstwo z mitologii perskiej, określenie Najwyższego Bóstwa

- Abraxas – album muzyczny Carlosa Santany z 1970 r.

- Abraxas gemma

Wikipedia

abrazja

1. w geologii: proces niszczenia brzegów przez fale;
2. w medycynie: usunięcie z jamy macicy tkanek zmienionych chorobowo, jaja płodowego lub jego resztek; skrobanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

(1.2) med. usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji;

(1.3) med. w ginekologii: zabieg łyżeczkowania macicy

(1.4) techn. proces zużycia ściernego związany z ubytkiem powierzchniowym elementów maszyn lub urządzeń wskutek oddziaływania na niego luźnych lub umocowanych zarówno suchych, jak i wilgotnych ziarn mineralnych

(1.5) kosmet. złuszczanie naskórka

Wiktionary

- abrazja (stomatologia)

- abrazja (ginekologia) – inaczej łyżeczkowanie macicy

- abrazja (geologia)

- abrazja (technika)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abrazja może prowadzić do powstawania klifów.

(1.2) Abrazją powietrzną pierwszy zainteresował się dr Robert Black.

(1.3) Lekarz stwierdził, że pacjentka powinna zostać poddana zabiegowi abrazji.

(1.4) Maszyna na skutek abrazji przestała być wydajna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈrazʲja, AS: abrazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abradowanie n.

czas. abradować ndk.

przym. abrazyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) skrobanka

Wiktionary

abrazo

forma witania się mężczyzn, przyjęta w Ameryce Łacińskiej

SJP.pl

abrazyjny

związany z abrazją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. / med. / techn. związany z abrazją, dotyczący abrazji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powierzchnię przeznaczoną do lakowania należy oczyścić mechanicznie przy pomocy wiertła typu szczoteczka na końcówkę mikrosilnika lub użyć piaskarki abrazyjnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abradowanie n., abrazja ż.

czas. abradować ndk.

Wiktionary

abrenuncjacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. zrzeczenie się prawa do majątku po rodzicach przez córkę po otrzymaniu od nich posagu

Wiktionary

abrewiacja

skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. spec. skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

Wiktionary

Abrewiatura, abrewiacja (śrdw.-łac. abbreviatura, abbreviatio; od łac. brevis – krótki) – umowny skrót używany w starożytnych i średniowiecznych tekstach w celu skrócenia ich zapisu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabrɛˈvʲjat͡sʲja, AS: abrevʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrewiatura ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót

Wiktionary

abrewiacyjny

przymiotnik od: abrewiacja

SJP.pl

abrewiator

przestarzale: osoba dokonująca skrótów jakiegoś tekstu

SJP.pl

abrewiatura

abbreviatura;
1. skróty stosowane w notacji muzycznej (np. b - bemol, # - krzyżyk);
2. system skrótów stosowany w starożytnych i średniowiecznych pismach;
3. w poligrafii: znak zastępujący jakiś wyraz (np. $)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

(1.2) muz. skrót zapisu muzycznego

Wiktionary

Abrewiatura, abrewiacja (śrdw.-łac. abbreviatura, abbreviatio; od łac. brevis – krótki) – umowny skrót używany w starożytnych i średniowiecznych tekstach w celu skrócenia ich zapisu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne abrewiatury w tym średniowiecznym manuskrypcie utrudniają odczytanie tekstu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrɛvʲjaˈtura, AS: abrevʹi ̯atura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrewiacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. abbreviatura

(1.2) war. abbreviatura

Wiktionary

abrewiaturalny

dotyczący abrewiatury

SJP.pl

abrewiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o skróceniach językowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Istnieje nawet nauka o skróceniach językowych zwana przez językoznawców abrewiologią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrɛvʲjɔˈlɔɟja, AS: abrevʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrewiolog m.

przym. abrewiologiczny

Wiktionary

abricoter

[czytaj: abrikoTE] podkład pod masę czekoladową z dżemu morelowego

SJP.pl

Abricotage (fr. abricot, dosł. morela) – marmolada morelowa; podkład pod masę czekoladową stosowany przy wyrobie tortów, także posmarowanie wierzchu i boków tortu (lub ewentualnie innego ciasta) gorącym dżemem morelowym.

Jest to masa stanowiąca podkład do posmarowania gładkiej glazury czekoladowej, bardzo często stosowana przez cukierników.

Wikipedia

abriktozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

Wiktionary

Abriktozaur, abryktozaur (Abrictosaurus) (z greki „zbudzony jaszczur”) – dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura.

Abriktozaur był bardzo podobny do heterodontozaura. Odróżniał go brak zębów. Niektórzy sądzą, że ten dinozaur, a także inne ornitopody przeżuwały pokarm, tak jak to czynią np. dzisiejsze wielbłądy. Wtedy szczęki abriktozaura przesuwałyby się w tył i w przód, co było przyczyną zużywania się zębów. Takie przystosowanie wymagałoby jednak specjalnych policzków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abriktozaur był bardzo podobny do heterodontozaura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrʲikˈtɔzawr, AS: abrʹiktozau̯r

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abryktozaur

Wiktionary

abrogacja

uchylenie, odwołanie lub zniesienie uchwały czy aktu prawnego bez zastąpienia go innym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

(1.2) rel. uchylenie, zniesienie zasady religijnej

Wiktionary

Abrogacja – uchylenie, odwołanie lub zniesienie uchwały czy aktu prawnego bez zastąpienia go innym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabrɔˈɡat͡sʲja, AS: abrogacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrogowanie n., derogacja ż.

czas. abrogować ndk.

Wiktionary

abrogacyjny

→ abrogacja

SJP.pl

Patrz:
abrogacja

abrogować

znieść lub znosić ustawę, przepis prawny, wyrok itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) praw. uchylić moc aktu prawnego lub wyroku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) „A gdzieby się przytrafiło — oświadcza Z. August w konstytucji sejmowej 1550 r. — iżby albo przez nas, albo przez kogo inszego stało się co takiego tym to prawom, statutom, daninam, przywilejom, listom, swobodam i wolnościam przeciwnego, albo iżbyśmy im derogować (uwłaczać), albo abrogować (znosić) sami przez się czym chcieli, tedy to wszystko żadnej mocy, ani ważności nie ma”. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrogacja ż., abrogowanie n.

Wiktionary

abrogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. uchylenie aktu prawnego lub wyroku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrogacja ż.

czas. abrogować ndk.

Wiktionary

abros

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) nazwa stopu odznaczającego się dość dużym oporem elektrycznym oraz odpornością na czynniki zewnętrzne;

Wiktionary

Abros – nazwa stopu odznaczającego się dość dużym oporem elektrycznym oraz odpornością na czynniki zewnętrzne (np. korozję).

Skład

10% chromu (Cr), ok. 2% manganu (Mn) i 88% niklu (Ni).

Stop ten wykorzystywany jest m.in. do produkcji elementów grzejnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abros wykorzystywany jest m.in. do produkcji elementów grzejnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabrɔs, AS: abros

Wiktionary

abroseksualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. neol. zmienna lub płynna orientacja seksualna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abroseksualista mos., abroseksualistka ż., abroseksualność ż.

przym. abroseksualny

Wiktionary

abrupcja

nagłe przerwanie muzyki w celu osiągnięcia odpowiedniego wrażenia dramatycznego

SJP.pl

abruzja

region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Abruzja (wł. Abruzzo) – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z regionami Marche, Lacjum i Molise.

Ważniejsze miasta: Pescara (główny port), Chieti, Teramo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abruzja jest regionem rolniczo-przemysłowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈruzʲja, AS: abruzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzyjczyk mos., Abruzyjka ż.

przym. abruzyjski

Wiktionary

abruzyjczyk

mieszkaniec Abruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abruzji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Paolo jest Abruzyjczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabruˈzɨjt͡ʃɨk, AS: abruzyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzja ż.

:: fż. Abruzyjka ż.

przym. abruzyjski

Wiktionary

abruzyjka

obywatelka Abruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abruzji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ariana ma włoskie korzenie, jest pół-Sycylijką i pół-Abruzyjką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabruˈzɨjka, AS: abruzyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzja ż.

:: fm. Abruzyjczyk mos.

przym. abruzyjski

Wiktionary

abruzyjski

→ Abruzja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Abruzją

Wiktionary

Patrz:
Abruzja
Przykłady

(1.1) Jedną z abruzyjskich atrakcji są festyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabruˈzɨjsʲci, AS: abruzyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzja ż., Abruzyjczyk mos., Abruzyjka ż.

Wiktionary

abruzzy

najwyższa część Apenin, położona we Włoszech; Apenin Abruzyjski

SJP.pl

Apenin Abruzyjski albo Abruzzy (wł. Appennino Abruzzese) – najwyższe pasmo górskie Apeninów, rozciągające się w centralnych Włoszech.

Swym pogórzem sięgają do Morza Adriatyckiego. Najwyższym szczytem pasma jest Monte Corno o wysokości 2914 m n.p.m., znajdujące się w masywie Gran Sasso d'Italia.

Wikipedia

abrychta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. masz. strugarka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|abrychtmaszina.

Wiktionary

abrychtmaszina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. masz. strugarka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|abrychta.

Wiktionary

abrys

dawniej: szkic, rysunek, projekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wstępny szkic, zarys

(1.2) daw. (w XVIII i na pocz. XIX w.) plan architektoniczny

Wiktionary

Abrys – termin używany w dawnych czasach na określenie szkicu, zarysu, projektu architektonicznego. Był szczególnie popularny w XVIII i na początku XIX wieku, kiedy to pełnił funkcję technicznego rysunku konturowego, często wykorzystywanego w sztuce, architekturze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) Król Łokietek na podziękowanie Bogu za swoje zwycięztwa postanowił ufundować piękny kościół w Wiślicy; tym końcem kazał zrobić abrys, który mu się bardzo podobał; otóż podług tego abrysu zgodził się z majstrem, aby kościół wystawił. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabrɨs, AS: abrys

Wiktionary

Powiązane:

czas. abrysować

Wiktionary

abrysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. abrysować)

(1.1) daw. sporządzić abrys; naszkicować, zaprojektować

czasownik przechodni niedokonany (dk. abrysować)

(2.1) daw. sporządzać abrys; szkicować, projektować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrys mrz., abrysowanie n.

Wiktionary

abs

[czytaj: a-be-ES]
1. skrót od: Anti-Blockier-System - samochodowy system zapobiegający blokowaniu się kół w czasie hamowania;
2. termoplastyczne tworzywo sztuczne o dużej odporności na ścieranie;
3. potocznie:
a) wyćwiczone mięśnie brzucha; sześciopak, six-pack, kaloryfer;
b) trening mięśni brzucha

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) mot. układ przeciwpoślizgowy;

(1.2) slang. żart. (= Absolutny Brak Sutków) mały biust

(1.3) slang. żart. (= Absolutny Brak Szyi) ktoś bardzo umięśniony

(1.4) slang. żart. (= Absolutny Brak Szyi) ktoś ubrany w dres

Wiktionary

Abs (arab. عبس) – miasto w Jemenie, w muhafazie Hadżdża. W 2004 roku liczyło 15 568 mieszkańców. W mieście znajduje się port lotniczy Abs.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Długość drogi hamowania pojazdu wyposażonego w system ABS w porównaniu do identycznego pojazdu bez tego systemu uzależniona jest od kilku czynników, takich jak warunki zewnętrzne oraz umiejętności kierowcy.

(1.2) Nie łudź się, nie masz u niego szans. On nie umawia się z ABS-ami.

(1.3) Na siłce jest mnóstwo ABS-ów.

(1.4) Nie chodzę tam wieczorami. Boję się, że napatoczy się jakiś ABS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈːs, AS: a‿b•‿es

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) układ przeciwpoślizgowy

(1.2) deska

(1.3) paker

(1.4) dresiarz

Wiktionary

absalom

obca forma polskiego imienia Absalon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, syn króla Dawida;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Absalom (czasem w formie Absalon) – hebrajskie imię męskie

- Absalom – w Biblii: jeden z synów Dawida

- Absalom Whitley 1937 – synonim rodzaju ryb Pantolabus

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wieść o śmierci Absaloma bardzo zasmuciła Dawida.

(1.2) Nazywam się Absalom Winkler i jestem zegarmistrzem z Lubartowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsalɔ̃m, AS: apsalõm

Wiktionary

absalon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zob. Absalom.

Wiktionary

- Absalon, inaczej Absalom – imię męskie

- Absalon – biskup duński (1128–1201; zob. też Kanut VI)

- Absalon (Absalom) – syn króla izraelskiego, Dawida, przeciwstawiający się ojcu; postać biblijna

- Julien Absalon – francuski kolarz górski

- Okręty wsparcia typu Absalon

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m|D=Absalona|święty=nie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

czupryna jak u Absalona

etymologia.

(1.1) etym|łac|Absalom. etym|gr. etym|hebr|אבשלום.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Absalom.

źródła.

== Absalon (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|m. Absalom

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

czupryna jak u Absalona

etymologia.

(1.1) etym|łac|Absalom. etym|gr. etym|hebr|אבשלום.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Absalom.

źródła.

== Absalon (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|m. Absalom

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

absces

otorbiony zbiornik ropy, często spowodowany zakażeniem bakteryjnym; ropień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. ropień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tu i owdzie formowały się wzdęte, ciemne abscesy. Chory przyglądał się tym swoim ranom przez chwilę (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapst͡sɛs, AS: apsces

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ropień, wrzód

Wiktionary

abscysyna

hormon roślinny uczestniczący w procesach opadania liści i dojrzałych owoców, hamujący wzrost łodygi, tworzenie kwiatów, otwieranie się pąków i kiełkowanie nasion; kwas abscysynowy, dormina

SJP.pl

Kwas abscysynowy (ABA; ang. abscisic acid) – organiczny związek chemiczny, fitohormon zaliczany do seskwiterpenów. Jest jedynym przedstawicielem tej klasy hormonów roślinnych, chociaż jego bezpośredni prekursor (ksantoksyna) także wykazuje niewielką aktywność biologiczną.

Wikipedia

abscysynowy

kwas abscysynowy - hormon roślinny uczestniczący w procesach opadania liści i dojrzałych owoców, hamujący wzrost łodygi, tworzenie kwiatów, otwieranie się pąków i kiełkowanie nasion

SJP.pl

absencja

nieobecność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kadrowa odnotowała absencję pracownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɛ̃nt͡sʲja, AS: apsẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absenteista mos., absenteistka ż., absenteizm mrz., absentowanie n.

czas. absentować się ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieobecność, brak

Wiktionary

absencyjny

przymiotnik od: absencja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z absencją, nieobecnością, dotyczący absencji, nieobecności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z powodu licznych nieobecności na moich zajęciach student musi zaliczyć kolokwium absencyjne, aby zostać dopuszczonym do sesji egzaminacyjnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteista mos., absenteistka ż., absenteizm mrz., absentowanie n.

czas. absentować się ndk.

Wiktionary

absenteista

człowiek uchylający się od wypełniania obowiązków społecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który uchyla się od wypełniania obowiązków społecznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteizm mrz., absentowanie n.

:: fż. absenteistka ż.

czas. absentować się ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

absenteistka

kobieta uchylająca się od wypełniania obowiązków społecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która uchyla się od wypełniania obowiązków społecznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteizm mrz., absentowanie n.

:: fm. absenteista mos.

czas. absentować się ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

absenteizm

uchylanie się od wypełniania obowiązków społecznych, np. od uczestnictwa w wyborach, zebraniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uchylanie się od wypełniania obowiązków społecznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cechował go totalny, a przez to nieznośny absenteizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɛ̃nˈtɛjism̥, AS: apsẽntei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteista mos., absenteistka ż., absentowanie n.

czas. absentować się ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

absentować

dawniej: absentować się - być nieobecnym, wymigiwać się od czegoś

SJP.pl

absentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. uchylanie się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteizm m., absenteista m., absenteistka ż.

czas. absentować się, absentować ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

absmaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od absmak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absmak m.

Wiktionary

absmak

niesmak, abszmak;
1. odraza, wstręt, obrzydzenie;
2. przykry smak w ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przykry, nieprzyjemny smak

(1.2) przen. przykre wrażenie, uczucie niezadowolenia z czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po rozmowach z ojcem zawsze odczuwała absmak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapsmak, AS: apsmak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszmak m., smak m.

:: zdrobn. absmaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesmak; daw. abszmak

(1.2) niesmak, niechęć, odraza; daw. abszmak

Wiktionary

absolucja

1. w prawie, przestarzale: uwolnienie od oskarżenia;
2. w religii: odpuszczenie grzechów; także formuła, za pomocą której udziela się rozgrzeszenia;
3. książkowo: wybaczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

(1.2) przest. uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego

Wiktionary

Rozgrzeszenie (absolucja) – ostatni element sakramentu pokuty przed zadośćuczynieniem, odmówienie przez spowiednika formuły, która oczyszcza penitenta z grzechów. Jest ono skuteczne tylko wówczas, gdy penitent jest do niego dysponowany, czyli spełnia określone warunki (wyznanie wszystkich grzechów, żal, postanowienie poprawy). Jeśli brak dyspozycji penitenta ujawnia się w spowiedzi, spowiednik winien odmówić rozgrzeszenia, natomiast jeśli ten brak pozostaje ukryty, wypowiedziane rozgrzeszenie i tak nie odnosi skutku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Konający otrzymał absolucję.

(1.2) Skazanemu udzielono absolucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlut͡sʲja, AS: apsolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozgrzeszenie

Wiktionary

absolut

1. w filozofii: byt samoistny, niezależny, nieograniczony;
2. książkowo: wartość najwyższa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

(1.2) zob. olejek absolutny.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. dyktator, despota

modulant

(3.1) uczn. zupełnie

Wiktionary

Absolut (łac. absolutus „bezwarunkowy, niezwiązany”) – osobowy lub bezosobowy pierwotny byt, doskonały, najwyższy, pełny, całkowicie niezależny, nieuwarunkowany i niczym nieograniczony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bóg jest absolutem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔlut, AS: apsolut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutnie

przysłówek stopnia

(1.1) całkowicie, niezależnie od niczego, niedopuszczając wyjątków

przysłówek sposobu

(2.1) niekwestionowanie, niebudząc zastrzeżeń

(2.2) filoz. obiektywnie, niezależnie od czegoś, bezwzględnie

(2.3) hist. polit. mając nieograniczoną władzę, posiadając władzę absolutną

Wiktionary

Absolutnie – solowy album muzyczny polskiego gitarzysty i wokalisty Tadeusza Nalepy.

Nagrania na LP zarejestrowano w Studiu "Tonpress" w Warszawie. Muzykę do wszystkich utworów napisał Tadeusz Nalepa, teksty piosenek – Bogdan Loebl. Winylowy LP i CD zostały wydane przez Polskie Nagrania „Muza” w 1991. Na płycie winylowej jest tylko dziesięć nagrań, wydanie kompaktowe poszerzono o utwory "Co tam jest" i "Ucisz lęki".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Absolutnie się na to nie zgadzam!

(2.1) Analizy statystyczne są absolutnie niezbędną częścią zarówno epidemiologicznych, jak i biologicznych badań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlutʲɲɛ, AS: apsolutʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całkowicie, bezwzględnie, bezwarunkowo, kategorycznie, totalnie, w zupełności, w całej rozciągłości, zupełnie

Wiktionary

absolutniej

stopień wyższy od przysłówka: absolutnie

SJP.pl

absolutność

1. niezależność od jakichkolwiek warunków; bezwzględność;
2. dawniej: samowładność, niepodleganie żadnej władzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezwzględność, niezależność od wszelkiego uwarunkowania

(1.2) daw. samowładność, niepodleganie żadnej władzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) swawola

Wiktionary

absolutny

1. całkowity, zupełny (np. absolutna cisza);
2. dotyczący absolutu, istniejący niezależnie i obiektywnie (np. prawda absolutna);
3. odnoszący się do absolutyzmu (np. władca absolutny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) całkowity, zupełny, bezwzględny

(1.2) niekwestionowany

(1.3) filoz. istniejący obiektywnie

(1.4) polit. oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad

(1.5) fiz. o temperaturze: wyrażona w skali Kelvina

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Iwan jest władcą absolutnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlutnɨ, AS: apsolutny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całkowity, kompletny, zupełny, totalny, pełny

(1.2) niewątpliwy, niepodważalny, bezwzględny, bezdyskusyjny, bezwyjątkowy, wszechstronny

(1.4) absolutystyczny, samowładny, nieograniczony, wszechwładny, despotyczny, autokratyczny, dyktatorski, dążący do samowładztwa

(1.5) bezwzględny

Wiktionary

absolutorium

1. akt parlamentu uznający na podstawie sprawozdania prawidłowość wykonania przez rząd budżetu za rok poprzedni,
2. ukończenie studiów wyższych bez uzyskania dyplomu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ofic. zatwierdzenie sprawozdania z działalności, zwykle finansowej;

(1.2) ofic. zwolnienie od odpowiedzialności

(1.3) ofic. ukończenie studiów wyższych bez dyplomu;

Wiktionary

Absolutorium (łac. absolutorium – zwolnienie, unieważnienie) – określenie aktu prawnego, który dokonywany jest poprzez organ uprawniony (np. parlament) na podstawie przedstawionego sprawozdania rachunkowego. Udzielenie absolutorium oznacza stwierdzenie prawidłowości działania finansowego organu wykonawczego (w tym przypadku rządu) w określonym przedziale czasowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rada nadzorcza otrzymała absolutorium.

(1.2) Prezes zyskał absolutorium od zarządu.

(1.3) Student otrzymał absolutorium na wydziale historii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔluˈtɔrʲjũm, AS: apsolutorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutoryjny

przymiotnik od: absolutorium

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ofic. związany z absolutorium, dotyczący absolutorium

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutysta

zwolennik absolutyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik absolutyzmu – ustroju państwowego

(1.2) filoz. zwolennik absolutyzmu – doktryny filozoficznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

:: fż. absolutystka ż.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutystka

zwolenniczka absolutyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka absolutyzmu – ustroju państwowego

(1.2) filoz. zwolenniczka absolutyzmu – doktryny filozoficznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

:: fż. absolutysta mos.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutystyczny

dotyczący absolutyzmu, odnoszący się do sfery absolutu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) polit. oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)

(1.2) filoz. nacechowany absolutyzmem (doktryną filozoficzną)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutyzacja

traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, bezwzględnie słusznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlutɨˈzat͡sʲja, AS: apsolutyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutyzm

1. forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, jedynowładztwo, autokratyzm, autokracja, autarchia (rzadziej);
2. w filozofii: pogląd zakładający niezmienność, wieczność i niezależność od człowieka takich wartości, jak dobro, piękno, prawda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. monarchia nieograniczona;

(1.2) filoz. pogląd, według którego takie wartości, jak prawda, dobro, piękno są niezmienne, wieczne i niezależne od człowieka;

Wiktionary

- absolutyzm w filozofii

- absolutyzm poznawczy

- absolutyzm moralny

- absolutyzm władzy

- absolutyzm klasyczny

- monarchia absolutna

- absolutyzm oświecony

- samodzierżawie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) System bachowski bywa nazywany również neoabsolutyzmem, co jest uprawnione w tym sensie, że rzeczywiście – w porównaniu z absolutyzmem Metternicha – okazał się nowocześniejszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlutɨsm̥, AS: apsolutysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samowładztwo, jedynowładztwo, samodzierżawie, autokratyzm, autokracja, autarchia

Wiktionary

absolutyzować

uznawać coś za bezwzględnie słuszne, idealne (np. Niebezpiecznie jest absolutyzować profesjonalizm - zawodowy oszust i morderca to także profesjonalista.)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) traktować coś jako rzecz absolutną, niezmienną, bezwzględną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maoiści absolutyzują przemoc (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) traktowanie czegoś jako rzeczy bezwzględnej, niezmiennej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Inni wskazują, że absolutyzowanie uznawanych przez siebie norm moralnych i traktowanie ich jako powszechnych i bezwzględnie obowiązujących jest źródłem fanatyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwencki

związany z absolwentami (np. staż absolwencki, ankieta absolwencka)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z absolwentami, dotyczący absolwentów; przeznaczony dla absolwentów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Pepsi on Stage prócz koncertów odbywają się także między innymi konferencje, imprezy rozdania nagród, zjazdy absolwenckie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwenckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co absolwenckie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwent

osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię lub kurs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

Wiktionary

Absolwent (z łac. absolvens „kończący”) – osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię lub kurs.

Absolwenci studiów w Polsce otrzymują dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku i profilu potwierdzający wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy:

- licencjata, inżyniera albo równorzędny – w przypadku studiów pierwszego stopnia;

- magistra, magistra inżyniera albo równorzędny – w przypadku studiów drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan jest już absolwentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔlvɛ̃nt, AS: apsolvẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

:: fż. absolwentka ż.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wychowanek

Wiktionary

absolwentka

uczennica, która ukończyła szkołę lub uczelnię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs

Wiktionary

Absolwent (z łac. absolvens „kończący”) – osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię lub kurs.

Absolwenci studiów w Polsce otrzymują dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku i profilu potwierdzający wykształcenie wyższe oraz tytuł zawodowy:

- licencjata, inżyniera albo równorzędny – w przypadku studiów pierwszego stopnia;

- magistra, magistra inżyniera albo równorzędny – w przypadku studiów drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hania właśnie skończyła studia. Jest absolwentką Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlˈvɛ̃ntka, AS: apsolvẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

:: fm. absolwent mos.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwować

przestarzale:
1. rozgrzeszać;
2. uwalniać od oskarżenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rel. udzielać absolucji, rozgrzeszenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zostałem absolwowany przez księdza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlˈvɔvat͡ɕ, AS: apsolvovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozgrzeszać

Wiktionary

absolwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. udzielanie rozgrzeszenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlvɔˈvãɲɛ, AS: apsolvovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absorbancja

w fizyce: współczynnik charakteryzujący pochłanianie światła w ośrodku optycznym; gęstość optyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. wielkość fizyczna, współczynnik pochłaniania światła

Wiktionary

Absorpcja – w optyce proces pochłaniania energii fali elektromagnetycznej przez substancję. Natężenie światła wiązki przechodzącej przez substancję ulega zmniejszeniu nie tylko w wyniku absorpcji, lecz również na skutek rozpraszania światła. O ile jednak promieniowanie rozproszone opuszcza ciało, to część zaabsorbowana zanika powodując wzrost energii wewnętrznej tego ciała.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Absorbancja jest miarą absorpcji promieniowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcja ż., adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., absorbent mrz., absorpcja ż.

czas. adsorbować

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

absorbat

składnik gazowy pochłaniany przez ciecz lub ciało stałe w procesie absorpcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Absorbat był doprowadzany do skrubera od dołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrbat, AS: apsorbat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorpcja ż., absorpcyjność ż., absorber m., absorbent m., sorpcja ż., sorbent mrz., sorbowanie n., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. absorbować, adsorbować

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

absorbent

ciecz lub ciało stałe pochłaniające składnik gazowy w procesie absorpcji; pochłaniacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas eksperymentu absorbent był doprowadzany do skrubera od góry.

(1.1) Nadmanganian potasu jest absorbentem etylenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrbɛ̃nt, AS: apsorbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochłaniacz, substancja absorbująca

Wiktionary

absorber

urządzenie do wchłaniania substancji lub energii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. techn. sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;

Wiktionary

Aparat absorpcyjny (absorber, płuczka, skruber) – sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz.

Służyć może zarówno do oczyszczania gazów, jak i wychwytywania z mieszanin gazowych pożądanych składników. Absorber działa na zasadzie absorpcji gazu w cieczy, która w urządzeniu płynie najczęściej w przeciwprądzie do gazu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gaz doprowadzany był do absorberów stojących wzdłuż ściany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrbɛr, AS: apsorber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorpcja ż., absorpcyjność ż., absorbat m., absorbent m., sorpcja ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. absorbować, adsorbować

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aparat absorpcyjny, turyl, skruber, płuczka

Wiktionary

absorbować

1. pochłaniać całkowicie czyjąś uwagę, zajmować komuś czas;
2. wiązać chemicznie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. fiz. pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

(1.2) przen. całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

(1.3) pozyskiwać i wykorzystywać środki finansowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedmioty barwy czarnej łatwo absorbują promienie słoneczne.

(1.1) To pokrycie nie absorbuje promieni słonecznych.

(1.2) Studia bardzo go absorbują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ, AS: apsorbovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbat m., absorbent m., absorber m., absorbowanie n., absorpcja ż., sorpcja ż., sorbent mrz., sorbowanie n., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

czas. adsorbować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wchłaniać, pochłaniać, chłonąć

(1.2) interesować, zaprzątać, zajmować, pochłaniać, angażować, frapować

Wiktionary

absorbowalny

dający się wchłonąć

SJP.pl

absorbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. pochłanianie substancji

(1.2) zaprzątanie uwagi, myśli

(1.3) pozyskiwanie i wykorzystywanie środków finansowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔrbɔˈvãɲɛ, AS: apsorbovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorpcja ż., absorbent mrz., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. adsorbować, absorbować ndk.

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

absorbujący

żywo kogoś zajmujący, pochłaniający czyjąś uwagę

SJP.pl

absorpcja

wchłanianie; m.in. chem. pochłanianie gazu przez ciecz, fiz. pochłanianie promieniowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

(1.2) opt. proces pochłaniania energii fali przez ciało;

(1.3) ekon. adm. wykorzystanie zasobów finansowych lub gospodarczych

(1.4) jęz. proces łączenia się przyrostka z zakończeniem podstawy słowotwórczej

Wiktionary

Absorpcja (od łac. absorptio – pochłanianie) – termin używany w różnych dziedzinach i oznacza proces przyjmowania lub wchłaniania czegoś.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddychanie jest procesem absorpcji tlenu do krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrpt͡sʲja, AS: apsorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcja ż., adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., absorber m., absorbancja ż., absorpcyjność ż., absorbat m., absorbent m., sorpcja ż., absorbowanie n.

czas. absorbować, adsorbować

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochłanianie, wchłanianie

(1.3) absorbowanie, wykorzystanie, zużytkowanie

Wiktionary

absorpcjometria

metody chemicznej analizy instrumentalnej oparte na badaniu i pomiarach absorpcji promieniowania w zakresie od ultrafioletu do podczerwieni (spektrofotometria, kolorymetria)

SJP.pl

- absorpcjometria – metody analizy spektralnej, w których mierzony jest stopień absorpcji promieniowania elektromagnetycznego przez analit.

- absorpcjometria – w radiologii, pomiar stopnia rozproszenia przez tkanki promieniowania emitowanego przez radioizotopy.

Wikipedia

absorpcyjność

1. wchłanialność substancji lub energii;
2. w ekonomii: zdolność do korzystania z zewnętrznych zasobów finansowych lub gospodarczych

SJP.pl

absorpcyjny

→ absorpcja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z absorpcją

Wiktionary

Patrz:
absorpcja
Przykłady

(1.1) (…) stałość rozczynów koloidalnych, ich lepkość, działanie absorpcyjne i zdolność do pęcznienia zależne są (…) od jakości i ilości obecnych jonów (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔrpˈt͡sɨjnɨ, AS: apsorpcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcja ż., adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., absorbent mrz., sorbowanie n., sorbent mrz., absorpcja, absorber, absorbowanie

czas. absorbować, adsorbować

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochłaniający

Wiktionary

absta

środowiskowo: stan głodu narkotycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. u narkomanów: zespół abstynencyjny od narkotyków, głód narkotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głód narkotyczny

Wiktionary

abstrahować

1. pomijać coś w rozmowie na rzecz czegoś ważniejszego, świadomie czegoś nie uwzględniać;
2. tworzyć ogólne pojęcia, wyodrębniać cechy istotne od nieistotnych w danym zjawisku czy przedmiocie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) filoz. dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego

(1.2) książk. celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

Wiktionary

- abstrakcja (sztuka)

- abstrakcja (programowanie)

- abstrakcja (filozofia)

- abstrakcja (matematyka)

- abstrakcja (psychologia)

- abstrakcja geometryczna

- abstrakcja teoretyczna

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Abstrahując od zapachu, skunks jest bardzo miłym zwierzątkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstraˈxɔvat͡ɕ, AS: apstraχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pomijać

Wiktionary

abstrahowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. celowe i świadome pomijanie w rozważaniach jakiejś cechy lub aspektu, aby ułatwić analizę

Wiktionary

- abstrakcja (sztuka)

- abstrakcja (programowanie)

- abstrakcja (filozofia)

- abstrakcja (matematyka)

- abstrakcja (psychologia)

- abstrakcja geometryczna

- abstrakcja teoretyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapstraxɔˈvãɲɛ, AS: apstraχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcja

1. pogląd, twierdzenie słabo związane z rzeczywistością, nieoparte na faktach;
2. coś niekonkretnego, trudnego do zrozumienia;
3. pomysł niemożliwy do zrealizowania;
4. pojęcie niemające odpowiednika w konkretnym przedmiocie, np. piękno; abstrakt;
5. tworzenie takich pojęć; abstrahowanie;
6. dzieło sztuki niemające bezpośredniego odniesienia do form i przedmiotów obserwowanych w naturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nierealny pogląd

(1.2) coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania

(1.3) pojęcie ogólne

(1.4) proces tworzenia pojęć ogólnych;

(1.5) szt. kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;

(1.6) inform. proces upraszczania problemu realizowany m.in. przez separowanie interfejsu i implementacji;

Wiktionary

- abstrakcja (sztuka)

- abstrakcja (programowanie)

- abstrakcja (filozofia)

- abstrakcja (matematyka)

- abstrakcja (psychologia)

- abstrakcja geometryczna

- abstrakcja teoretyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: apsˈtrakt͡sʲja, AS: apstrakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakt mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) abstrakt

Wiktionary

abstrakcjonista

1. artysta tworzący według zasad abstrakcjonizmu;
2. człowiek operujący abstrakcjami w rozumowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta tworzący dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszej galerii trwa przegląd prac francuskich abstrakcjonistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstrakt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: apstrakcʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

:: fż. abstrakcjonistka ż.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcjonistka

1. artystka tworząca według zasad abstrakcjonizmu;
2. kobieta operująca abstrakcjami w rozumowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artystka tworząca dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wymień trzy malarki-abstrakcjonistki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

:: fm. abstrakcjonista mos.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcjonistyczny

przymiotnik od: abstrakcjonizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z abstrakcjonizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lekcja romantyzmu dała nowy impuls egzotyzmowi i przygotowała grunt pod przyszłe jego kształty: secesyjne, modernistyczne, impresjonistyczne, freudowskie, nadrealistyczne i abstrakcjonistyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstrakt͡sʲjɔ̇̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: apstrakcʹi ̯o̊̃ńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcjonizm

charakterystyczna dla sztuki XX wieku tendencja polegająca na rezygnacji z odtwarzania rzeczywistości i posługiwaniu się formami plastycznymi powstałymi z połączenia figur geometrycznych, kompozycji kolorowych płaszczyzn i plam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

Wiktionary

Abstrakcjonizm (łac. abstractio „oderwanie”) – kierunek we współczesnych sztukach plastycznych, który charakteryzuje się wyeliminowaniem wszelkich przedstawień mających bezpośrednie odniesienie do form lub przedmiotów obserwowanych w rzeczywistości. Jest to sztuka abstrakcyjna, bezprzedmiotowa. Malarze abstrakcyjni szukali nowych form tj.: linia – plama, pion – poziom, odrzucając figuratywność na rzecz wewnętrznej konstrukcji obrazu układu linii barwnych plam, prostych form geometrycznych. Malarstwo to pragnęło wyzwolić się od tematu, odejść od rzeczywistości, zrezygnować z naśladowania natury, dopuszczając inspiracje naturą. Prekursorami abstrakcjonizmu byli: Hilma af Klint, Wassily Kandinsky, Edward Munch.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej galerii większość prac to klasyczny abstrakcjonizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstrakˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: apstrakcʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób abstrakcyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

Wiktionary

abstrakcyjniej

stopień wyższy od przysłówka: abstrakcyjnie

SJP.pl

abstrakcyjność

1. cecha czegoś trudnego do pojęcia lub uznania za rzeczywiste;
2. cecha czegoś będącego kompozycją linii, plam itp.;
3. cecha czegoś opierającego się na wyodrębnianiu najważniejszych cech pewnej grupy obiektów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest abstrakcyjne; cecha tych, którzy są abstrakcyjni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowoczesnym artystom często zarzuca się abstrakcyjność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcyjny

1. niemający związku z rzeczywistością lub słabo z nią związany;
2. w filozofii: będący wynikiem abstrahowania;
3. odnoszący się do abstrakcjonizmu (np. malarstwo abstrakcyjne)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) nie mający związku z rzeczywistością

(1.2) niezrozumiały lub niewykonalny

(1.3) będący wynikiem wydzielenia cech ogólnych

(1.4) typowy dla abstrakcjonizmu

(1.5) abstrahowany od pewnych wybranych własności danego obiektu

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Czy odtwarzanie burzy (łamanie się drzewa, wiatr, chmury, morze), — czy ideał abstrakcyjny sztuki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstrakˈt͡sɨjnɨ, AS: apstrakcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) abstrakcjonistyczny

Wiktionary

abstrakt

1. pojęcie oderwane, abstrakcyjne; abstrakcja;
2. streszczenie dokumentu pierwotnego, mające służyć jak najszerszemu jego zobrazowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie

(1.2) książk. zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim

Wiktionary

Abstrakt – streszczenie publikacji naukowej lub książki, w którym w formie maksymalnie skondensowanej z jak największą liczbą słów kluczowych, zawarte są podstawowe informacje o tezie artykułu, metodyce przeprowadzonych badań, najważniejszych wynikach oraz wnioskach. Jest publikacją pojawiającą się okresowo w celu skrótowego przedstawienia wyników badań w jakiejś dziedzinie nauki w jednym lub kilku krajach. Abstrakt liczy zwykle od 150 do 600 słów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈapstrakt, AS: apstrakt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abstrakcja

(1.2) wyciąg, streszczenie

Wiktionary

abstraktowy

związany z abstraktem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abstraktem, dotyczący abstraktu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstynencja

świadome powstrzymywanie się od czegoś, przede wszystkim od używania alkoholu, tytoniu, narkotyków itp.; wstrzemięźliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

(1.2) ekon. powstrzymywanie się od konsumpcji

Wiktionary

Abstynencja (łac. abstinentia ‘powściągliwość’) – powstrzymywanie się od czegoś, najczęściej od przyjmowania substancji psychoaktywnych (psychotropowych, powodujących czasowe zmiany postrzegania, nastroju, świadomości i zachowania), często skutkującego uzależnieniem – tzw. używek (np. alkoholu, narkotyków, papierosów), także leków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy piwo bezalkoholowe przerywa abstynencję?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja, AS: apstỹnẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynent m., abstynentka ż.

przym. abstynencyjny, abstynencki

Wiktionary

abstynencki

taki, którego założeniem jest powstrzymywanie się od picia alkoholu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z abstynentami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynentka ż., abstynencja ż., abstynent mos.

Wiktionary

abstynencyjny

przymiotnik od: abstynencja (np. alkoholowy zespół abstynencyjny, objawy abstynencyjne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z powstrzymywaniem się od używki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynentka ż., abstynent mos., abstynencja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odstawienny

Wiktionary

abstynent

mężczyzna powstrzymujący się od picia alkoholu; także: ktoś powstrzymujący się od czegoś innego (zwykle powszechnie czynionego i przyjemnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nie pijąca napojów alkoholowych

(1.2) osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

Wiktionary

Abstynent alkoholowy – osoba, która w ogóle nie spożywa żadnych napojów alkoholowych.

Abstynentów możemy podzielić na abstynentów pierwotnych i wtórnych. Abstynent pierwotny to osoba, która nigdy nie piła napojów alkoholowych, natomiast abstynent wtórny to osoba, która w przeszłości piła napoje alkoholowe, ale przestała.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marek jest abstynentem, nie pije nawet szampana.

(1.2) On jest abstynentem seksualnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apsˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: apstỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynencja ż.

:: fż. abstynentka ż.

przym. abstynencki, abstynencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepijący

Wiktionary

abstynentka

kobieta powstrzymująca się od picia alkoholu; także: kobieta powstrzymująca się od czegoś innego (zwykle powszechnie czynionego i przyjemnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nie pijąca napojów alkoholowych

(1.2) kobieta wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od czasu wypadku Julia jest abstynentką, nie pije nawet szampana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynencja ż.

:: fm. abstynent mos.

przym. abstynencki, abstynencyjny

Wiktionary

absurd

1. to, co jest pozbawione sensu; niedorzeczność, nonsens;
2. w logice: wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;
3. w filozofii: bezsensowność świata i ludzkiego życia wydającego się zmierzać donikąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

(1.2) log. wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;

Wiktionary

- absurd – pojęcie w filozofii

- Absurd – niemiecki zespół muzyczny

- Absurd – polski zespół muzyczny

- Absurd – album muzyczny polskiego zespołu Absurd

- Absurd – singel zespołu Guns N’ Roses

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „W oparach absurdu” to dzieło dwóch polskich humorystów.

(1.1) „To jakiś absurd!” – krzyczał wściekły klient, gdy aresztowano go za próbę kradzieży trzech słoików majonezu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapsurt, AS: apsurt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurdalność ż., absurdalista m., absurdalizacja ż., absurdalizowanie n.

:: zdrobn. absurdzik m.

czas. absurdalizować ndk.

przym. absurdalny

przysł. absurdalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absurdalność, bezsensowność, bezsens, niedorzeczność, nonsensowność; pot. bzdurność; daw. absurdum

Wiktionary

absurdalista

autor utworu literackiego opartego na absurdzie, np. Samuel Beckett - twórca teatru absurdu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która tworzy, myśli lub działa w duchu absurdu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ionesco to znany absurdalista teatru XX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd mrz., absurdalizm mrz.

:: fż. absurdalistka ż.

przym. absurdalny

Wiktionary

absurdalizować

1. pomniejszać znaczenie czegoś;
2. powodować, że coś staje się absurdalne

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) czynić coś absurdalnym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd mrz., absurdzik mrz., absurdalność ż., absurdalizowanie n., zabsurdalizowanie n.

czas. zabsurdalizować dk.

przym. absurdalny

przysł. absurdalnie

Wiktionary

absurdalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. doprowadzanie do absurdu, sprowadzanie do absurdu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd m., absurdzik m., absurdalność ż., absurdalista m.

czas. absurdalizować

przym. absurdalny

przysł. absurdalnie

Wiktionary

absurdalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób absurdalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obaj doskonale wiemy, że posądzenie państwa o handel narkotykami brzmi absurdalnie, ale z drugiej strony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsurˈdalʲɲɛ, AS: apsurdalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd m., absurdzik m., absurdalność ż., absurdalizowanie n.

przym. absurdalny

czas. absurdalizować

Wiktionary

absurdalniej

stopień wyższy od przysłówka: absurdalnie

SJP.pl

absurdalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: absurdalny

SJP.pl

absurdalność

coś absurdalnego, niemającego sensu; niedorzeczność, nonsens

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ubawiła mnie absurdalność tej sytuacji.

(1.1) Dzisiaj, kiedy już spokojniej patrzał na to, co było przed rokiem, mógł trzeźwo ocenić całą absurdalność ówczesnego postanowienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd m., absurdalizowanie n.

przym. absurdalny

przysł. absurdalnie

czas. absurdalizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsensowność, bezsens, nonsens

Wiktionary

absurdalny

bezsensowny, nielogiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

(1.2) log. wewnętrznie sprzeczny

(1.3) pot. ogromny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) NFZ w absurdalny sposób rozlicza się ze szpitalami.

(1.3) Zapłaciłam za tę taksówkę absurdalną sumę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsurˈdalnɨ, AS: apsurdalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd m., absurdzik m., absurdalność ż., absurdalizowanie n.

czas. absurdalizować

przysł. absurdalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsensowny, bzdurny, niedorzeczny, nonsensowny, poroniony

(1.2) bezsensowny, niekoherentny, nielogiczny, niespójny, nonsensowny

(1.3) astronomiczny, groteskowy, horrendalny, niebotyczny

Wiktionary

absurdum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. absurd.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojmuję bić się za kobietę, bo sama się nie obroni; ale o kobietę! Absurdum!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. absurd

Wiktionary

absurdyczny

przymiotnik

(1.1) daw. absurdalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) ta absurdyczna zasada rycerskiego honoru, nakazuje ludziom wierzącym w nią, dla pierwszej lepszej nędzoty bić się jak gladjatorom. sic.

Wiktionary

absurdysta

1. zwolennik absurdyzmu (poglądu uznającego rzeczywistość za absurdalną);
2. artysta akcentujący w swej sztuce absurdalność otaczającej nas rzeczywistości

SJP.pl

absurdyzm

pogląd uznający rzeczywistość za absurdalną oraz kierunek w sztuce usiłujący tę absurdalność pokazać

SJP.pl

Absurdyzm – pogląd uznający rzeczywistość za absurdalną, a ludzkie działania mające na celu zrozumienie rzeczywistości za niemogące osiągnąć swego celu. Jest związany z nihilizmem i egzystencjalizmem.

Absurdyzm został poruszony m.in. w mikropowieści Obcy francuskiego pisarza i noblisty Alberta Camusa, przedstawiającej losy człowieka wyobcowanego w świecie zła i hipokryzji.

Wikipedia

absurdzik

zdrobnienie od: absurd

SJP.pl

absyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. apsyda.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W absydzie tym, na podwyższeniu, modli się ksiądz na pulpit skłoniony i z zakrytą twarzą.

Wiktionary

absyda

apsyda;
1. kościelne pomieszczenie zamykające prezbiterium lub nawę
2. punkt minimalnej lub maksymalnej odległości ciał niebieskich względem siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. apsyda.

Wiktionary

Apsyda (lub absyda) – pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione do bryły budynku, często świątyni i otwarte do jej wnętrza. Zazwyczaj zamyka prezbiterium, czasem nawy boczne i ramiona transeptu lub westwerk. Apsyda jest zwykle mniejsza lub równa bryle części budynku, która jest przez nią zamknięta. Występowała już w architekturze rzymskiej, stąd przejęta przez chrześcijaństwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) ozdobiono półokrągłe absydy nowemi kolumienkami w stylu dawnych ornamentów (…). sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɨda, AS: apsyda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apsyda ż.

Wiktionary

absydalny

→ absyda; apsydalny, apsydowy, absydowy

SJP.pl

absydowy

→ absyda; absydalny, apsydalny, apsydowy

SJP.pl

absyncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od absynt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absynt m.

przym. absyntowy

Wiktionary

absynt

nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach; piołunówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

Wiktionary

Absynt (Absinthe, Absinth) – wysokoprocentowy napój alkoholowy otrzymywany w procesie ekstrakcji kwiatów i liści piołunu (Artemisia absinthium), anyżu i kopru włoskiego oraz mniejszych ilości innych ziół. Absynt zaliczany jest do wódek smakowych. Zdarza się, że jest błędnie klasyfikowany jako rodzaj nalewki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Konsumpcja absyntu przez polską muzę kabaretową była znaczna.

(1.1) Ogniem ci swoim stopi wszystkie mrozy / Absynt nad wszystkie wyższy alkohole!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapsɨ̃nt, AS: apsỹnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absyncik mrz.

przym. absyntowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piołunówka, zielona wróżka

Wiktionary

absyntowy

→ absynt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z absyntem; zawierający absynt

Wiktionary

Patrz:
absynt
Powiązane:

rzecz. absynt mrz., absyncik mrz.

Wiktionary

abszach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. szach. szach, zaszachowanie

Wiktionary

Abszach – szczególna odmiana szacha w partii szachów, w której król jest zagrożony biciem w następnym posunięciu; przy czym sytuacja ta nie nastąpiła w wyniku przesunięcia figury szachującej, ale poprzez jej odsłonięcie, gdy na drodze do bicia stała wcześniej inna figura o tym samym kolorze, co figura szachująca.

Figurami zdolnymi do utworzenia abszacha są: goniec, wieża i hetman.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) współcz. szach

Wiktionary

abszicfajer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. studniówka, uroczystość, zabawa

(1.2) reg-pl|Górny Śląsk. przyjęcie pożegnalne

Wiktionary

abszlag

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ozdobna wypustka

(1.2) stpol. obramowanie

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. odmowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapʃlak, AS: apšlak

Wiktionary

abszmak

niesmak, absmak; przestarzale:
1. odraza, wstręt, obrzydzenie;
2. przykry smak w ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. absmak.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miewałem czasem w rozkoszy „abszmak“ piołunu, na myśl o panu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapʃmak, AS: apšmak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absmak mrz.

Wiktionary

abszminka

środowiskowo o szmince służącej do usuwania charakteryzacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. teatr. szminka używana do usuwania charakteryzacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈʃmʲĩnka, AS: apšmʹĩnka

Wiktionary

absznyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. techn. pierwsza deska obcięta z kloca drzewa

(1.2) gwara. techn. obła, wąska powierzchnia po bokach tarcicy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) oblina, oflis

Wiktionary

absztychowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. dymisjonowanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. absztychować ndk.

Wiktionary

absztyfikancki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z absztyfikantem, dotyczący absztyfikanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absztyfikant m.

Wiktionary

absztyfikant

potocznie: mężczyzna zabiegający o względy kobiety; zalotnik, konkurent, wielbiciel, epuzer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. żart. osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałam tego jej absztyfikanta, jak szedł do niej wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapʃtɨˈfʲikãnt, AS: apštyfʹikãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absztyfikowanie n.

czas. absztyfikować się ndk.

przym. absztyfikancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adorator, amant, konkurent, uwodziciel, wielbiciel, pot. bawidamek, kochaś, lowelas

Wiktionary

absztyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) absztyfikowanie się: żart. zalecanie się, wdzięczenie się, nadskakiwanie, przypochlebianie się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absztyfikant mos.

czas. absztyfikować się ndk.

Wiktionary

abszyt

1. dawniej: zwolnienie ze służby;
2. regionalnie: kwitek, świadectwo, dokument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zwolnienie ze służby, głównie wojskowej

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wyrok sądowy

Wiktionary

Abszyt – akt dymisji; termin używany zwłaszcza w dawnej biurowości wojskowej, z niemieckiego Abschied (pożegnanie).

W dawnej Polsce zwolnienie ze służby wojskowej, z niemieckiego Abschied, Abschied nehmen. Na Śląsku abszyt oznaczał także wyrok sądu. W języku potocznym funkcjonowało natomiast powiedzenie: dać abszyt, co oznaczało „odprawić kogoś z kwitkiem“, również w przypadku starań o rękę niewiasty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈapʃɨt, AS: apšyt

Wiktionary

Powiązane:

czas. abszytować

rzecz. abszytowanie n.

przym. abszytowy

Wiktionary

abszytować

dawniej:
1. zwalniać ze służby, zwykle wojskowej, dymisjonować;
2. abszytować się - zwolnić się ze służby, zwykle wojskowej

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. dawać abszyt; odprawiać, zwalniać ze służby, głównie wojskowej

czasownik zwrotny niedokonany abszytować się (dk. brak)

(2.1) daw. uzyskiwać abszyt; zwalniać się z wojska, ze służby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapʃɨˈtɔvat͡ɕ, AS: apšytovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt mrz., abszytowanie n.

przym. abszytowy

Wiktionary

abszytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zwalnianie ze służby, przede wszystkim wojskowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapʃɨtɔˈvãɲɛ, AS: apšytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt m.

czas. abszytować

Wiktionary

abszytowy

dawniej: związany ze zwolnieniem ze służby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. zwykle wojsk. zwolniony ze służby, dotyczący zwolnienia ze służby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt mrz.

czas. abszytować

Wiktionary

abt

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = ang. Abdominal, Buttocks, Thighs → brzuch, uda, pośladki (rodzaj ćwiczeń fizycznych ujędrniających mięśnie brzucha, ud i pośladków)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) ABT jest polecane dla rzeźbienia i wzmacniania ciała.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) BNP

Wiktionary

abucht

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. wędlina spożywana przez żołnierzy w terenie ok. XVII wieku albo rodzaj salcesonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abuchtem zwano w żołnierskim języku kawałki wędzonego mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabuxt, AS: abuχt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ambucht (błędnie, u Piekarskiego w 1665 r.)

Wiktionary

abudża

stolica Nigerii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nigerii;

Wiktionary

Abudża (ang. Abuja) – miasto w Nigerii, od 1991 stolica tego państwa, leży w stanie Federalne Terytorium Stołeczne. Siedziba rządu federalnego Nigerii, w której znajdują się najważniejsze instytucje państwowe, zabytki i budynki rozsiane po ponad 50 dystryktach. 12 grudnia 1991 r. miasto zastąpiło Lagos (najludniejsze miasto w Nigerii) jako stolicę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szkoła podstawowa (…) w Abudży (…) otrzymała dar w postaci trzystu laptopów (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbud͡ʒa, AS: abuǯa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abudżańczyk mos., abudżanka mos., abudżyjka ż.

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

abudżańczyk

mieszkaniec Abudży (stolicy Nigerii); abudżyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abudży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: abuǯãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża, abudżanka, abudżyjczyk, abudżyjka

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżyjczyk

Wiktionary

abudżanka

mieszkanka Abudży (stolicy Nigerii); abudżyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abudży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒãnka, AS: abuǯãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża, abudżańczyk, abudżyjczyk, abudżyjka

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżyjka

Wiktionary

abudżański

→ Abudża; abudżyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Abudża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: abuǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża ż., abudżańczyk mos., abudżanka ż., abudżyjczyk mos., abudżyjka ż.

przym. abudżyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżyjski

Wiktionary

abudżyjczyk

mieszkaniec Abudży (stolicy Nigerii); abudżańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abudży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒɨjt͡ʃɨk, AS: abuǯyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża, abudżańczyk, abudżanka, abudżyjka

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżańczyk

Wiktionary

abudżyjka

mieszkanka Abudży (stolicy Nigerii); abudżanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abudży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒɨjka, AS: abuǯyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża, abudżańczyk, abudżanka, abudżyjczyk

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżanka

Wiktionary

abudżyjski

→ Abudża; abudżański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Abudża

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈd͡ʒɨjsʲci, AS: abuǯyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudża, abudżańczyk, abudżanka, abudżyjczyk, abudżyjka

przym. abudżański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżański

Wiktionary

abugida

w językach indyjskich (np. bengalski, tybetański): alfabet, w którym jedna litera oznacza sylabę z samogłoską domyślną; alfabet sylabiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. alfabet sylabiczny

Wiktionary

Alfabet sylabiczny, abugida – rodzaj alfabetu, w którym jedna litera reprezentuje zasadniczo całą sylabę wraz z „domyślną” samogłoską. Samogłoska domyślna najczęściej jest dość neutralna, typu szwa, jednak w zależności od języka może mieć różne zabarwienie np. [ə] w hindi, [ɔ] w języku bengalskim lub [a] w języku tybetańskim. Podstawą litery jest najczęściej spółgłoska, a występujące w sylabie samogłoski inne niż domyślna zapisuje się za pomocą dodania różnorodnych znaków diakrytycznych, choć istnieją również odrębne znaki do zapisu samogłosek. Sama nazwa „abugida” używana przez językoznawców została przejęta przez P. T. Danielsa z etiopskiego określenia alfabetu ge'ez od pierwszych czterech liter w tym alfabecie: aləf, bet, gäməl, dənt (analogia do słów „alfabet” czy „abecadło”).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) abugida

* esperanto: (1.1) abugido

* francuski: (1.1) abugida m.

* niemiecki: (1.1) Abugida ż.

* rosyjski: (1.1) абугида ż.

źródła.

== abugida (język angielski.) ==

wymowa.

amer. RP.: IPA|ɑːbuˈɡiːdə.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. alfabet sylabiczny, abugida

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

abulia

chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

Wiktionary

Abulia (stgr. ἀβουλία = brak woli) – objaw kliniczny pod postacią zaburzenia aktywności, polegający na chorobliwym niedostatku lub braku woli, który przejawia się w niemożności podejmowania decyzji i działania nawet przy podejmowaniu drobnych decyzji. Towarzyszy obniżeniu napędu psychoruchowego występującemu w niektórych zaburzeniach neurotycznych i psychotycznych. Objaw charakterystyczny dla depresji endogennej, schizofrenii oraz uszkodzenia płatów czołowych (zespół czołowy), często w połączeniu z lękiem. Czasem zamiast terminu abulia używa się słowa hipobulia, podkreślając tym samym, że chodzi o obniżenie aktywności, a nie jej całkowity zanik.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbulʲja, AS: abulʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulik m., abuliczka ż.

przym. abuliczny

Wiktionary

abuliczka

kobieta cierpiąca na abulię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na abulię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈlʲit͡ʃka, AS: abulʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulia ż., abulik m.

przym. abuliczny

Wiktionary

abuliczny

dotyczący abulii (np. abuliczne objawy, abuliczne osłabienie woli)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. związany z abulią, dotyczący abulii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulia ż., abuliczka ż., abulik mos.

Wiktionary

abulik

osoba cierpiąca na abulię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba cierpiąca na abulię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbulʲik, AS: abulʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulia ż., abuliczka ż.

przym. abuliczny

Wiktionary

abundancja

1. w astrofizyce: częstość występowania danego pierwiastka chemicznego we wszechświecie;
2. abundancja izotopu, abundancja naturalna – procentowa zawartość danego izotopu pierwiastka w pierwiastku występującym naturalnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan, w którym czegoś jest więcej niż potrzeba

Wiktionary

Abundancja (ang.) abundance – "obfitość") – termin stosowany m.in. w

- biologii do określania ilości gęstości występowania organizmów na jakimś obszarze

- astrofizyce do określania częstości występowania pierwiastków we wszechświecie

- abundancja izotopu w fizyce jądrowej i chemii oznacza procentową zawartość danego izotopu w naturalnie występującym pierwiastku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Życie w abundancji widać ją krzepi…

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostatek, nadmiar, obfitość, przeładowanie, przepych

Wiktionary

abundiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Abundancjusz, Abundiusz – imiona męskie pochodzenia łacińskiego, od łac. Abundiantus, co oznacza „bujny, obfity, liczny”.

Patronami tego imienia są:

- święci Abundancjusz i Abundiusz, zm. w Rignano Flaminio około 304 roku wraz ze świętymi Marcjanem i Janem,

- św. Abundiusz, biskup Como (zm. ok. 468).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziadka Abundiusza powołano do wojska w 1912.

Wiktionary

abundyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. forma melanizmu polegająca na powstawaniu nowych, czarnych lub ciemnych elementów desenia w ubarwieniu zwierząt;

Wiktionary

Abundyzm – forma melanizmu, nazywana też pseudomelanizmem, polegająca na powstawaniu nowych, czarnych lub ciemnych elementów desenia w ubarwieniu zwierząt. Jest efektem wzrostu ciemnej pigmentacji w powłoce ciała. Przy znacznym zaciemnieniu jaśniejszych deseni ubarwienie zwierzęcia daje wrażenie melanistycznego, stąd nazwa pseudomelanizm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbũndɨsm̥, AS: abũndysm̦

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pseudomelanizm

Wiktionary

abur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kość słoniowa

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) ebor, ebur

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|ebur.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kość słoniowa.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabur, AS: abur

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ebor, ebur

Wiktionary

abutilon

roślina zielna lub krzew z rodziny ślazowatych; zaślaz, klonik

SJP.pl

Zaślaz, klonik (Abutilon Mill.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje ok. 120, 150, 177 gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, z dużym zróżnicowaniem w Australii (48 gatunków). W Europie rośnie tylko jeden gatunek – zaślaz pospolity A. theophrasti, w Polsce jako antropofit lokalnie zadomowiony. Rośliny te rosną w różnych siedliskach od lasów po otwarte miejsca skaliste.

Wikipedia

abuz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w twórczości Adama Mickiewicza: nadużycie

Wiktionary

abuzabijczyk

mieszkaniec Abu Zabi (miasta); zabijczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abu Zabi (emiratu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuzaˈbʲijt͡ʃɨk, AS: abuzabʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abu Zabi n., abuzabijczyk m., abuzabijka ż.

:: fż. Abuzabijka ż.

przym. abuzabijski

Wiktionary

abuzabijka

mieszkanka Abu Zabi (miasta); zabijka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abu Zabi (emiratu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuzaˈbʲijka, AS: abuzabʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abu Zabi n., abuzabijczyk mos., abuzabijka ż.

:: fm. Abuzabijczyk mos.

przym. abuzabijski

Wiktionary

abuzabijski

dotyczący miasta lub emiratu Abu Zabi; zabijski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Abu Zabi

(1.2) odnoszący się do emiratu Abu Zabi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuzaˈbʲijsʲci, AS: abuzabʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abu Zabi n., abuzabijka ż., abuzabijczyk mos., Abuzabijka ż., Abuzabijczyk mos.

Wiktionary

abuzywność

→ abuzywny; niedozwoloność

SJP.pl

abuzywny

niedozwolony, np. klauzula abuzywna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klauzule niedozwolone (inaczej klauzule abuzywne) – są to postanowienia wzorców umów (np. regulaminów sklepów internetowych, ogólnych warunków umowy itp.), które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abuzywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedozwolony

Wiktionary

abw

[czytaj: a-be-WU] skrót od: Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sobotę, gdy komisja przesłuchiwała Leszka Millera, w jej pomieszczeniach pojawili się funkcjonariusze ABW.

Wiktionary

abwehra

[czytaj: abwera] niemiecki wywiad i kontrwywiad w latach 1921-1944; abwera, Abwehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Wiktionary

Abwehra, właśc. Abwehr (niem. Abwehr – „obrona”) – nazwa niemieckiego organu wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w latach 1921–1944.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hans Kloss, w którego postać wcielił się Stanisław Mikulski, był podwójnym agentem, polskiego wywiadu i Abwehry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈvɛra, AS: abvera

Wiktionary

Powiązane:

przym. abwehrowski

Wiktionary

abwehrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abwehrą, dotyczący Abwehry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abwehra ż.

Wiktionary

abwera

niemiecki wywiad i kontrwywiad w latach 1921-1944; Abwehra, abwehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. Abwehra.

Wiktionary

Abwehra, właśc. Abwehr (niem. Abwehr – „obrona”) – nazwa niemieckiego organu wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w latach 1921–1944.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈvɛra, AS: abvera

Wiktionary

abwilczyk

mieszkaniec Abbeville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abbeville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈvʲilt͡ʃɨk, AS: abvʹilčyk

Wiktionary

Powiązane:

forma żeńska abwilka

przym. abwilski

Wiktionary

abwilka

mieszkanka Abbeville

SJP.pl

abwilski

→ Abbeville (miasto we Francji); abewilski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Abbeville, dotyczący Abbeville

(1.2) związany z kulturą abwilską

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przejawiło ono w wykształceniu protopięściaków, a następnie pięściaków typu abwilskiego oraz w rozwoju narzędzi odłupkowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abbeville n., abwilczyk mos., abwilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abewilski, abbewilski, daw. szelski

(1.2) abewilski, abbewilski

Wiktionary

aby

1. spójnik łączący zdania; żeby;
2. partykuła:
a) wyrażające życzenie (np. Aby do wiosny!); byle ;
b) wyrażająca wątpliwość (np. Aby nie za późno na tłumaczenia?)

SJP.pl

spójnik międzyzdaniowy

(1.1) …wprowadzający zdanie podrzędne: celu

(1.2) …wprowadzający zdanie podrzędne: skutku

(1.3) …wprowadzający zdanie podrzędne: dopełnienia

(1.4) stpol. choćby

partykuła

(2.1) dial. jedynie, tylko, zaledwie

Wiktionary

Aby – wieś w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire, w dystrykcie East Lindsey. Leży 45 km na wschód od Lincoln i 198 km na północ od Londynu. Aby jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Abi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyciągnąłem rękę, aby się przywitać z przyjacielem.

(1.2) Za stary jestem, aby chodzić po górach.

(1.3) Nie chciałbym, abyś cierpiała z mojej winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɨ, AS: aby

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żeby, ażeby, by, iżby

Wiktionary

aby-aby

nie przykładając się, niestarannie; aby tylko, byle jak

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) gwara pałucka: ledwie, ledwo, z ledwością, z trudem

partykuła

(2.1) gwara pałucka: ledwie, zaledwie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To żeś wpindaczyła do ty zupy uokrasy, a ino aby-aby chaps kapusty. → To żeś wrzuciła do tej zupy słoniny, a tylko ledwie kęs kapusty.

Wiktionary

abydos

starożytne miasto położone w Azji Mniejszej

SJP.pl

Abdżu – nazwa miejscowa zapisana hieroglificznie

Abydos (eg. Abdżu, arab. Arabat el-Madfurnah – Pogrzebany Arabat) – starożytne miasto w Górnym Egipcie, obecnie mała wioska na zachodnim brzegu Nilu. W starożytności w pobliżu znajdowało się miasto Tinis, z którego zgodnie z przekazem miał pochodzić faraon Narmer.

Wikipedia

abysal

strefa wód oceanicznych i morskich rozciągająca się od ok. 1700 do ok. 6000 metrów poniżej lustra wody; strefa bezświetlna, o niskiej temperaturze i wysokim ciśnieniu wody; abisal; strefa głębinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. zob. abisal.

Wiktionary

Abisal, abysal, strefa głębinowa, strefa abysalna (od gr. ábyssos – bezdenna głębia, otchłań) – strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody). Jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbɨsal, AS: abysal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal

przym. abisalny, abysalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abisal

Wiktionary

abysalny

głębinowy (abisalny), denny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. zob. abisalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɨˈsalnɨ, AS: abysalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal, abysal

przym. abisalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abisalny, pot. głębinowy, głębokomorski, głębokowodny

Wiktionary

abzac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obcas

Wiktionary

- Abzac (Żyronda) – francuska gmina w regionie Akwitania

- Abzac (Charente) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes

Wikipedia

ac

symbol aktynu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

spójnik

(1.1) stpol. aby

partykuła

(2.1) stpol. niech, oby

Wiktionary

Aktyn (Ac, łac. actinium) – nietrwały pierwiastek chemiczny zaliczany do aktynowców lub skandowców.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ɕ, AS: ać

Wiktionary

ac.

skrót od: a conto; ac, a.c.

SJP.pl

acai

gatunek jagód pochodzący z Amazonii, popularny suplement diety

SJP.pl

Euterpa warzywna, warzywnia warzywna (Euterpe oleracea) – gatunek z rodziny arekowatych (palm). Pochodzi z terenów tropikalnych Ameryki Południowej, ale został szeroko rozprzestrzeniony w strefie międzyzwrotnikowej na całym świecie.

Wikipedia

acajou

[czytaj: akaŻU]
1. owoc nanercza zachodniego;
2. drewno drzew z rodzaju Khaya; mahoń afrykański

SJP.pl

acan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, waspan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zwrot grzecznościowy adresowany do mężczyzny, czasami z odcieniem lekceważenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale mój mężu, dalibóg wbijają acanu jakieś duby w głowę, a ty wierzysz.

(1.1) Panie Rzecki… panie Ignacy!… co acan najlepszego wyrabiasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡sãn, AS: acãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acanka ż., acanna ż., acaństwo mos.

:: fż. acani ż.

:: zdrobn. acanek m.

Wiktionary

acanek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zdrobn. od: acan (zwrot grzecznościowy)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan mos., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

:: fż. acani ż., acanka ż.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acan, asan, asindziej; współcz. pan

Wiktionary

acani

używany dawniej skrót od: waszmość pani; asani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Acani dobrodziejka jesteś jedyną i jeneralną fortuny nieboszczyka dziedziczką…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acanka ż., acanna ż., acaństwo mos.

:: fm. acan m.

Wiktionary

acanka

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pani", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówczyni, odpowiadający dzisiejszemu "pani", "wy" (czasem z odcieniem lekceważenia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fż. od: acan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acani ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

:: fm. acan mos., acanek mos.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acani, asanka, waćpani, wasani, wasanna, waszmość pani; współcz. pani

Wiktionary

acanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Cóż mi to acanna tak rano przynosisz? — uśmiechnął się stary. — Wszak to nie twoja godzina?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan m., acanek m., acani ż., acanka ż., acaństwo mos.

Wiktionary

acaństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. zob. waszmość państwo.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Prawdziwie powiadam acaństwu, że chyba czary jakie w tem; pić jej co dali, czy jakiego licha zrobili, że niczem z głowy wybić tego hołysza…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan m., acanek m., acani ż., acanka ż., acanna ż.

Wiktionary

acapulco

[czytaj: akapulko] miasto w Meksyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku;

Wiktionary

Acapulco de Juárez – miasto, port i kurort w Meksyku (stan Guerrero) nad Oceanem Spokojnym. Liczba mieszkańców: 673 tys. (2010). Zespół miejski około 1,1 mln mieszkańców.

Acapulco jest głównym portem w stanie Guerrero, u wybrzeży Oceanu Spokojnego w Meksyku. Leży 300 km na południowy zachód od stolicy kraju miasta Meksyk. Usytuowane jest w półkolistej, głębokiej zatoce. Zbudowane jest na wąskim pasie niskiego lądu. Ma on 800 metrów szerokości pomiędzy linią brzegową a górami otaczającymi zatokę.Uważane jest za jeden z najlepszych i najważniejszych portów na tym wybrzeżu Pacyfiku. Znajduje się tu także międzynarodowy port lotniczy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spędzili swój miodowy miesiąc w Acapulco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈpulkɔ, AS: akapulko

Wiktionary

acariasis

[czytaj: akarias-is] narośle spowodowane przez bardzo drobne pajęczaki (Acarina), pasożytujące na roślinach

SJP.pl

aćarja

mistrz, nauczyciel w hinduizmie; aczaria

SJP.pl

Aćarja (dewanagari आचार्य, transliteracja ācārya, ang. acharya, jap. ajari; tyb. Lobpyn) – mistrz, profesor. Tytuł nadawany w Azji Środkowej w religiach dharmicznych wielkim duchowym nauczycielom (sanatanadharmy) i wybitnie wykształconym uczonym.

Wikipedia

acc.

skrót od: accusativus (akuzatiwus, akuzatyw)

SJP.pl

acc.c.inf.

łac. Accusativus cum infinitivo

SJP.pl

accabadora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. w tradycyjnej społeczności Sardynii, kobieta zajmująca się eutanazją nieuleczalnie chorych i cierpiących w zamian za jałmużnę;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) femmina accabadora

Wiktionary

accel.

skród od: accelerando

SJP.pl

accelerando

[czytaj: aczczelerando] określenie wykonawcze: przyśpieszając

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) muz. w notacji muzycznej oznaczenie przyspieszenia tempa;

(1.2) muz. fragment utworu muzycznego wykonywanego w taki sposób

przymiotnik

(2.1) muz. (określenie wykonawcze) przyspieszający, coraz szybszy

przysłówek sposobu

(3.1) muz. (określenie wykonawcze) przyspieszając, coraz szybciej

Wiktionary

Accelerando (wł. przyspieszając) – w notacji muzycznej oznaczenie przyspieszenia tempa. Przyspieszenie następuje stopniowo na przestrzeni jednego lub kilku taktów. Powrót do oryginalnego tempa może nastąpić przez stopniowe zwalnianie ritardando lub raptownie po znaku a tempo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛlɛˈrãndɔ, AS: akcelerãndo

Wiktionary

accent

[czytaj: aksent] samochód typu Hyundai Accent

SJP.pl

Przednutka długa (wł. appoggiatura) – ozdobnik, w którym przed głównym dźwiękiem dodawany jest dodatkowy o dowolny interwał (często sekundę) wyższy lub niższy od niego.

Przednutka długa skraca nutę ozdabianą o wartość rytmiczną, jaką sama posiada, oraz przejmuje akcent. Przednutka długa jest rzadko stosowana, wyszła z użycia na początku XIX wieku; była natomiast szeroko stosowana w muzyce barokowej.

Wikipedia

accentato

[czytaj: aczczentato] określenie wykonawcze: akcentując, z naciskiem

SJP.pl

access

[czytaj: akses] program komputerowy do obsługi relacyjnych baz danych w środowisku Windows

SJP.pl

- Microsoft Access – program komputerowy

- Access – międzynarodowa organizacja działająca w obszarze praw cyfrowych

Wikipedia

acciaccato

[czytaj: aczcziakkato] określenie wykonawcze: miażdżąco, szorstko

SJP.pl

acciaccatura

[czytaj: aczcziakkatura lub aczczakkatura] rodzaj zdobnika muzycznego nieposiadającego własnej wartości rytmicznej, zmniejszającego wartość nuty, przy którym stoi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ozdobnik, przednutka zmniejszająca wartość nuty, przed którą stoi;

Wiktionary

Przednutka krótka (wł. acciaccatura) – ozdobnik polegający na wykonaniu przed głównym dźwiękiem krótkiej, nieakcentowanej wartości rytmicznej (jednej lub kilku). W przebiegach melodycznych przednutkę krótką najczęściej tworzy interwał górnej lub dolnej sekundy. Charakterystyczną cechą przednutki krótkiej jest to, że nie jest podany dokładny czas jej trwania, który ujmuje ona głównej nucie.

Wikipedia

accompagnato

[czytaj: akkompaniato] w muzyce: rodzaj recytatywu

SJP.pl

accord

[czytaj: akord] samochód typu Honda Accord

SJP.pl

Accord – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ulster.

Wikipedia

accordare

[czytaj: akkordare] z włoskiego - stroić instrument

SJP.pl

account

[czytaj: ekAłnt] rachunek lub zlecenie, również prace wykonywane przez agencję reklamową dla reklamodawcy lub określonej marki

SJP.pl

Account manager (polski termin: „opiekun klienta”) – pracownik odpowiedzialny za kontakt z klientem i przekazywanie jego uwag do odpowiednich działów firmy.

Natomiast key account manager (KAM) to „specjalista do spraw kluczowych klientów”, również „kierownik ds. kluczowych klientów” (np. korporacyjnych).

Wikipedia

accountant

[czytaj: ekałntent] pracownik działu księgowości; księgowy

SJP.pl

accusativus

[czytaj: akuzatiwus] akuzatiwus, akuzatyw, biernik; w językoznawstwie:
1. czwarty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? co?, który w zdaniu pełni funkcję dopełnienia bliższego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. zob. biernik.

Wiktionary

Biernik (łac. accusativus) – czwarty przypadek deklinacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakuzaˈtʲivus, AS: akuzatʹivus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuzatiwus mrz., akuzatyw mrz.

skr. A.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akuzatiwus, akuzatyw

Wiktionary

acedia

apatia, obojętność, beztroska, wyczerpanie; akedia

SJP.pl

Acedia (gr. akēdía, akedeía – „brak troski o własny byt i istnienie, obojętność” od kēdía (troska) lub według Hipokratesa i Galena aciditas, czyli kwaśność czarnej żółci, melancholia) – w teologii wypalenie religijne, apatia (psychologia) i obojętność, tzw. choroba mnichów, „depresja” duchowa, niekiedy utożsamiana również z lenistwem lub gnuśnością.

Wikipedia

acefalia

wada rozwojowa płodu, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie szczątkowej; bezgłowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

Wiktionary

- acefalia (medycyna)

- acefalia (biologia)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acefalia jest bardzo rzadką wadą, częściej występuje bezmózgowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛˈfalʲja, AS: acefalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mikrocefalia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezgłowość

Wiktionary

acena

acena sina - amerykańska roślina darniowa z rodziny różowatych, w Polsce uprawiana jako roślina ozdobna

SJP.pl

Acena (Acaena) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Obejmuje od około 40 do około 100 gatunków. Występują one na różnych kontynentach, głównie półkuli południowej. Szereg gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne. Brak w tym rodzaju gatunków rodzimych dla flory Polski, niektóre gatunki znajdują się w kolekcjach ogrodów botanicznych, niektóre są uprawiane jako rośliny ozdobne, jako efemerofit występuje acena sina.

Wikipedia

acenaften

trójpierścieniowy węglowodór aromatyczny występujący w smole węglowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny

Wiktionary

Acenaften – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny, składnik smoły węglowej.

Jest to bezbarwny, krystaliczny trójpierścieniowy węglowodór aromatyczny. Pochodne acenaftenu są stosowane do syntez organicznych m.in. leków, barwników, tworzyw sztucznych, środków grzybobójczych i owadobójczych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛ̃ˈnaftɛ̃n, AS: acẽnaftẽn

Wiktionary

acenokumarol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. farm. organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

Wiktionary

Acenokumarol – organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K. Hamuje syntezę protrombiny w wątrobie. Stosowany w leczeniu i prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych w takich jednostkach chorobowych jak m.in. migotanie przedsionków oraz zakrzepica żył głębokich.

Wikipedia

acenol

handlowa nazwa paracetamolu, środka przeciwgorączkowego

SJP.pl

Paracetamol, acetaminofen (łac. paracetamolum) – organiczny związek chemiczny, hydroksylowa pochodna acetanilidu, stosowany jako lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. W handlu znajduje się od 1955. W Polsce stał się popularny w latach 90. XX wieku, wypierając z rynku aminofenazon, powszechnie wówczas używany lek przeciwgorączkowy.

Wikipedia

acer

produkt marki Acer

SJP.pl

Acer (IPA: /eɪsər/) – przedsiębiorstwo założone w 1976 r. na Tajwanie, oferujące sprzęt, oprogramowanie i usługi z sektora IT. Zajmuje się także badaniami, projektowaniem, marketingiem, sprzedażą i obsługą posprzedażową sprzętu komputerowego i urządzeń mobilnych. Oferta Acer kierowana jest do użytkowników indywidualnych, przedsiębiorstw oraz do sektora edukacji. Piąty co do wielkości producent komputerów osobistych na świecie (za Lenovo, HP i Dellem).

Wikipedia

acerodon

rodzaj nietoperzy z rodziny rudawkowatych

SJP.pl

Acerodon (Acerodon) – rodzaj ssaków z podrodziny Pteropodinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Wikipedia

acerola

gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych, o jadalnych czerwonych owocach; malpigia granatolistna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Malpighia glabra|L.|ref=tak., malpigia granatolistna

(1.2) kulin. owoc aceroli (1.1)

Wiktionary

Malpigia granatolistna (Malpighia glabra L.), inaczej acerola, nadgwiazdka granatolistna bądź wiśnia z Barbados – gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych. Rodzimym obszarem jej występowania jest południowa część Ameryki Północnej (Teksas, Meksyk), Ameryka Środkowa i północna część Ameryki Południowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Często pijam herbatę z acerolą, bo to podobno zdrowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛˈrɔla, AS: acerola

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadgwiazdka granatolistna, wiśnia z Barbados

Wiktionary

acerra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skrzynka z brązu lub marmuru, służąca w starożytnym Rzymie do przechowywania kadzidła do ofiar;

(1.2) mały, przenośny ołtarzyk, ustawiany przed zmarłym, na którym palono perfumy, używany też jako przenośny ołtarz w czasie uroczystości pogrzebowych;

Wiktionary

Acerra (łac. Acerrae) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol, nad rzeką Cianis.

Według danych z 2004 r. gminę zamieszkiwało 44 401 osób, 822,2 os./km².

Wikipedia

acesulfam

Acesulfam K, acesulfam potasowy (łac. acesulfamum kalicum), E950 – heterocykliczny związek chemiczny stosowany jako słodzik (około 150 razy słodszy od sacharozy). Wzmacnia też smak i zapach. Jest wydalany w postaci niezmienionej.

Wikipedia

acetabularia

glon morski z gatunku zielenic

SJP.pl

Acetabularia, parasolowiec (Acetabularia) – rodzaj jednokomórkowych i jednojądrzastych glonów morskich dorastających do ogromnych rozmiarów (jak na organizmy jednokomórkowe), należący do zielenic.

Wikipedia

acetabulum

1. owalne lub okrągłe zagłębienie w kości, tworzące część stawu, w której znajduje się główka innej kości; panewka;
2. u przywr, tasiemców i pijawek: prosta przyssawka w postaci umięśnionego zagłębienia w ciele;
3. u owadów: panewka stawowa odnóża

SJP.pl

Panewka stawu biodrowego (łac. acetabulum) – struktura anatomiczna w kości miednicznej tworząca powierzchnię stawową w stawie biodrowym. Obejmuje kość udową.

U człowieka kieruje się ona w bok i do przodu. Na samym jej dnie znajduje się dół panewki (fossa acetabuli). Znajduje się tam tkanka tłuszczowa i kosmki maziowe. Znajduje się tam również przyczep więzadła głowy kości udowej, zwanego także więzadłem obłym kości udowej. Ma ono dwie odnogi i sąsiaduje oprócz tłuszczu dołu panewki także z głową kości udowej, a ściślej – z jej chrząstką stawową.

Wikipedia

acetal

związek chemiczny powstały wskutek działania alkoholu na aldehyd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

(1.2) chem. skr. acetal dietylowy aldehydu octowego – jeden z częściej spotykanych acetali (1.1)

Wiktionary

Acetale – grupa organicznych związków chemicznych o wzorze ogólnym R_2CH(OR′)2 (R′ ≠ H) będące tym samym dieterami dioli geminalnych. Związki te posiadają dwie grupy eterowe przyłączone do tego samego atomu węgla (RO−C–OR). Są cieczami o przyjemnym zapachu. Otrzymuje się je przez kondensację aldehydu lub ketonu z dwiema cząsteczkami alkoholu. W wyniku przyłączenia do aldehydu lub ketonu jednej cząsteczki alkoholu powstają nietrwałe hemiacetale (półacetale) o wzorze ogólnym R-CH(OH)(OR').

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetale otrzymywane z ketonów nazywane są ketalami.

(1.2) Acetal jest cieczą o właściwościach usypiających i narkotycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈt͡sɛtal, AS: acetal

Wiktionary

Powiązane:

przym. acetalowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. acetalowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|acetum. → ocet

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acetal

* francuski: (1.1) acétal m.

* niemiecki: (1.1) Azetal n.

* słowacki: (1.1) acetál m.

* włoski: (1.1) acetale m.

źródła.

== acetal (język angielski.) ==

wymowa.

enPR|ăsʹĭtăl'., IPA|ˈæsɪˌtæl., SAMPA|"{sI%t{l.

audioUS|En-us-acetal.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. acetal

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

acetaldehyd

aldehyd octowy; etanal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

Wiktionary

Aldehyd octowy, acetaldehyd, CH
3CHO – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetaldehyd jest bezbarwną cieczą.

(1.1) Acetaldehyd rozpuszcza się w wodzie i rozpuszczalnikach organicznych.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aldehyd octowy

Wiktionary

acetalowy

→ acetal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z acetalem, odnoszący się do acetali

Wiktionary

Patrz:
acetal
Przykłady

(1.1) Tworzywa acetalowe wykorzystywane są w przemyśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛtaˈlɔvɨ, AS: acetalovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetal m.

Wiktionary

acetamid

związek organiczny, amid kwasu octowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C_2H_5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

Wiktionary

Acetamid, etanoamid – organiczny związek chemiczny z grupy amidów, pochodna kwasu octowego. W środowisku zasadowym i kwaśnym łatwo hydrolizuje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetamid otrzymywany jest poprzez ogrzewanie octanu amonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛˈtãmʲit, AS: acetãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. acetamidowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) etanoamid, amid kwasu octowego

Wiktionary

acetanilid

związek organiczny, pochodna aniliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C8H9NO., pochodna aniliny, bezbarwna substancja krystaliczna, wykorzystywany do produkcji leków i barwników;

Wiktionary

Acetanilid, antyfebryna – organiczny związek chemiczny, acetylowa pochodna aniliny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetanilid słabo rozpuszcza się w wodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛtãˈɲilʲit, AS: acetãńilʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyfebryna

Wiktionary

acetarsol

lek arsenowy stosowany głównie w leczeniu rzęsistkowicy i czerwonki pełzakowej

SJP.pl

Acetarsol – arsenoorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów arsonowych, stosowany jako lek o działaniu m.in. krętkobójczym, czerwiobójczym. Obecnie stosowany w lecznictwie bardzo rzadko (w ginekologii w leczeniu rzęsistkowicy). Jego swoistą odtrutką jest BAL (dimerkaprol).

Wikipedia

acetator

zbiornik ze stali kwasoodpornej, wykorzystywany do produkcji octu z alkoholu etylowego

SJP.pl

Acetator – zbiornik ze stali kwasoodpornej, używany do produkcji octu z rozcieńczonego alkoholu etylowego. Przy produkcji acetatorem wykorzystuje się metodę fermentacji wgłębnej.

Wikipedia

acetobacter

[czytaj: acetobakter] rodzaj bakterii kwasu octowego

SJP.pl

Acetobacter – rodzaj bezwzględnie tlenowych bakterii kwasu octowego przeprowadzających fermentację octową.

Są to gramujemne pałeczki o wymiarach 0,6–0,8 × 1,0–4,0 µm. Występują pojedynczo, w parach lub w formie łańcuszków. Mogą być petytrychalnie urzęsione (okołorzęse) lub nieruchliwe. Optymalna temperatura wzrostu to 25–30 °C, a optymalne wartości pH mieszczą się w granicach 4,0–6,0, choć szczepy używane w przemysłowej produkcji kwasu octowego rosną dobrze również w przedziale 2,0–2,3. Nie tworzą przetrwalników. Większość posiada 1–8 plazmidów od 1,5 do 95 kb.

Wikipedia

acetobakteria

kwasolubna bakteria

SJP.pl

acetofenon

najprostszy keton alifatyczno-aromatyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C_8H_8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

Wiktionary

Acetofenon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów (czasem oznaczany skrótem PhAc), jeden z najprostszych ketonów aromatycznych. Ma dość intensywny, przyjemny zapach kojarzący się z zasuszonymi różami. Jest ważnym prekursorem używanym w produkcji związków zapachowych i żywic.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetofenon ma intensywny zapach kojarzący się z suszonymi różami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n, AS: acetofẽnõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acetylobenzen, fenylometyloketon, metylofenyloketon, keton fenylowo-metylowy

Wiktionary

acetoina

związek chemiczny stosowany w aromatach spożywczych, aromatach do e-papierosów

SJP.pl

acetometr

przyrząd do określania zawartości kwasu octowego w roztworze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zob. octomierz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) octomierz

Wiktionary

aceton

związek organiczny, najprostszy keton alifatyczny, bezbarwna, lotna ciecz znajdująca szerokie zastosowanie w przemyśle i gospodarstwie domowym, np. jako zmywacz do paznokci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C_3H_6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

Wiktionary

Aceton, propan-2-on – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, najprostszy keton alifatyczny. Ma ostry, charakterystyczny zapach. Miesza się w każdych proporcjach z wodą, etanolem, eterami i innymi ketonami o niskiej masie cząsteczkowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zniszczyłam sobie paznokcie usuwając z nich lakier zmywaczem z acetonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈt͡sɛtɔ̃n, AS: acetõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetonemia ż.

przym. acetonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) propanon, dimetyloketon, dwumetyloketon

Wiktionary

acetonemia

gromadzenie się we krwi ciał acetonowych świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

Wiktionary

Acetonemia – medyczne określenie podwyższonego poziomu acetonu w surowicy krwi. Powstaje podczas cukrzycy lub w okresie długotrwałego głodu, wskutek wzmożonego katabolizmu tłuszczów. Jej objawami są: wymioty, odwodnienie, kwasica ketonowa, acetonuria, a także charakterystyczny zapach wydychanego powietrza, przypominający woń fermentujących jabłek.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aceton mrz.

Wiktionary

acetonitryl

organiczny związek chemiczny, najprostszy nitryl; nitryl kwasu octowego

SJP.pl

Acetonitryl, cyjanometan, CH
3C≡N – organiczny związek chemiczny, najprostszy nitryl (nitryl kwasu octowego). Acetonitryl jest łatwopalny, ma eterowy zapach, bez ograniczeń miesza się z wodą. Jest mało reaktywny dlatego jest popularnie stosowany jako rozpuszczalnik m.in. w chromatografii (LC, HPLC), elektrochemii, syntezie organicznej i nieorganicznej.

Wikipedia

acetonowy

przymiotnik od: aceton

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z acetonem, zawierający aceton

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aceton mrz.

Wiktionary

acetonuria

obecność ciał ketonowych w moczu, występujący przy acetonemii

SJP.pl

Ketonuria, acetonuria, ketoaciduria – stan, gdy w moczu pojawiają się ciała ketonowe. W praktyce tym ketonem jest aceton, który dzięki charakterystycznemu zapachowi jest łatwo wyczuwalny w moczu w przypadku znacznego jego stężenia, czemu dodatkowo towarzyszy podwyższenie stężenia ketonów we krwi (tzw. ketonemia), która powoduje powstanie kwasicy metabolicznej, a sam aceton może być wyczuwany w powietrzu wydechowym.

Wikipedia

acetyl

rodnik kwasu octowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

Wiktionary

Grupa acetylowa, acetyl, Ac, −COMe (z łac. acetum – ocet i stgr. hýlē – materia) – rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego. Zawiera ugrupowanie CH
3−C(O)−. Występuje w pochodnych tego kwasu, np. chlorku acetylu (AcCl), bezwodniku octowym (Ac
2O), estrach octanowych (AcOR), amidach (AcNRR′), np. w acetamidzie (AcNH
2), acetanilidzie (AcNHPh) oraz w wielu innych związkach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetyl występuje naturalnie w wielu związkach organicznych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetylen mrz., acetylenownia ż., acetylacja ż., acetylenek mrz., acetylowanie n.

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grupa acetylowa

Wiktionary

acetylacja

przyłączenie reszty kwasu octowego i formylacja

SJP.pl

Acetylowanie, acetylacja – reakcja chemiczna typu acylowania, polegająca na podstawieniu atomu wodoru w cząsteczce związku organicznego przez grupę acetylową. Zwykle acetylowaniu ulegają związki chemiczne zawierające ugrupowanie z labilnym atomem wodoru (np. –O–H, >N–H, –S–H).

Wikipedia

acetylen

zwyczajowa nazwa etynu, łatwopalny gaz używany w palnikach tlenowo-acetylenowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zob. etyn.

(1.2) chem. pot. alkin

Wiktionary

Etyn, acetylen, C
2H
2 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetylen jest bezbarwnym i bezwonnym gazem.

(1.2) Acetyleny to zwyczajowa nazwa alkinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛˈtɨlɛ̃n, AS: acetylẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetylenownia ż., acetyl mrz., acetylacja ż., acetylenek mrz., acetylowanie n.

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) etin, etyn, narcylen

(1.2) alkin

Wiktionary

acetylenek

sól acetylenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związek otrzymany z acetylenu w wyniku zastąpienia w nim wodoru metalem;

Wiktionary

Acetylenki, M–C≡C–M i M–C≡C–~ (gdzie M = atom dowolnego metalu) – grupa związków metaloorganicznych, kompleksy alkilowe alkinów. Na ogół nietrwałe. W związkach tych jeden lub oba atomy wodoru z acetylenu są zastąpione atomami dowolnego metalu. Podwójnie podstawione pochodne acetylenu można także uważać za rodzaj węglików, gdyż zawierają wyłącznie atomy węgla i metalu.

Czasami pod tym terminem rozumie się również kompleksy alkinowe i kompleksy alkilidynowe (patrz: kompleks acetylenowy).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. acetyl mrz., acetylacja ż., acetylen mrz., acetylenownia ż., acetylowanie n.

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

acetylenki

sól acetylenu

SJP.pl

Acetylenki, M–C≡C–M i M–C≡C–~ (gdzie M = atom dowolnego metalu) – grupa związków metaloorganicznych, kompleksy alkilowe alkinów. Na ogół nietrwałe. W związkach tych jeden lub oba atomy wodoru z acetylenu są zastąpione atomami dowolnego metalu. Podwójnie podstawione pochodne acetylenu można także uważać za rodzaj węglików, gdyż zawierają wyłącznie atomy węgla i metalu.

Czasami pod tym terminem rozumie się również kompleksy alkinowe i kompleksy alkilidynowe (patrz: kompleks acetylenowy).

Wikipedia

acetylenownia

pomieszczenie, w którym eksploatowana jest wytwornica acetylenu

SJP.pl

acetylenowy

→ acetylen, np. palnik acetylenowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. lub techn. dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetyl mrz., acetylen mrz., acetylenek mrz.

Wiktionary

acetyloaceton

bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu; temperatura wrzenia 139°C; występuje jako mieszanina dwu odmian: ketonowej i enolowej

SJP.pl

Acetyloaceton, 2,4-pentanodion – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, pochodna acetonu, najprostszy β-diketon (związek posiadający dwie grupy ketonowe rozdzielone jednym atomem).

Wikipedia

acetyloacetonowy

przymiotnik od: acetyloaceton

SJP.pl

acetyloceluloid

inaczej octan celulozowy

SJP.pl

acetyloceluloidowy

przymiotnik od: acetyloceluloid

SJP.pl

acetyloceluloza

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; cellit; celit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek chemiczny otrzymany z bezwodnika kwasu octowego i celulozy (błonnika), używany do wyrobu filmów i sztucznego jedwabiu;

Wiktionary

Octan celulozy – organiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i celulozy, otrzymywany przez działanie kwasem octowym lub jego bezwodnikiem na celulozę w obecności kwasu siarkowego lub chlorku cynku (jako katalizatora).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) octan celulozy

Wiktionary

acetylocholina

neurohormon zbudowany z choliny i kwasu octowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

Wiktionary

Acetylocholina, ACh – organiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i choliny. Jest neuroprzekaźnikiem syntetyzowanym w neuronach cholinergicznych. Występuje w: połączeniach nerwowo-mięśniowych, synapsach przedzwojowych układu współczulnego, zakończeniach zazwojowych układu przywspółczulnego, a także w różnych strukturach mózgowia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Neuroprzekaźniki, takie jak acetylocholina, serotonina, dopamina, endorfina, regulują sen i czuwanie, nadają ton marzeniom i barwę halucynacjom, stymulują nastrój i ułatwiają bieg myśli.

Wiktionary

acetylocholinoesteraza

esteraza acetylocholinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym, który rozkłada acetylocholinę na cholinę;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) esteraza acetylocholinowa, AchE

Wiktionary

acetylocholinowy

przymiotnik od: acetylocholina

SJP.pl

acetylokoenzym

acetylokoenzym A - organiczny związek chemiczny biorący udział w metabolizmie komórek

SJP.pl

acetylooctowy

kwas acetylooctowy - pochodna kwasu octowego, w której jeden z atomów wodoru przy węglu alfa został podstawiony rodnikiem acetylowym

SJP.pl

acetylosalicylowy

kwas acetylosalicylowy - aspiryna (lek przeciwgorączkowy)

SJP.pl

acetylować

wprowadzać (wprowadzić) do cząsteczki związku chemicznego grupę acetylową

SJP.pl

acetylowanie

reakcja chemiczna polegającą na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego grupy acetylowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);

Wiktionary

Acetylowanie, acetylacja – reakcja chemiczna typu acylowania, polegająca na podstawieniu atomu wodoru w cząsteczce związku organicznego przez grupę acetylową. Zwykle acetylowaniu ulegają związki chemiczne zawierające ugrupowanie z labilnym atomem wodoru (np. –O–H, >N–H, –S–H).

Wikipedia

Powiązane:

czas. acetylować ndk.

rzecz. acetyl mrz., acetylen mrz., acetylenek mrz., acetylacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acetylacja

Wiktionary

acetylowy

grupa acetylowa - rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego; acetyl

SJP.pl

ach

wykrzyknik wyrażający podziw, zachwyt

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

w użyciu rzeczownikowym, rodzaj nijaki

(2.1) zwykle w wyrażeniu: achy i ochy

Wiktionary

Geografia

Austria

- Ach – rzeka, dopływ Innu

- Ach – rzeka, dopływ Singoldu

Niemcy

- Ach – rzeka, dopływ Blau

Inne

- ach – byt duchowy w mitologii starożytnego Egiptu

- ACh − acetylocholina

- Advanced Combat Helmet – hełm United States Army

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ach, jakże chciałbym tam być!

(1.1) Ach, jak tu ładnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ax, AS: aχ

Wiktionary

Powiązane:

czas. achać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) och, ojej, ależ

Wiktionary

ach.

skrót od: archaizm, archaiczny

SJP.pl

achab

Achab (?-851 p.n.e.), król Izraela od roku 873

SJP.pl

Achab (pan. 874–853 p.n.e.) – siódmy król północnego królestwa Izraela; syn króla Omriego, kontynuował politykę ojca, dążąc do zjednoczenia kraju.

Wikipedia

achać

potocznie: zachwycać się przesadnie; wykrzykiwać "ach"

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zachwycać się czymś w sposób afektowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxat͡ɕ, AS: aχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ach mrz., achanie n., och mrz.

wykrz. ach, och

Wiktionary

achacjusz

imię męskie

SJP.pl

Achacy – imię męskie najprawdopodobniej pochodzenia greckiego. W takim przypadku pochodzi ono od wyrazu achátēs – „agat”. Może również pochodzić od greckiego imienia Ἀκακίος Akakios (od ἀκακός akakos – „niewinny”, „nieznający zła”), albo od greckiego wyrazu ἀγαθός agathos – „dobry”. Jego żeńskim odpowiednikiem są Achacja i Akacja.

Wikipedia

achacjuszostwo

Achacjusz z małżonką; Achacjuszowie

SJP.pl

achacjuszowie

Achacjusz z małżonką; Achacjuszostwo

SJP.pl

achacjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Achacjusza lub z nim związany

SJP.pl

achacostwo

Achacy z małżonką; Achacowie

SJP.pl

achacowie

Achacy z małżonką; Achacostwo

SJP.pl

achacowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Achacego lub z nim związany

SJP.pl

achacy

imię męskie

SJP.pl

Achacy – imię męskie najprawdopodobniej pochodzenia greckiego. W takim przypadku pochodzi ono od wyrazu achátēs – „agat”. Może również pochodzić od greckiego imienia Ἀκακίος Akakios (od ἀκακός akakos – „niewinny”, „nieznający zła”), albo od greckiego wyrazu ἀγαθός agathos – „dobry”. Jego żeńskim odpowiednikiem są Achacja i Akacja.

Wikipedia

achaj

potocznie: zachwycać się przesadnie; wykrzykiwać "ach"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek plemięemienia starożytnej Achai

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wstępnych walkach Achajowie wyprawili do Troi posłów, Menelaosa i Odyseusza, żeby za wydanie Heleny i zabranego przez nią dobytku ofiarować pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxaj, AS: aχai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaja ż., Achajczyk m.

:: fż. Achajka ż.

przym. achajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Achajczyk

Wiktionary

achaja

kraina historyczna w Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina w Grecji;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Achaj

Wiktionary

- Achaja – nomos i kraina historyczna w Grecji.

- Achaja – prowincja rzymska

- Achaja – średniowieczne księstwo założone przez uczestników IV krucjaty po zdobyciu Bizancjum

- Achaja – powieść Andrzeja Ziemiańskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxaja, AS: aχai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaj mos., Achajczyk mos., Achajka ż.

przym. achajski

Wiktionary

achajczycy

starożytne plemię greckie; Achajowie

SJP.pl

achajczyk

członek jednego ze starożytnych plemion greckich; Achaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Achai

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxajt͡ʃɨk, AS: aχai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaja ż., Achaj m.

:: fż. Achajka ż.

przym. achajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Achaj

Wiktionary

achajka

1. mieszkanka Achai (krainy greckiej), albo Grecji (Greczynka);
2. członkini greckiego plemienia Achajów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Achai

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxajka, AS: aχai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaja, Achaj, Achajczyk

przym. achajski

Wiktionary

achajowie

starożytne plemię greckie; Achajczycy

SJP.pl

Achajowie (stgr. Ἀχαιοί Achaioí) – ogólne określenie Greków walczących pod Troją, używane przez Homera (rzadziej stosowane: Argiwi/Argiwowie i Danajowie) w jego eposach Iliada i Odyseja.

Według tradycyjnych poglądów historyków było to pierwsze plemię greckie, które przybyło na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając Tesalię i miejscowych Pelazgów, jednak teza ta została odrzucona wraz z teorią o trzech inwazjach ludów greckich (achajskiej, jońskiej, doryckiej).

Wikipedia

achajski

przymiotnik od greckiej krainy historycznej: Achaja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odrzecz. Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

(1.2) starogrecki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tukidydes podaje, że plemięemiona achajskie zajmowały się korsarstwem i wybudowały potężną flotę, która stała się groźną konkurencją dla Kreteńczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxajsʲci, AS: aχai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

Wiktionary

achalazja

achalazja przełyku - choroba polegająca na utrudnieniu połykania spowodowanym przez patologiczny, trwały skurcz dolnego zwieracza przełyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na zaburzeniu rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i zaburzonej perystaltyki pozostałych odcinków przełyku

Wiktionary

Achalazja przełyku (kurcz wpustu, łac. cardiospasmus) – choroba, u której podłoża leży podwyższone spoczynkowe ciśnienie i upośledzony rozkurcz dolnego zwieracza przełyku oraz brak perystaltyki pozostałych odcinków przełyku.

Wikipedia

achalciche

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

Wiktionary

Achalciche (gruz. ახალციხე) – miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia. Leży w Małym Kaukazie, w Górach Mescheckich, nad rzeką Pocchowickali. Miejscowość uzdrowiskowa, funkcjonująca w oparciu o kompleks źródeł termalnych.

W mieście rozwinęło się rzemiosło artystyczne (biżuteria, siodła, pasy) oraz przemysł spożywczy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. achalcyski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Achalcyche

Wiktionary

achalcyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Achalcichem, dotyczący Achalcicha

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achalciche n.

Wiktionary

achanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wyrażanie zachwytu w egzaltowany sposób

Wiktionary

Powiązane:

czas. achać ndk.

Wiktionary

achates

imię postaci z mitologii greckiej oraz rzymskiej

SJP.pl

Achates – w mitologii greckiej oraz rzymskiej: mieszkaniec Troi, żołnierz, bliski przyjaciel lub giermek Eneasza, darzący go bezwzględnym zaufaniem i przywiązaniem, zabójca Protesilaosa (pierwszego wojownika achajskiego).

Od imienia tej postaci powstał rzeczownik pospolity oznaczający poplecznika, stronnika, wzorowego przyjaciela.

Opracowano na podstawie informacji zawartych w Popularnej Encyklopedii Powszechnej, Kraków 1994, ISBN 83-85719-07-5.

Wikipedia

achatina

rodzaj afrykańskich ślimaków

SJP.pl

Achatina – rodzaj afrykańskich, roślinożernych ślimaków lądowych z rodziny Achatinidae, obejmujący największe lądowe ślimaki świata. Ich jajowata, wydłużona muszla osiąga rozmiary 6–10 cm (u achatiny zwyczajnej do 12 cm), a masa ciała 0,5 kg. Niektóre gatunki są zbierane w celach konsumpcyjnych, a także hodowane jako zwierzęta domowe.

Pochodzą z terenów Afryki Subsaharyjskiej, gdzie zamieszkują tereny wilgotne, bogate w bujną roślinność.

Wikipedia

achaz

postać biblijna ze Starego Testamentu

SJP.pl

Achaz (hebr. ‏אָחָז‎, skrócona forma imienia Joachaz: „oby Jahwe uchwycił”) − król Judy w latach ok. 734−728 p.n.e. (daty sporne), współrządził od 735 lub wcześniej.

Był synem Jotama. Po śmierci ojca został królem. Wyznawał religię kananejską (pogańską) i „nawet syna swego przeprowadził przez ogień”.

Wikipedia

acheiropita

obraz z podobizną twarzy Marii, Chrystusa lub świętych, uważany za powstały w cudowny sposób; achiropita, acheiropoieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) plast. wizerunek postaci uważany za powstały w nadnaturalny, cudowny sposób;

Wiktionary

Acheiropoietos (gr. ’Αχειροποίητος, ros. нерукотворный, нерукотворенный) – wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób – nie ręką ludzką. Pierwszy raz sformułowania tego użył Ewagriusz Scholastyk w VI w.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) acheiropoietos

Wiktionary

acheiropoieta

obraz z podobizną twarzy Marii, Chrystusa lub świętych, uważany za powstały w cudowny sposób; acheiropita, achiropita

SJP.pl

acher

nazwisko

SJP.pl

acheron

w mitologii greckiej: jedna z rzek w Hadesie; Acheront

SJP.pl

Acheron (także Acheront; gr. Ἀχέρων Achérōn, łac. Acheron) – w mitologii greckiej uosobienie rzeki w Hadesie.

Jedna z pięciu rzek Hadesu. Zwana rzeką smutku, choć Acheron znaczy „Lament”. Posiada dwa dopływy: Pyriflegeton („Palący jak ogień”) i Kokytos („Oskarżony”). Pozostałe rzeki Hadesu to Styks i Lete („Zapomnienie”).

Wikipedia

acheront

w mitologii greckiej: jedna z rzek w Hadesie; Acheron

SJP.pl

Acheron (także Acheront; gr. Ἀχέρων Achérōn, łac. Acheron) – w mitologii greckiej uosobienie rzeki w Hadesie.

Jedna z pięciu rzek Hadesu. Zwana rzeką smutku, choć Acheron znaczy „Lament”. Posiada dwa dopływy: Pyriflegeton („Palący jak ogień”) i Kokytos („Oskarżony”). Pozostałe rzeki Hadesu to Styks i Lete („Zapomnienie”).

Wikipedia

acheson

nazwisko

SJP.pl

- Archibald Acheson (2. hrabia Gosford) (1776-1849) – brytyjski arystokrata, gubernator generalny Brytyjskiej Kanady

- Dean Acheson (1893-1971) – amerykański polityk i dyplomata

- Edward Goodrich Acheson (1856-1931) – amerykański inżynier i chemik, wynalazca karborundu i metody otrzymywania grafitu

- Kenny Acheson (ur. 1957) – brytyjski kierowca wyścigowy

Wikipedia

achiasz

Achiasz z Szilo (hebr. Achijjahu – "brat Jahwe") – żyjący w X wieku p.n.e. prorok izraelski, przeciwnik króla Izraela Salomona, który podburzył robotnika Jeroboama, syna Nebata, do powstania przeciw władcy. Wspomniany w Pierwszej Księdze Królewskiej (1Krl 11,29-39).

Wikipedia

achil

w mitologii greckiej: bohater "Iliady" Homera, syn Tetydy i Peleusa, czczony w niektórych rejonach Grecji jako heros; Achilles

SJP.pl

achillea

roślina z rodziny złożonych, o pierzastych liściach i białych lub różowych kwiatach zebranych w koszyczki, mająca właściwości lecznicze; krwawnik

SJP.pl

Krwawnik (Achillea L.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych. Obejmuje 141 gatunków. Są to zielne rośliny wieloletnie występujące na wszystkich kontynentach półkuli północnej, głównie w strefie umiarkowanej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Europie, gdzie obecne są 52 gatunki oraz w Azji. W Ameryce Północnej występują pojedyncze gatunki, przy czym na tym kontynencie sięgają najdalej na południe – do Gwatemali. W Polsce rośnie 8–11 gatunków (w zależności od statusu taksonomicznego), przy czym najbardziej pospolity jest krwawnik pospolity (A. millefolium).

Wikipedia

achilles

potocznie: ścięgno Achillesa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 588;

Wiktionary

Achilles (gr. Ἀχιλλεύς, Achilleús; łac. Achilles) – w mitologii greckiej heros i bohater wojny trojańskiej (wódz Myrmidonów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Achilles, syn króla Peleusa i nereidy Tetydy, uchodził za najdzielniejszego z Greków walczących pod Troją.

(1.1) Pięta, za którą Tetyda trzymała małego Achillesa, nie została dotknięta wodą Styksu i pozostała nieodporna na zranienia.

(1.2) Mam na imię Achilles i jestem synem greckich emigrantów.

(1.2) Zeszłoroczne wakacje spędziliśmy z ciocią Heleną i wujkiem Achillesem na Krecie.

(1.2) Achillesowie imieniny obchodzą 12 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxʲilːɛs, AS: aχʹi•les

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achilles mzw., achillesowość ż.

:: zdrobn. Achillesek mos.

przym. Achillesowy, achillesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Achil, Pelida

(1.2) zdrobn. Achillesek

Wiktionary

achillesowy

taki jak u Achillesa, charakterystyczny dla Achillesa

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Achillesa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Achillesowym ojcem był śmiertelnik Peleus, zaś matką – bogini Tetyda.

(1.1) Obok Achillesowej winnicy stoi stara kapliczka.

(1.1) Urodziwa Bryzeida, córka kapłana Bryzesa, była Achillesową branką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achilles mos., achilles mzw.

przym. achillesowy

Wiktionary

achim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. poufała forma imienia Joachim

Wiktionary

Achim – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Verden, nad rzeką Wezerą. W 2023 roku miasto liczyło 32 926 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jezderkusie! Ale sie z Achima zrobił szwarny synek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Joachim mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Joachim, gw-pl|Górny Śląsk|Chimek.

Wiktionary

achimaas

Achimaas – postać biblijna ze Starego Testamentu, arcykapłan.

Syn Sadoka, arcykapłana. Ryzykował życiem jako szpieg dla króla Dawida w czasie rebelii Absaloma. 2 Sm 17,17 nn.; 18.

Wikipedia

achimelech

biblijne imię męskie; Achimelek

SJP.pl

achimelek

biblijne imię męskie; Achimelech

SJP.pl

Achimelek − postać biblijna z Pierwszej Księgi Samuela.

Był to kapłan z Nob, który pomógł Dawidowi w czasie jego ucieczki przed królem Saulem. Dał Dawidowi chleb z ołtarza i miecz Goliata. Kiedy Saul dowiedział się o tym, kazał zgładzić Achimeleka, współpracujących z nim kapłanów oraz wszystkich ludzi z Nob.

Wikipedia

achimenes

roślina zielna z rodziny ostrojowatych

SJP.pl

Achimenes, ognipłon (Achimenes) – rodzaj roślin z rodziny ostrojowatych (Gesneriaceae). Obejmuje 24 gatunki występujące w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne (np. achimenes szkarłatny, a. różowy A. erecta).

Wikipedia

achira

gatunek małej ryby flądrokształtnej; języczek słodkowodny

SJP.pl

- achira, inaczej języczek słodkowodny (Trinectes maculatus) – gatunek ryby

- Achira (islam)

Wikipedia

achiralność

cecha związku chemicznego, którego lustrzane odbicie wygląda identycznie

SJP.pl

Achiralność (gr. ἀ-,a- – przedrostek przeczący, χείρ, cheir - ręka) – właściwość przedmiotu, polegająca na jego identyczności z własnym odbiciem lustrzanym. W przeciwieństwie do obiektów chiralnych (takich jak dłoń), przedmiot achiralny i jego odbicie w zwierciadle płaskim dają ten sam, dający się nałożyć na siebie obraz.

Wikipedia

achiralny

identyczny z własnym odbiciem lustrzanym

SJP.pl

achiropita

obraz z podobizną twarzy Marii, Chrystusa lub świętych, uważany za powstały w cudowny sposób; acheiropita, acheiropoieta

SJP.pl

Acheiropoietos (gr. ’Αχειροποίητος, ros. нерукотворный, нерукотворенный) – wizerunek postaci stworzony w nadnaturalny, cudowny sposób – nie ręką ludzką. Pierwszy raz sformułowania tego użył Ewagriusz Scholastyk w VI w.

Wikipedia

achitofel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Wiktionary

Achitofel z Gilo (XI/X w. p.n.e.) – postać biblijna, doradca Dawida, króla Izraela.

Stanął po stronie Absaloma, gdy ten zbuntował się przeciwko ojcu. Achitofel doradzał szybkie rozprawienie się z Dawidem, widząc w tym jedyną szansę na pokonanie tego ostatniego. Absalom został jednak przekonany przez innego doradcę – Chuszaja, w rzeczywistości ukrytego stronnika Dawida – aby poczekać i zebrać liczniejsze siły. Achitofel, widząc nieuchronną klęskę Absaloma, powrócił do rodzinnego Gilo, gdzie się powiesił.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaxʲiˈtɔfɛl, AS: aχʹitofel

Wiktionary

achlorhydria

brak kwasu solnego (chlorowodoru) w soku żołądkowym; występuje przy raku żołądka i niedokrwistości złośliwej

SJP.pl

Achlorhydria, bezkwaśność – brak kwasu solnego w soku żołądkowym. Stan ten występuje w przypadku zanikowego nieżytu żołądka, nowotworach żołądka oraz w chorobie Addisona-Biermera (niedokrwistość złośliwa). Spowodowany zanikiem komórek śluzówki żołądka odpowiedzialnych za wytwarzanie tego kwasu.

Wikipedia

achmatowa

Anna Achmatowa (właściwie Anna A. Gorienko) (1889-1966), poetka rosyjska

SJP.pl

achnąć

rzadko: zachwycić się czymś przesadnie, wykrzyknąć "ach"

SJP.pl

acholia

ustanie wydzielania żółci przez wątrobę

SJP.pl

Acholia – określenie całkowitego lub częściowego braku odpływu żółci do jelita cienkiego, spowodowanego przeszkodami mechanicznymi (tymi samymi, które wywołują żółtaczkę mechaniczną). Chorobę tę diagnozuje się poprzez odbarwione, gliniaste (tzw. „acholiczne”) stolce o bardzo nieprzyjemnym zapachu. Zawierają one wiele niewchłoniętych kwasów tłuszczowych.

Wikipedia

acholiczny

→ acholia

SJP.pl

Patrz:
acholia

achondroplazja

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; chondrodystrofia, chondrodysplazja, karłowatość chondrodystroficzna

SJP.pl

Achondroplazja, chondrodystrofia – genetycznie uwarunkowana, wrodzona choroba (o dziedziczeniu autosomalnym dominującym) prowadząca do nieprawidłowego kostnienia śródchrzęstnego, co powoduje zaburzenie rozwoju pewnych kości w organizmie i karłowatość.

Wikipedia

achondryt

meteoryt kamienny pozbawiony kulistych krystalicznych skupień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. astr. meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów

Wiktionary

Achondryt – meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów, w czym przypomina ziemski bazalt. W przeciwieństwie do chondrytów uległ przetopieniu. Wyróżnia się achondryty prymitywne, których materia uległa przetopieniu, ale nie dyferencjacji i achondryty, których materia uległa przetopieniu i dyferencjacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈxɔ̃ndrɨt, AS: aχõndryt

Wiktionary

achramowicz

nazwisko

SJP.pl

achrodekstryna

dekstryna niewykazująca zabarwienia w obecności jodu

SJP.pl

achroit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bezbarwna odmiana turmalinu;

Wiktionary

Achroit (gr. achroos – bezbarwny) – minerał zaliczany do grupy turmalinów nazwa została nadana przez d'Andrada w 1800 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Achroit wykorzystywany jest w jubilerstwie jako kamień szlachetny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: axˈrɔjit, AS: aχroi ̯it

Wiktionary

achromat

rodzaj obiektywu redukującego aberrację chromatyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. fot. fiz. układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;

Wiktionary

Achromat, dublet achromatyczny – układ optyczny (np. obiektyw) składający się z dwóch soczewek, skupiającej i rozpraszającej, wykonanych z gatunków szkła o różnej dyspersji (np. szkła kronowego i flintowego) połączonych razem. Pozwala na korekcję aberracji chromatycznej dla światła o dwóch określonych długościach fal (zazwyczaj dla światła czerwonego i niebieskiego). Dla innych długości fal aberracja nie zostaje całkowicie wyeliminowana, lecz znacznie zmniejszona – jest to tzw. chromatyzm wtórny.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. achromatoptyk mos., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) achromat, achromatic lens

* czeski: (1.1) achromát

* esperanto: (1.1) akromata lenso

* francuski: (1.1) achromat

* niemiecki: (1.1) Achromat

* słowacki: (1.1) achromát

* ukraiński: (1.1) ахромат m.

źródła.

== achromat (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opt. achromat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: axˈrɔ̃mat, AS: aχrõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. achromatoptyk mos., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) achromat, achromatic lens

* czeski: (1.1) achromát

* esperanto: (1.1) akromata lenso

* francuski: (1.1) achromat

* niemiecki: (1.1) Achromat

* słowacki: (1.1) achromát

* ukraiński: (1.1) ахромат m.

źródła.

== achromat (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) opt. achromat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) achromatic lens

Wiktionary

achromatop

w medycynie: osobnik niezdolny do odróżniania okiem niektórych barw; daltonista, dyschromatop

SJP.pl

achromatopsja

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, dyschromatopsja, barwoślepota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw;

Wiktionary

Achromatopsja (całkowita ślepota barwna) – rzadka, genetycznie uwarunkowana,wada widzenia, spowodowanachorobą siatkówki, objawiająca się:

- ślepotą barw

- oczopląsem

- światłowstrętem

- znacznym obniżeniem ostrości wzroku

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. achromat mrz., achromatop mos., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz., achromatoptyk m.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatoptyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba, która nie widzi kolorów, cierpi na achromatopsję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatopsja ż., achromat m., achromatop m., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm m.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatyczność

brak rozszczepienia na barwy widmowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. opt. cecha, właściwość achromatycznych układów optycznych, polegająca na tym, że załamując światło nie rozkładają go na części składowe

Wiktionary

Achromatyczność – bezbarwność w rozumieniu braku dominanty jakiejkolwiek barwy, a więc coś, co może być białe, czarne. Światło achromatyczne to światło białe, aczkolwiek jego skład może wynosić od dwóch (barwy dopełniające) do nieskończoności barw składowych, natomiast substancje materialne o barwach achromatycznych to substancje o barwie białej lub czarnej.

W przypadku urządzeń optycznych achromatyczność oznacza brak rozszczepiania światła na barwy widmowe (zobacz achromat, apochromat).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromat mrz., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatyczny

bezbarwny, nie zabarwiony; o układzie optycznym: nie dający rozszczepienia na barwy widmowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromat mrz., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatyna

trudno barwliwy element jądra komórkowego

SJP.pl

achromatyzacja

zmniejszenie aberracji chromatycznej przez zestawienie soczewek o odpowiednio dobranych parametrach

SJP.pl

Aberracja chromatyczna, chromatyzm – cecha soczewki lub układu optycznego wynikająca z różnych odległości ogniskowania (ze względu na różną wartość współczynnika załamania) dla poszczególnych barw widmowych światła (różnych długości fali światła). W rezultacie występuje rozszczepienie światła, które widoczne jest na granicach kontrastowych obszarów pod postacią kolorowej obwódki (zobacz zdjęcie obok). Wynika ona ze zjawiska dyspersji szkła użytego do budowy soczewki.

Wikipedia

achromatyzacyjny

przymiotnik od: achromatyzacja

SJP.pl

achromatyzm

właściwość układów optycznych polegająca na tym, że załamując światło nie rozkładają go na części składowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zob. achromatopsja.

(1.2) fiz. opt. zob. achromatyczność.

Wiktionary

- Achromatopsja – wada wzroku

- Achromatyzm (grafika) – przedstawienie elementu graficznego tylko w dwóch barwach (czerń i biel)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromat mrz., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

achromycyna

antybiotyk, jedna z handlowych nazw tetracykliny

SJP.pl

achtel

dawniej:
1. niewielka beczka;
2. miara ciał płynnych i sypkich, ósma część beczki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. jedna ósma miary większej objętości, rzadziej długości i powierzchni; ósma część beczki;

(1.2) przest. niewielka beczka

Wiktionary

Achtel – dawna jednostka miary objętości, rzadziej długości, zazwyczaj 1/8 miary większej.

W Polsce w XVI-XVII w. stosowany na ogół jako miara objętości piwa.

Achtel krakowski stanowił 1/2 beczki i zawierał 62 garnce, co odpowiadało ok. 134–140 l.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kufy z siebie i piwne robicie achtele / Cały dzień z nocą lejąc w bezdenne gardziele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxtɛl, AS: aχtel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dwuachtel mrz.

:: zdrobn. achtelek mrz., aktelik mrz., achtylik mrz.

przym. achtelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jachtel, aftel, antałek, ośmina, ósmak

Wiktionary

achtelik

nazwisko

SJP.pl

achterdek

powierzchnia pokładu na statku w części rufowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. pokład rufowy;

(1.2) żegl. część pokładu za kokpitem

Wiktionary

Achterdek, pokład rufowy (ang. poop deck) – powierzchnia pokładu na statku w części rufowej. Na jachcie znajduje się za kokpitem. Na żaglowcu achterdek rozciąga się od ostatniego masztu do rufy.Najczęściej pod achterdekiem znajduje się ładownia rufowa nazywana achterpikiem.

Wikipedia

achterluk

otwór w pokładzie na rufie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. luk w rufowej części pokładu

Wiktionary

Luk (ang. hatch) – szczelnie zamykany otwór w pokładzie statku wodnego, nazywany także włazem. Przeznaczony jest głównie do transportu ładunku, może służyć również jako dodatkowy otwór komunikacyjny (zapasowy, awaryjny) oraz może być wykorzystywany jako otwór wentylacyjny. Luki zamykane są klapami lub pokrywami, a jeśli te są zaopatrzone w okna, to luki spełniają także funkcję doświetlającą wnętrze jednostki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: axˈtɛrluk, AS: aχterluk

Wiktionary

achterpik

wodoszczelna komora zderzeniowa na rufie statku; afterpik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. pomieszczenie pod pokładem na rufie, mieszczące zazwyczaj magazyn bosmański lub kuchnię, oddzielone wodoszczelną przegrodą

Wiktionary

Skrajnik rufowy, achterpik lub inaczej afterpik – pomieszczenie lub fragment wnętrza kadłuba zajmujące rufową część jednostki pływającej. Pojęcie to może oznaczać przedział kadłuba pomiędzy końcem rufy a najbliższym jej poprzecznym elementem konstrukcyjnym lub może to być pierwsze większe pomieszczenie od strony rufy lub też ostatni z trzech głównych obszarów wnętrza kadłuba. Skrajnik rufowy może być przykryty pokładem rufowym lub podłogą kokpitu.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) skrajnik rufowy

Wiktionary

achtersztag

lina stalowa biegnąca od topu masztu do rufy; aftersztag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Forsztag i achtersztag nie są zaliczane do wanty.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aftersztag

Wiktionary

achtliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieszcz. achtlik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achtlik mrz.

Wiktionary

achtlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ósma (1/8) część czegoś

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jednostka objętości: jedna ósma (1/8) litra

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kieliszek wódki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. achtliczek mrz.

Wiktionary

achtopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, położone na wybrzeżu Morza Czarnego, przy granicy z Turcją;

Wiktionary

Achtopol (bułg. Ахтопол, Achtopoł; gr. Αγαθούπολις, Agatupolis) – najbardziej wysunięte na południe miasto-kurort nad Morzem Czarnym w Bułgarii. Miasto położone jest na skalistym półwyspie u podnóża łańcucha górskiego Strandża. Znajduje się 14 km na południe od Carewa i 5 km na północ od ujścia rzeki Weleka.

Wikipedia

achtuba

rzeka w Rosji (długość 537 km), lewa odnoga dolnej Wołgi uchodząca do Morza Kaspijskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wiktionary

Achtuba – rzeka w Rosji (długość 537 km). Jest lewą odnogą dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem. Uchodzi do Morza Kaspijskiego.

Wikipedia

achund

perski duchowny zajmujący się sprawami prawnymi; akond

SJP.pl

achwaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Achwachami, dotyczący Achwachów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język achwaski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achwachowie lm m.

Wiktionary

achy

potocznie: przesadny zachwyt; zwykle w wyrażeniu: achy i ochy (ochy i achy) - westchnienia zachwytu, radości itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. ach.

Wiktionary

Achy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 319 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 25 osób/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Achy plasuje się na 681. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 287.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaxɨ, AS: aχy

Wiktionary

achylia

stan niewydzielania soku żołądkowego przez zanikłą lub uszkodzoną błonę śluzową żołądka; bezsoczność

SJP.pl

Bezsoczność (łac. achylia) – niewydzielanie soku żołądkowego z powodu zaburzeń w funkcjonowaniu błony śluzowej żołądka. Bezpośrednim powodem tego stanu może być

- zapalenie błony śluzowej żołądka

- sympatykotonia

- niedokrwistość złośliwa

- rak żołądka

Wikipedia

acid.

skrót od: acidum (z łaciny: kwas)

SJP.pl

acidhouse'owy

przymiotnik

(1.1) muz. mający cechy acid house'u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acid house

przym. acid house, acidhousowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acid house, acidhousowy

Wiktionary

acidhouse'owy

→ acid house [czytaj: as-idhałsowy lub es-idhałsowy]

SJP.pl

acidhousowy

przymiotnik

(1.1) muz. mający cechy acid house'u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acid house

przym. acid house, acidhouse'owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acid house, acidhouse'owy

Wiktionary

acidjazzowy

→ acid jazz [czytaj: as-iddżezowy lub es-iddżezowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. mający cechy acid jazzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acid jazz

przym. acid jazz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acid jazz

Wiktionary

acidofil

[czytaj: ac-idofil] organizm znajdujący optymalne warunki rozwoju w wodach lub glebach kwaśnych; acydofil

SJP.pl

Wikipedia

acidofilny

[czytaj: ac-idofilny]
1. o organizmach roślinnych lub zwierzęcych: żyjący i najlepiej rozwijający się w środowisku kwaśnym; acydofilny;
2. mleko acidofilne - fermentowany napój z mleka krowiego; mleko acydofilne

SJP.pl

acidofit

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acydofit, kalcyfob

SJP.pl

Rośliny kwasolubne, acydofity, rośliny acydofilne – rośliny, które optymalne warunki do swojego rozwoju znajdują na podłożu kwaśnym, którego pH jest znacznie poniżej 7. Stanowią grupę acydofitów. Do roślin kwasolubnych należą np. borówki, żurawiny, turzyce. W naszej florze acydofity związane są głównie z kwaśnymi torfowiskami (torfowce, turzyce), ubogimi, kwaśnymi siedliskami leśnymi (borówki), wrzosowiskami (np. wrzos) oraz ubogimi glebami (np. szczaw polny).

Wikipedia

acidrockowy

→ acid rock [czytaj: as-idrokowy lub es-idrokowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. mający cechy acid rocka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acid rock

Wiktionary

acidum

[czytaj: ac-idum] z łaciny: kwas, np. acidum folicum - kwas foliowy

SJP.pl

acis

w mitologii grecko-rzymskiej: syn boga Pana (Fauna), śmiertelnik, którego pokochała nereida Galatea

SJP.pl

Acis Salisb. – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący 9 gatunków, występujących w krajach basenu Morza Śródziemnego: Portugalii, Hiszpanii, Francji, Albanii, Grecji, Tunezji, Algierii i Maroku oraz na wyspach Balearach, Korsyce, Sardynii i Sycylii. Większość gatunków jest endemitami niewielkich obszarów.

Wikipedia

ackerman

[czytaj: Akerman] nazwisko, m.in. Nathan Ward Ackerman (1908-1971) - psychiatra amerykański, pionier terapii rodzinnej

SJP.pl

Ackerman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, siedziba administracyjna hrabstwa Choctaw.

Wikipedia

ackermann

[czytaj: Akerman] nazwisko, m.in. Konrad Ernst Ackermann (1712-1771) - aktor niemiecki

SJP.pl

- Anton Ackermann – niemiecki polityk komunistyczny

- Else Ackermann – niemiecka polityk

- Franz Ackermann – niemiecki malarz

- Friedrich Ackermann – nadburmistrz Szczecina w latach 1907–1931

- Gustav Adolph Ackermann – niemiecki prawnik

- Jens Ackermann – niemiecki polityk, członek FDP

- Josef Ackermann – szwajcarski bankier i menedżer

- Klaus Ackermann – niemiecki piłkarz

- Louise-Victorine Ackermann – francuska poetka

- Konrad Ernst Ackermann – niemiecki aktor i dyrektor teatru

- Max Ackermann – niemiecki malarz abstrakcjonista

- Ronny Ackermann – niemiecki narciarz

- Rosemarie Ackermann – wschodnioniemiecka lekkoatletka

- Stephan Ackermann – niemiecki duchowny katolicki, biskup Trewiru

- Wilhelm Ackermann – niemiecki matematyk

Wikipedia

acmiola

[czytaj: akmiola] handlowa nazwa dźwiękowego stołu montażowego do produkcji filmu

SJP.pl

acodin

[czytaj: akodin] lek na kaszel

SJP.pl

Dekstrometorfan, DXM (łac. dextromethorphanum) – organiczny związek chemiczny, prawoskrętny enancjomer metorfanu używany w medycynie pod postacią bromowodorku jako lek przeciwkaszlowy.

Wikipedia

aconcagua

[czytaj: akonkagua] najwyższy szczyt Ameryki, w Andach Południowych, w Argentynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Andach;

Wiktionary

Aconcagua, Cerro Aconcagua (w języku keczua: Acconcahuac – Kamienny Strażnik) – najwyższy szczyt Andów, Ameryki Południowej oraz całej Ameryki (także półkul zachodniej i południowej) o wysokości 6960,8 m n.p.m. Leży w Andach Południowych, w Kordylierze Głównej, na obszarze Argentyny, nieco ponad 110 km na północny zachód od miasta Mendoza. Aconcagua tworzy rozległy masyw (o długości 60 km), zbudowany głównie z granitów, pochodzenia wulkanicznego. Jest pokryty wiecznymi śniegami i lodowcami, z których 7 spływa na wysokość 3900 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aconcagua jest najwyższym szczytem Andów.

Wiktionary

aconitum

[czytaj: akonitum] trująca bylina z rodziny jaskrowatych, mająca zastosowanie w farmacji; akonit, tojad

SJP.pl

Tojad (Aconitum L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Zwyczajowo bywa nazywany mordownikiem (z racji trujących własności). Liczy ok. 320 gatunków. Występują one na półkuli północnej.

Wikipedia

acosta

[czytaj: aKOSta] nazwisko

SJP.pl

acpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, aspan, waćpan, wacpan, waspan, asan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Co aćpan pleśćeciesz! — zawołał Łowczy — co aćpan pleśćeciesz! zestarzałeś się i w piętkę gonisz…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. aćpani ż.

Wiktionary

acpani

staropolski tytuł grzecznościowy kierowany do kobiety, skrót zwrotu: waszmość pani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Toć zawiść nie mogąca strawić cnoty, wdzięków i wpływów aćpani, śmié głosić, żeś była panną respektową w domu ś. p., którego worek lepiéj dźwięczał, niż tarcza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. aćpan m.

Wiktionary

acre

[czytaj: AKre] stan w Brazylii

SJP.pl

Acre (wymowa [ˈakɾi]) – jest jednym z 26 stanów Brazylii, położonym w zachodniej części kraju w Regionie Północnym. Od zachodu graniczy z Peru, od południa z Boliwią, od północy ze stanem Amazonas, od wschodu ze stanem Rondônia.

Wikipedia

acro-joga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rodzaj treningu, który łączy elementy jogi, masażu tajskiego i akrobatyki

Wiktionary

acrojoga

joga w połączeniu z akrobatyką sportową; AcroYoga, acroyoga

SJP.pl

acroyoga

[czytaj: akrojoga] joga w połączeniu z akrobatyką sportową; AcroYoga, acrojoga

SJP.pl

acta

[czytaj: akta] skrót od: Anti-Counterfeiting Trade Agreement - umowa handlowa dotycząca zwalczania obrotu towarami podrabianymi

SJP.pl

acth

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki; kortykotropina, adrenokortykotropina

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = ang. adrenocorticotropic hormone → biol. hormon adrenokortykotropowy, kortykotropina;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ACTH

źródła.

== ACTH (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = fizj. Adrenocorticotropin → hormon adrenokortykotropowy, kortykotropina

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

acting-out

[czytaj: ekting ałt] w psychoanalizie: zachowanie uzewnętrzniające konflikty przeżywane przez daną osobę, mające na celu odreagowanie; wyładowanie

SJP.pl

actio

[czytaj: aktio] w prawie rzymskim: środek procesowy przysługujący osobie pokrzywdzonej, której uprawnienia zostały naruszone

SJP.pl

Actio (od łac. agere – poganiać, gnać) – działanie, w prawie rzymskim oznaczało skargę sądową, powództwo, tj. czynność procesową, za pomocą której powód (actor) wszczynał przeciw pozwanemu (reus) proces oraz zmierzał do realizacji swych roszczeń. Jako że w prawie rzymskim podział na prawo materialne i procesowe nie miał tak istotnego znaczenia jak obecnie, actio było synonimem prawa podmiotowego (roszczenia chronionego skargą). Ponadto, ponieważ aż do końca republiki wszelkie czynności sądowe były dokonywane wyłącznie w formie ustnej, actio oznaczało również pozew.

Wikipedia

activum

[czytaj: aktiwum] w językoznawstwie: strona czynna w odmianie czasowników

SJP.pl

acumen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. w poezji barokowej moment przecinania się dwóch różnych metod rozumowania, prowadzący do zaskoczenia i przeżycia estetycznego;

Wiktionary

Acumen (z łac. ostrze, wierzchołek, przen. bystrość, dowcip) – w utworze literackim miejsce zetknięcia się dwóch przeciwstawnych metod rozumowania mające wywołać zarówno zaskoczenie jak i przeżycie estetyczne. Sprzeczność ta opiera się na paradoksie i prowadzi do ujawnienia zaskakującej pointy, najczęściej poprzez nietypowy kształt stylistyczny wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acumen stał się ważnym pojęciem dla rosyjskich akmeistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkũmɛ̃n, AS: akũmẽn

Wiktionary

acydemia

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom kwaśnych elementów przemiany materii lub zaniżony poziom zasad; kwasica, acydoza

SJP.pl

Kwasica, acydemia (łac. acidosis) – stan zwiększonej kwasowości krwi, w którym pH krwi spada poniżej normy spowodowany zwiększeniem zawartości kwasów lub utratą zasad. Kwasica może być wyrównywana, jeżeli odczyn pH krwi nie ulega zmianie, oraz niewyrównywana, jeżeli zawiodą mechanizmy regulacyjne i dojdzie do spadku pH krwi. Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów, co objawia się przyśpieszeniem i pogłębieniem oddechu (tzw. oddech Kussmaula).

Wikipedia

acydofil

organizm znajdujący optymalne warunki rozwoju w wodach lub glebach kwaśnych; acidofil

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. organizm kwasolubny

Wiktionary

Wikipedia

acydofilia

dążenie organizmów do przebywania w miejscu, gdzie jest kwaśna gleba lub zakwaszona woda

SJP.pl

acydofilność

→ acydofilny

SJP.pl

Patrz:
acydofilny

acydofilny

1. o organizmach roślinnych lub zwierzęcych: żyjący i najlepiej rozwijający się w środowisku kwaśnym; acidofilny;
2. mleko acydofilne - fermentowany napój z mleka krowiego; mleko acidofilne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. o roślinach i zwierzętach: najlepiej rozwijający się w glebach lub wodach kwaśnych, unikające wapna

(1.2) zob. mleko acydofilne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acidofilny, kwasolubny

Wiktionary

acydofit

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acidofit, kalcyfob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina acydofilna, kwasolubna, rosnąca na glebach kwaśnych

Wiktionary

Rośliny kwasolubne, acydofity, rośliny acydofilne – rośliny, które optymalne warunki do swojego rozwoju znajdują na podłożu kwaśnym, którego pH jest znacznie poniżej 7. Stanowią grupę acydofitów. Do roślin kwasolubnych należą np. borówki, żurawiny, turzyce. W naszej florze acydofity związane są głównie z kwaśnymi torfowiskami (torfowce, turzyce), ubogimi, kwaśnymi siedliskami leśnymi (borówki), wrzosowiskami (np. wrzos) oraz ubogimi glebami (np. szczaw polny).

Wikipedia

acydofob

kalcyfit, roślina wapieniolubna unikająca siedlisk kwaśnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina unikająca podłoża kwaśnego;

Wiktionary

Acydofob – organizm nierozwijający się w siedlisku zakwaszonym, z reguły acydofobami są rośliny wapieniolubne. Acydofoby często są alkalifilami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z reguły acydofobami są rośliny wapieniolubne

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kalcyfit

Wiktionary

acydofobia

unikanie przez organizmy środowiska kwaśnego, zakwaszonej gleby lub wody

SJP.pl

acydoliza

proces rozkładu estrów pod wpływem mocnych kwasów beztlenowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja rozkładu związku chemicznego pod wpływem kwasu

Wiktionary

Acydoliza – reakcja chemiczna rozkładu związku chemicznego pod wpływem kwasu. Zazwyczaj przeprowadzana w warunkach bezwodnych w celu niedopuszczenia do hydrolizy katalizowanej przez kwas.

Najczęściej spotykanym typem acydolizy jest transestryfikacja – w tym przypadku wymiana reszty kwasowej w estrze:

R1
COOR2
+ R3
COOH → R3
COOR2
+ R1
COOH

Wikipedia

acydometria

miareczkowe oznaczanie zawartości kwasu w roztworze

SJP.pl

acydoza

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom kwaśnych elementów przemiany materii lub zaniżony poziom zasad; kwasica, acydemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. kwasica.

Wiktionary

Kwasica, acydemia (łac. acidosis) – stan zwiększonej kwasowości krwi, w którym pH krwi spada poniżej normy spowodowany zwiększeniem zawartości kwasów lub utratą zasad. Kwasica może być wyrównywana, jeżeli odczyn pH krwi nie ulega zmianie, oraz niewyrównywana, jeżeli zawiodą mechanizmy regulacyjne i dojdzie do spadku pH krwi. Kwasica prowadzi do pobudzenia ośrodka oddechowego mózgu i chemoreceptorów, co objawia się przyśpieszeniem i pogłębieniem oddechu (tzw. oddech Kussmaula).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) acydemia, kwasica

Wiktionary

acydymetria

metoda oznaczania objętości kwasów w analizie chemicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. dział chemicznej analizy ilościowej (miareczkowej), podający sposoby ilościowego oznaczania kwasów

Wiktionary

Alkacymetria – jeden z ważniejszych działów analizy miareczkowej, zwanej też analizą objętościową, w którym ustala się dokładne stężenie kwasów lub zasad poprzez miareczkowanie roztworów z użyciem odpowiednio zasad lub kwasów. W trakcie miareczkowania alkacymetrycznego zachodzi reakcja zobojętniania, która prowadzi do zmian pH mieszaniny. Zmiany te rejestruje się z użyciem chemicznych wskaźników pH, lub pH-metrów.

Wikipedia

acykliczność

brak okresowości, stałej powtarzalności wybranej cechy procesów, zjawisk itp.; niecykliczność

SJP.pl

Acykliczność to własność preferencji i innych relacji dwuczłonowych, która wymaga aby przeciwsymetryczna część relacji nie zawierała cykli.

Wikipedia

acykliczny

1. książkowo: niepodlegający cyklicznym (powtarzalnym) zmianom; niecykliczny;
2. związek acykliczny - związek organiczny o niezamkniętym łańcuchu węglowym; związek alifatyczny, związek łańcuchowy, związek tłuszczowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niecykliczny

(1.2) mat. nieposiadający cykli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl mrz., cykliczność ż., acykliczność ż.

przym. cykliczny

przysł. cyklicznie, acyklicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niecykliczny

Wiktionary

acyklowir

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwwirusowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

Wiktionary

Acyklowir (łac. aciclovirum) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy, z grupy analogów nukleozydowych, stosowany przede wszystkim w leczeniu zakażeń wirusem opryszczki pospolitej oraz wirusem ospy wietrznej i półpaśca. Inne zastosowania obejmują zapobieganie zakażeniom wirusem cytomegalii po transplantacji i ciężkie powikłania zakażenia wirusem Epsteina-Barr. Lek może być przyjmowany doustnie, stosowany jako krem lub w postaci wstrzyknięć.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tabletki acyklowiru są białe i okrągłe.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzór sumaryczny C_8H_11N_5O_3; nazwy handlowe: Aciclovir, Acix, Axoviral, Hascovir, Herpex, Heviran, Viru-POS, Zovirax Intensive

Wiktionary

acyl

organiczny rodnik kwasowy

SJP.pl

Wikipedia

acylacja

chemiczna modyfikacja białek

SJP.pl

Acylowanie, acylacja – reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego grupy acylowej. Acylowanie jest ważną reakcją w chemii organicznej, wykorzystywaną do otrzymywania pochodnych acylowych (np. ketonów, estrów lub amidów), zabezpieczania innych grup funkcyjnych (szczególnie grup aminowych i grup hydroksylowych).

Wikipedia

acyloglicerole

Acyloglicerole, zwyczajowo: glicerydy – organiczne związki chemiczne, estry acylowe glicerolu. Ponieważ w glicerolu 1, 2 lub wszystkie 3 grupy hydroksylowe (−OH) mogą być zestryfikowane kwasami karboksylowymi, w zależności od stopnia estryfikacji wyróżnia się mono-, di- i triacyloglicerole:

Wikipedia

acylować

wprowadzać grupę acylową do cząsteczki

SJP.pl

acylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna polegająca na podstawieniu grupy acylowej do cząsteczki związku chemicznego w miejsce atomu wodoru;

Wiktionary

Acylowanie, acylacja – reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego grupy acylowej. Acylowanie jest ważną reakcją w chemii organicznej, wykorzystywaną do otrzymywania pochodnych acylowych (np. ketonów, estrów lub amidów), zabezpieczania innych grup funkcyjnych (szczególnie grup aminowych i grup hydroksylowych).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. acyl m., acylacja ż.

czas. acylować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acylacja

Wiktionary

acylowy

→ acyl

SJP.pl

Patrz:
acyl

acz

dawniej: aczkolwiek

SJP.pl

spójnik

(1.1) przest. książk. spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

(1.1.1) … może łączyć dwa zdania podrzędnie złożone, także gdy zdanie podrzędne jest wtrącone

(1.1.2) … może wprowadzać wyrażenie uzupełniające lub wtrącone

(1.1.3) … może łączyć części zdania, przede wszystkim okoliczniki lub przydawki

Wiktionary

Przykłady

(1.1.1) W kościele w miasteczku Turku jest dzwonek, który acz nie ma najmniejszej skazy ani znaku uszkodzenia, przecież żadnego nie wydaje głosu.

(1.1.2) Tymczasem popiół, acz w małej ilości, zaczynał już padać na nasze głowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ʃ, AS: ač

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aczkolwiek, ale, choć, jednak

Wiktionary

aczaria

mistrz, nauczyciel w hinduizmie; aćarja

SJP.pl

aczby

dawniej: spójnik "acz" wraz z cząstką trybu przypuszczającego; choćby, chociażby

SJP.pl

aczci

spójnik

(1.1) stpol. …wprowadzający wypowiedzenie okolicznikowe warunku; jeżeli

(1.2) śrpol. …wprowadzający wypowiedzenie okolicznikowe przyzwolenia; choć, chociaż

(1.3) śrpol. …wprowadzający wypowiedzenie okolicznikowe przyczyny; bo, ponieważ

(1.4) śrpol. …wprowadzający współrzędne wypowiedzenie wynikowe; przecież, wszak

partykuła

(2.1) śrpol. …wprowadzająca dodatkową informację na omawiany temat; i to, na dodatek

(2.2) śrpol. …wyrażająca nadzieję mówiącego; oby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡ʃʲt͡ɕi, AS: ačʹći

Wiktionary

aczkole

spójnik

(1.1) stpol. aczkolwiek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ʃˈkɔlɛ, AS: ačkole

Wiktionary

aczkolwiek

spójnik łączący wyrażenia przeciwstawne, nieoczekiwane w tym zestawieniu

SJP.pl

spójnik

(1.1) … wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikt nie wierzył słowom świadka, aczkolwiek była to prawda.

(1.1) Pogoda dzisiaj, aczkolwiek rano padało, jest wyśmienita.

(1.1) Przyznał się do winy, aczkolwiek niechętnie.

(1.1) Pomysł ten, aczkolwiek błyskotliwy, jednak nie spodoba się szefowi.

(1.1) Był gruby, aczkolwiek zwinny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ʃˈkɔlvʲjɛk, AS: ačkolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednak, ale, choć, mimo że

Wiktionary

aczle

spójnik

(1.1) stpol. choć, chociaż

(1.2) stpol. aczkolwiek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡ʃlɛ, AS: ačle

Wiktionary

aczyńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w syberyjskiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Czułymem;

Wiktionary

Aczyńsk (ros. Ачинск) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, przy Kolei Transsyberyjskiej, nad Czułymem (dopływ rzeki Ob).

Wikipedia

Powiązane:

przym. aczyński

Wiktionary

aczyński

przymiotnik

(1.1) dotyczący Aczyńska, związany z Aczyńskiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aczyńsk mrz.

Wiktionary

aczytalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nie nadaje się do czytania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczęśliwie „Finneganów tren” funkcjonuje jako żartobliwy przykład snobistycznej, aczytalnej literatury, więc prawdopodobieństwo, że ktoś choć raz na dowolny fragment powieści trafił, jest wyższe niż w przypadku stosunkowo słabo znanego Pereca.

Wiktionary

ad

do... (ad 1, ad 2 itd.)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = łac. anno Domini → rok Pański

(1.2) = autoryzowany doradca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈdɛ, AS: a‿de

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) n.e.

Wiktionary

ad-dauha

stolica Kataru; Dauha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kataru;

Wiktionary

Doha albo Ad-Dauha (arab. ‏الدوحة‎ Ad-Dawḥa) – stolica i największe miasto Kataru położone na wschodnim wybrzeżu półwyspu Katar, w Zatoce Perskiej.

Miasto zostało zniszczone w 1867 w czasie wojny z Bahrajnem. W 1916 Brytyjczycy ustanowili je siedzibą swojego protektoratu. Gdy Katar uzyskał niepodległość, miasto zostało jego stolicą. W 1973 roku założono uniwersytet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez wiele lat Ad-Dauha była ważnym portem, jednak płytkie wody i rafy koralowe powodowały, że w porcie nie mogły cumować duże jednostki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ad‿ˈːawxa, AS: a•‿dau̯χa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dauhańczyk m., dauhanka ż.

przym. dauhański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Doha, przest. Dauha, hist. Al-Bida

Wiktionary

ad.

skrót od: adiunkt

SJP.pl

ada

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od imion żeńskich: Adrianna, Adriana, Adela, Adelajda, Adelina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) zdrobn. Adelajda, Adela, Adelina, Adriana, Adrianna

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 523;

Wiktionary

- Ada – imię żeńskie

- Ada – władczyni Karii

- Ada – język programowania

- (523) Ada – planetoida w Układzie Słonecznym

- Ada – małej wielkości krater uderzeniowy na Marsie

- Ada albo Żar – powieść Vladimira Nabokova

- Ada – albański film z 2013 roku

- Ada – postać biblijna, żona Lamecha

- Ada – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

- deaminaza adenozyny

- AdA – pierwszy na świecie zderzacz cząstek i antycząstek

- ADA – American Dental Association

- Ada – święta, żyła prawdopodobnie w VII w.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ada jest moją siostrą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈada, AS: ada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mos./mrz., Adelajda ż., Adela ż., Adelina ż., Adriana ż., Adrianna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Adunia, Adeczka, Adzia, Adusia, Adzik, Adula, Adka, Adeńka

Wiktionary

adad

Adad – bóg burzy, wiatru, deszczu i piorunów oraz siły niszczycielskiej, jedno z ważniejszych bóstw w mitologii babilońskiej. Geneza Adada sięga okresu sumeryjskiego. Był on utożsamiany z pomniejszym bóstwem w panteonie sumeryjskim – Iszkurem, którego cechy rozwinęły się w okresie babilońskim, a następnie asyryjskim, gdy Adadowi przypisano atrybuty i cechy wojskowe. O randze Adada świadczy włączanie jego imienia do imion królów.

Wikipedia

adadżio

adagio;
1. tempo muzyczne powolne, szybsze niż lento i wolniejsze niż andante;
2. utwór muzyczny utrzymany w tempie adadżio;
3. wolny, liryczny taniec w balecie klasycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

(1.2) muz. powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część

(1.3) muz. powolne tempo

przymiotnik

(2.1) muz. wolny, powolny

przysłówek sposobu

(3.1) muz. wolno, powoli

Wiktionary

Adagio (wym. a'dadʒ͡ʲɔ wł.: wolno) – wolne tempo w utworach muzycznych (66-76 BPM), wolniejsze niż andante, szybsze niż largo.

Jest to również określenie drugiej, stałej części utworów zbudowanych na zasadzie cyklu sonatowego: sonaty, symfonii. Adagio sonatowe ma charakter liryczny lub poważny, w opozycji do dynamicznej, utrzymanej w szybkim tempie części pierwszej, jaką jest allegro sonatowe. Wielu kompozytorów nadawało tytuł Adagio wolnym częściom swoich kompozycji, np. Bruckner, w większości swoich symfonii. Adagio jako pierwsza część sonaty występuje w sonacie Księżycowej Beethovena, a tak nietypowa budowa utworu jest już zapowiedzią nowej epoki – romantyzmu w muzyce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdad͡ʒʲjɔ, AS: adaǯʹi ̯o

Wiktionary

adagietto

[czytaj: adadżjetto] określenie wykonawcze: dość wolno; tempo nieco szybsze niż adagio

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. dość wolno; tempo wykonania utworu nieco szybsze niż adagio

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== adagietto (język niemiecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) muz. adagietto

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

adagio

adadżio;
1. tempo muzyczne powolne, szybsze niż lento i wolniejsze niż andante;
2. utwór muzyczny utrzymany w tempie adagio;
3. wolny, liryczny taniec w balecie klasycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. zob. adadżio.

przymiotnik

(2.1) muz. zob. adadżio.

przysłówek

(3.1) muz. zob. adadżio.

Wiktionary

- Adagio (muzyka) – w muzyce tempo wolne (66-76 BPM); zobacz też: tempo

- Adagio (balet) – rodzaj tańca baletowego

- Adagio 62126 – polski radioodbiornik

- Adagio (francuska grupa muzyczna) – grupa muzyczna z Francji (progresywny, symfoniczny metal)

- Adagio (brazylijska grupa muzyczna) – grupa muzyczna z Brazylii (doom, death metal)

- Adagio (program komputerowy) – program komputerowy działający w sieci Gnutella2

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|adagio. → cicho, powoli

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== adagio (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-adagio.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. adagio, adadżio

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdad͡ʒʲjɔ, AS: adaǯʹi ̯o

Wiktionary

adagissimo

[czytaj: adaDŻIss-imo] określenie wykonawcze: jak najwolniej

SJP.pl

adagium

1. dawniej: przysłowie;
2. sentencja, formuła bliska przysłowiu, przekazująca myśl ogólną; klasyczną realizacją adagiów są "Adagia" Erazma z Rotterdamu

SJP.pl

Wikipedia

adaks

ssak parzystokopytny z rodziny wołowatych, zaliczany do antylop; addaks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Addax|Laurillard|ref=tak., rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;

(1.2) zool. antylopa z rodzaju adaks (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Garnitur chromosomowy adaksa tworzy 29 par chromosomów.

(1.2) Naszymi adaksami opiekują się dzieci z Cieszyna.

Wiktionary

adalat

lek z grupy antagonistów wapnia, stosowany głównie w leczeniu choroby niedokrwiennej serca i nadciśnienia tętniczego; nifedipina; corfaden

SJP.pl

Nifedypina (INN: nifedipine) – organiczny związek chemiczny, lek blokujący kanały wapniowe I generacji, pochodna 1,4-dihydropirydyny.

Wikipedia

adalberg

nazwisko

SJP.pl

adalbert

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Adalbert, Adelbert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających adal (ród szlachecki) i beraht (jasny, błyszczący), oznaczało „pochodzącego ze szlachetnego rodu”. Występuje w wielu odmianach, np.: Albert, Olbracht.

Żeński odpowiednik: Adalberta

Adalbert imieniny obchodzi: 23 kwietnia, 11 maja, 20 czerwca i 25 czerwca (jako wspomnienie św. Adelberta, zm. 714).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I ten rodził się gdzieś w Saksonii, uczył po świecie a przybył praktyczne studja kończyć przy słynnym Adalbercie, którego naukę wysoko cenił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdalbɛrt, AS: adalbert

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|germ.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adalbert

* esperanto: (1.1) Adalberto

* hiszpański: (1.1) Adalberto m.

* kataloński: (1.1) Adalbert

* niemiecki: (1.1) Adalbert

* nowogrecki: (1.1) Αδαλβέρτος m.

* węgierski: (1.1) Adalbert

* włoski: (1.1) Adalberto m.

źródła.

== Adalbert (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Adalbert

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adalin

biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny; karbromal

SJP.pl

Adalin – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Dragu. W 2011 roku liczyła 193 mieszkańców.

Wikipedia

adalina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. ureid kwasu bromodwuetylooctowego, biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny

Wiktionary

adaltonid

krystaliczny związek chemiczny niespełniający prawa stałości składu; związek niestechiometryczny, bertolid

SJP.pl

adam

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

(1.2) imię|polski|m.;

(1.3) daw. gw-pl|Warszawa. milicjant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w mintakacie Al-Mintakat ad-Dachilijja w Omanie

(2.2) geogr. wzniesienie na terenie Czech w Górach Orlickich;

(2.3) rel. miasto biblijne leżące nieopodal Sartan, utożsamiane z miejscowością Tall ad-Damija w Jordanii;

Wiktionary

Adam – imię męskie pochodzenia semickiego. W języku hebrajskim אדום adom oznacza „czerwony”, od koloru ziemi, z której Adam był ulepiony. Bardziej jednak prawdopodobne, że Adam wywodzi się od hebrajskiego słowa adamah, które oznacza „ziemię, rolę”, wtedy znaczyłoby „rolnik”, albo „że człowiek, z ziemi powstały, do ziemi wróci”. W takim ujęciu, używane jest zazwyczaj w Starym Testamencie, chociaż w początkowych rozdziałach Starego Testamentu przyjęło się traktować je jako imię własne. Także w językach ałtajskich słowo adam oznacza „człowiek”. Współcześnie dopatruje się pochodzenia imienia w języku sumeryjskim, w którym miał oznaczać „mój ojciec” (od ada.mu), akadyjskim „zbudowany”, lub „zrodzony”', a także w arabskim „łączyć się” (od adama).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam i Ewa umieszczeni przez Boga w raju, zostali z niego wypędzeni ponosząc karę za uległość szatanowi i nieposłuszeństwo Bogu (…), a także utracili nieśmiertelność; (…) synami Adama i Ewy byli Abel, Kain i Set; (…).

(1.1) Już Adam dostał to czego chciał, za jedno żebro Bóg kobietę mu dał.

(1.2) Mam na imię Adam i jestem nauczycielem z Warszawy.

(1.2) Na 24 grudnia przypadają imieniny Adama i Ewy.

(1.2) Ewa wyszła za mąż za Adama.

(1.2) Panie Adamie, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadãm, AS: adãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamowa ż., Adamówna ż., Adamostwo lm m., Adamkowa ż., Adamkówna ż., adamita m., adamitka ż., adamian m., Adamów m., Adamowo n., Adamowizna ż., Adamówka ż., Adamierz m., adamin m., adamit m., Adamina ż., Adaminowo n., Adamica ż., Adameczek m., Adameczkowa ż., Adameczkówna ż.

:: zdrobn. Adamek m., Adaś m., Adaśko m.

:: fż. Ada ż.

przym. Adamowy, Adamkowy, Adasiowy, Adaśkowy, adamowy, adamitowy, adamicki, adamowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zdrobn. Adamek, Adaś, Adaśko, Adamuś

Wiktionary

adamantan

związek organiczny używany do wytwarzania leków i polimerów akrylowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. farm. organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;

Wiktionary

Adamantan – organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony.

W temperaturze pokojowej jest białym, krystalicznym ciałem o zapachu przypominającym kamforę. Niewielkie ilości adamantanu występują w ropie naftowej i niektórych minerałach.

Wikipedia

adamastor

- Adamastor – jeden z bohaterów utworu Luísa de Camõesa Luzjady.

- Adamastor – krążownik portugalskiej marynarki wojennej

- Adamastor – zegarek firmy Swatch

Wikipedia

adamaszek

dwustronna tkanina jedwabna lub bawełniana o błyszczącym wzorze na matowym tle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; Gloger.

(1.2) stpol. aksamit

Wiktionary

Adamaszek (łac. adamascus, franc. damas) – tkanina żakardowa, dwustronna, najczęściej jedwabna, zwykle jednobarwna, z wzorem matowym na błyszczącym tle (lub odwrotnie), uzyskiwanym przez odpowiednie dobranie splotów tkackich, najczęściej atłasowych i skośnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciemnozielona, lekko wycięta suknia z adamaszku spływała gładko wzdłuż wyniosłej postaci […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmaʃɛk, AS: adãmašek

Wiktionary

Powiązane:

przym. adamaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) aksament, aksemit, eksamit, jaksamit

Wiktionary

adamaszkowy

→ adamaszek, np. adamaszkowy obrus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adamaszkiem, dotyczący adamaszku, wykonany z adamaszku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W zbiorach muzeum mamy zabytkowy ornat adamaszkowy z kolumną z mory i hierogramem IHS.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adamaszek mrz., Damaszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. damaskowy.

Wiktionary

adamawa

wyżyna w Afryce Zachodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyżyna w Afryce;

(1.2) geogr. region w Kamerunie;

(1.3) hist. historyczne państwo na terenie dzisiejszego środkowego Kamerunu

Wiktionary

Afryka

- Adamawa – wyżyna w Afryce Zachodniej na terytorium Kamerunu

- Adamawa – historyczne państwo na terenie dzisiejszego środkowego Kamerunu

- Adamawa – region Kamerunu

- Adamawa – stan Nigerii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyżyna Adamawa stanowi obszar źródłowy dla rzek Benue, Sanaga i Logon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmava, AS: adãmava

Wiktionary

adamczak

nazwisko

SJP.pl

- Alicja Adamczak (ur. 1949) – polska prawniczka

- Damian Adamczak (ur. 1991) – polski żużlowiec

- Jacek Adamczak (ur. 1955) – polski reżyser

- Janusz Adamczak (ur. 1964) – polski generał

- Kazimierz Adamczak (1954-1994) – polski żużlowiec

- Małgorzata Adamczak (ur. 1971) – polska polityk

- Mirosław Adamczak (ur. 1954) – polski polityk

- Monique Adamczak (ur. 1983) – australijska tenisistka

- Robert Adamczak – polski pianista

- Stanisław Adamczak (ur. 1948) – polski inżynier, profesor nauk technicznych

- Stefan Adamczak (1892-1939) – polski lekkoatleta

Wikipedia

adamczewski

nazwisko

SJP.pl

adamczuk

nazwisko

SJP.pl

- Dariusz Adamczuk (ur. 1969) – polski piłkarz

- Tomasz Lucjan Adamczuk (1953–1993) – polski polityk ludowy, rolnik, poseł na Sejm PRL IX kadencji i senator III kadencji

Wikipedia

adamczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Adamczyk:

- Adam Adamczyk (ur. 1950) – polski judoka

- Aleksander Adamczyk (ur. 1959) – polski aktor, mim oraz artysta kabaretowy

- Andrzej Adamczyk (ur. 1959) – polski polityk

- Arkadiusz Adamczyk (ur. 1969) – polski historyk i politolog

- Bartosz Adamczyk (ur. 1973) – polski aktor teatralny i telewizyjny

- Bogdan Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Dariusz Adamczyk (ur. 1975) – polski lekkoatleta

- Edward Adamczyk (1921–1993) – polski lekkoatleta

- Eryk Adamczyk (ur. 1933) – polski prawnik

- Ferdynand Adamczyk (1896–1988) – polski działacz plebiscytowy na Górnym Śląsku

- Franciszek Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Izabela Adamczyk (ur. 1986) – polska judoczka

- Jadwiga Adamczyk (1906–1986) – polska historyk, bibliotekarka

- Jakub Adamczyk (1939–2021) – nauczyciel, wicewojewoda jeleniogórski

- Jakub Adamczyk (ur. 1979) – polski lekkoatleta

- Jan Leszek Adamczyk (1951–2010) – polski historyk sztuki

- Janina Adamczyk (1911–2013) – polska chemiczka

- Janusz Adamczyk (1947–2003) – generał Wojska Polskiego

- Janusz Adamczyk (1953–2018) – polski piłkarz, grający na pozycji bramkarza

- Jerzy Adamczyk (ur. 1953) – polski dyplomata

- Josef Adamczyk (1901–1971) – hitlerowiec

- Karolina Adamczyk (ur. 1975) – polska aktorka

- Kazimierz Adamczyk (ur. 1955) – polski kontrabasista

- Krzysztof Adamczyk (ur. 1956) – polski piłkarz

- Lech Adamczyk (ur. 1947) – polski prawnik

- Maciej Adamczyk (ur. 1972) – polski aktor

- Maria Adamczyk (1938–2013) – polska filolog,

- Marzenna Adamczyk (ur. 1956) – polska iberystka

- Michał Adamczyk (ur. 1972) – polski dziennikarz telewizyjny

- Mieczysław Adamczyk (ur. 1938) – historyk

- Mirosław Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Monika Adamczyk-Garbowska (ur. 1956) – polska literaturoznawczyni

- Patryk Adamczyk (ur. 1994) – polski lekkoatleta

- Paweł Adamczyk (ur. 1967) – polski piłkarz

- Piotr Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Rudolf Adamczyk (1905–1980) – ksiądz, prawnik, działacz społeczno-oświatowy

- Stanisław Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Stanisław Adamczyk (1929–2000) – polski siatkarz

- Tadeusz Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Wacław Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Walenty Adamczyk (ur. 1910) – polski działacz ruchu ludowego, żołnierz Batalionów Chłopskich

- Waldemar Adamczyk (ur. 1969) – polski piłkarz

- Wiaczasłau Adamczyk (1933–2001) – białoruski pisarz

- Władysław Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Wojciech Adamczyk (ur. 1959) – polski reżyser filmowy i teatralny

- Wojciech Adamczyk (?) – polski polityk, członek PZPR

- Zbigniew Adamczyk (ujednoznacznienie)

- Zdzisław Adamczyk (ujednoznacznienie)

Wikipedia

adamek

1. zdrobnienie od: Adam (imię męskie);
2. nazwisko polskie

SJP.pl

Adamek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wieś leżąca w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego należała w XVI wieku do Tarłów.

Przez wieś przechodzi zielony szlak rowerowy z Sielpii Wielkiej do Błotnicy.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Barbary w Krasnej.

Wikipedia

adamellit

magmowa skała głębinowa, odmiana granitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odmiana granitu;

Wiktionary

Adamellit (inaczej granit monzonitowy) – kwaśna skała głębinowa, jedna z odmian granitu.

Skład: biotyt, hornblenda, kwarc, mika, niekiedy złoto, plagioklaz, skaleń potasowy, rzadziej też piroksen.

Występuje w postaci rozległych masywów lub drobnych intruzji. W Polsce można go znaleźć w masywach granitowych na Dolnym Śląsku (m.in. w Karkonoszach, Strzelinie, Strzegomiu). Ma zastosowanie w kamieniarstwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adamellit może być brązowy, pomarańczowy, czarny, szary lub beżowy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adamellitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) granit monzonitowy

Wiktionary

adamellitowy

przymiotnik od: adamellit

SJP.pl

adamiak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Adamiak:

- Andrzej Adamiak (1960–2020) – polski gitarzysta basowy

- Barbara Adamiak (ur. 1949) – polska prawniczka

- Elżbieta Adamiak (ur. 1955) – polska piosenkarka

- Elżbieta Adamiak (ur. 1964) – polska teolożka

- Franciszek Adamiak (1936–2022) – polski weterynarz i działacz polityczny

- Jan Adamiak (ur. 1948) – polski agronom i polityk

- Katarzyna Adamiak-Sroczyńska (ur. 1975) – polska dziennikarka

- Mariusz Adamiak (ur. 1961) – polski promotor muzyki jazzowej

- Ryszard Adamiak – polski chemik

- Stanisław Adamiak (ur. 1932) – polski rolnik i polityk

- Stanisław Adamiak (ur. 1949) – polski inżynier i przedsiębiorca, konsul honorowy Ukrainy

- Stanisław Adamiak (ur. 1980) – polski duchowny rzymskokatolicki i historyk

- Włodzimierz Adamiak (ur. 1948) – polski architekt wnętrz, artysta i wykładowca akademicki

Wikipedia

adamianin

członek sekty głoszącej niewinność rajską; adamita

SJP.pl

adamianka

→ adamianin; adamitka

SJP.pl

adamici

sekta istniejąca na przełomie II i III w., głosząca powrót do rajskiej czystości

SJP.pl

Adamici (adamianie, fosariusze) – określenie wielu grup religijnych, wywodzących się z chrześcijaństwa, naśladujących nagość Adama jako symbol pierwotnej czystości człowieka przed popełnieniem grzechu pierworodnego.

Po raz pierwszy taka grupa religijna została opisana przez Epifaniusza w II wieku, była to grupa gnostyków-antynomistów z północnej Afryki. Następnie o podobnych grupach pisali Augustyn z Hippony i Izydor z Sewilli.

Wikipedia

adamiec

nazwisko

SJP.pl

- Adamiec – polskie nazwisko

Wikipedia

adamiecki

nazwisko

SJP.pl

adamik

nazwisko

SJP.pl

adamin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy arsenianów;

Wiktionary

Adamin (adamit) – bardzo rzadki minerał z grupy arsenianów. Jego nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego mineraloga Gilberta Josepha Adama (1795–1881).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdãmʲĩn, AS: adãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adamit

Wiktionary

adamina

imię żeńskie

SJP.pl

Adamina – żeński odpowiednik imienia/nazwiska Adam. Imieniny 6 kwietnia, 16 maja i 24 grudnia. Imię pochodzi z języka hebrajskiego i oznacza ono "człowiek", a w znaczeniu biblijnym "pierwszy człowiek od Boga".

Osoby noszące to nazwisko: Juanita Adamina (Jo de Winter, żona Roberta Eggersa Adaminy).

Wikipedia

adamita

członek sekty głoszącej niewinność rajską; adamianin

SJP.pl

Adamici (adamianie, fosariusze) – określenie wielu grup religijnych, wywodzących się z chrześcijaństwa, naśladujących nagość Adama jako symbol pierwotnej czystości człowieka przed popełnieniem grzechu pierworodnego.

Po raz pierwszy taka grupa religijna została opisana przez Epifaniusza w II wieku, była to grupa gnostyków-antynomistów z północnej Afryki. Następnie o podobnych grupach pisali Augustyn z Hippony i Izydor z Sewilli.

Wikipedia

adamitka

→ adamita; adamianka

SJP.pl

adamiuk

nazwisko

SJP.pl

- Adamiuk – polskie nazwisko

Wikipedia

adamkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Albert Adamkiewicz – polski lekarz patolog, neurolog i neuroanatom

- Franciszek Adamkiewicz – polski inżynier, polityk

- Jadwiga Adamkiewicz-Janowska – polska lekkoatletka

- Jan Krzysztof Adamkiewicz – polski poeta

- Jerzy Adamkiewicz – polski dyplomata

- Maciej Adamkiewicz – polski przedsiębiorca

- Maciej Adamkiewicz – polski koszykarz

- Małgorzata Adamkiewicz – polska przedsiębiorczyni

- Marek Adamkiewicz – polski działacz opozycyjny w PRL

- Marek Adamkiewicz – polski filozof i etyk, profesor Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie

Wikipedia

adamkowski

nazwisko

SJP.pl

adamkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adamka lub z nim związany

SJP.pl

adamkus

nazwisko

SJP.pl

adamostwo

Adam z małżonką; Adamowie

SJP.pl

adamów

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lm. od Adam

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Inne

- Adamów – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim

- Adamów – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim

- Adamów – gromada w powiecie łukowskim

- Adamów – gromada w powiecie piotrkowskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdãmuf, AS: adãmuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mrz./mos., adamowianin m., adamowianka ż.

przym. adamowski

Wiktionary

adamówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adamówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmufˈt͡ʃãɲĩn, AS: adãmufčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamówka ż.

:: fż. adamówczanka ż.

przym. adamówecki

Wiktionary

adamówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adamówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmufˈt͡ʃãŋka, AS: adãmufčãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamówka, adamówczanin

przym. adamówecki

Wiktionary

adamówecki

przymiotnik od: Adamówka, miasto gminne w województwie podkarpackim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od rzeczownika Adamówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmuˈvɛt͡sʲci, AS: adãmuvecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamówka, adamówczanin, adamówczanka

Wiktionary

adamówek

nazwa dwóch wsi w województwie mazowieckim

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Adamówek – część wsi Świerzyny w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice

- Adamówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów

- Adamówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

- Adamówek – część wsi Russówek w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków

Wikipedia

adamowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adamowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: adãmovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamów m.

:: fż. adamowianka ż.

przym. adamowski

Wiktionary

adamowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adamowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔˈvʲjãŋka, AS: adãmovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamów m.

:: fm. adamowianin

przym. adamowski

Wiktionary

adamowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

- Adamowice – część miasta Strzelce Opolskie

- Adamowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno

- Adamowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza

- Adamowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

- Adamowice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Lyski

- Adamowice – gromada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔˈvʲit͡sɛ, AS: adãmovʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adamowiczanin m., adamowiczanka ż.

przym. adamowicki

Wiktionary

adamowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Adamowic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔˈvʲit͡sʲci, AS: adãmovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamowice nmos., adamowiczanin m., adamowiczanka ż.

Wiktionary

adamowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Ferdynand Adamowicz

- Aleś Adamowicz

- Aleksander Adamowicz

- Anna Adamowicz

- Bogusław Adamowicz

- Bolesław Adamowicz

- Bracia Adamowicz

- Elżbieta Adamowicz

- Irena Adamowicz

- Jerzy Adamowicz

- Józef Adamowicz

- Leszek Adamowicz

- Magdalena Adamowicz

- Marcel Adamowicz

- Marian Adamowicz

- Mariusz Adamowicz

- Paweł Adamowicz

- Piotr Adamowicz

- Sławamir Adamowicz

- Wiaczasłau Adamowicz (starszy)

- Wiaczasłau Adamowicz (młodszy)

Wikipedia

adamowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adamowic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: adãmovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamowice nmos.

:: fż. adamowiczanka ż.

przym. adamowicki

Wiktionary

adamowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adamowic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔvʲiˈt͡ʃãŋka, AS: adãmovʹičãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamowice, adamowiczanin

przym. adamowicki

Wiktionary

adamowie

Adam z małżonką; Adamostwo

SJP.pl

adamówka

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 9, w tym 3 podstawowe

- Adamówka – część miasta Sochaczew

- Adamówka – część miasta Staszów

- Adamówka – część wsi Wronowice w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

- Adamówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka

- Adamówka – część wsi Wola Karczewska w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna

- Adamówka – część wsi Tuczempy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Jarosław

- Adamówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Adamówka

- Adamówka – część wsi Czyżowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce

- Adamówka – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wakacje spędzam każdego roku u babci w Adamówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmufka, AS: adãmufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mrz./mos., adamówczanin, adamówczanka

przym. adamówecki

Wiktionary

adamowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Adamowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie

- Adamowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Chrostkowo

- Adamowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Więcbork

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

- Adamowo – część wsi Chrcynno w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Joniec

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Nowe Miasto

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło

- Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń

- Adamowo – część wsi Guty w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn

- Adamowo – osada w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Mielnik

- Adamowo – część wsi Litwinki w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Kuźnica

- Adamowo – część wsi Kozarze w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec

- Adamowo – część wsi Jeńki w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

- Adamowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń

- Adamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark

- Adamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

- Adamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz

- Adamowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec

- Adamowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew

- Adamowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Osieczna

- Adamowo – część wsi Krzycko Wielkie w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice

- Adamowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn

Wikipedia

adamowski

przymiotnik od: Adamów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Adamowa, związany z Adamowem

Wiktionary

- Dariusz Adamowski – polski poeta, tłumacz

- Leon Adamowski – poseł Sejmu I kadencji 1952-1956

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmɔfsʲci, AS: adãmofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mrz./mos., Adamów m., adamowianin m., adamowianka ż.

Wiktionary

adamowy

właściwy Adamowi, charakterystyczny dla Adama

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Adama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adamowa żona ma na imię Ewa.

(1.1) Według biblijnej Księgi Rodzaju Bóg stworzył z Adamowego żebra Ewę.

(1.1) W Adamowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze.

(1.1) Kain i Abel byli Adamowymi synami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mos., adam mos., Adaś mos.

przym. Adamkowy, Adasiowy, adamowy

Wiktionary

adampol

wieś w Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa miejscowości w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Adampol – część miasta Świdnik

- Adampol – osada w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki

- Adampol – kolonia w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki

- Adampol – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki

- Adampol – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica

- Adampol – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów

- Adampol – gromada

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — Przepraszam pana — odezwał się nadchodzący — czy nie możesz mi pan powiedzieć, jak daleko znajduję się od Adampola?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãmpɔl, AS: adãmpol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adampolanin m., adampolanka ż.

przym. adampolski

Wiktionary

adampolanin

mieszkaniec Adampolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adampola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmpɔˈlãɲĩn, AS: adãmpolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adampol, adampolanka

przym. adampolski

Wiktionary

adampolanka

mieszkanka Adampolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adampola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmpɔˈlãnka, AS: adãmpolãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adampol, adampolanin

przym. adampolski

Wiktionary

adampolski

przymiotnik od: Adampol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Adampola, związany z Adampolem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Potem, po Powstaniu Węgierskim i wojnie krymskiej, we wsi pojawiło się więcej osób, które dały początek adampolskim rodzinom żyjącym tam do dziś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmˈpɔlsʲci, AS: adãmpolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adampol m., adampolanin m., adampolanka ż.

Wiktionary

adams

nazwisko

SJP.pl

- Adams – amerykańska firma projektująca i konstruująca samochody wyścigowe

- ADAMS – japoński zespół muzyczny

- Adams – krater marsjański

- USS Adams – okręty

- Wyspa Adams – jedna z siedmiu wysp tworzących archipelag Auckland

- (1996) Adams – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

adamski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adamski (ur. 1967) – pseudonim Adama Tinleya, brytyjskiego muzyka house i techno

- Adam Adamski (ur. 1976) – polski kulturysta i model

- Andrzej Adamski (ur. 1939) – polski szachista

- Edward Adamski (ujednoznacznienie)

- Feliks Adamski (1897–1940) – polski żołnierz, kawaler VM, ofiara zbrodni katyńskiej

- Filip Kamil Adamski (ur. 1983) – niemiecki wioślarz

- Franciszek Adamski (ujednoznacznienie)

- Ignacy Adamski (1886–1940) – polski lekarz, major WP i ofiara zbrodni katyńskiej

- Ireneusz Adamski (ur. 1974) – polski piłkarz, obrońca

- Jakub Adamski (ur. 1987) – polski lekkoatleta, sprinter

- Jan Adamski (ujednoznacznienie)

- Jerzy Adamski (ujednoznacznienie)

- Ludwik Adamski (1951–1999) – polski przestępca

- Łukasz Adamski (ur. 1981) – piłkarz, pomocnik

- Marcin Adamski (ur. 1975) – polski piłkarz

- Stefan Adamski (ur. 1954) – publicysta, alterglobalista, współzałożyciel Stowarzyszenia ATTAC Polska

- Stanisław Adamski (ujednoznacznienie)

- Tomasz Adamski (ur. 1963) – muzyk, poeta, lider zespołu Siekiera

- Wiesław Adamski (1947–2017) – polski artysta rzeźbiarz

- Włodzimierz Adamski (ur. 1953) – polski aktor filmowy i teatralny

- Wojciech Maksymilian Adamski (1796–1841) – lekarz, botanik.

Wikipedia

adamson

nazwisko

SJP.pl

adamstown

[czytaj: Adamstałn] stolica Wysp Pitcairn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męski, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Pitcairnu;

(1.2) nazwy kilku miejscowości na świecie;

Wiktionary

Adamstown – jedyna miejscowość na wyspie Pitcairn, wchodzącej w skład Wysp Pitcairn – brytyjskiego terytorium zależnego. W Adamstown w 2008 mieszkało 48 mieszkańców – cała populacja wyspy. Niektórzy mieszkańcy wyspy emigrują do Nowej Zelandii, przez co liczba mieszkańców wyspy spada.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zeszłym roku popłynęliśmy do Adamstown – najmniejszej stolicy na świecie.

Wiktionary

adamsyt

związek chemiczny zawierający arsen, gaz bojowy o działaniu drażniącym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;

Wiktionary

Adamsyt (chlorek fenarsazyny) – arsenoorganiczny związek chemiczny stosowany jako gaz łzawiący, drażniący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów. Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego chemika Rogera Adamsa, który go po raz pierwszy otrzymał.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adamsyt działa drażniąco na błony śluzowe oczu i górnych dróg oddechowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãmsɨt, AS: adãmsyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. adamsytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlorek fenarsazyny, DM

Wiktionary

adamsytowy

→ adamsyt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z adamsytem, zawierający adamsyt

Wiktionary

Patrz:
adamsyt
Powiązane:

rzecz. adamsyt mrz.

Wiktionary

adamus

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Adamus

- Adam Adamus (ur. 1949) – polski piłkarz

- Andrzej Adamus (1949-2004) – polski wydawca

- Artur Adamus (ur. 1971) – polski piłkarz

- Dariusz Adamus (ur. 1957) – polski lekkoatleta

- Henryk Adamus (1880-1950) – polski kompozytor

- Jagoda Adamus (1958-2014) – polska profesor sztuk plastycznych

- Jan Adamus (1896-1962) – polski historiograf

- Marian Adamus (ur. 1924) – polski filolog

- Sławomir Adamus (ur. 1961) – polski piłkarz

Wikipedia

adana

miasto w Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Turcji;

Wiktionary

Adana – miasto w Azji, w południowej Turcji nad rzeką Seyhan, ośrodek administracyjny ilu Adana.

Adana to ośrodek przemysłowo-handlowy (tekstylia) w regionie uprawy bawełny i pszenicy oraz węzeł drogowy.Znajduje się tam stacja kolejowa Adana, port lotniczy i uniwersytet.Wiele zabytków starożytnych (m.in. most rzymsko-bizantyjski z II w.) i liczne meczety. W pobliżu miasta wykopaliska hetyckie.

- Adana lotnisko

- Adana miasto. adana01.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-30)].

- Adana Przewodnik miasta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdãna, AS: adãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adańczyk mos., adanka ż.

przym. adański

Wiktionary

adańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: adãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adana ż.

:: fż. adanka ż.

przym. adański

Wiktionary

adanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãŋka, AS: adãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adana, adańczyk

przym. adański

Wiktionary

adański

→ Adana (miasto w Turcji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od rzeczownika Adana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãj̃sʲci, AS: adãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adana, adańczyk, adanka

Wiktionary

adapciak

środowiskowo: wyjazd integracyjny dla nowych studentów

SJP.pl

adaptabilność

zdolność komórek, tkanek i narządów organizmu do reagowania przystosowawczego na wszelkie zmiany warunków jego środowiska zewnętrznego i wewnętrznego; przystosowawczość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zdolność do fizjologicznego reagowania przystosowawczego komórek, tkanek, narządów organizmu na zmiany warunków jego środowiska;

Wiktionary

Adaptabilność, przystosowawczość – zdolność do adaptacji fizjologii komórek, tkanek oraz narządów do zmian warunków środowiska wewnętrznego i zewnętrznego.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) przystosowawczość

Wiktionary

adaptabilny

zdolny do reagowania na zmiany warunków środowiska

SJP.pl

adaptacja

1. przystosowanie czegoś do innego użycia niż było przeznaczone;
2. przystosowanie, przetworzenie dzieła literackiego na utwór innego rodzaju, np. powieści na film, a także utwór w ten sposób przystosowany;
3. przystosowywanie się do określonych warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

(1.2) efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

(1.3) biol. przystosowanie się organizmu do nowych warunków;

(1.4) dostosowanie się organów do sytuacji

(1.5) psych. przystosowanie się do nowej sytuacji

Wiktionary

Adaptacja – doskonaląca zmiana w celu przystosowania.

- adaptacja (biologia)

- adaptacja (psychologia)

- adaptacja sensoryczna

- adaptacja (socjologia)

- adaptacja (architektura)

- adaptacja (sztuka)

- adaptacja filmowa

- Adaptacja – film z 2002 roku w reżyserii Spike’a Jonze’a z Nicolasem Cage’em w roli głównej

- Adaptacja (zespół muzyczny)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Owady występują w tak wielkich liczbach nie tylko przez łatwość adaptacji do najróżniejszych warunków, ale także dzięki swojej fantastycznej płodności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadapˈtat͡sʲja, AS: adaptacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacyjność ż., adaptator m., adaptatorka ż., adaptowanie n., zaadaptowanie n.

czas. adaptować ndk., zaadaptować dk.

przym. adaptacyjny, adaptatywny, adaptatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) przeróbka

Wiktionary

adaptacjonizm

pogląd w ramach ewolucjonizmu, według którego wszystkie fenotypowe cechy organizmów wynikają z bezpośredniego działania doboru naturalnego; selekcjonizm

SJP.pl

Adaptacjonizm – pogląd w ramach ewolucjonizmu, przyjmujący, że wszelkie cechy fenotypowe organizmów mają charakter adaptacji i powstały w drodze doboru naturalnego.

Wikipedia

adaptacyjno-rehabilitacyjny

służący zarówno adaptacji, jak i rehabilitacji (np. ośrodek adaptacyjno-rehabilitacyjny)

SJP.pl

adaptacyjność

zdolność przystosowywania się do zmieniających się warunków

SJP.pl

adaptacyjny

przymiotnik od: adaptacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

(1.2) techn. układ albo algorytm, który potrafi sam przestrajać swoje parametry

(1.3) środ. taki, który dokonuje adaptacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podobne problemy adaptacyjne przeżywały kobiety, które wykonywały zawody zastrzeżone dotąd dla mężczyzn, jak elektromonter, suwnicowy czy chirurg.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptacja ż., adaptowanie n.

czas. adaptować ndk.

przym. adaptatorski, adaptatywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) samostrojący się

Wiktionary

adaptator

osoba dokonująca adaptacji, najczęściej artysta (reżyser, pisarz), który adaptuje utwór literacki; adaptor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca adaptacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój kolega był zdolnym adaptatorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadapˈtatɔr, AS: adaptator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptacja ż., adaptowanie n.

czas. adaptować

przym. adaptatorski

Wiktionary

adaptatorka

kobieta dokonująca adaptacji, najczęściej artystka (reżyser, pisarka), która adaptuje utwór literacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: adaptator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż., adaptowanie ż.

:: fm. adaptator m.

czas. adaptować ndk.

przym. adaptacyjny, adaptatorski

Wiktionary

adaptatorski

związany z adaptatorem lub adaptatorką (np. doświadczenie adaptatorskie, ingerencja adaptatorska)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adaptatorem, dotyczący adaptatora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż., adaptator m., adaptatorka ż., adaptowanie ż.

czas. adaptować ndk.

przym. adaptacyjny

Wiktionary

adaptatywny

radiacja adaptatywna - jedna z form rozprzestrzeniania się zwierząt w celu zasiedlenia nowych środowisk i osiągnięcia przystosowania ewolucyjnego

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający umiejętność łatwej adaptacji do zmiennych warunków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż.

przym. adaptacyjny

Wiktionary

adapter

1. urządzenie w gramofonie do odczytywania dźwięku z płyt gramofonowych;
2. potocznie: gramofon;
3. urządzenie lub program łączące dwa różne urządzenia, standardy, formaty, w celu zapewnienia ich prawidłowej współpracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

(1.2) pot. techn. gramofon

(1.3) techn. element urządzenia umożliwiający zastosowanie go do innych celów, niż zostało ono przewidziane

(1.4) roln. wymienny zespół roboczy w maszynach rolniczych, np. część przystosowująca kombajn rolniczy do zbioru kukurydzy

Wiktionary

Adapter (w języku angielskim także adaptor), potocznie przejściówka; element adaptujący tj. przystosowujący – element umożliwiający zastosowanie urządzenia do innych celów niż zostało to pierwotnie przewidziane.

Szerzej rzecz ujmując jest to element, lub zespół elementów, łączący dwa lub więcej zespołów jakiegoś urządzenia, lub jedno urządzenie z drugim, umożliwiający ich współpracę lub pełnienie określonej funkcji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdaptɛr, AS: adapter

Wiktionary

Powiązane:

przym. adapterowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gramofon, odtwarzacz

Wiktionary

adapterowy

→ adapter, np. mechanizm adapterowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący adapteru, związany z adapterem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nagrany został on na płycie woskowej, starszej siostrze czarnej płyty adapterowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadaptɛˈrɔvɨ, AS: adapterovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adapter

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gramofonowy

Wiktionary

adaptogen

substancja naturalna zwiększająca zdolności adaptacyjne organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;

Wiktionary

Adaptogeny, zioła adaptacyjne, substancje adaptogenne (łac. adaptō ‘przystosować się’; gr. γένος genos ‘ród’, ‘pochodzenie’) – substancja pochodzenia naturalnego lub surowiec roślinny o korzystnym dla zdrowia nieswoistym działaniu, pomagający w adaptacji organizmu do szeroko pojętego obciążenia stresem, wspomagający utrzymanie homeostazy organizmu i niewykazujący działania modulującego oraz skutków ubocznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adaptogeny nie są magicznym rozwiązaniem na każdy problem. Nie zastąpią leków, działają raczej jako wsparcie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adaptogenny

przysł. adaptogennie

Wiktionary

adaptogenny

zwiększający zdolności adaptacyjne organizmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący adaptogenu, związany z adaptogenem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptogen m.

Wiktionary

adaptometr

przyrząd do badania zdolności przystosowania się wzroku do ciemności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;

Wiktionary

Adaptometr – urządzenie służące do badania adaptacji pręcików w siatkówce. Badania takie przeprowadza się w całkowitej ciemności, po uprzednim wpatrywaniu się badanego w źródło mocnego światła. Trwa ono około godziny. W jego trakcie stopniowo zmniejsza się natężenie światła, określając tym samym zdolność oka do jego rozpoznawania.

Wyróżnia się adaptometry służące do szybkiego badania pierwszej (głównej) fazy adaptacji oraz urządzenia do badania pełnej adaptacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) J. B. Feldman z Filadelfii opisał przyrząd, zwany adaptometrem, za którego pomocą można stwierdzić kurzą ślepotę w ciągu kilku minut.

Wiktionary

adaptor

osoba dokonująca adaptacji, najczęściej artysta (reżyser, pisarz), który adaptuje utwór literacki; adaptator

SJP.pl

adaptować

1. dokonywać (dokonać) adaptacji (np. Wobec braku środków na założenie galerii w centrum miasta, zaczęli adaptować opuszczone hale na przedmieściach. Adaptował powieść na potrzeby telewizji.);
2. adaptować się - przystosowywać się do nowych warunków (np. Rośliny szybko adaptowały się do surowego klimatu.)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany lub dokonany (dk. zaadaptować)

(1.1) dostosować/dostosowywać do innego użytku

(1.2) biol. o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska

(1.3) dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

czasownik zwrotny niedokonany adaptować się (dk. zaadaptować się)

(2.1) przystosować się do nowej sytuacji, nowych warunków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz domek zrobił się dla nas za ciasny, więc adaptowaliśmy strych.

(1.1) Szkoła adaptowała pawilon na halę.

(2.1) Tomek z łatwością adaptował się w nowej szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadapˈtɔvat͡ɕ, AS: adaptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptowanie ż., zaadaptowanie ż., adaptacja ż., adaptator m.

czas. zaadaptować dk.

przym. adaptacyjny, adaptatorski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dostosowywać się / dostosować się

Wiktionary

adaptowalność

możliwość zaadaptowania

SJP.pl

adaptowalny

dający się adaptować

SJP.pl

adaptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie adaptacji, przystosowywanie czegoś do innego niż pierwotny celu

(1.2) teatr. film. dokonywanie zmian w utworze literackim w celu wystawienia go w teatrze albo zekranizowania

(1.3) biol. przystosowywanie się organizmów do zmiennych warunków środowiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wpadliśmy na pomysł adaptowania strychu, będziemy mieć trzy dodatkowe pokoje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadaptɔˈvãɲɛ, AS: adaptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptacja ż., adaptator m., zaadaptowanie n.

czas. adaptować ndk., zaadaptować dk.

przym. adaptacyjny, adaptatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) adaptacja

Wiktionary

adaś

(zwykle w lm - adasie) potocznie: but marki Adidas; adidas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Adam

Wiktionary

- Adaś – skocznia narciarska, nazwana na cześć Adama Małysza

- pomnik Adama Mickiewicza w Krakowie – potocznie zwany Adasiem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zobacz, jak Adaś grzecznie bawi się z siostrzyczką!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadaɕ, AS: adaś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mos.

przym. Adamowy, adamowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Adasiek, Adamek

Wiktionary

adasieczek

zdrobnienie od: Adam; Adaś

SJP.pl

adasiowie

Adaś z małżonką

SJP.pl

adasiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adasia lub z nim związany

SJP.pl

adaszewski

nazwisko

SJP.pl

adat

niepisane prawo muzułmańskie opierające się na zwyczaju albo umowie ustnej, obowiązujące na jakimś terenie

SJP.pl

Adat (arab. ‏ﻋﺎﺪة‎ ʿāda) – prawa zwyczajowe lub tradycje, na których opiera się funkcjonowanie wielu społeczności lokalnych.

Słowo adat pochodzi z języka arabskiego i oznacza przyzwyczajenia, czyny, zasady powtarzane przez długi okres. Używane było przez społeczności, które przyjmowały islam, dla odróżnienia dawnych, lokalnych praktyk od nowych, implementowanych wraz z nową religią.

Wikipedia

adaukt

imię męskie

SJP.pl

Adaukt – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łac. Adauctus, od czasownika adaugeo, 'powiększam, pomnażam'.

Odpowiednikiem żeńskim była Adaucta.

Adaukt imieniny obchodzi 30 sierpnia, jako wspomnienie liturgiczne męczennika z III lub IV w. św. Adaukta.

Wikipedia

adblock

[czytaj: adblok] rozszerzenie do przeglądarki internetowej blokujące reklamy; adblocker

SJP.pl

- Adblock Plus – wtyczka dla przeglądarek wydana w 2006 roku

- AdBlock – wtyczka dla przeglądarek wydana w 2009 roku

Wikipedia

adblocker

[czytaj: adbloker] rozszerzenie do przeglądarki internetowej blokujące reklamy; adblock

SJP.pl

adcult

[czytaj: edkalt] kultura reklamy

SJP.pl

addaks

ssak parzystokopytny z rodziny wołowatych, zaliczany do antylop; adaks

SJP.pl

Addaks, Addax, Addac (zm. 418) — władca (król) Alanów przebywających na Półwyspie Iberyjskim.

Wikipedia

addar

imię męskie

SJP.pl

Addar – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „wspaniały”.

Addar imieniny obchodzi 21 kwietnia.

Wikipedia

addend

rzadko:
1. jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego; ligand;
2. składnik sumy

SJP.pl

Ligand, addend – atom, cząsteczka lub anion w związkach kompleksowych, który jest przyłączony bezpośrednio do atomu centralnego lub kationu centralnego, zwanego centrum koordynacji albo rdzeniem kompleksu. Pojęcie ligandu (jak również atomu centralnego) nie jest jednoznaczne i w wielu przypadkach jest kwestią umowną. W chemii organicznej określenie ligand jest stosowane wymiennie z określeniem podstawnik.

Wikipedia

addenda

rzadko:
1. jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego; ligand;
2. składnik sumy

SJP.pl

Wikipedia

addendum

addenda;
1. dodatek uzupełniający treść dzieła książkowego, np. przypis, aneks, załącznik;
2. objaśnienie, komentarz wyjaśniający jakiś tekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wszelkie dodatki uzupełniające treść dzieła książkowego – przypisy, dodatki, załączniki, suplementy, aneksy itp.

(1.2) załączniki do pisma urzędowego (np. do umowy, podania)

Wiktionary

- Addenda – dodatki i uzupełnienia do tekstu publikowanego.

- Zeitgeist: Addendum – film (2008)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: adˈːɛ̃ndũm, AS: a•dẽndũm

Wiktionary

addio

[czytaj: addijo] żegnaj, bądź zdrów

SJP.pl

addisabebczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Addis Abeby; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Addis Abeba ż.

:: fż. addisabebka ż.

przym. addisabebski

Wiktionary

addisabebka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. mieszkanka Addis Abeby; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Addis Abeba ż.

:: fm. addisabebczyk mos.

przym. addisabebski

Wiktionary

addisabebski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Addis Abebą, dotyczący Addis Abeby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znajdziemy tu również obszerne przykłady literatury pięknej: pierwszorzędną prozę Sybhata Gebre Ygziabyhera, zmarłego w 2012 skandalisty i bohatera addisabebskiej bohemy (…).

(1.1) Pierwszy amharski dramat, »Fabula. Je ałriełocz komedija« (Fabuła. Komedia zwierzęca), napisał Tekle Hałarjat w 1911 lub 1912 roku, a wystawiono go po raz pierwszy w roku 1920 lub 1921 w jednym z addisabebskich hoteli - nie było jeszcze wówczas w Etiopii teatru.

(1.1) Wczoraj policja addisabebska złożyła przysięgę na wierność Włochom.

(1.1) Sylvia Pankhurst (…) w latach 1943—1944 i 1951—1952 podróżowała po Etiopii, w 1956 roku zaś przeniosła się tam na stałe. Pochowano ją w addisabebskiej katedrze św. Trójcy obok symbolicznych grobowców bohaterów etiopskiego ruchu oporu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Addis Abeba ż., addisabebczyk mos., addisabebka ż.

Wiktionary

addison

nazwisko, np. Thomas Addison (1793-1860), angielski lekarz, anatomopatolog

SJP.pl

- Addison – nazwisko angielskie oznaczające "syn Adama"

Postacie:

- Joseph Addison – angielski pisarz i dziennikarz XVIII-wieczny.

- Thomas Addison – angielski lekarz, anatomopatolog (1793 - 1860)

Miejscowości w USA:

- Addison – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Winston

- Addison – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie DuPage

- Addison – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lenawee

- Addison – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Washington

- Addison – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben

- Addison – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben

- Addison – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Somerset

- Addison – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Dallas

- Addison – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Addison

- Addison – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

Wikipedia

additionality

[czytaj: adiszinality] zasada mówiąca o tym, że fundusze przeznaczone przez Unię Europejską na rozwój państw członkowskich mogą być tylko dodatkowym, a nie głównym źródłem finansowania programów rozwoju realizowanych przez dane państwo; dodatkowość

SJP.pl

addolcendo

[czytaj: addolczendo] określenie wykonawcze: słodko, miło

SJP.pl

addolorato

określenie wykonawcze: boleśnie, smutno

SJP.pl

addukcja

ruch kończyny skierowany ku środkowej osi ciała; przywodzenie

SJP.pl

Addukcja (przywodzenie) – ruch kończyny w kierunku osi ciała lub jego części. Przykładem może być ruch palców kończyny górnej w czasie zamykania dłoni lub ruch całej kończyny w stronę klatki piersiowej. W kończynie dolnej są to ruchy palców w stronę stopy.

Mięsień odpowiedzialny za ten ruch nazywany jest adduktorem. Przeciwieństwem addukcji jest abdukcja (odwodzenie).

Wikipedia

addukcyjny

→ addukcja

SJP.pl

Patrz:
addukcja

addukt

połączenie dwóch lub więcej związków chemicznych np. na skutek powstawania wiązań wodorowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. indywiduum cząsteczkowe powstałe przez połączenie najczęściej dwóch oddzielnych indywiduów w taki sposób, że nie dochodzi do utraty atomów w obrębie cząsteczek tworzących je;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mechanizm aktywacji oksaliplatyny i karboplatyny jest podobny do mechanizmów innych pochodnych platynaatyny, które wywołują efekty cytotoksyczne przez formowanie adduktów DNA.

(1.1) Z temiż fenolami dają ciemno zabarwione krystaliczne produkty addycji, zwane chinhydronami od połączenia benzochinonu z hydrochinonem: wzór chemiczny|C6H4O2C6H4(OH)2.. Podobne addukty tworzą chinony i z szeregiem innych związków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. addycja, addytywność, addycyjność, addukcja, adduktor

przym. addytywny, addycyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) związek addycyjny, związek addytywny

Wiktionary

adduktor

mięsień przywodzący; przywodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. addukt mrz., addukcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przywodziciel

Wiktionary

addycja

łączenie się ze sobą atomów lub cząsteczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad

(1.2) chem. reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

Wiktionary

Addycja, przyłączenie – reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez żadnych produktów ubocznych. W chemii organicznej addycja przebiega zwykle z rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Istnieją jednak proste reakcje addycji, które zachodzą bez zrywania wiązań wielokrotnych, na przykład rekombinacja rodników.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zachodzenie reakcji addycji zgodnie z regułą Markownikowa wskazuje, że ma ona charakter elektrofilowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. addukt mrz.

Wiktionary

addycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest addycyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. addycyjny

przysł. addycyjnie

rzecz. addukt mrz.

Wiktionary

addycyjny

powstały w wyniku sumowania składników; addytywny

SJP.pl

addytywnie

→ addytywny

SJP.pl

Patrz:
addytywny

addytywność

jedna z własności całki oznaczonej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co addytywne

Wiktionary

- addytywność – w architekturze oznacza typ struktury obiektu, w którym poszczególne elementy składowe są wyraźnie rozpoznawalne,

- addytywność – w fizyce,

- addytywność – własność funkcji matematycznych polegająca, na zachowywaniu dodawania w zbiorze wartości,

- addytywność – własność funkcji arytmetycznych w teorii liczb,

- addytywność funkcji o wartościach rzeczywistych określonych na ciałach zbiorów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. addytywny

rzecz. addukt mrz.

Wiktionary

addytywny

powstały w wyniku sumowania składników; addycyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z dodawaniem, powstający przez dodawanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. addukt mrz., addytywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sumowalny, dodawalny

Wiktionary

adeemowski

przymiotnik od: ADM (Administracja Domów Mieszkalnych); ADM-owski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ADM (Administracją Domów Mieszkalnych)

Wiktionary

Powiązane:

skr. ADM

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ADM-owski

Wiktionary

adehadowiec

osoba z ADHD

SJP.pl

adekwatnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób adekwatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zadania były przydzielane adekwatnie do wykonywanego zawodu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adekwatność ż.

przym. adekwatny

Wiktionary

adekwatniej

stopień wyższy od przysłówka: adekwatnie

SJP.pl

adekwatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: adekwatny; bardziej adekwatny

SJP.pl

adekwatność

zgodność z czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odpowiedniość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛˈkfatnɔɕt͡ɕ, AS: adekfatność

Wiktionary

Powiązane:

przym. adekwatny

przysł. adekwatnie

Wiktionary

adekwatny

odpowiedni, zgodny z czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dokładnie czemuś odpowiadający

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie potrafiłem znaleźć adekwatnego przykładu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛˈkfatnɨ, AS: adekfatny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adekwatność ż.

przysł. adekwatnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odpowiedni, stosowny

Wiktionary

adela

1. imię żeńskie
2. zdrobnienie od: Adelajda, Adelina (imiona żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Adela – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Jest ono skróconą formą dwuczłonowych imion takich jak Adalberga, Adalgunda, Adelajda, Adelinda, tj. imion z pierwszym członem adal oznaczającym „szlachetny ród”, „szlachetny stan”. Skrócenie to powstało na gruncie języka francuskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia miała na imię Adela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɛla, AS: adela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adelajda

:: zdrobn. Adelcia, Adelka

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adelajda

:: zdrobn. Adelcia, Adelka

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adela

* francuski: (1.1) Adèle ż.

* kataloński: (1.1) Adela ż.

* rosyjski: (1.1) Адела ż.

* słowacki: (1.1) Adela ż.

* węgierski: (1.1) Adela

* włoski: (1.1) Adele ż.

źródła.

== Adela (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Adela

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adelaida

imię żeńskie

SJP.pl

adelaide

[czytaj: Adelejt] miasto w Australii; Adelajda

SJP.pl

Wikipedia

adelajda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w Australii;

Wiktionary

- Adelajda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego

- Adelajda – księżniczka z dynastii Ludolfingów, opatka

- Adelajda – pierwsza żona Dypolda III, hrabiego Vohburga, Nabburga i Cham

- Adelajda – polski egzonim wariantowy miasta Adelaide w Australii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adelajda to imię mojej najlepszej koleżanki.

(1.2) On mieszka w Adelajdzie już dwa lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛˈlajda, AS: adelai ̯da

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adelina, Adela, Ada

przym. adelajdzki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adelina, Adela, Ada

przym. adelajdzki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adelaide; (1.2) Adelaide

* azerski: (1.2) Adelaida

* bengalski: (1.2) অ্যাডিলেড (ayāḍilēḍa)

* białoruski: (1.2) Адэлаіда ż.

* czeski: (1.1) Adelajda ż., Adelaida ż.; (1.2) Adelaide

* duński: (1.2) Adelaide n.

* esperanto: (1.2) Adelajdo

* fiński: (1.2) Adelaide

* francuski: (1.1) Adélaïde; (1.2) Adélaïde

* gruziński: (1.2) ადელაიდა (adelaida)

* gudźarati: (1.2) એડિલેઇડ (ēḍilēiḍa)

* hebrajski: (1.2) אדלייד

* hindi: (1.2) एडिलेड (ēḍilēḍa)

* hiszpański: (1.1) Adelaida; (1.2) Adelaida

* indonezyjski: (1.2) Adelaide

* islandzki: (1.2) Adelaide

* japoński: (1.2) アデレード (aderēdo)

* kataloński: (1.1) Adelaida ż.

* litewski: (1.2) Adelaidė ż.

* niderlandzki: (1.2) Adelaide

* niemiecki: (1.1) Adelheid; (1.2) Adelaide

* nowogrecki: (1.1) Αδελαΐδα ż.; (1.2) Αδελαΐδα ż.

* ormiański: (1.2) Ադելաիդա (Adelaida)

* pendżabski: (1.2) ਐਡਲੇਡ m. (aiḍalēḍa)

* perski: (1.2) آدلای

* portugalski: (1.2) Adelaide

* rosyjski: (1.1) Аделаида ż.; (1.2) Аделаида ż.

* rumuński: (1.1) Adelaida

* słoweński: (1.2) Adelaide

* szwedzki: (1.2) Adelaide

* śląski: (1.2) Hajdla, Hyjdla

* tajski: (1.2) แอดิเลด

* tamilski: (1.2) அடிலெயிட் (aṭileyiṭ)

* ukraiński: (1.1) Аделаїда ż.; (1.2) Аделаїда ż.

* węgierski: (1.2) Adelaida

* wietnamski: (1.2) Adelaide

* włoski: (1.1) Adelaida; (1.2) Adelaide

źródła.

== Adelajda (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Adelajda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adelajdziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adelajdy lub z nią związany

SJP.pl

adelajdzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Adelajdą (Adelaide), dotyczący Adelajdy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adelajda ż., Adelaide

Wiktionary

adelbert

imię męskie

SJP.pl

Adalbert, Adelbert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających adal (ród szlachecki) i beraht (jasny, błyszczący), oznaczało „pochodzącego ze szlachetnego rodu”. Występuje w wielu odmianach, np.: Albert, Olbracht.

Żeński odpowiednik: Adalberta

Adalbert imieniny obchodzi: 23 kwietnia, 11 maja, 20 czerwca i 25 czerwca (jako wspomnienie św. Adelberta, zm. 714).

Wikipedia

adelczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adeli lub z nią związany

SJP.pl

adelfofagia

Adelfofagia (łac. adelphophagia) – rodzaj kanibalizmu, odżywianie się zarodkami lub osobnikami tego samego miotu lub innych miotów tego samego lub pokrewnego gatunku, zjadanie osobników młodszych przez starsze lub samca przez samicę w trakcie albo po kopulacji.

Wikipedia

adelina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Imiona

- Adelina – imię żeńskie pochodzenia germańskiego

W Polsce

- Adelina – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

- Adelina – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel

- Adelina – specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000, na terenie województwa lubelskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Święta Adelina była wnuczką Wilhelma Zdobywcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛˈlʲĩna, AS: adelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ada ż., Adelajda ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Ada ż., Adelajda ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|germ.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) Аделина

* rosyjski: (1.1) Аделина

* szwedzki: (1.1) Adelina

* węgierski: (1.1) Adelina

źródła.

== Adelina (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|hiszpański|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adelininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adeliny lub z nią związany

SJP.pl

adeliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adeli lub z nią związany

SJP.pl

adelka

zdrobnienie od: Adela (imię żeńskie)

SJP.pl

Adelolecia Hertel & Hafellner (adelka) – rodzaj grzybów z rodziny odnożycowatych (Ramalinaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

aden

miasto w Jemenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Wiktionary

Aden (arab. عدن, Adan) – miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską (Morze Arabskie), ok. 170 km na wschód od cieśniny Bab al-Mandab.

Jest głównym ośrodkiem administracyjnym muhafazy Adenu.

W 2004 miasto liczyło 588 938 mieszkańców (drugie pod względem liczby ludności miasto Jemenu, po Sanie). W przeciągu 17 lat (od 1987) w Adenie odnotowano intensywny ponad 71% wzrost liczby mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Adenu|Ms=Adenie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. adeńczyk mos., adenka ż.

przym. adeński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

grób tytanów

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aden

* arabski: (1.1) عدن m.

* białoruski: (1.1) Адэн m.

* bułgarski: (1.1) Аден m.

* esperanto: (1.1) Adeno

* francuski: (1.1) Aden m.

* niemiecki: (1.1) Aden n.

* rosyjski: (1.1) Аден m.

* słowacki: (1.1) Aden m.

* ukraiński: (1.1) Аден m.

* węgierski: (1.1) Áden

źródła.

== Aden (język angielski.) ==

thumb|Aden (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Aden

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadɛ̃n, AS: adẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adeńczyk mos., adenka ż.

przym. adeński

Wiktionary

adenauer

[czytaj: adenałer] nazwisko niemieckie, m.in. Konrad Adenauer (1876-1967) - niemiecki polityk, prawnik

SJP.pl

- Konrad Adenauer (1876-1967) – polityk niemiecki, kanclerz RFN

- Gina-Maria Adenauer (ur. 1985) – niemiecka zawodniczka startująca w wyścigach samochodowych

Wikipedia

adeńczyk

mieszkaniec Adenu (miasta w Jemenie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Adenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aden mrz.

:: fż. adenka ż.

przym. adeński

Wiktionary

adenina

związek organiczny, zasada purynowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

Wiktionary

Adenina, 6-aminopuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W dwuniciowych kwasach nukleinowych adenina tworzy parę komplementarną z tyminą lub uracylem za pomocą dwóch wiązań wodorowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W DNA adenina łączy się z tyminą, a w RNA – z uracylem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adeninowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. A, Ade, przest. witamina B4

Wiktionary

adeninowy

związany z adeniną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z adeniną, dotyczący adeniny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adenina ż.

Wiktionary

adenium

rodzaj roślin z rodziny toinowatych

SJP.pl

Adenium (Adenium Roem. & Schult.) – rodzaj roślin z rodziny toinowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia 5–6 gatunków lub tylko jeden gatunek z 5 podgatunkami. Rośliny te występują w tropikalnej i subtropikalnej Afryce kontynentalnej (poza Kotliną Konga) oraz na Półwyspie Arabskim i wyspie Sokotra. Związane są z siedliskami suchymi i dlatego są kserofitami o zgrubiałych, gruboszowatych pniach.

Wikipedia

adenka

mieszkanka Adenu (miasta w Jemenie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aden mrz.

:: fm. adeńczyk mos.

przym. adeński

Wiktionary

adenoid

migdałek gardłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. zob. migdałek gardłowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛ̃ˈnɔjit, AS: adẽnoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

przym. adenoidalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) migdałek gardłowy

Wiktionary

adenoidalny

→ adenoid

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

Wiktionary

Patrz:
adenoid
Powiązane:

rzecz. adenoid mrz.

Wiktionary

adenomyoma

łagodny nowotwór składający się z tkanki gruczołowej i tkanki mięśniowej gładkiej; gruczolakomięśniak

SJP.pl

adenopatia

chorobowe powiększenie lub obrzęk węzłów chłonnych wskutek infekcji lub na tle nowotworowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. schorzenie węzłów chłonnych

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀδήν|πάθος. (adḗn + páthos) → gruczoł + cierpienie

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) adenopatia

* portugalski: (1.1) linfadenopatia ż., adenopatia ż.

* słowacki: (1.1) kymfadenopatia ż., adenopatia ż.

źródła.

== adenopatia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. adenopatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀδήν|πάθος. (adḗn + páthos) → gruczoł + cierpienie

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) adenopatia

* portugalski: (1.1) linfadenopatia ż., adenopatia ż.

* słowacki: (1.1) kymfadenopatia ż., adenopatia ż.

źródła.

== adenopatia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. adenopatia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) hazikontxo

Wiktionary

adenotom

przyrząd medyczny do usuwania migdałka gardłowego

SJP.pl

adenotomia

chirurgiczne usunięcie migdałka gardłowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

Wiktionary

Adenotomia, adenoidektomia – chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu (przycięciu) przerośniętego migdałka gardłowego. Zabieg przeprowadza się głównie u dzieci powyżej 3 roku życia, w znieczuleniu ogólnym z intubacją. Często jest przeprowadzany razem z tonsillotomią (tonsylotomią, przycięciem migdałków podniebiennych) lub tonsillektomią (tonsylektomią, całkowitym usunięciem midałków podniebiennych).

Wikipedia

adenowirus

wirus szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, występujący w wielu odmianach, u człowieka najczęściej wywołujący łagodne infekcje dróg oddechowych o objawach przeziębienia; mastadenowirus

SJP.pl

Adenowirusy (łac. Adenoviridae) – rodzina wirusów DNA, charakteryzujących się występowaniem następujących cech:

- Symetria: adenowirusy mają symetrię ikozaedralną

- Kapsyd: ikozaedralny zbudowany z 252 kapsomerów

- Otoczka lipidowa: brak

- Kwas nukleinowy: dsDNA (dwuniciowy DNA)

- Replikacja: zachodzi w jądrze

- Wielkość: 80-100 nm

- Gospodarz: komórka zwierzęca kręgowców

- Cechy dodatkowe: z wierzchołków kapsydu wystają włókna białkowe, co nadaje wirionowi wygląd sztucznego satelity.

Wikipedia

adenowirusowy

→ adenowirus

SJP.pl

Patrz:
adenowirus

adenozyna

naturalny nukleozyd występujący we wszystkich komórkach organizmu, odgrywa ważną rolę w wielu procesach biochemicznych, jest m.in. nośnikiem energii, przekazuje informację genetyczną, rozszerza naczynia krwionośne, stosowany jako lek przeciwko arytmii serca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; wzór chemiczny|C10H13N5O4.;

Wiktionary

Adenozyna – organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów, zbudowany z adeniny połączonej z pierwszym węglem pierścienia rybozy wiązaniem β-N^9-glikozydowym.

Adenozyna odgrywa ważną rolę w wielu procesach biochemicznych:

- transport energii – jako trifosforan adenozyny (ATP) i difosforan adenozyny (ADP),

- przekazywanie informacji genetycznej – jako składnik RNA,

- przekazywanie informacji w transdukcji sygnału – jako wtórny przekaźnik cAMP,

- działa jako neuroprzekaźnik hamujący w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN),

- uczestniczy w reakcjach metylacji jako S-adenozylometionina,

- reguluje średnicę naczyń jako metabolit ATP – powoduje skurcz naczyń nerkowych i rozkurcz pozostałych łożysk naczyniowych. Jest istotnym metabolitem w autoregulacji krążenia mózgowego oraz przepływu wrotnego przez wątrobę.

Wikipedia

adenozynodifosforan

związek organiczny, nukleotyd złożony z rybozy, adeniny i dwóch grup fosforanowych

SJP.pl

Adenozyno-5′-difosforan, ADP – organiczny związek chemiczny, nukleotyd złożony z rybozy, adeniny i dwóch grup fosforanowych. Jest częścią wielu koenzymów. Powstaje z ATP w wyniku przeniesienia jednej jego reszty fosforanowej na cząsteczkę, będącą jej akceptorem.

Może zostać ponownie przekształcony w ATP, dzięki fosforylacji oksydacyjnej lub wtórnie w glikolizie w cyklu Krebsa.

Wikipedia

adenozynodifosforowy

kwas adenozynodifosforowy (ADP), nukleotyd będący połączeniem kwasu adenozynomonofosforowego (AMP) z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wysokoenergetycznym, uczestniczący w procesach przemiany energii u wszystkich organizmów

SJP.pl

adenozynodwufosforowy

kwas adenozynodifosforowy (ADP) - nukleotyd będący połączeniem kwasu adenozynomonofosforowego (AMP) z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wysokoenergetycznym, uczestniczący w procesach przemiany energii u wszystkich organizmów

SJP.pl

adenozynomonofosforan

Adenozyno-5′-monofosforan, adenozynomonofosforan, AMP – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd powstający w wyniku przyłączenia reszty fosforanowej do węgla 5′ adenozyny:

adenozyna + ATP → AMP + ADP

AMP może również powstawać podczas syntezy ATP z dwóch cząsteczek ADP:

2ADP → ATP + AMP

Wikipedia

adenozynotrifosforan

główny nośnik energii w organizmach żywych

SJP.pl

Adenozyno-5′-trifosforan, ATP, daw. adenozynotrójfosforan – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z adenozyny z przyłączoną wiązaniem estrowym w pozycji 5′-OH grupą trifosforanową. Odgrywa on ważną rolę w biologii komórki jako wielofunkcyjny koenzym i molekularna jednostka w wewnątrzkomórkowym transporcie energii. Stanowi nośnik energii chemicznej, używanej w metabolizmie komórki. Powstaje jako magazyn energii w procesach fotosyntezy i oddychania komórkowego. Zużywają go liczne enzymy, a zgromadzona w nim energia służy do przeprowadzania różnorodnych procesów, jak biosyntezy, ruchu i podziału komórki. Tworzy się z adenozyno-5′-difosforanu, a przekazując swą energię dalej, powraca do formy ADP lub adenozyno-5′-monofosforanu (AMP). Cykl ten zachodzi bezustannie w organizmach żywych. Człowiek dorosły w ciągu doby syntetyzuje i zużywa około 85 kg adenozynotrifosforanu (ATP).

Wikipedia

adenozynotrifosforowy

kwas adenozynotrifosforowy (ATP), nukleotyd będący połączeniem kwasu adenozynodifosforowego z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wysokoenergetycznym, uczestniczący w procesach przemiany energii u organizmów

SJP.pl

adenozynotrójfosforan

nukleotyd, zawierający trzy reszty kwasu ortofosforowego, resztę adeninową i rybozę; jeden z podstawowych związków energetycznych komórek żywych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

Wiktionary

Adenozyno-5′-trifosforan, ATP, daw. adenozynotrójfosforan – organiczny związek chemiczny, nukleotyd adeninowy zbudowany z adenozyny z przyłączoną wiązaniem estrowym w pozycji 5′-OH grupą trifosforanową. Odgrywa on ważną rolę w biologii komórki jako wielofunkcyjny koenzym i molekularna jednostka w wewnątrzkomórkowym transporcie energii. Stanowi nośnik energii chemicznej, używanej w metabolizmie komórki. Powstaje jako magazyn energii w procesach fotosyntezy i oddychania komórkowego. Zużywają go liczne enzymy, a zgromadzona w nim energia służy do przeprowadzania różnorodnych procesów, jak biosyntezy, ruchu i podziału komórki. Tworzy się z adenozyno-5′-difosforanu, a przekazując swą energię dalej, powraca do formy ADP lub adenozyno-5′-monofosforanu (AMP). Cykl ten zachodzi bezustannie w organizmach żywych. Człowiek dorosły w ciągu doby syntetyzuje i zużywa około 85 kg adenozynotrifosforanu (ATP).

Wikipedia

Powiązane:

przym. adenozynotrójfosforowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adenozynotrifosforan; skr. ATP

Wiktionary

adenozynotrójfosforowy

kwas adenozynotrifosforowy (ATP) - nukleotyd będący połączeniem kwasu adenozynodifosforowego z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wysokoenergetycznym, uczestniczący w procesach przemiany energii u organizmów

SJP.pl

adeński

→ Aden

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Adenem, dotyczący Adenu (miasta w Jemenie)

Wiktionary

Patrz:
Aden
Powiązane:

rzecz. Aden mrz., adeńczyk mos., adenka ż.

Wiktionary

adept

1. człowiek kształcący się w jakiejś dziedzinie;
2. zwolennik doktryny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się kształci, szczególnie osoba zdobywająca wiedzę praktyczną

(1.2) zwolennik jakiejś idei, doktryny

Wiktionary

- adept – osoba kształcąca się

- adept – zwolennik jakiejś idei

- Adept – skała na Zamku Ogrodzieniec w miejscowości Podzamcze

- Adept – szwedzki zespół muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodzi adepci sztuki barmańskiej pobierali nauki od mistrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadɛpt, AS: adept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. adeptka ż.

Wiktionary

adeptka

1. kobieta kształcąca się w jakiejś dziedzinie;
2. zwolenniczka doktryny filozoficznej, kierunku politycznego itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. szt. fant. kobieta zdobywająca wiedzę, w szczególności praktyczną, tajemną lub magiczną

(1.2) książk. filoz. rel. zwolenniczka jakiejś idei, doktryny

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) adeptka alchemii / magii

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

:: fm. adept m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|adept|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|adept.

* słowacki: (1.1) adeptka ż.

* włoski: (1.1) novizia ż., principiante ż.; (1.2) adepta ż., seguace ż.

źródła.

== adeptka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adeptka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɛptka, AS: adeptka

Wiktionary

Powiązane:

:: fm. adept m.

Wiktionary

adermina

związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, pochodna pirydyny; pirydoksyna; pirydoksal

SJP.pl

Pirydoksyna (adermina) – organiczny związek chemiczny, pochodna pirydyny, jedna z form witaminy B_6. W organizmie ulega przemianie do fosforanu pirydoksalu, aktywnej formy witaminy B_6, wchodzącego w skład grup prostetycznych wielu enzymów niezbędnych w syntezie aminokwasów (np. tryptofanu), neuroprzekaźników (katecholamin, serotoniny, norepinefryny), sfingolipidów, kwasu 5-aminolewulinowego oraz metabolizmie białek (np. hemoglobiny), węglowodanów i tłuszczów.

Wikipedia

adh

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, działający kurcząco na naczynia krwionośne, zwiększający ciśnienie krwi i zatrzymujący wodę w ustroju; antydiuretyna, hormon antydiuretyczny, wazopresyna

SJP.pl

adhan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

Wiktionary

Adhan (arab. أذان adhan) – wezwanie wyznawców islamu do modlitwy (salat), która należy do obowiązków każdego muzułmanina. Adhan został przyjęty przez twórcę i proroka Mahometa ok. roku 624. Wygłaszany jest z minaretu przez muezina, który pięć razy w ciągu dnia wzywa do modlitwy. Wypowiadanie i deklamacja adhan składa się z 7 formuł:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marrakesz – kościół obok meczetu w dzielnicy Gueliz, dzwony obok adhanu, a dalej hotele w całości wypełnione żydami i serwujące koszerne jedzenie podczas święta Paschy.

Wiktionary

adhd

skrót od: Attention Deficit Hyperactivity Disorder - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. psych. Attention Deficit Hyperactivity Disorder → zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Wiktionary

adherencja

1. stawanie po czyjejś stronie, popieranie kogoś;
2. w biologii: zdolność grzybów, bakterii do przylegania do korzystnego dla nich podłoża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) solidaryzowanie się z kimś, popieranie kogoś

Wiktionary

- Adherencja (ochrona zdrowia)

- Adherencja (mikrobiologia)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adherent mos.

Wiktionary

adherent

zwolennik, stronnik, poplecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. stronnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: atˈxɛrɛ̃nt, AS: atχerẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adherencja

Wiktionary

adherentka

książkowo: czyjaś zwolenniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zwolenniczka jakiejś idei, doktryny, osoby lub ugrupowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zdzisława była gorliwą adherentką idei niepodległościowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adherencja ż.

:: fm. adherent mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) entuzjastka, popleczniczka, rzeczniczka, stronniczka, sympatyczka, wyznawczyni, zwolenniczka

Wiktionary

adhezja

1. dawniej: przystąpienie, przyłączenie się do czegoś (np. do partii, stowarzyszenia);
2. zjawisko łączenia się powierzchniowych warstw dwóch różnych ciał zetkniętych ze sobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. przyciąganie się wzajemne cząsteczek stykających się powierzchni różnych ciał;

(1.2) biol. specyficzne lub niespecyficzne przyczepianie się mikroorganizmów do podłoża lub innych komórek

(1.3) daw. przyłączenie się, przystąpienie do czegoś

Wiktionary

Adhezja (łac. adhaesio – przyleganie) – łączenie się ze sobą powierzchniowych warstw ciał fizycznych lub faz (stałych lub ciekłych).

Adhezji nie należy mylić z kohezją, gdyż kohezja jest zjawiskiem związanym z oddziaływaniami międzycząsteczkowymi występującymi wewnątrz ciała, podczas gdy adhezja dotyczy oddziaływań powierzchniowych.

Miarą adhezji jest praca przypadająca na jednostkę powierzchni, którą należy wykonać, aby rozłączyć stykające się ciała.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adhezyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyczepność, przyleganie

Wiktionary

adhezyjny

1. związany z adhezją (np. zjawiska adhezyjne)
2. umowa adhezyjna - w prawie: umowa, którą należy w całości przyjąć lub odrzucić, niepodlegająca negocjacjom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z adhezją, dotyczący adhezji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adhezja ż.

Wiktionary

adhokracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ustrój organizacyjny charakteryzująca się tymczasowością i zredukowaną do minimum strukturą formalną;

(1.2) państwo lub organizacja charakteryzująca się adhokratycznym zarządem

Wiktionary

Adhokracja (ang. adhocracy) – określenie organizacji charakteryzującej się tymczasowością (łac. ad hoc „do tego”) i zredukowaną do minimum strukturą formalną, na którą składają się zespoły powoływane w celu realizacji konkretnego zadania lub rozwiązania konkretnego problemu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niestabilnych warunkach otoczenia najbardziej sprawdzają się struktury proste i tzw. adhokracja, czyli organizacje składające się z zespołów powoływanych ad hoc (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzad. adhokrata m., adhokratyczność ż.

przym. adhokratyczny

przysł. adhokratycznie

Wiktionary

adhortacja

papieski dokument skierowany do kapłanów i wiernych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zachęta

(1.2) daw. upomnienie

Wiktionary

Adhortacja (łac. adhortatio – upomnienie, napomnienie, zachęta) – dokument zwyczajnego nauczania papieskiego o charakterze duszpasterskim, adresowany do określonej grupy osób (na przykład zakonników, rodzin) albo do całego Kościoła. Najczęściej stanowi podsumowanie Synodu Biskupów i zestawienie wniosków, jakie wypływają z synodu. Adhortacje wydawane są co kilka lat po zakończeniu danego synodu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adhortacyjny

Wiktionary

adhortacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adhortacją, dotyczący adhortacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adhortacja ż.

Wiktionary

adi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Adrian

Wiktionary

- adi – tytuł religijny

- Adi – szczyt w Pirenejach

- Adi – wieś w Izraelu

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Adrian.

źródła.

== Adi (język rumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|rumuński|m.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Adrian.

źródła.

== Adi (język rumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|rumuński|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Adrian.

źródła.

== Adi (język rumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|rumuński|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adi.

skrót od: adiectivum (w językoznawstwie: przymiotnik)

SJP.pl

adi.poss.

skrót od: adiectivum possessivum (w językoznawstwie: przymiotnik dzierżawczy); adi. poss.

SJP.pl

adiabata

linia na wykresie przedstawiająca proces adiabatyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. krzywa odzwierciedlająca proces adiabatyczny

Wiktionary

Przemiana adiabatyczna, proces adiabatyczny – proces termodynamiczny, podczas którego izolowany układ nie nawiązuje wymiany ciepła, lecz całość energii jest dostarczana lub odbierana z niego jako praca. Jest to idealizacja niemożliwa do zrealizowania w praktyce. Użyteczne założenie przemiany adiabatycznej w danym systemie termodynamicznym jest możliwe dzięki zastosowaniu osłon adiabatycznych lub wówczas, gdy proces zachodzi na tyle szybko, że przepływ ciepła nie zdąży nastąpić.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] w obiegu porównawczym służącym do oceny rzeczywistego procesu należy w miejsce wykładników adiabaty wprowadzić wykładniki politropy, które zawierają także wymianę ciepła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjaˈbata, AS: adʹi ̯abata

Wiktionary

Powiązane:

przym. adiabatyczny

przysł. adiabatycznie

Wiktionary

adiabatycznie

przysłówek sposobu

(1.1) fiz. w sposób adiabatyczny, bez wymiany ciepła z otoczeniem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiabata ż.

przym. adiabatyczny

Wiktionary

adiabatyczny

proces adiabatyczny, przemiana adiabatyczna: proces termodynamiczny, podczas którego nie zachodzi wymiana ciepła między układem a otoczeniem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W każdym procesie odwracalnym zachodzącym w układzie adiabatycznym zmiana entropii jest równa zero.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiabata ż.

przysł. adiabatycznie

Wiktionary

adiabatyzm

w fizyce, chemii: proces zmiany objętości ciała bez wymiany ciepła z otoczeniem

SJP.pl

adiacencki

opłata adiacencka - opłata uiszczana przez właściciela nieruchomości, której wartość wzrosła wskutek zmiany struktury (scalenia, podziału) lub rozbudowy infrastruktury technicznej, np. doprowadzenia wody, gazu, kanalizacji itp.

SJP.pl

adiafora

1. w filozofii: to, co jest moralnie obojętne (nieoceniane w kategoriach: dobro - zło);
2. w filozofii: obojętność wobec świata zewnętrznego;
3. w religii: ceremoniał, obrządek lub zwyczaj, który jest dopuszczalny, ale nie nakazany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. rzecz, pojęcie, które jest obojętne pod względem moralnym (ani dobre ani złe);

(1.2) rytuał religijny, który jest sprawą sumienia danej osoby; taki, który nie jest nakazany ani zakazany

Wiktionary

Adiafora (l.mn. od stgr. ἀδιάφορον, adiaphoron – obojętne) – rzecz czy kwestia moralnie obojętna. Pojęcie wywodzi się z filozofii starożytnej. Następnie zostało przejęte przez chrześcijaństwo, gdzie oznacza obrządek, zwyczaj, ceremoniał, który jest dopuszczalny, ale nie nakazany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjaˈfɔra, AS: adʹi ̯afora

Wiktionary

adiantowate

rodzina paproci

SJP.pl

adiantowaty

o cechach adiantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny adiantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiantowate nmos.

Wiktionary

adiantum

gatunek paproci z rodziny adiantowatych, pochodzącej z tropikalnej dżungli Ameryki Południowej

SJP.pl

Adiantum, niekropień, złotowłos (Adiantum) – rodzaj paproci. Liczy ponad 230 gatunków. Są to paprocie naziemne i naskalne. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Południowej. Jedynym gatunkiem rosnącym dziko w Europie jest adiantum właściwe A. capillus-veneris. W polskiej florze gatunek ten ma status tylko przejściowo dziczejącego z upraw (efemerofita).

Wikipedia

adiantyt

kopalna paproć nasienna

SJP.pl

adidas

1. produkt marki Adidas;
2. potocznie: but sportowy;
3. eufemistycznie:
a) AIDS;
b) osoba chora na AIDS

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sport. obuw. but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) slang. uczn. pejor. AIDS

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) slang. uczn. pejor. osoba chora na AIDS

Wiktionary

Adidas AG – niemieckie przedsiębiorstwo produkujące obuwie i odzież sportową, założone w 1924 przez braci Adolfa i Rudolfa Dasslerów w domu ich matki w Herzogenaurach jako Gebrüder Dassler Schuhfabrik (tłum. Fabryka obuwia braci Dassler).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam nową parę adidasów do biegania.

(2.1) Adam zaraził się adidasem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdʲidas, AS: adʹidas

Wiktionary

adidasek

zdrobnienie od: adidas (potocznie: but sportowy)

SJP.pl

adidasowy

→ adidas

SJP.pl

Patrz:
adidas

adidasy

potocznie: obuwie sportowe

SJP.pl

adideacja

interpretacja znaczenia wyrazu przez skojarzenie go z innym podobnym wyrazem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zmiana znaczenia wyrażenia poprzez skojarzenie z wyrażeniem o podobnej formie;

Wiktionary

Adideacja – proces przekształcenia wyrazu dla osiągnięcia nowego znaczenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy nazwanie „ABW” w gwarze policyjnej „abwerą” to adideacja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲidɛˈat͡sʲja, AS: adʹideacʹi ̯a

Wiktionary

adiectivum

[czytaj: adjektiwum] w językoznawstwie: przymiotnik

SJP.pl

adiektywizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. przekształcanie się innych części mowy w przymiotniki;

Wiktionary

Adiektywizacja – proces tworzenia przymiotników od wyrazów innych kategorii gramatycznych lub wyrażeń.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adiektywizowanie n.

Wiktionary

adiektywizować

przekształcać w przymiotnik; adjektywizować

SJP.pl

adiektywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. przekształcanie w przymiotnik, nadawanie cech przymiotnikowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiektywizacja ż.

czas. adiektywizować ndk.

Wiktionary

adiektywny

odnoszący się do przymiotnika

SJP.pl

adieu

[czytaj: adJE] forma pożegnania; bądź zdrów, do widzenia, żegnaj

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) książk. zwrot używany przy pożegnaniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Adieu! To widzimy się w piątek!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bez względu na porę: do zobaczenia, do jutra; wieczorem lub nocą: dobranoc; zwroty potoczne i familiarne: cześć, pa, żegnaj, na razie, narka, nara, narka, narazicho; między osobami religijnymi: z Bogiem; przez telefon lub do radiosłuchaczy: do usłyszenia

Wiktionary

adinol

skała metamorficzna składająca się głównie z albitu i kwarcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj skały złożonej głównie z albitu i kwarcu;

Wiktionary

Adinol, adinolit – rodzaj skały metamorficznej.

Składa się głównie z albitu i kwarcu (drobnokrystalicznego). Adinol ma barwę jasnoszarą, jest twardy, ma przełam muszlowy.

Powstaje na skutek metamorfozy skał osadowych, zazwyczaj ilastych, pod wpływem intruzji skał zasadowych lub gorących roztworów proweniencji magmowej, bogatych w sole sodowe i krzemionkę. Tworzy się w spągu skał wylewnych lub na kontaktach z intruzjami hipabysalnymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adinol ma barwę jasnoszarą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdʲĩnɔl, AS: adʹĩnol

Wiktionary

adios

[czytaj: adijos] potocznie: żegnaj, do zobaczenia

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. do widzenia, do zobaczenia

Wiktionary

Adios – jedenasty album studyjny niemieckiego zespołu industrialnego KMFDM, wydany 20 kwietnia 1999 roku przez Wax Trax! Records. Po wydaniu albumu zespół się rozpadł - członkowie En Esch i Günter Schulz założyli zespół Slick Idiot. Adios został nagrany w Seattle w USA (stan Waszyngton). Po rozpadzie, lider KMFDM Sascha Konietzko założył zespół MDFMK, po czym w 2002 roku ponowił działalność KMFDM. Wersja zremasterowana została wydana 8 maja 2007 roku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|adiós.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) adios

źródła.

== adios (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) pot. do widzenia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|adiós.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) adios

źródła.

== adios (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) pot. do widzenia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|adiós.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) adios

źródła.

== adios (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) pot. do widzenia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adipocyt

komórka tłuszczowa; adypocyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka syntetyzująca i magazynująca trójglicerydy (tłuszcze proste)

Wiktionary

Adipocyt (adypocyt, komórka tłuszczowa) – główny rodzaj komórek, z których zbudowana jest tkanka tłuszczowa. Podstawową rolą adipocytu jest synteza i magazynowanie energii pod postacią tłuszczów prostych (trójglicerydy).

Adipocyty mogą się rozrastać w dwojaki sposób: na skutek hipertrofii (zwiększenie rozmiaru komórek), hiperplazji (zwiększenie liczby komórek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲiˈpɔt͡sɨt, AS: adʹipocyt

Wiktionary

adirato

określenie wykonawcze: gniewnie, z wściekłością

SJP.pl

adirondack

[czytaj: adeRONdak] obszar wyżynno-górski w USA

SJP.pl

Adirondack (ang. Adirondack Mountains, Adirondacks) – pasmo górskie położone w północno-wschodniej części stanu Nowy Jork, niedaleko granicy z Kanadą. Większość pasma znajduje się w obrębie Parku Stanowego Adirondack, który zajmuje łącznie powierzchnię ponad 24 tysięcy kilometrów kwadratowych. Jest to największy obszar chroniony w Stanach Zjednoczonych, nie licząc Alaski. Jego łączna powierzchnia jest większa niż parków Yellowstone, Yosemite, Wielkiego Kanionu i Glacier razem wziętych. Park ten rozmiarem zbliżony jest więc do powierzchni całego stanu Vermont. Najwyższym szczytem tego łańcucha jest Mount Marcy, wznoszący się na wysokość 1629 m n.p.m.

Wikipedia

adiu

[czytaj: adju] tylko w żartobliwych kontekstach: przepadło, skończyło się, nic z tego nie będzie (z frazeologizmu "adiu Fruziu")

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) tylko żart. Adiu Fruziu: wyrażenie wykrzyknikowe oznaczające, że coś przepadło, grozi jakaś strata, szkoda itp.

Wiktionary

adiudykacja

1. sądowe przyznanie prawa własności;
2. przysądzenie nieruchomości na publicznej licytacji sądowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. decyzja sądowa, przyznająca prawo własności

(1.2) nabycie prawa własności w drodze licytacji;

Wiktionary

Adiudykacja (łac. adiudicatio) – w prawie cywilnym przyznanie prawa własności; natomiast podczas licytacji przyznanie prawa własności rzeczy osobie przebijającej ofertę, czyli dającej najwyższą cenę za daną rzecz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjudɨˈkat͡sʲja, AS: adʹi ̯udykacʹi ̯a

Wiktionary

adiunkt

1. pracownik naukowo-dydaktyczny w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych;
2. w niektórych zawodach: osoba zajmująca średnie w hierarchii zawodowej stanowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stanowisko w instytucji naukowej zajmowane przez pracowników posiadających co najmniej stopień doktora;

(1.2) tytuł zawodowy w bibliotekarstwie oraz w dokumentacji i informacji naukowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta zatrudniona jako adiunkt (1.1)

(2.2) kobieta zatrudniona jako adiunkt (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈadʲjũŋkt, AS: adʹi ̯ũŋkt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiunktura ż.

:: fż. adiunktka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1-2) skrót ad.

Wiktionary

adiunktka

→ adiunkt

SJP.pl

Patrz:
adiunkt

adiunktowski

przymiotnik

(1.1) rzad. dotyczący osoby lub stanowiska adiunkta

Wiktionary

adiunktura

1. tytuł lub stanowisko adiunkta na uczelni;
2. ogół adiunktów na uczelni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tytuł, funkcja lub stanowisko adiunkta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiunkt mos., adiunktka ż.

Wiktionary

adiuretyna

ciało czynne wywołujące skurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych

SJP.pl

Hormon antydiuretyczny, wazopresyna, adiuretyna, ADH (ang. antidiuretic hormone), AVP (ang. arginine vasopressin) – organiczny związek chemiczny z grupy oligopeptydów, pełniący u ssaków (także u człowieka) funkcję hormonu.

Wikipedia

adiustacja

przygotowanie tekstu do druku, opracowanie stylistyczne, graficzne, ortograficzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opracowanie tekstu do druku, w tym ortografii, interpunkcji i układu

Wiktionary

Adiustacja – ręczne naniesienie na maszynopisach lub wydrukach dyspozycji dla osoby dokonującej składu i łamania tekstu. Dyspozycje te mają formę znaków korektorskich, dopisków tekstowych oraz ewentualnie innych potrzebnych oznaczeń.

Jest to czynność kończąca przygotowywanie materiałów tekstowych przez wydawcę przed wysłaniem ich do realizacji w przygotowalni poligraficznej (niegdyś zecernia, obecnie studio DTP), a następnie ponawiana podczas nanoszenia każdej korekty. Polega na opisaniu, w jaki sposób tekst powinien być sformatowany, zaznaczeniu niedostrzeżonych wcześniej usterek tekstu wraz z opisem ich poprawy, może zawierać inne potrzebne informacje (np. co zrobić w przypadku nadmiaru tekstu po sformatowaniu, sprawy organizacyjne dotyczące toku produkcji itp.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta kobieta od adiustacji tekstu nie nadaje się do swojej pracy, złamała słowo "przewód" po literze "w".

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustator mos., adiustatorka ż., adiustowanie n., adiustatorskość ż.

czas. adiustować ndk., zaadiustować dk., zadiustować dk.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

adiustacyjny

przymiotnik od: adiustacja (np. poprawki adiustacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adiustacją, dotyczący adiustacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustacja ż., adiustator mos., adiustatorka ż., adiustowanie n., adiustatorskość ż.

czas. adiustować ndk., zaadiustować dk., zadiustować dk.

przym. adiustatorski

Wiktionary

adiustator

osoba dokonująca adiustacji, przygotowania tekstu do druku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca adiustacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustacja ż., adiustowanie n., adiustatorskość ż.

:: fż. adiustatorka ż.

czas. adiustować ndk., zaadiustować dk., zadiustować dk.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

adiustatorka

kobieta dokonująca adiustacji (przygotowania tekstu do druku, opracowania stylistycznego, graficznego, ortograficznego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: adiustator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustacja ż., adiustowanie n., adiustatorskość ż.

:: fm. adiustator mos.

czas. adiustować ndk., zaadiustować dk., zadiustować dk.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

adiustatorski

związany z adiustatorem lub adiustatorką (np. zespół adiustatorski)

SJP.pl

adiustować

dokonywać adiustacji (przygotowywać tekst do druku)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) druk. wykonywać adiustację, przygotowywać tekst na potrzeby późniejszego druku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednocześnie planowaćanował numer na następny dzień, po benedyktyńsku kreśląc na makiecie układ stron, i przygotowywał piątkowy magazyn - czytając oraz adiustując teksty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjuˈstɔvat͡ɕ, AS: adʹi ̯ustovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. zadiustować dk.

rzecz. adiustacja ż., adiustowanie n., zadiustowanie n., adiustator m., adiustatorka ż.

przym. adiustacyjny

Wiktionary

adiustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przygotowywanie tekstu do druku pod względem ortograficznym, interpunkcyjnym, stylistycznym i graficznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjustɔˈvãɲɛ, AS: adʹi ̯ustovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustacja ż., adiustator m., adiustatorka ż.

czas. adiustować ndk., zadiustować dk.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adiustacja

Wiktionary

adiutancik

żartobliwie lub pogardliwie: adiutant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: adiutant

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutant mos., adiutantostwo n., adiutantowanie n., adiutantura ż.

:: fż. adiutantka ż.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutancki

→ adiutant, np. służba adiutancka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze stanowiskiem adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutancik mos., adiutant mos., adiutantowanie n., adiutantura ż.

czas. adiutantować

Wiktionary

adiutant

oficer przyboczny wyższego dowódcy lub dowództwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz asystujący dowódcy;

(1.2) pot. osoba, która ciągle komuś towarzyszy, nadskakuje

Wiktionary

1. Adiutant – oficer przydzielony w charakterze pomocnika do dowódcy, od dowódcy oddziału (batalionu, dywizjonu) wzwyż. Adiutant załatwiał sprawy personalne i kierował służbą wewnętrzną jednostki.

2. Fligeladiutant (niem. Flügeladjutant) – dawniej oficer pełniący służbę adiutanta przy osobach panujących (adiutant przyboczny).

3. Adiutant (fr. Adjudant) – stopień wojskowy we Francuskich Siłach Zbrojnych oraz Legii Cudzoziemskiej.

4. Adiutant major – stanowisko w wojsku francuskim równorzędne stanowisku adiutanta formacji względnie oddziału w Wojsku Polskim.

5. Adiutant polowy – termin używany w Polsce, w latach 1815–1830 – oznaczał adiutanta dowódcy oddziału w przeciwstawieniu do adiunkta sztabu, czyli oficera zajętego pracą kancelaryjną.

6. Generał adiutant – funkcja w armii I Rzeczypospolitej i innych ówczesnych armiach

7. Adiutantura – kancelaria dowództwa, na której czele stał adiutant.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stanęliśmy i przez chwilę zaległa taka cisza, że słychać było tętent siwej klaczy dopędzającego nas adiutanta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdʲjutãnt, AS: adʹi ̯utãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutantowanie n.

:: zdrobn. adiutancik mos.

:: fż. adiutantka ż.

czas. adiutantować

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantka

→ adiutant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: adiutant

Wiktionary

Patrz:
adiutant
Przykłady

(1.1) Kobiety uczestniczyły w powstaniu styczniowym, pełniąc funkcje łączniczek, zwiadowczyń, kurierek, adiutantek, sanitariuszek.

(1.1) Nawet siostry Stelli, które zawsze okazywały jej prawdziwą sympatię, teraz, widocznie zrażone zepchnięciem ich w półfinale do roli adiutantek Magdy, uśmiechały się do niej z przymusem i nieszczerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjuˈtãntka, AS: adʹi ̯utãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik m., adiutantura ż., adiutantowanie n.

:: fm. adiutant m.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pełnienie służby adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutant mos., adiutancik mos., adiutantka ż., adiutantowanie n., adiutantura ż.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantować

w wojsku: pełnić obowiązki adiutanta

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) być adiutantem, pełnić służbę obowiązki adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik mos., adiutant mos., adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutantowanie n., adiutantura ż.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pełnienie służby adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutant mos., adiutancik mos., adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutantura ż.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantura

1. stanowisko, funkcja adiutanta;
2. miejsce pracy adiutanta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urząd, stanowisko, miejsce pracy adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik mos., adiutant mos., adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutantowanie n.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiuwant

substancja stosowana w szczepionkach, wzmagająca działanie antygenu; adjuwant

SJP.pl

- adiuwant w immunologii

- adiuwant w rolnictwie

Wikipedia

adjani

[czytaj: ad-żaNI] nazwisko

SJP.pl

adjektywizować

przekształcać w przymiotnik; adiektywizować

SJP.pl

adjónk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. praktykant na administratora prywatnego majątku ziemskiego

Wiktionary

adjutoryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. obopólna pomoc gatunków tego samego poziomu troficznego;

Wiktionary

Adjutoryzm (łac. adjutor lub adiutor – „pomocnik”) – wzajemna pomoc gatunków tego samego poziomu troficznego (wspólne polowania różnych gatunków ptaków drapieżnych)

Termin archaiczny, rzadko obecnie używany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjuˈtɔrɨsm̥, AS: adʹi ̯utorysm̦

Wiktionary

adjuwant

substancja stosowana w szczepionkach, wzmagająca działanie antygenu; adiuwant

SJP.pl

adjuwantowy

związany z adjuwantem

SJP.pl

adlatus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pomocnik, przyboczny, zaufany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdlatus, AS: adlatus

Wiktionary

adler

nazwisko

SJP.pl

- Adler (niem. orzeł) – dawniej popularny symbol św. Jana Ewangelisty

- Adler – niemiecka międzywojenna fabryka samochodów

- Adler – niemiecka lokomotywa

- Adler – kryptonim planowanej ofensywy Luftwaffe na Wielką Brytanię podczas II wojny światowej

- Adler-32 – algorytm sumy kontrolnej opracowany przez Marka Adlera

- Adler – herb szlachecki

- Adler Mannheim – klub sportowy (Orzeł)

- Adler von Lübeck – XVI-wieczny galeon należący do hanzeatyckiego miasta Lubeki

- (11519) Adler – planetoida

- Port lotniczy Soczi-Adler – międzynarodowy port lotniczy w Adler, koło Soczi

- Adler – miejscowość koło Soczi, w Kraju Krasnodarskim, w Rosji

- Adler – amerykański zespół hardrockowy

- Adler – maskotka Ruchu Chorzów

Wikipedia

adleryzm

kierunek w psychoanalizie traktujący społeczną aktywność człowieka jako formę kompensacji kompleksu niższości powstałego w dzieciństwie na skutek słabości dziecka wobec dorosłych i otaczającego je świata, uznający niemożność takiej kompensacji za prowadzącą do nerwicy

SJP.pl

Psychologia indywidualna – synonim psychologii różnic indywidualnych, lub koncepcja opisu teorii osobowości sformułowana przez Alfreda Adlera. Alfred Adler uznawał poczucie mniejszej wartości (niższości) za zasadniczy czynnik kształtujący osobowość człowieka, determinujący zachowanie oraz prowadzący do dążeń kompensacyjnych w społeczeństwie.

Wikipedia

adm

[czytaj: a-de-EM] skrót od: Administracja Domów Mieszkalnych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = Administracja Domów Mieszkalnych

Wiktionary

Powiązane:

przym. adeemowski, ADM-owski

Wiktionary

adm-owski

→ ADM (Administracja Domów Mieszkalnych); adeemowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ADM (Administracją Domów Mieszkalnych)

Wiktionary

Powiązane:

skr. ADM

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adeemowski

Wiktionary

adm.

skrót od:
1. administrator, administracja, administracyjny; administr.;
2. admirał

SJP.pl

Admirał (adm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej marynarce wojennej, odpowiadający generałowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Wikipedia

adma

Adma – według Księgi Rodzaju (Rdz 10,19) miasto w Rowie Jordanu, zlokalizowane na granicy Kanaanu, zgładzone zgodnie z przekazem Księgi Powtórzonego Prawa (Pwt 29,24) wraz z Sodomą i Gomorą. Zgodnie z relacją Księgi Rodzaju (Rdz 14,1–10) król Admy Szinab został pokonany przez elamickiego króla Kedorlaomera.

Wikipedia

admet

Admet (gr. Ἄδμητος Ádmētos, łac. Admetus) – postać z mitologii greckiej, syn Feresa i Klimeny, który panował w Tesalii jako król miasta Feraj. Był uczestnikiem wyprawy Argonautów oraz słynnego polowania na dzika kalidońskiego.

Wikipedia

admin

potocznie: administrator (osoba zarządzająca czymś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. zob. administrator.

Wiktionary

Administrator systemów komputerowych (łac. administrator „zarządca”), żargonowo sysadmin (ang. system administrator) – informatyk zajmujący się zarządzaniem systemem informatycznym i odpowiadający za jego sprawne działanie.

Wyróżnić można administratorów między innymi:

- aplikacji,

- baz danych,

- kopii bezpieczeństwa,

- sieci LAN/WAN,

- systemów operacyjnych (serwerów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek jest adminem dwóch serwisów muzycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadmʲĩn, AS: admʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adminowanie n.

:: fż. adminka ż.

przym. admiński, administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sysop

Wiktionary

administr.

adm.; skrót od:
1. administracja;
2. administrator;
3. administracyjny

SJP.pl

administracja

1. organy władzy państwowej lub samorządowej;
2. kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.;
3. budynek, w którym mieści się kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.;
4. zarządzanie czymś; administrowanie;
5. rząd Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

(1.2) kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.

(1.3) zarządzanie czymś, administrowanie

Wiktionary

Administracja (łac. administrare – być pomocnym, obsługiwać, zarządzać, ministrare – służyć) – działalność organizatorska realizowana przy pomocy aparatu urzędniczego, obejmująca zakres spraw o charakterze publicznym, regulowana przez ogólne normy prawne. W innym ujęciu może także oznaczać zarządzanie jakimikolwiek sprawami, własnymi (np. gospodarstwem domowym) lub cudzymi (np. czyimś przedsiębiorstwem).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez administrację publiczną rozumie się zarówno administrację rządową, jak i samorządową.

(1.2) Lepiej zawsze wieszać psy na administracji niż zostać zarządcą i wobec sąsiadów odpowiadać za wszystko, od wywozu śmieci począwszy, a na remoncie generalnym skończywszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja, AS: admʹĩńistracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administratura ż., administrator m., administratorka ż., administratywista m., administratywistka ż., administrowanie n., administratorstwo n.

przym. administracyjny, administratywistyczny

czas. administrować

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. biurokracja

(1.2) centrala, dyrekcja, kierownictwo, szefostwo, zarząd, management; pot. góra, naczalstwo, wierchuszka; przest. książk. zwierzchność

(1.3) administrowanie, zarządzanie, management

Wiktionary

administracyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) pod względem administracji

(1.2) na podstawie administracyjnego zarządzenia, z pominięciem drogi sądowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed laty Gopło administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admin mos./mrz., administracja ż., administrator mos., administratorka ż., administratorskość ż., administratorstwo n., administratura ż., administratywista mos., administratywistka ż., administratywistyka ż., administrowanie n., adminka ż.

czas. administrować ndk.

przym. administracyjny, administratorski, administratywistyczny, admiński

Wiktionary

administracyjno-prawny

dotyczący prawa i administracji

SJP.pl

administracyjnoprawny

dotyczący prawa administracyjnego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od prawo administracyjne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wobec 13 podmiotów gospodarczych już wszczęto sankcje administracyjnoprawne.

(1.1) Skutki te należą do etapu nazywanego wykonaniem decyzji, zarówno dobrowolnym (podporządkowanie się decyzji przez jej adresata), jak i przymusowym (egzekucja administracyjnoprawna).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistrat͡sɨjnɔˈpravnɨ, AS: admʹĩńistracyi ̯nopravny

Wiktionary

administracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest administracyjne; cecha tych, którzy są administracyjni

Wiktionary

Powiązane:

przym. administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

administracyjny

przymiotnik od: administracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z administracją i administrowaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piemont to jeden z dwudziestu regionów administracyjnych Włoch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ, AS: admʹĩńistracyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admin mos./mrz., administracja ż., administrator mos., administratorka ż., administratorskość ż., administratorstwo n., administratura ż., administratywista mos., administratywistka ż., administratywistyka ż., administrowanie n., adminka ż.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administratywistyczny, admiński

przysł. administracyjnie

Wiktionary

administrator

mężczyzna, który administruje, zarządza czymś; zarządca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca czymś

(1.2) inform. osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu

Wiktionary

- administrator nieruchomości – zarządca danej posesji.

- administrator rządu – zarządca danych terytoriów w krajach członkowskich Wspólnoty Narodów.

- administrator – w informatyce, zarządca danego systemu informatycznego (zobacz też: root).

- Administrator sieci informatycznej

- Administrator bazy danych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pełnię rolę administratora.

(1.2) Administrator ogłosił na portalu internetowym przerwę techniczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲiˈstratɔr, AS: admʹĩńistrator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administracja ż., administrowanie n., administratorstwo n.

:: fż. administratorka ż.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarządca

Wiktionary

administratorka

kobieta, która administruje, zarządza czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zu została naszą nową administratorką.

(1.1) Basia jest administratorką strony internetowej Towarzystwa Muzycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka, AS: admʹĩńistratorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administrowanie n., administratorstwo n., administracja ż.

:: fm. administrator m.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adminka

Wiktionary

administratorski

→ administrator, np. uprawnienia administratorskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący administratora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈtɔrsʲci, AS: admʹĩńistratorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administrowanie n., administratura ż., administratorstwo n., administrator m., administratorka ż.

przysł. administracyjnie

przym. administracyjny

czas. administrować

Wiktionary

administratorstwo

zarządzanie, administrowanie czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarządzanie, administrowanie czymś, także. uprawnienia do wykonywania takich czynności

(1.2) administrator z żoną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈtɔrstfɔ, AS: admʹĩńistratorstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administrator m., administratorka ż.; administracja ż., administrowanie n., administratura ż.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administracyjny

przysł. administratorsko, administracyjnie

Wiktionary

administratura

przestarzałe określenie na urząd administratora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urząd administratora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Godność egzarchy pełnił do likwidacji tejże administratury kościelnej w 1990.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admin mos./mrz., administracja ż., administrator mos., administratorka ż., administratorskość ż., administratorstwo n., administratywista mos., administratywistka ż., administratywistyka ż., administrowanie n., adminka ż.

czas. administrować ndk.

przym. administracyjny, administratorski, administratywistyczny, admiński

przysł. administracyjnie

Wiktionary

administratywista

specjalista w zakresie prawa administracyjnego

SJP.pl

administratywistka

→ administratywista

SJP.pl

Patrz:
administratywista

administrować

zarządzać czymś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Strona internetowa Parlamentu Kanady jest administrowana przez instytucje parlamentarne, to jest przez Senat i Izbę niższą Parlamentu wspólnie z parlamentarną Biblioteką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲiˈstrɔvat͡ɕ, AS: admʹĩńistrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administratura ż., administracja ż., administratorstwo n., administrator m., administratorka ż., administrowanie

przym. administracyjny, administratorski

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarządzać, zawiadywać

Wiktionary

administrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie czynności zarządczych, należących do administratora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Administrowanie państwem jest sztuką o wiele trudniejszą i bardziej skomplikowaną niż szpiegowanie czy prześladowanie przeciwników politycznych: przecież ci nowi mianowańcy nie dysponują wiedzą ekonomiczną ani nie mają pojęcia o problemach społecznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistrɔˈvãɲɛ, AS: admʹĩńistrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administratorstwo n., administrator m., administratorka ż., administracja ż., administratywistyka ż., administratywista m., administratywistka ż., administratura ż.

czas. administrować ndk.

przym. administracyjny, administratorski, administratywistyczny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) administracja, zarządzanie

Wiktionary

adminka

potocznie: administratorka (kobieta zarządzająca czymś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: admin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mirka jest adminką dwóch serwisów kobiecych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈmʲĩŋka, AS: admʹĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admin m., adminowanie n., administratura ż.

przym. admiński, administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) administratorka

Wiktionary

admiracja

książkowo: podziw, uwielbienie, zachwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. daw. przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admirator mos., admiratorka ż., admirowanie n.

czas. admirować ndk.

przym. admiracyjny

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podziw, uwielbienie, zachwyt

Wiktionary

admiracyjny

przymiotnik od: admiracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z admiracją, dotyczący admiracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiracja ż., admirator mos., admiratorka ż., admirowanie n.

czas. admirować ndk.

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

admiralicja

1. grupa najwyższych rangą oficerów marynarki wojennej;
2. w wielu krajach (np. w Wlk. Brytanii): kierownictwo marynarki wojennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) władze naczelne marynarki wojennej

(1.2) korpus admirałów

(1.3) budynek mieszczący admiralicję (1.1)

Wiktionary

Admiralicja – urząd sprawujący zwierzchnictwo nad marynarką wojenną, zajmujący się między innymi planowaniem rozwoju sił morskich, a także korpus admirałów.

Jest to także nazwa własna m.in. brytyjskiego i francuskiego kierownictwa marynarki wojennej (zob. admiralicja brytyjska). W niektórych państwach (m.in. Wielka Brytania) admiralicja pełni funkcję ministerstwa sił morskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadmʲiraˈlʲit͡sʲja, AS: admʹiralʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admirał m., admirałowa ż., admiralstwo n.

przym. admiralski

Wiktionary

admiralicyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z admiralicją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admirał mzw./mos.

Wiktionary

admiralski

→ admirał, np. flaga admiralska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) flaga admiralska

synonimy.

(1.1) admirałowy

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. admiralicja ż., admirał mzw./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) адміральскі

* bułgarski: (1.1) адмиралски

* czeski: (1.1) admirálský

* niemiecki: (1.1) w złożeniach Admirals-

* rosyjski: (1.1) адмиральский

* słowacki: (1.1) admirálsky

* słoweński: (1.1) admiralski

* ukraiński: (1.1) адміральський

źródła.

== admiralski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) admiralski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiralicja ż., admirał mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) admirałowy

Wiktionary

admiralstwo

tytuł, godność admirała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mar. urząd, godność admirała

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiralicja ż., admirałowa ż., admirał mos., admirałówna ż.

przym. admiralski, admiralicyjny

Wiktionary

admirator

wielbiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. wielbiciel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwudziestowieczny pisarz zyskał wielu admiratorów i naśladowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲiˈratɔr, AS: admʹirator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiracja ż., admirowanie n.

:: fż. admiratorka ż.

czas. admirować ndk.

przym. admiracyjny

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wielbiciel, miłośnik

Wiktionary

admiratorka

kobieta admirująca (darząca podziwem) kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wielbicielka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiracja ż., admirowanie n.

:: fm. admirator mos.

czas. admirować ndk.

przym. admiracyjny

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

admirał

najwyższy stopień w marynarce wojennej; oficer mający ten stopień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;

(1.2) mar. oficer mający stopień admirała (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

Wiktionary

Admirał (adm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej marynarce wojennej, odpowiadający generałowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Zasięg występowania admirała jest ogromny i rozciąga się na całej półkuli północnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈmʲiraw, AS: admʹirau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiralicja ż., admirałowa ż., admirałówna ż., admiralstwo n.

przym. admiralski, admiralicyjny

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) rusałka admirał

Wiktionary

admirałostwo

admirał z małżonką

SJP.pl

admirałowa

małżonka admirała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona admirała

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admirał m., admirałówna ż., admiralicja ż., admiralstwo n.

przym. admiralski

Wiktionary

admirałowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z admirałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do admirała

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) admiralski

Wiktionary

admirować

przestarzałe: podziwiać, uwielbiać kogoś lub coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. książk. podziwiać kogoś, uwielbiać go

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiracja ż., admirator mos., admiratorka ż., admirowanie n.

przym. admiracyjny

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

admirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. albo podn. podziwianie, uwielbianie kogoś lub czegoś

Wiktionary

Powiązane:

czas. admirować ndk.

rzecz. admiracja ż., admirator mos., admiratorka ż.

przym. admiracyjny

Wiktionary

admisja

dawniej: dopuszczenie do czegoś, zwłaszcza do jakiejś czynności prawnej; przyjęcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dopuszczenie; względy u kogoś

Wiktionary

admisyjny

→ admisja

SJP.pl

Patrz:
admisja

admitancja

przewodność czynna w równoległych układach elektrycznych R, L, C (rezystor, cewka, kondensator)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

Wiktionary

Admitancja, drożność – odwrotność impedancji, to wielkość fizyczna wyrażająca przewodność elektryczną pozorną w obwodach prądu przemiennego.

Y=Z^{-1}=1/Z,

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) przewodność pozorna, drożność; symbol. Y

Wiktionary

admitancyjny

→ admitancja

SJP.pl

Patrz:
admitancja

admonicja

przestarzałe: pouczenie, napomnienie, nagana, reprymenda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nagana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmɔ̃ˈɲit͡sʲja, AS: admõńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admonicyja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przygana, upomnienie, reprymenda

Wiktionary

admonicyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. upomnienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmɔ̃ɲiˈt͡sɨja, AS: admõńicyi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admonicja ż.

Wiktionary

adn

skrót od: Allgemeiner Deutscher Nachrichtendienst - agencja informacyjna byłej NRD

SJP.pl

adnominalny

w językoznawstwie:
1. łączący się z rzeczownikiem; przyrzeczownikowy;
2. przypadek adnominalny - przypadek, którym rządzi rzeczownik, np. dopełniacz: dom ojca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. zob. przyrzeczownikowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyrzeczownikowy

Wiktionary

adnotacja

krótka, dodatkowa notatka, informacja; dopisek, przypis, przypisek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uwaga, dopisek, przypisek, notatka

(1.2) inform. w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urzędniczka zrobiła adnotację na dole strony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadnɔˈtat͡sʲja, AS: adnotacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adnotowanie n.

czas. adnotować ndk.

Wiktionary

adnotacyjny

przymiotnik

(1.1) związany z adnotacją; mający charakter adnotacji, przypisu

Wiktionary

adnotować

pisać notatki, przypisy, dodatkowe uwagi

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pisać adnotacje, notatki, uwagi, przypisy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adnotacja ż., adnotowanie n.

Wiktionary

adnotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisanie adnotacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adnotacja ż.

czas. adnotować ndk.

Wiktionary

adnumeratywny

operator adnumeratywny - leksem niesamodzielny składniowo, tworzący związek z liczebnikiem, np. ponad, niespełna, około; przyliczebnik

SJP.pl

adobe

[czytaj: edołbi] amerykańskie przedsiębiorstwo komputerowe, producent oprogramowania graficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. bud. suszona na słońcu, niewypalana cegła

Wiktionary

- adobe – cegła suszona na słońcu

- Adobe Inc. – producent oprogramowania

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) glinobitka

Wiktionary

adolescencja

wiek młodzieńczy, młodość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wiek młodzieńczy;

Wiktionary

Dojrzewanie, adolescencja – okres życia między dzieciństwem a dorosłością, charakteryzujący się przeobrażeniami w budowie i wyglądzie ciała (dojrzewanie biologiczne), psychice – kształtowaniu osobowości (dojrzewanie psychiczne), postawach wobec płci (dojrzewanie psychoseksualne), pełnieniu roli społecznej (dojrzewanie społeczne).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) na studia idą ludzie najczęściej dziewiętnastoletni, czyli będący w okresie późnej adolescencji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adolescent mos.

przym. adolescencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dojrzewanie, dorastanie

Wiktionary

adolescencyjny

→ adolescencja; młodzieńczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. młodzieńczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adolescencja ż., adolescent mos.

Wiktionary

adolescent

dorastający młodzieniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dorastająca osoba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔˈlɛst͡sɛ̃nt, AS: adolescẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adolescencja ż.

przym. adolescencyjny

Wiktionary

adolescentka

→ adolescent

SJP.pl

Patrz:
adolescent

adoleskaria

stadium w rozwoju niektórych przywr, np. motylicy wątrobowej, kiedy cerkarie w wodzie tworzą osłonę przetrwalnikową

SJP.pl

Adoleskaria – typ metacerkarii (tj. larw przywr wnętrzniaków), których występowanie ograniczone jest wyłącznie do środowiska zewnętrznego.

Wikipedia

adolf

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Adolf – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów: adal – „szlachetny” oraz wolf – „wilk”. W Polsce imię to spotykane jest od XII–XIII w. Inne formy: Adulf, Odolf. Od tego imienia wywodzi się także imię Ado (Adon, Addo, Addon), będące jego zdrobnieniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój wykładowca historii Polski nosił imię Adolf.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadɔlf, AS: adolf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adolf m.

:: fż. Adolfina ż.

:: zdrobn. Adolfik

Wiktionary

adolfa

imię żeńskie

SJP.pl

Adolfa – żeński odpowiednik imienia Adolf (o znaczeniu „szlachetny wilk”).

Adolfa imieniny obchodzi: 11 lutego, 14 lutego, 19 kwietnia, 17 czerwca, 8 lipca i 21 sierpnia.

W innych językach:

- ang. – Adolpha, Adollpha

- węg. – Adolfa

Wikipedia

adolfek

zdrobnienie od: Adolf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobniała, poufała forma męskiego imienia Adolf

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A któż to jest ten mały dzidziuś w kaftaniku? • Toż to mały Adolfek, syn państwa Hitlerów!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adolf m., Adolfa ż., Adolfik m., adolf m., Dodek m.

przym. Adolfowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Adolfik, Dodek

Wiktionary

adolfina

imię żeńskie

SJP.pl

Adolfina – żeński odpowiednik (obok Adolfy) imienia Adolf.

Adolfina imieniny obchodzi: 9 lipca, na pamiątkę św. Adolfiny Diercks.

Zobacz też:

- (608) Adolfine - planetoida

Wikipedia

adolfininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adolfiny lub z nią związany

SJP.pl

adolfiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adolfy lub z nią związany

SJP.pl

adolfostwo

Adolf z małżonką; Adolfowie

SJP.pl

adolfowie

Adolf z małżonką; Adolfostwo

SJP.pl

adolfowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adolfa lub z nim związany

SJP.pl

adonai

jedno z zastępczych imion Boga występujące w Starym Testamencie, używane w liturgii żydowskiej (sporadycznie również w chrześcijańskiej) zamiast szczególnie czczonego imienia Jahwe; Adonaj

SJP.pl

Adonai lub Adonaj (hebr. אדני „Mój Pan”; jid. Adonoj) – określenie Boga Jahwe oddawane w przekładach jako Pan lub [Wszechwładny] Pan. Określenie Adonai wywodzone jest od hebrajskiego słowa adon, stosowanego do oznaczenia osoby sprawującej władzę. Najczęściej bywa ono tłumaczone jako „pan”. W Biblii bywa używane także łącznie z tetragramem JHWH – jako „Adonaj JHWH”. Taką formę Biblia Tysiąclecia oddaje jako „Panie mój, Boże”, zaś Biblia Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego jako „Panie Boże”. Polski słownik judaistyczny podaje, że prawdopodobnie taka forma określenia Boga była pierwotna, a dopiero później Adonai zaczęło być traktowane jako jedno z imion Boga. Według The International Standard Bible Encyclopedia z 1986 roku „forma ta podkreśla, że Jahwe jako «Pan» ma moc i suwerenną władzę”.

Wikipedia

adonaj

jedno z zastępczych imion Boga występujące w Starym Testamencie, używane w liturgii żydowskiej (sporadycznie również w chrześcijańskiej) zamiast szczególnie czczonego imienia Jahwe; Adonai

SJP.pl

Adonai lub Adonaj (hebr. אדני „Mój Pan”; jid. Adonoj) – określenie Boga Jahwe oddawane w przekładach jako Pan lub [Wszechwładny] Pan. Określenie Adonai wywodzone jest od hebrajskiego słowa adon, stosowanego do oznaczenia osoby sprawującej władzę. Najczęściej bywa ono tłumaczone jako „pan”. W Biblii bywa używane także łącznie z tetragramem JHWH – jako „Adonaj JHWH”. Taką formę Biblia Tysiąclecia oddaje jako „Panie mój, Boże”, zaś Biblia Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego jako „Panie Boże”. Polski słownik judaistyczny podaje, że prawdopodobnie taka forma określenia Boga była pierwotna, a dopiero później Adonai zaczęło być traktowane jako jedno z imion Boga. Według The International Standard Bible Encyclopedia z 1986 roku „forma ta podkreśla, że Jahwe jako «Pan» ma moc i suwerenną władzę”.

Wikipedia

adoniasz

Adoniasz (?-970 p.n.e.), syn Dawida, zgładzony na rozkaz swego brata - Salomona, rywala do tronu Izraela

SJP.pl

Adoniasz (hebr. אדוניה, Panem jest Jah) (ur. po 1010 p.n.e. w Hebronie, zm. ok. 970 p.n.e.) – syn Dawida, króla Izraela i Judy. U schyłku życia ojca rywalizował o sukcesję ze swoim przyrodnim bratem Salomonem. Po śmierci ojca i objęciu rządów przez Salomona został na polecenie tego ostatniego stracony.

Wikipedia

adoniczny

wiersz adoniczny - wiersz w poezji antycznej używany w inwokacjach do Adonisa; wiersz adonijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. w wersyfikacji: składający się z daktyla i trocheja (lub daktyli i trochejów)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adonis mos., adonis mos./mrz./mzw.

przym. adonijski, Adonisowy, adonisowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adonijski

Wiktionary

adonidyna

lek nasercowy, który występuje w miłku wiosennym

SJP.pl

adonijski

wiersz adonijski - wiersz w poezji antycznej używany w inwokacjach do Adonisa; wiersz adoniczny

SJP.pl

adonik

wiersz adonijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wiersz adoniczny (adonijski)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adonis mos., adonis mzw./mos./mrz.

przym. adoniczny, adonijski

Wiktionary

adonis

piękny, zadbany mężczyzna nadskakujący kobietom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Wiktionary

- Adonis – w mitologii greckiej ukochany bogini Afrodyty

- Adonis (miłek) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych

- Adonis – najstarsze znane żyjące drzewo Europy

- Adonis – planetoida o numerze katalogowym 2101

- Adonis – poemat epicki Giambattisty Marina

- Adonis – poemat Jeana de La Fontaine

- Adonis (Ali Ahmad Sa’id Isbir) – poeta arabski

- Adonis – grupa muzyczna

- Adonis – gra komputerowa dla Commodore 64

- Adonis – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim

- ADONIS – program do modelowania i zarządzania procesami biznesowymi

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) piękny jak Adonis

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) postać mitologiczna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. adonis mrz./mos./mzw.

przym. Adonisowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) por|Apollo|Parys.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Adonis

* angielski: (1.1) Adonis

* bośniacki: (1.1) Adonis

* bułgarski: (1.1) Адонис

* chorwacki: (1.1) Adonis

* czeski: (1.1) Adónis

* duński: (1.1) Adonis

* esperanto: (1.1) Adoniso

* estoński: (1.1) Adonis

* fiński: (1.1) Adonis

* francuski: (1.1) Adonis

* gruziński: (1.1) ადონისი

* hiszpański: (1.1) Adonis

* litewski: (1.1) Adonis

* niderlandzki: (1.1) Adonis

* niemiecki: (1.1) Adonis m.

* nowogrecki: (1.1) Άδωνις

* portugalski: (1.1) Adônis

* rosyjski: (1.1) Адонис

* rumuński: (1.1) Adonis

* słowacki: (1.1) Adonis m., Adónis m.

* słoweński: (1.1) Adonis

* szwedzki: (1.1) Adonis

* turecki: (1.1) Adonis

* ukraiński: (1.1) Адоніс m.

* węgierski: (1.1) Adónisz

* włoski: (1.1) Adone

źródła.

== Adonis (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Adonis.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Adonis

(1.2) przen. Adonis

(1.3) imię|angielski|m.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɔ̃ɲis, AS: adõńis

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adonis mrz./mos./mzw.

przym. Adonisowy

Wiktionary

adonisowy

przymiotnik od: adonis

SJP.pl

adopciny

żartobliwie: rocznica dnia adopcji zwierzęcia domowego

SJP.pl

adopcja

1. akt prawny dotyczący uznania cudzego dziecka za własne; przysposobienie, usynowienie; adoptacja;
2. przyjęcie obcego prawa za prawo obowiązujące w danym kraju;
3. dawniej: przyjęcie do rodu szlacheckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. prawne uznanie obcego dziecka za własne;

(1.2) przygarnięcie zwierzęcia (np. bezdomnego, ze schroniska)

(1.3) praw. przyjęcie przez jeden kraj prawa innego kraju

(1.4) daw. przyjęcie do rodu, stanu rycerskiego itp.

Wiktionary

Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Współcześnie w polskim prawie adopcja występuje pod nazwą przysposobienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɔpt͡sʲja, AS: adopcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoptowanie n., adoptacja ż.

czas. adoptować ndk., zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przysposobienie, usynowienie, adoptacja

Wiktionary

adopcjanizm

doktryna teologiczna z końca II wieku głosząca, że Chrystus stał się Synem Bożym dopiero w wyniku adopcji przez Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

Wiktionary

Adopcjanizm – zróżnicowany zespół poglądów teologicznych głoszących, że Jezus był tylko adoptowanym, a nie naturalnym Synem Bożym, zbliżony do monarchianizmu, przez Kościół katolicki uznany za herezję. Po raz pierwszy wystąpił u ebionitów, następnie w teologii antiocheńskiej (np. u Pawła z Samosaty), w VIII-wiecznej Hiszpanii i na XII-wiecznym Zachodzie. W XVI i XVII w. poglądy adopcjanistyczne przyjęli Bracia Polscy (m.in. Szymon Budny i Faust Socyn).

Wikipedia

adopcyjny

przymiotnik od: adopcja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z adopcją, dotyczący adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszy w Polsce prototypowy ośrodek adopcyjny powstał w 1960 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptowanie n., adoptacja ż.

czas. adoptować ndk. dk.

Wiktionary

adoptacja

w prawie: akt prawny, na mocy którego adoptowane dziecko nabywa praw do nazwiska i do dziedziczenia; przysposobienie, usynowienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. adopcja, usynowienie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptowanie n., zaadoptowanie n.

czas. adoptować ndk., zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

adoptować

dokonywać (dokonać) adopcji

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) dokonywać / dokonać adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znana aktorka Angelina Jolie adoptowała w czwartek trzyletniego wietnamskiego chłopca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ, AS: adoptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptacja ż., adoptowanie n.

czas. zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

adoptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie lub dokonanie adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adoptowanie dziecka stało się momentem przełomowym w ich życiu.

(1.1) Adoptowanie psa z tego schroniska nic nie kosztuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔptɔˈvãɲɛ, AS: adoptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptacja ż.

czas. adoptować ndk./dk., zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adopcja

Wiktionary

adoracja

1. uwielbienie, podziwianie, wyrażane w widoczne dla innych lub adorowanej osoby sposób;
2. w religii: oddawanie czci Bogu lub świętym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zachwyt kimś wyrażany w taki sposób, aby ten ktoś to widział

(1.2) rel. ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym

(1.3) szt. rel. motyw w sztuce religijnej przedstawiający oddawanie czci nowo narodzonemu Chrystusowi

Wiktionary

Adoracja

- okazywanie uwielbienia, zachwytu, podziwu; przejawy czci

- w religiach: ceremonialne oddawania czci Bogu

- Adoracja Najświętszego Sakramentu

- Wieczysta adoracja

Malarstwo

- Adoracja Dzieciątka – obraz Stephana Lochnera

- Adoracja Dzieciątka – obraz Hieronima Boscha

- Adoracja Dzieciątka Jezus – dzieło anonimowego artysty, zwanego Mistrzem Ołtarza z Trzeboni

- Adoracja Dzieciątka przez Trzech Króli (Adoracja Dzieciątka) – obraz anonimowego artysty

- Adoracja Dzieciątka – obraz Lorenza Lotta

- Adoracja Mistycznego Baranka (Ołtarz Gandawski)

- Adoracja Pasterzy – obraz Domenica Ghirlandaia

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Panie z sodalicji mariańskiej poszły na adorację eucharystyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔˈrat͡sʲja, AS: adoracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adorator mos., adorant mos., adoratorka ż., adorowanie n.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

adoracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest adoracyjne; cecha tych, którzy są adoracyjni

Wiktionary

Powiązane:

przym. adoracyjny

przysł. adoracyjnie

Wiktionary

adoracyjny

przymiotnik od: adoracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adorowaniem kogoś lub czego

(1.2) rel. związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Czuwanie będzie miało charakter adoracyjny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoratorka ż., adorowanie n., adorator mos., adoracja ż., adoracyjność ż.

czas. adorować ndk.

Wiktionary

adorant

w malarstwie i rzeźbie: postać (najczęściej wyobrażająca fundatora) ze złożonymi rękami w geście uwielbienia (adoracji), klęcząca u stóp Chrystusa lub Marii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. rel. w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;

Wiktionary

Adorant – w malarstwie lub rzeźbie sakralnej postać klęcząca u stóp postaci Jezusa Chrystusa lub Marii, składająca ręce w geście uwielbienia, czyli adoracji.

Najczęściej w tej postaci można się dopatrzeć fundatora dzieła. W ikonografii chrześcijańskiej element ten pojawia się w okresie sztuki bizantyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adoratorka ż., adorowanie n., adorator mos., adoracja ż.

czas. adorować

Wiktionary

adorator

książkowo: mężczyzna zabiegający o względy kobiety; amant, wielbiciel, uwodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza nowa praktykantka jest zawsze otoczona przez grono adoratorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔˈratɔr, AS: adorator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoracja ż., adorowanie n., adorant m.

:: fż. adoratorka ż.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amant, konkurent, uwodziciel, wielbiciel; pot. absztyfikant

Wiktionary

adoratorka

1. książkowo: kobieta zabiegająca o względy mężczyzny; amantka, wielbicielka, uwodzicielka;
2. członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego: Zgromadzenie Sióstr Adoratorek Krwi Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: adorator

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naiwna ziemska adoratorka nie powinna była zapuszczać żurawia w jego przeszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔraˈtɔrka, AS: adoratorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoracja ż., adorowanie n., adorant m.

:: fm. adorator m.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

adoratorki

1. książkowo: kobieta zabiegająca o względy mężczyzny; amantka, wielbicielka, uwodzicielka;
2. członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego: Zgromadzenie Sióstr Adoratorek Krwi Chrystusa

SJP.pl

adorno

Theodor Adorno (właściwie Theodor Wiesengrund) (1903-69), niemiecki filozof, socjolog i muzykolog

SJP.pl

- Antoniotto de Botta-Adorno – włoski wojskowy.

- Omar Adorno − portorykański bokser, olimpijczyk

- Theodor Adorno (właśc. Theodor Ludwig Wiesengrund) – niemiecki filozof, socjolog, teoretyk muzyki i kompozytor.

Wikipedia

adornować

dawniej:
1. upiększać, dekorować, zdobić;
2. powiększać, uzupełniać

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) daw. ozdabiać, dekorować; ozdobić, udekorować

(1.2) daw. powiększać, uzupełniać; powiększyć, uzupełnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔrˈnɔvat͡ɕ, AS: adornovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adornowanie n., adornacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ozdabiać/ozdobić, przyozdabiać/przyozdobić, dekorować/udekorować, upiększać/upiększyć

Wiktionary

adornowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. ozdabianie

(1.2) daw. powiększanie, uzupełnianie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔrnɔˈvãɲɛ, AS: adornovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adornacja ż.

czas. adornować ndk.

Wiktionary

adorować

1. starać się o czyjeś względy, zachwycać się kimś lub czymś; admirować;
2. oddawać cześć religijną

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

(1.2) rel. oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Proszę księdza, mam takie jedno pytanko, jak adoruje się Najświętszy Sakrament?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔˈrɔvat͡ɕ, AS: adorovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoracja ż., adorowanie n., adorator m., adoratorka ż., adorant m.

przym. adoracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) emablować, wielbić, ubóstwiać

(1.2) czcić

Wiktionary

adorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uwielbianie kogoś, zachwycanie się kimś, otaczanie kogoś uwielbieniem

(1.2) rel. oddawanie czci Bogu lub obiektom kultu religijnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę, że Krzyśkowi w końcu znudzi się adorowanie Basi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔrɔˈvãɲɛ, AS: adorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoracja ż., adorant m., adorator m., adoratorka ż.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adoracja

Wiktionary

adp

[czytaj: a-de-pe] adenozynodifosforan

SJP.pl

adr

[czytaj: a-de-ER] skrót angielskiego: American Depository Receipt - Amerykański Kwit Depozytowy, papier wartościowy emitowany przez banki amerykańskie w celu ułatwienia tamtejszym inwestorom lokowania kapitału w akcje zagraniczne

SJP.pl

adra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jaśniejsza lub ciemniejsza żyła na kamieniu albo na drzewie, naturalna lub sztuczna

Wiktionary

- Adra – arabskie imię żeńskie

- Adra – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Harku

- Adra – gmina w Hiszpanii, w prowincji Almería, w Andaluzji

- Adra – miasto w Syrii w muhafazie Damaszek

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adrowanie n.

czas. adrować

Wiktionary

adramelek

Adramelech, Adramelek, Adar-malik (król ognia) – upadły anioł, demon i bóstwo. Utożsamiany z Anu i Molochem. Centrum kultu Adramelecha znajdowało się w mieście Sefarwaim.

Według Biblii (2 Ks. Król. 17, 31) Sefarwaici palili swoje dzieci na jego cześć. W chrześcijaństwie uznany za demona, upadłego anioła. Przed upadkiem należał do Chóru Tronów.

Wikipedia

adramyttion

Edremit – miasto w Turcji w prowincji Balıkesir, niedaleko greckiej wyspy Lesbos.

Według danych na rok 2009 miasto zamieszkiwało 50 464 osób.

W starożytności miasto nazywało się Adramyttion (gr. Άδραμύττιον, łac. Adramyttium) i zostało wspomniane w Nowym Testamencie (Dz 27,2). Miasto zbudował Adramys, brata ostatniego króla Lidii – Krezusa. Miasto przyjęło greckich uchodźców, którzy w roku 422 p.n.e. osiedlili się wygnani ze swej ojczyzny.

Wikipedia

adrar

1. miasto i oaza w środkowej Algierii;
2. pustynny płaskowyż w Mauretanii

SJP.pl

- Adrar – miasto w Algierii

- Adrar – prowincja Algierii

- Adrar – masyw górski w Algierii

- Adrar Afao – szczyt górski w Algierii

- Adrar – płaskowyż w północnej Mauretanii

- Adrar – region Mauretanii

- Adrar des Iforas – płaskowyż w północno-wschodnim Mali

Wikipedia

adrast

Adrastos (gr. Ἄδραστος Ádrastos, łac. Adrastus) – w mitologii greckiej król Argos, greckiego miasta w Argolidzie.

Uchodził za syna Talaosa i Lizymachy. Ojciec jego został zabity przez Amfiaraosa. Adrastos uciekł do swego dziadka ze strony matki. Po jego śmierci został królem Sykionu. Powrócił jednak do Argos po pogodzeniu się z zabójcą ojca.

Wikipedia

adrastea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z księżyców Jowisza;

Wiktionary

- Adrastea – nimfa, opiekunka gór, bogini sprawiedliwości, piastunka Zeusa.

- Nazwa Adrastea była stosowana, zwłaszcza przez orfików, jako zamiennik lub przydomek takich bóstw jak Rea, Kybele, Ananke, Nemezis, Dike.

- Adrastea – księżyc Jowisza

- (239) Adrastea – planetoida

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adrastea jest najmniejszym z czterech wewnętrznych księżyców Jowisza.

Wiktionary

adrenalina

hormon, mediator układu nerwowego należący do katecholamin, wytwarzany przez rdzeń nadnerczy i zakończenia włókien pozazwojowych współczulnego układu nerwowego; suprarenina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

Wiktionary

Adrenalina, epinefryna – organiczny związek chemiczny, hormon zwierzęcy i neuroprzekaźnik katecholaminowy wytwarzany przez gruczoły dokrewne pochodzące z grzebienia nerwowego (rdzeń nadnerczy, ciałka przyzwojowe, komórki C tarczycy) i wydzielany na zakończeniach włókien współczulnego układu nerwowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skoki na bungee podwyższają poziom adrenaliny w organizmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛ̃naˈlʲĩna, AS: adrẽnalʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) epinefryna

Wiktionary

adrenalinowy

związany z adrenaliną, dotyczący adrenaliny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. związany z adrenaliną, dotyczący działania adrenaliny

Wiktionary

adrenergiczny

w fizjologii: działający dzięki adrenalinie lub noradrenalinie

SJP.pl

adrenokortykotropina

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki; kortykotropina; ACTH

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. hormon pobudzający korę nadnerczy do wytwarzania przez nią hormonów

Wiktionary

Hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina, skrót: ACTH) – hormon peptydowy przysadki mózgowej, zaliczany do hormonów tropowych. Pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortykosteroidów, mineralokortykoidów (w nieznacznym stopniu) oraz androgenów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adrenokortykotropina jest kluczowym hormonem w układzie podwzgórze-przysadka-nadnercza, który reguluje wiele procesów fizjologicznych, zwłaszcza w odpowiedzi na stres.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adrenokortykotropowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kortykotropina, hormon adrenokortykotropowy, skr. ACTH

Wiktionary

adres

1. określenie miejsca zamieszkania;
2. ciąg znaków kierujący na czyjąś stronę w sieci komputerowej;
3. dokładnie określone miejsce przechowywania danych w pamięci elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczt. urz. informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(1.2) inform. numer komórki pamięci komputera

(1.3) inform. ciąg znaków identyfikujący urządzenie, konto E-mail, stronę WWW itp. w sieci komputerowej, w szczególności w Internecie

(1.4) przest. zbiorowa petycja do władz lub jej wysokiego przedstawiciela

(1.5) daw. zręczność, spryt

Wiktionary

- adres pocztowy (poczty tradycyjnej)

- adres poczty elektronicznej

- adres elektroniczny (termin prawniczy)

- adres strony internetowej (URL)

- adres IP (w sieciach komputerowych, w Internecie)

- adres pamięci (w pamięci komputerowej)

- adres fizyczny (pamięci fizycznej komputera, karty sieciowej)

- MAC adres (adres fizyczny karty sieciowej)

- adres bezwzględny (w pamięci komputerowej, w arkuszu kalkulacyjnym, w systemie plików, w Internecie)

- adres jako pismo polityczne

- adres hołdowniczy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poprosiłem o adres firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadrɛs, AS: adres

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adresant mos., adresantka ż., adresat mos., adresatka ż., adresarka ż., adresograf mrz., adresografia ż., adresówka ż., adresowanie n., zaadresowanie n., adresatywność ż., adresacja ż., adresowalność ż.

:: zdrobn. adresik mrz.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy, adresatywny

przyim. pod adresem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miejsce stałego pobytu, miejsce zamieszkania

Wiktionary

adresacja

w informatyce: przydzielanie adresu IP

SJP.pl

adresant

osoba wysyłająca list; nadawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto wysyła przekaz, wiadomość, list, itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adresantem tej wiadomości jest lokalna administracja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adres mrz., adresat mos., adresatka ż.

:: fż. adresantka ż.

czas. adresować, zaadresować

przym. adresowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadawca

Wiktionary

adresantka

→ adresant

SJP.pl

Patrz:
adresant

adresarka

maszyna do drukowania adresów na przesyłkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do drukowania adresów na masowych przesyłkach;

Wiktionary

Adresarka, adrema, adresograf, adresator, maszyna adresująca – maszyna do drukowania krótkich tekstów (zwykle adresów) na masowych przesyłkach.

W klasycznej wersji teksty do nadrukowania wytłaczane były na metalowych płytkach (cynkowych lub aluminiowych), wybieranych w adresarce ze specjalnego podajnika. W najnowszych rozwiązaniach jest to rodzaj sterowanej komputerem drukarki typu heavy duty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsarka, AS: adresarka

Wiktionary

Powiązane:

czas. adresować

rzecz. adresik mrz., zaadresowanie n., adres, adresowanie

Wiktionary

adresat

odbiorca;
1. osoba, do której jest adresowany list, przesyłka itp.;
2. grupa osób, określone środowisko, do którego kierowana jest wypowiedź, utwór literacki, filmowy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poczt. osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

(1.2) osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) List został dostarczony do adresata.

(1.2) Adresatami tego utworu są wszyscy Polacy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdrɛsat, AS: adresat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adres m., adresowanie n.

:: fż. adresatka ż.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) nadawca

(1.2) nadawca

hiperonimy.

(1.1) odbiorca

(1.2) odbiorca

hiponimy.

(1.2) słuchacz

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. adres m., adresowanie n.

:: fż. adresatka ż.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|adres.

(1.2) etym|franc|adresser.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) addressee; (1.2) audience

* baskijski: (1.1) hartzaile

* białoruski: (1.1) адрасат m.; (1.2) адрасат m.

* bułgarski: (1.1) адресат m.

* chorwacki: (1.1) adresat m., primatelj m.

* czeski: (1.1) adresát

* duński: (1.1) adressat w., modtager w.; (1.2) modtager w.

* esperanto: (1.1) adresato

* francuski: (1.1) destinataire m.

* hiszpański: (1.1) destinatario m.; (1.2) destinatario m.

* indonezyjski: (1.1) penerima

* islandzki: (1.1) viðtakandi bréfs m.

* jidysz: (1.1) אַדרעסאַט m. (adresat)

* niemiecki: (1.1) Adressat m., Empfänger m.

* norweski (bokmål): (1.1) adressat m.

* nowogrecki: (1.1) αποδέκτης m., παραλήπτης m.

* rosyjski: (1.1) адресат m.; (1.2) адресат m.

* słowacki: (1.1) adresát

* szwedzki: (1.1) adressat w., mottagare w.; (1.2) adressat w.

* ukraiński: (1.1) адресат m.; (1.2) адресат m.

* węgierski: (1.1) címzett

* włoski: (1.1) destinatario m.

źródła.

== adresat (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) adresat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) primatelj

Wiktionary

adresatka

odbiorczyni;
1. kobieta, do której jest adresowany list, przesyłka itp.;
2. kobieta, do której coś jest skierowane, np. film, wypowiedź, projekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, do której coś jest adresowane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlaczego otwierasz ten list? Przecież to nie ty jesteś jego adresatką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsatka, AS: adresatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adres m., adresowanie n.

:: fm. adresat m.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

adresatywny

dotyczący bezpośrednio adresata, np. forma adresatywna

SJP.pl

adresik

zdrobnienie od: adres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: adres

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adres m., adresat mos., adresatka ż., adresarka ż., adresówka ż., adresowalność ż., adresowanie n., zaadresowanie n., adresatywność ż., adresacja ż.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy, adresatywny

Wiktionary

adresograf

urządzenie do drukowania adresów; adresarka

SJP.pl

Adresarka, adrema, adresograf, adresator, maszyna adresująca – maszyna do drukowania krótkich tekstów (zwykle adresów) na masowych przesyłkach.

W klasycznej wersji teksty do nadrukowania wytłaczane były na metalowych płytkach (cynkowych lub aluminiowych), wybieranych w adresarce ze specjalnego podajnika. W najnowszych rozwiązaniach jest to rodzaj sterowanej komputerem drukarki typu heavy duty.

Wikipedia

adresografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. metoda nadrukowywania adresów na przesyłkach

(1.2) dział przedsiębiorstwa zajmujący się gromadzeniem danych adresowych osób i instytucji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Dział adresografii musi dbać o poprawność danych adresowych.

Wiktionary

adresomania

mania składania adresów (pism zbiorowych wystosowanych do władz lub osób wybitnych, zajmujących wysokie stanowisko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. mania składania adresów (zbiorowych petycji do władz lub jej wysokich przedstawicieli)

Wiktionary

adresować

1. wpisywać adres
2. kierować do kogoś wypowiedź, utwór literacki, filmowy itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) umieszczać adres na liście, przesyłkę

(1.2) odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poczta apeluje: podpisuj się swoim prawdziwym imieniem i nazwiskiem oraz prawidłowo adresuj listy.

(1.2) Obejrzymy sztukę, która – choć adresowana do młodych widzów – dorosłym pójdzie w pięty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ, AS: adresovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adresant mos., adresik mrz., adres m., adresat m., adresatka ż., adresówka ż., adresarka ż., adresowanie n., zaadresowanie n.

czas. zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kierować, zwracać się

Wiktionary

adresowalność

→ adresowalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest adresowalne

Wiktionary

Patrz:
adresowalny
Powiązane:

przym. adresowalny

przysł. adresowalnie

rzecz. zaadresowanie n., adres mrz., adresowanie n., adresik mrz.

Wiktionary

adresowalny

specjalny, zindywidualizowany, np. reklamy adresowalne

SJP.pl

adresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umieszczanie adresu na liście lub innej przesyłce

(1.2) przen. odnoszenie, kierowanie czegoś do jakiejś osoby lub podmiotu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛsɔˈvãɲɛ, AS: adresovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaadresowanie n., adres m., adresik m., adresówka ż., adresarka ż., adresat m., adresatka ż., adresowalność ż.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

adresówka

1. mały identyfikator zwierzęcia domowego, doczepiany do obroży;
2. środowiskowo: firmowa pieczątka z adresem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adresówka pomaga w identyfikacji zwierzęcia w razie jego zaginięcia.

(1.1) Psy bez adresówek trafiają do schronisk (…). Wielu takich sytuacji można uniknąć poprzez prosty system: zawieszka przy obroży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsufka, AS: adresufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adres m., adresat m., adresatka ż., zaadresowanie n., adresowanie n., zaadresowanie n.

:: zdrobn. adresik m.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawieszka

Wiktionary

adresownik

notes do zapisywania adresów

SJP.pl

adresowo-wysyłkowy

związany z adresowaniem, jak i wysyłką (np. adresowo-wysyłkowe usługi)

SJP.pl

adresowy

związany z adresem, dotyczący adresu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący adresu, związany z adresem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsɔvɨ, AS: adresovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adresant mos., adresik mrz., adresatka ż., zaadresowanie n., adres m., adresowanie n., adresat mos., adresówka ż.

czas. adresować ndk.

Wiktionary

adret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;

Wiktionary

Adret (dosłoneczny stok) – termin geograficzny określający stok góry lub wzgórza będące bardziej nasłonecznione w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego. Na półkuli północnej są to stoki południowe (eksponowane na południe), natomiast na półkuli południowej – północne (eksponowane na północ).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) stok dosłoneczny

antonimy.

(1.1) stok odsłoneczny

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|adret. → etym|okcytański|adrech. lub etym|okcytański|adreit. → zwrócony na południe

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) adret

* francuski: (1.1) adret m.

* niderlandzki: (1.1) zonzijde

* niemiecki: (1.1) Sonnenseite f

* włoski: (1.1) adret

źródła.

== adret (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) zub. zręczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stok dosłoneczny

Wiktionary

adria

tkanina wełniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Wiktionary

- Adria – miasto we Włoszech

- Adria – imię żeńskie, zdrobnienie imion Adriana, Adrianna

- adria – tkanina wełniana

- Adria – lokal w Warszawie otwarty w 1931

- Adria – kinoteatr w Bydgoszczy

- Adria Airways – słoweńskie narodowe linie lotnicze, należące do sojuszu Star Alliance

- Adria Mobil – słoweńskie przedsiębiorstwo produkujące przyczepy kempingowe i samochody typu kamper

- Wielka Adria – kontynent znajdujący się pod Europą

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na północy, w pobliżu ujścia Padu spotykamy dwa bogate miasta, Adrię i Spinę. Oba miały na pewno greckich, jak i etruskich mieszkańców. (…) Rozkwit tak Adrii, jak i Spiny przypada na drugą połowę w. VI i pierwszą V, gdy cała pobliska kraina znajdowała się w rękach Etrusków.

(1.1) W drugiej połowie II wieku przed Chr. Adria została włączona w sieć dróg rzymskich (…), a tym samym w sferę politycznego i ekonomicznego oddziaływania Rzymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadrʲja, AS: adrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adriatyk mrz., adria ż.

przym. adriatycki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adriatyk mrz., adria ż.

przym. adriatycki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adria

* francuski: (1.1) Adria

* hiszpański: (1.1) Adria

* kataloński: (1.1) Adria

* litewski: (1.1) Adrija

* niemiecki: (1.1) Adria n.

* rosyjski: (1.1) Адрия ż.

* słowacki: (1.1) Adria ż.

* włoski: (1.1) Adria ż.

źródła.

== Adria (język angielski.) ==

thumb|Adria (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Adria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adrian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Adriana

Wiktionary

- Adrian – imię męskie

- „Adrian” – fabryka rajstop w Zgierzu

- Adrian – typ francuskich hełmów

- Adrian– wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Gurghiu

- Adrian – patriarcha moskiewski i całej Rusi

- Adrian (ur. 1952) – duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Konstantynopolitańskiego

- Adrian (1951-2005) – zwierzchnik Rosyjskiej Prawosławnej Cerkwi Staroobrzędowej

- Adrian(ur. 1943) – biskup Kościoła Prawosławnego Ukrainy

- Adrian(ur. 1951) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkałem Adriana i umówiliśmy się na kręgle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadrʲjãn, AS: adrʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adrianowa ż.

:: fż. Adriana ż.

:: zdrobn. Adrianek m., Adek m., Aduś m.

Wiktionary

adriana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Adrian

Wiktionary

- Adriana (Adrianna) – imię żeńskie

- Adriana – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych

- Adriana – planetoida o numerze katalogowym 820

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię ż|D=Adriany.

synonimy.

(1.1) war. Adrianna; zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: war. Adrianna ż.

:: zdrobn. Adrianka ż., Ada ż., Adusia ż., Adunia ż.

:: fm. Adrian mos.

przym. przest. gwara. Adrianin, Adrianowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adriana

* bułgarski: (1.1) Адриана ż.

* hiszpański: (1.1) Adriana ż.

* karpatorusiński: (1.1) Адріана ż.

* kataloński: (1.1) Adriana ż.

* rosyjski: (1.1) Адриана ż.

* słowacki: (1.1) Adriána ż.

* ukraiński: (1.1) Адріана ż.

* węgierski: (1.1) Adrienn

* włoski: (1.1) Adriana ż.

źródła.

== Adriana (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Adrianna, Adriana

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdrʲjãna, AS: adrʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: war. Adrianna ż.

:: zdrobn. Adrianka ż., Ada ż., Adusia ż., Adunia ż.

:: fm. Adrian mos.

przym. przest. gwara. Adrianin, Adrianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Adrianna; zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

Wiktionary

adrianek

zdrobnienie od: Adrian (imię męskie)

SJP.pl

adrianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adriany lub z nią związany

SJP.pl

adrianna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Adrianna, Adriana – imię żeńskie; żeński odpowiednik imienia Adrian. Imię to pojawiło się w starożytnym Rzymie. Pochodzi od męskiego imienia Hadrian lub Adrian, to znaczy należący do miasta Hadrii w Picenum (Włochy). Częściej – w formie Adrian – nadawano je chłopcom. Jako imię żeńskie w zapiskach po raz pierwszy znalazło się około 1350 roku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię ż|D=Adrianny.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adriana ż.

:: fm. Adrian mos.

:: zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adriana

* rosyjski: (1.1) Адрианна ż.

* włoski: (1.1) Adriana ż.

źródła.

== Adrianna (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdrʲjãnːa, AS: adrʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adriana ż.

:: fm. Adrian mos.

:: zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adriana ż.

:: fm. Adrian mos.

:: zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Adriana

* rosyjski: (1.1) Адрианна ż.

* włoski: (1.1) Adriana ż.

źródła.

== Adrianna (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adrianniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adrianny lub z nią związany

SJP.pl

adrianopol

miasto w europejskiej części Turcji (turecka nazwa: Edirne)

SJP.pl

Edirne lub Adrianopol (gr. Αδριανούπολη, Adrianopoli, bułg. Одрин, Odrin) – miasto w europejskiej, północno-zachodniej części Turcji, na Nizinie Trackiej, przy ujściu rzeki Tundża do Maricy, w pobliżu granicy z Grecją oraz Bułgarią.

Wikipedia

adrianopolski

→ Adrianopol (dawna nazwa Edirne, miasta w Turcji)

SJP.pl

adrianostwo

Adrian z małżonką; Adrianowie

SJP.pl

adrianowie

Adrian z małżonką; Adrianostwo

SJP.pl

adrianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adriana lub z nim związany

SJP.pl

adriatycki

→ Adriatyk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim)

Wiktionary

Patrz:
Adriatyk
Powiązane:

rzecz. adria ż., Adriatyk mrz., Adria ż.

Wiktionary

adriatyk

Morze Adriatyckie; morze u południowych wybrzeży Europy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) zob. Morze Adriatyckie.

Wiktionary

Morze Adriatyckie lub Adriatyk (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Oddziela półwyspy Apeniński od Bałkańskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do Adriatyku uchodzą rzeki Pad i Neretwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdrʲjatɨk, AS: adrʹi ̯atyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adria ż., Adria ż.

przym. adriatycki

Wiktionary

adrować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać sztuczne adry, inkrustować wyroby stolarskie drzewem lub metalem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adra ż., adrowanie n.

Wiktionary

adrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie sztucznych adr, inkrustowanie wyrobów stolarskich drzewem lub metalem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adra ż.

czas. adrować ndk.

Wiktionary

adryjański

przymiotnik

(1.1) stpol. adriatycki

Wiktionary

adryjski

przymiotnik od: Adria (miasto we Włoszech)

SJP.pl

adscripticii

[czytaj: adskriptic-i-i] w średniowieczu poddani chłopi, którzy nie mogli opuścić ziemi bez zgody pana

SJP.pl

adsl

[czytaj: a-de-es-EL] skrót angielskiego: Asymmetric Digital Subscriber Line - odmiana technologii DSL, umożliwiająca asymetryczny dostęp do Internetu (przesył danych do użytkownika odbywa się z większą prędkością niż od użytkownika)

SJP.pl

adsorbat

substancja, która ulega adsorpcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja ulegająca zagęszczeniu w procesie adsorpcji

Wiktionary

Sorpcja – pochłanianie jednej substancji (gazów, par cieczy, par substancji stałych i ciał rozpuszczonych w cieczach), zwanej sorbatem, przez inną substancję (ciało porowate), zwaną sorbentem.

Procesom sorpcyjnym często towarzyszą inne, jak powierzchniowe wytrącanie się trudno rozpuszczalnych soli (właściwości roztworu przy granicy faz są często inne niż w głębi roztworu, na przykład może być zmieniona przenikalność dielektryczna).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorbent

substancja stała, na której powierzchni zachodzi adsorpcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja, na której powierzchni zachodzi adsorpcja

Wiktionary

Adsorbent – ciało o bardzo rozwiniętej powierzchni, na której zachodzi proces polegający na powierzchniowym wiązaniu cząsteczek płynu (cieczy lub gazu) przez cząstki cieczy lub ciała stałego, zwany adsorpcją. Powoduje to zatężanie substancji rozcieńczonej (adsorbatu). Adsorbenty można podzielić według różnych cech:

- dyspersji:

- o dużej dyspersji zewnętrznej, tj. nieporowate (dymy, sadze, powierzchnia rzędu 100–500 m^2/g)

- o dużej dyspersji wewnętrznej, tj. porowate (węgiel aktywny, żel krzemionkowy, sita molekularne, zeolity) powierzchnia rzędu 10–1000 m^2/g i więcej

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) adsorbatzaile

* francuski: (1.1) adsorbant m.

źródła.

== adsorbent (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-CandyKayak-adsorbent.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. adsorbent

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: atˈsɔrbɛ̃nt, AS: atsorbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorber

urządzenie przemysłowe wykorzystywane w procesie adsorpcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. urządzenie służące do oddzielania składników z mieszaniny gazowej lub ciekłej

Wiktionary

Adsorber – urządzenie służące do prowadzenia procesu adsorpcji.

Stosuje się go w celu:

- oczyszczania gazów, cieczy lub roztworów z niepożądanych domieszek (np: usuwanie związków siarki lub gazów trujących, oczyszczanie i odbarwianie olejów jadalnych),

- adsorbowaniu cennych składników z mieszaniny gazów, cieczy lub roztworów (np: odzyskiwanie rozpuszczalników).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorbować

wiązać cząstki cieczy lub gazu; dokonywać adsorpcji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. wiązać cząsteczki cieczy lub gazu na powierzchni ciała stałego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. fiz. skupianie, wiązanie cząsteczki cieczy lub gazu na powierzchni ciała stałego

Wiktionary

Powiązane:

czas. adsorbować

rzecz. absorbent mrz., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

adsorpcja

1. wiązanie cząsteczek cieczy lub gazu przez ciało stałe;
2. jeden z etapów infekcji wirusowej polegający na przylgnięciu wirusa do zewnętrznej strony błony komórkowej komórki żywiciela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

Wiktionary

Adsorpcja – proces wiązania się cząsteczek, atomów lub jonów na powierzchni lub granicy faz fizycznych, powodujący lokalne zmiany stężenia. Adsorpcji nie należy mylić z absorpcją, która jest procesem wnikania do wnętrza fazy. Adsorpcję, absorpcję i wymianę jonową przyjęło się wspólnie nazywać procesami sorpcji.

Proces odwrotny do adsorpcji, absorpcji czy ogólnie sorpcji to desorpcja.

W przemyśle proces adsorpcji i desorpcji prowadzi się z użyciem adsorberów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: atˈsɔrpt͡sʲja, AS: atsorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorpcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest adsorpcyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. adsorpcyjny

przysł. adsorpcyjnie

Wiktionary

adsorpcyjny

przymiotnik od: adsorpcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z adsorpcją, dotyczący adsorpcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcyjność ż., absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adstrat

rodzaj języka, z którego bierze się zapożyczenia w państwach wielojęzycznych

SJP.pl

adstryngencja

Wikipedia

adsubstantywny

operator adsubstantatywny - leksem mający cechy właściwe liczebnikom, jednak wchodzący w związki z przyimkami w wyrażeniach przyimkowych, np. tuż, zaraz, gdzieś; przywyrazek

SJP.pl

adua

miasto w Etiopii

SJP.pl

Adua (także: Adowa, Adwa, Aduwa) – miasto w północnej Etiopii, w prowincji Tigraj (dawna nazwa Tigre), na wysokości 2000 m n.p.m. Była stolica Etiopii. Liczy ok. 25 tys. mieszkańców (1994). Ośrodek okręgu o rolniczym charakterze.

Wikipedia

aduański

przymiotnik od: Adua (miasto w Etiopii)

SJP.pl

adular

przezroczysty, bezbarwny minerał, odmiana ortoklazu, nazwa pochodząca od gór Adula w Alpach gdzie został znaleziony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Adular – minerał z grupy krzemianów, przezroczysta i bezbarwna odmiana skalenia potasowego. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gór Adula w Alpach (okolice Przełęczy Św. Gotarda w Szwajcarii).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdular, AS: adular

Wiktionary

adularowy

→ adular

SJP.pl

Patrz:
adular

adulator

dawniej: pochlebca

SJP.pl

adulterium

dawniej: cudzołóstwo, czyli stosunek płciowy z cudzą żoną lub cudzym mężem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. cudzołóstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezsprzecznie hrabia dopuszczał się adulteriów, a ona cierpiała, nie wiedząc, co począć.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudzołóstwo, zdrada

Wiktionary

adultyzm

[czytaj: adultyzm lub edoltyzm] dyskryminacja młodych ze względu na wiek

SJP.pl

Adultyzm – rodzaj dyskryminacji ze względu na wiek. Od ageizmu różni się tym, że skierowany jest przeciwko młodym dorosłym, nastolatkom, a nawet dzieciom.

Adultyzmem bardzo często określa się postrzeganie dorosłych (szczególnie tych, którzy pełnoletniość osiągnęli stosunkowo niedawno) jako osób niedojrzałych. Zachowanie to nie jest poparte żadnymi przesłankami wynikającymi z zachowania dyskryminowanej osoby, a jedynie pewnymi wyobrażeniami osoby dyskryminującej. Tendencja do uogólniania i pewne negatywne doświadczenia z osobami o podobnym wieku, sprawiają, że dana osoba wyznacza domniemane cechy, które miałyby być typowe dla danej kategorii (pewien przedział wiekowy), ignorując różnorodność charakterologiczną wynikającą z wieku społecznego.

Wikipedia

adv.

skrót od: adverbium (w językoznawstwie: przysłówek)

SJP.pl

adverbium

w językoznawstwie: przysłówek; adwerbium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. przysłówek

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adwerbium n.

przym. adwerbialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przysłówek, war. adwerbium

Wiktionary

advocaat

[czytaj: adwokat] gęsty likier z żółtek, cukru, śmietany i aromatu waniliowego; advocat, adwokat, ajerkoniak, jajecznik

SJP.pl

Advocaat [wym. adwokat], adwokat – holenderski likier o dużej lepkości, którego głównymi składnikami są jajka, cukier i brandy. Trunek został wynaleziony przez Holendra Eugena Verpoortena w Heinsbergu (dzisiejsza Nadrenia Północna-Westfalia). Produkowany z brandy o niskiej mocy (15-25%), cukru lub miodu, żółtek jaj, śmietany (lub skondensowanego mleka) oraz aromatu waniliowego. Najbardziej znanymi producentami advocaatu są Bols, DeKuyper i Verpoorten.

Wikipedia

advocat

[czytaj: adwokat] gęsty likier z żółtek, cukru, śmietany i aromatu waniliowego; advocaat, adwokat, ajerkoniak, jajecznik

SJP.pl

adw.

skrót

(1.1) = adwokat

(1.2) = adwokacki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pozew przeciwko oskarżonemu wniósł adw. Jerzy Kwaśniewski.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mec.

Wiktionary

adwaita

koncepcja monistycznej filozofii indyjskiej, według której dusza indywidualna tworzy nierozerwalną całość z brahmanem, a świat widzialny jest tylko jego odbiciem; adwajta

SJP.pl

adwajta

koncepcja monistycznej filozofii indyjskiej, według której dusza indywidualna tworzy nierozerwalną całość z brahmanem, a świat widzialny jest tylko jego odbiciem; adwaita

SJP.pl

Adwajta (dewanagari अद्वैत वेदान्त, trl. advaita vedānta, niedwoistość, ang. Advaita Vedanta) – w filozofii indyjskiej – monistyczny kierunek wedanty. Jego twórcą jest Adi Śankara.

Wikipedia

adware

[czytaj: adłer] rodzaj oprogramowania utrzymywanego z reklam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;

(1.2) inform. rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

Wiktionary

Adware (oprogramowanie reklamowe) – rodzaj licencji oprogramowania. Adware jest oprogramowaniem rozpowszechnianym za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów.

Mianem adware określa się również rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1-2) oprogramowanie reklamowe

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. adware'owy

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|adware.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) adware; (1.2) adware

* chorwacki: (1.1) reklamni softver m., oglašivački softver m.; (1.2) reklamni softver m., oglašivački softver m.

* czeski: (1.1) adware m., reklamní program m., reklamní software m.; (1.2) adware m., reklamní program m., reklamní software m.

* duński: (1.2) adware w./n.

* esperanto: (1.1) reklamprogramaro; (1.2) reklamprogramaro

* estoński: (1.1) reklaamvara; (1.2) reklaamvara

* fiński: (1.1) mainosohjelma; (1.2) mainosohjelma

* francuski: (1.1) publiciel m., logiciel publicitaire m., logiciel de publicité m.; (1.2) publiciel m., logiciel publicitaire m., logiciel de publicité m.

* gruziński: (1.1) სარეკლამო პროგრამა (sareḳlamo ṗrograma); (1.2) სარეკლამო პროგრამა (sareḳlamo ṗrograma)

* łotewski: (1.1) reklāmprogrammatūra ż.; (1.2) reklāmprogrammatūra ż.

* norweski (bokmål): (1.1) reklameprogram n.; (1.2) reklameprogram n.

* rosyjski: (1.1) рекламная программа ż.; (1.2) рекламная программа ż.

* serbski: (1.1) адвер m., рекламни софтвер m., оглашивачки софтвер m.; (1.2) адвер m., рекламни софтвер m., оглашивачки софтвер m.

* słowacki: (1.1) advér m., reklamný softvér m.; (1.2) advér m., reklamný softvér m.

* słoweński: (1.1) oglaševalsko programje n.; (1.2) oglaševalsko programje n.

* szwedzki: (1.1) reklamprogram n., annonsprogram n.; (1.2) reklamprogram n., annonsprogram n.

* turecki: (1.1) reklam yazılımı; (1.2) reklam yazılımı

* węgierski: (1.1) reklámprogram; (1.2) reklámprogram

źródła.

== adware (język angielski.) ==

wymowa.

audioUK|En-uk-adware.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. adware, oprogramowanie reklamowe

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adware'owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) oprogramowanie reklamowe

Wiktionary

adwekcja

napływ przemieszczających się poziomo mas powietrza atmosferycznego nad określone obszary, będący jedną z przyczyn zmian pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. poziomy ruch mas powietrza o innych właściwościach niż powietrze uprzednio zalegające;

(1.2) fiz. w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;

Wiktionary

Adwekcja (z łac. advectiō – "dowóz", ang. advection) – pojęcie oznaczające napływ substancji bądź zmianę parametru w wyniku napływu substancji, stosowane w dwóch dziedzinach w nieco różniących się znaczeniach:

- adwekcja w mechanice płynów,

- adwekcja w meteorologii.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adwekcyjny

Wiktionary

adwekcyjny

przymiotnik od: adwekcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) meteorol. / fiz. związany z adwekcją, dotyczący adwekcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwekcja ż.

Wiktionary

adwena

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przychodzień, przybysz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Wigilię odwiedził nas adwena

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈvɛ̃na, AS: advẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent, adwentnik, adwentysta, adwentystka

przym. adwentowy

Wiktionary

adwent

w liturgii rzymskokatolickiej: okres czterech tygodni poprzedzających święto Bożego Narodzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. rel. w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; Gloger.

(1.2) przest. dzień Bożego Narodzenia

Wiktionary

Adwent (łac. adventus – przyjście) – w Kościołach zachodnich (łacińskim, anglikańskim i protestanckich) okres liturgiczny, poprzedzający uroczystość Bożego Narodzenia. Adwent poświęcony jest oczekiwaniu na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa, a jednocześnie przypomina historyczne oczekiwanie na Mesjasza. Ten okres liturgiczny jest także czasem "radosnego oczekiwania na przyjście Chrystusa".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adwent początkowo miał charakter głównie pokutny.

(1.1) Obecnie adwent obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem.

(1.1) Minęła jesień, minął zwykłą koleją rzeczy adwent, nastąpił karnawał.

(1.1) Symbolami adwentu są: wieniec adwentowy, kalendarz adwentowy, lampion roratny i roratka.

(1.1) W liturgii katolickiej fiolet symbolizuje skruchę, post, powagę i dlatego jest barwą adwentu.

(1.1) Z pierwszą niedzielą adwentu zaczyna się rok kościelny.

(1.1) W adwencie chodzimy przed świtem na roraty.

(1.2) Adwent jest ważnym dniem w roku kościelnym.

(1.2) Dawniej adwentem sam dzień Bożego Narodzenia zwano (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadvɛ̃nt, AS: advẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwentowość ż., adwentnik mrz., adwentowiec mrz./mzw., adwentówka ż., adwentysta mos., adwentystka ż., adwentyzm mrz., adwentystyczność ż., adwena mos.

przym. adwentowy, adwentystyczny

przysł. adwentowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. adwynt., reg. śl. adwenta.

Wiktionary

adwenta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adwent

Wiktionary

adwentnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. grudzień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adwentnik w tym roku był srogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈvɛ̃ntʲɲik, AS: advẽntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena m., adwentysta m., adwentystka ż.

przym. adwentowy

Wiktionary

adwentowicz

nazwisko

SJP.pl

adwentowo

przysłówek

(1.1) w sposób adwentowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent mrz.

przym. adwentowy

Wiktionary

adwentowy

→ adwent, np. spotkanie adwentowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kult. rel. związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Niemczech specjalnie na tę okazję wydawane są kalendarze adwentowe które powoli także docierają do Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ, AS: advẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwentowość ż., adwentnik m., adwentowiec m., adwentówka ż., adwentysta m., adwentystka ż., adwentyzm m., adwentystyczność ż., adwena m.

przym. adwentystyczny

przysł. adwentowo

Wiktionary

adwentyści

grupa protestanckich związków wyznaniowych głoszących rychły koniec świata i powtórne nadejście Chrystusa

SJP.pl

Adwentyzm (z łac. adventus: „przyjście”) – Kościoły i inne wspólnoty chrześcijańskie wywodzące się lub nawiązujące do XIX-wiecznego amerykańskiego przebudzenia eschatologiczno-mesjanistycznego w łonie ewangelikalizmu, któremu przewodził William Miller. Cechą wyróżniającą adwentyzm na tle chrześcijańskiego ogółu jest akcentowanie zbliżającego się powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa na Ziemię, które zakończy historię obecnego świata. Wyznawcy adwentyzmu to adwentyści.

Wikipedia

adwentysta

członek jednej z chrześcijańskich wspólnot religijnych głoszących rychły koniec świata i powtórne nadejście Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jan jest pobożnym adwentystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɨsta, AS: advẽntysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena ż., adwentnik m., adwentownik m.

:: fż. adwentystka ż.

przym. adwentowy, adwentystyczny

Wiktionary

adwentystka

członkini jednej z chrześcijańskich wspólnot religijnych głoszących rychły koniec świata i powtórne nadejście Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żona mojego kolegi jest adwentystką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɨstka, AS: advẽntystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena ż., adwentnik m., adwentownik m.

:: fm. adwentysta m.

przym. adwentowy, adwentystyczny

Wiktionary

adwentystyczny

→ adwentysta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z adwentystami, dotyczący adwentystów

Wiktionary

Patrz:
adwentysta
Powiązane:

rzecz. adwentysta mos., adwentystka ż., adwentyzm mrz., adwent mrz.

przym. adwentowy

Wiktionary

adwentyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;

Wiktionary

Adwentyzm (z łac. adventus: „przyjście”) – Kościoły i inne wspólnoty chrześcijańskie wywodzące się lub nawiązujące do XIX-wiecznego amerykańskiego przebudzenia eschatologiczno-mesjanistycznego w łonie ewangelikalizmu, któremu przewodził William Miller. Cechą wyróżniającą adwentyzm na tle chrześcijańskiego ogółu jest akcentowanie zbliżającego się powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa na Ziemię, które zakończy historię obecnego świata. Wyznawcy adwentyzmu to adwentyści.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adwentysta mos., adwentystka ż., adwent mrz.

przym. adwentowy, adwentystyczny

Wiktionary

adwerbalny

w językoznawstwie:
1. łączący się z czasownikiem; przyczasownikowy;
2. przypadek adwerbalny - przypadek, którym rządzi czasownik, np. biernik: czytam książkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. zob. przyczasownikowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwerbium n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyczasownikowy

Wiktionary

adwerbialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest adwerbialne

Wiktionary

Powiązane:

przym. adwerbialny

przysł. adwerbialnie

Wiktionary

adwerbialny

w językoznawstwie: przysłówkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. zob. przysłówkowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwerbialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przysłówkowy

Wiktionary

adwerbium

w językoznawstwie: przysłówek; adverbium

SJP.pl

Wikipedia

adwersarka

przestarzałe: przeciwniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwniczka w sporze

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. adwersarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antagonistka, dyskutantka, oponentka, opozycjonistka, polemistka

Wiktionary

adwersarz

przeciwnik, zwłaszcza w dyskusji lub sporze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. oponent, rywal

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas dyskusji moi adwersarze nie skupiali się na merytorycznej istocie sprawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈvɛrsaʃ, AS: adversaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. adwersarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwnik, polemista

Wiktionary

adwokacik

zdrobnienie od adwokat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: adwokat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokat mos., adwokatura ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

:: fż. adwokatka ż.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokacina

ekspresywnie: adwokat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. kiepski adwokat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przegrałem sprawę, bo ten adwokacina nie umiał wykorzystać dowodów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokat mos., adwokatka ż., adwokatura ż.

przym. adwokacki

Wiktionary

adwokacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. opieka władcy świeckiego nad Kościołem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɔˈkat͡sʲja, AS: advokacʹi ̯a

Wiktionary

adwokacki

przymiotnik od: adwokat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adwokatem lub adwokaturą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Narada zespołu adwokackiego odbyła się wczoraj.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokat mos., adwokatka ż., adwokatura ż., adwokatowa ż., adwokacik ż., adwokacina mos., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokacko

przysłówek

(1.1) na sposób adwokacki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos./mrz., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatowaćndk.

przym. adwokacki

Wiktionary

adwokat

1. prawnik zajmujący się prowadzeniem spraw w sądzie; obrońca sądowy
2. osoba występująca w obronie lub wstawiająca się za kimś lub za czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

(1.2) przen. rzecznik jakiejś sprawy

(1.3) środ. uczn. grzeczny uczeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. rodzaj likieru jajecznego;

Wiktionary

Adwokat (łac. advocatus „przywołany [do pomocy]”) – zawód zaufania publicznego, prawnik świadczący pomoc prawną, uprawniony do występowania przed organami ścigania, sądami i urzędami, udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych, tworzeniem umów, statutów a także innych dokumentów, mających charakter prawny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wynająłem adwokata do reprezentowania mnie przed sądem.

(1.2) Nie potrzebuję adwokata, żeby wytłumaczyć się przed rodzicami.

(2.1) Lubię wypić sobie kieliszek adwokata po kolacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈvɔkat, AS: advokat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

:: fż. adwokatka ż.

:: zdrobn. adwokacik mos.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. mecenas, obrońca, obrona; daw. pierca, pierczyk; pejor. kauzyperda; więz. papuga

(1.2) rzecznik

(2.1) ajerkoniak

Wiktionary

adwokatka

→ adwokat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta adwokat

Wiktionary

Patrz:
adwokat
Powiązane:

rzecz. adwokatowa ż., adwokatowanie n.

:: fm. adwokat mos.

::: zdrobn. adwokacik mos.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokatowa

przestarzale: żona adwokata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona adwokata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokatować

1. w znaczeniu potocznym: być adwokatem;
2. przenośnie: bronić kogoś, adwokatować komuś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. praw. być adwokatem, pełnić rolę, obowiązki adwokata

(1.2) przen. wstawiać się za kimś, występować w czyjejś obronie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos./mrz., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. patronować

Wiktionary

adwokatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) branie kogoś w obronę, ujmowanie się za kimś

(1.2) pot. wykonywanie zawodu adwokata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowa ż.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wstawianie się

Wiktionary

adwokatowy

→ adwokat (likier)

SJP.pl

adwokatura

1. zajęcie adwokata;
2. ogół adwokatów; palestra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pełnienie czynności adwokata, zawód, profesja, stanowisko adwokata

(1.2) zespół adwokatów

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adwokacina mos., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) palestra

Wiktionary

adwynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. adwent (okres)

Wiktionary

ady

[czytaj: Odi] nazwisko

SJP.pl

partykuła

(1.1) gw-pl|Poznań. sącz. ale, przecież

Wiktionary

adyfenina

środek działający rozkurczająco na mięśnie gładkie

SJP.pl

adyga

1. rzeka we Włoszech;
2. Trydent-Górna Adyga: region autonomiczny we Włoszech; Górna Adyga; Tyrol Włoski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnych Włoszech uchodząca do Zatoki Weneckiej;

Wiktionary

Adyga (wł. Adige; łac. Athesis; niem. Etsch) – rzeka w północnych Włoszech o długości 409 km i powierzchni dorzecza 12,1 tys. km².

Wypływa ze źródeł koło przełęczy Reschenpass w Alpach Ötztalskich, w pobliżu granicy z Austrią, płynie przez Alpy i Nizinę Padańską, a na południe od miasta Chioggia uchodzi do Zatoki Weneckiej (Morze Adriatyckie). Tworzy naddatek delty Padu styczny od jej strony północnej. Adyga żeglowna jest na długości 300 km, znajdują się na niej elektrownie wodne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) «Wicentyńskie Alpy», grupa górska w Południowych Alpach Wapiennych, między doliną Sugańską a Adygą, wysokie do 2341 m (…)

Wiktionary

adygea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zob. Adygeja.

Wiktionary

Adygeja (czasem określana także jako Adygea; oficj. Republika Adygei, ros. Республика Адыгея, Riespublika Adygieja, adygejski Адыгэ Республик, Adygè Respublik) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części.

Wikipedia

adygeja

autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Wiktionary

Adygeja (czasem określana także jako Adygea; oficj. Republika Adygei, ros. Республика Адыгея, Riespublika Adygieja, adygejski Адыгэ Республик, Adygè Respublik) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Adygejsk mrz., adygejski mrz., Adygejczyk mos., Adygejka ż.

przym. adygejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Adygei

Wiktionary

adygejczyk

1. członek rdzennego ludu zachodniego Kaukazu;
2. mieszkaniec Adygei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek narodu Adygejczyków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

:: fż. Adygejka ż.

przym. adygejski

Wiktionary

adygejka

1. członkini rdzennego ludu zachodniego Kaukazu;
2. mieszkanka Adygei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu Adygejczyków

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

:: fm. Adygejczyk mos.

przym. adygejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Adygejczyk.

* angielski: (1.1) Adygean

* rosyjski: (1.1) адыгейка ż.

* słowacki: (1.1) Adygejka ż.

* ukraiński: (1.1) адигейка ż.

źródła.

== Adygejka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Adygejka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

:: fm. Adygejczyk mos.

przym. adygejski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

:: fm. Adygejczyk mos.

przym. adygejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Adygejczyk.

* angielski: (1.1) Adygean

* rosyjski: (1.1) адыгейка ż.

* słowacki: (1.1) Adygejka ż.

* ukraiński: (1.1) адигейка ż.

źródła.

== Adygejka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Adygejka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

adygejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w Adygei;

Wiktionary

Adygejsk (ros. Адыгейск, adygejski Адыгэкъалэ) – miasto w Rosji, w Republice Adygei, 100 km na północny zachód od Majkopu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

przym. adygejski

Wiktionary

adygejski

1. przymiotnik od:
a) Adygeja (republika należąca do Federacji Rosyjskiej; Republika Adygei);
b) Adyga (rzeka we Włoszech);
2. język adygejski - język należący do rodziny języków abchasko-adygijskich, używany głównie w Republice Adygei; adygejski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Adygei lub Adygejczyków

(1.2) odnoszący się do Adygejska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język adygejski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adygejka ż., Adygejczyk mos., Adygeja ż., Adygejsk mrz.

Wiktionary

adygejskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem adygejskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem adygejskim

(1.3) spisany, stworzony w języku adygejskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɨˈɡɛjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: adygei ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

adygijski

przymiotnik

(1.1) daw. jęz. o rodzinie językowej adygejski

Wiktionary

adynamia

utrata siły, słabość wywołana starością, przewlekłą chorobą, głodem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. częściowa lub całkowita utrata sił fizycznych

Wiktionary

Adynamia (gr. bezsilność) – zjawisko utraty sił lub słabości spowodowanej rozmaitymi czynnikami naturalnymi lub patologicznymi, jak starość, głód lub choroba (np. zespół Cushinga, zespół Sheehana).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Guz płata czołowego może powodować […] jedynie adynamię, która może imitować spowolnienie ruchowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɨ̃ˈnãmʲja, AS: adỹnãmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemoc

Wiktionary

adynamiczny

→ adynamia

SJP.pl

Patrz:
adynamia

adynata

w literaturze fabularnej: absurdalne motywy ukazujące niemożliwe i niewytłumaczalne zdarzenia, sytuacje

SJP.pl

Adynata – występujące w utworach fabularnych motywy nonsenowne, groteskowe, rzeczy niemożliwe, kłócące się ze zdrowym rozsądkiem (np. Baron Münchhausen wyciągający się sam za włosy z bagna). Adynata występują najczęściej w opowieściach humorystycznych, literaturze ludowej i literaturze sowizdrzalskiej.

Wikipedia

adypinian

sól kwasu adypinowego

SJP.pl

adypinowy

kwas adypinowy - alifatyczny kwas dikarboksylowy

SJP.pl

adypocyt

komórka tłuszczowa; adipocyt

SJP.pl

Adipocyt (adypocyt, komórka tłuszczowa) – główny rodzaj komórek, z których zbudowana jest tkanka tłuszczowa. Podstawową rolą adipocytu jest synteza i magazynowanie energii pod postacią tłuszczów prostych (trójglicerydy).

Adipocyty mogą się rozrastać w dwojaki sposób: na skutek hipertrofii (zwiększenie rozmiaru komórek), hiperplazji (zwiększenie liczby komórek).

Wikipedia

adyton

pomieszczenie w greckim sanktuarium będące miejscem przechowywania świętości dostępnych tylko kapłanom bądź osobom wybranym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

Wiktionary

Adyton (stgr. ἄδυτον "niedostępny") – miejsce święte, ukryta część starożytnego sanktuarium, świątyni, gaju świętego lub groty, do której dostęp mieli wyłącznie kapłani i osoby wybrane. Przechowywano w nim najcenniejsze świętości (cudowne wizerunki, relikwie). Zwykle mieściło też kultowy posąg bóstwa, a czasami było miejscem wyroczni. Adyton zazwyczaj mieścił się w tylnej części naosu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apokryficzna literatura żydowska i heretycka wzór swój brała z tajemniczych ksiąg poganizmu, które miały pochodzić bezpośrednio od bogów (…) Księgi te, zapisujące ceremonje kapłańskie, tłumaczące znaczenie mytów, zajmujące się zjawiskami natury, były księgami przystępnemi tylko dla kapłanów i wtajemniczonych (…) Po większej części chowano je w najświętszém miejscu świątyni, w tak nazwaném adyton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɨtɔ̃n, AS: adytõn

Wiktionary

adżanta

1. miejscowość w Indiach;
2. pasmo górskie w Indiach

SJP.pl

Adźanta (hindi: अजिंठा लेणी) – grupa wzgórz w Indiach w stanie Maharasztra, na terenie dawnego księstwa Hajderabadu. W ich zboczach, nad doliną rzeki Waghory, wykutych jest 30 pieczar z unikatowymi malowidłami o tematyce buddyjskiej. Cztery groty to ćajtje – miejsca kultu, zaś pozostałe to wihary – miejsca zamieszkania i gromadzenia się mnichów. Groty powstały między II wiekiem p.n.e. a VII wiekiem n.e. Wiele z nich wykuto za czasów Guptów. Część grot nie została ukończona, prawdopodobnie z uwagi na brak funduszy związany z zanikiem buddyzmu na półwyspie dekańskim. Groty zostały odkryte w 1819 przez grupę angielskich myśliwych. Zespół grot w Adźancie znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

adżantyjski

przymiotnik od: Adżanta (miejscowość w Indiach)

SJP.pl

adżar

mieszkaniec Adżarii (autonomicznej republiki w Gruzji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Adżarii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżaria ż.

:: fż. Adżarka ż.

przym. adżarski

Wiktionary

adżaria

autonomiczna republika w Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Adżaria, Adżarska Republika Autonomiczna (gruz. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა, Acz’aris Awt’onomiuri Resp’ublik’a) – republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Batumi jest stolicą autonomicznej republiki Adżarii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżar mos., Adżarka ż.

przym. adżarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Adżarska Republika Autonomiczna

Wiktionary

adżarka

mieszkanka Adżarii (autonomicznej republiki w Gruzji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Adżarii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżaria ż.

:: fm. Adżar mos.

przym. adżarski

Wiktionary

adżarski

→ Adżaria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Adżarią lub Adżarami

Wiktionary

Patrz:
Adżaria
Powiązane:

rzecz. Adżaria ż., Adżar mos., Adżarka ż.

Wiktionary

adziamski

przymiotnik

(1.1) daw. perski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) perski, irański

Wiktionary

adżika

pasta z czerwonej papryki oraz czosnku i ziół; adżyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. adżyka.

Wiktionary

Adżika, adżyka (z abch. „sól”) – dodatek kulinarny wywodzący się z kuchni kaukaskiej i popularny w Gruzji (według źródeł gruzińskich pochodzi z Megrelii i Abchazji), Armenii, Turcji oraz Rosji. Jest to pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół (w tym chmeli-suneli) oraz orzecha włoskiego.Adżika ma zazwyczaj czerwony kolor, jednakże z niedojrzałej papryki wytwarza się ją również w kolorze zielonym.

Wikipedia

adziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ady lub z nią związany

SJP.pl

adźiwika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. hist. jeden z nurtów filozoficzno-religijnych w Indiach głoszący determinizm, ascetyzm i swoisty ateizm

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lokajata byli racjonalistami i materialistami, podczas gdy adźiwika, dżinizm i gymnozofia były religiami ascetycznymi, odrzucającymi przyodziewek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adźiwikowie m. lm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adźiwikowie

Wiktionary

adżman

1. emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich;
2. miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

SJP.pl

- Adżman – emirat Zjednoczonych Emiratów Arabskich

- Adżman – miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

Wikipedia

adżmanin

mieszkaniec Adżmanu (emiratu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

adżmanka

mieszkanka Adżmanu (emiratu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adżmanu, emiratu w ZEA

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżman mrz.

:: fm. Adżmanin mos.

przym. adżmański

Wiktionary

adżmański

przymiotnik od: Adżman (emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Adżmanem, dotyczący Adżmanu (miasta lub emiratu w ZEA)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżman mrz., Adżmanin mos., Adżmanka ż.

Wiktionary

adżmer

miasto w Indiach

SJP.pl

Adźmer (dewanagari अजमेर, ang. Ajmer) – miasto w północno-zachodnich Indiach, w stanie Radżastan.

Miasto położone jest w górach Arawali, na wysokości około 900 metrów n.p.m., przy linii kolejowej z Delhi do Bombaju.

Około 500 tys. mieszkańców.
Dawniej stolica stanu Adźmer. W roku 1956 zostało przyłączone do stanu Radżastan.
Centrum przemysłowo-handlowe, przetwórstwo bawełny.

Wikipedia

adżmerski

przymiotnik od: Adżmer (miasto w Indiach)

SJP.pl

adzuki

fasola adzuki - roślina z rodziny bobowatych o nasionach podobnych do fasoli; fasola azuki

SJP.pl

adźwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Usy w dorzeczu Peczory

Wiktionary

adżwan

gatunek rośliny z rodziny selerowatych, używany jako przyprawa w kuchni indyjskiej; ajowan, chropawiec wonny, kminek indyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Trachyspermum ammi|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny selerowatych pochodzący z Indii;

Wiktionary

Chropawiec wonny, indyjski kminek, ajowan (Trachyspermum ammi), ang. carom seeds – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Pochodzi z Indii, jest uprawiany w wielu krajach Azji i Afryki.

Wikipedia

adżyka

pasta z czerwonej papryki oraz czosnku i ziół; adżika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;

Wiktionary

Adżika, adżyka (z abch. „sól”) – dodatek kulinarny wywodzący się z kuchni kaukaskiej i popularny w Gruzji (według źródeł gruzińskich pochodzi z Megrelii i Abchazji), Armenii, Turcji oraz Rosji. Jest to pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół (w tym chmeli-suneli) oraz orzecha włoskiego.Adżika ma zazwyczaj czerwony kolor, jednakże z niedojrzałej papryki wytwarza się ją również w kolorze zielonym.

Wikipedia

ae

[czytaj: a-E] skrót od: Akademia Ekonomiczna

SJP.pl

Ae występuje między innymi w łacinie i odpowiada współcześnie wymowie /e/, w łacinie klasycznej zbliżone do niemieckiego ei, a w archaicznej /aj/. Bywa też zastępowane ligaturą æ. W języku niemieckim zastępuje ä przy braku odpowiednich czcionek i/lub klawiatury. Ponadto łacińskiemu ae odpowiada niemieckie ä.

Wikipedia

aecjusz

- Aecjusz – imię męskie

- Aecjusz z Antiochii (ok. 313–365 lub 367) – duchowny ariański

- Aecjusz Flawiusz (ok. 390–454) – polityk i wódz rzymski

- Aecjusz, ostatni Rzymianin – powieść Teodora Parnickiego

Wikipedia

aecki

dotyczący Aetów, rdzennej ludności Filipin

SJP.pl

aedicula

[czytaj: edikula] edykuł, edykuła;
1. w starożytności:
a) miniaturowa budowla wzorowana na klasycznych świątyniach;
b) nisza w ścianach budynku, tło dla posągu lub wazy;
2. później: klasyczny model budowli lub motyw dekoracyjny wyglądający jak taka budowla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archit. zob. edykuł.

Wiktionary

Aedicula, edykuła (łac. aedes – świątynia, budynek, wym. edikula), edykuła, edykuł – kompozycja składająca się z dwóch filarów, kolumn lub pilastrów podtrzymujących belkowanie, czasami z frontonem – o kilku znaczeniach:

- na ścianach domów w Pompejach odkryto najstarsze namalowane formy aediculi stanowiące tło dla bóstwa;

- w okresie romańskim i gotyckim w formie miniaturowej kapliczki baldachimowej (w baroku k. kopułowej), lub świątyńki o charakterze wotywnym albo motyw dekoracyjny w tym kształcie umieszczany w tympanonie, portalu lub jako sterczyna w attyce;

- nisza w ścianie budynku mieszkalnego przeznaczona na posąg boga lub przodka;

- miniaturowy model budowli; zobacz Bazylika Grobu Świętego, w której mieści się edykuła Grobu,

- w okresie nowożytnym kompozycja często stosowana jako oprawa okien, ołtarzy, portali, nagrobków oraz w meblarstwie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|edykuł.

źródła.

== aedicula (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. edykuł, aedicula

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛdʲiˈkula, AS: edʹikula

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|edykuł.

źródła.

== aedicula (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. edykuł, aedicula

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aedon

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. kobieta przemieniona przez bogów w słowika;

Wiktionary

Aedon (gr. Άηών – słowik) – postać w mitologii greckiej.

Według Odysei była córką Pandareosa i żoną Zetosa oraz matką Itylosa. Miała tylko jednego potomka i zazdrościła swojej szwagierce Niobe, przez co próbowała zabić jej najstarszego syna Amaleusa, gdy spał. Omyłkowo zabiła jednak swojego syna. Zrozpaczona kobieta ubłagała bogów by zamienili ją w słowika.

Wikipedia

aeg

[czytaj: a-e-GIE] Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft - firma niemiecka; produkt tej firmy

SJP.pl

aegidienberger

[czytaj: egidienberger] silny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego, wyhodowany w Niemczech

SJP.pl

Budowa, pokrój, eksterier

Aegidienberger – mocny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego ze swobodą chodów konia paso. Wysokie na 140-150 cm koniki występują raczej w ciemnych maściach. Głowa szlachetnej budowy o prostym profilu, kończyny mocne.

Użytkowość, chody

Wikipedia

aegikranion

[czytaj: egikranion] starożytny element dekoracyjny w postaci głowy kozy lub barana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. w starożytności: element dekoracyjny w kształcie głowy kozy lub barana

Wiktionary

Aegikranion (z greckiego: "αίγα" - kozioł, "κρανιο" - czaszka) – element dekoracyjny stosowany głównie w starożytności w formie płaskorzeźby na metopach fryzów w postaci ujętej frontalnie czaszki kozła lub barana symbolizującego zwierzę ofiarne. Motyw stosowany jako element ozdobny antycznych ołtarzy poświęconych bóstwom opiekujących się rolnictwem, oraz w kręgu sepulkralnym. Został przejęty przez ornamentykę nowożytną, popularny w meblarstwie XVIII wieku.

Wikipedia

aelowiec

członek AL (Armii Ludowej); alowiec; AL-owiec

SJP.pl

aelowski

odnoszący się do Armii Ludowej; AL-owski; alowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AL (Armią Ludową)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AL

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AL-owski, alowski

Wiktionary

aeolipila

wydrążona kula obracająca się wskutek reakcji pary wypływającej z jej wnętrza wygiętymi obwodowo rurkami; pierwowzór turbiny parowej reakcyjnej; bania Herona, turbina Herona, aeolipile

SJP.pl

Bania Herona, turbina Herona, aeolipila – pierwowzór turbiny parowej skonstruowany w I wieku około roku 60 n.e. przez Herona z Aleksandrii.

Urządzenie składało się z podgrzewanego ogniem kotła oraz właściwej turbiny w formie kuli zamocowanej na osi. Na jej obwodzie znajdowały się dwie dysze skierowane przeciwbieżnie. Powstająca w kotle para doprowadzana była do kuli przez wydrążone osie i wydostawała się z niej poprzez dysze. Wywołane przez wypływ pary z dysz siły odrzutu o tym samym kierunku, lecz przeciwnym zwrocie wytwarzały siłę ciągu i wprawiały kulę w ruch obrotowy.

Wikipedia

aeolipile

wydrążona kula obracająca się wskutek reakcji pary wypływającej z jej wnętrza wygiętymi obwodowo rurkami; pierwowzór turbiny parowej reakcyjnej; bania Herona, turbina Herona, aeolipile

SJP.pl

Bania Herona, turbina Herona, aeolipila – pierwowzór turbiny parowej skonstruowany w I wieku około roku 60 n.e. przez Herona z Aleksandrii.

Urządzenie składało się z podgrzewanego ogniem kotła oraz właściwej turbiny w formie kuli zamocowanej na osi. Na jej obwodzie znajdowały się dwie dysze skierowane przeciwbieżnie. Powstająca w kotle para doprowadzana była do kuli przez wydrążone osie i wydostawała się z niej poprzez dysze. Wywołane przez wypływ pary z dysz siły odrzutu o tym samym kierunku, lecz przeciwnym zwrocie wytwarzały siłę ciągu i wprawiały kulę w ruch obrotowy.

Wikipedia

aeolodikon

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodion, aeolomelodikon

SJP.pl

aeolodion

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodikon, aeolomelodikon

SJP.pl

aeolomelodikon

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodion, aeolodikon

SJP.pl

aeolopantaleon

połączenie fortepianu z eolimelodiconem, opatentowane w 1824 roku przez Józefa Długosza w Warszawie; eolipantalion

SJP.pl

aeracja

1. naturalna wentylacja pomieszczeń, wprowadzanie powietrza; napowietrzanie;
2. wymiana powietrza atmosferycznego z powietrzem znajdującym się w glebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) napowietrzanie;

Wiktionary

Aeracja – napowietrzanie.

- Aeracja naturalna: napowietrzanie zbiorników wodnych wskutek działania wiatru, cieków dodatkowo wskutek ruchu wody.

- Wentylacja: napowietrzanie wykorzystujące działanie wiatru i grawitacji, uzyskiwane poprzez wykonywanie kanałów w budowlach (np. kanał kominowy)

- Aeracja mechaniczna: napowietrzanie za pomocą aeratorów, narzędzi lub maszyn (np. gleby albo wody, w celu zmniejszenia jej właściwości korozyjnych i usunięcia rozpuszczonych w niej gazów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrat͡sʲja, AS: aeracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerator m.

Wiktionary

aeracyjny

→ aeracja

SJP.pl

Patrz:
aeracja

aeral

stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem

SJP.pl

Aeral – stop składający się z aluminium z dodatkiem miedzi, manganu oraz magnezu.

Ma zastosowanie przede wszystkim w przemyśle lotniczym i samochodowym.

Wikipedia

aerator

1. narzędzie ogrodnicze do spulchniania gleby;
2. urządzenie do nasycania wody powietrzem; napowietrzacz, perlator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;

(1.2) urządzenie do napowietrzania wody

Wiktionary

- Aerator – ręczne narzędzie do przewietrzania gleby, niszczenia skorupy i siewek chwastów.

- Aerator – urządzenie służąca do aeracji trawników.

- Aerator – urządzenie do napowietrzania wody.

- Aerator – urządzenie do napowietrzania wina.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aeracja

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerator; (1.2) aerator

źródła.

== aerator (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aerator

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈratɔr, AS: aerator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeracja

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aeracja

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerator; (1.2) aerator

źródła.

== aerator (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aerator

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerenchyma

tkanka miękiszowa odznaczająca się silnie rozbudowanymi przestworami międzykomórkowymi, często w postaci komór i kanałów wypełnionych powietrzem; tkanka powietrzna, miękisz powietrzny

SJP.pl

Miękisz powietrzny, aerenchyma, tkanka powietrzna – jedna z odmian tkanki miękiszowej, która charakteryzuje się dużymi przestworami międzykomórkowymi, wypełnionymi powietrzem. Tkanka powstaje najczęściej w wyniku działalności fellogenu. Może być także efektem przekształcenia kory pierwotnej, a niekiedy drewna.

Wikipedia

aeria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. aura, powietrze

Wiktionary

aero-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) aerofotografia • aeroklub • aeroplankton • aerostat • aeroterapia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀήρ., ἀέρος → powietrze

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aero-

* bułgarski: (1.1) аеро-

* chorwacki: (1.1) aero-

* czeski: (1.1) aero-

* duński: (1.1) aero-

* esperanto: (1.1) aer-

* hiszpański: (1.1) aero-

* norweski (bokmål): (1.1) aero-

* norweski (nynorsk): (1.1) aero-

* nowogrecki: (1.1) αερο-, αερό-, αερ-

* rosyjski: (1.1) аэро-

* serbski: (1.1) аеро-

* słowacki: (1.1) aero-

* słoweński: (1.1) aero-

* szwedzki: (1.1) aero-

* ukraiński: (1.1) аеро-

* węgierski: (1.1) aero-

* włoski: (1.1) aero-

źródła.

== aero- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aero-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) aero-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɛrɔ, AS: aero

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀήρ., ἀέρος → powietrze

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aero-

* bułgarski: (1.1) аеро-

* chorwacki: (1.1) aero-

* czeski: (1.1) aero-

* duński: (1.1) aero-

* esperanto: (1.1) aer-

* hiszpański: (1.1) aero-

* norweski (bokmål): (1.1) aero-

* norweski (nynorsk): (1.1) aero-

* nowogrecki: (1.1) αερο-, αερό-, αερ-

* rosyjski: (1.1) аэро-

* serbski: (1.1) аеро-

* słowacki: (1.1) aero-

* słoweński: (1.1) aero-

* szwedzki: (1.1) aero-

* ukraiński: (1.1) аеро-

* węgierski: (1.1) aero-

* włoski: (1.1) aero-

źródła.

== aero- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aero-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) aero-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) aerophotography

synonimy.

Wiktionary

aeroakustyka

nauka badająca właściwości dźwięku wytwarzanego przez obiekty poruszające się w powietrzu

SJP.pl

Wikipedia

aerob

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerobiont, tlenowiec, oksybiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) biol. zob. aerobiont.

Wiktionary

Aerob, tlenowiec, aerobiont, oksybiont (gr. aër, aëros – powietrze; βίος (bios) – życie; łac. oxygenium – tlen) – organizm wymagający do życia dostępu wolnego tlenu, który wykorzystuje w procesie oddychania jako ostateczny akceptor protonów i elektronów (teoria chemiosmotyczna Mitchella).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) aerobiont, oksybiont, tlenowiec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aerobowy, anaerobowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerobe

źródła.

== aerob (język niemiecki.) ==

wymowa.

IPA3|ˌaːeːˈroːp. audio|De-aerob.ogg.

audio|De-aerob2.ogg. audio|De-aerob3.ogg.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) aerobowy, tlenowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɛrɔp, AS: aerop

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerobowy, anaerobowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aerobiont, oksybiont, tlenowiec

Wiktionary

aerobic

[czytaj: aerobik] ćwiczenia gimnastyczno-taneczne wykonywane w rytm muzyki dyskotekowej, np. w celu pobudzenia pracy układu krążenia i oddychania, poprawy kondycji albo ogólnej sprawności fizycznej; aerobik

SJP.pl

Aerobik (ang. aerobics z gr. aér, aéros - powietrze + bíos - życie) – system treningu opartego na intensywnej wymianie tlenowej.

Opracowany przez Kennetha Coopera, konsultanta programu sprawnościowego amerykańskich astronautów. Wszystkie formy ruchu, podczas których zwiększa się wymiana tlenowa w organizmie nazywamy aerobowymi.

Wikipedia

aerobik

ćwiczenia gimnastyczno-taneczne wykonywane w rytm muzyki dyskotekowej, np. w celu pobudzenia pracy układu krążenia i oddychania, poprawy kondycji albo ogólnej sprawności fizycznej; aerobic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma ćwiczeń wykonywana w rytm muzyki;

Wiktionary

Aerobik (ang. aerobics z gr. aér, aéros - powietrze + bíos - życie) – system treningu opartego na intensywnej wymianie tlenowej.

Opracowany przez Kennetha Coopera, konsultanta programu sprawnościowego amerykańskich astronautów. Wszystkie formy ruchu, podczas których zwiększa się wymiana tlenowa w organizmie nazywamy aerobowymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Magda codziennie chodzi na aerobik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔbʲik, AS: aerobʹik

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerobikowy

Wiktionary

aerobikowy

→ aerobik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerobikiem, dotyczący aerobiku

Wiktionary

Patrz:
aerobik
Powiązane:

rzecz. aerobik m.

Wiktionary

aerobiolog

specjalista badający cząsteczki biologiczne w powietrzu atmosferycznym

SJP.pl

aerobiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja, AS: aerobʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

aerobiologiczny

→ aerobiologia

SJP.pl

Patrz:
aerobiologia

aerobiont

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerob, tlenowiec, oksybiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm mogący żyć tylko w obecności tlenu atmosferycznego

Wiktionary

Aerob, tlenowiec, aerobiont, oksybiont (gr. aër, aëros – powietrze; βίος (bios) – życie; łac. oxygenium – tlen) – organizm wymagający do życia dostępu wolnego tlenu, który wykorzystuje w procesie oddychania jako ostateczny akceptor protonów i elektronów (teoria chemiosmotyczna Mitchella).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) aerob, oksybiont, tlenowiec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aerobowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerobowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aerob, oksybiont, tlenowiec

Wiktionary

aerobioza

oksybioza; życie w środowisku zawierającym tlen

SJP.pl

Aerobioza, oksybioza (gr. aḗr ‘powietrze’, bíos ‘życie’) – procesy życiowe zachodzące w środowisku zawierającym tlen.

W aerobiozie żyje większość organizmów (tlenowce), u których tlen atmosferyczny jest zużywany w przemianach chemicznych stanowiących podstawowe źródło energii.

Przykładem procesu aerobowego jest tlenowy rozkład kwasu pirogronowego.

Wikipedia

aeroboks

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboxing, aeroboksing

SJP.pl

aeroboksing

[czytaj: aeroboks-ink] aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboxing, aeroboks

SJP.pl

aerobowy

taki, który służy dotlenieniu organizmu (np. trening aerobowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fizj. wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość stworzeń rozwija się w warunkach aerobowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerob mzw., aerobiont mzw., aerobioza ż.

przym. anaerobowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tlenowy

Wiktionary

aerobox

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aeroboks, aeroboxing, aeroboksing

SJP.pl

aeroboxing

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboks, aeroboksing

SJP.pl

aerobus

kilkusetosobowy samolot pasażerski lub śmigłowiec wykorzystywany do przewozu dużej liczby pasażerów lub znacznego ładunku na małych odległościach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) lotn. statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

(1.2) lotn. samolot pasażerski mogący przewozić ponad pięćset osób;

Wiktionary

- aerobus – rodzaj statku powietrznego.

- aerobus – podwieszana kolejka miejska.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczestników kongresu z lotniska do hotelu przewoził aerobus.

(1.2) Ten olbrzymi aerobus może przewieźć przez Atlantyk ponad 550 osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔbus, AS: aerobus

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) aérobus

* hiszpański: (1.1) aerobús m.

* interlingua: (1.1) aerobus

* niemiecki: (1.1) Airbus m.

* nowogrecki: (1.1) έρμπας n.

* włoski: (1.1) aerobus m.

źródła.

== aerobus (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) lotn. aerobus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerocasco

[czytaj: aerokasko] ubezpieczenie samolotu na wypadek rozbicia

SJP.pl

aerodrom

dawniej: lotnisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. lotnisko, szczególnie trawiaste

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aeroplan wylądował na aerodromie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔdrɔ̃m, AS: aerodrõm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lotnisko

Wiktionary

aerodyna

dawniej: statek powietrzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. statek powietrzny

Wiktionary

Aerodyna – statek powietrzny utrzymujący się w powietrzu dzięki sile nośnej, powstającej przez dynamiczne oddziaływanie powietrza na nieruchome lub ruchome płaty nośne.

Do aerodyn z nieruchomymi płatami nośnymi zalicza się samoloty, szybowce, lotnie i paralotnie, natomiast do aerodyn z ruchomymi płatami nośnymi należą śmigłowce i wiatrakowce wyposażone w wirujące płaty nośne oraz skrzydłowce.

Wikipedia

aerodynamiczność

cecha, jaką wykazują ciała aerodynamiczne w ruchu w powietrzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aerodynamiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerodynamiczny

przysł. aerodynamicznie

Wiktionary

aerodynamiczny

odnoszący się do aerodynamiki, służący do badań z zakresu aerodynamiki (np. konstrukcja aerodynamiczna, tunel aerodynamiczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z aerodynamiką

przymiotnik jakościowy

(2.1) o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: aerodỹnãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerodynamika ż., aerodynamiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) opływowy

Wiktionary

aerodynamik

specjalista w zakresie aerodynamiki

SJP.pl

aerodynamika

dział aeromechaniki zajmujący się wzajemnym oddziaływaniem ciał stałych i otaczających je gazów, znajdujących się w ruchu względnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

(1.2) pot. własności aerodynamiczne ciała

Wiktionary

Aerodynamika (z greckiego: aēr dpn. aéros – „powietrze” i dynamikós – „mający siłę, silny”) – dział fizyki, mechaniki płynów, zajmujący się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów, a także ruchu ciał stałych w ośrodku gazowym i sił działających na te ciała.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aerodynamika zajmuje się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika, AS: aerodỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerodynamiczny

Wiktionary

aeroelastyczność

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aerosprężystość

SJP.pl

aeroembolizm

choroba nurków i robotników kesonowych wywołana zbyt gwałtownymi zmianami ciśnienia atmosferycznego, polegająca na tworzeniu się pęcherzyków azotowych powodujących zatory w drobnych naczyniach krwionośnych; choroba dekompresyjna, choroba kesonowa

SJP.pl

aeroenergetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. energia wiatru

Wiktionary

Energia wiatru – energia kinetyczna przemieszczających się mas powietrza, zaliczana do odnawialnych źródeł energii. Jest przekształcana w energię elektryczną za pomocą turbin wiatrowych, jak również wykorzystywana jako energia mechaniczna w wiatrakach i pompach wiatrowych, oraz jako źródło napędu w jachtach żaglowych. W 2022 roku energia wiatru dostarczyła ludzkości 2105 TWh, czyli 7,2% światowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Największy udział w krajowej produkcji energii elektrycznej miała w Danii (49,7%), Irlandii (22,9%), Portugalii (22,3%) i Hiszpanii (17,7%).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) energetyka wiatrowa, energia wiatru

Wiktionary

aerofagia

nadmierne łykanie powietrza, zwykle podczas jedzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-fagia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerophagia

* francuski: (1.1) aérophagie ż.

* hiszpański: (1.1) aerofagia ż.

* japoński: (1.1) furi|空気嚥下症|くうきえんげしょう.

* łotewski: (1.1) aerofāgija ż.

* rosyjski: (1.1) аэрофагия ż.

* włoski: (1.1) aerofagia ż.

źródła.

== aerofagia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.e.ro.fa.'ʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. aerofagia

odmiana.

(1.1) lp. aerofagia; lm. aerofagie

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔˈfaɟja, AS: aerofaǵi ̯a

Wiktionary

aerofiltr

filtr powietrzny służący do oczyszczania ścieków

SJP.pl

aerofiniszer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. urządzenie stosowane do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania, wykorzystywane głównie na pokładach lotniskowców;

Wiktionary

Aerofiniszer (z ang. aerofinisher) – rodzaj łapacza samolotu, urządzenia stosowanego do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania wykorzystywany głównie na pokładach lotniskowców, ale także na lotniskach lądowych. Zespół aerofiniszera składa się z kilku grubych lin stalowych, zazwyczaj czterech, zamocowanych w poprzek pokładu startowego do specjalnych tłumików hydraulicznych. Liny te instaluje się na wysokości od kilkunastu, a czasem nawet powyżej 20 cm nad powierzchnią lądowiska. Zadaniem pilota lądującego samolotu jest złapanie przy pomocy specjalnego wysuwanego z części ogonowej haka za jedną z lin, co powoduje gwałtowne wyhamowanie maszyny na odcinku od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów. Liny aerofiniszera na lotniskowcu są numerowane od 1 do 4 licząc od rufy, a idealne lądowanie polega na złapaniu liny numer 3. Siła tłumienia lin hamujących jest regulowana w zależności od typu lądującego samolotu i jego masy, dlatego też przed lądowaniem, pilot raportuje obsłudze pokładu startowego stan paliwa i uzbrojenia. Zbyt luźna lina nie zatrzyma samolotu przed końcem pokładu, natomiast zbyt mocno napięta może poważnie uszkodzić maszynę. Przeciążenie podczas lądowania z wykorzystaniem aerofiniszera dochodzi do 4 g.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwykle aerofiniszer ma postać rozpiętych lin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔfʲĩˈɲiʃɛr, AS: aerofʹĩńišer

Wiktionary

aerofobia

chorobliwy lęk przed powietrzem, przeciągami, wiatrem, lataniem w powietrzu, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

Wiktionary

Aerofobia – rodzaj fobii, chorobliwy lęk przed powietrzem, najczęściej przed tzw. zawianiem (przeciągi, wiatr). Choroba ta może objawiać się również lękiem przed pionowym poruszaniem w powietrzu (np. wznoszenie i opadanie w windzie, kolejce linowej lub samolocie).

Aerofobię można leczyć psychoterapią lub małymi dawkami odpowiednich środków farmakologicznych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerophobia

* białoruski: (1.1) аэрафобія ż.

* bułgarski: (1.1) аерофобия ż.

* duński: (1.1) aerofobi w.

* norweski (bokmål): (1.1) aerofobi m.

* rosyjski: (1.1) аэрофобия ż.

* ukraiński: (1.1) аерофобія ż.

* węgierski: (1.1) aerofóbia

* włoski: (1.1) aerofobia ż.

źródła.

== aerofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.e.ro.fo.'bi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. aerofobia

odmiana.

(1.1) lp. aerofobia; lm. aerofobie

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔˈfɔbʲja, AS: aerofobʹi ̯a

Wiktionary

aerofon

w muzyce: instrument muzyczny wydający brzmienie na skutek dęcia, dmuchania; instrument dęty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument dęty

Wiktionary

Aerofony (gr. aeros = powietrze, gr. phonē = głos) – w klasyfikacji naukowej grupa instrumentów muzycznych, w których podstawowym źródłem dźwięku (wibratorem) jest drgające powietrze. Grupa aerofonów obejmuje instrumenty dęte (dźwięk powstaje w nich w wyniku zadęcia), w których powietrze ograniczone jest kanałem formującym tzw. słup powietrza (np. w trąbce, klarnecie, oboju i flecie), oraz instrumenty, w których powietrze drga w przestrzeni nieograniczonej (np. bat, czurynga, fisharmonia, akordeon, regał).

Wikipedia

aerofony

w muzyce: instrument muzyczny wydający brzmienie na skutek dęcia, dmuchania; instrument dęty

SJP.pl

Aerofony (gr. aeros = powietrze, gr. phonē = głos) – w klasyfikacji naukowej grupa instrumentów muzycznych, w których podstawowym źródłem dźwięku (wibratorem) jest drgające powietrze. Grupa aerofonów obejmuje instrumenty dęte (dźwięk powstaje w nich w wyniku zadęcia), w których powietrze ograniczone jest kanałem formującym tzw. słup powietrza (np. w trąbce, klarnecie, oboju i flecie), oraz instrumenty, w których powietrze drga w przestrzeni nieograniczonej (np. bat, czurynga, fisharmonia, akordeon, regał).

Wikipedia

aerofor

urządzenie doprowadzające powietrze nurkom do oddychania pod wodą

SJP.pl

aerofoto

1. fotografia przedstawiająca rozległą panoramę widzianą z lotu ptaka, zdjęcie lotnicze;
2. aparatura do aerofotogrametrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zob. aerofotogrametria.

(1.2) pot. aparatura do aerofotogrametrii

(1.3) pot. ludzie pracujący nad aerofotogrametrią

Wiktionary

aerofotografia

Aerofotografia (fotografia lotnicza, zdjęcia lotnicze) – dziedzina wykorzystywania fotografii, polegająca na wykonywaniu zdjęć z "lotu ptaka": balonów, samolotów, helikopterów, satelitów, spadochronów, latawców (fotografia latawcowa) oraz modeli zdalnie sterowanych.

Wikipedia

aerofotograficzny

przymiotnik od: aerofotografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fotografią lotniczą, aerofotografią

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lotniczo-fotograficzny

Wiktionary

aerofotogrametria

dział geodezji zajmujący się sporządzaniem map i planów na podstawie zdjęć lotniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sporządzanie map i planów geodezyjnych na podstawie zdjęć lotniczych

Wiktionary

Aerofotogrametria (gr. aér = powietrze + phos = światło + grámma = zapis, rysunek + metrein = mierzyć) jest to wykonywanie i opracowywanie zdjęć lotniczych w celu sporządzenia map i planów; fotogrametria z powietrza za pomocą samolotów albo balonów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aerofotogrametryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fotogrametria lotnicza

Wiktionary

aerofotogrametryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerofotogrametrią, fotogrametrią lotniczą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerofotogrametria ż.

Wiktionary

aerofłot

rosyjskie linie lotnicze

SJP.pl

Aeroflot (Aeroflot – Rosyjskie Linie Lotnicze Publiczna S.A., ros. Публичное акционерное общество „Аэрофлот – российские авиалинии”) – narodowy przewoźnik i największa linia lotnicza Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

aerograf

przyrząd do rozpylania farb pod wpływem ciśnienia sprężonego powietrza (np. przy retuszu zdjęć fotograficznych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

Wiktionary

Aerograf – miniaturowy „pistolet” do malowania precyzyjnego używany w technice malarskiej airbrush. Ręczne narzędzie niewielkich rozmiarów, służące do malowania metodą rozpylania farby przez strumień powietrza. Ślad farby charakteryzuje się równomiernym kryciem z rozmytymi brzegami.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) pędzel powietrzny

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerografia ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|ἀήρ|γράφω. (aêr + gráphō) → powietrze + piszę

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerograph, air-brush, airbrush

* bułgarski: (1.1) аерограф

* czeski: (1.1) fixírka

* estoński: (1.1) aerograaf

* francuski: (1.1) aérographe m.

* hiszpański: (1.1) aerógrafo

* kataloński: (1.1) aerògraf

* niderlandzki: (1.1) airbrush

* niemiecki: (1.1) Airbrush

* portugalski: (1.1) aerógrafo

* rosyjski: (1.1) распылитель краски

* słowacki: (1.1) aerograf

* słoweński: (1.1) airbrush

* szwedzki: (1.1) airbrush

* ukraiński: (1.1) аерограф

* włoski: (1.1) aerografo

źródła.

== aerograf (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) techn. aerograf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerografia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pędzel powietrzny

Wiktionary

aerografia

technika retuszowania starych fotografii poprzez rozpylanie płynnej farby za pomocą aerografu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. fot. technika retuszowania fotografii za pomocą aerografu

(1.2) techn. rzem. technika zdobienia ceramicznego za pomocą aerografu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerograf mrz.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-grafia. etym|gr|ἀέρος|γράφω.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) airbrushing, airbrush techniques; (1.2) airbrushing, airbrush techniques

* słowacki: (1.1) aerografia ż.; (1.2) aerografia ż.

źródła.

== aerografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. aerografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerograf mrz.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerograf mrz.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-grafia. etym|gr|ἀέρος|γράφω.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) airbrushing, airbrush techniques; (1.2) airbrushing, airbrush techniques

* słowacki: (1.1) aerografia ż.; (1.2) aerografia ż.

źródła.

== aerografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. aerografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerograficzny

→ aerografia

SJP.pl

Patrz:
aerografia

aerografit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;

Wiktionary

Aerografit – najlżejszy materiał na świecie opracowany przez uczonych z Uniwersytetu Technicznego Hamburg-Harburg oraz Uniwersytetu Christiana-Albrechta w Kilonii.

Gęstość aerografitu wynosi 0,2 mg/cm³. Zbudowany jest z siatki pustych w środku węglowych rurek, dzięki czemu może przenieść obciążenie 40 000 razy większe od swojej masy. Jest dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego.

Wikipedia

aerokinetyczny

→ aerokinetyka

SJP.pl

Patrz:
aerokinetyka

aerokinetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów

Wiktionary

aeroklub

organizacja zrzeszająca amatorów uprawiania lotnictwa sportowego: pilotów szybowcowych, balonowych, samolotowych, śmigłowcowych i lotniowych, skoczków spadochronowych, modelarzy lotniczych oraz sympatyków lotnictwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa

Wiktionary

Aeroklub – stowarzyszenie lotnictwa sportowo-turystycznego. Zajmuje się szkoleniem, treningiem i wyczynem we wszystkich dziedzinach lotnictwa sportowego: modelarstwie, szybownictwie, akrobacji lotniczej, sporcie samolotowym, lotniowym, paralotniowym, mikrolotowym, spadochronowym, balonowym, w działalności amatorów konstruktorów lotniczych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mówią "bielutkie chmurki" zamiast bialutkie, "areoklub" zamiast aeroklub, "areobik" zamiast aerobik, że będzie "zero stopni" zamiast zero.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aeroklubowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aeroklubowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aero club, flying club

* czeski: (1.1) aeroklub m.

* hiszpański: (1.1) aeroclub m.

* nowogrecki: (1.1) αερολέσχη ż.

* słowacki: (1.1) aeroklub m.

* włoski: (1.1) aeroclub m.

źródła.

== aeroklub (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aeroklub

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aeroklubowy

związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

(1.2) należący do aeroklubu; zrzeszony w aeroklubie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeroklub mrz.

Wiktionary

aerolit

meteoryt kamienny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. meteoryt kamienny

Wiktionary

Meteoryt kamienny, aerolit – meteoryt, w którego skład wchodzą głównie krzemiany magnezu i żelazo. Wśród tych meteorytów wyróżnia się dwie grupy: chondryty i achondryty.

Nazwa "aerolit" jest nazwą przestarzałą, wychodzi z użycia w meteorytyce i obecnie używa się raczej terminu meteoryt kamienny.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) meteoryt

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) аеролит m.

* hiszpański: (1.1) aerolito m.

* nowogrecki: (1.1) αερόλιθος m.

źródła.

== aerolit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) aerolit, meteoryt

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔlʲit, AS: aerolʹit

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) meteoryt

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) аеролит m.

* hiszpański: (1.1) aerolito m.

* nowogrecki: (1.1) αερόλιθος m.

źródła.

== aerolit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) aerolit, meteoryt

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerolog

specjalista w zakresie aerologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie aerologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerologia ż.

:: fż. aerolożka ż.

przym. aerologiczny

Wiktionary

aerologia

nauka dotycząca zjawisk i procesów, zachodzących w atmosferze swobodnej (na wysokości od kilkudziesięciu metrów do 30 kilometrów), oraz metod pomiaru elementów meteorologicznych w tej warstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

Wiktionary

Aerologia – dział meteorologii zajmujący się badaniem procesów i zjawisk zachodzących w górnych warstwach atmosfery, gdzie nie występuje wpływ tarcia powietrza o nierówny teren.

Obejmuje badania przestrzennego rozkładu:

- temperatury;

- wilgotności;

- ciśnienia;

- kierunku wiatru;

- prędkości wiatru.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W laboratorium aerologii wykonywaliśmy pomiar prędkości przepływu powietrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔˈlɔɟja, AS: aeroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerolog mos.

przym. aerologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerolog mos.

przym. aerologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀήρ., ἀέρος → powietrze

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerology

* baskijski: (1.1) aerologia

* bułgarski: (1.1) аерология ż.

* czeski: (1.1) aerologie ż.

* duński: (1.1) aerologi w.

* francuski: (1.1) aérologie ż.

* hiszpański: (1.1) aerología ż.

* interlingua: (1.1) aerologia

* korsykański: (1.1) aerolugia ż.

* niemiecki: (1.1) Aerologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) aerologi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) aerologi m.

* słowacki: (1.1) aerológia ż.

* szwedzki: (1.1) aerologi w.

* ukraiński: (1.1) аерологія ż.

* węgierski: (1.1) aerológia

* włoski: (1.1) aerologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerologiczny

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z aerologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerolog mos., aerologia ż.

Wiktionary

aeromagnetometria

sposób poszukiwania złóż polegający na wykorzystaniu sondy magnetycznej umieszczanej na samolocie lub sztucznym satelicie

SJP.pl

aeromancja

wróżenie na podstawie obserwacji powietrza i pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z powietrza

Wiktionary

Aeromancja (z greckiego aero, „powietrze” i manteia, „wróżba”) – przepowiadanie przyszłości na podstawie pogody, najczęściej z błyskawic, grzmotów, kształtu chmur oraz kierunku i siły wiatru. Jest to jedna z najstarszych metod wróżenia, stosowana była już w starożytności przez babilońskich kapłanów.

Wikipedia

aeromechaniczny

przymiotnik od: aeromechanika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeromechanika ż.

Wiktionary

aeromechanika

nauka o równowadze i ruchu ośrodków gazowych oraz znajdujących się w nich ciał stałych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się równowagą i ruchem gazów oraz znajdujących się w nich ciał stałych

Wiktionary

Aeromechanika – dział mechaniki płynów zajmujący się równowagą oraz ruchem gazów i zjawiskami związanymi ze znajdującymi się w nich ciałami stałymi. Jest podzielona na aerostatykę i aerodynamikę. Na aeromechanice opiera się teoria lotów każdego rodzaju statków powietrznych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aeromechaniczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) аэрамеханіка ż.

* bułgarski: (1.1) аеромеханика ż.

* słowacki: (1.1) aeromechanika ż.

źródła.

== aeromechanika (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. aeromechanika

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aeromechaniczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aeromechaniczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) аэрамеханіка ż.

* bułgarski: (1.1) аеромеханика ż.

* słowacki: (1.1) aeromechanika ż.

źródła.

== aeromechanika (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. aeromechanika

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerometr

przyrząd do mierzenia gęstości powietrza; gazomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do pomiaru gęstości gazu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerometria ż.

frazeologia.

etymologia. etym|gr.

uwagi.

nie mylić z|areometr.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerometer

* baskijski: (1.1) aerometro

* bułgarski: (1.1) аерометър m.

* duński: (1.1) aerometer n.

* esperanto: (1.1) aerometro

* francuski: (1.1) aéromètre m.

* hiszpański: (1.1) aerómetro m.

* nowogrecki: (1.1) αερόμετρο n.

* ukraiński: (1.1) аерометр m.

* włoski: (1.1) aerometro m.

źródła.

== aerometr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) aerometr

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥, AS: aerõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerometria ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerometria ż.

frazeologia.

etymologia. etym|gr.

uwagi.

nie mylić z|areometr.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerometer

* baskijski: (1.1) aerometro

* bułgarski: (1.1) аерометър m.

* duński: (1.1) aerometer n.

* esperanto: (1.1) aerometro

* francuski: (1.1) aéromètre m.

* hiszpański: (1.1) aerómetro m.

* nowogrecki: (1.1) αερόμετρο n.

* ukraiński: (1.1) аерометр m.

* włoski: (1.1) aerometro m.

źródła.

== aerometr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) aerometr

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerometr mrz.

przym. aerometryczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-metria. (etym|grec|ἀέρος. etym|grec|ἀήρ. → powietrze) + etym|grec|μέτρον. → miara

Określenie nabrało znaczenia w 1709 roku, wraz z opublikowaniem przez niemieckiego profesora matematyki Christiana Wolffa napisanej po łacinie pracy pt. Aerometria Elementa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerometry

* esperanto: (1.1) aerometrio

* fiński: (1.1) aerometria

* francuski: (1.1) aérométrie ż., daw. aërométrie ż.

* hiszpański: (1.1) aerometría ż.

* ido: (1.1) aerometrio

* interlingua: (1.1) aerometria

* kataloński: (1.1) aerometria

* niemiecki: (1.1) Aerometrie ż., Luftmessung, daw. Aërometria, Aërometrie

* portugalski: (1.1) aerometria ż.

* rosyjski: (1.1) аэрометрия ż.

* włoski: (1.1) aerometria ż.

źródła.

== aerometria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aerometria, pomiary atmosfery

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: aerõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerometr mrz.

przym. aerometryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerometr mrz.

przym. aerometryczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-metria. (etym|grec|ἀέρος. etym|grec|ἀήρ. → powietrze) + etym|grec|μέτρον. → miara

Określenie nabrało znaczenia w 1709 roku, wraz z opublikowaniem przez niemieckiego profesora matematyki Christiana Wolffa napisanej po łacinie pracy pt. Aerometria Elementa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerometry

* esperanto: (1.1) aerometrio

* fiński: (1.1) aerometria

* francuski: (1.1) aérométrie ż., daw. aërométrie ż.

* hiszpański: (1.1) aerometría ż.

* ido: (1.1) aerometrio

* interlingua: (1.1) aerometria

* kataloński: (1.1) aerometria

* niemiecki: (1.1) Aerometrie ż., Luftmessung, daw. Aërometria, Aërometrie

* portugalski: (1.1) aerometria ż.

* rosyjski: (1.1) аэрометрия ż.

* włoski: (1.1) aerometria ż.

źródła.

== aerometria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aerometria, pomiary atmosfery

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aerometro

szybka kolej napowietrzna

SJP.pl

aerometryczny

→ aerometr

SJP.pl

Patrz:
aerometr

aeromobilny

wojska aeromobilne - wojska powietrznodesantowe, desantowo-szturmowe, kawaleria powietrzna i lotnictwo wojsk lądowych

SJP.pl

aeronauta

dawniej: pilot lub pasażer statku powietrznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. lotnik

(1.2) książk. lotnik, baloniarz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] Z powstałej w 1930 roku szkoły szkolącej przyszłych aeronautów wyszło kilka pokoleń kadry lotniczej, której pokazy podziwiano na całym świecie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔ̃ˈnawta, AS: aerõnau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeronautyka ż.

:: fż. aeronautka ż.

przym. aeronautyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awiator

Wiktionary

aeronautka

dawniej: pilotka lub pasażerka statku powietrznego

SJP.pl

aeronautyczny

→ aeronautyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. lub przest. lotniczy

Wiktionary

Patrz:
aeronautyka
Powiązane:

rzecz. aeronauta m., aeronautka ż., aeronautyka ż.

Wiktionary

aeronautyka

1. transport ludzi i towarów drogą powietrzną;
2. przestarzale: żegluga powietrzna, lotnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. lotnictwo

Wiktionary

Aeronautyka (gr. aḗr – „powietrze”, nautikḗ – „żeglarstwo”) – nauka zajmująca się szeroko pojętym lotnictwem, obejmująca swoim zakresem konstrukcję statków powietrznych, aerodynamikę, materiałoznawstwo, technologię produkcji i eksploatacji, dynamikę lotu, zagadnienia automatyki i sterowania, wyposażenie pokładowe, nawigację, łączność oraz ryzyko i niezawodność. Zwana jest także awiacją.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka, AS: aerõnau̯tyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeronauta m., aeronautka ż.

przym. aeronautyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awiacja, lotnictwo

Wiktionary

aeronawigacja

nawigacja lotnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. nawigacja lotnicza

Wiktionary

Powiązane:

przym. aeronawigacyjny

Wiktionary

aeronawigacyjny

przymiotnik od: aeronawigacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aeronawigacją, nawigacją lotniczą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeronawigacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lotniczo-nawigacyjny

Wiktionary

aeronomia

nauka badająca chemiczne i fizyczne właściwości wyższych warstw atmosfery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;

Wiktionary

Aeronomia – dział meteorologii i fizyki atmosfery badający górne warstwy atmosfery, wyższe niż stratosfera.

Aeronomia bada atmosfery nie tylko Ziemi, ale też innych planet. Jej narzędziami badawczymi są rakiety sondażowe, sztuczne satelity i obserwacje naziemne.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-nomia. etym|gr|ἀήρος|νόμος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aeronomy

* francuski: (1.1) aéronomie ż.

* niemiecki: (1.1) Aeronomie ż.

* węgierski: (1.1) aeronómia

* włoski: (1.1) aeronomia ż.

źródła.

== aeronomia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.e.ro.no.ˈmi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) aeronomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: aerõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|aero-|-nomia. etym|gr|ἀήρος|νόμος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aeronomy

* francuski: (1.1) aéronomie ż.

* niemiecki: (1.1) Aeronomie ż.

* węgierski: (1.1) aeronómia

* włoski: (1.1) aeronomia ż.

źródła.

== aeronomia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.e.ro.no.ˈmi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) aeronomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aeronomiczny

przymiotnik od: aeronomia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z aeronomią

Wiktionary

aeropiktura

malarskie przedstawienie zmieniających się pejzaży podczas lotu samolotem, charakterystyczne dla futuryzmu; aeropittura

SJP.pl

aeropittura

malarskie przedstawienie zmieniających się pejzaży podczas lotu samolotem, charakterystyczne dla futuryzmu; aeropiktura

SJP.pl

aeroplan

1. dawniej: niewielki samolot sportowy;
2. przestarzale: samolot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. samolot

Wiktionary

- dawna nazwa samolotu

- Aero-Plan – płyta Eweliny Lisowskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Leciałem aeroplanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔplãn, AS: aeroplãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samolot

Wiktionary

aeroplankton

zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych unoszących się biernie w powietrzu; anemoplankton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. drobne organizmy roślinne i zwierzęce unoszące się w powietrzu

Wiktionary

Aeroplankton, anemoplankton, plankton powietrzny, plankton eoliczny (gr. aer „powietrze”, planktós „błąkający się”) – ogół organizmów unoszonych ruchami powietrza w atmosferze. Do organizmów takich zaliczane są bakterie, zarodniki grzybów, drobne pajęczaki, owady i inne drobinki organiczne.

Wikipedia

aeroplanktonowy

→ aeroplankton

SJP.pl

Patrz:
aeroplankton

aeroplanowy

→ aeroplan

SJP.pl

Patrz:
aeroplan

aeroponiczny

→ aeroponika

SJP.pl

Patrz:
aeroponika

aeroponika

uprawa roślin metodą umieszczania korzeni nie w ziemi, lecz w mieszaninach gazów

SJP.pl

Aeroponika – system produkcji roślinnej bez zastosowania środowiska stałego (uprawa ziemna) lub ciekłego (hydroponika).

Rośliny umieszczone są w płytach z tworzyw sztucznych, tak że ich korzenie znajdują się w powietrzu. Woda i sole mineralne są rozpylane bezpośrednio na korzenie roślin w postaci aerozolu. Optymalnie wytworzone sztuczne siedlisko pozwala na uzyskiwanie szybkiego wzrostu i rozwoju roślin. W szkółkarstwie aeroponika umożliwia łatwe przesadzanie roślin bez uszkadzania systemu korzeniowego. Wadą aeroponiki są wysokie koszty i skomplikowana elektroniczna aparatura. Dlatego stosowana jest tylko w produkcji roślin unikatowych.

Wikipedia

aeroport

przestarzale: port lotniczy, lotnisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. lotn. port lotniczy, lotnisko

Wiktionary

- Aeroport – lotnisko

- Aeroport – dzielnica Moskwy

- Aeroport – stacja metra w Moskwie

- Aeroport – przystanek kolejowy w Petersburgu, w Rosji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na błoniach planowaćanowano zbudować aeroport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔpɔrt, AS: aeroport

Wiktionary

aeropres

AeroPress, aeropress;
1. nieduży przyrząd do ręcznego zaparzania kawy;
2. kawa przygotowana za pomocą tego przyrządu

SJP.pl

aeropress

[czytaj: aeropres] AeroPress, aeropres;
1. nieduży przyrząd do ręcznego zaparzania kawy;
2. kawa przygotowana za pomocą tego przyrządu

SJP.pl

Aeropress – urządzenie służące do ręcznego zaparzania naparu kawy, skonstruowane w 2005 roku przez Amerykanina Alana Adlera.

Aeropress składa się z cylindra zaparzającego z sitkiem oraz tłoka zakończonego uszczelką. Zestaw jest uzupełniony mieszadełkiem, lejkiem oraz miarką do kawy.

Wikipedia

aerosanie

pojazd na płozach, wyposażony w silnik ze śmigłem

SJP.pl

Wikipedia

aerosiew

w rolnictwie: siew rzutowy z samolotu lub śmigłowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. siew rzutowy (lub nawożenie) z samolotu lub śmigłowca

Wiktionary

Aerosiew – siew rzutowy z samolotu lub śmigłowca, stosowany głównie do roślin jarych wczesnego siewu. Szczególnie przydatny w latach o nadmiernej wilgotności gleby, gdy uniemożliwia ona siew w optymalnym terminie. Głównym ograniczeniem dla aerosiewu jest wiatr – nie prowadzi się go przy prędkości powyżej 5 m/s. Wydajność zależy od rodzaju statku powietrznego, jego udźwigu, odległości pola od lądowiska lub podlądowiska, sprawności załadunku i dawki wysiewu. Równomierność siewu zapewniają flagowi, którzy naprowadzają pilota na kolejne osie lotu przy pomocy krokówki lub wcześniej oznaczonych punktów; na większych areałach stosuje się urządzenia radionawigacyjne. Nasiona wysiewa się w ilości o 10% większej niż przy siewie rzędowym i przykrywa przez bronowanie lub wałowanie wałem strunowym.

Wikipedia

aeroskop

pierwsza ręczna kamera filmowa z żyroskopem, używana m. in. w czasie I wojny światowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. pierwsza ręczna kamera fotograficzna z mechanizmem zdjęciowym poruszanym za pomocą sprężonego powietrza

Wiktionary

Wikipedia

aeroślizg

statek powietrzny poruszający się nisko nad powierzchnią lądu lub wody; poduszkowiec

SJP.pl

aerosmith

amerykański zespół rockowy

SJP.pl

Wikipedia

aerosol

aerozol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana

SJP.pl

aerosolować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) roln. stosować aerosole w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin

Wiktionary

aerosolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. stosowanie aerosoli w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin

Wiktionary

aerosolowy

przymiotnik

(1.1) przest. aerozolowy

Wiktionary

aerosprężystość

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aeroelastyczność

SJP.pl

aerosprężysty

cechujący się łagodną podatnością na działanie strumieni gazowych

SJP.pl

aerostar

[czytaj: aErostar] samochód typu Ford Aerostar

SJP.pl

- Aerostar – rumuńskie przedsiębiorstwo lotniczo-zbrojeniowe

- Aeronautics Aerostar – izraelski bezzałogowy aparat latający (UAV)

- Ford Aerostar – samochód produkowany przez Ford Motor Company w latach 1985-1997

- Piper Aerostar – amerykański samolot cywilny

Wikipedia

aerostat

każdy statek powietrzny latający dzięki wypełnieniu gazem lżejszym od powietrza (np. sterowiec, balon)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

Wiktionary

Aerostat – statek powietrzny napełniony gazem lżejszym od powietrza (wodór, hel), unoszący się w powietrzu dzięki sile wyporu opisanej przez prawo Archimedesa. Do aerostatów zalicza się balony i sterowce.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) balon, cepelin, sterowiec

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aerostatyka ż.

przym. aerostatyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|aérostat.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aerostat

* baskijski: (1.1) aerostato

* białoruski: (1.1) аэрастат m.

* bułgarski: (1.1) аеростат m.

* duński: (1.1) aerostat w.

* esperanto: (1.1) aerostato

* francuski: (1.1) aérostat m.

* hiszpański: (1.1) aerostato m., aeróstato m.

* nowogrecki: (1.1) αερόστατο n.

* rosyjski: (1.1) аэростат m.

* słowacki: (1.1) aerostat m.

* ukraiński: (1.1) аеростат m.

* włoski: (1.1) aerostato m.

źródła.

== aerostat (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-CandyKayak-aerostat.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) lotn. aerostat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔstat, AS: aerostat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerostatyka ż.

przym. aerostatyczny

Wiktionary

aerostata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. lotnik

Wiktionary

aerostatek

obiekt przeznaczony do latania w powietrzu

SJP.pl

aerostatyczny

→ aerostatyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerostatyką, dotyczący aerostatyki

Wiktionary

Patrz:
aerostatyka
Powiązane:

rzecz. aerostat mrz., aerostatyka ż.

Wiktionary

aerostatyka

dział fizyki obejmujący zagadnienia równowagi gazów i zanurzonych w nich nieruchomych ciał stałych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka o równowadze gazów i zanurzonych w nich ciałach stałych

Wiktionary

Aerostatyka – dział mechaniki płynów zajmujący się badaniem stanu równowagi gazów z uwzględnieniem sił grawitacji i bezwładności oraz zanurzonych w nich nieporuszających się lub poruszających się bardzo wolno ciał stałych.

Główne zagadnienia aerostatyki:

- Kinetyczna teoria gazów

- Gaz doskonały

- Gaz rzeczywisty

- Równanie van der Waalsa

- Wirialne równanie stanu

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aerostat mrz.

przym. aerostatyczny

Wiktionary

aerostep

ćwiczenia gimnastyczne, podczas których używa się specjalnego schodka

SJP.pl

aerotaksja

ruch drobnych organizmów skierowany w stronę wyższego stężenia tlenu w środowisku (aerotaksja dodatnia) lub w stronę przeciwną (aerotaksja ujemna)

SJP.pl

aeroterapeutyczny

→ aeroterapia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z aeroterapią

Wiktionary

Patrz:
aeroterapia

aeroterapia

leczenie pewnych chorób za pomocą powietrza atmosferycznego o różnym ciśnieniu, wilgoci, temperaturze itp.

SJP.pl

aerotermiczny

przymiotnik

(1.1) fiz. związany z ciepłem gazu (w szczególności powietrza)

Wiktionary

aerotermochemia

nauka badająca zjawiska zachodzące w atmosferze przy prędkościach ponaddźwiękowych

SJP.pl

aerotermodynamiczny

przymiotnik od: aerotermodynamika

SJP.pl

aerotermodynamika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością

Wiktionary

Aerotermodynamika bądź też gazodynamika – dziedzina nauki, jedna z kategorii aerodynamiki badająca zachowanie gazów w pobliżu opływanych z dużymi prędkościami (naddźwiękowymi) powierzchni ciał stałych oraz wzajemne oddziaływanie termiczne między nimi z uwzględnieniem zmian fizyczno-chemicznych, np.: ablacji, dysocjacji, jonizacji, rekombinacji itp. Przykładem obiektu badań aerotermodynamiki jest obserwacja wystrzelonego z broni palnej pocisku.

Wikipedia

aerotriangulacja

metoda wyznaczania współrzędnych punktów w terenie za pomocą pomiaru kątów na fotogrametrycznych zdjęciach lotniczych, stosowana w fotogrametrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metrol. wyznaczanie współrzędnych punktów w terenie poprzez pomiar kątów na zdjęciach lotniczych

Wiktionary

Aerotriangulacja – proces obliczeniowy zmierzający do precyzyjnego określenia położenia wykonanych zdjęć lotniczych w przestrzeni. Określane są współrzędne dużej liczby punktów terenowych, przez co aerotriangulację określa się także jako kameralne zagęszczenie osnowy geodezyjnej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aerotriangulacyjny

Wiktionary

aerotriangulacyjny

→ aerotriangulacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerotriangulacją, dotyczący aerotriangulacji

Wiktionary

Patrz:
aerotriangulacja
Powiązane:

rzecz. aerotriangulacja ż.

Wiktionary

aerotropizm

ruch organizmu wywołany oddziaływaniem prądów powietrza (np. wygięcie pnia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę

Wiktionary

aerotyczność

brak zmysłowości, erotyzmu

SJP.pl

aerotyczny

przymiotnik

(1.1) nie zawierający erotyki, niezmysłowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieerotyczny

Wiktionary

aerożel

materiał o małej gęstości, zbudowany w 90-99,8% z powietrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

Wiktionary

Aerożel – materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości. Na jego masę składa się w 90–99,8% powietrze, resztę stanowi porowaty materiał tworzący jego strukturę.

Pierwsze aerożele, mające tendencję do zapadania się, otrzymał Samuel Stephens Kistler w 1931, jednak bardzo długo nie znalazły one żadnego praktycznego zastosowania i zostały w dużym stopniu zapomniane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczeni szacują, że w specjalny aerożel udało się złapać około miliona drobinek kometarnego oraz międzygwiezdnego pyłu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔʒɛl, AS: aerožel

Wiktionary

aerożelowy

→ aerożel

SJP.pl

Patrz:
aerożel

aerozoiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. potrzebujący do życia powietrza

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aerobowy

Wiktionary

aerozol

aerosol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym

(1.2) pot. metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana

Wiktionary

Aerozol – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz (często powietrze), a cząstkami koloidalnymi są substancje ciekłe lub stałe. Aerozole dzieli się na mgły (cząstki ciekłe) i dymy (cząstki stałe).

Przykładami aerozoli są: aerozol soli morskiej, sadza, pyły mineralne, smog. Natomiast mgła, krople chmurowe, kryształy lodu są przykładami hydrometeorów i nie są zwyczajowo klasyfikowane jako aerozole w meteorologii i fizyce atmosfery, mimo że mieszczą się w powyższej definicji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia – może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔzɔl, AS: aerozol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozolowanie n.

przym. aerozolowy

Wiktionary

aerozoloterapia

metoda leczenia układu oddechowego z zastosowaniem leczniczych substancji lotnych zmieszanych z parą wodną

SJP.pl

aerozolować

poddawać coś działaniu substancji rozpylanych w postaci aerozolu

SJP.pl

aerozolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) agrot. zwalczanie szkodników za pomocą chemicznych środków ochrony roślin rozpylanych w postaci aerozolu (mgły)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozol m.

czas. aerozolować

przym. aerozolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zamgławianie

Wiktionary

aerozolowy

→ aerozol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aerozolami, dotyczący aerozoli

(1.2) mający formę aerozolu

Wiktionary

Patrz:
aerozol
Powiązane:

rzecz. aerozol mrz., aerozolowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. aerosolowy

(1.2) w aerozolu; przest. aerosolowy

Wiktionary

aeta

przedstawiciel rdzennej ludności Filipin

SJP.pl

Aetowie (Aeta) – rdzenna ludność Filipin, zamieszkująca północne i środkowe wyspy archipelagu (ok. 50 tys.). Ich wierzenia są słabo poznane, mają charakter animistyczny. Prowadzą wędrowny tryb życia. Podstawą utrzymania jest zbieractwo, myślistwo i rybactwo. Od XIX w. także uprawa ryżu na poletkach uzyskanych techniką żarową. Brak organizacji rodowej. Wspólnota lokalna tworzy luźne zespoły koczownicze.

Wikipedia

aetka

przedstawicielka rdzennej ludności Filipin

SJP.pl

aetowie

rdzenna ludność Filipin

SJP.pl

Aetowie (Aeta) – rdzenna ludność Filipin, zamieszkująca północne i środkowe wyspy archipelagu (ok. 50 tys.). Ich wierzenia są słabo poznane, mają charakter animistyczny. Prowadzą wędrowny tryb życia. Podstawą utrzymania jest zbieractwo, myślistwo i rybactwo. Od XIX w. także uprawa ryżu na poletkach uzyskanych techniką żarową. Brak organizacji rodowej. Wspólnota lokalna tworzy luźne zespoły koczownicze.

Wikipedia

aetozaury

rząd gadów naczelnych

SJP.pl

Aetozaury (Aetosauria – od stgr. αετός aetos – orzeł i σαυρος sauros – jaszczur) – takson gadów (rząd Aetosauria, rodzina Stagonolepididae, syn. Aetosauridae) o wyglądzie przypominającym współczesne pancerniki i późniejsze od nich ankylozaury.Były najwcześniejszymi roślinożernymi archozaurami z kladu Crurotarsi. Właściwe aetozaury miały charakterystyczne spiczaste, podobne do świńskiego ryja, pyski o bezzębnym przodzie szczęk i liściokształtnych zębach policzkowych. Tak zakończony pysk prawdopodobnie służył do odkopywania korzeni i bulw.

Wikipedia

af

skrót od:
1. Air Force;
2. Air France

SJP.pl

afa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. gw-pl|Górny Śląsk. małpa

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. głupia mina

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. żeński narząd rozrodczy

Wiktionary

Afa (kors. Afà) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1726 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 146 osób/km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak pójdymy do zoo, to ci pokoża, jakie tam są srogie afy.

(1.2) Erwin durś szczylo afy.

Wiktionary

afabularność

→ afabularny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. teatr. cecha utworu literackiego, filmowego, teatralnego, która polega na braku tradycyjnej fabuły

Wiktionary

Patrz:
afabularny
Przykłady

(1.1) Zauważcie afabularność właśnie w filmach Andrieja Tarkowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

przym. afabularny

Wiktionary

afabularny

niemający fabuły, np. afabularne widowisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma fabuły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afabularność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezfabularny

Wiktionary

afagia

chorobliwa niemożność połykania

SJP.pl

Afagia – niezdolność połykania zarówno posiłków, jak i płynów. Może być następstwem zmian chorobowych dotyczących przewodu pokarmowego, chorób układu nerwowego lub mięśni, niedrożności przełyku na skutek zabiegów medycznych. Stanowi najbardziej zaawansowany stopień dysfagii.

Wikipedia

afaik

skrót od: As Far As I Know - z tego, co wiem; afaik, ZTCW (ztcw)

SJP.pl

afair

skrót od: As Far As I Remember - o ile dobrze pamiętam; afair, OIDP

SJP.pl

afanasjew

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Afanasjew – rosyjski badacz folkloru i literatury

- Alina Afanasjew – polska artystka, scenograf

- Arkadij Afanasjew – radziecki piłkarz, występował m.in. w Pogoni Szczecin

- Jerzy Afanasjew – pisarz, poeta i reżyser

- Jurij Afanasjew – historyk i polityk rosyjski

- Wiktor Afanasjew – ujednoznacznienie

Wikipedia

afanazy

imię męskie

SJP.pl

Atanazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „nieśmiertelny” (gr. Αθανάσιος).

Atanazy imieniny obchodzi: 2 maja, 15 maja, 23 czerwca, 4 lipca, 5 lipca, 15 lipca.

Atanazy w innych językach:

- rosyjski – Афанасий.

Wikipedia

afanza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. więz. strażnik więzienny

Wiktionary

afar

język urzędowy Etiopii

SJP.pl

Afar (amh. አፋር) – region administracyjny we wschodniej Etiopii, z siedzibą władz w mieście Asajta. Sąsiaduje z Erytreą na północnym wschodzie, Dżibuti na wschodzie, z regionami: Tigraj na północnym zachodzie, Amharą na zachodzie, Dyrie Daua na południowym wschodzie, Somali na południowym wschodzie i z Oromią na południu.

Wikipedia

afarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. geogr. dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Afarze;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afar mrz. mos., afar mrz., Afarka ż., afarszczyzna ż., Afaryjczyk mos., Afaryjka ż.

przym. afaryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. afaryjski

(2.1) afar, afarszczyzna, adal, danakil, danakilski, war. afaryjski; kod ISO 639-3, kod ISO 639-2: aar, kod ISO 639-1: aa

Wiktionary

afatyczka

kobieta dotknięta afazją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na afazję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afazja ż., afatyk m.

przym. afatyczny

Wiktionary

afatyczny

odnoszący się do afazji, czyli utraty zdolności mowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z afazją; cierpiący na afazję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afazja ż., afatyczka ż.

Wiktionary

afatyk

w medycynie: osoba cierpiąca na afazję (zaburzenie mowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba cierpiąca na afazję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfatɨk, AS: afatyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afatyczka ż., afazja

Wiktionary

afazja

zaburzenia mowy powstające wskutek uszkodzenia niektórych okolic mózgu (przy zachowaniu sprawności aparatu artykulacyjnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

Wiktionary

Afazja (gr. αφασία – niemota) – zaburzenie mowy powstałe w wyniku uszkodzenia mózgu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stworzyła neurocybernetyczny model przetwarzania wyobrażeń złożonych sytuacji lękotwórczych u chorych z afazją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfazʲja, AS: afazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afatyk m., afatyczka ż.

przym. afatyczny

Wiktionary

afekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od afekt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie afekt, lecz tylko mały afekcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekt m.

Wiktionary

afekcja

dawniej:
1. skłonność, afekt;
2. pobudzenie, podrażnienie;
3. chorobliwe zaatakowanie jakiegoś organu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. afekt, skłonność ku komu lub czemu

(1.2) daw. rozdrażnienie, nadpobudliwość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfɛkt͡sʲja, AS: afekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afektacja ż., afekt mrz.

czas. afektować

przym. afektowany, afektowny, afektywny, afektacyjny

przysł. afektacyjnie

Wiktionary

afekcjonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. pełen uczucia, wyrażający uczucie

Wiktionary

afekt

1. krótkotrwałe i silne podniecenie, wzburzenie;
2. ekspresja emocji pacjenta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

(1.2) przest. namiętność, silne uczucie

Wiktionary

Afekt (łac. affectus) – obserwowana przez badającego ekspresja emocji. Ekspresja ta nie zawsze współgra z opisem emocji podawanym w wywiadzie przez pacjenta.

Można wyróżnić:

- afekt dostosowany – prawidłowa, odpowiednio silna i żywa, dostosowana do sytuacji ekspresja uczuć

- afekt niedostosowany – nieprawidłowa ekspresja uczuć:

- paramimia – zaburzeniu związku między przeżyciami a ekspresją uczuć

- paratymia – braku związku między uczuciami a ich ekspresją

- ambiwalencja uczuciowa – doświadczanie w jednym czasie przeciwstawnych uczuć

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rozum mężczyzną, białogłową afekt rządzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafɛkt, AS: afekt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afektacja ż., afektowanie n., afektonim m., afekcja ż.

:: zdrobn. afekcik mrz.

czas. afektować ndk.

przym. afektowany, afektywny, afektowny, afektacyjny

przysł. afektowanie, afektacyjnie

Wiktionary

afektacja

przesada, nienaturalność, zwłaszcza w wyrażaniu uczuć; egzaltacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛkˈtat͡sʲja, AS: afektacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekcja ż., afekt mrz.

czas. afektować

przym. afektowany, afektowny, afektywny, afektacyjny

przysł. afektacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) egzaltacja

Wiktionary

afektacyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) książk. z afektacją, z przesadą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekcja ż., afekt mrz., afektacja ż., afektowanie n.

czas. afektować ndk.

przym. afektacyjny, afektowany, afektowny, afektywny

przysł. afektowanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nienaturalnie, przesadnie

Wiktionary

afektacyjny

→ afektacja; nienaturalny, przesadny, sztuczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nienaturalny, przesadny, afektowany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekcja ż., afekt mrz., afektacja ż., afektowanie n.

czas. afektować ndk.

przym. afektowany, afektowny, afektywny

przysł. afektacyjnie, afektowanie

Wiktionary

afektonim

czułe przezwisko używane w sytuacjach szczególnych zażyłości między partnerami życiowymi, członkami rodziny, bliskimi przyjaciółmi itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zwrot stosowany w sytuacjach szczególnych zażyłości, np. „złotko”, „dziubdziuś”, „misio” itp.;

Wiktionary

Afektonim – wyraz lub zwrot stosowany w sytuacjach szczególnych zażyłości, np. między małżonkami, narzeczonymi, kochankami. Przykładami afektonimów są zwroty: misiu, kochanie, kotku, żabko, złotko, słoneczko, wariacie, dziubuś, sroczko itp.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. afekt mrz.

Wiktionary

afektoterapeuta

specjalista leczący przez oddziaływanie na stan emocjonalny pacjenta

SJP.pl

afektoterapeutka

→ afektoterapeuta

SJP.pl

Patrz:
afektoterapeuta

afektoterapeutyczny

→ afektoterapia

SJP.pl

Patrz:
afektoterapia

afektoterapia

leczenie polegające na oddziaływaniu na stan emocjonalny pacjenta

SJP.pl

afektować

1. zachowywać się w sposób przesadny, nienaturalny; przesadzać;
2. wyrażać silne zainteresowanie, zachwyt lub uwielbienie;
3. przyciągać uwagę, budząc silne zainteresowanie, zachwyt lub uwielbienie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przesadzać, żądać, pragnąć

(1.2) zachowywać się w sposób nienaturalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛkˈtɔvat͡ɕ, AS: afektovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekt mrz., afektowanie, afekcja ż., afektacja ż.

przym. afektowany, afektowny, afektywny, afektacyjny

przysł. afektowanie, afektacyjnie

Wiktionary

afektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|afektować.

przysłówek sposobu

(2.1) książk. w afektowany sposób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛktɔˈvãɲɛ, AS: afektovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekt m.

przym. afektowany, afektacyjny

czas. afektować

przysł. afektacyjnie

Wiktionary

afektowany

egzaltowany;
1. nienaturalny, wyrażany w przesadny sposób;
2. mający skłonności do takiego wyrażania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przesadny, sztuczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛktɔˈvãnɨ, AS: afektovãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekt mrz., afektowanie, afektacja ż., afekcja ż.

czas. afektować

przym. afektowny, afektywny, afektacyjny

przysł. afektowanie, afektacyjnie

Wiktionary

afektowny

dawniej: uczuciowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. uczuciowy

(1.2) stpol. przesadny

(1.3) stpol. wykwintny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛkˈtɔvnɨ, AS: afektovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afektacja ż., afekcja ż., afekt mrz.

czas. afektować

przym. afektowany, afektywny, afektacyjny

przysł. afektacyjnie

Wiktionary

afektywność

→ afektywny

SJP.pl

Patrz:
afektywny

afektywny

związany z afektem, emocjonalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. uczuciowy, emocjonalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wbrew powszechnym opiniom, elektrowstrząsy to bardzo skuteczna i bardzo bezpieczna metoda leczenia zaburzeń afektywnych zarówno jednobiegunowych (depresja), jak i dwubiegunowych (ChAD).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛkˈtɨvnɨ, AS: afektyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afektacja ż., afekcja ż., afekt mrz.

czas. afektować

przym. afektowny, afektowany, afektacyjny

przysł. afektacyjnie

Wiktionary

afelandra

afelandra stercząca - ozdobna roślina doniczkowa z rodziny akantowatych

SJP.pl

Afelandra (Aphelandra R. Br.) – rodzaj roślin zielnych lub krzewów z rodziny akantowatych (Acanthaceae). Należy do niego 199 gatunków pochodzących z tropikalnych obszarów Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Gatunkiem typowym jest Aphelandra pulcherrima (Jacq.) Kunth.

Wikipedia

afeliczny

→ afelium

SJP.pl

Patrz:
afelium

afelium

najbardziej oddalony od Słońca punkt orbity okołosłonecznej ciała niebieskiego; aphelium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. zob. aphelium.

Wiktionary

Aphelium (polska nazwa – punkt odsłoneczny; zlatynizowany wyraz pochodzenia greckiego, od gr. apo – „od” i helios – „słońce”) – punkt na orbicie ciała niebieskiego krążącego wokół Słońca, znajdujący się w miejscu największego oddalenia (apocentrum) tego ciała od Słońca. Aphelium posiadają orbity okołosłoneczne ciał poruszających się po orbitach eliptycznych (nie kołowych), jak planety, planetoidy czy komety.

Wikipedia

afelzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. owoc pomarańczy

Wiktionary

afemia

utrata zdolności mówienia

SJP.pl

afera

1. ogólnie znane wydarzenie, awantura;
2. nieuczciwe przedsięwzięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydarzenie, które wywołało skandal;

(1.2) pot. awantura

(1.3) gwara więzienna niesłuszne posądzenie o naruszenie zasad panujących wśród grypsujących

(1.4) gwara więzienna przestępstwo

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Afera ta poważnie nadszarpnęła dalszą karierę polityczną prezydenta USA .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfɛra, AS: afera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aferowanie n., aferowicz mos., aferzysta mos., aferzystka ż., zaaferowanie n.

:: zdrobn. aferka ż.

czas. aferować ndk., zaaferować dk.

przym. zaaferowany, aferowy, aferalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skandal

Wiktionary

aferalność

aferalny charakter jakiegoś wydarzenia

SJP.pl

aferalny

mający znamiona afery, zwłaszcza afery kryminalnej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aferami, uczestniczący w aferach, mający znamiona afery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afera ż.

Wiktionary

aferał

pejoratywnie: osoba zamieszana w afery kryminalne

SJP.pl

afereza

1. w językoznawstwie: zanik początkowej zgłoski w wyrazie;
2. zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub koncentratu krwinek białych z krwi pełnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

(1.2) jęz. zanik głoski lub głosek w wyrazie;

Wiktionary

Afereza – zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi, białych krwinek lub krwinek czerwonych poprzez odseparowanie ich z krwi pełnej człowieka.

- trombafereza – odseparowanie płytek krwi z krwi pełnej.

- plazmafereza – odseparowanie osocza z krwi pełnej.

- erytroafereza – odseparowanie krwinek czerwonych z krwi pełnej.

- leukafereza – odseparowanie białych krwinek z krwi pełnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈrɛza, AS: afereza

Wiktionary

aferka

zdrobnienie od: afera; drobna afera

SJP.pl

aferogenny

sprzyjający powstawaniu afer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. aferotwórczy.

Wiktionary

aferomania

przesadne fascynowanie się aferami

SJP.pl

aferotwórczy

przymiotnik

(1.1) powodujący, sprzyjający powstawaniu afery

(1.2) wymyślający, wytwarzający afery (np. na potrzeby artykułu w gazecie)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aferogenny

Wiktionary

aferować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. zajmować czymś, niepokoić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈrɔvat͡ɕ, AS: aferovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aferowanie n., zaaferowanie n., afera ż., aferzysta mos., aferzystka ż., aferowicz mos.

czas. zaaferować dk.

przym. aferowy, zaaferowany

Wiktionary

aferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aferować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aferować ndk.

rzecz. afera ż.

przym. aferowy

Wiktionary

aferowicz

człowiek zajmujący się aferami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek zajmujący się aferami, znający się na sprawach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józef jest aferowiczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: aferovʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aferzysta m., aferzystka ż., afera ż.

czas. aferować, zaaferować

przym. aferowy

Wiktionary

aferowy

związany z aferą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aferą, dotyczący afery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afera ż., aferowanie n., aferowicz mos., aferzysta mos., aferzystka ż., zaaferowanie n.

:: zdrobn. aferka ż.

czas. aferować ndk., zaaferować dk.

przym. zaaferowany

Wiktionary

aferzysta

mężczyzna szukający zysku w przedsięwzięciach nieuczciwych, zwykle niezgodnych z prawem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek biorący udział w aferach kryminalnych

(1.2) pot. osoba wywołująca lub zamieszana w skandale, afery towarzyskie

(1.3) pot. osoba doszukująca się sensacji we wszystkim

Wiktionary

Aferzysta (oryg. fr. Un homme d’affaires) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z 1844, należące do Scen z życia paryskiego cyklu Komedia ludzka. W 1845 ukazała się jego zmieniona (zarówno przez wydawcę, jak i samego autora) wersja, zawierającą dedykację dla słynnego bankiera Rotszylda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aferzyści i złodzieje chodzą wolni, a urząd skarbowy ściga człowieka, który ratuje ludzkie życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈʒɨsta, AS: afežysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afera ż., aferowicz m., aferał m.

:: fż. aferzystka ż.

czas. zaaferować, aferować

przym. aferowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hochsztapler

(1.2) skandalista

(1.3) sensat

Wiktionary

aferzystka

kobieta szukająca zysku w przedsięwzięciach nieuczciwych, zwykle niezgodnych z prawem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zamieszana w aferę kryminalną

(1.2) kobieta wywołująca lub zamieszana w skandale i afery obyczajowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aferzystka z Amber Gold będzie żyć w celi jak królowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈʒɨstka, AS: afežystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afera ż., aferowicz m.

:: fm. aferzysta m.

czas. aferować ndk., zaaferować dk.

przym. aferowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hochsztaplerka

(1.2) skandalistka

Wiktionary

affabile

określenie wykonawcze: pogodnie, z wdziękiem

SJP.pl

affanasowicz

nazwisko

SJP.pl

affanato

określenie wykonawcze: bez tchu, dysząc

SJP.pl

affannoso

określenie wykonawcze: żałośnie, z przygnębieniem

SJP.pl

affenpinczer

rasa psa z grupy pinczerów; pinczer małpi

SJP.pl

Pinczer małpi, affenpinczer (Affenpinscher) – rasa psa zaliczana do grupy pinczerów, użytkowana jako pies pokojowy i do towarzystwa. Nie podlega próbom pracy.

Oryginalna nazwa Affenpinscherpochodzi z j. niem., z połączenia słów affe (małpa) i pinscher (terier), i nawiązuje do małpiego wyrazu pyska przedstawicieli tej rasy.

Wikipedia

affettuoso

określenie wykonawcze: tkliwie, namiętnie, czule

SJP.pl

affidavit

[czytaj: efidejwit] z angielskiego:
1. dobrowolne, pisemne oświadczenie złożone pod przysięgą;
2. deklaracja podatkowa składana pod przysięgą przez obcokrajowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą

Wiktionary

affirmatim

z łaciny: twierdząco

SJP.pl

affogato

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z gałki lodów oblanej gorącą kawą espresso

Wiktionary

affrettando

określenie wykonawcze: przyspieszając

SJP.pl

affreux

[czytaj: afRÖ] biały najemnik na żołdzie kraju afrykańskiego

SJP.pl

afg.

skrót od: afgański

SJP.pl

afgan

1. rasa psa; chart afgański;
2. kobierzec z Azji Środkowej;
3. jednostka monetarna Afganistanu (1 afgan = 100 puli); afgani, afghani;
4. środowiskowo: mocna odmiana haszyszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środkowoazjatycki kobierzec o geometrycznych i roślinnych ornamentach, w których przeważają kolory: czerwony, granatowy i czarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. chart afgański

(2.2) pot. haszysz pochodzący z Afganistanu

Wiktionary

Afgan, także kobierzec afgański – rodzaj kobierca turkmeńskiego gęsto wiązanego i krótko strzyżonego cechującego się występowaniem powtarzającego się motywu ośmiobocznego medalionu.

Wytwarzany głównie przez plemię Ersari zamieszkujące obszary Turkmenii nad rzeką Amu-daria od początku XVII wieku. Pochodzenie nazwy tego kobierca Europejczycy zawdzięczają pośrednictwu Rosjan, którzy eksportowali ten towar na Zachód, po uprzednim zaopatrzeniu się w Kabulu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈavɡãn, AS: avgãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afganistan

Wiktionary

afgańczyk

obywatel Afganistanu; Afgan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Afganistanu

Wiktionary

Afgańczyk (ang.The Afghan) – powieść sensacyjna brytyjskiego pisarza Fredericka Forsytha z roku 2006.

Fabuła dotyczy wspólnej akcji MI6, CIA oraz ISI przeciwko Al-Kaidzie. Główny bohater Mike Martin pojawił już się wcześniej w powieści Pięść Boga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W konsekwencji politycznej katastrofy Grudnia 1981 staliśmy się co prawda doskonałym mięsem armatnim zimnej wojny, prawie tak samo pożywnym jak Afgańczycy, ale nie byliśmy jej podmiotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: avgãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afgański mrz., Afganistan mrz., afganiec mos., afgani

:: fż. Afganka

przym. afganistański, afgański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekcew. afganiec

Wiktionary

afgani

jednostka monetarna Afganistanu (1 afgani = 100 puli); afghani, afgan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) monet. waluta Afganistanu;

przymiotnik

(2.1) afgański

Wiktionary

Afgani (Afghani) – jednostka monetarna Afganistanu. 1 afgani (Af) = 100 pul (p).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obcięcie trzech zer doprowadzić ma do większej kontroli nad kursem afgani, który obecnie jest bardzo niski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãɲi, AS: avgãńi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afgański, afganistański

rzecz. afgański m., Afganistan, Afgańczyk, Afganka, afganiec

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. afgański, afganistański

rzecz. afgański m., Afganistan, Afgańczyk, Afganka, afganiec

frazeologia.

etymologia. etym|afg|افغانۍ. (afɣanə́y, afghani)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

afganiec

lekceważąco o Afgańczyku, obywatelu Afganistanu; Afganiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. afganiec.

Wiktionary

Afganiec – pustynny, gorący i suchy, południowo-zachodni lokalny wiatr, wiejący w środkowej Azji na pograniczu afgańsko-tadżyckim w górnym biegu Amu-darii. Latem często wywołuje burze piaskowe. Prędkość 17-25 m/s. W Termez wieje przez 40 do 70 dni w roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: avˈɡãɲɛt͡s, AS: avgãńec

Wiktionary

afganistan

państwo w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Wiktionary

Afganistan – śródlądowe państwo unitarne położone w Azji Południowej, ze stolicą w Kabulu. Graniczy pod względem długości granic kolejno z: Pakistanem, Iranem, Tadżykistanem, Turkmenistanem, Uzbekistanem i Chinami. Afganistan jest de facto kontrolowany przez talibów jako Islamski Emirat Afganistanu od 15 sierpnia 2021, czyli od upadku Islamskiej Republiki Afganistanu, uznawanej na arenie międzynarodowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Afganistan jest krajem azjatyckim.

(1.1) W Afganistanie rozpoczęły się szafranowe żniwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɡãˈɲistãn, AS: avgãńistãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afgański mrz., afgan mzw./mrz., Afgańczyk mos., afganiec mos., Afganka ż., afgani mrz./n., afgańskość ż.

przym. afgański, afganistański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Islamskie Państwo Afganistanu

Wiktionary

afganistański

przymiotnik od: Afganistan; afgański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci, AS: avgãńistãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afgański

rzecz. afgański m., Afganistan, Afgańczyk, Afganka, afganiec, afgani

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afgański

Wiktionary

afganka

obywatelka Afganistanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Afganistanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãŋka, AS: avgãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afgański mrz., Afganistan mrz., afganiec mos., afgani

:: fm. Afgańczyk mos.

przym. afganistański, afgański

Wiktionary

afgański

1. przymiotnik od: Afganistan; afganistański;
2. przymiotnik od: Afgan, Afgańczyk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. niepoprawna, potoczna nazwa języka paszto używanego przez Pasztunów w Pakistanie i Afganistanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O wykonanie zamachu podejrzewa się afgańskich terrorystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãj̃sʲci, AS: avgãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afganistański

rzecz. Afganistan m., Afgańczyk m., Afganka ż., afganiec m., afgani m./n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afganistański

Wiktionary

afghani

[czytaj: afgani] jednostka monetarna Afganistanu (1 afgani = 100 puli); afgani, afgan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) monet. zob. afgani.

Wiktionary

Afgani (Afghani) – jednostka monetarna Afganistanu. 1 afgani (Af) = 100 pul (p).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: avˈɡãɲi, AS: avgãńi

Wiktionary

afibrynogenemia

w medycynie: niedobór fibrynogenu, objawiający się krwawieniami i krwotokami

SJP.pl

aficionado

[czytaj: afis-ionado] entuzjastyczny zwolennik czegoś, zapaleniec, miłośnik, amator

SJP.pl

aficyd

środek owadobójczy do zwalczania mszyc

SJP.pl

afiguralny

taki, który nie ma wyraźnych granic

SJP.pl

afiks

cząstka słowotwórcza wyrazu występująca przed rdzeniem, po rdzeniu lub wewnątrz rdzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

Wiktionary

Formant, zrostek, afiks (od łac. affixum „element przyczepiony”) – słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia (podstawy słowotwórczej). Formant słowotwórczy modyfikuje wyraz podstawowy pod względem znaczeniowym lub funkcjonalnym.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) zrostek

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) morfem

hiponimy.

(1.1) prefiks, sufiks, postfiks, infiks, interfiks

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiksacja ż., afiksacja ż., fiks mrz.

przym. afiksalny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|affixus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) affix

* baskijski: (1.1) hizki

* bułgarski: (1.1) афикс m.

* esperanto: (1.1) afikso

* francuski: (1.1) affixe

* galicyjski: (1.1) afixo m.

* hiszpański: (1.1) afijo m.

* interlingua: (1.1) affixo

* niemiecki: (1.1) Affix n.

* nowogrecki: (1.1) πρόσφυμα n.

* rosyjski: (1.1) аффикс m.

* szwedzki: (1.1) affix n.

* ukraiński: (1.1) афікс m.

* węgierski: (1.1) affixum, toldalék

* włoski: (1.1) affisso m.

źródła.

== afiks (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) afiks, zrostek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafʲiks, AS: afʹiks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiksacja ż., afiksacja ż., fiks mrz.

przym. afiksalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zrostek

Wiktionary

afiksacja

tworzenie wyrazów pochodnych przez dodawanie afiksów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. tworzenie nowych wyrazów z innych, już istniejących;

Wiktionary

Derywacja (łac. derivatio) – proces słowotwórczy polegający na utworzeniu nowego wyrazu (wyraz pochodny, derywat, formacja lub konstrukcja słowotwórcza) na podstawie innego (podstawy lub bazy słowotwórczej) poprzez zmianę jego budowy morfologicznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafʲiˈksat͡sʲja, AS: afʹiksacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. prefiks mrz., postfiks mrz., fiksum n., fiksat mos., afiks m., fiks mrz., sufiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) derywacja

Wiktionary

afiliacja

1. przyjęcie jakiejś osoby lub organizacji do działającego już stowarzyszenia;
2. powiązanie przez pośrednie związki;
3. nawiązywanie i utrzymywanie bliskich stosunków z innymi;
4. miejsce zatrudnienia autora pracy naukowej;
5. dawniej: przyjęcie do rodziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjęcie osoby lub organizacji do działającego już stowarzyszenia

(1.2) związek przez pośrednie ogniwa

Wiktionary

Afiliacja (łac. affilatio – „usynowienie”, „włączenie do rodziny”) – zachowanie polegające na nawiązaniu i podtrzymaniu pozytywnych kontaktów i współpracy przez jednostkę lub grupę, organizację z innymi grupami i organizacjami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Potwierdzili swoją afiliację do organizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲiˈlʲjat͡sʲja, AS: afʹilʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiliowanie n.

czas. afiliować ndk.

przym. afiliacyjny

Wiktionary

afiliacyjny

przymiotnik od: afiliacja (np. procedura afiliacyjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z afiliacją, dotyczący afiliacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiliacja ż., afiliowanie n.

czas. afiliować ndk.

Wiktionary

afiliować

1. utworzyć, tworzyć filię jakiejś instytucji albo przyłączyć, przyłączać jakąś instytucję jako filię;
2. rzadko: przyjąć, przyjmować osobę lub organizację do działającego stowarzyszenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) utworzyć filię jakiejś instytucji, przyjąć już istniejącą instytucję jako filię innej

(1.2) daw. dokonać afiliacji, przyłączyć do rodziny, herbu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiliacja ż., afiliowanie n.

przym. afiliacyjny

Wiktionary

afiliowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tworzenie filii

(1.2) przekształcanie dotychczas samodzielnej instytucji w filię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiliacja ż.

czas. afiliować ndk.

przym. afiliacyjny

Wiktionary

afinacja

oczyszczanie substancji z domieszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. techn. oczyszczanie substancji z obcych domieszek

Wiktionary

Afinacja (fr. affiner) – oczyszczanie substancji z domieszek. Proces stosowany głównie w cukrowniach do oczyszczania kryształów cukru z syropu cukrowego, a także do wydobywania z rudy metali szlachetnych.

Urządzenie do afinacji to afinator.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. afinowanie n.

czas. afinować ndk.

Wiktionary

afiniczny

w matematyce:
a) przekształcenie afiniczne - przekształcenie wzajemnie jednoznaczne zachowujące współliniowość punktów;
b) geometria afiniczna - dział geometrii obejmujący własności figur w przekształceniach afinicznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. związany z przekształceniami afinicznymi, czyli wzajemnie jednoznacznymi przeształceniami geometrycznymi, odwzorowującymi proste na proste

Wiktionary

afinować

w chemii: oczyszczać substancje z obcych domieszek

SJP.pl

afinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. oczyszczanie substancji z obcych domieszek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afinacja ż.

czas. afinować

Wiktionary

afirmacja

1. zgoda na coś, potwierdzenie, uznanie czegoś za dobre; aprobata, akceptacja;
2. w filozofii:
a) pozytywny stosunek do życia mimo rozczarowań;
b) stwierdzenie prawdy, istnienia czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

(1.2) uznanie czegoś za dobre, słuszne

Wiktionary

Afirmacja (łac. affirmare, potwierdzać, zapewniać) – zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre.

- Afirmacja (logika)

- Afirmacja (psychologia)

Muzyka

- Afirmacja – debiutancki album youtubera Kamerzysty wydany w 2019

- Afirmacja - płyta wokalistki AniKi Dąbrowskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafʲirˈmat͡sʲja, AS: afʹirmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmatywa ż., afirmant m., afirmowanie n., afirmatysta mos.

czas. afirmować ndk.

przym. afirmatywny, afirmacyjny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) aprobata

Wiktionary

afirmacyjny

pozytywny, przychylny; afirmatywny, aprobatywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażający zgodę, przyzwolenie, poparcie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmatywa ż., afirmowanie n., afirmatysta mos.

przym. afirmatywny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmatywny

Wiktionary

afirmant

osoba aprobująca, potwierdzająca lub uznająca coś

SJP.pl

afirmatysta

osoba afirmująca coś, zgadzająca się na coś, popierająca coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. ten, kto afirmuje, potwierdza coś, zgadza się na coś, popiera coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmant mos., afirmatywa ż.

przym. afirmacyjny, afirmatywny

przysł. afirmacyjnie, afirmatywnie

Wiktionary

afirmatywa

dawniej: głos poparcia podczas głosowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. głos potwierdzający w głosowaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲirmaˈtɨva, AS: afʹirmatyva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmacja ż., afirmant m., afirmowanie n., afirmatysta mos.

przym. afirmatywny, afirmacyjny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

afirmatywnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób afirmatywny; twierdząco, potwierdzająco, aprobująco, pozytywnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmowanie n., afirmacja ż., afirmant mos., afirmatysta mos., afirmatywa ż.

przym. afirmacyjny, afirmatywny

przysł. afirmacyjnie

Wiktionary

afirmatywny

aprobujący coś, potwierdzający, pozytywny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. aprobujący coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łukasz charakteryzował się afirmatywnym stosunkiem do rzeczywistości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲirmaˈtɨvnɨ, AS: afʹirmatyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmatysta mos., afirmatywa ż., afirmacja ż., afirmant m., afirmowanie n.

czas. afirmować ndk.

przym. afirmacyjny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

afirmować

odnosić się do czegoś z uznaniem, wyrażać aprobatę

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) uznawać istnienie czegoś i akceptować to

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli będzie afirmował obowiązek podatku, to stanie po stronie pogańskiego cesarza; jeśli nie będzie go afirmował, to Go denuncjują u rzymskiej władzy okupacyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲirˈmɔvat͡ɕ, AS: afʹirmovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja, afirmowanie

przym. afirmatywny

Wiktionary

afirmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|afirmować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy afirmowanie nie jest wmawianiem sobie nieprawdy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲirmɔˈvãɲɛ, AS: afʹirmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmant m., afirmatywa ż.

czas. afirmować ndk.

przym. afirmacyjny, afirmatywny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmacja

Wiktionary

afisz

ogłoszenie, zwykle drukowane, umieszczane w miejscach widocznych, powiadamiające o imprezie publicznej lub mające charakter reklamowy; plakat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; Gloger.

Wiktionary

Afisz – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów informacyjnych. Druk jednostronny, raczej dużego formatu, o charakterze informacyjnym, propagandowym lub reklamowym, służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach). Przekazuje informacje przy użyciu tekstu, unikając urozmaiceń artystycznych. Najpopularniejszy stał się afisz teatralny, który następnie stał się inspiracją do tworzenia plakatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na słupie ogłoszeniowym wisiał afisz najnowszego przedstawienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafʲiʃ, AS: afʹiš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiszer mos., afiszowanie n., afiszówka ż.

czas. afiszować ndk., afiszować się ndk.

przym. afiszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plakat, poster

Wiktionary

afiszer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. roznosiciel, rozlepiacz afiszów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afisz mrz., afiszowanie n.

czas. afiszować ndk.

przym. afiszowy

Wiktionary

afiszować

1. rozgłaszać, ostentacyjnie ukazywać coś;
2. afiszować się - obnosić się z czymś przesadnie, zwracać powszechną uwagę na swoje cechy, koneksje itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ujawniać, pokazywać, ogłaszać coś w sposób ostentacyjny

czasownik zwrotny niedokonany afiszować się (dk. brak)

(2.1) zwracać na siebie uwagę otoczenia swoim zachowaniem; popisywać się; przesadnie coś ujawniać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲiˈʃɔvat͡ɕ, AS: afʹišovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afisz mrz., afiszowanie n., afiszer mos.

przym. afiszowy

Wiktionary

afiszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publiczne eksponowanie swojego wyglądu, zachowania itp. w celu zwrócenia na siebie uwagi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówiłam ci, co sądzę o afiszowaniu się bogactwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲiʃɔˈvãɲɛ, AS: afʹišovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. afiszować

rzecz. afiszer mos., afisz

Wiktionary

afiszowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest afiszowe; cecha tych, którzy są afiszowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afiszowy

przysł. afiszowo

Wiktionary

afiszowy

związany z afiszem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z afiszem; taki jak na afiszach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afisz mrz., afiszer mos., afiszowość ż.

czas. afiszować

Wiktionary

afk

skrót od: Away From Keyboard - z dala od klawiatury; afk

SJP.pl

Slang internetowy – slang tworzony i wykorzystywany przez użytkowników Internetu. Ułatwia i przyspiesza komunikację poprzez zmniejszanie liczby pisanych znaków.

W slangu internetowym stosuje się akronimy wyrażeń, przede wszystkim pochodzące z języka angielskiego (np. ASAP – as soon as possible – tak szybko jak możliwe; LOL – laughing out loud – śmieję się na głos; IMHO – in my humble opinion – moim skromnym zdaniem), emotikony, pisownię fonetyczną (np. CU/CYA – ang. see you – do zobaczenia), pseudoznaczniki języka HTML bądź BBCode (np. <ironia>...</ironia>), składnię języków programowania (głównie języka C) oraz hack-mowę (ang. leetspeak).

Wikipedia

aflaston

ozdobna figura na dziobie statku; galion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. galion

Wiktionary

Galion, inaczej aflaston – charakterystyczna ozdoba dziobowa stosowana na dużych żaglowcach z minionych wieków, w postaci okazałej kunsztownej rzeźby umieszczonej przed forkasztelem, u szczytu stewy dziobowej. Była to rzeźba drewniana, często polichromowana. Zwykle przedstawiała postać ludzką, zwierzęcą lub fikcyjne stworzenie alegoryczne, i nawiązywała do nazwy jednostki.

Wikipedia

aflatoksyna

rakotwórcza mikotoksyna syntetyzowana przez grzyby z gatunku Aspergillus flavus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. chem. rakotwórcza toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju nazwa systematyczna|Aspergillus|ref=tak.;

Wiktionary

Aflatoksyny – grupa związków chemicznych zaliczanych do mykotoksyn. Są wytwarzane przez grzyby z rodzaju Aspergillus, głównie kropidlaka żółtego (A. flavus) i A. parasiticus. Grzyby te występują na fistaszkach (orzechach ziemnych), zbożu, migdałach w wilgotnych rejonach tropikalnych. W sprzyjających warunkach (wysoka temperatura oraz wilgotność) porastają także inne produkty żywnościowe, np. chleb.

Wikipedia

afleksyjność

→ afleksyjny

SJP.pl

Patrz:
afleksyjny

afleksyjny

o języku: nie mający fleksji, zwłaszcza fleksji końcówkowej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaflɛˈksɨjnɨ, AS: afleksyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezfleksyjny, niefleksyjny

Wiktionary

afodos

w starożytnym teatrze greckim: zejście chóru ze sceny po zakończeniu dramatu; aphodos

SJP.pl

afonia

utrata dźwięczności głosu występująca najczęściej na skutek chorób krtani i strun głosowych; bezgłos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie polegające na braku głosu;

Wiktionary

Afonia (bezgłos) – utrata dźwięczności głosu. Przyczyną mogą być zaburzenia czynności krtani (porażenie nerwów krtaniowych lub zaburzenia nerwicowe), albo zniekształcenia fałdów głosowych spowodowane przez choroby zapalne lub nowotworowe krtani. Częściowa lub całkowita afonia jest częstym objawem nerwicy lękowej. Skrajny stopień histerycznej afonii z zupełną utratą mowy (nawet szeptanej) to apsityria.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej afonię należy tłumaczyć histerią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfɔ̃ɲja, AS: afõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. afoniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezgłos

Wiktionary

afoniczny

bezdźwięczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bezdźwięczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afonia ż.

Wiktionary

afordancja

Afordancje (ang. affordances) – sposobności oddziaływania na obiekty środowiska, związane z ich charakterystykami oraz zdolnościami percepcyjnymi, doświadczeniem i ogólnymi umiejętnościami działania danej jednostki. Termin ten jest używany w różnych dyscyplinach naukowych: psychologii poznawczej, psychologii percepcji, psychologii środowiskowej, wzornictwie przemysłowym, teorii interakcji człowieka z komputerem, projektowaniu interakcji, badaniach nad sztuczną inteligencją. W polskim piśmiennictwie słowo affordances pojawiło się najpierw jako dostarczanty (Dant 2007:175).

Wikipedia

aforysta

ten, kto układa aforyzmy; twórca aforyzmów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca aforyzmów

Wiktionary

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós), złota myśl, sentencja, maksyma, gnoma, apoftegmat – zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

:: fż. aforystka ż.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie

Wiktionary

aforystka

pisarka tworząca aforyzmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twórczyni aforyzmów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

:: fm. aforysta mos.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

aforystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) od: aforystyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforyzmowo

Wiktionary

aforystyczność

→ aforystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co aforystyczne

Wiktionary

Patrz:
aforystyczny
Powiązane:

rzecz. aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

aforystyczny

mający cechy aforyzmu: zwięzły, błyskotliwy, ujmujący sedno sprawy (np. aforystyczny wstęp)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aforyzmowy

Wiktionary

aforystyka

pisanie aforyzmów; także: zbiór aforyzmów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisanie aforyzmów

(1.2) zbiór aforyzmów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grzegorz zajmował się aforystyką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɔˈrɨstɨka, AS: aforystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforysta m., aforystka ż., aforyzm mrz., aforystyczność ż.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie

Wiktionary

aforyzm

maksyma, sentencja, złota myśl; zwięzła wypowiedź, formułująca w błyskotliwej formie ogólne spostrzeżenie, myśl filozoficzną, moralną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

Wiktionary

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós), złota myśl, sentencja, maksyma, gnoma, apoftegmat – zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Myśli, aforyzmy zaczerpnięte z wypowiedzi i listów św. Leopolda stawały się często powtarzanymi sentencjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfɔrɨsm̥, AS: aforysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystka ż., aforystyka ż., aforysta m., aforystyczność ż.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sentencja, złota myśl, maksyma

Wiktionary

aforyzmowy

→ aforyzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. aforystyczny.

Wiktionary

Patrz:
aforyzm
Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

afotyczny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony światła, niewystarczająco oświetlony; bez dostępu światła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wody poniżej 1000 m tworzą warstwę afotyczną, w której brak fotosyntezy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afotyczność ż.

Wiktionary

afp

[czytaj: a-ef-PE] skrót od:
a) Agence France Presse (oficjalna francuska agencja prasowa);
b) alfa-fetoproteina (białko płodowe)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = franc. Agence France-Presse → Francuska Agencja Prasowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Według AFP spośród 140 tys. Żydów żyjących wówczas w Holandii, 102 tys. nie przeżyło wojny.

Wiktionary

afr.

skrót od: afrykański

SJP.pl

skrót

(1.1) = afrykański

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Afryka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== afr. (esperanto.) ==

morfologia.

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = afranko, afrankita → ofrankowanie, ofrankowany

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Afryka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== afr. (esperanto.) ==

morfologia.

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = afranko, afrankita → ofrankowanie, ofrankowany

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

afra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Afra – wczesny przekład Biblii na łacinę

- Afra – imię żeńskie

- Afra z Augsburga – męczennica za czasów panowania cesarza rzymskiego Dioklecjana

- Afra – linie lotnicze w Ghanie

- Afra – miejscowość w Syrii

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Afryka ż.

Wiktionary

afrakta

flota statków wiosłowych starożytnej Grecji, mających postać galer z odkrytymi stanowiskami dla wioślarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. grecki okręt poruszany za pomocą wioseł;

Wiktionary

Afrakta (od gr. áphraktos – nieogrodzony) – dawny grecki okręt wiosłowy, używany w starożytności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: afˈrakta, AS: afrakta

Wiktionary

aframon

rodzaj bylin z rodziny imbirowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aframomum|K.Schum|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny imbirowatych;

(1.2) bot. bylina z rodzaju aframon (1.1)

(1.3) spoż. aromatyczna przyprawa z ziaren niektórych aframonów (1.2), głównie aframonu madagaskarskiego

Wiktionary

Aframon, aframonek (Aframomum K.Schum) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych. Liczy ok. 55 gatunków, rosnących dziko w tropikalnej sferze Afryki i na Madagaskarze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. aframonek m.

przym. aframonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) aframonek, rajskie ziarno, amomum, amomek, amom

Wiktionary

afrik.

skrót od: afrikaans

SJP.pl

Język afrikaans, język afrykanerski (afr. afrikaans, Afrikaanse taal) – indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich, będący językiem ojczystym Afrykanerów, Koloredów oraz Basterów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi). Niderlandzkim – językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) – mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników. W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz miejscowych języków bantu.

Wikipedia

afrikaans

południowoafrykańska odmiana języka holenderskiego, język Burów; jeden z języków urzędowych w RPA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język afrykanerski

Wiktionary

Język afrikaans, język afrykanerski (afr. afrikaans, Afrikaanse taal) – indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich, będący językiem ojczystym Afrykanerów, Koloredów oraz Basterów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi). Niderlandzkim – językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) – mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników. W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz miejscowych języków bantu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) afrykanerski, burski, afrykanerszczyzna

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Afrikaans

* angielski: (1.1) Afrikaans

* azerski: (1.1) afrikaans

* baskijski: (1.1) afrikaans

* duński: (1.1) afrikaans n.

* fiński: (1.1) afrikaans

* francuski: (1.1) afrikaans m.

* kataloński: (1.1) afrikaans m.

* niderlandzki: (1.1) Afrikaans n.

* niemiecki: (1.1) Afrikaans n.

* szwedzki: (1.1) afrikaans w.

* węgierski: (1.1) afrikaans

* włoski: (1.1) afrikaans

źródła.

== afrikaans (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. język afrykanerski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afrykanerski, burski, afrykanerszczyzna

Wiktionary

afro

1. fryzura, w której mocno skręcone, sterczące ku górze włosy tworzą kształt kuli;
2. potocznie o włosach: poskręcane i nastroszone;
3. gatunek muzyczno-taneczny nawiązujący do tradycyjnych rytmów afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

(1.2) uczn. kręcone włosy

(1.3) uczn. niemodne uczesanie

przymiotnik

(2.1) kręcony (o włosach)

Wiktionary

Afro – sposób ułożenia włosów. Są to włosy kręcone, ułożone stercząco – te z brzegu na boki, pośrodku ku górze tak, aby fryzura tworzyła kształt kuli. Nazwa pochodzi od amerykańskiego wyrażenia „Afro-Americans”, odnoszącego się do czarnoskórych Amerykanów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Afro były niegdyś modne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɔ, AS: afro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykańskość ż., afrykanizacja ż., afryka ż., Afryka ż., Afrykanin m., Afrykanka ż.

przym. afrykański

temsłow. afro-

czas. zafrykanizować, afrykanizować

Wiktionary

afro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Afryką

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) afroamerykański • afroazjatycki • afrobeat • afrofunk • afrojazz • afrorock

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. afrykanizacja ż., Afryka ż., afro n., Afrykańczyk m., Afrykanka ż., afrykańskość ż., afryka ż.

przym. afrykański, afro

czas. zafrykanizować, afrykanizować

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Afro-

* esperanto: (1.1) afrik-

* francuski: (1.1) afro-

* hiszpański: (1.1) afro-

* włoski: (1.1) afro-

źródła.

== afro- (język francuski.) ==

wymowa. IPA3|a.fʁɔ.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) afro-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɔ, AS: afro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanizacja ż., Afryka ż., afro n., Afrykańczyk m., Afrykanka ż., afrykańskość ż., afryka ż.

przym. afrykański, afro

czas. zafrykanizować, afrykanizować

Wiktionary

afro-beat

[czytaj: afrobit] gatunek muzyczny łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem, powstały w połowie lat 60. XX wieku w Afryce; afrobeat

SJP.pl

afroamerykanin

mieszkaniec Stanów Zjednoczonych rasy czarnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eufem. etn. czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Wiktionary

Afroamerykanie (ang. African Americans, również Afro-Americans, Black Americans) – czarnoskórzy Amerykanie pochodzenia subsaharyjskiego. W głównej mierze są potomkami Afrykanów, sprowadzanych od XVII do XIX wieku jako niewolnicza siła robocza, niektórzy wywodzą się z późniejszej imigracji z krajów Afryki oraz Karaibów i Ameryki Łacińskiej (gł. z Jamajki i Haiti).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szacuje się, że nietolerancja laktozy występuje u ponad 90 proc. Azjatów, 65-70 proc. Afrykańczyków, 45-81 proc. Afroamerykanów, 50-75 proc. Indian. W Polsce nie toleruje mleka co czwarta osoba dorosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn, AS: afroãmerykãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Afroamerykanka ż.

przym. afroamerykański

Wiktionary

afroamerykanka

mieszkanka Stanów Zjednoczonych rasy czarnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eufem. etn. czarnoskóra Amerykanka pochodzenia subsaharyjskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Afroamerykanin mos.

przym. afroamerykański

Wiktionary

afroamerykański

dotyczący Afroamerykanów, właściwy Afroamerykanom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alice Walker jest znaną afroamerykańską pisarką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afroamerykanin mos., Afroamerykanka ż.

Wiktionary

afroazjatycki

dotyczący Afryki i Azji

SJP.pl

afrobeat

[czytaj: afrobit] gatunek muzyczny łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem, powstały w połowie lat 60. XX wieku w Afryce; afro-beat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;

Wiktionary

Afrobeat – gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy i techniki wokalne oraz tradycyjną muzykę nigeryjskiego plemienia Joruba z funkiem i jazzem. Afrobeat pojawił się w latach 60. Jego korzenie sięgają muzyki Yoruba – pochodzącej z Nigerii, opartej na bębnach i mocno zakorzenionej w lokalnej tradycji. Motywy z Nigerii zostały szybko zaadaptowane przez artystów z Ameryki Łacińskiej – przede wszystkim z Karaibów. Stamtąd droga do czarnych dzielnic południa USA była już krótka. Epoka funku w latach siedemdziesiątych zakończyła ewolucję – narodził się afrobeat. Fela Kuti, na którego pomysłach opierają się współczesne zespoły, był najważniejszą postacią tego muzycznego zjawiska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: afˈrɔbʲit, AS: afrobʹit

Wiktionary

afrobeatowy

→ afrobeat [czytaj: afrobitowy]

SJP.pl

afrobrazylijski

→ Afrobrazylijczyk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afrobrazylijczykami, dotyczący Afrobrazylijczyków

Wiktionary

Patrz:
Afrobrazylijczyk
Powiązane:

rzecz. Afrobrazylijczyk mos.

Wiktionary

afrodyta

robak należący do wolno żyjących wieloszczetów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini miłości;

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Afrodyta (gr. Ἀφροδίτη Aphrodítē „wdzięk, urok”, łac. Venus) – w mitologii greckiej bogini miłości, piękna, kwiatów, pożądania i płodności. Najbardziej urodziwa z bogiń antycznych mitów.

Jej rzymską odpowiedniczką była Wenus (Wenera).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za dwa dni mamy być u niego, by wysłuchać muzyki do hymnu na cześć Afrodyty, który dziś lub jutro skończy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɔˈdɨta, AS: afrodyta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrodyta ż., afrodyzjak m., Afrodyzje nmos., Afrodyzja ż.

przym. afrodytyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Afrogeneja

Wiktionary

afrodyzja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Afrodyzja – imię żeńskie

- Afrodyzja – starożytne miasto w Anatolii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafrɔˈdɨzʲja, AS: afrodyzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afrodyta ż., Afrogeneja ż., afrodyzjak m., afrodyzje nmos.

:: fm. Afrodyzy m., Afrodyzjusz m.

przym. afrodytyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Stauropolis, Geyre

Wiktionary

afrodyzjak

roślina albo lek wzmagające popęd płciowy człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

Wiktionary

Afrodyzjaki – substancje, co do których panuje opinia, że powodują one zwiększony popęd płciowy lub potencję. Zwykle działają bezpośrednio lub pośrednio na przewodnictwo dopaminergiczne lub modyfikują poziom hormonów płciowych. Często są to zwykłe pokarmy i napoje. Uważa się, że działanie takie ma szampan, kawa z dodatkiem imbiru, cynamonu i koziego mleka, owoce morza, morele zmiksowane z mleczkiem pszczelim. Jednym z najsilniejszych afrodyzjaków jest johimbina.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znanym afrodyzjakiem jest mucha hiszpańska.

(1.1) Dawniej kobiety dodawały swoim ukochanym lubczyk do potraw, gdyż wierzyły, że to afrodyzjak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɔˈdɨzʲjak, AS: afrodyzʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afrodyzja ż., Afrodyta ż.

przym. afrodyzjakowy

Wiktionary

afrodyzjakalny

przymiotnik

(1.1) med. związany z afrodyzjakiem; mający działanie afrodyzjaku; pobudzający

Wiktionary

afrodyzjakowy

→ afrodyzjak

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z afrodyzjakiem, dotyczący afrodyzjaku

Wiktionary

Patrz:
afrodyzjak
Powiązane:

rzecz. afrodyzjak m.

Wiktionary

afrodyzje

w starożytnej Grecji: święto ku czci Afrodyty (bogini miłości i piękna), obchodzone zwykle w wiosenną noc

SJP.pl

Afrodyzje (gr. Ἀφροδίσια Aphrodísia, łac. Aphrodisia) – święto ustanowione ku czci bogini miłości Afrodyty. Najbardziej uroczyście było obchodzone w Pafos na Cyprze, niedaleko miejsca jej narodzin, gdzie wyłoniła się z piany morskiej.

Wikipedia

afroeuropejczyk

czarnoskóry Europejczyk

SJP.pl

afroeuropejka

czarnoskóra Europejka

SJP.pl

afrojerzyk

afrojerzyk mysi - gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych

SJP.pl

afrojeż

rodzaj ssaka z rodziny jeżowatych

SJP.pl

Afrojeż (Atelerix) – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Wikipedia

afrokonwersja

w ekonomii: forma spłaty zadłużenia polegająca na jego zamianie na inwestycje w zadłużonym państwie afrykańskim

SJP.pl

afrokrólik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Poelagus|St. Leger|ref=tak., ssak z rodziny zającowatych występujący w Afryce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odseparowana populacja afrokrólików żyje w Angoli.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. królik mzw.

Wiktionary

afrokubański

dotyczący kultury kubańskiej wywodzącej się z Afryki

SJP.pl

afrokulczyk

rodzaj ptaków z podrodziny łuskaczy

SJP.pl

afrolatynos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec, którego przodkowie pochodzą z Afryki i Ameryki Łacińskiej;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Afrolatynoska ż.

przym. afrolatynoski

Wiktionary

afrolatynoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afrolatynosami, dotyczący Afrolatynosów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afrolatynos m., Afrolatynoska ż.

Wiktionary

afronauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) Afrykanin latający w kosmos, afrykański astronauta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Historia nie z tej Ziemi. Jak afronauci z Zambii chcieli wyprzedzić USA i ZSRR w wyścigu na Księżyc.

Wiktionary

afroncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od afront

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie afront, lecz tylko mały afroncik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afront m.

czas. afrontować

Wiktionary

afront

obraźliwe zachowanie się wobec kogoś, wyrządzenie przykrości; zniewaga, obelga, dyshonor, despekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zniewaga, lekceważące zachowanie

Wiktionary

Afront – łódzka grupa hip-hopowa w skład której wchodzi dwóch raperów – Janek i Kasina.

Początki ich wspólnej działalności muzycznej sięgają roku 1997 i stworzenia grupy LWC (Lirycznie Wysublimowane Chamy) z O.S.T.R.’em, Mussim (obecnie Tomila – Tabasko) i Ahmedem. Jednak formacja zaprzestała działalności po roku wydając jedyne zachowane do dziś demo Dwie strony historii. Przez kolejne trzy lata poszczególni członkowie LWC skoncentrowali się na solowych projektach. Z inicjatywy Janka i Kasina w roku 2001 powstał Afront. Nagrali razem pierwsze demo, a po roku działania Afront zajął drugie miejsce na wrocławskim przeglądzie młodych zespołów hip-hopowych. Janek i Kasina zawarli wtedy kontrakt z wytwórnią Blend Records i rozpoczęli prace nad debiutanckim albumem Już takich nie robią. Mimo że materiał na płytę był już gotowy, album nie został wydany.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zrobiła mi dziś afront, komentując przy wszystkich moją nadwagę.

(1.1) Musi on za ten afront odpokutować, bo to całego stanu szlacheckiego krzywda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɔ̃nt, AS: afrõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrontowanie n.

:: zdrobn. afroncik mrz.

czas. afrontować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zniewaga, obraza, policzek, despekt

Wiktionary

afrontować

czynić komuś afront; znieważać, uchybiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. czynić komuś afront, uchybiać, znieważać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afroncik mrz., afront mrz., afrontowanie n.

Wiktionary

afrontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. czynienie komuś afrontu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afront m.

czas. afrontować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrażanie, znieważanie

Wiktionary

afropitek

duża, kopalna małpa człekokształtna z wczesnego miocenu, o masywnej czaszce i długim, wąskim pysku

SJP.pl

afropolak

czarnoskóry Polak

SJP.pl

afrorock

[czytaj: afrorok] odmiana muzyki rockowej, połączenie rocka z tradycyjną muzyką ludów afrykańskich

SJP.pl

afrotrogon

rodzaj ptaków z rodziny trogonów

SJP.pl

afrowiórka

rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych

SJP.pl

Afrowiórka (Xerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

afrycki

przymiotnik

(1.1) stpol. afrykański

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈfrɨt͡sʲci, AS: afrycʹḱi

Wiktionary

afryczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Afryka

(1.2) osoba pochodząca z miejscowości Afryka, urodzona w miejscowości Afryka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzie afryczanie jadą, by oddać głos w wyborach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż.

:: fż. afryczanka ż.

przym. afrykański

Wiktionary

afryczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Afryka

(1.2) kobieta pochodząca z miejscowości Afryka, urodzona w miejscowości Afryka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż.

:: fm. afryczanin mos.

przym. afrykański

Wiktionary

afryka

środowiskowo:
1. bieda, głód, ubóstwo;
2. egzotyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Żarnów;

Wiktionary

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Zajmuje 30,37 mln km², czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej Ziemi. Przechodzą przez nią: południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Według danych z 2012 r. Afrykę zamieszkuje ponad miliard ludzi, co stanowi około 1/7 ludności świata. Afryka ma najwyższy na świecie przyrost naturalny (24‰ rocznie) i jest „najmłodszym” kontynentem na Ziemi – dzieci (0–14 lat) stanowią ok. 44% populacji. Afryka ma też najniższy PKB na 1 mieszkańca (895 dolarów USA), najniższą średnią długość życia (56 lat), a także największą liczbę zakażonych wirusem HIV (ok. 24,9 mln, czyli ok. 64,3% zakażonych na całym świecie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sahara znajduje się w północnej Afryce.

(1.2) Przed laty Afryka administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɨka, AS: afryka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż., afryczanin mos., afryczanka ż., afrykarium n., Afra ż.

czas. afrykanizować ndk., zafrykanizować dk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, panafrykański, afro

temsłow. afro-

skr. afr.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czarny Kontynent, Czarny Ląd, Trzeci Świat, gw-pl|Górny Śląsk|Afrika.

Wiktionary

afrykan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Afrykan – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "pochodzącego z Afryki". Wśród patronów tego imienia – św. Afrykan, wspominany razem ze św. Terencjuszem i św. Pompejuszem.

Wikipedia

afrykańczyk

mieszkaniec Afryki; Afrykanin (częściej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. Afrykanin.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co roku tysiące Afrykańczyków próbuje przepłynąć przez Cieśninę Gibraltarską do Hiszpanii. W ub.r. zatrzymano ok. 15 000 takich osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨˈkãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: afrykãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afrykańskość ż., afryka ż., Afryka, Afrykanin, Afrykanka, afrykanizacja, afrykanistyka, afrykanista, afrykanistka, Afrykaner, afrykaner, Afrykanerka, afrykanerka

przym. afrykański, afrykanistyczny, afrykanerski

czas. afrykanizować, zafrykanizować

temsłow. afro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Afrykanin

Wiktionary

afrykaner

biały mieszkaniec Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. biały mieszkaniec Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizatorów;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od momentu powstania Związku Południowej Afryki Afrykanerzy współrządzili wraz z Brytyjczykami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykaner mos., afrykanerka ż.

:: fż. Afrykanerka ż.

przym. afrykanerski, afrykański

czas. zafrykanizować, afrykanizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bur

Wiktionary

afrykanerka

biała mieszkanka Afryki Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. biała mieszkanka Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomkini holenderskich kolonizatorów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykaner mos., afrykanerka ż.

:: fm. Afrykaner mos.

przym. afrykanerski, afrykański

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Burka

Wiktionary

afrykanerski

przymiotnik od: Afrykaner, afrykaner

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Afrykanerów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

Wiktionary

Język afrikaans, język afrykanerski (afr. afrikaans, Afrikaanse taal) – indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich, będący językiem ojczystym Afrykanerów, Koloredów oraz Basterów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi). Niderlandzkim – językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) – mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników. W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz miejscowych języków bantu.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Afrykanerski posiada status języka urzędowego w RPA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨkãˈnɛrsʲci, AS: afrykãnersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykańskość ż., afryka ż., Afryka, Afrykaner, afrykaner, Afrykanerka, afrykanerka, Afrykanin, Afrykańczyk, Afrykanka, afrykanizacja, afrykanistyka, afrykanista, afrykanistka

przym. afrykański, afrykanistyczny

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burski

(2.1) afrikaans, burski

Wiktionary

afrykanerskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posługuje się językiem afrykanerskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem afrykanerskim

(1.3) spisany, stworzony w języku afrykanerskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨkãˈnɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: afrykãnerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

afrykanerzy

biały mieszkaniec Afryki

SJP.pl

Wikipedia

afrykaniec

potocznie, pogardliwie: człowiek należący do rasy czarnej, Murzyn

SJP.pl

afrykanin

mieszkaniec Afryki; Afrykańczyk (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Afryki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widać było, że Afrykanie mają świetnie rozpracowanych polskich bramkarzy – większość goli zdobywali po rzutach w górne rejony bramki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨˈkãɲĩn, AS: afrykãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż., Afrykańczyk m., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista m., afrykanistka ż., Afrykaner m., afrykaner m., Afrykanerka ż., afrykanerka ż.

:: fż. Afrykanka ż.

czas. zafrykanizować, afrykanizować ndk.

przym. afrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Afrykańczyk; daw. Afer, Afryk, Afrykant

Wiktionary

afrykanista

specjalista w dziedzinie afrykanistyki (nauki o językach i kulturach afrykańskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca, badacz języków, kultury i historii Afryki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanistyka ż.

:: fż. afrykanistka ż.

przym. afrykanistyczny, afrykanerski, afrykański

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

afrykanistka

specjalistka w dziedzinie afrykanistyki (nauki o językach i kulturach afrykańskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znawczyni, badaczka języków, kultury i historii Afryki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanistyka ż.

:: fm. afrykanista mos.

przym. afrykanistyczny, afrykanerski, afrykański

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

afrykanistyczny

związany z afrykanistyką, afrykanistą lub afrykanistką (np. instytut afrykanistyczny, sekcja afrykanistyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający za przedmiot badanie języków, kultury i historii ludów Afryki, obejmujący te badania, dotyczący tych badań

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż., afrykanizacja ż., afrykanerski mrz., afryka ż., afrykańskość ż., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., Afrykanin mos., afrykanistyka ż., afrykanista m., afrykanistka ż.

przym. afrykanerski, afrykański

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

afrykanistyka

nauka zajmująca się badaniem języków, historii i kultury ludów Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o językach i kulturach krajów afrykańskich;

Wiktionary

Afrykanistyka – nauka zajmująca się badaniem języków, literatury, kultur, społeczeństw, historii, polityki i gospodarki krajów afrykańskich. Jedną z dziedzin afrykanistyki jest etiopistyka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afrykańskość ż., afrykanizacja ż., Afryka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykanin mos., Afrykanka ż., Afrykańczyk mos., afryka ż.

przym. afrykański, afrykanistyczny, afrykanerski

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

afrykanizacja

proces opanowywania przez Afrykańczyków różnych dziedzin życia w Afryce i wypierania z nich białych, będący wynikiem budzenia się świadomości narodowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. polit. proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych

(1.2) nadawanie lub przywracanie czemuś afrykańskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak szybko następuje proces afrykanizacji w takim kraju jak Republika Południowoafrykańska?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż.

czas. zafrykanizować, afrykanizować ndk., afrykanizować się ndk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

temsłow. afro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afrykanizowanie

Wiktionary

afrykanizm

element językowy lub kulturowy charakterystyczny dla języka afrykańskiego lub kultury afrykańskiej

SJP.pl

afrykanizować

nadawać lub przywracać czemuś charakter afrykański

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zafrykanizować)

(1.1) kult. narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

czasownik zwrotny niedokonany afrykanizować się (dk. zafrykanizować się)

(2.1) stawać się Afrykaninem, nabierać cech afrykańskich

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Przybysze z Bliskiego Wschodu afrykanizowali się dosyć szybko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż.

czas. zafrykanizować dk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

temsłow. afro-

Wiktionary

afrykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadawanie czemuś afrykańskiego charakteru

(1.2) socjol. polit. usuwanie białych z różnych dziedzin życia przez czarnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykańskość ż., Afryka ż., afrykanizacja ż., zafrykanizowanie n., afryka ż.

czas. afrykanizować ndk., zafrykanizować ndk.

przym. afrykański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) afrykanizacja

Wiktionary

afrykanka

rodzaj ptaków z podrodziny papug afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Afryki

Wiktionary

Afrykanka (fr. L'Africaine) – opera w 5 aktach Giacoma Meyerbeera do libretta (w języku francuskim) Eugène’a Scribe’a. Choć prace nad utworem kompozytor rozpoczął już w 1837 r., z wielu względów – jak częste zmiany libretta – ukończył je dopiero w 1864 r. Premiera miała miejsce w Paryżu 28 kwietnia 1865 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafrɨˈkãŋka, AS: afrykãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afrykańskość ż., afryka ż., afro n., Afryka ż., Afrykanin m., Afrykańczyk m., afrykanizacja ż., afrykanistyka ż., afrykanista m., afrykanistka ż., Afrykaner m., afrykaner m., Afrykanerka ż., afrykanerka ż.

przym. afrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

czas. zafrykanizować, afrykanizować ndk.

temsłow. afro-

Wiktionary

afrykanolog

specjalista w zakresie afrykanologii

SJP.pl

afrykanologia

nauka badająca język, dzieje i kulturę ludów Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. afrykanistyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanizacja ż., Afrykanin mos., Afryka ż., afrykańskość ż., afrykanolog m.

przym. afrykanologiczny

czas. zafrykanizować, afrykanizować

Wiktionary

afrykanologiczny

→ afrykanologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z afrykanologią, dotyczący afrykanologii

Wiktionary

Patrz:
afrykanologia
Powiązane:

rzecz. afrykanologia ż.

Wiktionary

afrykański

przymiotnik od: Afryka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój brat jest zafascynowany afrykańską kulturą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨˈkãj̃sʲci, AS: afrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afrykańskość ż., afryczanka ż., afryczanin mos., afro n., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin m., Afrykańczyk m., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanistyka ż., afrykanista m., afrykanistka ż., Afrykaner m., afrykaner m., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykanizowanie n.

czas. afrykanizować, zafrykanizować

przym. afrykanistyczny, afrykanerski, pozaafrykański, afro

przedr. afro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót afr., stpol. afrycki

Wiktionary

afrykańskość

zespół cech właściwych mieszkańcom Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co afrykańskie; afrykański charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O ich afrykańskości świadczy sposób przygotowywania posiłków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n.

czas. afrykanizować ndk., afrykanizować się ndk., zafrykanizować dk., zafrykanizować się dk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

temsłow. afro-

Wiktionary

afrykarium

oceanarium poświęcone faunie i florze afrykańskiej

SJP.pl

Afrykarium – oceanarium prezentujące ekosystemy wodne (morskie i słodkowodne) oraz lądowe fauny Afryki na terenie Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu. Kompleks otwarto 26 października 2014 roku – jest pierwszym tego typu obiektem w Polsce.

Obiekt podzielono na część zewnętrzną prezentujące wybrzeże Namibii w postaci dwóch basenów z plażami dla kotików afrykańskich (3600 m³) oraz pingwinów przylądkowych (2460 m³), rozdzielonych od siebie budynkiem w kształcie statku, w którym ulokowano restauracje z tarasem widokowym oraz część wewnętrzną z budynkiem żelbetowym o długości 160,1 metrów, szerokości 53,9 metrów oraz wysokości 15-12 metrów, w którym prezentowane są ekspozycje czterech biotopów:

1. Fauna plaży i rafy koralowej Morza Czerwonego z basenem 900 m³.

2. Fauna Afryki Wschodniej z basenem hipopotamów nilowych (900 m³) oraz rybami jezior Malawi i Tanganika.

3. Fauna Kanału Mozambickiego z basenem (3100 m³) prezentująca m.in. płaszczki i rekiny brunatne.

4. Fauna dżungli Konga z basenami manatów (1250 m³) i krokodyli nilowych (260 m³) oraz ptakami (hala wolnych lotów), m.in. czepigi rudawe, ibisy białowąse, toko nosaty i waruga.

Wikipedia

afrykata

spółgłoska zwarto-szczelinowa typu: c, dz, ć, dź, cz, dż itd.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. spółgłoska zwarto-szczelinowa;

Wiktionary

Spółgłoski zwarto-szczelinowe (afrykaty) powstają, gdy w pierwszej fazie artykulacji dochodzi do blokady przepływu przez jamę ustną i nosową (zwarcia), po czym tworzy się dostatecznie wąska szczelina, by powstał szum, tarcie.

Różnica między spółgłoską zwarto-szczelinową a sekwencją spółgłoski zwartej i szczelinowej polega na tym, że w spółgłosce zwarto-szczelinowej element szczelinowy całkowicie zastępuje plozję.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Afrykatami są np. polskie spółgłoski „c” oraz „cz”.

(1.1) Artykulacja każdej afrykaty składa się z dwu faz: zwartej i szczelinowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykatyzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spółgłoska zwarto-szczelinowa

Wiktionary

afrykatyzacja

proces, w wyniku którego dana spółgłoska staje się afrykatą - spółgłoską zwarto-szczelinową

SJP.pl

afryt

w arabskich wierzeniach ludowych: zły duch, upiór; efryt; ifryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) w arabskich wierzeniach ludowych: zły duch, upiór

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) efryt, ifryt

Wiktionary

afta

(zwykle w liczbie mnogiej) małe, bolesne owrzodzenie powstające na błonie śluzowej jamy ustnej; zapalenie aftowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;

Wiktionary

Afta (łac. aphtosis) – otwarte owrzodzenie zlokalizowane na błonie śluzowej jamy ustnej, warg lub języka z wytworzeniem miejscowego stanu zapalnego. Może im towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Często afty występują z nawrotami (nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej). Jeśli pojawiają się częściej niż raz w roku, należy rozważać dodatkowe badania celem stwierdzenia, czy nie towarzyszy im inne schorzenie. Aftoza nawrotowa występuje nieco częściej u kobiet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam aftę na ustach, bo przygryzłem się przypadkowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafta, AS: afta

Wiktionary

Powiązane:

przym. aftowy

Wiktionary

aftarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. hafciarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: afˈtarka, AS: aftarka

Wiktionary

after

potocznie: luźniejsza impreza po większym wydarzeniu; after party, afterparty, afterka, afterek

SJP.pl

- After (album)

- After (film)

- After (powieść)

- After 2 – film

- After (Numida) – przywódca grupy Numidów

- After Hours (album The Weeknda) – brytyjski serial

- After Life – brytyjski serial

- After Man: A Zoology of the Future – książka

- After Forever – grupa muzyczna

Wikipedia

afterbeat

przesunięcie akcentu na dźwięk nieakcentowany; synkopa

SJP.pl

afterek

potocznie: luźniejsza impreza po większym wydarzeniu; after party, afterparty, afterka, after

SJP.pl

afterka

potocznie: luźniejsza impreza po większym wydarzeniu; after party, afterparty, afterka, after

SJP.pl

afterować

potocznie: uczestniczyć w luźniejszej imprezie po większym wydarzeniu

SJP.pl

afterownia

potocznie: klub otwarty dłużej niż inne kluby

SJP.pl

afterparty

[czytaj: afterparty lub afterparti] potocznie: luźniejsza impreza po większym wydarzeniu; after party, afterka, afterek, after

SJP.pl

Afterparty (z ang. „impreza po”), after – impreza odbywająca się bezpośrednio po innym, większym wydarzeniu, np. koncercie, meczu, finale konkursu, premierze teatralnej lub filmowej.

Pojęcie pierwotnie kojarzone głównie z clubbingiem oznaczające imprezę, często organizowaną w domu lub małym lokalu, zazwyczaj po występie znanego DJ-a lub po koncercie gwiazdy w celu przedłużenie zabawy, przeznaczona dla uczestników odczuwających niedosyt lub pragnących przedłużyć „dobry klimat” towarzyszący wydarzeniu głównemu. W Polsce określenie modne głównie dzięki koncertom i imprezom muzyki techno oraz house, organizowane po koncercie znanego DJ lub po większym festiwalu.

Wikipedia

afterpik

wodoszczelna komora zderzeniowa na rufie statku; achterpik

SJP.pl

Skrajnik rufowy, achterpik lub inaczej afterpik – pomieszczenie lub fragment wnętrza kadłuba zajmujące rufową część jednostki pływającej. Pojęcie to może oznaczać przedział kadłuba pomiędzy końcem rufy a najbliższym jej poprzecznym elementem konstrukcyjnym lub może to być pierwsze większe pomieszczenie od strony rufy lub też ostatni z trzech głównych obszarów wnętrza kadłuba. Skrajnik rufowy może być przykryty pokładem rufowym lub podłogą kokpitu.

Wikipedia

aftersztag

lina stalowa biegnąca od topu masztu do rufy; achtersztag

SJP.pl

Wikipedia

aftonit

rzadki minerał z gromady siarkosoli; tetraedryt

SJP.pl

aftoniusz

imię męskie

SJP.pl

Aftoniusz z Antiochii (łac. Aphthonius, gr. Ἀφθόνιος Afthonios) – grecki retor i sofista z IV wieku n.e. czynny we wschodnim cesarstwie rzymskim.

Według Gemistona Pletona działał w Antiochii. Był autorem zaginionego komentarza do dzieła Hermogenesa oraz powstałej przed 391 rokiem Progymnasmaty, która zachowała się do czasów współczesnych.

Wikipedia

aftowy

→ afta

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący afty

Wiktionary

Patrz:
afta
Powiązane:

rzecz. afta ż.

Wiktionary

afty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. afta.

Wiktionary

Afta (łac. aphtosis) – otwarte owrzodzenie zlokalizowane na błonie śluzowej jamy ustnej, warg lub języka z wytworzeniem miejscowego stanu zapalnego. Może im towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Często afty występują z nawrotami (nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej). Jeśli pojawiają się częściej niż raz w roku, należy rozważać dodatkowe badania celem stwierdzenia, czy nie towarzyszy im inne schorzenie. Aftoza nawrotowa występuje nieco częściej u kobiet.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaftɨ, AS: afty

Wiktionary

aftyka

nazwisko

SJP.pl

aftyzacja

sztuczne zakażenie wszystkich zwierząt w gospodarstwie zarazkiem pryszczycy, w celu skrócenia okresu kwarantanny

SJP.pl

Aftyzacja – niestosowany obecnie zabieg polegający na sztucznym zakażaniu zwierząt domowych zarazkiem pryszczycy, celem wywołania równoczesnego zachorowania całego stada. Przyśpieszało to przebieg epizootii i samej choroby.

Aftyzację przeprowadzano pod nadzorem władz weterynaryjnych.

Wikipedia

ag

płaz bezogonowy z rodziny ropuchowatych, jadowity (może uśmiercić lub sparaliżować zwierzę wielkości królika), występujący w południowej i środkowej Ameryce; kururu, ropucha olbrzymia

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Aggeusza

Wiktionary

Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌːɡɛˈwuʃa, AS: ḱśẽŋg• ageu̯uša

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aga

1. tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich; pan
2. stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; także: oficer noszący ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Agnieszka

(1.2) zdrobn. poufała forma imienia Agata

(1.3) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Zabajkalu, lewy dopływ Ononu;

Wiktionary

- Aga – gatunek ropuchy

- Aga – rzeka w Zabajkalu

- Aga – zdrobnienie od imienia żeńskiego Agnieszka

- Aga – turecki tytuł wojskowy

- Aga – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Niigata

- Aga – osiedle przy stacji w Rosji, w Kraju Zabajkalskim, w rejonie mogojtujskim

- Aga – odbiornik radiowy produkowany w Polsce w latach 1947–1950

- AGA (ang. Advanced Graphics Architecture) – układ grafiki stosowany w trzeciej generacji komputerów Amiga

- AGA (ang. appropriate for gestational age) – masa urodzeniowa odpowiednia do wieku ciąży

- AGA – linia hodowlana pszczół rasy kraińskiej

- AGA – przeciwciała gliadynowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡa, AS: aga

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-1.2)

:: rzecz. Agata ż., Agnieszka ż., Agusia ż., Agatka ż.

(1.3)

:: rzecz. Aginskoje n., Agińskie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Agusia

(1.2) Agusia

Wiktionary

agabos

Agabos, Agabus – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Prorok chrześcijański z Jerozolimy, który przepowiedział Kościołowi w Antiochii, że nadchodzi wielki głód. Później ostrzegł Pawła, że jeśli uda się on do Jerozolimy, zostanie uwięziony. Pojawia się w Dz 11, 27-30; 21, 7-14. Zaliczany do grona Siedemdziesięciu dwóch wysłańców Jezusa Chrystusa

Jego wspomnienie obchodzone jest 8 kwietnia.

Wikipedia

agac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. akacja

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|akacja.

źródła.

== agac (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) cierpkość, drętwość, cierpki

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|akacja.

źródła.

== agac (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) cierpkość, drętwość, cierpki

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od agat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie agat, lecz tylko mały agacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agat m.

przym. agatowy

Wiktionary

agacinski

nazwisko

SJP.pl

agaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Agaty lub z nią związany

SJP.pl

agad

część literatury talmudycznej zawierająca bajki, legendy, przypowieści; hagada

SJP.pl

agada

część literatury talmudycznej zawierająca bajki, legendy, przypowieści; hagada

SJP.pl

- Agada – w buddyzmie panaceum, lek na wszystko

- Agada albo Haggada – opowiadanie rabiniczne

- Agada – wieś w Rosji, w Dagestanie, w rejonie gunibskim

Wikipedia

agadir

miasto w Maroku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

Wiktionary

Agadir (arab. اكادير, Akādīr; berb. ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, Agadir) – miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim, siedziba regionu Sus-Massa. W 2024 roku liczyło ok. 505 tys. mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł rybny, drzewny oraz cementowy. Międzynarodowy port lotniczy, 10 kilometrów piaszczystych plaż oraz średnio 300 słonecznych dni w roku sprawia, że Agadir jest najpopularniejszą nadmorską miejscowością wypoczynkową w Maroku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Agadiru|Ms=Agadirze.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agadirczyk mos., agadirka ż.

przym. agadirski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Agadir

* arabski: (1.1) أغادير m.

* francuski: (1.1) Agadir

* hiszpański: (1.1) Agadir

* niemiecki: (1.1) Agadir n.

* rosyjski: (1.1) Агадир m.

* słowacki: (1.1) Agadir m.

* tamazight: (1.1) ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ m.

* węgierski: (1.1) Agadir

* włoski: (1.1) Agadir

źródła.

== Agadir (język angielski.) ==

thumb|Agadir (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Agadir

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agadirczyk mos., agadirka ż.

przym. agadirski

Wiktionary

agadirczyk

mieszkaniec Agadiru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Agadiru; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agadir mrz.

:: fż. agadirka ż.

przym. agadirski

Wiktionary

agadirka

mieszkanka Agadiru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Agadiru; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agadir mrz.

:: fm. agadirczyk mos.

przym. agadirski

Wiktionary

agadirski

→ Agadir (miasto w Maroku)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Agadirem (miastem w Maroku)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agadir mrz., agadirczyk mos., agadirka ż.

Wiktionary

agal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krążek ze sznurka, służący do utrzymania na głowie kefiji;

Wiktionary

Agal (arab. عقال, ‘iqāl) – specjalny krążek wykonany ze sznurka (najczęściej z koziej sierści), służący do utrzymania na głowie kefiji.Ma formę skręconego powrozu, najczęściej w kolorze czarnym. Dawniej służył także do pętania nóg wielbłądów w celu uniemożliwienia im ucieczki w nocy lub podczas postojów.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|عقال.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agal

* arabski: (1.1) عقال

* rosyjski: (1.1) икаль m.

źródła.

== agal (język angielski.) ==

thumb|agal (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) agal

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡal, AS: agal

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|arab|عقال.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agal

* arabski: (1.1) عقال

* rosyjski: (1.1) икаль m.

źródła.

== agal (język angielski.) ==

thumb|agal (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) agal

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agalit

minerał

SJP.pl

agalitowy

związany z agalitem

SJP.pl

agalmatolit

minerał, zbita odmiana pirofilitu; pagodyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) minerał używany do wyrobu drobnych przedmiotów ozdobnych;

Wiktionary

Agalmatolit (stgr. ἄγαλμα, ἄγαλματος ágalma, agálmatos „ozdoba” + λίθος líthos „kamień”), inaczej pagodyt – surowiec mineralny. Jest to zwięzła odmiana pirofyllitu.

Minerału tego używa się już od czasów prehistorycznych (głównie w Chinach). W szczególności służy do wytwarzania przedmiotów ozdobnych o niewielkich rozmiarach.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) pagodyt

Wiktionary

agama

jaszczurka z rodziny o tej samej nazwie obejmującej kilkaset owadożernych i roślinożernych gatunków; zamieszkuje suche, stepowo-pustynne rejony płd.-wsch. Europy, Azji i Afryki

SJP.pl

Agama – rodzaj gadów z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).

Wikipedia

agamemnon

w mitologii greckiej: syn Atreusa, króla Myken

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. mityczny władca Myken;

Wiktionary

Agamemnon (gr. Ἀγαμέμνων Agamémnōn, łac. Agamemnon) – w mitologii greckiej syn Atreusza i Aerope, (w niektórych mitach ojcostwo przypisywane jest Plejstenesowi), starszy brat Menelaosa, pochodził z rodu Atrydów. Król Argolidy, krainy, w której najważniejszymi miastami były Argos, Mykeny, Tiryns, Midea. Według najpóźniejszego przekazu był królem Lakedajmonu ze stolicą Amyklaj. Od jego przodków nazywano go czasem Atrydą, Pelopidą lub Tantalidą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Złota maska z Myken jest również zwana maską Agamemnona od imienia mitycznego władcy Myken, który zorganizował wyprawę przeciwko Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡãˈmɛ̃mnɔ̃n, AS: agãmẽmnõn

Wiktionary

agameta

jednojądrowy zarodek służący do rozmnażania bezpłciowego u otwornic

SJP.pl

agamia

1. niewchodzenie w związek małżeński; bezżenność, bezżeństwo;
2. niezdolność rozmnażania płciowego na skutek niedorozwoju narządów płciowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezżeństwo, stan wolny

(1.2) biol. rozmnażanie bezpłciowe

(1.3) biol. niezdolność do rozmnażania płciowego powodowane naturalnym niedorozwojem narządów płciowych

Wiktionary

Agamia (z gr. ágamia – celibat):

- bezżeństwo, celibat;

- biologiczną niezdolność do rozmnażania płciowego wskutek naturalnego niedorozwoju narządów płciowych; występuje u pszczół (robotnice), a także u mrówek;

- inaczej agamogeneza (agamogenesis) – rodzaj rozmnażania, w którym nie następuje połączenie gamet. W tym znaczeniu termin agamia jest synonimizowany z partenogenezą;

- agamia (dawniej czapla zielonoskrzydła) – gatunek ptaka z rodziny czaplowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Agamia Reichenbach, 1853.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡãmʲja, AS: agãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. agamiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celibat

(1.2) agamogeneza

Wiktionary

agamiczny

→ agamia

SJP.pl

Patrz:
agamia

agammaglobulinemia

brak lub niedobór przeciwciał (immunoglobulin)

SJP.pl

Agammaglobulinemia Brutona, inaczej agammaglobulinemia sprzężona z chromosomem X, zwana również hipoimmunoglobulinemią – należący do pierwotnych niedoborów odporności zespół chorobowy charakteryzujący się całkowitym brakiem przeciwciał i śladową obecnością limfocytów B w krążeniu (poniżej 2%).

Wikipedia

agamogonia

bezpłciowa część rozmnażania otwornic

SJP.pl

agamont

bezpłciowe pokolenie w rozmnażaniu otwornic

SJP.pl

agamospermia

biol. rozmnażanie się niektórych roślin kwiatowych przez nasiona powstające z nie zapłodnionej komórki jajowej lub z innej komórki woreczka zalążkowego

SJP.pl

Agamospermia – jeden z dwóch głównych rodzajów apomiksji. Proces rozmnażania wegetatywnego stwierdzony u niektórych roślin kwiatowych, polegający na rozmnażaniu za pomocą nasion, w których zarodek powstaje bez zapładniania komórki jajowej (partenogeneza) lub z innej komórki woreczka zalążkowego (apogamia).

Wikipedia

agamowate

o cechach agamowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

Agamowate, agamy (Agamidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata). Obejmuje ponad 580 gatunków klasyfikowanych w około 60 rodzajach. Mają dobrze rozwinięte kończyny i długi ogon. Charakterystyczną ich cechą, gdy są podniecone, jest kiwanie głową tak jak legwany, przez co zresztą nazywane są legwanami Starego Świata.

Wikipedia

agamowaty

o cechach agamowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

agan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

Wiktionary

Agan (ros. Аган) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze.

Agan jest lewym dopływem rzeki Tromjogan, wpada do niej tuż przed tym, jak Tromjegan wpada do Obu, stąd Agan uchodzi niekiedy za dopływ Obu.

Wikipedia

agańczyk

mieszkaniec Aganii, stolicy Guamu; aganin

SJP.pl

agania

stolica Guam

SJP.pl

Hagåtña (do 1998: Agaña, Agana) – stolica i jeden z okręgów administracyjnych Guamu (związkowego terytorium USA). Okręg ma powierzchnię 3 km², a zamieszkany jest przez 1051 osób (dane spisowe z 2010).

Znajduje się tu siedziba gubernatora, parlament i ministerstwa oraz uniwersytet i siedziba Mikronezyjskiej Rady Turystyki.

Wikipedia

aganin

mieszkaniec Aganii, stolicy Guamu; agańczyk

SJP.pl

aganippe

Aganippe (zwane też Hippokrene) – w mitologii greckiej źródło w Beocji w gaju u podnóża góry Helikon. Wody źródła wytrysnęły z ziemi pod wpływem uderzenia kopyta Pegaza. Stało się siedzibą nimfy o tym samym imieniu, córki boga-rzeki Termessos w Beocji oraz ulubionym miejscem pobytu muz. Pijącym z niego dawało natchnienie, toteż chętnie przybywali doń poeci. Od nazwy źródła muzy nazywano czasem aganippidami.

Wikipedia

aganka

mieszkanka Aganii

SJP.pl

agański

→ Agania

SJP.pl

Patrz:
Agania

agapa

agape;
1. u neoplatoników: miłość niebiańska;
2. u pierwszych chrześcijan: uczta obrzędowa;
3. u wolnomularzy: rytualny posiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. rel. wspólny posiłek religijny u pierwszych chrześcijan, współcześnie w niektórych chrześcijańskich wspólnotach religijnych

(1.2) pot. kośc. wystawna uczta na plebaniaebanii

(1.3) kult. rytualny posiłek masonów

(1.4) filoz. u neoplatoników: miłość niebiańska, przeciwieństwo miłości ziemskiej

Wiktionary

Agapa – w czasach pierwszych chrześcijan był to wspólny posiłek, braterska uczta, która pierwotnie była połączona z Eucharystią. Ze względów pietystycznych z czasem nabyła samodzielnego charakteru. Obecnie jest to przeważnie spotkanie towarzyskie bądź uczta po wspólnej mszy świętej, służące umocnieniu więzi pomiędzy członkami wspólnoty wiernych. Pochodzi od słowa agape, oznaczającego miłość (między braćmi), oraz nazwy wspólnego posiłku, spożywanego przez członków gminy. Zwyczaj ten zanikł około VII wieku.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) agape

(1.3) agape

(1.4) agape

Wiktionary

agapant

wieloletnia roślina z rodziny liliowatych, szklarniowa, rzadziej pokojowa; niektóre z jej odmian uprawiane są ze względu na ozdobne liście podobne do liści irysów oraz białe lub niebieskie kwiaty; lilia afrykańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

Wiktionary

Agapant (Agapanthus L'Hér.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), dawniej w niektórych ujęciach systematycznych także wyodrębniany w osobnej rodzinie agapantowatych (Agapanthaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących w naturze w Afryce Południowej. Gatunkiem typowym jest Agapanthus umbellatus L'Hér.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡapãnt, AS: agapãnt

Wiktionary

agape

agapa;
1. u neoplatoników: miłość niebiańska;
2. u pierwszych chrześcijan: uczta obrzędowa;
3. u wolnomularzy: rytualny posiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. bezwarunkowa miłość Boga do człowieka;

(1.2) bezwarunkowa, bezinteresowna miłość opierająca się na więzi duchowej

Wiktionary

Agape (stgr. ἀγάπη agápē) – „miłość: najwyższa forma miłości, zwłaszcza miłość braterska, dobroczynność, miłość Boga do ludzi i ludzi do Boga”. Nie należy mylić z philēo – miłością braterską – agápē unosi uniwersalną, bezwarunkową, transcendentalną (wszechobecną) miłość, która istnieje niezależnie od sytuacji. Rzeczownik ten pierwszy raz występuje w Septuagincie, a w formie czasownika zapisana już przez Homera – dosłownie tłumacząc jest to afekt, życzliwość, szacunek, np. „witać z uczuciem” i „okazywać uczucie martwym.” Inni starożytni autorzy używali tego słowa jako symbol miłości małżonka lub rodziny, albo uczucie do konkretnej czynności, w kontraście do philia (przyjaźń, miłość braterska) i eros (miłość intymna).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡapɛ, AS: agape

Wiktionary

agapia

imię żeńskie

SJP.pl

Agapia – wieś w Rumunii, w okręgu Neamț, w gminie Agapia. W 2011 roku liczyła 1594 mieszkańców.

Wikipedia

agapit

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Agapit – imię męskie pochodzenia greckiego. Powstało z gr. Αγαπητός, oznaczającego „drogi, kochany”.

Notowany w źródłach rosyjskich pochodzących z lat 1479–1584 z monastyru sołowieckiego.

Agapit imieniny obchodzi 18 lutego, 16 marca, 22 kwietnia, 18 sierpnia, 20 września.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie powróciwszy do Rzymu, Agapit zmarł w Konstantynopolu.

Wiktionary

agar

agar-agar;
1. galaretowata substancja uzyskiwana z krasnorostów morskich, stosowana jako pożywka do hodowli drobnoustrojów lub w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym jako substytut żelatyny;
2. wodorosty będące składnikiem pożywki o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żywiczne drewno różnych gatunków drzew z rodzaju Aquilaria;

(1.2) substancja żelująca, której głównym składnikiem jest cukier galaktoza;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kraków. chuligan

Wiktionary

- agar – drewno żywiczne

- agar (agar-agar) – substancja żelująca

- Agar – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Sully

- Agar.io – gra komputerowa

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na Dalekim Wschodzie anfelcje są zbierane w celu pozyskania agaru.

Wiktionary

Powiązane:

przym. agarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) agar-agar

Wiktionary

agar-agar

agar;
1. galaretowata substancja uzyskiwana z krasnorostów morskich, stosowana jako pożywka do hodowli drobnoustrojów lub w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym jako substytut żelatyny;
2. wodorosty będące składnikiem pożywki o tej samej nazwie

SJP.pl

agardyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj minerału;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡardɨt, AS: agardyt

Wiktionary

agarowy

związany z agarem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agarem, dotyczący agaru

(1.2) zawierający agar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agar mrz.

Wiktionary

agaroza

polisacharyd, pochodna galaktozy otrzymywana przez oczyszczenie agaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. cukier złożony, w skład którego wchodzi galaktoza, uzyskiwany z agaru jadalnego

Wiktionary

Agaroza – polisacharyd będący polimerem pochodnych galaktozy, otrzymywany przez oczyszczanie z agaru jadalnego. Agaroza jest łatwo rozpuszczalna w wodzie, w temperaturze pokojowej odwracalnie tworzy żel. Temperatura przejścia żelu w zol (potocznie topnienie agarozy) jest wyższa od temperatury zestalania (histereza).

Wikipedia

agarozowy

→ agaroza

SJP.pl

Patrz:
agaroza

agarycyna

pochodna kwasu cytrynowego, substancja zawarta w hubie, stosowana jako środek napotny i przeczyszczający

SJP.pl

agarycynowy

→ agarycyna

SJP.pl

agassi

[czytaj: agass-i] nazwisko

SJP.pl

agat

minerał, odmiana chalcedonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

Wiktionary

Agat – wielobarwna odmiana chalcedonu o charakterystycznej, wstęgowej budowie.

Nazwa „agat” pochodzi prawdopodobnie od rzeki Dirillo (dawniej Achates) na Sycylii, gdzie minerał ten był wydobywany w czasach starożytnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zuzanna nosiła naszyjnik z agatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡat, AS: agat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. agacik mrz.

przym. agatowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chalcedon

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. agacik mrz.

przym. agatowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|agate. etym|łac|achates. etym|gr|ἀχάτης. → dobry

uwagi.

(1.1)

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agate

* arabski: (1.1) عقيق m.

* białoruski: (1.1) агат m.

* bułgarski: (1.1) ахат m.

* chorwacki: (1.1) ahat m.

* dolnołużycki: (1.1) achat m.

* esperanto: (1.1) agato

* francuski: (1.1) agate ż.

* górnołużycki: (1.1) achat m.

* gruziński: (1.1) აქატი

* hawajski: (1.1) ʻula

* hiszpański: (1.1) ágata ż.

* interlingua: (1.1) agata

* jidysz: (1.1) אַגאַט m. (agat)

* litewski: (1.1) agatas m.

* łotewski: (1.1) ahāts m.

* niemiecki: (1.1) Achat m.

* nowogrecki: (1.1) αχάτης m.

* rosyjski: (1.1) агат m.

* słowacki: (1.1) achát m.

* turecki: (1.1) akik

* ukraiński: (1.1) агат m.

* węgierski: (1.1) achát

źródła.

== agat (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) agat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agata

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 7366;

Wiktionary

Agata – imię żeńskie, pochodzące od przymiotnika stgr. ἀγαθός („dobry”), w Polsce znane od XIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Agata i studiuję pielęgniarstwo na Wydziale Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

(1.1) Na 5 lutego przypadają imieniny Agaty.

(1.1) Pani Agato, proszę nas jutro koniecznie odwiedzić z mężem.

(1.2) Agata porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡata, AS: agata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Agatka ż., Aga ż., Agusia ż., Agunia ż., Gusia ż., Gunia ż.

:: gwara. Jagata ż.

:: fm. Agaton m.

przym. Agacin, Agatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Agatka, Aga, Agusia, Agunia, Gusia, Gunia; gwara. Jagata, Jagna

Wiktionary

agatangelus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kasjan i Agatangelus zginęli w Abisynii w 1638 roku.

Wiktionary

agathodaimon

bóstwo dobroczynne

SJP.pl

Agathodaimon – niemiecki zespół grający symfoniczny black metal założony w roku 1995.

Wikipedia

agatis

1. rodzaj z rodziny araukariowatych, obejmujący około 20 gatunków wiecznie zielonych, długowiecznych drzew iglastych, rosnących w lasach tropikalnych i subtropikalnych od Indochin po Fidżi; soplica;
2. agatis kauri - potężne, wiecznie zielone drzewo iglaste z rodzaju agatis, rosnące głównie w Nowej Zelandii, dostarczające wysokogatunkowej żywicy; kauri

SJP.pl

Wikipedia

agatka

potocznie:
1. znak drogowy przedstawiający dziewczynkę z lizakiem;
2. osoba przeprowadzająca dzieci przez ulicę; przeprowadzacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Agata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uderzyła z ogromną siłą w kajak, którym płynęli Adam (…) z dwunastoletnią córką Agatką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agata ż., Aga ż.

przym. Agatowy

Wiktionary

agaton

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Agaton (imię)

- Agaton (papież)

- Agaton – biskup koptyjski

- Agaton – biskup Maghaghi

- Agaton (Opanasenko ) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego

- Agaton – patriarcha Jerozolimy

- Agaton – tragediopisarz

- abba Agaton

Zobacz też

- Mieczysław Agafon

- Stanisław Jankowski pseudonim Agaton

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 79. papież miał na imię Agaton.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agata ż., Agatona ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Agata ż., Agatona ż.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Agathon. etym|gr|Ἀγάθων. etym|gr|ἀγαθός. → dobry, szlachetny

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Agatho

* czeski: (1.1) Agatho m.

* francuski: (1.1) Agathon m.

* hiszpański: (1.1) Agatón m.

* litewski: (1.1) Agatas m.

* łaciński: (1.1) Agathon m., Agatho m.

* niemiecki: (1.1) Agatho m., Agathon m.

* rosyjski: (1.1) Агафон m.

* słowacki: (1.1) Agato m.

* starogrecki: (1.1) Ἀγάθων m., Ἀγάθωνος m.

* węgierski: (1.1) Agaton

* włoski: (1.1) Agatone m.

źródła.

== Agaton (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|m. Agaton

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agatonik

zdrobnienie od: Agaton (imię męskie)

SJP.pl

Agatonik – imię męskie pochodzenia greckiego, złożone, w którym pierwszy człon to αγαθος (agathós) — „dobry”, a drugim νικη (nikē) — „zwycięstwo” (por. Agaton, Andronik, Kalinik, Kleonik). Patronem tego imienia w Kościele katolickim jest św. Agatonik, wspominany razem ze św. Zotykiem, Zenonem, Sewerianem i innymi.

Wikipedia

agatonostwo

Agaton z małżonką; Agatonowie

SJP.pl

agatonowie

Agaton z małżonką; Agatonostwo

SJP.pl

agatonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Agatona lub z nim związany

SJP.pl

agatówka

agatówka łobodnica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

3 miejscowości w Polsce

- Agatówka – wieś w woj. podkarpackie, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany

- Agatówka – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Gościeradów

- Agatówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży

Na Ukrainie

- Agatówka – wieś w obwodzie żytomierskim, pod Berdyczowem

Wikipedia

agatowy

związany z agatem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Agaty, będący jej własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z naszą łąką graniczy Agatowe pole kukurydzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agata ż., Agatka ż.

Wiktionary

agawa

roślina ozdobna z rodziny agawowatych, pochodząca z Meksyku i Ameryki Południowej, kwitnąca tylko raz, uprawiana ze względu na liście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Agave|L.|ref=tak., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

(1.2) pot. roślina z rodzaju agawa (1.1)

Wiktionary

Agawa (Agave L.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (podrodziny agawowych). Liczy około 277 gatunków występujących naturalnie na obszarze od środkowych i południowych stanów USA do północnych rejonów Ameryki Południowej i Karaibów. Obszarem największej różnorodności rodzaju jest Meksyk. Niektóre gatunki agawy, w szczególności agawa amerykańska, zostały introdukowane na wszystkie kontynenty poza Antarktydą. W Europie wiele gatunków zostało introdukowanych na Wyspy Kanaryjskie, ponadto naturalizowane agawy występują w Hiszpanii, Portugalii, we Włoszech i na Półwyspie Bałkańskim. Wiele gatunków agaw to rośliny włóknodajne, spożywcze, lecznicze i ozdobne. Ze skróconych łodyg agawy niebieskiej produkuje się tequilę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡava, AS: agava

Wiktionary

Powiązane:

przym. agawowy

Wiktionary

agawowate

o cechach agawowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Agawowe (Agavoideae Herbert) – takson wyróżniany w różnych systemach w randze rodziny lub podrodziny (tu opisany jako podrodzina zgodnie z ujęciem systemu APG III z 2009 i APG IV z 2016). Obejmuje sukulenty liściowe i drzewa występujące na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, poza strefą okołobiegunową i znaczną częścią Australii oraz Azji zachodniej.

Wikipedia

agawowaty

o cechach agawowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny agawowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agawowate nmos.

Wiktionary

agawowy

→ agawa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący agawy, związany z agawą

Wiktionary

Patrz:
agawa
Powiązane:

rzecz. agawa ż., agawowe nmos.

Wiktionary

agażant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. angażant.

Wiktionary

agd

[czytaj: a-gie-DE lub jako całe, odmienne wyrażenie] skrót od: artykuły gospodarstwa domowego; agd. (skrót pisany z kropką, czytany tak samo)

SJP.pl

skrótowiec literowy w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = artykuły gospodarstwa domowego;

(1.2) sklep z artykułami gospodarstwa domowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byliśmy w sklepie z AGD i kupiliśmy pralkę.

(1.2) Otworzyli nowe AGD na naszym osiedlu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ɟɛ‿ˈdɛ, AS: a‿ǵe‿de

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agd.; rzad. Arged

Wiktionary

agd.

skrót od: artykuły gospodarstwa domowego; AGD

SJP.pl

ageism

[czytaj: ejdżyzm] dyskryminacja ze względu na wiek; wiekizm, ageizm

SJP.pl

Ageizm (ang. agism i ageism, od age „wiek”, wym. ejdżyzm; także: wiekizm) – dyskryminacja ze względu na wiek. Najczęściej, choć nie zawsze, dotyczy problemów na rynku pracy (tak z jej znalezieniem, jak i utrzymaniem). Widoczny jest także w lekceważącym traktowaniu osób starszych oraz braku oferty rozrywkowej i rekreacyjnej.

Wikipedia

ageista

[czytaj: ejdżysta] osoba dyskryminująca ludzi ze względu na ich wiek

SJP.pl

ageistka

→ ageista [czytaj: ejdżystka]

SJP.pl

ageistowski

→ ageista [czytaj: ejdżystowski]; ageistyczny

SJP.pl

ageistyczny

→ ageizm [czytaj: ejdżystyczny]; ageistowski

SJP.pl

ageizm

[czytaj: ejdżyzm] dyskryminacja ze względu na wiek; wiekizm, ageism

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. niechęć, prześladowanie lub dyskryminacja kogoś z powodu jego wieku;

Wiktionary

Ageizm (ang. agism i ageism, od age „wiek”, wym. ejdżyzm; także: wiekizm) – dyskryminacja ze względu na wiek. Najczęściej, choć nie zawsze, dotyczy problemów na rynku pracy (tak z jej znalezieniem, jak i utrzymaniem). Widoczny jest także w lekceważącym traktowaniu osób starszych oraz braku oferty rozrywkowej i rekreacyjnej.

Wikipedia

agelasta

człowiek bez poczucia humoru, nieumiejący szczerze się śmiać ani uśmiechać

SJP.pl

Agelasta – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych i podrodziny zgrzypikowych.

Wikipedia

agema

doborowa gwardia przyboczna w starożytnej Grecji

SJP.pl

Agema (stgr. ἄγημα ágēma) – w starożytnej Grecji doborowy oddział wojska.

W Sparcie (jako hoplici w liczbie 300) oddziały te pełniły rolę straży przybocznej króla.

W wojsku macedońskim stanowili osobistą gwardię królewską, liczącą od 150 do 1000 ludzi, w większości złożoną z jeźdźców. Według W. Tarna mieli powstać przez wydzielenie najliczniejszego (300 konnych) spośród 8 szwadronów (ila) hetajrów. N.G.L. Hammond przedstawia natomiast pogląd, że w armii Aleksandra Wielkiego byli już wyodrębnieni z korpusu hypaspistów. Powstanie ich odnosi jednak do czasów Filipa II, gdy jako gwardia piesza stanowili pierwszy z trzech „pułków” hypaspistów, dowodzony przez samego króla. Dla wyróżnienia lica ich tarcz były przypuszczalnie zdobione malowanymi lub repusowanymi wzorami (brązowanymi bądź złoconymi).

Wikipedia

agencik

zdrobnienie od: agent

SJP.pl

agencina

lekceważąco: marny, lichy agent

SJP.pl

agencja

1. przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu, np. agencja handlowa, pocztowa;
2. instytucja upowszechniająca informacje zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników;
3. agencja towarzyska - eufemistyczne określenie na burdel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) firma świadcząca różne usługi

(1.2) instytucja gromadząca informacje dla prasy, radia i telewizji, zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników

(1.3) przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu lub państwa

(1.4) eufem. zob. agencja towarzyska.

Wiktionary

- Agencja – polska organizacja polityczna istniejąca w latach 1794–1802

- Agencja – program telewizyjny

- instytucja, firma lub jej część, działająca w pewnej dziedzinie

- agencja fotograficzna

- agencja kosmiczna

- agencja modelek

- agencja prasowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agencja poleca swoje usługi reklamowe, także w zakresie e-reklamy.

(1.2) Jej mąż jest dziennikarzem – pracuje w agencji prasowej.

(1.3) WHO jest agencją Narodów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: agẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

:: zdrobn. agencyjka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturalny, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) filia, przedstawicielstwo

Wiktionary

agencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. dotyczący agenta, związany z agentem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencyjny, agentowy, agenturalny, agenturowy

Wiktionary

agencyjka

zdrobnienie od: agencja

SJP.pl

agencyjno-prowizyjny

związany z wynagrodzeniem należnym według umowy agencyjnej oraz prowizją od wykonanych usług

SJP.pl

agencyjny

dotyczący agencji (np. biuro agencyjne, depesza agencyjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agencją, dotyczący agencji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agentowy, agenturalny, agenturowy

Wiktionary

agenda

1. oddział jakiejś instytucji, filia;
2. książkowo: plan, rozkład

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filia urzędu lub instytucji

(1.2) terminarz

(1.3) ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

(1.4) chrześcijańska księga liturgiczna

Wiktionary

- agenda – oddział urzędu, filia, ekspozytura

- agenda – terminarz

- Agenda – księga liturgiczna

Miejscowości w USA:

- Agenda – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Republic

- Agenda – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland

Gminy w USA:

- Agenda (ang. Agenda Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Żeby o niczym nie zapomnieć, wszystkie ważne sprawy zapisuję w agendzie.

(1.3) Agenda konferencji została podzielona na cztery sesje tematyczne.

(1.4) Agenda liturgiczna jest zbiorem modlitw, nabożeństw i błogosławieństw, praktykowanych i obowiązujących we wspólnocie Kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɛ̃nda, AS: agẽnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. agendka ż.

przym. agenturalny, agenturowy, agendowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dział, filia, oddział, sekcja, wydział

Wiktionary

agendka

zdrobnienie od: agenda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: agenda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenturka ż., agencja ż., agenda ż.

przym. agenturalny, agenturowy

Wiktionary

agendowy

przymiotnik od: agenda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agendą, dotyczący agendy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenturka ż., agencja ż., agenda ż.

przym. agenturalny, agenturowy

Wiktionary

agenezja

wrodzone, niezupełne ukształtowanie się narządu; hipoplazja

SJP.pl

Agenezja (łac. agenesia, z gr. a- + génesis = powstanie) – zaburzenie rozwojowe polegające na niewykształceniu się zawiązka narządu, a w konsekwencji tegoż narządu.
Do częstszych patologii należą:

- agenezja nerki

- agenezja ciała modzelowatego

- anodoncja

- fokomelia

Wikipedia

agenor

imię męskie

SJP.pl

- Agenor – imię męskie

- Agenor – planetoida o numerze katalogowym 1873

- Agenor – w mitologii greckiej syn Ajgyptosa

- Agenor – w mitologii greckiej syn Amfiona

- Agenor – w mitologii greckiej syn Antenora

- Agenor – w mitologii greckiej syn Fegeusa

- Agenor – w mitologii greckiej syn Posejdona

- Agenor – w mitologii greckiej syn Triopasa

Wikipedia

agens

w językoznawstwie: wykonawca czynności wyrażonej w orzeczeniu; podmiot czynny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) wykonawca czynności określonej czasownikiem

Wiktionary

Agens (podmiot czynny) w językoznawstwie – rola semantyczna wykonawcy czynności określonej czasownikiem. W zdaniu w stronie czynnej zasadniczo jest kodowany przez mianownik i składniowo pełni funkcję podmiotu: Jan czyścił meble.Natomiast w stronie biernej agens jest umieszczany we frazie przyimkowej z przyimkiem „przez”: Meble były czyszczone przez Jana. Tak jest w językach nominatywno-akuzatywnych. W językach ergatywnych agens jest kodowany przez ergatyw.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agent mos./mrz., agencja ż.

Wiktionary

agensowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agensem, dotyczący agensa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agens m., agent mos./mrz.

Wiktionary

agent

1. detektyw, tajny funkcjonariusz policji, wywiadowca;
2. tajny współpracownik obcych służb wywiadowczych, szpieg;
3. ajent, osoba pośrednicząca w zawieraniu umów przez zleceniodawcę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel jakiejś firmy

(1.2) pracownik wywiadu

(1.3) tajny pracownik policji lub służb specjalnych

(1.4) uczn. kolega

(1.5) uczn. żartowniś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. program komputerowy, autonomiczna jednostka wykorzystywana w programowaniu agentowym;

(2.2) czynnik w jakiejś reakcji lub procesie (anglicyzm językowy)

Wiktionary

Słowo agent ma m.in. poniższe znaczenia:

- przedstawiciel − np.:

- agent nieruchomości

- agent ubezpieczeniowy

- agent celny

- agent literacki

- agent sportowy

- agent wywiadu − osoba zajmująca się działalnością szpiegowską

- agent − autonomiczna jednostka w programowaniu agentowym

- Agent − reality show telewizji TVN (zadebiutował w roku 2000)

- agent − jedno ze stanowisk służbowych CBA

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Lubię filmy o agencie zero zero siedem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡɛ̃nt, AS: agẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agencja ż., agentura ż., agens m., agenda ż.

:: fż. agentka ż.

:: zdrobn. agencik m.

przym. agentowy, agenturalny, agensowy, agencki, agencyjny, agenturowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szpieg

(1.2-3) wywiadowca

(2.2) czynnik, faktor

Wiktionary

agentivus

w językoznawstwie: przypadek zależny, wyrażający najczęściej sprawcę bądź narzędzie czynności, występujący m.in. w językach kaukaskich; ergativus, ergatiwus, ergatyw

SJP.pl

agentka

1. kobieta detektyw, tajna funkcjonariuszka policji, wywiadowczyni;
2. tajna współpracowniczka obcych służb wywiadowczych, szpieg;
3. ajentka, osoba pośrednicząca w zawieraniu umów przez zleceniodawcę;
4. potocznie: zwariowana osoba; aparatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: agent

(1.2) uczn. dziewczyna atrakcyjna fizycznie

(1.3) uczn. dziewczyna, która ma niecodzienne pomysły

Wiktionary

Agentka (ang. Spy) – amerykański film akcji z elementami komedii z 2015 roku. Reżyserią i scenariuszem obrazu zajął się Paul Feig, a w rolach głównych wystąpili Melissa McCarthy, Jason Statham, Rose Byrne, Miranda Hart, Bobby Cannavale, Allison Janney oraz Jude Law.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona jest agentką ubezpieczeniową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɛ̃ntka, AS: agẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agencja ż., agentura ż., agens m., agenda ż.

:: fm. agent m.

:: zdrobn. agencik m.

przym. agentowy, agenturalny, agensowy, agencki, agencyjny, agenturowy

Wiktionary

agentowy

→ agent (w informatyce)

SJP.pl

agentura

1. biuro agenta handlowego;
2. przedstawicielstwo jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu;
3. grupa szpiegów i dywersantów na usługach obcego państwa lub wrogiej organizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część wywiadu złożona z kilku agentów na terytorium innego państwa;

(1.2) przedstawicielstwo rządu, organizacji lub przedsiębiorstwa na obcym terenie, poza siedzibą

Wiktionary

Słowo agentura oznacza:

- agentura – grupa agentów wywiadu, agentów wpływu, szpiegów lub dywersantów, działająca na terenie danego państwa na rzecz interesów innego państwa lub organizacji, w tym międzynarodowej.

- agentura – rodzaj zatrudnienia, np. w handlowych biurach pośrednictwa

- Agentura – południowokoreański szpiegowski film akcji z 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W związku z tym postawiono przed oddziałami operacyjnymi wywiadu wojskowego zadanie sformułowania koncepcji utrzymania bezpiecznej łączności między centralą a agenturą działającą w krajach zachodnich.

(1.2) U diabła, na dziesięciu spotkanych na ulicy sześciu jest świeżo przybyłych i zakładających agentury, a dziewięciu chcących zrobić miliony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡɛ̃nˈtura, AS: agẽntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agent m., agentka ż., agencja ż., agenturka ż., deagenturyzacja ż.

przym. agenturalny, agenturowy, agencki, agencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ekspozytura, daw. ajentura

Wiktionary

agenturalność

→ agenturalny

SJP.pl

Patrz:
agenturalny

agenturalny

powiązany z agenturą, dotyczący agentów lub agentury; agenturowy, szpiegowski (np. agenturalna przeszłość)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agenturą, dotyczący agentury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agenturowy

Wiktionary

agenturka

zdrobnienie od: agentura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: agentura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

agenturowy

1. → agentura (grupa szpiegów); agenturalny, szpiegowski;
2. → agentura (przedstawicielstwo jakiegoś przedsiębiorstwa); agencyjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agenturą, dotyczący agentury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturalny

przysł. agencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agenturalny

Wiktionary

agentywny

w językoznawstwie: wskazujący na wykonawcę czynności

SJP.pl

ageratum

rodzaj rośliny zielnej lub krzewu z rodziny astrowatych, pochodzących z Meksyku, rosnących przeważnie w Ameryce zwrotnikowej; żeniszek

SJP.pl

Żeniszek (Ageratum L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego 38 gatunków. Rośliny te występują na obu kontynentach amerykańskich na obszarze od południowych Stanów Zjednoczonych, poprzez Amerykę Środkową do Boliwii i środkowej Brazylii.

Wikipedia

agesilaos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Imię królów Sparty

- Agesilaos I z dynastii Agidów panujący prawdopodobnie w X/IX w. p.n.e.

- Agesilaos II z dynastii Eurypontydów panujący w latach 398-360 p.n.e.

Wikipedia

ageusz

imię męskie

SJP.pl

Aggeusz – imię męskie, biblijne, z hebrajskiego Haggai, 'urodzony w święto', zatem odpowiadałoby to łacińskiemu Dominicus czy greckiemu Kyriakós (świąteczny lub urodzony w święto). Imię to nosił jeden z proroków mniejszych w Biblii.

Wikipedia

ageuzja

utrata zmysłu smaku

SJP.pl

Ageuzja – objaw chorobowy polegający na utracie odczuwania smaku, zdarzający się jednak rzadziej niż dysgeuzja polegająca na zniekształceniu lub obniżeniu jakościowym i ilościowym doznań smakowych.

W dysgeuzji można wyróżnić m.in.:

- parageuzję (heterogeuzję) – subiektywne błędne odczucie wrażeń smakowych. Jej formą jest kakogeuzja – subiektywne nieprzyjemne odczucie doznań smakowych, lub fantogeuzja – halucynacje smakowe przy braku doznań smakowych (w chorobach psychicznych)

- hipogeuzję – obniżenie wrażliwości i zdolności rozpoznawania smaków

- hiposmię – obniżenie wrażliwości i zdolności rozpoznawania zapachów

Wikipedia

agezylaus

bohater dramatu Juliusza Słowackiego "Agezylausz"; Agezylausz

SJP.pl

Imię królów Sparty

- Agesilaos I z dynastii Agidów panujący prawdopodobnie w X/IX w. p.n.e.

- Agesilaos II z dynastii Eurypontydów panujący w latach 398-360 p.n.e.

Wikipedia

agezylausz

bohater dramatu Juliusza Słowackiego "Agezylausz"; Agezylaus

SJP.pl

agfa

produkt firmy Agfa

SJP.pl

Agfa-Gevaert N.V. (Agfa, znana także jako AGFA) – producent materiałów i urządzeń używanych w poligrafii oraz diagnostyce medycznej. Firma została założona w 1867 nieopodal Berlina jako fabryka barwników sztucznych pod nazwą Aktiengesellschaft für Anilinfabrikation. Obecnie jej centrala znajduje się w Mortsel w Belgii. Spółka akcyjna, notowana na platformie Euronext poprzez giełdę w Brukseli oraz na giełdzie we Frankfurcie.

Wikipedia

aggeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bibl. Księga Aggeusza;

Wiktionary

Aggeusz, Chaggaj(hebr. Chag - święto, uroczystość), (łac.) Aggaeus (od hebrajskiego חַגַּי Haggai, (gr.) Kyriakos) – jest dziesiątym z tzw. proroków mniejszych, a pierwszym z trzech działających po powrocie z niewoli babilońskiej. Autor Księgi Aggeusza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten cytat najprawdopodobniej pochodzi z „Księgi proroka Aggeusza”.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Aggeuszowy

Wiktionary

aggeuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Aggeusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeden z biblistów twierdzi, że jest to tekst Aggeuszowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aggeusz mos.

Wiktionary

aggio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; ażio; agio

SJP.pl

aggiornamento

[czytaj: adżdżornamento lub adżiornamento]
1. odłożenie czegoś na inny termin;
2. uwspółcześnienie, modernizacja;
3. określenie na odnowę Kościoła rzymskokatolickiego po Soborze Watykańskim II

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. hist. polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;

Wiktionary

Aggiornamento (z wł. uwspółcześnienie, aktualizacja, dostosowanie do dzisiejszego dnia; dosł. udzisiejszenie, od: giorno; dzień) – we współczesnej teologii katolickiej i publicystyce termin odnoszący się do zadań duszpasterskich Soboru watykańskiego II w zakresie odnowy liturgii, organizacji (prawa kanonicznego), relacji ekumenicznych, relacji z innymi religiami i relacji ze współczesną cywilizacją.

Wikipedia

agh

Akademia Górniczo-Hutnicza

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = eduk. Akademia Górniczo-Hutnicza;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po roku na AGH przeniosłem się na UJ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ɟɛ‿ˈxa, AS: a‿ǵe‿χa

Wiktionary

Powiązane:

przym. agiehowski

Wiktionary

agila

samochód typu Opel Agila

SJP.pl

agile

określenie wykonawcze: zwinnie, ruchliwie, żywo; agilmente

SJP.pl

Programowanie zwinne (ang. agile software development) – grupa metod zarządzania procesem produkcji oprogramowania opartego na programowaniu iteracyjno-przyrostowym. Najważniejszym założeniem metodyk zwinnych jest obserwacja, że wymagania odbiorcy (klienta) często ewoluują podczas trwania procesu produkcyjnego. Oprogramowanie wytwarzane jest przy współpracy samozarządzalnych zespołów, których celem jest przeprowadzanie procesów wytwarzania oprogramowania. Pojęcie zwinnego programowania zostało zaproponowane w 2001 w Manifeście agile.

Wikipedia

agilmente

określenie wykonawcze: zwinnie, ruchliwie, żywo; agile

SJP.pl

agincourt

[czytaj: agęKUR] miasto we Francji

SJP.pl

Agincourt – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 412 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 99 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Agincourt plasuje się na 653. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1083.).

Wikipedia

agiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aginskim, dotyczący Aginskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aginskoje n., Agińskie n., Aga ż.

Wiktionary

aginskoje

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Wiktionary

Aginskoje (ros. Агинское) – osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, stolica dawnego Agińsko-Buriackiego Okręgu Autonomicznego, włączonego 1 marca 2008 roku w skład Kraju Zabajkalskiego.

Założone w 1811 roku, zamieszkuje je obecnie 12,6 tys. mieszkańców (dane z 2005 roku).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Aga ż., Agińskie n.

przym. agiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Agińskie

Wiktionary

agio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; ażio; aggio

SJP.pl

Ażio (także we włoskiej pisowni aggio lub francuskiej agio, archaiczne ażjo lub ażyo) – pojęcie z dziedziny ekonomii, oznaczające wyższy kurs posiadanych dewiz lub papierów wartościowych niż ich wartość nominalna.

W znaczeniu pierwotnym (używana była także nazwa "mienne" albo "przydawanie") różnica wartości towarów jednego ponad drugi, potem różnica wartości monety bankowej ponad obiegową (lub na odwrót), nadpłata, przewyżka ceny targowej, pieniędzy lub papierów publicznych ponad ich nominalną wartość. Stosunek przeciwny, czyli spadek ceny poniżej wartości nominalnej nazywany jest disażio, natomiast równość ceny z wartością nominalną nazywana bywa pari.

Wikipedia

agis

- Agis – imię męskie pochodzenia greckiego

- Agis I – król Sparty z XI wieku p.n.e.

- Agis II – król Sparty zm. 400 lub 398 p.n.e.

- Agis III – król Sparty w latach 338 p.n.e.-331 p.n.e.

- Agis IV – król Sparty w latach 244 p.n.e.-241 p.n.e.

Wikipedia

agitacja

zjednywanie zwolenników dla jakiejś sprawy, idei; propagowanie jakichś haseł, ideologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

Wiktionary

Agitacja – działalność prowadząca do zjednania sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii.

Jako forma propagandy ma służyć osiągnięciu doraźnego, konkretnego celu. Sposobami prowadzenia agitacji są: reklamy, ulotki, słowa, plakaty i przemówienia wiecowe (najstarsza forma).

W Polsce prowadzona (i prawnie dozwolona) jest m.in. agitacja związkowa na terenie zakładów pracy, co zagwarantowane jest w Konstytucji jako wolność zrzeszania się pracowników.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej aktywni działacze stanu trzeciego zwoływali zebrania, rozpowszechniali materiały propagandowe i prowadzili czynną agitację przedwyborczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɟiˈtat͡sʲja, AS: aǵitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agitowanie

Wiktionary

agitacyjność

→ agitacyjny

SJP.pl

Patrz:
agitacyjny

agitacyjny

dotyczący agitacji lub agitatora (np. działalność agitacyjna); agitatorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) służący agitacji, pozyskaniu nowych zwolenników dla sprawy czy idei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitato

[czytaj: adżitato] określenie wykonawcze: burzliwie, gwałtownie

SJP.pl

agitator

osoba przeprowadzająca agitację

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca agitację

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed wyborami w teren wysłano agitatorów.

(2.1) Ropa była rafinowana w czterech agitatorach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɟiˈtatɔr, AS: aǵitator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

:: fż. agitatorka ż.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitatorka

kobieta przeprowadzająca agitację

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: agitator

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona wygląda na niebezpieczną agitatorkę i musi być zaciekłą rewolucjonistką!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɟitaˈtɔrka, AS: aǵitatorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

:: fm. agitator mos.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitatorski

dotyczący agitacji lub agitatora (np. działalność agitatorska); agitacyjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agitatorem, dotyczący agitatora

(1.2) należący do agitatora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitatorstwo

rzadziej: agitowanie, propagowanie czegoś, szukanie zwolenników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie agitatora, czynność agitowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitka

ulotka, proklamacja, utwór o treści agitacyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótki utwór, ulotka, przemówienie itp. o charakterze propagandowym, agitacyjnym

Wiktionary

Agitka (ros. агитка - agitacja, z łac. agitatio – pobudzanie, poganianie) – krótki utwór wierszowany lub prozatorski o charakterze propagandowym, adresowany do szerokiego grona odbiorców (stanowiących część konkretnej grupy lub społeczności), mający na celu skłonienie odbiorcy do popierania określonych haseł czy dążeń politycznych za pomocą bardzo prostych i wyrazistych środków literackich i odnoszący się do aktualnej, bieżącej tematyki. Może korzystać z innych form literackich np. pamfletu lub pieśni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɟitka, AS: aǵitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitować

zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei; propagować jakąś ideę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zjednywać zwolenników dla jakiejś sprawy, idei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Francuscy komuniści agitowali bowiem w Tymczasowym Zgromadzeniu Narodowym za zaproszeniem do San Francisco przedstawicieli „rządu lubelskiego”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɟiˈtɔvat͡ɕ, AS: aǵitovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nakłaniać, namawiać, lansować, skłaniać, nawoływać, przekonywać, urabiać

Wiktionary

agitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie agitacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɟitɔˈvãɲɛ, AS: aǵitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitka ż., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agitacja

Wiktionary

agitprop

środowiskowo: lewicowa agitacja i propaganda w postaci zorganizowanej

SJP.pl

Agitprop – skrót od słów: agitacja i propaganda, dotyczący Wydziału Agitacji i Propagandy (ros. отдел агитации и пропаганды, trb. otdjel agitatsii i propagandy), założonego w 1920 roku w ramach sekretariatu Komitetu Centralnego KPZR.

Wikipedia

aglaja

w mitologii greckiej: jedna z charyt, duch natury z orszaku Afrodyty, uosabiający bujność przyrody, wcielenie piękna i miłosnego powabu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z Charyt;

(1.2) mitgr. córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa

(1.3) mitgr. jedna z nimf, matka Nireusa

(1.4) rzad. imię|polski|ż.

(1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 47;

Wiktionary

- Aglaja – imię żeńskie

Osoby o imieniu Aglaja

- Aglaja Veteranyi – pisarka pochodzenia rumuńskiego

Postaci fikcyjne

- Aglaja – postać fikcyjna z operetki Tajemnice gabinetowe Danielewskiego

- Aglaja „Laja” Heyden – postać fikcyjna z niemieckiej telenoweli Miłość puka do drzwi (grana przez Sandrę Schreiber)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aɡˈlaja, AS: aglai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aglae

Wiktionary

aglaonema

rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej; aglonema

SJP.pl

Aglaonema (Aglaonema Schott) – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych (Araceae), obejmujący 24 gatunki, pochodzące z tropikalnych rejonów południowo-wschodniej Azji, od północno-wschodnich Indii do Papui-Nowej Gwinei. Nazwa naukowa rodzaju wywodzi się z greckich słów – αγλαός (aglaos – jasny, piękny) i νήμα (nema – nić) i odnosi się do budowy kwiatów męskich.

Wikipedia

aglet

skuwka na końcach sznurówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. skuwka na końcu sznurowadła

Wiktionary

Skuwka – niewielka plastikowa lub metalowa osłona występująca zwykle na zakończeniu sznurowadła, a czasem także liny bądź sznurka, chroniąca je przed strzępieniem. Jej twardość i zwartość ułatwiają również przeciskanie ich przez dziurki bądź inne wąskie szczeliny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡlɛt, AS: aglet

Wiktionary

aglikon

niecukrowy składnik glikozydów

SJP.pl

Aglikon, genina – niecukrowy składnik glikozydów, podstawnik połączony z cukrem wiązaniem glikozydowym. Aglikonami może być wiele związków występujących w przyrodzie (np. alkohole, kwasy karboksylowe, fenole).

Wikipedia

aglomarmur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. sztuczny kamień, składający się w 95% z marmuru naturalnego (tzw. grysu marmurowego) i 5% z żywicy poliestrowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡlɔ̃ˈmarmur, AS: aglõmarmur

Wiktionary

aglomeracja

1. nagromadzenie, skupienie czegoś; to, co zostało skupione; skupisko;
2. w urbanistyce: skupienie ludności i zabudowy na stosunkowo niewielkim terenie; działanie dążące do zurbanizowania jakiegoś obszaru;
3. w hutnictwie: spiekanie rud

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urb. zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;

(1.2) nagromadzenie, skupienie czegoś; także. to, co zostało zgromadzone

(1.3) hutn. proces spiekania pyłów, miałkich rud i koncentratów, celem uzyskania właściwości i kształtu potrzebnych dla dalszych etapów obróbki hutniczej

Wiktionary

Aglomeracja miejska (z łac. agglomeratio „nagromadzenie”) – jednostka morfologiczna tworząca spójny zespół wzajemnie powiązanych jednostek osadniczych, powstały w wyniku koncentracji zabudowy i zagospodarowania.

W skład aglomeracji może wchodzić także obszar zurbanizowany należący do jednostek administracyjnych przyległych do granic administracyjnych ośrodka miejskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostrawa jest największą aglomeracją w trójkącie trzech krajów: Czech, Polski i Słowacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomerować ndk., aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) skupisko

(1.3) spiekanie

Wiktionary

aglomeracyjny

1. dotyczący aglomeracji (np. tendencje aglomeracyjne);
2. dotyczący aglomeratu, zwłaszcza w znaczeniu geologicznym (np. skały aglomeracyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aglomeracją, gromadzeniem czegoś

(1.2) urb. związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

(1.3) hutn. chem. związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Średnicówki budowane są najczęściej dla obsługi wewnątrz aglomeracyjnego ruchu pasażerskiego, w przeciwieństwie do obwodnic, obsługujących ruch towarowy i tranzytowy względem centrum ruch pasażerski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż., aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomerować ndk., aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

Wiktionary

aglomerat

1. książkowo: zlepek, skupisko czegoś;
2. produkt powstały na skutek aglomeracji;
3. grubookruchowa skała piroklastyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hutn. spiek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

przym. aglomeracyjny

czas. aglomerować

Wiktionary

aglomerować

1. książkowo: skupiać, zespalać coś;
2. w technice: przeprowadzać proces aglomeracji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. skupiać mechanicznie mniejsze kawałki, ziarna w większe kawałki, bryły, np. w procesie brykietowania węgla albo przeróbki rud

(1.2) książk. skupiać, spajać, zespalać coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż., aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

aglomerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. skupianie, zespalanie czegoś

(1.2) techn. mechaniczne skupianie mniejszych kawałków w większe, np. brykietowaniu węgla albo przeróbce rud

Wiktionary

Aglomerowanie – łączenie drobnych cząstek ciał sypkich (sproszkowanych) w większe części.

Drobne cząstki ciała połączone w większe przybierają nową formę struktury, charakteryzującą się indywidualnymi właściwościami, innymi niż cząstki pierwotnie. (np. cukier puder zaglomerowany nabiera lepszych właściwości jeżeli chodzi o pylistość, tzn. nie rozpyla się).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

czas. aglomerować

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzenie

Wiktionary

aglomerownia

piec, w którym aglomeruje się rudę; spiekalnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hutn. spiekalnia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

przym. aglomeracyjny

czas. aglomerować

Wiktionary

aglomeryzować

łączyć mniejsze kawałki, ziarna w większe części; aglomerować

SJP.pl

aglonema

rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej; aglaonema

SJP.pl

agloporyt

silnie porowaty materiał budowlany, otrzymywany przez wypalanie niektórych odmian skał ilastych; rodzaj ceramicznego kruszywa lekkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. silnie porowaty materiał budowlany, otrzymywany przez wypalanie niektórych odmian skał ilastych, rodzaj ceramicznego kruszywa lekkiego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) glinoporyt

Wiktionary

aglutynacja

aglutynacyjność;
1. zjawisko polegające na skupianiu i zlepianiu się rozproszonych w płynie komórek lub organizmów;
2. zjawisko morfologiczne polegające na dołączaniu afiksów do rdzenia wyrazu w celu utworzenia określonej formy gramatycznej, przy czym każdy afiks ma tylko jedną funkcję gramatyczną (np. w "jestem" końcówka -em wskazuje na pierwszą osobę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zlepianie się rozproszonych w płynie komórek

(1.2) jęz. tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów

Wiktionary

Aglutynacja – jeden z odczynów immunologicznych, polegający na zlepianiu antygenów upostaciowanych (np. bakterii lub krwinek) pod wpływem swoistej surowicy krwi oraz znajdujących się w niej specyficznych przeciwciał – aglutynin. Proces ten przebiega dwuetapowo: na początku następuje swoiste związanie antygenu z przeciwciałem, a następnie nieswoiste wykłaczanie, zachodzące pod wpływem elektrolitów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aglutacyjność ż., aglutynant mrz., aglutynina ż., aglutynogen mrz., aglutynowanie n., zaglutynowanie n.

czas. aglutynować ndk., zaglutynować dk.

przym. aglutacyjny, aglutynacyjny

Wiktionary

aglutynacyjność

aglutynacja;
1. zjawisko polegające na skupianiu i zlepianiu się rozproszonych w płynie komórek lub organizmów;
2. zjawisko morfologiczne polegające na dołączaniu afiksów do rdzenia wyrazu w celu utworzenia określonej formy gramatycznej, przy czym każdy afiks ma tylko jedną funkcję gramatyczną (np. w "jestem" końcówka -em wskazuje na pierwszą osobę)

SJP.pl

Wikipedia

aglutynacyjny

związany z aglutynacją:
a) biologiczną (np. testy aglutynacyjne);
b) językową (np. język aglutynacyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

(1.2) biol. med. związany ze zjawiskiem aglutynacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Baskijski to język aglutynacyjny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglutynacja ż., aglutynacyjność ż., aglutynina ż., aglutynowanie n.

czas. aglutynować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aglutynujący; daw. zestawiany, przyczepkowy, zlepiający

Wiktionary

aglutynant

w językoznawstwie: cząstka osobowo-liczbowa form przemijających (preterytywnych), np. fleksem zawierający formy typu -em, -śmy

SJP.pl

aglutynina

w biologii: ciałko białkowe (przeciwciało) znajdujące się w osoczu krwi, które powoduje aglutynację (zlepianie się) krwinek, bakterii itp. w grudki; zlepnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;

Wiktionary

Aglutynina – substancja powodująca zlepianie aglutynogenów podczas aglutynacji. Mogą być to przeciwciała obecne w surowicy krwi albo dowolna inna substancja jak np. lektyny.

Ze względu na działanie wyróżnia się przeciwciała:

- aglutynina H – przeciwko antygenom rzęskowym (tworzy się delikatny, wątły strąt, który łatwo ulega rozbiciu przy wstrząśnięciu);

- aglutynina O – przeciwko antygenom somatycznym (tworzy ona na dnie probówki trwały osad grudkowy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡlutɨ̃ˈɲĩna, AS: aglutỹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglutynacja ż., aglutynowanie n.

czas. aglutynować

przym. aglutynacyjny

Wiktionary

aglutyninowy

→ aglutynina, np. testy aglutyninowe

SJP.pl

aglutynogen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)

Wiktionary

Aglutynogeny – antygeny (zwykle glikoproteiny) występujące w błonie komórkowej krwinek czerwonych, zlepiane podczas aglutynacji przez aglutyniny. 250 opisanych aglutynogenów pozwala na rozróżnienie układów grupowych krwi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W układzie grup krwi AB0 aglutynogeny A i B decydują o grupie krwi człowieka.

Wiktionary

aglutynować

w biologii: powodować aglutynację

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zlepiać, sklejać

czasownik zwrotny niedokonany aglutynować się (dk. brak)

(2.1) zlepiać się, sklejać się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglutynacja ż., aglutacyjność ż., aglutynant mrz., aglutynina ż., aglutynogen mrz., aglutynowanie n., zaglutynowanie n.

czas. zaglutynować dk.

przym. aglutacyjny, aglutynacyjny

Wiktionary

aglutynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. zachodzenie zjawiska aglutynacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglutynacja ż., aglutynina ż.

czas. aglutynować

przym. aglutynacyjny

Wiktionary

agmatoploidalność

→ agmatoploidalny

SJP.pl

Patrz:
agmatoploidalny

agnacja

1. książkowo: pokrewieństwo w linii męskiej, obejmujące także osoby wchodzące do rodziny przez adopcję lub małżeństwo;
2. w starożytnym Rzymie: pokrewieństwo oparte na stosunku prawnym, wynikającym z podporządkowania władzy ojcowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pokrewieństwo w linii męskiej

(1.2) w starożytnym Rzymie: pokrewieństwo oparte na stosunku prawnym wynikającym z podporządkowania władzy ojca

Wiktionary

Agnacja (łac. agnatio, od agnatus, natus: urodzony) – rodzaj pokrewieństwa w rzymskim prawie rodzinnym wynikającego ze wspólnego podlegania patriae potestatis (władzy ojcowskiej), w przeciwieństwie do kognacji, która opierała się na (wszystkich) więzach krwi. Pod władzę zwierzchnika rodziny wchodziło się w sposób naturalny (przez urodzenie) albo na podstawie aktu prawnego (przysposobienie dziecka, arrogację, wejście żony pod władzę męża, legitymacja dziecka). Agnatio powstawała wyłącznie w linii męskiej, ale do agnatów zaliczano zarówno mężczyzn, jak i kobiety.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agnackość ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agnatyzm

Wiktionary

agnacki

przymiotnik od: agnat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: agnat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacja ż., agnackość ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacyjny

Wiktionary

agnackość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co agnackie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacja ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest agnacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. agnacyjny

przysł. agnacyjnie

Wiktionary

agnacyjny

dotyczący agnacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agnacją, dotyczący agnacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacyjność ż., agnacja ż., agnackość ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacki

Wiktionary

agnat

1. krewny w linii męskiej (ze strony ojca);
2. w prawie rzymskim: członek rodziny niepowiązany więzami krwi, którego pokrewieństwo oparte było na stosunku prawnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. krewny w linii męskiej

(1.2) hist. praw. w starożytnym Rzymie: członek rodziny przez wspólną władzę ojca, a nie przez więzy krwi

Wiktionary

Agnat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 222 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 11 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Agnat plasuje się na 628. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 447.).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) kognat, krewny po kądzieli

hiperonimy.

(1.1) krewny

hiponimy.

(1.1) dziadek ojczysty, babka ojczysta, ciotka ojczysta, stryj, prastryj, przestryj, dziadek stryjeczny, ciotka stryjeczna, stryj stryjeczny, stryj wujeczny, stryj cioteczny, ciotka cioteczna

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agnatyzm mrz., agnackość ż., agnacja

:: rzecz. fż. agnatka

przym. agnacki, agnacyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|agnatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agnate

* esperanto: (1.1) agnato

* francuski: (1.1) agnat m.

* słowacki: (1.1) agnát m.

źródła.

== agnat (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) agnat

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡnat, AS: agnat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnatyzm mrz., agnackość ż., agnacja

:: rzecz. fż. agnatka

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) kognat, krewny po kądzieli

hiperonimy.

(1.1) krewny

hiponimy.

(1.1) dziadek ojczysty, babka ojczysta, ciotka ojczysta, stryj, prastryj, przestryj, dziadek stryjeczny, ciotka stryjeczna, stryj stryjeczny, stryj wujeczny, stryj cioteczny, ciotka cioteczna

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agnatyzm mrz., agnackość ż., agnacja

:: rzecz. fż. agnatka

przym. agnacki, agnacyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|agnatus.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agnate

* esperanto: (1.1) agnato

* francuski: (1.1) agnat m.

* słowacki: (1.1) agnát m.

źródła.

== agnat (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) agnat

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agnatka

krewna w linii męskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krewna w linii męskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnatyzm mrz., agnat mos., agnacja ż., agnackość ż.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnatyzm

pokrewieństwo w linii męskiej, obejmujące również osoby wchodzące do rodziny poprzez adopcję lub małżeństwo; agnacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. agnacja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacja ż., agnackość ż., agnat mos., agnatka ż.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnelli

- Andrea Agnelli – biznesmen, syn Umberto

- Edoardo Agnelli – jeden z właścicieli Fiata, syn Giovanniego

- Giovanni Agnelli – założyciel Fiata

- Gianni Agnelli – dyrektor Fiata, syn Edoardo

- Susanna Agnelli – minister spraw zagranicznych Włoch, córka Edoardo

- Umberto Agnelli – dyrektor Fiata, włoski polityk, syn Edoardo

Wikipedia

agnes

obce imię żeńskie

SJP.pl

- Agnieszka

- Agnes (sztuka)

- Agnes (album)

- (641) Agnes

- Agnes Carlsson

- St Agnes

Wikipedia

agni

w mitologii indyjskiej: wedyjski bóg ognia

SJP.pl

Agni (dewanagari अग्नि, trl. agni, ogień) – w religii wedyjskiej bóg ognia (często identyfikowany z samym ogniem, wiązany także z „ogniem niebiańskim” – słońcem, błyskawicą), jedno z najważniejszych bóstw panteonu wedyjskiego.

Wikipedia

agniesia

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Agnieszka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agniesia ma za męża takiego obwiesia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agnisia ż., Agnieszka ż., Agna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Agnieszka

Wiktionary

agnieszczak

nazwisko

SJP.pl

agnieszka

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) pot. żart. higienistka

Wiktionary

Agnieszka – imię żeńskie, jedno z najpopularniejszych w Polsce, gdzie pojawiło się wraz z chrześcijaństwem. Pochodzi od gr. Αγνή – „czysta”, „dziewicza”, „nieskalana”. Może również pochodzić od łac. agnus – „baranek” (to jednocześnie rodzaj męski greckiej „h-agne”). Do Czech imię to dotarło w formie łac. Agnes, następnie zostało zaadaptowane do języka polskiego w obecnej formie. Imię to symbolizuje ideę początku, zaczynania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agnieszka jest dobrą przyjaciółką Kazi i w stroju pielęgniarek pojawiają się w teledysku.

(1.1) Czym właściwie zajmuje się ten facet, który jest teraz z Agnieszką?

(1.1) Klub Agnieszki znajduje się w ścisłym centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aɟˈɲɛʃka, AS: aǵńeška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Agniesia ż., Aguś, Aga, Agusia, Agna, Gnieszka, Jagna, Agunga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Aga; gw-pl|Górny Śląsk|Agnys, Agnysa, Nyszka.

Wiktionary

agnihotra

wedyjski rytuał ofiarny

SJP.pl

Agnihotra (dewanagari अग्निहोत्र) – ofiara ogniowa w hinduizmie, spełniana przy specjalnych okazjach, jak np. narodziny dziecka, ślub, pogrzeb, konsekracja świątyni. Jej niezbędnym elementem jest kunda, w której rozpala się ogień. W czasie agnihotry intonuje się mantry wedyjskie oraz wrzuca do ognia ziarno (np. ryż).Ogień agnihotry symbolizuje Wisznu, a spalane ziarno – popełnione grzechy.

Wikipedia

agnisia

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Agnieszka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy się oddalili, zbliżył się ku popielisku, szuka, nie znalazł nic, tylko ten ziemniak, który Agnisia rzuciła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agnieszka ż., Agniesia ż., Aguś ż., Aga ż., Agusia ż., Agna ż., Gnieszka ż., Jagna ż.

Wiktionary

agnoskować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. poznać, rozpoznać; stwierdzić niewątpliwość czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnoskowanie n.

Wiktionary

agnoskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. poznawanie, rozpoznawanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. agnoskować

Wiktionary

agnostycystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób agnostycystyczny, właściwy agnostycyzmowi, agnostykom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycznie

Wiktionary

agnostycystyczny

→ agnostycyzm; agnostyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. zob. agnostyczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostycyzm

filozoficzny pogląd zakładający niemożność obiektywnego poznania świata i praw nim rządzących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. filoz. pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

Wiktionary

Agnostycyzm (stgr. ἄγνωστος α- a-, bez + γνώσις gnōsis, wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd filozoficzny, według którego obecnie niemożliwe jest całkowite poznanie rzeczywistości. W kontekście religijnym agnostycyzm oznacza niemożliwość dowiedzenia się, czy Bóg lub bogowie istnieją, czy też nie. Osobą, która wprowadziła termin agnostycyzm, jest Thomas Henry Huxley. Agnostycyzm przybiera różne formy, i tak agnostyk może być ateistą, teistą albo żadnym z nich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agnostycyzm przybiera różne formy i nie wyklucza się wzajemnie z ateizmem lub teizmem. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥, AS: agnostycysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostyczka

zwolenniczka agnostycyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka agnostycyzmu, kobieta uważająca, że nie da się udowodnić istnienia lub nieistnienia boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielokrotnie zaznacza, że Świrszczyńska była agnostyczką i materialistką, a nawet że „wzmianek o chodzeniu do kościoła u niej nie upatrzysz” (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz.

:: fm. agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób agnostyczny, właściwy agnostycyzmowi, agnostykom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie

Wiktionary

agnostyczny

odnoszący się agnostycyzmu (np. postawa agnostyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z agnostycyzmem lub agnostykami

(1.2) inform. niezależny od platformaatformy, na której jest uruchomiony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡnɔˈstɨt͡ʃnɨ, AS: agnostyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny

przysł. agnostycznie, agnostycystycznie

Wiktionary

agnostyk

zwolennik agnostycyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. rel. zwolennik agnostycyzmu

Wiktionary

Agnostycyzm (stgr. ἄγνωστος α- a-, bez + γνώσις gnōsis, wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd filozoficzny, według którego obecnie niemożliwe jest całkowite poznanie rzeczywistości. W kontekście religijnym agnostycyzm oznacza niemożliwość dowiedzenia się, czy Bóg lub bogowie istnieją, czy też nie. Osobą, która wprowadziła termin agnostycyzm, jest Thomas Henry Huxley. Agnostycyzm przybiera różne formy, i tak agnostyk może być ateistą, teistą albo żadnym z nich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektórzy z nich to ateiści, inni uważają się za agnostyków, a część pozostałych to deiści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡnɔstɨk, AS: agnostyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz.

:: fż. agnostyczka ż.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedowiarek, sceptyk

Wiktionary

agnozja

w medycynie: patologiczny brak rozpoznawania bodźców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. upośledzenie lub utrata zdolności rozpoznawania bodźców oddziałujących na narządy zmysłów, przy zachowaniu podstawowych funkcji tych narządów;

Wiktionary

Agnozja (gr. ἀγνωσία agnōsía – "nieświadomość, nieznajomość, niewiedza") – stan zaburzonej zdolności rozpoznania znanych elementów otoczenia, przy braku zaburzenia części odbiorczej. Termin wprowadzony przez Sigmunda Freuda w 1891 roku.

Z uwagi na różne rodzaje modalności wyróżnia się:

- agnozję wzrokową;

- agnozję słuchową (zobacz też afazja);

- agnozję czuciową.

Wikipedia

Powiązane:

przym. agnozyjny

Wiktionary

agnozyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agnozją, dotyczący agnozji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnozja ż.

Wiktionary

agnus

medalionik z wosku z odciskiem baranka; agnusek

SJP.pl

Astroscopus – rodzaj morskich ryb okoniokształtnych z rodziny skaberowatych (Uranoscopidae).

Występują w wodach u wybrzeży obu Ameryk. Dorastają do 60 cm długości.

Wikipedia

agnusek

medalionik z wosku z odciskiem baranka; agnus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. medalionik z białego wosku z wypukłym odciskiem Baranka Bożego na jednej stronie, a na drugiej – Jana Chrzciciela, poświęcony osobnym ceremoniałem przez papieża; Gloger.;

(1.2) gwara. wielkanocny baranek wykonany z cukru, wyszyty lub namalowany

Wiktionary

Baranek Boży (łac. Agnus Dei) – tytuł, którego w Nowym Testamencie używał wobec Jezusa Chrystusa Jan Chrzciciel (J 1, 29). Jest to odwołanie do nauki starotestamentowej, w której baranek jest ofiarą składaną Bogu i ważnym elementem celebracji święta Paschy (Wj 12, 1-11). Baranek Boży symbolizuje ofiarę Jezusa na krzyżu, którą złożył dla odkupienia ludzkości (Iz 53, 7).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aɡˈnusɛk, AS: agnusek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agnus

Wiktionary

agnys

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agnieszka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aga; gw-pl|Górny Śląsk|Agnysa, Nyszka, Nyśka.

Wiktionary

agnysa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agnieszka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aga; gw-pl|Górny Śląsk|Agnys, Nyszka, Nyśka.

Wiktionary

agogiczny

związany ze zmianami rytmu oraz tempa interpretowanego utworu muzycznego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z agogiką, dotyczący agogiki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agogika ż.

Wiktionary

agogika

1. nauka o tempie muzycznym;
2. zmiany w tempie utworu w czasie jego interpretacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy

Wiktionary

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

Powiązane:

przym. agogiczny

Wiktionary

agogo

instrument afrykański wykorzystywany w capoeirze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. instrument perkusyjny pochodzenia afrykańskiego zbudowany co najmniej z dwóch dzwonków połączonych zakrzywionym uchwytem;

Wiktionary

Agogo (port. agogô) – instrument muzyczny podobny do krowiego dzwonka rozpowszechniony wśród ludów Joruba, Igala i Edo zamieszujących Nigerię oraz w Brazylii. Występuje w formie pojedynczego kielicha, lub dwóch kielichów połączonych zagiętym prętem. W Brazylii może również składać się z trzech lub czterech kielichów. Nie ma serca – dźwięki wydaje się uderzając w korpus metalową lub drewnianą pałką.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agogo bell

źródła.

== agogo (język hausa.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zegar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɔɡɔ, AS: agogo

Wiktionary

agon

w starożytnej Grecji: szlachetna rywalizacja w zawodach sportowych, konkursie muzycznym lub literackim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zawody sportowe, muzyczne oraz turnieje poetów w starożytnej Grecji

(1.2) część komedii staroattyckiej

Wiktionary

Agon (stgr. ἀγών – zawody, zebranie)

- agon – zawody (popisy) sportowe, teatralne, muzyczne lub poetyckie w starożytnej Grecji

- agon – część komedii staroattyckiej

- Agon – zespół muzyczny

- Agon – balet Igora Strawińskiego z 1957 r.

- Agon – albańsko-grecko-francuski film fabularny z 2012 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡɔ̃n, AS: agõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. agonistyczny

rzecz. agonistyka ż.

Wiktionary

agona

linia łącząca na mapie geograficznej miejsca o odchyleniu magnetycznym równym zeru; izogona zerowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kartogr. linia na mapie łącząca punkty wykazujące zerową wartość deklinacji magnetycznej;

Wiktionary

- agona – linia na mapie, jest szczególną odmianą izogony

- Agona – przed rokiem 1620, nazwa ludu Denkyira mieszkającego w Ghanie

- Agona – miasto w regionie Ashanti w Ghanie, stolica dystryktu Sekyere South.

- Dystrykt Agona – dystrykt w regionie Centralnym w Ghanie

- Agona – miasto w regionie Centralnym w Ghanie

Wikipedia

Powiązane:

przym. agoniczny

Wiktionary

agonadyzm

wrodzony brak gonad (jąder lub jajników)

SJP.pl

agonalny

przymiotnik od: agonia (stan poprzedzający zgon), np. stan agonalny, drgawki agonalne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agonią, stanem poprzedzającym zgon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agonia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedśmiertny, terminalny

Wiktionary

agonia

1. stan poprzedzający zgon; konanie;
2. przenośnie: chylenie się ku upadkowi, dogorywanie, koniec (np. agonia komunizmu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

(1.2) przen. pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku

Wiktionary

Agonia – proces umierania poprzedzający śmierć, czyli okres poprzedzający ustanie funkcji życiowych organizmu. Polega na stopniowym zanikaniu czynności życiowych, prowadzący do śmierci klinicznej, a następnie biologicznej. Agonia nie zawsze kończy się zgonem. Zastosowanie reanimacji może odwrócić jej proces.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jego agonia trwała wiele godzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɔ̃ɲja, AS: agõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. agonalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konanie

Wiktionary

agoniczny

1. przymiotnik od: agon;
2. przymiotnik od: agona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kartogr. związany z agoną, dotyczący agony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agonistyka ż., agona ż.

Wiktionary

agonista

czynnik współdziałający lub o podobnym działaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;

Wiktionary

Agonista (l.m. agonisty) – substancja łącząca się z receptorem i powodująca reakcję w komórce. Jest przeciwieństwem antagonisty, który łącząc się z receptorem, blokuje go bez wywoływania reakcji. Antagonista blokuje receptor także przed aktywowaniem go przez agonistę.

Znane jest również pojęcie częściowego agonisty, który powoduje reakcję receptora, jednak nie tak silną jak pełny agonista. Agonisty to substancje naturalne (hormony, neurotransmitery) lub sztuczne (narkotyki, leki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doświadczenia przeprowadzono w pierwotnych hodowlach astrocytów i neuronów, stymulowanych odpowiednio agonistą receptora glukokortykoidowego (…) oraz agonistą jonotropowych receptorów glutaminianu (…)

(1.1) Wpływ chronicznych łącznych podań agonistów receptorów dopaminowych D1 i D2 na poziom rotacji kontralateralnych (…)

(1.1) Intensywność tych rotacji ulegała nasileniu po podaniach chronicznych obu tych związków, przy czym efekt ten był szczególnie silny w przypadku agonisty receptorów D2.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡɔ̃ˈɲista, AS: agõńista

Wiktionary

Powiązane:

przym. agonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) antagonista

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. agonistyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

w liczbie mnogiej spotyka się również niezalecaną formę „agoniści”

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agonist

* hiszpański: (1.1) agonista m.

źródła.

== agonista (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) daw. współdziałający, wojownik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agonistyczny

1. dotyczący walki lub rywalizacji; kompetytywny, kompetycyjny;
2. w medycynie: wzmacniający działanie jakiejś substancji, współdziałający z nią lub mający działanie podobne; kompetytywny, kompetycyjny;
3. w zoologii: zachowanie agonistyczne - każde instynktowne zachowanie zwierzęcia w konfrontacji z innym zwierzęciem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agonistyką, walką, rywalizacją

(1.2) med. chem. współdziałający, mający podobne działanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agon mrz., agonista mrz., agonistyka ż.

Wiktionary

agonistyka

w starożytnej Grecji: zasada szlachetnej rywalizacji w zawodach sportowych, konkursach literackich i muzycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w starożytnej Grecji: współzawodnictwo w agonach

Wiktionary

Agonistyka – w antycznej Grecji wszelka rywalizacja w agonach teatralnych lub sportowych. Pochodzi od greckiego słowa agonistikós (zapaśniczy).

W prakseologii i teorii organizacji to także nauka o walce. Przykładem szczególnym agonistyki, jako nauki jest machologia, Emanuela Laskera, który w swoich książkach filozoficznych tworzy naukę walki, w której streszcza zasady szachów i przenosi je do innych sfer życia. Przykładem agonistyki na polskim gruncie naukowym, jest teoria walki Tadeusza Kotarbińskiego (agonologia), którą sformułował w swoim dziele Z ogólnej teorii walki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Igrzyska amfiteatrze były dla Rzymu najbardziej znamienne skutkiem swego charakteru, jakiego nie znała humanitarna agonistyka grecka.

(1.1) Zainteresowanie starożytną agonistyką przypada w Polsce na wiek XX.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agon m.

przym. agonistyczny, agoniczny

Wiktionary

agopsowicz

nazwisko

SJP.pl

agora

w starożytnej Grecji:
1. zgromadzenie ludowe (obywateli państwa-miasta);
2. plac otoczony budynkami publicznymi, będący centrum życia społecznego, politycznego itp., rynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. urb. główny plac greckiego miasta-państwa;

(1.2) hist. polit. podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich miastach-państwach

(1.3) urb. plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji

(1.4) przen. miejsce nieskrępowanych rozmów, forum publicznych dyskusji i prezentacji poglądów

(1.5) monet. moneta zdawkowa w Izraelu o wartości 0,01 szekla;

Wiktionary

Agora (gr. ἀγορά, dosł. miejsce zgromadzeń) – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.

We wczesnym etapie rozwoju polis agorą nazywano samo zgromadzenie obywateli uprawnionych do głosowania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mający prawo głosu mieszkańcy zebrali się na agorze.

(1.2) Agora podjęła decyzję o wypowiedzeniu wojny.

(1.3) W centrum Aten najświeższe owoce morza znajdziesz w tawernach przy centralnej agorze Varvakios.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɔra, AS: agora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agoryzm m., agorafobia ż., Agoranomeion m., agorysta m., agorystka ż., agorafilia ż.

przym. agoralny, agorystyczny

Wiktionary

agorafobia

lęk przed otwartą przestrzenią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

Wiktionary

Agorafobia (stgr. αγοράφόβος: agora ‘plac’ ‘rynek’, phobos ‘strach’ ‘lęk’) – irracjonalny lęk przed przebywaniem na otwartej przestrzeni, wyjściem z domu, wejściem do sklepu, tłumem, miejscami publicznymi, samotnym podróżowaniem, wywołany obawą przed napadem paniki i brakiem pomocy. Częstą cechą epizodu jest występowanie napadów paniki, podczas których występują palpitacje (kołatanie serca), drżenie, uczucie duszenia się, zawroty głowy oraz nadmierne pocenie się. W oczekiwaniu na sytuację, które budzą strach, może pojawiać się lęk antycypacyjny, prowadzący do ciągłych obaw o potencjalne przyszłe wydarzenia.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) klaustrofobia

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agora ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀγορά. + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agoraphobia

* baskijski: (1.1) agorafobia

* białoruski: (1.1) агарафобія ż.

* bułgarski: (1.1) агорафобия ż.

* duński: (1.1) agorafobi w.

* esperanto: (1.1) agorafobio

* francuski: (1.1) agoraphobie ż.

* hiszpański: (1.1) agorafobia ż.

* interlingua: (1.1) agoraphobia

* kataloński: (1.1) agorafòbia ż.

* niemiecki: (1.1) Platzangst ż.

* norweski (bokmål): (1.1) agorafobi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) agorafobi m.

* nowogrecki: (1.1) αγοραφοβία ż.

* rosyjski: (1.1) агорафобия ż.

* słowacki: (1.1) agorafóbia ż.

* szwedzki: (1.1) agorafobi w.

* ukraiński: (1.1) агорафобія ż.

* węgierski: (1.1) agorafóbia

* włoski: (1.1) agorafobia ż.

źródła.

== agorafobia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. psych. agorafobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡɔraˈfɔbʲja, AS: agorafobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agora ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) klaustrofobia

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agora ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀγορά. + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agoraphobia

* baskijski: (1.1) agorafobia

* białoruski: (1.1) агарафобія ż.

* bułgarski: (1.1) агорафобия ż.

* duński: (1.1) agorafobi w.

* esperanto: (1.1) agorafobio

* francuski: (1.1) agoraphobie ż.

* hiszpański: (1.1) agorafobia ż.

* interlingua: (1.1) agoraphobia

* kataloński: (1.1) agorafòbia ż.

* niemiecki: (1.1) Platzangst ż.

* norweski (bokmål): (1.1) agorafobi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) agorafobi m.

* nowogrecki: (1.1) αγοραφοβία ż.

* rosyjski: (1.1) агорафобия ż.

* słowacki: (1.1) agorafóbia ż.

* szwedzki: (1.1) agorafobi w.

* ukraiński: (1.1) агорафобія ż.

* węgierski: (1.1) agorafóbia

* włoski: (1.1) agorafobia ż.

źródła.

== agorafobia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. psych. agorafobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agorafobiczny

→ agorafobia

SJP.pl

Patrz:
agorafobia

agorysta

zwolennik agoryzmu - anarchistycznej doktryny politycznej, lewicowej odmiany anarchizmu

SJP.pl

agorystka

→ agorysta

SJP.pl

Patrz:
agorysta

agoryzm

anarchistyczna doktryna polityczna, lewicowa odmiana anarchizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

Wiktionary

Agoryzm – anarchistyczna doktryna polityczna sformułowana przez Samuela Edwarda Konkina III i uważana za filozofię lewicowo-libertariańską. Głównym celem agorystów jest utworzenie wolnego społeczeństwa, w którym „wszystkie związki międzyludzkie są dobrowolne”. Nazwa „agoryzm” pochodzi od greckiego słowa „agora”, oznaczającego „otwarty rynek”. Jako rodzaj anarchizmu rynkowego, jest zaliczany do anarchokapitalizmu (od którego wyróżnia go odmienna teoria klas społecznych) lub anarchoindywidualizmu. Sam Konkin natomiast scharakteryzował agoryzm jako formę antykapitalistycznego lewicowego libertarianizmu będącego gałęzią lewicowego anarchizmu rynkowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie idę na wybory, bo agoryzm mi zabrania legitymować państwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agora ż.

Wiktionary

agp

skrót z angielskiego: Accelerated Graphics Port; złącze w komputerach klasy PC przystosowane do obsługi kart graficznych

SJP.pl

agr.

skrót od: agrotechnika, agrotechniczny

SJP.pl

agra

miasto w północnych Indiach

SJP.pl

Agra (hindi: आगरा) – miasto w Indiach w stanie Uttar Pradesh nad Jamuną.

Populacja miasta w 2001 roku wynosiła 1 259 979 mieszkańców.

Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji Agra.

W mieście rozwinięty jest przemysł obuwniczy i włókienniczy oraz rzemiosło. Ośrodek turystyczny. Agra jest ważnym węzłem komunikacyjnym, znajduje się tam również uniwersytet.

Wikipedia

agradacja

nagromadzenie się osadu powodujące podniesienie się dna zbiornika wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych

Wiktionary

Akumulacja, agradacja, depozycja, nakładanie, namywanie, nanoszenie – geologiczny proces gromadzenia się osadów (okruchów mineralnych, skał, cząstek roślin i zwierząt, lodu) na dnie zagłębień terenu.

Zachodzi w wyniku działania:

- wody (zobacz: akumulacja rzeczna),

- wiatru (wiatr, napotykając na swej drodze przeszkodę, rozpoczyna akumulację materiału skalnego w postaci odsypów, wałów, wydm. Najbliżej miejsc wywiewania osadzają się piaski, począwszy od gruboziarnistych do coraz drobniejszych, a najdalej pyły – zobacz: akumulacja eoliczna),

- lodowca (akumulacja lodowcowa i rzeczno-lodowcowa, podstokowa oraz eoliczna).

Wikipedia

Powiązane:

przym. agradacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akumulacja, depozycja, namywanie, nanoszenie

Wiktionary

agradacyjny

→ agradacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z agradacją, dotyczący agradacji

Wiktionary

Patrz:
agradacja
Powiązane:

rzecz. agradacja ż.

Wiktionary

agrafa

1. rodzaj ozdobnej zapinki;
2. architektoniczny motyw dekoracyjny w kształcie ozdobnej klamry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża agrafka

(1.2) ozdobna zapinka służąca do spinania części ubrania lub jako broszka

(1.3) archit. motyw dekoracyjny w formie klamry spinający element konstrukcyjny;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) termin odnoszący się do słów Jezusa, niezapisanych w Nowym Testamencie;

Wiktionary

- agrafa (architektura)

- agrafa (chrześcijaństwo)

- agrafa (jubilerstwo)

- Agrafa – gmina w Grecji, w jednostce regionalnej Eurytania

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trzymał ją pod szyją sznur zaczepiony o agrafy brylantowe, którymi cała delia była naszyta […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrafa, AS: agrafa

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) agrafka

Wiktionary

agrafeczka

zdrobnienie od: agrafka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: agrafka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡraˈfɛt͡ʃka, AS: agrafečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrafka ż.

Wiktionary

agrafia

w medycynie: utrata zdolności pisania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania; zob. dysgrafia.

Wiktionary

Dysgrafia, agrafia (gr. α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Występuje w przypadkach uszkodzenia tylnych części drugiego lub trzeciego zakrętu czołowego półkuli lewej lub zakrętu nadbrzeżnego. Pismo dysgrafika jest nieestetyczne i nieczytelne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡrafʲja, AS: agrafʹi ̯a

Wiktionary

agrafik

osoba, która utraciła zdolność pisania

SJP.pl

agrafka

metalowa zapinka zrobiona z wygiętego, sprężystego drutu, z jednej strony ostro zakończona, posiadająca zaczep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

Wiktionary

Agrafka (fr. agrafe: „spinka, klamra, zapinka, przypinacz”) – rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się za zagięcie znajdujące się na drugim końcu. Służy do szybkiego łączenia dwóch elementów tkaniny lub, w przypadku agrafki wędkarskiej, sztucznej przynęty z żyłką.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek niechlujnie spiął koszulę agrafką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrafka, AS: agrafka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrafa ż.

:: zdrobn. agrafeczka ż.

przym. agrafkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zicherka.

Wiktionary

agrafkowy

→ agrafka

SJP.pl

Patrz:
agrafka

agrafon

słowa i poglądy przypisywane Jezusowi, zamieszczane w apokryfach; agrafa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibl. myśl lub pogląd przypisywane Jezusowi Chrystusowi, nie utrwalone w ewangeliach kanonicznych, przekazane w pozostałych księgach nowotestamentalnych lub apokryfach;

Wiktionary

Agrafa (gr. "niezapisane", l.m. od ἄγραφον ágraphon, a- przedrostek przeczący, gráphein "skrobać, rytować, rysować, pisać"), liczba pojedyczna agrafon – termin z dziedziny biblistyki oznaczający słowa Jezusa niezapisane w Ewangeliach kanonicznych, które jednak znajdują się w innych księgach Nowego Testamentu, w pismach takich jak apokryfy i w dziełach Ojców Kościoła. Wypowiedzi znajdujące się co prawda w Ewangeliach, lecz zaznaczone jedynie w odosobnionych sekcjach mało ważnych kodeksów (np. w Kodeksie D) również nazywa się tym terminem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najsłynniejszym agrafonem, zacytowanym przez św. Pawła, są słowa: „Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu”.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agrafa

Wiktionary

agramatyczny

pozbawiony związków gramatycznych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. pozbawiony związków gramatycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agramatyzm mrz., gramatyka ż.

przysł. agramatycznie

Wiktionary

agramatyzm

błędne budowanie zdań, niezdolność tworzenia prawidłowych form gramatycznych, naturalna u dzieci, zaś u dorosłych będąca objawem zaburzeń neurologicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. med. rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;

Wiktionary

Agramatyzm – rodzaj afazji ruchowej objawiający się zaburzeniami mowy polegającymi na naruszaniu formy gramatycznej wypowiadanych słów.

Pojęcie agramatyzmu zaproponowane zostało przez Adolfa Kussmaula w 1887 roku: miało ono służyć wyjaśnieniu stanu niemożności formułowania gramatycznych zdań. Obecnie agramatyzm uważany jest za jeden z objawów afazji Broki (zob. Paul Broca).

Wikipedia

Powiązane:

przym. agramatyczny

przysł. agramatycznie

rzecz. gramatyka ż.

Wiktionary

agranulocyt

leukocyt niezawierający ziarnistości w cytoplazmie

SJP.pl

Agranulocyty, krwinki białe bezziarniste – komórki krwi, należące do grupy leukocytów. W przeciwieństwie do granulocytów nie zawierają w cytoplazmie granul, czyli ziarnistości. Wyróżnia się dwa rodzaje agranulocytów: monocyty i limfocyty.

Wikipedia

agranulocytoza

choroba polegająca na gwałtownym zmniejszaniu się we krwi liczby białych krwinek ziarnistych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;

Wiktionary

Agranulocytoza (gr. a – nie, łac. granulum – ziarnko, gr. kýtos – komórka) – ostry stan związany z ciężkim, zagrażającym życiu spadkiem liczby neutrofili we krwi, które są podstawowymi obronnymi komórkami organizmu. Ich brak stwarza ryzyko rozwoju poważnych infekcji mogących doprowadzić do posocznicy i śmierci.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pyralgina może spowodować też agranulocytozę, chorobę przypominającą AIDS, powodującą utratę przytomności.

Wiktionary

agrariusz

1. właściciel dużego majątku ziemskiego; dziedzic, ziemianin, obszarnik;
2. członek stronnictwa politycznego w Niemczech w XIX w., popierającego interesy wielkich posiadaczy ziemskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel wielkich majątków ziemskich

(1.2) członek stronnictwa politycznego popierającego interesy agrariuszy (1.1)

Wiktionary

Agrariusz – obrońca interesów rolnictwa i rolników, szczególnie większych właścicieli ziemskich. W tym znaczeniu – członek zawodowych związków i stowarzyszeń rolników i ziemian.

W niektórych krajach agrariusze występują jako zorganizowane stronnictwo polityczne, mające na celu obronę interesów, ekonomiczne wzmocnienie i przez to powiększenie wpływów politycznych warstwy rolniczo-ziemiańskiej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. agrarny, agrarystyczny

Wiktionary

agrarny

rolniczy, rolny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rolniczy, rolny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stroopowi, który został później dowódcą Odcinka SS w Gnieźnie, podobało się Poznańskie. Szczególnie poziom rolnictwa, kultura agrarna, plantacjaantacje buraków, liczne cukrownie, gęsta sieć kujawskich kolejek dojazdowych i stadniny koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrarnɨ, AS: agrarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrariusz m.

przedr. agro-

przym. agrarystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ziemski

Wiktionary

agraryjny

przymiotnik

(1.1) daw. agrarny

Wiktionary

agrarysta

zwolennik agraryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. zwolennik agraryzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agraryzm mrz.

:: fż. agrarystka ż.

przym. agrarystyczny

Wiktionary

agrarystka

zwolenniczka agraryzmu

SJP.pl

agrarystyczny

dotyczący agraryzmu (np. agrarystyczne poglądy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. socjol. polit. związany z agraryzmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrariusz mos., agraryzm mrz., agrarysta mos.

przym. agrarny

Wiktionary

agraryzm

doktryna społeczna głosząca, iż podstawą gospodarki jest rolnictwo, a chłopi są podstawową warstwą społeczną; ruch społeczno-polityczny oparty na tej doktrynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. doktryna społeczna powstała w drugiej połowie XIX w., uznająca rolnictwo za podstawę gospodarki, zaś rolników za najważniejszą gospodarczo klasę społeczeństwa;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrarysta mos., agrarystka ż.

przym. agrarystyczny

Wiktionary

agrawacja

przesadne wyolbrzymianie objawów choroby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wyolbrzymianie objawów chorobowych;

Wiktionary

Agrawacja (łac. aggravatio) – wyolbrzymianie (świadomie lub nie) objawów chorobowych, mające na celu osiągnięcie przez pacjenta subiektywnej korzyści. Odróżnia to agrawację od symulacji, gdzie dochodzi do celowego pozorowania objawów zupełnie u danej osoby niewystępujących.

Do agrawacji dochodzi najczęściej w sytuacjach związanych z odszkodowaniem, przyznawaniem renty oraz odpowiedzialnością karną pacjenta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡraˈvat͡sʲja, AS: agravacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrawowanie n.

czas. agrawować

Wiktionary

agrawacyjny

wyolbrzymiony, pogłębiony, nadmiernie obciążony

SJP.pl

agrawować

wyolbrzymiać, przejaskrawiać istniejące objawy choroby przez pacjenta

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. przejaskrawiać, wyolbrzymiać w celach symulacyjnych objawy istotnej choroby

(1.2) daw. obciążać, pogarszać

(1.3) daw. uciskać, uciemiężać, ciemiężyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrawacja ż., agrawowanie n.

przym. agrawacyjny

Wiktionary

agrawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|agrawować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrawacja ż.

czas. agrawować

Wiktionary

agreement

[czytaj: egriment] kontrakt, umowa

SJP.pl

agregacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od agregat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie agregat, lecz tylko mały agregacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregat m.

Wiktionary

agregacja

proces łączenia się elementów w całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łączenie się elementów w całość

(1.2) sposób, stan skupienia elementów

Wiktionary

Agregacja oznacza proces łączenia części w większą całość.

Ten termin jest stosowany w:

- biologii: agregacja roślinna

- chemii: agregacja cząstek

- ekonomii: proces łączenia wartości mikroekonomicznych w celu uzyskania agregatu

- inżynierii procesowej

- informatyce: agregacja klas w projektowaniu obiektowym, agregacja łączy, agregacja tras w routingu i zbieranie informacji z zastosowaniem czytnika kanałów (zwanego agregatorem).

- logistyce: agregacja (logistyka)

- medycynie: agregacja płytek krwi, aglutynacja (agregacja) płytek indukowana ristocetyną

- statystyce

- uczeniu maszynowym: agregacja bootstrapowa (bagging)

- polityce: agregacja preferencji – proces koordynacji interesów

- szkolnictwie francuskim: Agrégation

- wojskowości: agregacja (wojskowość)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

czas. agregatować ndk., agregować ndk.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregacyjny

→ agregacja

SJP.pl

Patrz:
agregacja

agregat

potocznie: osoba sprytna, zaskakująca zachowaniem i pomysłami; agent, aparat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. skupienie cząsteczek, produkt agregacji

(1.2) log. zbiór

(1.3) techn. zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

(1.4) ekon. suma wartości jednostkowych

(1.5) informacja (najczęściej pojedyncza liczba) podsumowująca pewien zbiór danych jednego rodzaju

(1.6) więz. grzałka do gotowania wody

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. kawalarz

(2.2) środ. więz. cwaniak

(2.3) środ. uczn. głupek

Wiktionary

Agregat – całość powstała przez połączenie niejednorodnych części (przez agregację).

- agregat – w chemii i fizyce to skupienie cząsteczek

- agregaty Chaumié

- agregat – w logice inaczej zbiór

- agregat (maszyna), agregat maszynowy

- agregat gaśniczy – rodzaj gaśnicy

- agregat prądotwórczy

- agregat uprawowy

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Największą atrakcją była finałowa kąpiel w pianie gaśniczej, wytworzonej przez specjalny agregat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɛɡat, AS: agregat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregatownia ż., agregacja ż., agregowanie n., agregatowanie n., agregacik mrz.

czas. agregować ndk., agregatować ndk.

przym. agregatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) agregat makroekonomiczny

(1.5) agregat danych

(1.6) gwara więzienna buzała

(2.1) pot. aparat, model

(2.2) gwara więzienna model

Wiktionary

agregatka

potocznie o kobiecie sprytnej, zaskakującej zachowaniem i pomysłami; agentka, aparatka

SJP.pl

agregator

w informatyce: aplikacja ukazująca skonsolidowane informacje zebrane z różnych źródeł zewnętrznych

SJP.pl

Agregat prądotwórczy (inaczej generator prądotwórczy) – urządzenie elektroenergetyczne stanowiące samodzielne źródło prądu składające się z prądnicy synchronicznej (z magnesami stałymi lub elektromagnesami), silnika spalinowego, rozdzielnicy elektrycznej oraz urządzeń kontrolno-pomiarowych i pomocniczych umieszczanych na wspólnej konstrukcji metalowej. Agregaty są więc autonomicznymi zespołami do wytwarzania energii elektrycznej.

Wikipedia

agregatornia

pomieszczenie, w którym znajdują się agregaty

SJP.pl

agregatować

środowiskowo: łączyć w agregat urządzenia techniczne

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. środ. łączyć urządzenia w agregat, zastępować agregatami pojedyncze urządzenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. techn. łączenie urządzeń w agregat

Wiktionary

Powiązane:

czas. agregatować

rzecz. agregat mos./mrz.

Wiktionary

agregatownia

pomieszczenie, w którym znajduję się agregat prądotwórczy, będący zazwyczaj rezerwowym źródłem zasilania na wypadek awarii sieci elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pomieszczenie, gdzie znajdują się agregaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n.

czas. agregatować ndk.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregatowy

związany z agregatem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agregatem, dotyczący agregatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregatownia ż., agregat m., agregacja ż.

czas. agregatować, agregować

Wiktionary

agregować

łączyć elementy w całość

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagregować)

(1.1) rzad. gromadzić coś, łączyć coś w całość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polska wersja Google News agreguje wiadomości z ponad 300 polskojęzycznych źródeł. Materiały na ten sam temat są umieszczane w jednej „grupie wiadomości" podzielonej na 7 sekcji […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

przym. agregatowy, agregacyjny

czas. agregatować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzić, dobierać, łączyć, sumować, zestawiać

Wiktionary

agregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łączenie różnych elementów w jedną całość, w celu uzyskania bardziej ogólnego obrazu, łatwiejszej analizy lub lepszej funkcjonalności

Wiktionary

Agregacja oznacza proces łączenia części w większą całość.

Ten termin jest stosowany w:

- biologii: agregacja roślinna

- chemii: agregacja cząstek

- ekonomii: proces łączenia wartości mikroekonomicznych w celu uzyskania agregatu

- inżynierii procesowej

- informatyce: agregacja klas w projektowaniu obiektowym, agregacja łączy, agregacja tras w routingu i zbieranie informacji z zastosowaniem czytnika kanałów (zwanego agregatorem).

- logistyce: agregacja (logistyka)

- medycynie: agregacja płytek krwi, aglutynacja (agregacja) płytek indukowana ristocetyną

- statystyce

- uczeniu maszynowym: agregacja bootstrapowa (bagging)

- polityce: agregacja preferencji – proces koordynacji interesów

- szkolnictwie francuskim: Agrégation

- wojskowości: agregacja (wojskowość)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W statystyce używa się różnych metod agregowania wyników.

(1.1) Procedura związana z agregowaniem wyników eksperymentów jest bardzo skomplikowana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregat m.

czas. agregować

Wiktionary

agreksofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. odmiana voyeuryzmu polegająca na podsłuchiwaniu kontaktów seksualnych innych osób

Wiktionary

Oglądactwo, voyeuryzm, voyeryzm, voyeurism, wojeryzm, skopofilia, skoptofilia – zaburzenie zachowania z grupy zaburzeń preferencji seksualnych charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych.

Wikipedia

agrément

[czytaj: agreMĄ]
1. w dyplomacji: zgoda państwa goszczącego na mianowanie danej osoby przedstawicielem dyplomatycznym kraju wysyłającego;
2. zwrot ornamentacyjny, ozdobnik muzyczny używany na początku przez kompozytorów w XVII-wiecznej Francji, a następnie w całej Europie

SJP.pl

Agrément (fr. 'zgoda, aprobata, przyjęcie' z łac. grātus 'miły, przyjemny, atrakcyjny') – w prawie dyplomatycznym wstępna zgoda państwa na przyjęcie określonej osoby w charakterze szefa misji dyplomatycznej obcego państwa. Przed wysłaniem szefa misji państwo wysyłające musi się upewnić, czy zostanie on zaakceptowany przez państwo przyjmujące. W drodze poufnej stosowna prośba o udzielenie agrément (demande d'agréation) jest przekazywana wraz z krótkim życiorysem kandydata do ministerstwa spraw zagranicznych państwa, w którym ta osoba ma być akredytowana. Państwo przyjmujące ma swobodę udzielenia bądź odmowy udzielenia agrément, co więcej – w przypadku odmowy, nie ma obowiązku jej uzasadnienia, choć z reguły to czyni, aby wyjaśnić motywy swej decyzji. Poufność tej procedury ma zapewniać nieskrępowanie państw oraz ochronę prestiżu samego kandydata, w przypadku gdyby spotkał się z odmową udzielenia agrément.

Wikipedia

agreściak

motyl z rodziny miernikowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Abraxas grossulariata|ref=tak., owad łuskoskrzydły z rodziny miernikowcowatych;

Wiktionary

Plamiec agreściak (Abraxas grossulariata, A. grossulariatus) – motyl nocny z rodziny miernikowcowatych (Geometridae).

Wygląd

Rozpiętość skrzydeł 4–5 cm, różnorodne ubarwienie, najczęściej białe skrzydła pokryte brązowymi i żółtymi plamami. Jako jeden z nielicznych posiada zęby, dzięki którym rozdrabnia pokarm. Biało-żółta gąsienica żeruje na pączkach i liściach. Larwy podobne są kształtem i kolorem do gałązek.

Pożywienie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrest mrz., agrestnik mrz./mzw., agrestowate nmos., agrestowiec mrz., agreścik mrz., agreśniak mrz.

przym. agrestowaty, agrestowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agrestnik

Wiktionary

agreścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od agrest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest m., agreściak mzw., agreśniak mrz., agrestowate nmos.

Wiktionary

agresja

1. napastliwe zachowanie, szukanie możliwości wyładowania się, okazania swej złości;
2. napaść jednego państwa na inne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zbrojny najazd jednego państwa na inne;

(1.2) psych. zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

Wiktionary

- agresja (etologia)

- agresja (psychologia)

- agresja (prawo)

- agresja językowa

- przemieszczenie agresji (agresja przeniesiona)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W prawie międzynarodowym agresja jest zakazana, a naruszenie tego zakazu stanowi zbrodnię przeciwko pokojowi.

(1.2) Czasem, pełni zdumienia i wstrętu, pytamy, skąd się bierze ta współczesna straszna, słowna agresja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɛsʲja, AS: agresʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresor m., agresorka ż., agresywność ż.

przym. agresywny, agresyjny

przysł. agresywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napaść, inwazja

Wiktionary

agreśniak

zarośle agrestu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarośla agrestu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest mrz., agrestnik mrz./mzw., agrestowate nmos., agrestowiec mrz., agreściak mzw., agreścik mrz.

przym. agrestowaty, agrestowy

Wiktionary

agresor

ktoś atakujący, napastnik (często: państwo napadające na inne)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dopuszcza się agresji

(1.2) państwo działające lub posługujące się metodami agresji

Wiktionary

Agresor (łac. aggressor od ad 'do', gradior 'iść' i -(t)or 'sprawca czynności') – napastnik; państwo działające lub posługujące się metodami agresji. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego agresorem jest państwo, które pierwsze:

- wypowie wojnę innemu państwu;

- wtargnie przy użyciu sił zbrojnych na terytorium innego państwa, nawet bez wypowiedzenia wojny;

- zbombarduje przy użyciu sił lądowych, lotniczych lub morskich terytorium innego kraju;

- zastosuje blokadę morską wybrzeża lub portów innego kraju;

- udzieli poparcia uzbrojonym grupom, które zostały zorganizowane na terytorium jego kraju i dokonują napadów na terytorium innego państwa;

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Agresorem jest państwo, które wypowiada wojnę innemu państwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɛsɔr, AS: agresor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresywność ż., agresywka ż.

:: fż. agresorka ż.

przym. agresywny, agresyjny

przysł. agresywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) najeźdźca

Wiktionary

agresorka

→ agresor

SJP.pl

Patrz:
agresor

agresorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący agresora lub agresorów; będący agresorem, napastnikiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napastniczy

Wiktionary

agrest

krzew z rodziny skalnicowatych, którego owoce są jadalne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ribes uva-crispa|ref=tak., krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

(1.2) spoż. owoc agrestu (1.1)

(1.3) stpol. enol. kwaśne wino z niedojrzałych winogron

Wiktionary

Porzeczka agrest (Ribes uva-crispa L.), zwyczajowo nazywana agrestem – gatunek krzewu z rodziny agrestowatych (Grossulariaceae DC.). Występuje w stanie dzikim w Europie, Azji, Afryce. W Polsce roślina uprawiana, dość często dziczejąca (kenofit, agriofit).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ogrodzie rosną porzeczki i agrest.

(1.2) Agrest jest kwaskowaty.

(1.3) Podano agrest, wino kwaśne z gron nieźrzałych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡrɛst, AS: agrest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrestówka ż., agreściak m., agrestowate nmos.

:: zdrobn. agreścik m.

przym. agrestowy, agrestowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmatka, włosina, włochacina, miechynia; reg-pl|Poznań|angryst.; lud. wapryna, wieprzyna

Wiktionary

agrestnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. kamień, odmiana granatu o zielonkawej barwie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zob. agreściak.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agreściak mzw., agreśniak mrz.

Wiktionary

agrestowate

o cechach agrestowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Grossulariaceae|DC.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców;

Wiktionary

Porzeczka (Ribes L.) – rodzaj krzewów z monotypowej rodziny agrestowatych Grossulariaceae. Należy tu co najmniej 191 gatunków. Występują one na obszarach o klimacie umiarkowanym i subpolarnym na półkuli północnej oraz w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. W Polsce rośnie dziko 6 gatunków. Porzeczki to krzewy rosnące w różnych siedliskach – od mokradeł poprzez lasy różnego typu i tereny skaliste na obszarach o suchym klimacie i w górach. Rzadko rosną też jako epifity.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Monotypowa rodzina agrestowatych jest siostrzaną względem rodziny skalnicowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agreśniak mrz., agrest mrz., agrestówka ż., agreściak mzw., agreścik mrz.

przym. agrestowaty, agrestowy

Wiktionary

agrestowaty

o cechach agrestowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny agrestowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest mrz., agrestowate nmos., agreściak mzw., agreśniak mrz.

przym. agrestowy

Wiktionary

agrestowiec

brzęczak agrestowiec - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

agrestówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na owocach agrestu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] lubię eksperymentować, więc dodałem do tej agrestówki kawałek imbiru i odstawiłem na półtora roku…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈstufka, AS: agrestufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest m., agrestowate nmos.

przym. agrestowy

Wiktionary

agrestowy

związany z agrestem, dotyczący agrestu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wzrostu, uprawy, zbioru agrestu

(1.2) zrobiony z agrestu, mający jego smak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam to, niżej, obok ścieżki wysadzonej agrestowymi i porzeczkowymi krzewy, których tylko najwyższe czubki wyglądały ku słońcu, tuliły się pomiędzy sobą i gile, i szczygły, mocno cienkimi łapkami obejmując zimne pręty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈstɔvɨ, AS: agrestovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrestowate nmos., agreśniak mrz., agreściak mzw., agrest, agrestówka

przym. agrestowaty

Wiktionary

agresyjny

przymiotnik od: agresja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: agresja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresor mos., agresorka ż., agresja ż., agresywność ż.

przym. agresywny

przysł. agresywnie

Wiktionary

agresywnie

przysłówek

(1.1) w sposób agresywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ci pasażerowie zachowywali się bardzo agresywnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresywność ż., agresor m., agresorka ż.

przym. agresywny, agresyjny

Wiktionary

agresywniej

stopień wyższy od przysłówka: agresywnie

SJP.pl

agresywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: agresywny; bardziej agresywny

SJP.pl

agresywność

bycie agresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

Wiktionary

Agresja (łac. aggresio – napaść) – w psychologii określenie zachowania intencjonalnego ukierunkowanego na zewnątrz lub do wewnątrz, mającego na celu spowodowanie szkody fizycznej lub psychicznej.

Wyróżniana jest m.in.:

- agresja wroga – agresja, która ma na celu zranienie lub zadanie bólu

- agresja instrumentalna – agresja służąca innemu celowi niż zranienie lub zadanie bólu, np. zastraszenie, usunięcie konkurencji itp.

- agresja prospołeczna – chroniąca interesy społeczne, obrona (służąca interesom jednostki i społeczeństwa)

- agresja indukowana – powstająca w efekcie psychomanipulacji

- agresja odroczona

- autoagresja – agresja skierowana na własną osobę

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alkohol zwiększa agresywność seksualną u mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresor m., agresorka ż., agresywka ż.

przym. agresywny, agresyjny

przysł. agresywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napastliwość, drapieżność, wojowniczość

Wiktionary

agresywny

1. stosujący przemoc, agresję, dokonujący napaści;
2. zachowujący się w sposób napastliwy, wrogi do innych;
3.
a) o substancjach: mający właściwości niszczące (np. gaz agresywny);
b) o roślinach: mający zdolność zdobywania jakiegoś terenu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachowujący się wrogo, napastliwie

(1.2) pełen agresji

(1.3) stosujący przemoc

(1.4) pełen ekspresji, dynamiki

(1.5) o kolorze jaskrawy, ostry

(1.6) chem. bardzo aktywny chemicznie

(1.7) finans. stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agresywny starzec werbalnie zaatakował ekspedientkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈsɨvnɨ, AS: agresyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresywność ż., agresor m., agresorka ż.

przysł. agresywnie

przym. agresyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napastliwy, wrogi, gniewny, zdenerwowany, gwałtowny, nerwowy

(1.2) gwałtowny, niespokojny

(1.3) siłowy

(1.4) ekspresyjny, dynamiczny, niespokojny

(1.5) jaskrawy, papuzi, ostry, soczysty, krzykliwy, intensywny, wściekły, zjadliwy

(1.6) aktywny

(1.7) dynamiczny, ryzykowny, akcyjny

Wiktionary

agrigento

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Wiktionary

Agrigento – miasto na południowym wybrzeżu Sycylii, w prowincji Agrigento. Ośrodek handlowy i turystyczny, według danych ze stycznia 2010 zamieszkuje go 59,2 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przejechał całą Sycylię, chłonąc wyspę z pociągu i autobusu, od greckich ruin w Dolinie Świątyń nieopodal Agrigento do pokrytej czapą śniegu Etny (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. agrygencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Agrygent, staroż. Akragas

Wiktionary

agriofit

pojęcie używane przy geograficzno-historycznej analizie flory, oznaczające gatunek roślin obcego pochodzenia z grupy kenofitów (czyli gatunków zadomowionych u nas w ostatnich czasach), który zdołał trwale zadomowić się w naturalnych i półnaturalnych siedliskach

SJP.pl

Holoagriofit – roślina obcego pochodzenia (antropofit), która zdołała trwale się zadomowić na siedliskach naturalnych. Holoagriofity są jedną z trzech grup metafitów (pozostałe to epekofity i hemiagriofity). Czasami holoagriofity nazywane są agriofitami.

Wikipedia

agro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rolnictwem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) agrobiologia • agrochemia • agroekologia • agrofizyka • agrogeologia • agrokultura • agrotechnik • agrowłóknina

Wiktionary

Powiązane:

przym. agrarny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. agrarny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αγρός. (agrós) → pole

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agro-

* białoruski: (1.1) агра-

* hiszpański: (1.1) agro-

* nowogrecki: (1.1) αγρο-

* rosyjski: (1.1) агро-

* słoweński: (1.1) agro-

źródła.

== agro- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) agro-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) zaczynające się od|angielski.

synonimy.

Wiktionary

agrobiocenoza

zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych oddziałujących na siebie, ukształtowany w wyniku działalności rolniczej człowieka; biocenoza rolnicza, agroekosystem, agrocenoza

SJP.pl

agrobiolog

specjalista w dziedzinie agrobiologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie agrobiologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrobiologia ż.

przym. agrobiologiczny

Wiktionary

agrobiologia

dziedzina biologii zajmująca się teoretycznymi podstawami nauk rolniczych z zakresu uprawy roślin i hodowli zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

Wiktionary

Agrobiologia – dziedzina biologii obejmująca badania zjawisk biologicznych w zakresie uprawy roślin i hodowli zwierząt w rolnictwie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agrobiolog mos.

przym. agrobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αγρός|βίος|λόγος. (agrós + bíos + lógos) → pole, rola + życie + słowo, nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agrobiology

* białoruski: (1.1) аграбіялогія ż.

* bułgarski: (1.1) агробиология ż.

* hiszpański: (1.1) agrobiología ż.

* niemiecki: (1.1) Agrobiologie ż., Agrarbiologie ż.

* nowogrecki: (1.1) αγροβιολογία ż.

* rosyjski: (1.1) агробиоло́гия ż.

* ukraiński: (1.1) агробіоло́гія ż.

* węgierski: (1.1) agrobiológia

źródła.

== agrobiologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.gro.bio.lo.ˈʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) agrobiologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrobiolog mos.

przym. agrobiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agrobiolog mos.

przym. agrobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αγρός|βίος|λόγος. (agrós + bíos + lógos) → pole, rola + życie + słowo, nauka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agrobiology

* białoruski: (1.1) аграбіялогія ż.

* bułgarski: (1.1) агробиология ż.

* hiszpański: (1.1) agrobiología ż.

* niemiecki: (1.1) Agrobiologie ż., Agrarbiologie ż.

* nowogrecki: (1.1) αγροβιολογία ż.

* rosyjski: (1.1) агробиоло́гия ż.

* ukraiński: (1.1) агробіоло́гія ż.

* węgierski: (1.1) agrobiológia

źródła.

== agrobiologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.gro.bio.lo.ˈʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) agrobiologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agrobiologiczny

→ agrobiologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. biol. związany z agrobiologią lub agrobiologami

Wiktionary

Patrz:
agrobiologia
Powiązane:

rzecz. agrobiolog mos., agrobiologia ż.

Wiktionary

agrobiotechnologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o zastosowaniu biotechnologii w rolnictwie

Wiktionary

agrobiznes

sfera gospodarki oparta na rolnictwie, obejmująca m.in. przemysł i handel rolny, przetwórstwo rolne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wszystkie sfery gospodarki oparte na rolnictwie;

(1.2) przemysł i handel rolny, przetwórstwo rolne

(1.3) środ. uczn. lekcja geografii

Wiktionary

Agrobiznes (również agrobusiness) – działania człowieka mające na celu wytwarzanie finalnych produktów żywnościowych, począwszy od pozyskania surowców pierwotnych, a na gotowej żywności na stole konsumenta skończywszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔˈbʲiznɛs, AS: agrobʹiznes

Wiktionary

Powiązane:

przym. agrobiznesowy

Wiktionary

agrobiznesmen

osoba zajmująca się produkcją rolniczą, przetwórstwem i handlem rolnym

SJP.pl

agrobiznesowy

związany ze sferą gospodarki opartą na rolnictwie, obejmującą m.in. przemysł i handel rolny, przetwórstwo rolne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agrobiznesem, dotyczący agrobiznesu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrobiznes m.

Wiktionary

agrocenoza

zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych oddziałujących na siebie, ukształtowany w wyniku działalności rolniczej człowieka; biocenoza rolnicza, agroekosystem, agrobiocenoza

SJP.pl

Agrocenoza, agrobiocenoza, biocenoza uprawna – specyficzny typ biocenozy wytworzony na terenach użytkowanych rolniczo (pola, łąki, sady), charakteryzujący się z reguły znacznym uproszczeniem pod względem składu gatunkowego w porównaniu z biocenozą naturalną oraz osłabionymi możliwościami samoregulacji, z czego wynika podatność na choroby i inwazje szkodników.

Wikipedia

agrochemia

nauka obejmująca zagadnienia zastosowania chemii w rolnictwie; chemia rolna, chemia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

Wiktionary

Agrochemia, chemia rolna (gr. agros = pole, rola) – nauka zajmująca się oddziaływaniem związków chemicznych na przebieg procesów chemicznych i biologicznych, zachodzących w glebie i roślinach oraz w hodowli zwierząt.

Agrochemia ma na celu zwiększenia urodzajności gleby, zwiększenie plonów i poprawy jakości produktów rolnych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrochemik mos., agrochemiczka ż.

przym. agrochemiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chemia rolna

Wiktionary

agrochemiczny

związany z agrochemią (np. środki agrochemiczne, poradnik agrochemiczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. roln. związany z agrochemią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrochemia ż.

Wiktionary

agrochemik

specjalista w dziedzinie agrochemii (nauki obejmującej zagadnienia zastosowania chemii w rolnictwie)

SJP.pl

agrochemikalia

chemikalia stosowane w rolnictwie, zwłaszcza nawozy sztuczne i pestycydy

SJP.pl

Agrochemikalia, chemikalia rolnicze – środki i substancje chemiczne stosowane w rolnictwie. Zaliczane są do nich m.in.:

- nawozy mineralne

- regulatory wzrostu roślin

- dodatki paszowe (np. konserwanty, detoksykanty, koncentraty paszowe, premiksy, hormony, antybiotyki, probiotyki, kokcydiostatyki, antyoksydanty, enzymy, aminokwasy syntetyczne, witaminy, substancje pigmentujące i dezodoranty paszowe)

- pestycydy, które oprócz zwalczania agrofagów, mogą działać toksycznie na organizmy pożyteczne, obojętne, a także na człowieka. Część środków ochrony roślin wykazuje trwałość w glebie, co sprzyja ich akumulacji w roślinach i zwierzętach, a następnie w organizmie człowieka, gdzie mogą się odkładać w tkankach i narządach, wywołując objawy chorobowe.

Wikipedia

agroekolog

specjalista w dziedzinie agroekologii

SJP.pl

agroekologia

dział ekologii zajmujący się badaniem stosunków i wzajemnych zależności pomiędzy żywymi organizmami pól uprawnych a wpływem czynników zewnętrznych na te stosunki; ekologia rolnicza

SJP.pl

Agroekologia, ekologia rolnicza – nauka badająca współzależności między żywymi organizmami pól uprawnych oraz wpływ na te współzależności zmian siedliska wskutek zabiegów melioracyjnych, agrotechnicznych, emisji przemysłowych i skażeń komunalnych.

Wikipedia

agroekologiczny

związany z agroekologią (np. charakterystyka agroekologiczna)

SJP.pl

agroekonometria

nauka pomocnicza ekonomii rolnictwa, wykorzystująca narzędzia matematyki, ekonomii matematycznej, statystyki, fizyki ekonomicznej oraz informatyki do badania ilościowych związków zachodzących między zjawiskami ekonomicznymi

SJP.pl

agroekonometryczny

przymiotnik od: agroekonometria

SJP.pl

agroekonometryk

osoba zajmująca się agroekonometrią

SJP.pl

agroekonomia

ekonomika rolnictwa

SJP.pl

agroekosystem

zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych oddziałujących na siebie, ukształtowany w wyniku działalności rolniczej człowieka; biocenoza rolnicza, agrocenoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej

Wiktionary

Wikipedia

agroenergetyka

Agroenergetyka – dział inżynierii rolniczej, zajmujący się technologią produkcji biopaliw i wykorzystaniem innych odnawialnych źródeł energii w rolnictwie.

Wikipedia

agrofag

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. roln. patogen, szkodnik lub chwast żywiący się roślinami uprawnymi i obniżający plony;

Wiktionary

Agrofagi – niepożądane organizmy szkodliwe dla roślin uprawnych, płodów rolnych i zwierząt gospodarskich. Zaliczają się do nich:

- chwasty,

- patogeny,

- szkodniki.

Wikipedia

agrofenologia

fenologia rolnicza, nauka zajmująca się oceną warunków klimatycznych dla potrzeb rolnictwa, badaniem związków między rozwojem i plonowaniem roślin, pogodą oraz zabiegami agrotechnicznymi, a także określaniem terminów pojawiania się poszczególnych stadiów rozwojowych szkodnika w powiązaniu z fazami rozwojowymi roślin wskaźnikowych; badająca też związki między terminami wykonywania różnych zabiegów agrotechnicznych i fazami rozwoju roślin

SJP.pl

Agrofenologia – nauka badająca wpływ czynników klimatycznych na prace wykonywane w rolnictwie.

Ocenia zależność terminu wykonywania prac uprawowych a fazą rozwojową rośliny uprawnej lub dzikiej. Analizuje także wpływ pogody na skuteczność zabiegów agrotechnicznych wykonywanych w różnych fazach rozwojowych rośliny na plon

Wikipedia

agrofizyczny

przymiotnik od: agrofizyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. dotyczący agrofizyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrofizyka ż.

Wiktionary

agrofizyk

nauka z pogranicza fizyki i agronomii, której obiektem badawczym jest ekosystem i obiekt biologiczny kształtowane poprzez działalność człowieka, badane i opisywane metodami nauk ścisłych, w szczególności fizyki

SJP.pl

agrofizyka

nauka z pogranicza fizyki i agronomii, której obiektem badawczym jest ekosystem i obiekt biologiczny kształtowane poprzez działalność człowieka, badane i opisywane metodami nauk ścisłych, w szczególności fizyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

Wiktionary

Agrofizyka – nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektami badawczymi są elementy agroekosystemu, badane i opisywane metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki.

Ze względu na metodę i obiekt badawczy związek agrofizyki z biofizyką jest bardzo ścisły, lecz w przypadku agrofizyki ograniczony jest do środowiska rolniczego, tzn. gleby, roślin i zwierząt związanych z produkcją rolniczą. Konieczność uwzględnienia specyficznych cech obiektu badawczego i znajomość technologii rolniczych, a obecnie biotechnologii, na które osiągnięcia tej nauki mają lub będą miały wpływ, odróżnia ją od biofizyki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. agrofizyczny

Wiktionary

agrogaz

łatwopalny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; biogaz

SJP.pl

Biogaz – mieszanina gazów będąca produktem beztlenowego rozkładu materii organicznej (np. ścieki, organiczne odpady komunalne, odchody zwierzęce, odpady przemysłu rolno-spożywczego, materiał roślinny) a częściowo także ich rozpadu gnilnego.

Biogaz wytwarzany w procesie fermentacji metanowej przez mikroorganizmy anaerobowe, składa się głównie z metanu i dwutlenku węgla, może zawierać niewielkie ilości siarkowodoru, wodoru, wody, tlenku węgla oraz siloksanów. Metan, wodór oraz tlenek węgla mogą ulec spaleniu lub utlenieniu wydzielając energię, co pozwala na wykorzystanie biogazu jako paliwa. Może być wykorzystywany do ogrzewania, także do gotowania oraz w generatorach prądu.

Wikipedia

agrogeolog

specjalista w dziedzinie agrogeologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie agrogeologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrogeologia ż.

przym. agrogeologiczny

Wiktionary

agrogeologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział geologii badający typy gleb i procesy ich powstawania;

Wiktionary

Agrogeologia – dział geologii zajmujący się powierzchniowymi tworami skorupy ziemskiej. W zakres agrogeologii wchodzą badania typów gleb i procesów ich powstawania, w szczególności zaś możliwości przeciwdziałania niszczeniu gleby.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrogeolog mos.

przym. agrogeologiczny

Wiktionary

agrogeologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z agrogeologią, dotyczący agrogeologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrogeolog mos., agrogeologia ż.

Wiktionary

agroglif

środowiskowo: forma geometryczna na polu uprawnym utworzona przez wycięcie lub zgniecenie roślinności; krąg zbożowy

SJP.pl

agroklimatolog

specjalista w zakresie agroklimatologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie agroklimatologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agroklimatologia ż.

przym. agroklimatologiczny

Wiktionary

agroklimatologia

dział klimatologii zajmujący się badaniem wpływu klimatu na rośliny uprawne; klimatologia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział klimatologii badający oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawę roślin;

Wiktionary

Agroklimatologia, także klimatologia rolnicza – gałąź klimatologii analizująca oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawy rolnicze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agroklimatolog mos.

przym. agroklimatologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klimatologia rolnicza

Wiktionary

agroklimatologiczny

przymiotnik od: agroklimatologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agroklimatologią, dotyczący agroklimatologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agroklimatolog mos., agroklimatologia ż.

Wiktionary

agrokultura

kultura; w rolnictwie:
1. uprawa roli poprzez stosowanie różnych zabiegów agrotechnicznych;
2. hodowla i uprawa roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. nauk. uprawa roli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedziemy tam propagować agrokulturę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rolnictwo

Wiktionary

agrokulturowy

przymiotnik od: agrokultura

SJP.pl

agrolobby

lobby rolnicze

SJP.pl

agrolotnictwo

zastosowanie samolotów w rolnictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział lotnictwa wykorzystujący samoloty, śmigłowce i motolotnie w zakresie ochrony roślin, agrotechniki, zwalczania szkodników leśnych i pożarów lasów;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. agrolotniczy

Wiktionary

agrolotniczka

→ agrolotnik

SJP.pl

Patrz:
agrolotnik

agrolotniczy

związany z agrolotnictwem (zastosowaniem samolotów w rolnictwie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agrolotnictwem, dotyczący agrolotnictwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrolotnictwo n.

Wiktionary

agrolotnik

lotnik świadczący usługi dla rolnictwa

SJP.pl

agromelioracja

melioracja mająca na celu polepszenie żyzności gleby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. zabiegi melioracyjne mające na celu poprawę urodzajności gleby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agromeliorant mos.

przym. agromelioracyjny

Wiktionary

agromelioracyjny

dotyczący agromelioracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z agromelioracją, dotyczący agromelioracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agromelioracja ż., agromeliorant mos.

Wiktionary

agromeliorant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie agromelioracji

Wiktionary

Agromeliorant – specjalista w zakresie melioracji rolnych i użytków zielonych pracujący na terenie gromady (gminy) z zadaniem pomagania rolnikom w utrzymaniu właściwych stosunków wodnych, stanu urządzeń melioracyjnych oraz gospodarowania na łąkach i pastwiskach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agromelioracja ż.

przym. agromelioracyjny

Wiktionary

agromeliorantka

→ agromeliorant

SJP.pl

Patrz:
agromeliorant

agrometeorolog

specjalista w dziedzinie agrometeorologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie agrometeorologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrometeorologia ż.

przym. agrometeorologiczny

Wiktionary

agrometeorologia

dział meteorologii badający wpływ warunków atmosferycznych na uprawę roślin; meteorologia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;

Wiktionary

Agrometeorologia, meteorologia rolnicza (gr. agrós – rola, metéōros – unoszący się w powietrzu, lógos – słowo, nauka, opinia, dowód) – nauka zajmująca się badaniem powiązań pomiędzy produkcją rolniczą i leśną a środowiskiem klimatycznym. Przedmiotem badań tej dziedziny jest gleba (znajdują się w niej korzenie roślin), przygruntowa warstwa powietrza (siedlisko roślin i zwierząt), atmosfera, a także m.in. takie zagadnienia jak: transport diaspor i migracje owadów, którymi zajmuje się aerobiologia. W agrometeorologii wykorzystywane są metody badawcze jak m.in. obserwacja, eksperyment, analiza statystyczna i analiza fizyczno-matematyczna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrometeorolog mos.

przym. agrometeorologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) meteorologia rolnicza

Wiktionary

agrometeorologiczny

dotyczący agrometeorologii lub agrometeorologa (np. biuletyn agrometeorologiczny, prognoza agrometeorologiczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. meteorol. związany z agrometeorologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrometeorolog mos., agrometeorologia ż.

Wiktionary

agrometr

linijka z podziałką, służy do obliczania powierzchni według planu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) linijka z podziałką, służąca do obliczania powierzchni według planu

Wiktionary

agromiasteczko

Agromiasteczko (ros. aгрогородок, agrogorodok; biał. aграгарадок, ahraharadok) – osiedle rolnicze wybudowane na terenach wiejskich na podstawie rozplanowania miejskiego, stanowiące centrum mieszkaniowo-administracyjno-gospodarczo-usługowe, w którym stworzono infrastrukturę produkcyjną i społeczną zapewniającą ludności odpowiedni poziom życia.

Wikipedia

agromiasto

w ZSRR w latach 50.: projektowany wielki zespół produkcji rolnej; idea agromiast nie została ostatecznie wprowadzona w życie

SJP.pl

agrominimum

elementarne wymogi dotyczące zabiegów agrotechnicznych i hodowlanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podstawowe warunki dotyczące zabiegów, prac rolniczych, warunkujące racjonalną gospodarkę

Wiktionary

Agrominimum – pojęcie z zakresu rolnictwa, w ramach którego zalecano wprowadzano we wszystkich indywidualnych gospodarstwach rolnych określonych zabiegów agrotechnicznych i zootechnicznych, w celu podniesienia kultury rolnej i wykorzystania rezerw produkcyjnych tkwiących w rolnictwie.

Regulacje prawne dotyczące programu agrominimum funkcjonowały w latach 1963–1972.

Wikipedia

agronom

osoba specjalizująca się w agronomii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się agronomią;

Wiktionary

Agronom (gr. agronomos „wiejski rządca, włodarz”) – rolnik, specjalista w dziedzinie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agronomowie stanowią największą grupę doradców dla rolnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɔ̃nɔ̃m, AS: agrõnõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronomia ż., agronomówka ż.

:: fż. agronomka ż.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agronomia

1. nauka o zasadach prowadzenia gospodarstwa rolnego;
2. nauka o produkcji roślinnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

(1.2) roln. daw. teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu majątkiem rolnym

Wiktionary

Agronomia (z gr. agronomos – zarządzający majątkiem) – nauka o rolnictwie. Wraz z rozwojem nauk rolniczych zakres agronomii uległ zawężeniu do uprawy roli i roślin.

Pierwszą polską uczelnią rolniczą był Instytut Agronomiczny w Marymoncie, stanowiącym obecnie część Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam studiował agronomię na Akademii Techniczno-Rolniczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: agrõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronom m., agronomka ż., agronomówka ż.

przym. agronomiczny

przysł. agronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. agronom m., agronomka ż., agronomówka ż.

przym. agronomiczny

przysł. agronomicznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|agro-|-nomia. etym|gr|ἀγρός|νόμος. → pole + prawo

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) agronomy, agricultural science

* baskijski: (1.1) agronomia

* białoruski: (1.1) аграномія ż.

* duński: (1.1) agronomi

* esperanto: (1.1) agronomio

* francuski: (1.1) agronomie ż.

* hiszpański: (1.1) agronomía ż.

* interlingua: (1.1) agronomia

* niemiecki: (1.1) Agronomie ż., Agrarwissenschaft ż.

* nowogrecki: (1.1) αγρονομία ż., γεωπονία ż.

* rosyjski: (1.1) агрономия ż.

* słowacki: (1.1) agronómia ż.

* szwedzki: (1.1) agronomi w.

* ukraiński: (1.1) агрономія ż.

* włoski: (1.1) agronomia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

agronomiczny

związany z agronomią, agronomem lub agronomką (np. instytut agronomiczny, literatura agronomiczna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z agronomią, dotyczący agronomii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: agrõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronomia ż., agronom m., agronomka ż., agronomówka ż.

przysł. agronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rolniczy

Wiktionary

agronomka

kobieta specjalizująca się w agronomii (nauce o rolnictwie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta agronom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spółdzielnia rolnicza zatrudniła nową agronomkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka, AS: agrõnõmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronomia ż.

:: fm. agronom m.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agronomówka

budynek na terenie byłej gromady, zwykle z działką ziemi, wyposażony w małe laboratorium i pomoce dydaktyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dom agronoma; teren jego pracy demonstracyjno-doświadczalnej

Wiktionary

Agronomówka – powszechna nazwa siedziby agronoma gromadzkiego, zlokalizowana na terenie gromady, stanowiąca miejsce zamieszkania służby rolnej, zwykle z działką ziemi, wyposażoną w małe laboratorium i pomoce dydaktyczne.

Przykładowo siedzibę dla służby melioracyjnej określano jako wodomistrzówka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agronom mos., agronomia ż., agronomka ż.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agrorafineria

zakład produkujący paliwo roślinne, głównie z rzepaku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zakład przemysłowy produkujący biopaliwo na bazie olejów roślinnych;

Wiktionary

Agrorafineria – zakład specjalizujący się w przetwarzaniu oleju rzepakowego na biopaliwa. Otrzymuje się również produkty uboczne, m.in. wytłoki (np. gliceryna ) uzyskiwane w trakcie wytłaczania oleju na zimno, które są wartościową paszą dla zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tamtejsza agrorafineria przerwała jednak wytwarzanie biopaliwa, bo jego produkcja okazała się nieopłacalna z powodu wysokiego podatku VAT i akcyzy.

Wiktionary

agrotechniczka

→ agrotechnik

SJP.pl

Patrz:
agrotechnik

agrotechniczny

→ agrotechnika, np. biuletyn agrotechniczny, usługi agrotechniczne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z agrotechniką, dotyczący agrotechniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrotechnika ż., agrotechnik mos.

Wiktionary

agrotechnik

specjalista w dziedzinie agrotechniki

SJP.pl

agrotechnika

1. całość zabiegów technicznych stosowanych w rolnictwie mających na celu zwiększenie plonów;
2. grupa dyscyplin naukowych związanych z uprawą roślin

SJP.pl

Agrotechnika – w rolnictwie terminem tym określany jest zespół metod i działań stosowanych przy uprawie gleby i roślin w celu zapewnienia wysokich i dobrej jakości plonów. Agrotechnika to też dziedzina nauki zajmująca się opracowywaniem i doskonaleniem tych zabiegów.

Wikipedia

agrotkanina

tkanina wykorzystywana do ściółkowania

SJP.pl

agrotroniczny

→ agrotronika

SJP.pl

Patrz:
agrotronika

agrotronika

zastosowanie systemów automatycznego sterowania pracą maszyn i urządzeń; mechatronika rolnicza

SJP.pl

Agromechatronika (mechatronika rolnicza, agrotronika) – zastosowanie systemów automatycznego sterowania pracą maszyn i urządzeń w rolnictwie.

Współczesne maszyny i pojazdy rolnicze korzystają z wielu rozwiązań mechatronicznych, które są stosowane już z powodzeniem w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym, aparaturze medycznej czy rehabilitacyjnej. Wymaga to nowego podejścia do ich eksploatacji, co oznacza konieczność dalszego kształcenia w zakresie nie tylko budowy i eksploatacji, ale także sensoryki, aktoryki czy telematyki. Mechatronika bowiem to integracja rozwiązań mechanicznych z elektroniką i informatyką. Jako inżynierskie połączenie i współdziałanie podstawowych nauk technicznych wydzieliła się w latach osiemdziesiątych XX wieku w celu wytworzenia wielofunkcyjnych obiektów technicznych pracujących autonomicznie.

Wikipedia

agrotuning

środowiskowo: amatorski, niezbyt udany tuning samochodu

SJP.pl

agrotuningowy

→ agrotuning

SJP.pl

Patrz:
agrotuning

agroturysta

wczasowicz wypoczywający w gospodarstwie chłopskim, zwykle wyspecjalizowanym w tym celu, często uczestniczący w pracach tego gospodarstwa

SJP.pl

agroturystka

wczasowiczka wypoczywająca w gospodarstwie chłopskim, zwykle wyspecjalizowanym w tym celu, często uczestnicząca w pracach tego gospodarstwa

SJP.pl

agroturystyczny

→ agroturystyka, np. gospodarstwo agroturystyczne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z agroturystyką, dotyczący agroturystyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektórzy rolnicy, jak na przykład pan Urban Kowalczyk, ukończyli kurs agroturystyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔturɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: agroturystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. turystyk mrz., agroturystyka ż.

Wiktionary

agroturystyka

agroturyzm;
1. wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, zwykle wyspecjalizowanym w tym celu, zwykle połączony z uczestniczeniem w życiu tego gospodarstwa;
2. organizowanie takiego wypoczynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. turyst. wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

Wiktionary

Agroturystyka – forma wypoczynku w warunkach zbliżonych do wiejskich, jedna z form turystyki wiejskiej i turystyki alternatywnej. Może być połączona z pracą u osoby zapewniającej nocleg. Alternatywne do rolnictwa źródło dochodu mieszkańców wsi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka, AS: agroturystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. turystyk mrz., agroturysta m., agroturystka ż.

przym. agroturystyczny

Wiktionary

agroturyzm

agroturystyka;
1. wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, zwykle wyspecjalizowanym w tym celu, zwykle połączony z uczestniczeniem w życiu tego gospodarstwa;
2. organizowanie takiego wypoczynku

SJP.pl

agrowczasowicz

osoba przebywająca na wczasach w ośrodku agroturystycznym

SJP.pl

agrowczasowiczka

kobieta przebywająca na wczasach w ośrodku agroturystycznym

SJP.pl

agrowczasy

wczasy w odpowiednio przygotowanym gospodarstwie wiejskim

SJP.pl

agrowłóknina

włóknina chroniąca rośliny przed niekorzystnymi czynnikami, używana najczęściej w rolnictwie i ogrodnictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nietkany materiał z tworzywa sztucznego służący do przykrywania gleby, pod którą nie rosną bezpośrednio rośliny w celu zabezpieczenia tychże przed chwastami;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uczestnicy konferencji mieli także okazję zapoznać się z uprawami z użyciem agrowłókniny.

Wiktionary

agryjczyk

mieszkaniec Agry (miasta w Indiach)

SJP.pl

agryjka

mieszkanka Agry (miasta w Indiach)

SJP.pl

agryjski

→ Agra

SJP.pl

Patrz:
Agra

agrykola

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) jedna z ulic śródmieścia Warszawy;

Wiktionary

- Agrykola – imię męskie

- Agrykola – ulica w Warszawie

- Park Agrykola – park w Warszawie

- Stadion Agrykola – stadion w Warszawie

- Agrykola Warszawa – klub sportowy

- Szkoła Podchorążych Piechoty Rezerwy „Agricola” – konspiracyjny ośrodek kursów wojskowych dla członków Szarych Szeregów w czasie II wojny światowej

- Cmentarz Komunalny Agrykola − nekropolia w Elblągu

- (3212) Agricola – planetoida

- Agricola – gra planszowa

- Agricola – rodzaj ptaków z rodziny muchołówkowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɨˈkɔla, AS: agrykola

Wiktionary

agrykultura

kultura, agrokultura; rzadko:
1. ogół czynności zmierzających do ulepszenia techniki uprawy roli;
2. hodowla i uprawa roślin

SJP.pl

agrypin

imię męskie

SJP.pl

Agrypin – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "należącego do Agryppy, pochodzącego od Agryppy".

Żeński odpowiednik: Agrypina

Agrypin imieniny obchodzi: 3 marca i 9 listopada.

Wikipedia

agrypina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Agrypina (gr. Αγριππίνα) – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Żeńska forma imienia Agrypin. Wśród świętych m.in. św. Agrypina, męczennica, z III wieku.

Agrypina imieniny obchodzi: 23 czerwca i 6 lipca.

Znane osoby noszący imię Agrypina:

- Agrypina Starsza (14 p.n.e. – 33)

- Agrypina Młodsza (15–59)

- Agrypina Waganowa (1878–1951) – rosyjska tancerka i pedagog baletu.

- Horpyna – postać z powieści Ogniem i Mieczem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɨˈpʲĩna, AS: agrypʹĩna

Wiktionary

agrypininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Agrypiny lub z nią związany

SJP.pl

agrypinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Agrypina lub z nim związany

SJP.pl

agryppa

obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Agryppa – herb

- Agryppa – imię

- Agrippa – krater księżycowy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡrɨpːa, AS: agry•pa

Wiktionary

agryz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

Wiktionary

Agryz (ros. Агрыз; tat. Әгерҗе, Ägerce) – miasto w Rosji, w Tatarstanie, u podnóża Wzniesienia Sarapulskiego, na brzegu rzeki Iż, siedziba administracyjna rejonu agryzskiego. W 2015 roku liczyło ok. 19,7 tys. mieszkańców.

Założone w 1915 roku, od 1928 roku osiedle typu miejskiego. W 1938 roku otrzymało prawa miejskie.

W mieście znajduje się węzeł kolejowy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. agryzski

Wiktionary

ags.

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. anglosaski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlɔˈsasʲci, AS: ãŋglosasʹḱi

Wiktionary

aguascalientes

[czytaj: agłaskalJENtes]
1. stan w Meksyku;
2. miasto w Meksyku

SJP.pl

Wikipedia

aguilera

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Carlos Aguilera – hiszpański piłkarz

- Carlos Alberto Aguilera – urugwajski piłkarz

- Christina Aguilera – amerykańska piosenkarka i autorka tekstów

- Edgar Aguilera – paragwajski piłkarz

- Errol Aguilera – bobsleista z Trynidadu i Tobago

- Jaime Roldós Aguilera – prezydent Ekwadoru

- Juan Aguilera – chilijski piłkarz

- Julián Marías Aguilera – hiszpański filozof katolicki

- Nagy Aguilera – dominikański bokser

- Óscar Aguilera – paragwajski piłkarz

- Rafael Pich-Aguilera – hiszpański działacz katolicki

- Zelmar Aguilera – urugwajski piłkarz

Wikipedia

aguja

rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi

SJP.pl

Aguja wielka, aguja (Geranoaetus melanoleucus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

agulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Agulami, dotyczący Agulów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język agulski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agul mos.. Agulka ż.

Wiktionary

agunia

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

Kelloggella – rodzaj ryb z rodziny babkowatych.

Wikipedia

aguraszi

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; lis pampasowy, nibylis pampasowy, lisoszakal, lis Azary

SJP.pl

aguś

zdrobnienie od: Agata (imię żeńskie)

SJP.pl

agusia

zdrobnienie od: Agnieszka, Agata (imiona żeńskie)

SJP.pl

aguti

gryzoń roślinożerny żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub nijaki

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dasyprocta|ref=tak., roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

Wiktionary

Zwierzęta

- Agutiowate (Dasyproctidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni. Obejmuje 2 rodzaje z 13 gatunkami znanych pod nazwami aguti i akuczi; między innymi:

- aguti oliwkowy (Dasyprocta azarae)

- aguti szary (Dasyprocta fuliginosa)

- aguti złocisty (Dasyprocta leporina)

- aguti brunatny (Dasyprocta punctata)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koati, aguti, amazonka, wyjec, tukan i wiskacza to zwierzęta południowoamerykańskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡutʲi, AS: agutʹi

Wiktionary

agutiowate

o cechach agutiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

Agutiowate (Dasyproctidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystrignathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Obejmuje 2 współcześnie żyjące rodzaje z 13 gatunkami znanych pod nazwami aguti i akuczi. Kopalne formy znalezione i znane od okresu oligocenu.

Wikipedia

agutiowaty

o cechach agutiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

agłona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Łotwie, w Łatgalii, w gminie Agłona;

Wiktionary

Agłona (łot. Aglona, łatg. Aglyuna) – wieś na Łotwie, w Łatgalii, w novadsie Preiļi, położona 40 km na północny wschód od Dyneburga; ośrodek maryjny z bazyliką, znajdujący się w otoczeniu jezior Cirišs (Ciriszu) i Egles. Nazwę otrzymała od jodłowego lasu (aglojs, aglenia, agalne w języku łatgalskim oznacza las jodłowy).

Wikipedia

Powiązane:

przym. agłoński

Wiktionary

ah

symbol amperogodziny

SJP.pl

Wyrazy:

- Amperogodzina – miara pojemności ogniw galwanicznych (Ah)

- AH – Protokół AH (w IPsec)

- Basilio Ah

Wikipedia

aha

1. wyraz oznaczający potwierdzenie lub zgodę na propozycję (np. Byłeś w domu? - Aha.);
2. wyraz wyrażający zrozumienie (np. Aha, to tak to się robi);
3. wykrzyknik sygnalizujący przypomnienie sobie czegoś (Aha, jeszcze jedno!);
4. w ogrodach jest to ukryta granica, występująca w formie głębokiego rowu, uskoku tarasowego na stoku albo kanału

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

(1.2) …wyrażenie przypomnienia

rzeczownik

(2.1) ukryta granica ogrodu;

Wiktionary

- aha – ukryta granica ogrodu

- Aha – faraon egipski

- a-ha – zespół muzyczny

- AHA – Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (American Heart Association)

- American Hockey Association – Federacja Amerykańskiego Hokeja

- AHA – kwasy owocowe, alfa-hydroksykwasy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byłeś w domu jak dzwoniłem do Ciebie? – Aha.

(1.1) Aha, to tak to się robi.

(1.2) Aha, jeszcze jedna sprawa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxa, AS: aχa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dobrze, jasne, no, nom, owszem, pewnie, tak, uhm

Wiktionary

ahaswer

Żyd Wieczny Tułacz (Ahaswerus, Aswerus) – legendarna postać Żyda, który miał znieważyć czynnie Chrystusa idącego z krzyżem na Golgotę, za co został ukarany wieczną tułaczką po świecie. Legenda przyjmowała różne postacie.

Wikipedia

ahaswerus

Żyd Wieczny Tułacz (Ahaswerus, Aswerus) – legendarna postać Żyda, który miał znieważyć czynnie Chrystusa idącego z krzyżem na Golgotę, za co został ukarany wieczną tułaczką po świecie. Legenda przyjmowała różne postacie.

Wikipedia

ahau

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Rotumy, wyspy należącej do Fidżi

Wiktionary

Fidżi:

- Ahau – miejscowość

Inne:

- Ahau – dawna nazwa tytułu Ajaw

Zobacz też:

- Achau

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1)

tłumaczenia.

źródła.

== Ahau (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Ahau (stolica Rotumy)

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1)

tłumaczenia.

źródła.

== Ahau (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Ahau (stolica Rotumy)

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ahawa

- Achawa (wieś)

- Achawa (partia)

Wikipedia

ahimsa

w tradycji indyjskiej podstawowa reguła etyczna, nakazująca niewyrządzanie krzywdy jakiejkolwiek istocie żywej, stosowana też wobec tworów świata nieożywionego; ahinsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. ahinsa.

Wiktionary

Ahinsa (dewanagari अहिंसा trl. ahiṃsā – „niekrzywdzenie”, „niestosowanie przemocy”; chiń. 不害 buhai; kor. salsaeng kye; jap. setsujō kai) – zasada moralna obecna w hinduizmie, buddyzmie, a przede wszystkim w dżinizmie, która nakazuje poszanowanie wszelkiego życia, zaleca niezabijanie i niezadawanie obrażeń cielesnych żadnym istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dżinizmie także roślinom i Ziemi. Częścią tej zasady jest unikanie wszelkiej przemocy słownej i fizycznej, choć ahimsa uznaje prawo do działania w samoobronie, gdy zajdzie taka potrzeba. Zasada „ahimsa” wiąże się ściśle z przekonaniem, że przemoc wszelkiego rodzaju rodzi negatywne konsekwencje karmiczne.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) ahinsa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ahinsa ż.

frazeologia.

etymologia.

zob. ahinsa.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|ahinsa.

źródła.

== ahimsa (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|əˈ.hɪm.sɑː.

dzielenie|a|him|sa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sumxr-ahimsa.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. ahinsa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxʲĩmsa, AS: aχʹĩmsa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ahinsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ahinsa

Wiktionary

ahinsa

w tradycji indyjskiej podstawowa reguła etyczna, nakazująca niewyrządzanie krzywdy jakiejkolwiek istocie żywej, stosowana też wobec tworów świata nieożywionego; ahimsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;

Wiktionary

Ahinsa (dewanagari अहिंसा trl. ahiṃsā – „niekrzywdzenie”, „niestosowanie przemocy”; chiń. 不害 buhai; kor. salsaeng kye; jap. setsujō kai) – zasada moralna obecna w hinduizmie, buddyzmie, a przede wszystkim w dżinizmie, która nakazuje poszanowanie wszelkiego życia, zaleca niezabijanie i niezadawanie obrażeń cielesnych żadnym istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dżinizmie także roślinom i Ziemi. Częścią tej zasady jest unikanie wszelkiej przemocy słownej i fizycznej, choć ahimsa uznaje prawo do działania w samoobronie, gdy zajdzie taka potrzeba. Zasada „ahimsa” wiąże się ściśle z przekonaniem, że przemoc wszelkiego rodzaju rodzi negatywne konsekwencje karmiczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Argumentują, że satjagraha nie oznacza bowiem biernego oporu. Nie-przemoc (zasada ahinsy) wymagała niezwykłej siły moralnej i politycznej.

(1.1) Fakt, iż ideał przedstawiany jest przez złożenia prywatywne (jak to jest w słowach ahinsa i amrita), sugeruje światopogląd, w którym przemoc i śmierć są normalnymi warunkami życia (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxʲĩw̃sa, AS: aχʹĩũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ahimsa ż.

Wiktionary

ahistorycyzm

nieuwzględnianie uwarunkowań, czynników historycznych; ahistoryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ahistoryzm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. historia ż., ahistoryczność ż., ahistoryzm mrz.

przym. ahistoryczny

przysł. ahistorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ahistoryzm

Wiktionary

ahistorycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób ahistoryczny; pokazując wydarzenia historyczne bez kontekstu; pomijając warunki i kontekst rozwoju historycznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. historia ż., ahistorycyzm mrz., ahistoryczność ż., ahistoryzm mrz.

przym. ahistoryczny

Wiktionary

ahistoryczność

nieuwzględnianie uwarunkowań i czynników historycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co ahistoryczne; ukazywanie wydarzeń historycznych w oderwaniu od kontekstu historycznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ahistorycyzm mrz., ahistoryzm mrz., historia ż.

przym. ahistoryczny

przysł. ahistorycznie

Wiktionary

ahistoryczny

taki, który nie uwzględnia uwarunkowań i czynników historycznych (np. ahistoryczny charakter analiz, ahistoryczne spojrzenie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. historia ż., ahistorycyzm mrz., ahistoryczność ż., ahistoryzm mrz.

przysł. ahistorycznie

Wiktionary

ahistoryzm

nieuwzględnianie uwarunkowań, czynników historycznych; ahistorycyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. interpretacja zdarzeń społecznych i kulturalnych pomijająca warunki i kontekst rozwoju historycznego

(1.2) pot. niechęć do nauk historycznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaxʲiˈstɔrɨsm̥, AS: aχʹistorysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. historia ż., ahistorycyzm mrz., ahistoryczność ż.

przym. ahistoryczny

przysł. ahistorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ahistorycyzm; rzad. antyhistorycyzm, antyhistoryzm

Wiktionary

ahmad

arabskie imię męskie

SJP.pl

Ahmad, Ahmed, Ahmet (arab. ‏أحمد‎, Aḥmad) – popularne wśród muzułmanów imię pochodzenia arabskiego.

Znane osoby noszące to imię:

- Ahmad – amerykański raper

- Ahmad – sułtan Kanem-Bornu

- Ahmed Aboutaleb – holendersko-marokański polityk, sekretarz stanu ds. społecznych i zatrudnienia, działacz holenderskiej Partii Pracy (PvdA)

- Ahmad I al-Mansur – sułtan Maroka z dynastii Saadytów, zniszczył i ograbił państwo Songhaj

- Ahmad Jasin – duchowy przywódca zbrojnego palestyńskiego ugrupowania Hamas

- Ahmad Szach Masud – afgański dowódca wojskowy i polityk, zwany Lwem Pandższiru, Tadżyk

- Ahmed Zaki Yamani – saudyjski polityk

- Ahmed I – sułtan Imperium Osmańskiego, kalif, fundator Błękitnego Meczetu w Stambule

- Ahmed III – sułtan Imperium Osmańskiego, kalif w okresie Ery Tulipanów

- Abu al-Abbas Ahmad ibn Muhammad – ostatni sułtan Maroka z dynastii Wattasydów

- Ahmad ibn Jahja – przedostatni król Królestwa Jemenu i przedostatni imam zajdytów

- Ahmed Szah Abdali – emir, założyciel dynastii Durrani z Chorasanu, przez wielu uważany jest za założyciela nowoczesnego Afganistanu

- Ahmed Szah Chan – syn ostatniego króla Afganistanu, pretendent do tronu tego kraju i jego tytularny władca

- Ahmad Zabbah – izraelski polityk pochodzenia arabskiego

- Ahmad Zakajew — czeczeński działacz polityczny,

- Ahmad az-Zahir – izraelski polityk pochodzenia arabskiego

Wikipedia

ahmadabad

miasto w Indiach

SJP.pl

Ahmadabad (gudźarati અમદાવાદ, hindi अहमदाबाद, ang. Ahmedabad) – historyczna stolica i największe miasto Gudźaratu.

Wikipedia

ahmadabadzki

→ Ahmadabad (miasto w zachodnich Indiach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ahmadabadem (miastem w Indiach)

Wiktionary

ahmadija

odłam islamu; ahmadijja

SJP.pl

Ahmadijja (arab. ‏أحمدية‎, trans. ʾaḥmadiyya, także: ahmadija) – ruch reformatorski w islamie założony przez muzułmanina Mirzę Ghulama Ahmada z Qadian (1839–1908) (Pendżab), który ogłosił się (zgodnie z objawieniami otrzymywanymi od 1865 roku) mahdim i powtórnie przybyłym Jezusem, później zaś także inkarnacją Kryszny. Ruch w 1900 roku został oficjalnie uznany przez władze brytyjsko-indyjskie.

Wikipedia

ahmadijja

odłam islamu; ahmadija

SJP.pl

Ahmadijja (arab. ‏أحمدية‎, trans. ʾaḥmadiyya, także: ahmadija) – ruch reformatorski w islamie założony przez muzułmanina Mirzę Ghulama Ahmada z Qadian (1839–1908) (Pendżab), który ogłosił się (zgodnie z objawieniami otrzymywanymi od 1865 roku) mahdim i powtórnie przybyłym Jezusem, później zaś także inkarnacją Kryszny. Ruch w 1900 roku został oficjalnie uznany przez władze brytyjsko-indyjskie.

Wikipedia

ahmadineżad

nazwisko

SJP.pl

ahmed

popularne imię arabskie

SJP.pl

Ahmad, Ahmed, Ahmet (arab. ‏أحمد‎, Aḥmad) – popularne wśród muzułmanów imię pochodzenia arabskiego.

Znane osoby noszące to imię:

- Ahmad – amerykański raper

- Ahmad – sułtan Kanem-Bornu

- Ahmed Aboutaleb – holendersko-marokański polityk, sekretarz stanu ds. społecznych i zatrudnienia, działacz holenderskiej Partii Pracy (PvdA)

- Ahmad I al-Mansur – sułtan Maroka z dynastii Saadytów, zniszczył i ograbił państwo Songhaj

- Ahmad Jasin – duchowy przywódca zbrojnego palestyńskiego ugrupowania Hamas

- Ahmad Szach Masud – afgański dowódca wojskowy i polityk, zwany Lwem Pandższiru, Tadżyk

- Ahmed Zaki Yamani – saudyjski polityk

- Ahmed I – sułtan Imperium Osmańskiego, kalif, fundator Błękitnego Meczetu w Stambule

- Ahmed III – sułtan Imperium Osmańskiego, kalif w okresie Ery Tulipanów

- Abu al-Abbas Ahmad ibn Muhammad – ostatni sułtan Maroka z dynastii Wattasydów

- Ahmad ibn Jahja – przedostatni król Królestwa Jemenu i przedostatni imam zajdytów

- Ahmed Szah Abdali – emir, założyciel dynastii Durrani z Chorasanu, przez wielu uważany jest za założyciela nowoczesnego Afganistanu

- Ahmed Szah Chan – syn ostatniego króla Afganistanu, pretendent do tronu tego kraju i jego tytularny władca

- Ahmad Zabbah – izraelski polityk pochodzenia arabskiego

- Ahmad Zakajew — czeczeński działacz polityczny,

- Ahmad az-Zahir – izraelski polityk pochodzenia arabskiego

Wikipedia

ahoj

zawołanie marynarskie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy

(1.2) uczn. cześć (pozdrowienie na pożegnanie)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczurek, narkoman młody wiekiem i stary stażem, z ramionami rozłożonymi jak żagle dryfował od jednego końca tarasu do drugiego, a inni wołali do niego: „ahoj, marynarzu, nie wyjeb się na skały”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxɔj, AS: aχoi ̯

Wiktionary

ahonen

nazwisko

SJP.pl

Ahonen – fińskie nazwisko

- Ari Ahonen (ur. 1981) – hokeista

- Janne Ahonen (ur. 1977) – skoczek narciarski

- Pasi Ahonen (ur. 1981) – skoczek narciarski

- Veli-Matti Ahonen (ur. 1965) – skoczek narciarski

Wikipedia

ahriman

[czytaj: ariman] w mazdaizmie: uosobienie zła, ciemności i kłamstwa; Aryman

SJP.pl

Aryman – Drudż, Aryman lub Ahriman (od staroperskiego, awestyjskiego Angra Mainju – Zły Duch, średnioperskie: Ahriman), także aw. Drudż – kłamca, sanskr. druh druhjati „czernić” – jedno z podstawowych pojęć dualizmu zaratusztriańskiego, obecne już w mazdaizmie. Byt odwieczny i niestworzony, przeciwnik Ahura Mazdy i jego stworzenia w kosmicznej walce.

Wikipedia

ahs

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = wojsk. armatohaubica samobieżna

Wiktionary

ahumanistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób ahumanistyczny

Wiktionary

Powiązane:

przym. ahumanistyczny

Wiktionary

ahumanistyczny

obcy humanizmowi, niewykazujący zainteresowania sprawami człowieka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewykazujący zainteresowania sprawami człowieka, obcy tym sprawom

Wiktionary

Powiązane:

przysł. ahumanistycznie

Wiktionary

ahwaski

→ Ahwaz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ahwazem, dotyczący Ahwazu

Wiktionary

Patrz:
Ahwaz
Powiązane:

rzecz. Ahwaz mrz.

Wiktionary

ahwaz

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

Wiktionary

Ahwaz (perski: اهواز) — miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan.

Według spisu z 2011 miejscowość liczy 1 112 021 mieszkańców; dla porównania, w 2006 było ich 986 614, w 1996 – 804 980, natomiast w 1966 – około 206,4 tys.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ahwaski

Wiktionary

ai

[czytaj: ej-aj] skrót od:
1. artificial intelligence - sztuczna inteligencja, dział informatyki zajmujący się badaniem i symulacją inteligentnych zachowań ludzkich;
2. Amnesty International - międzynarodowa organizacja działająca na rzecz praw człowieka

SJP.pl

AI

- AI – oznaczenie kodowe IATA linii lotniczych Air India

- AI – format zapisu plików (nie mylić z formatem arkusza "A1")

- AI – Amnesty International

- AI – architektura informacji

- AI (ang. artificial intelligence) – sztuczna inteligencja

- A.I. Sztuczna inteligencja – film fabularny w reżyserii Stevena Spielberga

Wikipedia

aiba

skrót od: Association Internationale de Boxe Amateur - Międzynarodowe Stowarzyszenie Boksu Amatorskiego; Aiba

SJP.pl

aida

imię żeńskie

SJP.pl

- Aida – imię żeńskie

- Aida – miasto w Japonii

- 861 Aida – planetoida w Układzie Słonecznym

- AIDA - podwójna misja kosmiczna do planetoidy

- AIDA – termin stosowany w marketingu

- AIDA – programowy symulator interakcji pomiędzy insuliną a poziomem glikemii

- Aida Castelnau,1875 – synonim rodzaju ryb Melanotaenia

Wikipedia

aide-mémoire

[czytaj: ed memuAR] notatka uszczegóławiająca lub wyjaśniająca stanowisko przedstawione przez jedną ze stron w trakcie rozmów lub w ustnym oświadczeniu; memorandum

SJP.pl

aideologiczność

nieposiadanie lub odcięcie się od jakiejkolwiek ideologii, filozofii

SJP.pl

aideologiczny

nieposiadający bądź odcinający się od jakiejkolwiek ideologii, filozofii

SJP.pl

aidi

[czytaj: ajdi] rasa psów z grupy molosów, wyhodowana w Afryce Północnej

SJP.pl

Aidi (oryginalna nazwa aïdi) – rasa psa zaliczana do grupy molosów, wyhodowana w Afryce Północnej, na obszarze dzisiejszego Maroka. Pierwotnie był użytkowany przez plemiona koczownicze do polowania i do pilnowania stad zwierząt hodowlanych. Współcześnie staje się też psem stróżującym. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

aids

[czytaj: ejts, możliwe też: ajts] zespół nabytego upośledzenia odporności, choroba zakaźna wywoływana przez wirus HIV; AIDS

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) med. nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Afryce panuje plaga AIDS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛjts, AS: ei ̯ts

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. AIDS-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eufem. adidas

Wiktionary

aids-owiec

[czytaj: ejtsowiec] potocznie: człowiek chory na AIDS; aidsowiec, ejdsowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek chory na AIDS

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛjtˈsɔvʲjɛt͡s, AS: ei ̯tsovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. AIDS n.

przym. AIDS-owy

Wiktionary

aids-owy

→ AIDS [czytaj: ejtsowy lub ejcsowy]; ejdsowy, aidsowy

SJP.pl

aidsowiec

[czytaj: ejtsowiec] potocznie: człowiek chory na AIDS; AIDS-owiec, ejdsowiec

SJP.pl

aidsowy

[czytaj: ejtsowy lub ejcsowy] związany z AIDS (chorobą zakaźną); ejdsowy, AIDS-owy

SJP.pl

aif

skrót od: Agenzia Internazionale Fides - międzynarodowa agencja informacyjna

SJP.pl

aig

[czytaj: ej-aj-DŻI] powszechne towarzystwo emerytalne

SJP.pl

aigikranion

starożytny element dekoracyjny w postaci głowy kozy lub barana; aegikranion

SJP.pl

aigu

[czytaj: egü] znak akcentacji w ortografii francuskiej

SJP.pl

aikido

[czytaj: ajkido lub ajikido] japońska sztuka walki polegająca na wykorzystywaniu siły atakującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) japońska sztuka samoobrony;

Wiktionary

Aikido (jap. 合気道 aikidō; w dawnym zapisie 合氣道) – japońska sztuka walki skodyfikowana przez Morihei Ueshibę pod koniec dziewiętnastego i na początku dwudziestego wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W aikido stopnie zaawansowania są podobnie oznaczone i nadawane jak w judo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ajˈcidɔ, AS: ai ̯ḱido

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aikidoka m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aikidoka m.

frazeologia.

etymologia. etym|jap|合気道. (← 合氣道); harmonia + siła + droga

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aikido

* asturyjski: (1.1) aikido

* białoruski: (1.1) айкідо n.

* bułgarski: (1.1) айкидо n.

* chiński standardowy: (1.1) 合氣道

* czeski: (1.1) aikido n.

* duński: (1.1) aikido w.

* esperanto: (1.1) aikido, ajkido

* francuski: (1.1) aïkido m.

* hiszpański: (1.1) aikido m.

* japoński: (1.1) 合気道 (あいきどう), 合氣道

* niemiecki: (1.1) Aikido n.

* norweski (bokmål): (1.1) aikido m.

* norweski (nynorsk): (1.1) aikido m.

* nowogrecki: (1.1) αϊκίντο n.

* portugalski: (1.1) aikido m.

* rosyjski: (1.1) айкидо n.

* szwedzki: (1.1) aikido w.

* ukraiński: (1.1) айкідо n.

* węgierski: (1.1) aikidó

źródła.

== aikido (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|aɪˈkiːdəʊ.

audioUS|En-us-aikido.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aikido

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aikidoczka

→ aikidoka

SJP.pl

Patrz:
aikidoka

aikidoka

osoba uprawiająca aikido (japońską sztukę walki)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba trenująca aikido

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spięty aikidoka nigdy nie będzie dobrym aikidoką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aikido n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aikido n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aikidoka

źródła.

== aikidoka (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) aikidoka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aikoniczny

unikający wyobrażeń istot żywych z przyczyn religijnych; anikoniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. niezawierający przedstawień istot żywych, ze względu na zakaz religijny

Wiktionary

ailant

ozdobne drzewo parkowe z rodziny biegunecznikowatych; bożodrzew; ajlant; chiwian; przetrwał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. bożodrzew.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|Ailanthus.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|bożodrzew.

źródła.

== ailant (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) bot. bożodrzew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈjilãnt, AS: ai ̯ilãnt

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|Ailanthus.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|bożodrzew.

źródła.

== ailant (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) bot. bożodrzew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ailloli

[czytaj: ajoli] francuski sos z majonezu i czosnku; aioli

SJP.pl

Ailloli ([ajoli'], także aïoli, all-i-oli, fr. aillade „sos czosnkowy”) – rodzaj majonezowego sosu czosnkowego; tradycyjny prowansalski sos popularny na południu Francji, a także w innych krajach Europy Południowej.

Wikipedia

ailurofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed kotami;

Wiktionary

Ailurofobia (od gr. ailouros – kot), felinofobia, gatofobia – jedna z odmian fobii, polegająca na anormalnym i długotrwałym lęku przed kotami.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) felinofobia, gatofobia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αἴλουρος. → kot + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Ailurophobie ż.

* rosyjski: (1.1) айлурофобия ż.

* ukraiński: (1.1) айлурофобія ż.

* włoski: (1.1) ailurofobia ż.

źródła.

== ailurofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|aj.lu.ro.fo.ˈbi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. ailurofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌajlurɔˈfɔbʲja, AS: ai ̯lurofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) felinofobia, gatofobia

Wiktionary

aim

[czytaj: ej-aj-EM albo aim] skrót angielskiego: AOL Instant Messenger - darmowy komunikator internetowy produkcji AOL

SJP.pl

- AIM – komunikator internetowy

- American Indian Movement – organizacja Indian Ameryki Północnej

- Anugerah Industri Muzik – malezyjskie nagrody muzyczne

- AIM – rumuńska wersja karabinka AK

- Aeronomy of Ice in the Mesosphere – projekt NASA

- Association for Automatic Identification and Mobility – światowa organizacja zajmująca się standaryzacją w zakresie automatycznej identyfikacji

- Aim – dwudziesty trzeci duch Goecji

- AIM – album studyjny brytyjskiej piosenkarki M.I.A.

Wikipedia

aimée

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pewnego razu spotyka kobietę imieniem Aimée, osobę pełną wdzięku, przenikliwą, lekko ironiczną, w której można zakochać się od pierwszego wejrzenia.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|Aimée.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aimee, Amy

* francuski: (1.1) Aimée ż.

* łaciński: (1.1) Amata ż.

źródła.

== Aimée (język francuski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q150 (fra)-Mecanautes-Aimée.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|francuski|ż. Aimée

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ain

[czytaj: ę] rzeka we Francji

SJP.pl

- Ain – rzeka we Francji,

- Ain – departament Francji,

- Ain (ε Tauri) – gwiazda w konstelacji Byka

Wikipedia

aintelektualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. postawa filozoficzna negująca kierowniczą rolę rozumu w poznaniu i w życiu

Wiktionary

Powiązane:

przym. aintelektualny

Wiktionary

aintelektualność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aintelektualne; cecha tych, którzy są aintelektualni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aintelektualny

przysł. aintelektualnie

Wiktionary

aintelektualny

bez udziału intelektu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pozbawiony udziału intelektu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aintelektualizm mrz., aintelektualność ż.

Wiktionary

aioli

[czytaj: ajoli] francuski sos z majonezu i czosnku; ailloli

SJP.pl

air

aria;
1. pieśń solowa z akompaniamentem instrumentalnym, część m.in. opery, oratorium;
2. solowy utwór instrumentalny o charakterze nietanecznym wchodzący w skład suity

SJP.pl

- Aïr – wyżyna w Nigrze, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO

- Air – francuska grupa muzyczna

- Air – japońska powieść wizualna

- Air – album studyjny grupy Infinite

- Air – amerykański film fabularny z 2023 roku w reż. Bena Afflecka

Wikipedia

air-mail

[czytaj: ermejl] instytucja lub dział poczty zajmujące się dostarczaniem przesyłek drogą lotniczą; air mail, poczta lotnicza

SJP.pl

airbag

[czytaj: erbeg] urządzenie ochronne w samochodach składające się z elektronicznego układu sterowania i poduszki napełnianej gazem w momencie zderzenia; air bag, poduszka powietrzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. zob. poduszka powietrzna.

Wiktionary

- Airbag – norweski zespół muzyczny

- Airbag (pol. Poduszka powietrzna) – film z 1997 roku, reż. Juanma Bajo Ulloa

- Airbag – piosenka zespołu Radiohead

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɛrbak, AS: erbak

Wiktionary

airbrush

[czytaj: ERbrasz]
1. technika wykonywania tatuażu lub zdobienia czegoś za pomocą aerografów;
2. nadawanie skórze opalonego koloru za pomocą samoopalacza w aerozolu; opalanie natryskowe

SJP.pl

Aerograf – miniaturowy „pistolet” do malowania precyzyjnego używany w technice malarskiej airbrush. Ręczne narzędzie niewielkich rozmiarów, służące do malowania metodą rozpylania farby przez strumień powietrza. Ślad farby charakteryzuje się równomiernym kryciem z rozmytymi brzegami.

Wikipedia

airbus

[czytaj: erbas] samolot marki Airbus

SJP.pl

Airbus S.A.S. (ˈɛərbʌs) – przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samolotów, spółka zależna Airbus Group (dawniej EADS). Siedziba koncernu znajduje się w Tuluzie we Francji.

Airbus zatrudnia około 130 tysięcy pracowników w 180 miejscach na całym świecie.

Wikipedia

airedale

[czytaj: erdejl] potocznie: pies rasy airedale terrier

SJP.pl

airfryer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) techn. pot. urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wegańskie sajgonki przygotowane w airfryerze to zdrowsza, ale wciąż niezwykle smaczna wersja tej popularnej azjatyckiej przekąski.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) frytkownica beztłuszczowa, frytownica powietrzna

Wiktionary

airsoftowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z airsoftem, dotyczący airsoftu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. airsoft m.

Wiktionary

ais

podwyższony o pół tonu dźwięk a

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk a podwyższony o półton;

Wiktionary

- Ais (dźwięk)

- Akademio Internacia de la Sciencoj – Międzynarodowa Akademia Nauk San Marino

- Australian Institute of Sport – australijska organizacja sportowa

- Automatic Identification System – system automatycznej wymiany danych między statkami

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) symbol. A♯

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|asas|as|a|ais|aisis.

(1.1) por|b.; zobacz też: Indeks:Muzyka (dźwięki)

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) A-sharp, A♯

* czeski: (1.1) ais n.

* duński: (1.1) ais n.

* niemiecki: (1.1) Ais n.

źródła.

== ais (język elfdalski.) ==

wymowa.

IPA|ɑɪs., IPA3|ɑɪs.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lód

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. A♯

Wiktionary

ais-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku ais

SJP.pl

ais-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku ais

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji ais-moll (1.1)

Wiktionary

aischylos

jeden z trzech wielkich tragediopisarzy greckich, twórca tragedii klasycznej; Ajschylos

SJP.pl

Ajschylos, Aischylos z Eleusis, Eschyl (gr. Αἰσχύλος Aischýlos), (ur. 525 p.n.e. w Eleusis, zm. 456 p.n.e. na Sycylii) – jeden z najwybitniejszych (obok Sofoklesa i Eurypidesa) tragików ateńskich, powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej. Wprowadził na scenę drugiego aktora, przyczynił się do rozwoju dialogu i akcji scenicznej, ograniczył rolę chóru, wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną.

Wikipedia

aisis

[czytaj: ais-is] dźwięk a podwyższony o dwa półtony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk a podwyższony o cały ton;

Wiktionary

Aisis – dźwięk, którego częstotliwość dla aisis¹ wynosi około 493,9 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk a. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: h i ces.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈajsʲis, AS: ai ̯sʹis

Wiktionary

aisne

[czytaj: esn] rzeka we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

(1.2) geogr. adm. departament w północnej Francji;

Wiktionary

- Aisne – departament we Francji

- Aisne – rzeka we Francji

Wikipedia

aisza

arabskie imię żeńskie; Ajsza

SJP.pl

Wikipedia

aix-en-provence

[czytaj: eząprowąs] miasto we Francji

SJP.pl

aixam

samochód marki Aixam

SJP.pl

Aixam-Mega S.A. – francuskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne specjalizujące się w produkcji mikrosamochodów.

Pod marką Aixam wytwarzane i sprzedawane są czterokołowce lekkie (L6e) i czterokołowce ciężkie (L7e), pod nazwą Mega – pojazdy czterokołowe użytkowe. Siedzibą przedsiębiorstwa jest miasto Aix-les-Bains.

Wikipedia

aixam-mega

francuska firma motoryzacyjna

SJP.pl

aizkolaris

gra baskijska - zawody w rąbaniu drzewa

SJP.pl

aj

wykrzyknik wyrażający ból, zaskoczenie, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) bibl. hist. starożytne kananejskie miasto-państwo, położone w środkowym Izraelu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. rzeka w Rosji, w Baszkirii i obwodzie czelabińskim;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(3.1) hist. jeden z faraonów;

Wiktionary

Rosja:

- Aj – rzeka w Baszkirii i obwodzie czelabińskim

Inne:

- Aj – faraon, panował prawdopodobnie w latach 1323-1319 p.n.e.

- Aj – miasto biblijne

Zobacz też:

- Ay

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Postąpisz z Aj i jego ludem, jak postąpiłeś z Jerychem i jego królem.

(2.1) Nad brzegami Aju wielbłądy gaszą swe pragnienie.

(3.1) Po śmierci Tutanchamona wezyr Aj ogłosił się faraonem.

Wiktionary

aj-aj

gatunek małpiatki z rodziny palczakowatych; palczak madagaskarski

SJP.pl

aj-waj

okrzyk wyrażający wzruszenie, zdziwienie itp., używany przez Żydów; aj waj

SJP.pl

aja

werset Koranu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) infant. …wyrażający pozytywną ocenę czegoś lub kogoś

partykuła

(2.1) daw. reg-pl|Kresy. tak

Wiktionary

Aja (آية), l.mn. ajaty (آيات) – arabskie słowo na „znak” lub „cud”. W islamie zazwyczaj używa się go w odniesieniu do 6236 wersetów Koranu, jako że muzułmanie uważają każdy z nich za znak od Allaha.

Podstawowy podział Koranu wyróżnia 114 sur, które z kolei dzielą się na ajaty, których jest łącznie 6204-6236 (w zależności od sposobu liczenia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaja, AS: ai ̯a

Wiktionary

ajaccio

[czytaj: ażakSJO, aŻAKsjo] miasto we Francji, na wyspie Korsyce

SJP.pl

Ajaccio (wymowa [aʒaksjo]; kors. Aiacciu, [aˈjattʃu]; wł. Ajaccio, [aˈjattʃo]; łac. Adiacium) – miasto i gmina we Francji, stolica Korsyki i departamentu Korsyka Południowa, położona na zachodnim wybrzeżu wyspy, nad Morzem Śródziemnym. Niewielki port handlowy oraz porty: rybacki (połów sardynek), promowy (linie do Marsylii, Tulonu i Nicei) i jachtowy. Stocznia. Około 1 km na wschód od miasta znajduje się Port lotniczy Ajaccio-Campo dell'Oro.

Wikipedia

ajaj

wykrzyknik wyrażający różne uczucia i stany, m.in. zakłopotanie, żal, dezaprobatę; ajajaj

SJP.pl

Ajaj –‬‭ król Makurii w Nubii w latach około 1295-1311.

Był następcą Szamamuna. Jest wymieniony w źródłach arabskich w 1304/1305 roku. Przebywał wtedy w Kairze prosząc o pomoc wojskową sułtana mameluckiego. W 1311 roku Ajaj został zabity. Jego następcą był jego brat Karanbas (1311-1316, 1323-1324).

Wikipedia

ajaja

Ajaja (gr. Αιαία w przekładzie Odysei Lucjana Siemieńskiego Eea, z łac. Aeaea) - po grecku płacz; według mitologii greckiej wyspa zamieszkiwana przez Kirke, na której Odyseusz spędził rok podczas swojej tułaczki.

Wikipedia

ajajaj

wykrzyknik wyrażający różne uczucia i stany, m.in. zakłopotanie, żal, dezaprobatę; ajaj

SJP.pl

ajaks

postać z mitologii greckiej, bohater "Iliady", wojownik

SJP.pl

- Ajaks – imię męskie

- Ajaks – duchowny ariański

- Ajaks (Stepan Szaumian) – ormiański komunista, dziennikarz

- Ajaks (Ajas zw. Małym) – w mitologii greckiej syn Ojleusa, bohater Iliady Homera

- Ajaks (Ajas zw. Wielkim) – w mitologii greckiej syn Telamona, bohater Iliady Homera

- Ajaks – jeden z pseudonimów używanych przez Pashka Bardhiego

Wikipedia

ajania

roślina doniczkowa z rodziny astrowatych

SJP.pl

Ajania (Ajania) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 34 do 43 gatunków występujących w Azji środkowej i wschodniej, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie rośnie 35 gatunków, w tym 23 endemity. Ajania pacyficzna Ajania pacifica jest popularnie uprawianą rośliną ozdobną.

Wikipedia

ajar

[czytaj: aŻAR] Émile Ajar - pseudonim literacki Romain Gary'ego

SJP.pl

ajas

bohater Iliady; Ajaks

SJP.pl

- Ajas – tragedia Sofoklesa

- Ajas (zw. Małym) – w mitologii greckiej syn Ojleusa, bohater Iliady Homera

- Ajas (zw. Wielkim) – w mitologii greckiej syn Telamona, bohater Iliady Homera

Wikipedia

ajat

werset Koranu

SJP.pl

Ajat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 275 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 13 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Ajat plasuje się na 904. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 487.).

Wikipedia

ajatollah

tytuł szyickiego przywódcy religijnego, zwłaszcza w Iranie; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

Wiktionary

Ajatollah (pers. آيت‌الله, arab. ‏آية الله‎, āyat Allāh, tłum. znak Boga) – honorowy muzułmański tytuł naukowy w szyizmie imamickim; nadawany wysokiej rangi uczonym (mudżtahid), znawcom teologii, nauk islamskich i prawa religijnego. Posiadacze tytułu są zazwyczaj także wykładowcami seminariów teologicznych. Niższą rangą jest hodżatoleslam.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdaniem duchowego przywódcy Iranu ajatollaha Ali Chamenei, internetowy czat pomiędzy mężczyzną i kobietą, których nie łączą związki pokrewieństwa, jest niedopuszczalny. Ajatollah wydał już w tej sprawie fatwę czyli zakaz takich praktyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌajaˈtɔlːax, AS: ai ̯ato•laχ

Wiktionary

ajax

1. holenderski klub sportowy z Amsterdamu;
2. marka środków czyszczących

SJP.pl

- AJAX (ang. Asynchronous JavaScript and XML, asynchroniczny JavaScript i XML) – technologia tworzenia aplikacji internetowych

- Ajax – planetoida o numerze katalogowym 1404

- Ajax – miejscowość w prowincji Ontario, w Kanadzie

- Ajax – projekt muzyczny Jaco van der Merwe'a

- AFC Ajax – holenderski klub piłkarski

- Ajax Kapsztad – klub piłkarski w Południowej Afryce

- „Ajax” – nazwa francuskich okrętów

- „Ajax” – francuski okręt podwodny

Wikipedia

ajbis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. prawoślaz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|chleboszek świyntojański, chlyb świyntojański.

Wiktionary

ajbisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ślaz

Wiktionary

ajć

wykrzyknik oznaczający zaskoczenie czymś negatywnym; ojć, ups

SJP.pl

ajchla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. żołądź

Wiktionary

ajchmofobia

chorobliwy lęk przed narzędziami medycznymi

SJP.pl

ajdik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. wojsk. improwizowany ładunek wybuchowy

Wiktionary

Fugas (z fr. fougasse) – improwizowana, prowizoryczna mina lądowa, zakopana w ziemi, wybuchająca pod wpływem nacisku lub przez zdalne odpalenie, wykonana z materiałów zastępczych, jak saperskie materiały wybuchowe, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze, głowice torpedowe, granaty, różne niewybuchy lub niewypały itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ajdik, czyli mina-pułapka wybuchła (…) pod pierwszym pojazdem w konwoju…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈajdʲik, AS: ai ̯dʹik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fugas

Wiktionary

ajduk

nazwisko

SJP.pl

ajdukiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Ajdukiewicz (1939-2021) – polski inżynier, profesor nauk technicznych

- Kazimierz Ajdukiewicz (1890-1963) – polski filozof, logik

- Stanisław Ajdukiewicz (1849–przed 1917) – działacz społeczny, członek Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego, dyrektor dóbr Buczacz

- Tadeusz Ajdukiewicz (1852-1916) – polski malarz

- Zygmunt Ajdukiewicz (1861-1917) – polski malarz

- Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894-1954) – polski generał brygady WP

Wikipedia

ajencja

1. prowadzenie działalności na zasadzie dzierżawy od jakiejś firmy;
2. przestarzale: agencja, przedstawicielstwo jakiegoś urzędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prowadzenie działalności handlowej lub usługowej oparte na dzierżawie niezbędnych środków do tego od określonego przedsiębiorcy lub instytucji;

(1.2) daw. agencja (zwłaszcza handlowa)

Wiktionary

Ajencja – prowadzenie działalności na zasadzie dzierżawy od określonego przedsiębiorcy, często na dostawę dla niego towarów zbieranych w terenie. W przeciwieństwie do franczyzy, ajencja nie wymaga własnego wkładu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dystrybucją kosmetyków z najwyższej półki cenowej zajmują się głównie firmy działające na zasadzie ajencji oraz oficjalni przedstawiciele […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajent mos., ajentka ż., ajenctwo n.

przym. ajencyjny

Wiktionary

ajencyjny

→ ajencja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. agencyjny.

Wiktionary

Patrz:
ajencja
Powiązane:

rzecz. ajencja ż., ajent mos., ajentka ż., ajenctwo n.

Wiktionary

ajent

1. osoba użytkująca placówkę handlową, gastronomiczną, usługową wydzierżawioną od jakiejś instytucji;
2. przestarzałe: agent, pośrednik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wziął coś w wynajem

(1.2) daw. agent

Wiktionary

Ajent – osoba prowadząca działalność gospodarczą na zasadzie dzierżawienia od przedsiębiorcy placówki handlowej, usługowej lub podobnej, a także pośrednik w zawieraniu umów na rzecz zleceniodawcy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z angielskich handlowych ajentów nie może wydziwić się taniości buraków i robotnika u nas i tę sferę stosunków przedstawia w barwach tak ponętnych, że zachwyceni kapitaliści nadtamizańscy myślą tu wybudować 20 nowych cukrowni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajencja ż.

:: fż. ajentka ż.

przym. ajencyjny

Wiktionary

ajentka

→ ajent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca działalność gospodarczą na zasadzie umowy ajencyjnej

Wiktionary

Patrz:
ajent
Powiązane:

rzecz. ajencja ż.

:: fm. ajent mos.

przym. ajencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzierżawczyni, najemczyni

Wiktionary

ajentura

inaczej agentura, biuro pośrednictwa, przedstawicielstwo

SJP.pl

ajer

przestarzale: tatarak; lepiech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. zob. tatarak.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brzeg jeziora obrośnięty był ajerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈajɛr, AS: ai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

przym. ajerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tatarak

Wiktionary

ajerkoniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żart. zdrobn. od: ajerkoniak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Napijesz się nalewki czy ajerkoniaczku?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajerkoniak m.

przym. ajerkoniakowy

Wiktionary

ajerkoniak

domowy likier jajeczny; jajecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. likier ze spirytusu, żółtek, cukru i wanilii;

Wiktionary

Advocaat [wym. adwokat], adwokat – holenderski likier o dużej lepkości, którego głównymi składnikami są jajka, cukier i brandy. Trunek został wynaleziony przez Holendra Eugena Verpoortena w Heinsbergu (dzisiejsza Nadrenia Północna-Westfalia). Produkowany z brandy o niskiej mocy (15-25%), cukru lub miodu, żółtek jaj, śmietany (lub skondensowanego mleka) oraz aromatu waniliowego. Najbardziej znanymi producentami advocaatu są Bols, DeKuyper i Verpoorten.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babcia Józia robiła dobry ajerkoniak, mamy jeszcze jej przepis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌajɛrˈkɔ̃ɲak, AS: ai ̯erkõńak

Wiktionary

Powiązane:

:: zdrobn. ajerkoniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. jajecznik, adwokat

Wiktionary

ajerkoniakowy

→ ajerkoniak

SJP.pl

Patrz:
ajerkoniak

ajerówka

nalewka na tataraku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nalewka na tataraku (ajerze)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kalmusówka, tatarczówka

Wiktionary

ajerowy

związany z ajerem, dotyczący ajeru

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ajerem, dotyczący z ajeru, wykonany z ajeru itp.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajer mrz.

Wiktionary

ajewski

nazwisko

SJP.pl

ajfon

potocznie: smartfon firmy Apple; iPhone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zob. iPhone.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) iPhone

Wiktionary

ajgistos

w mitologii greckiej: mąż Klitajmestry (królowej mykeńskiej)

SJP.pl

Ajgistos (także Egist; gr. Αἴγισθος Aigisthos, łac. Aegisthus) – postać w mitologii greckiej. Był synem Tiestesa i jego córki, Pelopii oraz bratankiem Atreusza. Poślubił Klitajmestrę, z którą spłodził Aletesa i Erigone.

Wikipedia

ajgun

dawna nazwa miasta w północno-wschodniej części Chin; obecnie Aihui

SJP.pl

Heihe (chiń. 黑河; pinyin Hēihé; „Czarna Rzeka”) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, w prowincji Heilongjiang, port nad rzeką Amur, na przeciwnym brzegu rosyjskiego miasta Błagowieszczeńsk. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 127 299. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 683 600 mieszkańców. Ośrodek regionu wydobycia złota z rozwiniętym przemysłem drzewnym i metalowym.

Wikipedia

ajguński

przymiotnik od: Ajgun

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Ajgunem, miejscowością w Mandżurii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I-Shan został zdegradowany przez władze w Pekinie za zawarcie traktatu ajguńskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ajgun mrz.

Wiktionary

aji

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. nawet, również

Wiktionary

ajkować

w środowisku więziennym: porozumiewać się z współwięźniami za pomocą zaszyfrowanych słów i gestów

SJP.pl

ajkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. więz. sposób porozumiewania się z innymi więźniami przy pomocy specjalnych gestów i szyfrów słownych

Wiktionary

Powiązane:

czas. ajkować ndk.

Wiktionary

ajlant

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; bożodrzew; chiwian; ailant; przetrwał

SJP.pl

ajlantolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak ajlant

Wiktionary

ajlauf

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. lane kluski

Wiktionary

ajmak

jednostka podziału administracyjno-terytorialnego w Mongolii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. jednostka administracyjna w Górnym Ałtaju, w Buriato-Mongolii i w Mongolii;

Wiktionary

Ajmak (mong. Аймаг) – jednostka podziału terytorialnego Mongolii. Kraj ten dzieli się na 21 ajmaków oraz miasto wydzielone Ułan Bator. W języku mongolskim słowo ajmak oznacza także plemię. Największym z nich jest południowo-gobijski, mający również najmniejszą gęstość zaludnienia. Mongolskie ajmaki dzielą się na somony.

Wikipedia

ajmalina

alkaloid z grupy ibogain, stosowany jako środek leczniczy w chorobach serca (arytmia, migotanie komór)

SJP.pl

Wikipedia

ajmar

Indianin Ameryki Południowej zamieszkujący Peru, Boliwię i Chile

SJP.pl

ajmara

1. język urzędowy Boliwii i Peru, którym posługują się Indianie Ajmara;
2. języki ajmara - rodzina języków autochtonicznej ludności Ameryki Południowej

SJP.pl

Ajmara, Ajmarowie (hiszp. Aymara) – grupa etniczna Indian Ameryki Południowej posługujących się językiem ajmara, należącym do ajmarskiej rodziny językowej.

Wikipedia

ajmarka

Indianka Ameryki Południowej zamieszkujący Peru, Boliwię i Chile

SJP.pl

ajmarowie

Indianie Ameryki Południowej zamieszkujący Peru, Boliwię i Chile

SJP.pl

Ajmara, Ajmarowie (hiszp. Aymara) – grupa etniczna Indian Ameryki Południowej posługujących się językiem ajmara, należącym do ajmarskiej rodziny językowej.

Wikipedia

ajmarski

→ Ajmarowie

SJP.pl

Patrz:
Ajmarowie

ajmer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiadro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. ajmerek

Wiktionary

ajmerek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. wiaderko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajmer

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymborek

Wiktionary

ajmro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiadro

Wiktionary

ajncla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkanie jednopokojowe, kawalerka

Wiktionary

ajnfach

przymiotnik

(1.1) reg-pl|Poznań. reg-pl|Górny Śląsk.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie tak ajnfach jak w kij pierdnął.

Wiktionary

Synonimy:

reg-pl|Poznań|ańfach.

Wiktionary

ajnfachowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwykły

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. kiepski, byle jaki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Latoś żech kupił ajnfachowo kamera ujkowi na geburstag.

(1.2) Z tej ajnfachowej klotki zarozki ci wszystkie papagaje wyfurgną.

Wiktionary

ajnfart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren oficyny

Wiktionary

ajnlasfarba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba podkładowa

Wiktionary

ajnlauf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. lane kluski, lane ciasto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lane kluski, lane ciasto, gw-pl|Górny Śląsk|ańlauf.

Wiktionary

ajnos

rdzenny mieszkaniec Hokkaido; Ajnu

SJP.pl

Ajnos – kolonia założona przez Eolów na wybrzeżu Tracji przy ujściu rzeki Hebros (dziś Marica).

Wikipedia

ajnoska

→ Ajnos (Ajnu); ajnuski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ludu zamieszkującego japońską wyspę Hokkaido;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Ajnos mos., Ajnus mos.

przym. ajnoski, ajnuski

Wiktionary

ajnoski

→ Ajnos (Ajnu); ajnuski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ajnosami (Ajnu, Ajnami), dotyczący Ajnosów (Ajnu, Ajnów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ajnoski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajnuski mrz., ajnulog mos., ajnulogia ż., Ajnos mos., Ajnoska ż., Ajnu lm m., Ajnowie lm m.

przym. ajnuski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajnuski

Wiktionary

ajnowie

lud zamieszkujący wyspę Hokkaido, Wyspy Kurylskie i Sachalin; Ajnu

SJP.pl

Ajnowie lub Ajnosi (endoetnonim od ajn. Ainu – „ludzie”, IPA: ʔáinu; l.p. Ajnus lub Ajnos) – lud należący do paleoazjatyckiej grupy językowej; przybyły do południowej części Sachalinu oraz na Wyspy Japońskie i Kurylskie ponad 6 tys. lat temu. Byli ludem łowiecko-zbierackim. Obecnie zamieszkują głównie Hokkaido. W historycznych tekstach japońskich Ajnowie nazywani byli: Ezo (wym. Yezo), Emishi, Aino.

Wikipedia

ajnsztajn

wielkość określająca światło, używana w fotochemii; einstein

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. jednostka liczności fotonów, stosowana w fotochemii;

Wiktionary

Ajnsztajn (einstein, E) – jednostka liczności fotonów. Jeden ajnsztajn zawiera jeden ich mol, tj. 6,022 140 76×10^23.

Energia niesiona przez fotony zależy od ich częstotliwości (E = h·ν), energię oraz irradiancję fotonów o znanej liczności wyrażonej w ajnsztajnach można obliczyć jedynie w przypadku światła monochromatycznego, o znanej długości fali. Światło niesione przez promieniowanie słoneczne składa się z fotonów o różnych długościach i częstotliwościach, zatem liczność jego kwantów nie jest miarą irradiancji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈajn͇ʃtajn, AS: ai ̯ṇštai ̯n

Wiktionary

ajntop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. zob. ajntopf.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poznań. rampuć, rumpuć

Wiktionary

ajntopf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań., reg-pl|Łódź. danie jednogarnkowe np. gęsta zupa z mięsną wkładką;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chyba ugotuję dzisiaj jakiś ajntopf.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rumpuć, ańtop}}

Wiktionary

ajnu

rdzenny mieszkaniec Hokkaido; Ajnos

SJP.pl

Ajnowie lub Ajnosi (endoetnonim od ajn. Ainu – „ludzie”, IPA: ʔáinu; l.p. Ajnus lub Ajnos) – lud należący do paleoazjatyckiej grupy językowej; przybyły do południowej części Sachalinu oraz na Wyspy Japońskie i Kurylskie ponad 6 tys. lat temu. Byli ludem łowiecko-zbierackim. Obecnie zamieszkują głównie Hokkaido. W historycznych tekstach japońskich Ajnowie nazywani byli: Ezo (wym. Yezo), Emishi, Aino.

Wikipedia

ajnuski

→ Ajnu (Ajnos); ajnoski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ajnosami (Ajnu, Ajnami), dotyczący Ajnosów (Ajnu, Ajnów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ajnuski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajnoski mrz., Ajnos mos., Ajnoska ż., Ajnu lm m., Ajnowie lm m.

przym. ajnoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajnoski

Wiktionary

ajoen

organiczny związek chemiczny występujący w czosnku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny występujący w czosnku, bezwonny produkt rozpadu alliiny

Wiktionary

Wikipedia

ajolos

w mitologii greckiej i rzymskiej: władca wszystkich wiatrów; Eol

SJP.pl

- Eol – w mitologii greckiej król Magnezji, syn Hellena

- Eol – w mitologii greckiej władca wiatrów i wyspy Eolii, syn Hippotesa

- EOL (End of Line) – koniec linii, znak lub sekwencja znaków oznaczająca zakończenie linii tekstu

- EOL (End of Life) – termin określający zakończenie wsparcia dla danego produktu czy usługi. W kontekście technologicznym oznacza moment, w którym producent oficjalnie zaprzestaje wydawania aktualizacji, poprawek bezpieczeństwa czy też napraw dla danego sprzętu.

- EOL (Expression Oriented Language) – język programowania

- EOL (Encyclopedia of Life) – anglojęzyczna encyklopedia internetowa

- Eöl – fikcyjna postać z uniwersum J.R.R. Tolkiena

Wikipedia

ajowan

gatunek rośliny z rodziny selerowatych, używany jako przyprawa w kuchni indyjskiej; adżwan, chropawiec wonny, kminek indyjski

SJP.pl

ajran

turecki napój przyrządzany z jogurtu i wody z dodatkiem soli; ayran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

Wiktionary

Ajran (tur. ayran) – popularny turecki napój wytwarzany z jogurtu i wody (w proporcji 2:1 lub 1:1). Zazwyczaj dodawana jest do niego sól, a czasami też pieprz. Podawany jest schłodzony, może też mieć pianę. Często spożywany jest z kebabem. Ajran jest podobny do popularnego m.in. w Iranie i Armenii napoju doogh (dugh, abdug, tahn), który jednak jest poddawany krótkiemu procesowi fermentacji i jest lekko musujący.

Wikipedia

ajsbajna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. kulin. golonka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajsbajn, eisbeina

Wiktionary

ajschylos

jeden z trzech wielkich tragediopisarzy greckich, twórca tragedii klasycznej; Aischylos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. liter. starożytny dramatopisarz grecki;

(1.2) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Ajschylos, Aischylos z Eleusis, Eschyl (gr. Αἰσχύλος Aischýlos), (ur. 525 p.n.e. w Eleusis, zm. 456 p.n.e. na Sycylii) – jeden z najwybitniejszych (obok Sofoklesa i Eurypidesa) tragików ateńskich, powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej. Wprowadził na scenę drugiego aktora, przyczynił się do rozwoju dialogu i akcji scenicznej, ograniczył rolę chóru, wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ajsˈxɨlɔs, AS: ai ̯sχylos

Wiktionary

ajtiologia

nauka badająca przyczyny zjawisk, procesów, faktów, zwłaszcza przyczyny przestępczości i chorób; etiologia

SJP.pl

Ajtiologia, etiologia – wyjaśnienie w formie mitu lub legendy przyczyny (gr. aitia) powstania tradycji, zwyczajów, instytucji społecznych, kultów religijnych, konstelacji gwiezdnych itp.

Był to temat poezji ajtiologicznej. Tworzyli ją głównie w starożytności tacy autorzy jak m.in.:

- Helwiusz Cynna,

- Kallimach,

- Katullus,

- Nikander,

- Owidiusz.

Wikipedia

ajtiologiczny

dotyczący ajtiologii, czyli nauki o przyczynach, początkach; etiologiczny

SJP.pl

ajudag

góra i przylądek na Półwyspie Krymskim; Ajudah

SJP.pl

ajudah

góra i przylądek na Półwyspie Krymskim; Ajudag

SJP.pl

Ajudah (Aju-Dah, krymskotat. Ayuv Dağ) – góra i przylądek na południowym wybrzeżu Półwyspu Krymskiego. Wysokość góry wynosi 572 m n.p.m. Obszar ogólny wynosi ∼4 km². W 1947 r. kompleks „Ajudah” składający się z góry Ajudah i okolicznych lasów został ustanowiony rezerwatem i zabytkiem przyrody. U podnóża południowego zbocza znajduje się dziecięcy obóz „Artek”, a u północnego zbocza – osiedle Partenit.

Wikipedia

ajurweda

tradycyjna medycyna indyjska; ayurweda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. staroż. system medycyny indyjskiej rozwinięty w starożytności

Wiktionary

Ajurweda (dewanagari: आयुर्वेद, ang. Ayurveda) – tradycyjna medycyna indyjska, zapoczątkowana w XII wieku p.n.e.. Jej obecna forma ukształtowała się między V wiekiem p.n.e. a V wiekiem n.e.. Termin „ajurweda” jest połączeniem słów „ajuh" (sanskr. आयु āyuh) – „życie” oraz „weda” (dewanagari वेद) – „wiedza o życiu” lub „przebieg życia”. Ajurweda zajmuje się zdrowiem fizycznym, psychicznym i duchowym oraz jest jednym z niewielu systemów medycyny tradycyjnej, które wykorzystują chirurgię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌajurˈvɛda, AS: ai ̯urveda

Wiktionary

Powiązane:

przym. ajurwedyjski

Wiktionary

ajurwedyczny

→ ajurweda; ajurwedyjski, ayurwedyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z ajurwedą, zgodny z zasadami ajurwedy

Wiktionary

ajurwedyjski

→ ajurweda; ajurwedyczny, ayurwedyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ajurwedą – medycyną indyjską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌajurvɛˈdɨjsʲci, AS: ai ̯urvedyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajurweda ż.

Wiktionary

ajuści

1. gwarowe wyrażenie potwierdzające: tak właśnie, a jakże, naturalnie
2. gwarowe wyrażenie zaprzeczające, wyrażające powątpiewanie: a jakże, jeszcze czego

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) gwara. wyrażenie potwierdzające: tak!, tak właśnie!, a jakże!, naturalnie!, ma się rozumieć!

(1.2) gwara. iron. jako wyrażenie przysłówkowe zaprzeczające: zapewne!, a jakże!, jeszcze czego!

Wiktionary

ajutthaja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Tajlandii, położone kilkadziesiąt kilometrów na północ od Bangkoku;

(1.2) geogr. adm. jedna z prowincji Tajlandii

Wiktionary

Ajutthaja (taj. พระนครศรีอยุธยา, RTGS Phra Nakhon Si Ayutthaya) – miasto w Tajlandii, stolica prowincji Ajutthaja, położone kilkadziesiąt kilometrów na północ od Bangkoku. Liczba ludności: 140 000 (2014).

Wikipedia

ajvar

pasta warzywna z bakłażanów, papryki, czosnku i octu; ajwar

SJP.pl

Ajwar (chorw. ajvar, serb. ajвар, bułg. aйвар) – lekko pikantna pasta warzywna, przyrządzana z papryki słodkiej, bakłażanów, czosnku oraz octu, przypraw (sól, pieprz, chili); niekiedy zamiast bakłażanów używa się kabaczków.

Wikipedia

ajwar

pasta warzywna z bakłażanów, papryki, czosnku i octu; ajvar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

Wiktionary

Ajwar (chorw. ajvar, serb. ajвар, bułg. aйвар) – lekko pikantna pasta warzywna, przyrządzana z papryki słodkiej, bakłażanów, czosnku oraz octu, przypraw (sól, pieprz, chili); niekiedy zamiast bakłażanów używa się kabaczków.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ajwarowy

Wiktionary

ajza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. złom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez cało noc ino ajza, durch widza jom. → Przez całą noc tylko złom, ciągle widzę go.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|złóm.

Wiktionary

ajzol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. metalowy przedmiot, nieokreślone metalowe narzędzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ćpnij wew to ajzolem!

Wiktionary

ajzynbaniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolejarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baniok, baniorz

Wiktionary

ajzynblat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brzeszczot

Wiktionary

ajzynzyga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do metalu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ajzynzyjga.

Wiktionary

ajzynzyjga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do metalu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ajzynzyga.

Wiktionary

ak

[czytaj: a-KA] skrót od: Armia Krajowa

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = hist. wojsk. Armia Krajowa;

(1.2) = eduk. Akademia Krakowska;

(1.3) = kośc. Akcja Katolicka;

skrótowiec, rodzaj męski lub nijaki

(2.1) = wojsk. automat Kałasznikowa;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój dziadek służył w AK.

(2.1) Karabinek AK został oficjalnie przyjęty do uzbrojenia wojsk ZSRR w 1949 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈka, AS: a‿ka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. akowiec mos., AK-owiec mos.

:: przym. akowski, AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) AK-47, karabinek AK, automat Kałasznikowa; pot. kałach, kałasz, kałasznikow

Wiktionary

ak-owiec

członek AK (Armii Krajowej); akowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz Armii Krajowej

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. akowiec mos.

przym. akowski, AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. akowiec

Wiktionary

ak-owski

→ AK (Armia Krajowa); akowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AK, należący do AK (Armii Krajowej)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. akowiec mos., AK-owiec mos.

przym. akowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akowski

Wiktionary

aka

wymawiać nieakcentowane "o" jak samogłoskę zbliżoną do "a" (w języku rosyjskim oraz białoruskim)

SJP.pl

- Aka – podgrupa afrykańskich Pigmejów

- Aka – rodzaj owadów

- Aka – wieś w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Fukuoka

- Aka – miejscowość w powiecie Kisbér na Węgrzech

- Aka – jeden ze światów Ekumeny

- Aka I z Kommageny – córka Antiochis, księżniczki kommageńskiej

- Aka II z Kommageny – księżniczka kommageńska

- AKA (1988-2023) – południowoafrykański raper

Wikipedia

akaba

1. miasto w południowo-zachodniej Jordanii;
2. zatoka w północnej części Morza Czerwonego

SJP.pl

Wikipedia

akać

wymawiać nieakcentowane "o" jak samogłoskę zbliżoną do "a" (w języku rosyjskim oraz białoruskim)

SJP.pl

akacja

drzewo lub krzew z rodziny motylkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Acacia|Mill.|ref=tak., rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych;

(1.2) dendr. tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

(1.3) hist. żegl. rodzaj bizantyjskich jedno- albo dwumasztowych okrętów z ożaglowaniem rejowym

(1.4) dendr. pot. drzewo z gatunku robinia akacjowa (nazwa systematyczna|Robinia pseudoacacia|L.|ref=tak.);

(1.5) akacje – uczn. lekcje

Wiktionary

Akacja (Acacia Mill.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny bobowatych i podrodziny brezylkowych (dawniej w mimozowych). W dawnym, tradycyjnym ujęciu zaliczano tu ok. 1450 gatunków bardzo szeroko rozprzestrzenionych w strefie międzyzwrotnikowej i na przyległych obszarach stref umiarkowanych. W wąskim ujęciu dominującym współcześnie rodzaj obejmuje ok. 1030–1080 gatunków występujących głównie w Australii (1045 gatunków, z czego 941 to endemity), poza tym obecnych w południowo-wschodniej Azji, wyspach zachodniego Pacyfiku, dwa gatunki rosną na Madagaskarze i Maskarenach. Część gatunków rozprzestrzenia się jako inwazyjne, a Acacia mearnsii uznana została za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Z gałęzi starej akacji zerka na mnie sierpówka, czy tam cukrówka, zwał jak chciał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkat͡sʲja, AS: akacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akacjowaty, akacjowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk|agac.

Wiktionary

akacjowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający akację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akacja ż.

przym. akacjowy

Wiktionary

akacjowiec

ogończyk akacjowiec - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

akacjowy

przymiotnik od: akacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z akacji

(1.2) wykonany z drewna lub innej części akacji

(1.3) będący częścią akacji

(1.4) związany z akacją

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Miód wielokwiatowy różni się smakiem od rzepakowego, spadziowego, akacjowego czy faceliowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈt͡sʲjɔvɨ, AS: akacʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akacja ż.

przym. akacjowaty

Wiktionary

akacjusz

imię męskie

SJP.pl

Achacy – imię męskie najprawdopodobniej pochodzenia greckiego. W takim przypadku pochodzi ono od wyrazu achátēs – „agat”. Może również pochodzić od greckiego imienia Ἀκακίος Akakios (od ἀκακός akakos – „niewinny”, „nieznający zła”), albo od greckiego wyrazu ἀγαθός agathos – „dobry”. Jego żeńskim odpowiednikiem są Achacja i Akacja.

Wikipedia

akad

1. starożytne państwo w Mezopotamii;
2. stolica starożytnego państwa o tej samej nazwie

SJP.pl

- Akad (miasto) – starożytne miasto w Mezopotamii

- Akad (kraina) – starożytna kraina w Mezopotamii

Wikipedia

akademia

1. wyższa uczelnia o profilu specjalistycznym;
2. instytucja gromadząca wybitnych przedstawicieli nauki lub sztuki;
3. uroczystość publiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. szkoła wyższa;

(1.2) nauk. instytucja, towarzystwo naukowe

(1.3) uroczyste zebranie publiczne poświęcone osobie lub wydarzeniu

(1.4) przest. muzyka poważna

(1.5) przest. koncert muzyki poważnej

(1.6) uczn. przen. szkoła zawodowa

Wiktionary

Uroczyste spotkanie okolicznościowe społeczności (szkolnej, akademickiej, pracowniczej itp.), np. pierwszomajowa lub z okazji Barbórki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akademia Krakowska jest jedną z polskich szkół wyższych.

(1.2) Polska Akademia Nauk ma siedzibę w Warszawie.

(1.3) Z okazji święta Komisji Edukacji Narodowej zorganizowano w szkole akademię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲja, AS: akadẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademizowanie n., akademik m., akademizm m., akademizacja ż.

czas. akademizować ndk.

przym. akademicki, akademiczny, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademizowanie n., akademik m., akademizm m., akademizacja ż.

czas. akademizować ndk.

przym. akademicki, akademiczny, akademiowy

przysł. akademicko

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|Ἀκαδήμεια. (akadḗmeia) etym|gr|Ἀκάδημος. (Akádēmos),

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) academy, (teatralna) drama school; (1.2) academy

* arabski: أكاديمية

* baskijski: (1.1) akademia; (1.2) akademia

* białoruski: (1.1) акадэмія ż.; (1.2) акадэмія ż.

* bułgarski: (1.1) академия ż.; (1.2) академия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 大学 (dàxué), 学院 (xuéyuàn); (1.2) 学院 (xuéyuàn)

* duński: (1.1) akademi n.; (1.2) akademi n.

* esperanto: (1.1) akademio; (1.2) akademio

* francuski: (1.1) académie ż.; (1.3) cérémonie ż.

* hiszpański: (1.1) academia ż.; (1.2) academia ż.

* interlingua: academia

* istriocki: acadièmia ż.

* japoński: (1.1) アカデミー, 大学; (1.2) アカデミー

* kataloński: (1.1) acadèmia ż.

* kotava: (1.1) cultim; (1.2) cultim; (1.3) fipta

* łaciński: (1.1) academia ż.; (1.2) academia ż.

* niemiecki: (1.1) Akademie ż.; (1.2) Akademie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) akademi n.; (1.2) akademi n.

* norweski (nynorsk): (1.1) akademi n.; (1.2) akademi n.

* nowogrecki: (1.1) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.; (1.2) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.; (1.3) ακαδημία ż., Ακαδημία ż.

* nowopruski: (1.1) akadēmija ż.; (1.2) akadēmija ż.

* pendżabski: (1.?) ਅਕਾਦਮੀ ż. (akādamī)

* rosyjski: (1.1) акаде́мия ż.; (1.2) акаде́мия ż.

* szkocki gaelicki: (1.1) acadamh m.

* szwedzki: (1.1) akademi w.; (1.2) akademi w.

* turecki: (1.1) akademi

* ukraiński: (1.1) акаде́мія ż.; (1.2) акаде́мія ż.; (1.3) урочи́сті збо́ри lm.

* węgierski: (1.1) akadémia; (1.2) akadémia

* wilamowski: akademī ż., akademii ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akademicki

1. związany z akademią (np. wykład akademicki, wyróżnienia akademickie); akademijny;
2. związany z akademizmem (np. malarstwo akademickie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) eduk. dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów

(1.2) szt. odnoszący się do akademizmu

(1.3) odnoszący się do akademii (instytucji zrzeszającej uczonych lub artystów)

(1.4) taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

(1.5) zgodny z określonymi, utartymi wzorami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oba stały się materiałem dla nieznanych kompilatorów, wywodzących się najprawdopodobniej ze środowiska warszawskich studentów, tak zwanych burszów, tworzących tajne stowarzyszenia akademickie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakadɛ̃ˈmʲit͡sʲci, AS: akadẽmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademickość

→ akademicki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co akademickie; trzymanie się utartych wzorów, poprawność, szablonowość

Wiktionary

Patrz:
akademicki
Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik m., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm m., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczka

słuchaczka wyższej uczelni; studentka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. członkini akademii

(1.2) szt. przedstawicielka akademizmu

(1.3) daw. eduk. słuchaczka uczelni wyższej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademik mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fm. akademik mos.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. akademickość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademiczny

akademicki; dawniej:
1. dotyczący akademii związany z akademią; akademijny;
2. trzymający się utartych wzorów; szablonowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. zob. akademicki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademijny

→ akademia; akademicki, akademiowy

SJP.pl

akademik

1. członek akademii;
2. dawniej: profesor wyższej uczelni;
3. słuchacz wyższej uczelni; student

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. członek akademii

(1.2) szt. przedstawiciel akademizmu

(1.3) daw. eduk. uczeń akademii, słuchacz uczelni wyższej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stud. dom akademicki;

(2.2) uczn. internat

Wiktionary

- akademik – wysoki tytuł naukowy członków akademii (stowarzyszenia lub instytucji naukowej)

- akademik – dom studencki

- „Akademik” – Dom Studencki Politechniki Warszawskiej

- akademik – student akademii (używane w Galicji; określenie „student” oznaczało tam „gimnazjalistę” – ucznia szkoły średniej, dającej maturę i możliwość jednorocznej służby wojskowej)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sławy Instytutowi przydaje fakt, że związał z nim swe imię akademik Manfred Lachs, wybitny znawca prawa międzynarodowego (…). sic.

(2.1) Jan mieszka w akademiku i studiuje farmację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲik, AS: akadẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fż. akademiczka ż.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dom akademicki, dom studencki

Wiktionary

akademika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. uroczysty popis; uroczystość

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: akademik mrz.

(2.2) D. i B. lp. od: akademik mos.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademikowy

związany z akademikiem, dotyczący akademika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akademikiem, dotyczący akademika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademik m., akademickość ż.

przym. akademicki, akademiczny

czas. akademizować

Wiktionary

akademiowy

→ akademia; akademijny, akademicki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akademią, dotyczący akademii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademik mos./mrz., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademia ż.

przym. akademicki, akademiczny

Wiktionary

akademista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. akademik (student)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademizacja

1. podniesienie jakiejś szkoły do rangi akademii;
2. nacechowanie czegoś akademizmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie czemuś cech akademizmu

(1.2) stawanie się akademickim

(1.3) przekształcanie uczelni w akademię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakadɛ̃mʲiˈzat͡sʲja, AS: akadẽmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akademicki, akademiczny

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademia, akademizm, akademik

czas. akademizować

Wiktionary

akademizm

kierunek w sztuce postulujący podporządkowanie twórczości regułom klasycznym i naśladowanie wzorców uznanych za doskonałe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ścisłe trzymanie się form tradycyjnych, klasycznych w sztukach pięknych

(1.2) kierunek w sztuce polegający na stosowaniu reguł estetyki antycznej;

Wiktionary

Akademizm – kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się od XVII do XIX wieku, skupiający się na malarstwie i rzeźbie. Polegał na odwoływaniu się do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniu dzieł uznanych za doskonałe, preferujący tematykę historyczną, religijną i mitologiczną. Propagowany głównie przez akademie sztuk pięknych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲism̥, AS: akadẽmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademia ż., akademik m., akademizacja ż., akademickość ż.

przym. akademicki, akademiczny

czas. akademizować

Wiktionary

akademizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) szt. tworzyć według reguł akademizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. tworzenie dzieł według reguł estetyki antycznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademia ż., akademik m., akademickość ż.

czas. akademizować

przym. akademicki, akademiczny

Wiktionary

akademos

Akademos – w mitologii greckiej heros attycki, który wskazał Dioskurom miejsce, gdzie Tezeusz więził ich siostrę Helenę.

Ateńczycy poświęcili mu gaj nad rzeką Kefisos. Grób Akademosa, otoczony świętym gajem platanowym nad brzegiem rzeki znajdował się na Keramejkosie, odległy o sześć stadiów od Aten. Od imienia herosa pochodzi słowo „akademia” – w gaju, w którym znajduje się jego grób, działała Akademia Platońska.

Wikipedia

akademski

przymiotnik

(1.1) stpol. akademicki

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃msʲci, AS: akadẽmsʹḱi

Wiktionary

akademus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów. akademik, dom studencki

Wiktionary

akadia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

(1.2) pot. obszar w Ameryce Północnej zamieszkały przez Akadian, obejmujący głównie wschód prowincji Nowy Brunszwik

Wiktionary

Akadia (fr. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży kontynentu, do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akadiański m.

przym. akadiański

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|franc|Acadie.

uwagi.

(1.1-2) nie mylić z|Arkadia, Akad.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Acadia

* baskijski: (1.1) Akadia

* francuski: (1.1) Acadie ż.

* hiszpański: (1.1) Acadia ż.

* ido: (1.1) Akadia

* niemiecki: (1.1) Akadien n.

* nowogrecki: (1.1) Ακαδία

* portugalski: (1.1) Acádia ż.

* rosyjski: (1.1) Акадия ż.

* włoski: (1.1) Acadia

źródła.

== Akadia (ido.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. hist. Akadia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkadʲja, AS: akadʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akadiański m.

przym. akadiański

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akadiański m.

przym. akadiański

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|franc|Acadie.

uwagi.

(1.1-2) nie mylić z|Arkadia, Akad.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Acadia

* baskijski: (1.1) Akadia

* francuski: (1.1) Acadie ż.

* hiszpański: (1.1) Acadia ż.

* ido: (1.1) Akadia

* niemiecki: (1.1) Akadien n.

* nowogrecki: (1.1) Ακαδία

* portugalski: (1.1) Acádia ż.

* rosyjski: (1.1) Акадия ż.

* włoski: (1.1) Acadia

źródła.

== Akadia (ido.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. hist. Akadia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akadiański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Akadii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. odmiana języka francuskiego używana w prowincjach atlantyckich Kanady;

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Lingwiści ciągle jeszcze nie są zgodni co do żródeł akadiańskiego francuskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: akadʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akadia ż., Akadianin m., Akadianka ż.

Wiktionary

akadowie

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadyjczycy

SJP.pl

Akadyjczycy, Akadowie – odłam ludów semickich, które osiedliły się w III tysiącleciu p.n.e. we wschodniej Mezopotamii, tj. na obszarze, znajdującym się pod wpływem kultury Sumerów.

Akadowie pod panowaniem Szarrukina pod koniec III tysiąclecia p.n.e. rozpoczęli swoją ekspansję na wschód z miasta Akad, którego położenie dotychczas nie zostało odkryte. W miarę podbojów kraju Sumerów, stworzyli imperium, obejmujące swymi granicami obszary od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego oraz zhołdowali tereny położone nad Tygrysem, a także Asyrię, część Syrii i Azję Mniejszą.

Wikipedia

akadyjczycy

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadowie

SJP.pl

- Akadyjczycy – francuskojęzyczni mieszkańcy północnoamerykańskiej Akadii

- Akadyjczycy – oboczna nazwa starożytnego plemienia Akadów

Wikipedia

akadyjczyk

mieszkaniec Akadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Akadu

(1.2) mieszkaniec Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fż. Akadyjka ż.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjka

mieszkanka Akadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mieszkanka Akadu

(1.2) mieszkanka Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fm. Akadyjczyk mos.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjski

związany z Akadem; akadzki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli chodzi o klēdōn, czyli omen słowny (mający miejsce wtedy, gdy ktoś mówi coś, co, jak się okazuje, posiada głębsze, złowrogie znaczenie), to istnieje jego akadyjski ekwiwalent, egerrû, który, podobnie jak greckie słowo phēmē, może również oznaczać „pogłoskę, reputację, proroctwo”. Stary Testament dostarcza przykładów tego rodzaju omenów słownych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad m., Akadyjczyk m., Akadyjka ż.

przym. akadzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akadzki

(2.1) chaldejski

Wiktionary

akadyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem akadyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem akadyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku akadyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: akadyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

akadzki

przymiotnik od: Akad (starożytne państwo semickie lub stolica tego państwa); akadyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący Akadu lub Akadyjczyków

Wiktionary

Powiązane:

przym. akadyjski

rzecz. akadyjski mrz., Akadyjczyk mos., Akadyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akadyjski

Wiktionary

akalkulia

upośledzenie zdolności liczenia związane z organicznym uszkodzeniem mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie zdolności procesów liczenia;

Wiktionary

Akalkulia (łac. calculo – liczę) – utrata lub upośledzenie zdolności wykonywania nawet najprostszych działań arytmetycznych związane z organicznym uszkodzeniem mózgu (zwykle lewego bocznego obszaru ciemieniowo-potylicznego u osób praworęcznych), występujące często razem z zaburzeniami mowy oraz afazją ruchową. Jest odmianą agnozji wzrokowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakalˈkulʲja, AS: akalkulʹi ̯a

Wiktionary

akan

grupa ludów afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akan jest językiem ojczystym dla 43% populacji Ghany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akan m., Akanka ż., Akańczyk mos., akański m., akańszczyzna ż.

przym. akański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akański, akańszczyzna; kod ISO 639-1: ak, kod ISO 639-2/3: aka

Wiktionary

akanie

wymowa nieakcentowanego "o" jako samogłoski zbliżonej do "a" (w języku rosyjskim oraz białoruskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. charakterystyczny dla języków białoruskiego i rosyjskiego sposób wymawiania nieakcentowanego o jak samogłoski podobnej do a;

Wiktionary

Akanie – nieodróżnianie nieakcentowanych /a/, /e/ i /o/. Występuje w języku rosyjskim (коро́ва (korowa) – [kɐˈrovə] 'krowa') i w języku białoruskim (карова karowa 'ts.', Лукашэнка Łukaszenka), cechuje wszystkie gwary południowego narzecza języka rosyjskiego i znacznej części narzecza środkowego. Jest skutkiem silnego akcentu dynamicznego. Brak akania to okanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkãɲɛ, AS: akãńe

Wiktionary

akant

1. krzew, bylina ozdobna;
2. motyw dekoracyjny w różnych dziedzinach sztuki wykorzystujący wizerunek liści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Acanthus|L.|ref=tak., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

(1.2) archit. motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. środ. opiekun klienta, account manager

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akant jest piękną, okazałą byliną rzadko uprawianą w polskich ogrodach.

(1.2) Motyw akantu stosowany jest w architekturze od starożytności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakãnt, AS: akãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantowate nmos.

przym. akantowy, akantowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akantowate nmos.

przym. akantowy, akantowaty

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|acanthus. etym|gr|ἄκανθος. etym|gr|ἄκανθα. → cierń, oset, kręgosłup ryby

(2.1) etym|ang|account manager.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acanthus; (1.2) acanthus

* esperanto: (1.1) akanto

* interlingua: (1.1) acanto

* nowogrecki: (1.1) ακάνθα ż.

źródła.

== akant (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) bot. akant

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akantella

stadium rozwojowe kolcogłowów, kiedy larwa traci kolce i przekształca się w małego kolcogłowa

SJP.pl

akantocefaloza

choroba pasożytnicza atakująca układ pokarmowy świń i szczurów

SJP.pl

Akantocefaloza (gr. ákantha – kolec, kephalé – głowa) – inwazyjna choroba pasożytnicza układu pokarmowego wywołana przez dojrzałe kolcogłowy powodujące miejscowe zapalenie błony śluzowej jelita cienkiego. Występuje u kręgowców, zwłaszcza u trzody chlewnej, ptaków i ryb. U ryb słodkowodnych jest wywoływana przez kolcogłowy z rodzaju Acanthocephalus, a u zwierząt lądowych – z rodzaju Macracanthorhynchus.

Wikipedia

akantocyt

u człowieka: nieprawidłowy erytrocyt z nieregularnymi, długimi, ostro zakończonymi wypustkami cytoplazmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;

Wiktionary

Akantocyt – u człowieka, nieprawidłowy erytrocyt z nieregularnymi, długimi, ostro zakończonymi wypustkami cytoplazmy.

Podobne wypustki cytoplazmy, ale bardziej tępe i bardziej regularnie rozmieszczone, posiadają echinocyty.

Obecność akantocytów w osadzie moczu wskazuje na kłębuszkowe zapalenie nerek.

Obecność akantocytów we krwi obwodowej nosi miano akantocytozy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Klinicznie może manifestować się wymiotami, biegunkami tłuszczowymi, niedokrwistością z obecnością akantocytów we krwi obwodowej, niedożywieniem i upośledzeniem rozwoju fizycznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantocytoza ż.

Wiktionary

akantocytoza

obecność akantocytów we krwi obwodowej

SJP.pl

Akantocyt – u człowieka, nieprawidłowy erytrocyt z nieregularnymi, długimi, ostro zakończonymi wypustkami cytoplazmy.

Podobne wypustki cytoplazmy, ale bardziej tępe i bardziej regularnie rozmieszczone, posiadają echinocyty.

Obecność akantocytów w osadzie moczu wskazuje na kłębuszkowe zapalenie nerek.

Obecność akantocytów we krwi obwodowej nosi miano akantocytozy.

Wikipedia

akantoda

przedstawiciel gromady najstarszych wymarłych szczękowców, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi

SJP.pl

akantody

gromada najstarszych wymarłych szczękowców, zasiedlających wody morskie i śródlądowe przez około 150 milionów lat, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi; fałdopłetwe

SJP.pl

Fałdopłetwe, akantody (Acanthodii) – gromada wymarłych ryb słodkowodnych i morskich łączących cechy późniejszych ryb chrzęstnych i kostnych. Z powodu licznych kolców w płetwach i spodniej części ciała nazywane są czasem kolczastymi rekinami (gr. ákantha oznacza kolec).

Wikipedia

akantolityczny

→ akantoliza

SJP.pl

Patrz:
akantoliza

akantoliza

utrata połączenia pomiędzy komórkami naskórka, powodująca powstawanie pęcherza

SJP.pl

Akantoliza (łac. acantholysis) – utrata łączności między komórkami warstwy kolczystej naskórka (stratum spinosum) poprzez zanikanie mostków międzykomórkowych.Komórki leżą luźno w powstałych wolnych przestrzeniach, mają okrągły kształt, duże, często nieprawidłowe jądra. Barwią się metodą Maya-Grünwalda-Giemsy w charakterystyczny sposób (obrąbek cytoplazmy wybarwia się na ciemnoniebiesko). Można ją wykryć w wymazie z dna pęcherza testem cytologicznym Tzancka.

Wikipedia

akantowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantusowate

SJP.pl

Wikipedia

akantowaty

o cechach akantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny akantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantowate nmos., akant mos./mrz.

Wiktionary

akantowy

związany z akantem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akantem, dotyczący akantu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akant mrz.

Wiktionary

akantusowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantowate

SJP.pl

akantusowaty

o cechach akantusowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny akantusowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantusowate nmos.

Wiktionary

akantyt

ciemnoszary minerał z grupy siarczków o metalicznym połysku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków, jednoskośna odmiana argentytu ;

Wiktionary

Akantyt – minerał z grupy siarczków, jednoskośna odmiana argentytu. Nazwa pochodzi od gr. akanta = strzała i nawiązuje do wyglądu tego minerału.

Wzór chemiczny akantytu to Ag_2S (siarczek srebra). Substancja ta jest dwupostaciowa. W przedziale temperatury 179 °C do 586 °C trwała jest odmiana regularna tzw. b-argentyt. Przy obniżaniu temperatury odmiana regularna ulega przemianie poliformicznej w odmianę rombową tzw. akantyt.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akantytowy

Wiktionary

akap

zwolennik akapu; akapowiec, anarchokapitalista, ankap

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. polit. anarchokapitalizm

Wiktionary

Anarchokapitalizm (znany również jako „akap” lub „ankap”) – libertariański i indywidualistyczny system polityczny, który opowiada się za eliminacją monopolu usług państwa na rzecz prywatnych agencji ochrony na wolnym rynku. Twórcą tego terminu jest amerykański ekonomista, historyk i teoretyk polityczny Murray Rothbard. W społeczeństwie anarchokapitalistycznym egzekwowanie prawa, sądy i wszystkie inne usługi bezpieczeństwa byłyby zapewniane przez prywatne podmioty gospodarcze, takie jak prywatne agencje ochrony. Pomimo swojej nazwy, anarchokapitalizm przeważnie nie jest uznawany za formę anarchizmu.

Wikipedia

akaparacja

działanie zmierzające do kontroli nad sprzedażą jakiegoś produktu lub ich grupy, w celu zapewnienia sobie możliwości dyktowania ceny na te towary; spekulacja

SJP.pl

akapicik

zdrobnienie od: akapit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akapit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akapit, lecz tylko mały akapicik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapit m.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapit

1. początkowy wiersz nowego ustępu, zwykle wcięty lub ozdobiony inicjałem,
2. ustęp tekstu zaczynający się od nowego wiersza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

Wiktionary

Akapit (łac. a capite, od głowy, od początku) – podstawowy sposób dzielenia łamu na rozpoznawalne wzrokiem mniejsze fragmenty w celu zwiększenia czytelności tekstu. Podstawowa jednostka logiczna dłuższego tekstu, składająca się z jednego lub wielu zdań stanowiących pewną całość treściową (myśl). Zadaniem akapitu jest wyraźne zaznaczenie nowej myśli w bieżącym wątku wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na kursach szybkiego czytania nauczyłam się czytać całymi akapitami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkapʲit, AS: akapʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapitowy

związany z akapitem, dotyczący akapitu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akapitem, dotyczący akapitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz., akapit mrz.

Wiktionary

akapowiec

zwolennik akapu; akap, anarchokapitalista, ankap

SJP.pl

akara

ryba pochodząca z dorzecza Amazonki, hodowana jako rybka akwariowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryba z rodziny pielęgnicowatych;

Wiktionary

Akara – nazwa kilku gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych wcześniej zaliczanych do rodzaju Aequidens, obecnie również z innych rodzajów:

- akara błękitna (Aequidens pulcher)

- akara cętkowana (Laetacara curviceps)

- akara itańska (Krobia itanyi)

- akara paskowana (Nannacara anomala)

- akara pomarańczowopłetwa (Aequidens rivulatus)

- akara marońska, akara z Maroni (Cleithracara maronii)

- akara z Porto Alegro (Cichlasoma portalegrense)

- akara żółta (Aequidens metae)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem wczoraj piękny okaz akary.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pielęgnica

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acara

źródła.

== akara (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. nard celtycki

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akarboza

organiczny związek chemiczny stosowany jako inhibitor w lekach diabetologicznych

SJP.pl

Akarboza (łac. acarbosum) – organiczny związek chemiczny, inhibitor α-glukozydaz (glukomylazy, sacharazy, maltazy, izomaltazy) występujący w lekach diabetologicznych. Blokuje ona enzymy jelitowe przekształcające węglowodany złożone w proste, a tym samym powoduje spadek poziomu cukru po posiłku, obniża insulinooporność, zmniejsza poziom insuliny, zwiększa asymilację glukozy oraz powoduje spadek glikemii na czczo.

Wikipedia

akariota

organizmy zbudowane z komórek niezawierających jądra komórkowego; bezjądrowe

SJP.pl

Prokarionty, prokarioty, organizmy prokariotyczne (Prokaryota, Procaryota) – mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych charakterystycznych dla eukariontów. Nazwa pochodzi od greckich słów pros („przed”) i karyon („orzech”, „jądro”). Pozostałe synonimy to: akariobionty, akariota, organizmy akariotyczne, anukleobionty, bezjądrowce, bezjądrowe, prokariota, protokarionty, przedjądrowce.

Wikipedia

akarka

1. zdrobnienie od: akara;
2. akarka paskowana (prążkowana) - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych; akara prążkowana, akara paskowana

SJP.pl

akaroid

żywica naturalna pochodzenia roślinnego do wyrobu lakierów i politur

SJP.pl

akarolog

zoolog badający roztocza

SJP.pl

akarologia

dział zoologii, nauka o roztoczach

SJP.pl

Akarologia (z gr.: ἀκάρι, „akari”, gatunek roztocza oraz λόγος, „logos”, nauka) — dyscyplina zoologiczna zajmująca się naukowym badaniem roztoczy (Acari), obszernego i zróżnicowanego gatunkowo rzędu drobnych pajęczaków (Arachnida), subdyscyplina arachnologii.

Wikipedia

akarycyd

Akarycydy, środki roztoczobójcze – substancje chemiczne zabijające larwy oraz imagines roztoczy (Acari), a także niszczące ich jaja. Są one stosowane zwłaszcza do zwalczania tych gatunków roztoczy, które żerują na roślinach uprawnych. Niektóre z nich są jednak szkodliwe również dla różnych pożytecznych owadów (np. pszczół miodnych).

Najpopularniejsze akarycydy to: azobenzen, chlorofenson, dicofon oraz tetradifon.

Wikipedia

akataleksa

występowanie całej stopy w klauzuli (na końcu wersu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. występowanie pełnych stóp w całym wierszu; brak kataleksy

Wiktionary

Kataleksa – w wierszu iloczasowym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby stanowiące część lub całość tezy.

W wierszu sylabotonicznym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby nieakcentowane.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akatalektyczny

Wiktionary

akatalektyczny

→ akataleksa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z akataleksą, dotyczący akataleksy

Wiktionary

Patrz:
akataleksa
Powiązane:

rzecz. akataleksa ż.

Wiktionary

akatalepsja

podkreślana przez zwolenników sceptycyzmu niemożliwość poznania świata oraz prawdy

SJP.pl

akataleptyczny

→ akatalepsja

SJP.pl

Patrz:
akatalepsja

akatolicki

przymiotnik od: akatolik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niekatolicki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akatolik mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekatolicki

Wiktionary

akatoliczka

członkini wyznania niekatolickiego

SJP.pl

akatolik

członek wyznania niekatolickiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. rel. członek jakiegoś wyznania chrześcijańskiego niekatolickiego

Wiktionary

Powiązane:

przym. akatolicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekatolik

Wiktionary

akatyst

hymn ku czci Bogurodzicy, śpiewany w cztery pierwsze soboty Wielkiego Postu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muz. rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

Wiktionary

Akatyst (z cs. а҆ка́фїстъ, stgr. Ἀκάθιστος), rzadziej akafist – rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla chrześcijańskich kościołów wschodnich, zwłaszcza posługujących się językiem greckim, przede wszystkim dla Cerkwi prawosławnej. Akatyst składa się z mniejszych form poezji liturgicznej – kondakionów i ikosów (zazwyczaj 12 kondakionów i 12 ikosów). Treścią hymnu jest pochwała Jezusa Chrystusa, świętego Krzyża, Matki Boskiej lub świętych, zwłaszcza męczenników. Akatysty są zawsze śpiewane na stojąco a cappella. Niekiedy stanowią zasadniczą część szczególnych nabożeństw, co dotyczy zwłaszcza najbardziej znanego Akatystu ku czci Bogurodzicy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chcąc oddać cześć Bogurodzicy, cenobici zaśpiewali wspaniały akatyst.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkatɨst, AS: akatyst

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akafistnik m.

przym. akatystowy

Wiktionary

akatystowy

przymiotnik

(1.1) związany z akatystem, dotyczący akatystu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakatɨˈstɔvɨ, AS: akatystovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akatyst m., akafistnik m.

Wiktionary

akaustobiolit

niepalna skała osadowa pochodzenia organicznego

SJP.pl

akbar

Wikipedia

akcedencyjny

przymiotnik od: akcedencja

SJP.pl

akceleracja

1. w różnych naukach: przyśpieszenie czegoś;
2. w biologii i psychologii: przyśpieszenie rozwoju w wyniku przemian cywilizacyjnych lub sztucznej stymulacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyspieszenie

Wiktionary

Akceleracja (łac. acceleratio: przyspieszenie) – w fizjologii oznacza międzypokoleniowe przyspieszenie rozwoju i dojrzewania, a więc wcześniejsze osiąganie kolejnych etapów rozwoju lub wcześniejsze (w porównaniu z innymi narządami) wykształcenie się jakiegoś narządu w rozwoju zarodka. W psychologii jest to przyspieszenie rozwoju cech psychicznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akcelerator m.

Wiktionary

akceleracjonista

zwolennik teorii zakładającej, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl

akceleracjonizm

teoria zakładająca, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl

Akceleracjonizm (ang. accelerationism, od słowa acceleration czyli „przyspieszenie”) – szereg marksistowskich i reakcyjnych idei w teorii krytycznej i społecznej, które wzywają do drastycznej intensyfikacji wzrostu kapitalistycznego, zmian technologicznych, sabotażu infrastruktury i innych procesów społecznych w celu zdestabilizowania istniejących systemów i stworzenia radykalnej transformacji społecznej.

Wikipedia

akceleracyjny

dotyczący akceleracji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

Wiktionary

akcelerator

1. urządzenie do nadawania cząstkom naładowanym wielkich energii;
2. urządzenie do przyspieszania lub zwalniania ruchu samochodowego silnika spalinowego; pedał gazu;
3. akcelerator graficzny - specjalna karta graficzna, wykonująca niezbędne do tworzenia obrazu obliczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek;

(1.2) techn. pedał gazu

Wiktionary

- Akcelerator cząstek – urządzenie do przyspieszania cząsteczek do prędkości bliskich prędkości światła w próżni

- Akcelerator 3D – karta graficzna przeznaczona do szybkiego wyświetlanie grafiki trójwymiarowej

- Akcelerator – nazwa nadana przez Microsoft kombinacjom klawiaturowym, uruchamiającym określone funkcje programu, jak np. Ctrl+C

- Akcelerator skryptów – program przyspieszający wykonywanie skryptów (np. php)

- Akcelerator IE – rozszerzenie dla stron internetowych, działających pod IE, pozwalające wykonać proste wyszukiwania, tłumaczenia itp. bez kopiowania tekstu

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akceleracja ż.

Wiktionary

akceleratorowy

związany z akceleratorem

SJP.pl

akcelerograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. samozapisujący przyrząd do pomiaru przyspieszenia

Wiktionary

akcelerometr

miernik przyspieszenia; przyśpieszeniomierz; przyspieszeniomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. przyspieszeniomierz.

Wiktionary

Przyspieszeniomierz, akcelerometr, akceleromierz - urządzenie lub tylko przetwornik mierzący przyspieszenie, któremu poddawany jest jego element czynny.

Przyspieszenie wyznaczane jest poprzez pomiar siły między elastycznie zawieszoną masą czujnika a jego obudową. Czujnik przyspieszeniomierza mierzy siłę zarówno wynikającą ze zmian ruchu czujnika jak i grawitacji. W zależności od konstrukcji urządzenia, akcelerometr mierzy przyspieszenie w jednej, dwóch jak i trzech osiach, a także przyspieszenia kątowe wywołane obrotami (tzw sześcioosiowy). Mierzone przyspieszenie jest odnoszone do wartości przyspieszenia ziemskiego. Urządzenie może korygować otrzymane wyniki o przyspieszenie ziemskie, a także określać ustawienia czujnika względem pionu.

Wikipedia

akcencik

zdrobnienie od: akcent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akcent

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akcent, lecz tylko lekki akcencik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcentowanie n.

Wiktionary

akcencista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żartowniś, dowcipniś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃ɲˈt͡ɕista, AS: akcẽńćista

Wiktionary

Powiązane:

czas. akcentować

rzecz. akcent

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentysta

Wiktionary

akcent

1. wyróżnienie sylaby w wyrazie lub jednego z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji; także: znak graficzny służący temu wyróżnieniu;
2. potocznie o sposobie wymawiania wyrazów;
3. w muzyce: wyróżnienie dźwięku lub akordu; także: znak oznaczający to wyróżnienie;
4. przenośnie: wyróżniający się, charakterystyczny element czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

(1.2) muz. wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

(1.3) typogr. znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)

(1.4) przen. szczegół wyróżniający się z otoczenia

(1.5) jęz. specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową

(1.6) przest. werwa, fantazja, animusz

(1.7) szt. archit. ogrod. element kompozycyjny wyróżniający się (kolorem, fakturą, kształtem) z tła całości

Wiktionary

- akcent – sposób wymowy (artykulacji, intonacji)

- akcent wyrazowy

- akcent zdaniowy

- akcent muzyczny

- akcent diakrytyczny

- Akcent – polski zespół muzyczny

- Akcent – rumuński zespół muzyczny

- Akcent – czasopismo literacko-artystyczne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niektórych wyrazach pochodzenia greckiego akcent pada na sylabę trzecią od końca.

(1.3) Akcent ostry to znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski wznoszącej się od lewej do prawej.

(1.4) Ten trunek jest słodkawy, ale z wyraźnym pikantnym akcentem.

(1.5) Ten jej mąż mówi z dziwnym akcentem, dlatego zastanawiam się, skąd on pochodzi?

(1.7) Ważnym akcentem wnętrza ogrodowego jest soliter o czerwonej barwie liści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakt͡sɛ̃nt, AS: akcẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcencista mos., akcentacja ż., akcentowanie n., akcentuacja ż., akcentysta mos., zaakcentowanie n.

:: zdrobn. akcencik mrz.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

przym. akcentacyjny, akcentuacyjny, akcentowy, akcentowany

przysł. akcentująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcent wyrazowy, przycisk

(1.2) akcent muzyczny

Wiktionary

akcentacja

akcentuacja;
1. sposób, typ akcentowania w jakimś języku;
2. zaznaczanie akcentów w tekście;
3. ogół akcentów w tekście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. fonet. zob. akcentuacja.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentacyjny

rzecz. akcent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentuacja

Wiktionary

akcentacyjny

dotyczący akcentacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akcentacją, dotyczący akcentacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentuacyjny

Wiktionary

akcentolog

specjalista w dziedzinie akcentologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jęz. specjalista w zakresie akcentologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentologia ż.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologia

dziedzina językoznawstwa zajmująca się badaniem akcentu, intonacji i iloczasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział językoznawstwa badający akcent, iloczas i intonację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentolog mos.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologiczny

przymiotnik od: akcentologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentologia ż., akcentolog mos.

Wiktionary

akcentować

1. wyróżniać sylabę w wyrazie lub jeden z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji;
2. kłaść nacisk na coś;
3. w muzyce: wyróżniać dźwięk lub akord

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) jęz. wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu

(1.2) przen. podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

(1.3) muz. wyróżniać dźwięk lub akord w melodii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy piją – powiedział Dyżurny. – Mój syn zmartwychwstał – Stary akcentował dokładnie każdą zgłoskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: akcẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencista m., akcentysta m., akcentowanie n., zaakcentowanie n.

czas. zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany

Wiktionary

akcentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odstępstwem od typowej dla polszczyzny jest też oksytoneza, czyli akcentowanie ostatniej sylaby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: akcẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencik m., zaakcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany

Wiktionary

akcentowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: akcentować

przymiotnik

(2.1) w jakiś sposób wyróżniany, wzmacniany lub podkreślany

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Akcentowane sylaby oznaczono przy użyciu pogrubienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

ims. zaakcentowany

Wiktionary

akcentowy

związany z akcentem, dotyczący akcentu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akcentem, dotyczący akcentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błędy akcentowe mogą utrudniać zrozumienie wielu przekazów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk.

Wiktionary

akcentuacja

akcentacja;
1. sposób, typ akcentowania w jakimś języku;
2. zaznaczanie akcentów w tekście;
3. ogół akcentów w tekście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. fonet. system akcentowania w danym języku

(1.2) jęz. fonet. zaznaczanie akcentów

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentuacyjny

przysł. akcentuacyjnie

rzecz. akcent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentacja

Wiktionary

akcentuacyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób akcentuacyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentuacja ż.

przym. akcentuacyjny

Wiktionary

akcentuacyjny

dotyczący akcentu lub zasad akcentowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentuacją, dotyczący akcentuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentuacja ż.

przysł. akcentuacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentacyjny

Wiktionary

akcentująco

z naciskiem, z nasileniem

SJP.pl

akcentysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żartowniś, dowcipniś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃nˈtɨsta, AS: akcẽntysta

Wiktionary

Powiązane:

czas. akcentować

rzecz. akcent

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcencista

Wiktionary

akcepcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akcept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept m.

Wiktionary

akcepcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. klauzula na dokumencie płatniczym (wekslu) w wymianie krajowej lub międzynarodowej, wyrażająca zobowiązanie dłużnika, na którego dokument jest wystawiony, wypłaty sumy dłużnej

(1.2) daw. przyjęcie

Wiktionary

akcept

1. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akceptacja;
2. taki zaakceptowany weksel lub czek;
3. dawniej: zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; akceptacja, aprobata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku

(1.2) daw. aprobata

Wiktionary

Akcept (łac. acceptus – przyjęty) – w potocznym języku prawniczym oznacza przyjęcie przekazu. Jest to jednostronna czynność prawna związana ze stosunkiem przekazu będąca oświadczeniem woli dłużnika złożonym w dowolnej formie, którego skutkiem jest przyjęcie do spełnienia świadczenia (głównie pieniężnego).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n., akcepcik mrz., nieakceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy, nieakceptowalny

przysł. akceptowalnie, nieakceptowalnie

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Akzept. etym|łac|acceptus.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) акцэпт m.

* bułgarski: (1.1) акцепт m.

* rosyjski: (1.1) акцепт m.

* ukraiński: (1.1) акцепт m.

źródła.

== akcept (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) przyjmować, akceptować, akceptacja

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakt͡sɛpt, AS: akcept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n., akcepcik mrz., nieakceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy, nieakceptowalny

przysł. akceptowalnie, nieakceptowalnie

Wiktionary

akceptacja

1. zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; aprobata;
2. formalna zgoda na coś, zwykle pisemna;
3. pogodzenie się z czymś, czego nie sposób zmienić;
4. uznanie czyichś cech, czyjegoś postępowania za zgodne ze spodziewanymi;
5. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akcept

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyrażenie zgody

Wiktionary

Akceptacja (z łac. acceptatio, dosł. „przyjmowanie”) – uznanie czegoś, aprobata, potwierdzenie czegoś, pogodzenie się z czymś, czego nie można zmienić, uznanie czyichś cech postępowania za zgodne z oczekiwaniami, a także formalna zgoda na jakieś działania, zwykle wyrażona podpisem na odpowiednim dokumencie i niekoniecznie wynikająca z ich pozytywnej oceny, także wyrażenie zgody przez osobę uprawnioną dla sposobu załatwienia sprawy lub aprobatę treści pisma.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Można przypuszczać, że głównym motywem akceptacji przez kobietę poligynii jest lęk przed samotnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja, AS: akceptacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akcept mrz., akceptant mos., akceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmacja, przyjęcie, aprobata

Wiktionary

akceptacyjny

dotyczący akceptacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptacją, dotyczący akceptacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptant

osoba, która zaakceptowała weksel (rzadziej czek)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

Wiktionary

Akceptant – odbiorca inny niż konsument, na rzecz którego agent rozliczeniowy świadczy usługę płatniczą. Jest to podmiot, który przyjmuje płatności kartą, czyli zgadza się, aby za sprzedawane przez niego towary lub usługi płacić z wykorzystaniem karty płatniczej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptowalność ż., akcept mrz., akceptacja ż.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

czas. akceptować, zaakceptować

Wiktionary

akceptantka

→ akceptant

SJP.pl

Patrz:
akceptant

akceptor

w półprzewodniku: atom domieszki lub defekt sieci krystalicznej, wychwytujący jeden z elektronów pasma walencyjnego kryształu, tworząc dodatnio naładowaną dziurę, biorącą udział w przewodzeniu prądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

Wiktionary

Akceptor – cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej. Cząsteczki dostarczające (przeciwne akceptorowym) nazywane są donorami.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akceptorowy

Wiktionary

akceptować

zgadzać się z czymś, wyrażać zgodę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaakceptować)

(1.1) aprobować coś

(1.2) formalnie godzić się na coś

(1.3) godzić się z czymś, czego nie można zmienić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lecz szybko odkryłam o ile więcej my mieliśmy nauczyć się od niej niż ona od nas; to fakt akceptowany przez wszystkich członków naszej rodziny, może z wyjątkiem naszego kota.

(1.2) Akceptujemy karty kredytowe w naszym sklepie.

(1.3) Trzeba się nauczyć akceptować swój los.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛpˈtɔvat͡ɕ, AS: akceptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

czas. zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgadzać się, wyrażać zgodę, pozwalać, zezwalać

(1.2) zatwierdzać

(1.3) dopuszczać, przymykać oko, przyzwalać, tolerować, wytrzymywać, znosić

Wiktionary

akceptowalność

→ akceptowalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co akceptowalne; cecha tych, którzy są akceptowalni

Wiktionary

Akceptowalność, akceptabilność – termin odnoszący się do wypowiedzeń, oznaczający zgodność danego wypowiedzenia z poczuciem językowym odbiorców komunikatu, inaczej jego sensowność. Brak elementu akceptowalności w komunikacie językowym nie oznacza jego niegramatyczności. Twórcą koncepcji akceptowalności jest Noam Chomsky.

Wikipedia

Patrz:
akceptowalny
Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptowalny

taki, który daje się zaakceptować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

(1.2) jęz. zgodny z poczuciem językowym, gramatyczny i sensowny;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Dla nas to kwota akceptowalna — mówi Piotr Chojnacki, prezes Termalu. — Możemy teraz myśleć o rozwoju i rozpocząć prywatyzację.

(1.1) — Harmonogram – sprawdź, czy jest dla Ciebie akceptowalny, czasem jest tak, że agencja może przystąpić do realizacji serwisu WWW dopiero po dwóch miesiącach od złożenia zapytania ofertowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ, AS: akceptovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptowalność ż., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., zaakceptowanie n., akceptowanie n., nieakceptowalność ż.

czas. zaakceptować, akceptować ndk.

przym. akceptacyjny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) do pomyślenia, do przyjęcia, do zniesienia, dopuszczalny, dość dobry, jaki taki, pot. może być, przest. możebny, możliwy, pot. ujdzie, względny, znośny

Wiktionary

akceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie zgody, aprobaty, akceptacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akceptowanie drobnych kradzieży na terenie zakładu działa demoralizująco na załogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛptɔˈvãɲɛ, AS: akceptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., akceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aprobowanie

Wiktionary

akceptowy

związany z akceptem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptem, dotyczący akceptu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny

Wiktionary

akceptujący

zgadzać się z czymś, wyrażać zgodę

SJP.pl

akces

przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akcesja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przystąpienie do czegoś, wzięcie udziału w czymś

Wiktionary

Akces (łac. accessus) – dawniej procedura stosowana podczas wyboru papieża na konklawe. Jeśli w pisemnym głosowaniu (scrutinium) żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości 2/3 (ewentualnie jeśli kardynałowie chcieli uczynić dokonany już wybór jednomyślnym), dopuszczano zmianę preferencji wyborczych przez głosujących kardynałów poprzez „przejście” (accessus) na innego kandydata, niż głosowali (najczęściej na tego, który uzyskał najwięcej głosów). Wyniki takiego kandydata ze scrutinium i akcesu się sumowało. Do XVII wieku akces przeprowadzano ustnie, poprzez publiczną deklarację kardynała „accedo domino Cardinali ....”, jednak w 1621 Grzegorz XV zarządził, że procedura akcesu także powinna być pisemna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈakt͡sɛs, AS: akces

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesja ż., akcesik mrz.

przym. akcesyjny, akcesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcesja

Wiktionary

akcesik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akces

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akces, lecz tylko mały akcesik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akces m.

Wiktionary

akcesja

1. przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akces;
2. w bibliotece: ewidencjonowanie zakupionych i otrzymanych książek, czasopism itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych dokumentów;

(1.2) wyodrębniony dział nabytków

(1.3) znak umieszczany na książce na odwrocie karty tytułowej zawierający m.in. numer pozycji

(1.4) akces, przyłączenie się

Wiktionary

- Akcesja (bibliotekoznawstwo)

- Akcesja (prawo międzynarodowe)

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Formułując teorię o automatycznej akcesji niepodległej Szkocji do Unii Europejskiej, szkoccy nacjonaliści pomijają też istotne doświadczenia quebeckie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɛsʲja, AS: akcesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcesyjny

rzecz. akces

Wiktionary

akcesor

przestarzale: osoba przystępująca do czegoś, wchodząca do spółki

SJP.pl

akcesorium

1. drobny przedmiot będący uzupełnieniem, dodatkiem do czegoś;
2. drobny przedmiot przydatny do wykonywania określonych czynności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. hand. drobny przedmiot stanowiący dodatkowe wyposażenie

(1.2) książk. przedmiot charakterystyczny dla jakiegoś zawodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zauważył typowe akcesoria do golenia i mycia zębów, aspirynę i lek na zgagę oraz znacznie większy wybór szamponów, odżywek do włosów i balsamów do ciała, niż jego zdaniem mógłby potrzebować Roy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcesoryczny, akcesoryjny

Wiktionary

akcesoryczny

1. dodatkowy, ale odgrywający pewną rolę, niepodstawowy; akcesoryjny;
2. minerały akcesoryczne - minerały występujące tylko w niewielkiej ilości (niemające wpływu na klasyfikowanie skał)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. akcesoryjny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesorium n.

przym. akcesoryjny

Wiktionary

akcesoryjny

dodatkowy, ale odgrywający pewną rolę, niepodstawowy (elementy akcesoryjne); akcesoryczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dodatkowy, uzupełniający, drugorzędny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesorium n.

przym. akcesoryczny

Wiktionary

akcesowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcesem, dotyczący akcesu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akces m.

Wiktionary

akcesyjny

przymiotnik od: akcesja (np. procedura akcesyjna, księga akcesyjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący akcesji, związany z akcesją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wejście w życie traktatu akcesyjnego dziesięciu państw do UE w 2004 r. wymagało jego ratyfikacji przez wszystkie ówczesne państwa członkowskie i co najmniej jedno przystępujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: akcesyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akces m., akcesja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adhezyjny

Wiktionary

akcesyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pozwolenie, zezwolenie

Wiktionary

akcik

zdrobnienie od: akt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akt mrz., aktówka ż.

przym. aktowy

Wiktionary

akcja

1. działanie, szczególnie zorganizowane, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu;
2. typ fabuły w dziele literackim i filmowym;
3. działanie bojowe, walka;
4. papier wartościowy, dokument udziałowy w spółce akcyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie zorganizowane

(1.2) przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;

(1.3) sport. działania ofensywne, atak

(1.4) praw. ekon. papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

(1.5) pot. zdarzenie, wydarzenie

(1.6) gwara. więzienna: wydarzenie

(1.7) gwara. więzienna: przestępstwo

(1.8) gwara. więzienna: wybryk

Wiktionary

- akcja (literatura)

- Akcja (teatr)

- akcja (film)

- film akcji

- akcja (gry fabularne)

- akcja zbrojna

- akcja strun

- akcja (finanse)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddziały specjalne rozpoczęły akcję odbicia zakładników.

(1.2) Akcja tej powieści rozgrywa się w Anglii.

(1.3) Strzela! Gol! Co za akcja!

(1.4) Ostatnio zarobiłem trochę pieniędzy na sprzedaży akcji.

(1.5) Ale akcja! Aśka powiedziała dyrektorowi, że jest idiotą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakt͡sʲja, AS: akcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż., przedakcja ż.

:: zdrobn. akcyjka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyn, działanie, impreza, przedsięwzięcie, ruch

(1.2) fabuła, treść, wątek, motyw, temat, historia

(1.3) atak

(1.4) papier wartościowy, udział

Wiktionary

akcje

1. działanie, szczególnie zorganizowane, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu;
2. typ fabuły w dziele literackim i filmowym;
3. działanie bojowe, walka;
4. papier wartościowy, dokument udziałowy w spółce akcyjnej

SJP.pl

Akcja – papier wartościowy łączący w sobie prawa o charakterze majątkowym i niemajątkowym, wynikające z uczestnictwa akcjonariusza w spółce akcyjnej, komandytowo-akcyjnej lub prostej spółce akcyjnej. Także ogół praw i obowiązków akcjonariusza w spółce lub część kapitału akcyjnego.

Wikipedia

akcjogram

graficzne przedstawienie notowań giełdowych

SJP.pl

akcjonalista

dawniej: akcjonariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. akcjonariusz.

Wiktionary

akcjonariat

ogół osób i podmiotów gospodarczych posiadających udziały (akcje) w danej firmie

SJP.pl

Akcjonariusz – wspólnik spółki akcyjnej lub spółki komandytowo-akcyjnej będący posiadaczem akcji wyemitowanych przez taką spółkę. Podmiot nabywający akcje spółki staje się jej akcjonariuszem. Akcjonariuszem może zostać osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (np. osobowa spółka handlowa). W spółce komandytowo-akcyjnej akcjonariusze są – obok komplementariuszy – jedną z dwóch kategorii wspólników i co do zasady pełnią w tej spółce funkcję bierną.

Wikipedia

akcjonariusz

1. wspólnik w spółce akcyjnej;
2. wspólnik w spółce komandytowo-akcyjnej, który nie odpowiada za jej zobowiązania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. właściciel akcji spółki akcyjnej;

Wiktionary

Akcjonariusz – wspólnik spółki akcyjnej lub spółki komandytowo-akcyjnej będący posiadaczem akcji wyemitowanych przez taką spółkę. Podmiot nabywający akcje spółki staje się jej akcjonariuszem. Akcjonariuszem może zostać osoba fizyczna, osoba prawna, jak również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (np. osobowa spółka handlowa). W spółce komandytowo-akcyjnej akcjonariusze są – obok komplementariuszy – jedną z dwóch kategorii wspólników i co do zasady pełnią w tej spółce funkcję bierną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akcjonariusze tej spółki czuli się oszukani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ, AS: akcʹi ̯õnarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcjonariat m.

:: fż. akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcjonariuszka

posiadaczka akcji przedsiębiorstwa akcyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: akcjonariusz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariat m., akcja ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcjonistka

→ akcjonista

SJP.pl

Patrz:
akcjonista

akcjonizm

nurt w sztuce współczesnej mający zbliżyć sztukę do codziennego życia

SJP.pl

- Akcjonizm – ruch artystyczny

- Akcjonizm wiedeński – ruch artystyczny w powojennej Austrii

- termin, utworzony przez Theodora Adorna

Wikipedia

akcjum

przylądek w zachodniej Grecji

SJP.pl

Akcjum, (łac. Actium, gr. Άκτιο – Aktio, czyli położone na przylądk-u/-ach) – miasto w zachodniej części Grecji w Akarnanii na przylądku o tej samej nazwie, przy wejściu do Zatoki Ambrakijskiej.

W czasach starożytnych Akcjum było miejscem kultu Apollina Aktiosa. Należało wówczas do miasta Anaktorion. W pobliżu tego miasta 2 września 31 r. p.n.e. odbyła się bitwa pod Akcjum, w której zwycięzcą został Oktawian.

Wikipedia

akcjusz

Wikipedia

akcydencja

akcydens; przestarzale:
1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa opłata przy cleniu przywożonych towarów

(1.2) daw. przypadłość

(1.3) daw. dochód uboczny, często nielegalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

przym. akcydensowy, akcydentalny

Wiktionary

akcydens

1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy; akcydencja;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle; akcydencja;
3. druk okolicznościowy; druk akcydensowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. druk o charakterze użytkowym lub okolicznościowym, np. zaproszenie, menu, ulotka, afisz, katalog etc.;

(1.2) cecha ulotna rzeczy, niewpływająca na jej istotę

(1.4) daw. ekon. dodatek do stałego uposażenia księdza

Wiktionary

- akcydens w poligrafii

- akcydens w filozofii, przeciwieństwo atrybutu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma rozpoczęła działalność od produkcji akcydensów.

(1.2) Mówi się, że rozciągłość to modus lub akcydens materii, a materia to podłoże, czyli substratum, które ją podtrzymuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɨdɛ̃w̃s, AS: akcydẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

:: zdrobn. akcydensik mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) druk ulotny

Wiktionary

akcydensik

dawniej, żartobliwie: akcydens - dochód uboczny, zwykle nielegalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: akcydens

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydensista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zecer składający druki akcydensowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydensistka

→ akcydensista

SJP.pl

Patrz:
akcydensista

akcydensowy

1. przymiotnik od: akcydens (w znaczeniu druku, np. drukarnia akcydensowa);
2. przestarzale: związany z akcydencją (akcydensem), np. opłata akcydensowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcydensem, dotyczący akcydensu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydentalizm

pogląd filozoficzny zaprzeczający powiązaniu zjawisk w sposób konieczny, uważający prawa nauki za subiektywne konstrukcje ludzkiego umysłu, negujący powiązanie zjawisk w stopniu umożliwiającym przewidzenie większości rzeczy, co nie wynika z braków nauki, ale z przypadkowości wpisanej w naturę świata; kontyngentyzm

SJP.pl

Kontyngentyzm (łac. contingens - zdarzający się; także akcydentalizm) - koncepcja filozoficzna zakładająca, że zjawiska zachodzące w świecie mają w różnym stopniu charakter przypadkowy i nie są ze sobą związane przyczynowo. Według tej koncepcji pewne zdarzenia lub procesy nie wynikają z wiedzy naukowej, lecz z samej istoty rzeczywistości.

Wikipedia

akcydentalnie

przysłówek sposobu

(1.1) nieistotnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɨdɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: akcydẽntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcydentalny, akcydensowy

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

Wiktionary

akcydentalność

→ akcydentalny

SJP.pl

Patrz:
akcydentalny

akcydentalny

książkowo: przypadkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. przypadkowy, okolicznościowy, nieistotny, dodatkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɨdɛ̃nˈtalnɨ, AS: akcydẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. proces sądowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɨja, AS: akcyi ̯a

Wiktionary

akcyjka

zdrobnienie od: akcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: akcja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcja ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyjniak

potocznie: film akcji

SJP.pl

akcyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób polegający na doraźnym organizowaniu akcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zamiast egzekwować przepisy systematycznie i bezwzględnie, służby porządkowe (…) działają akcyjnie i po medialnym zamieszaniu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czasowo, doraźnie, dorywczo, kapryśnie, niesystematycznie, nieregularnie, nierównomiernie, nierytmicznie, okazjonalnie, okresowo, sezonowo, tymczasowo, w kratkę

Wiktionary

akcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akcyjne; cecha tych, którzy są akcyjni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcja ż., akcyjka ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyjny

1. związany z akcją (np. charakter akcyjny);
2. związany z akcjami (np. kapitał akcyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcją, dotyczący akcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyza

1. rodzaj pośredniego podatku nakładanego przez państwo na niektóre artykuły spożywcze, przedmioty użytkowe i usługi, wkalkulowany w ich cenę; podatek akcyzowy; także: kwota tego podatku;
2. urząd pobierający ten podatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

Wiktionary

Podatek akcyzowy (Akcyza, z łac. accisia) – podatek pośredni nakładany na niektóre wyroby konsumpcyjne.

Akcyza jest nakładana na dobra, aby ograniczyć ich spożycie lub ze względu na wysoką akumulację zysku (niskie koszty produkcji, a wysokie spożycie). Obecnie stała się obszernym i łatwym wpływem pieniędzy dla budżetu państwa poprzez nakładanie na tzw. dobra infrastrukturalne (energia, paliwa itp.) lub konsumowane na masową skalę (np. używki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celnicy przechwycili 1000 kartonów papierosów bez akcyzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɨza, AS: akcyza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyźnik m.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akcyźnik

urzędnik państwowy pobierający akcyzę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urzędnik pobierający akcyzę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyza ż.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akcyzowy

→ akcyza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący akcyzy

Wiktionary

Patrz:
akcyza
Przykłady

(1.1) Typowym tego przykładem są podatki typu akcyzowego, tzn. podatki od wydatków, zwłaszcza na szczególne rodzaje towarów, takich jak alkohol, benzyna, papierosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɨˈzɔvɨ, AS: akcyzovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyza ż., akcyźnik m.

Wiktionary

akebia

azjatyckie pnącze, którego owoce są stosowane w medycynie naturalnej w zaburzeniach laktacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Akebia|ref=tak., rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

Wiktionary

Akebia (Akebia) – rodzaj roślin okrytonasiennych zaliczanych do rodziny krępieniowatych Lardizabalaceae. Obejmuje 5 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Azji (Chiny, Korea, Japonia). W naturze rośliny te rosną na terenach skalistych, w zaroślach, zawsze tam, gdzie mogą rozwinąć się w miejscach nasłonecznionych. Na obszarach górskich rosną do rzędnej 1500 m n.p.m. Kwitną wiosną.

Wikipedia

akedia

apatia, obojętność, beztroska, wyczerpanie; acedia

SJP.pl

akefaliczny

1. w sztukach plastycznych: bezgłowy, przedstawiony bez głowy, niemający początku (o przedstawianych stworach);
2. wiersz akefaliczny - wiersz antyczny, który nie ma elementu początkowego

SJP.pl

akerman

dawna nazwa Białogrodu nad Dniestrem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Białogród nad Dniestrem

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tam zdala błyszczy obłok, tam jutrzenka wschodzi... / To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu!

Wiktionary

Powiązane:

przym. akermański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Akierman, Akkerman

Wiktionary

akermanit

minerał z gromady krzemianów grupowych

SJP.pl

Melilit – minerał z gromady krzemianów grupowych. Nazwa pochodzi z gr. meli czyli miód oraz lithos czyli skała/kamień.

Melility to krzemiany grupowe Ca_2Mg i Ca_2Al oraz ich analogon strukturalny Ca_2Zn (hardystonit). Skrajnymi ogniwami szeregu melilitów są:

- akermanit Ca_2Mg[Si_2O_7]

- gehlenit Ca_2Al[(Si,Al)2O_7]

Wikipedia

akermański

→ Akerman

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Akermanem (obecnie: Białogród nad Dniestrem)

Wiktionary

Patrz:
Akerman
Powiązane:

rzecz. Akerman mrz.

Wiktionary

aketon

gruby, pikowany kaftan średniowieczny, zakładany pod zbroję; gambeson, przeszywanica

SJP.pl

Przeszywanica (aketon, gambeson) – gruby, pikowany kaftan zakładany pod zbroję w średniowieczu.

Przeszywanica wykonana była z wielu warstw płótna (lnianego lub jutowego) albo skóry, zszytych ze sobą (stąd nazwa). Najczęściej zakładano ją pod kolczugę, w celu pochłonięcia energii ciosu i ochrony ciała przed obrażeniami miażdżonymi, przed czym nie bronił giętki pancerz kolczy. Biedniejsi wojownicy (głównie piechota) często używali przeszywanicy jako jedynej ochrony tułowia. Także pod zbroje płytowe zakładano przeszywanicę, często wzmocnioną naszytą nań plecionką kolczą w miejscach niechronionych przez zbroję.

Wikipedia

akia

rodzaj sanek używanych przez Eskimosów

SJP.pl

Akia (Akia) – najprawdopodobniej jeden z najwcześniejszych władców miasta-państwa Aszur, panujący być może na przełomie XXI i XX wieku p.n.e.

Akia wzmiankowany jest w Asyryjskiej liście królów, która wymienia go jako 29 władcę Asyrii. Występuje on tam jako trzeci z tzw. „sześciu królów [których imiona zostały zapisane na] cegłach, (ale) których limmu nie zostali spisani/znalezieni”. Jako jego poprzednik wymieniany jest Kikkia, a jako jego następca Puzur-Aszur I, ale nie wiadomo czy chodzi tu o członków tej samej rodziny/dynastii. W kopiach B i C Asyryjskiej listy królów jego imię brzmi tak samo: Akia (zapisywane A-ki-a).

Wikipedia

akinakes

krótki miecz brązowy obosieczny z VII wieku p.n.e., używany przez Scytów

SJP.pl

Akinakes (gr. ἀκινάκης) lub akinaka (pers. akīnakah) – scytyjski sztylet lub krótki miecz, od VIII wieku p.n.e. charakterystyczny dla kultury Scytów, a następnie przejęty przez Persów.

Wikipedia

akinety

komórki przetrwalnikowe o charakterze spory, występujące u nitkowatych form sinic i u niektórych glonów żyjących w szybko zmieniających się siedliskach, np. wysychających kałużach

SJP.pl

Akinety – rodzaj przetrwalników występujący u nitkowatych form sinic i u niektórych innych glonów, żyjących w szybko zmieniających się warunkach. W niesprzyjających warunkach środowiska (np. przy zbyt niskiej temperaturze lub braku wody) komórki tych glonów zamieniają się różnego rodzaju przetrwalniki (akinety, hypnospory, hypnoscyty).

Wikipedia

akinetyczny

→ akineza

SJP.pl

Patrz:
akineza

akineza

akinezja;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl

Akinezja, akineza – objaw chorobowy przejawiający się zubożeniem ruchowym lub całkowitym bezruchem. Występuje m.in. u chorych na chorobę Parkinsona. Szczególnie zauważalne jest w akinezji zubożenie ruchów mimicznych twarzy (tzw. „maskowatość twarzy”, amimia). Czasami towarzyszą jej bradylalia (spowolnienie mowy) oraz mikrografia (pisanie małymi literami).

Wymuszona akineza występuje u niektórych zwierząt, jako mechanizm obronny, np. u dydelfów czarnouchych.

Wikipedia

akinezja

akineza;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl

Akinezja, akineza – objaw chorobowy przejawiający się zubożeniem ruchowym lub całkowitym bezruchem. Występuje m.in. u chorych na chorobę Parkinsona. Szczególnie zauważalne jest w akinezji zubożenie ruchów mimicznych twarzy (tzw. „maskowatość twarzy”, amimia). Czasami towarzyszą jej bradylalia (spowolnienie mowy) oraz mikrografia (pisanie małymi literami).

Wymuszona akineza występuje u niektórych zwierząt, jako mechanizm obronny, np. u dydelfów czarnouchych.

Wikipedia

akira

japońskie imię męskie

SJP.pl

Akira (jap. アキラ) – manga autorstwa Katsuhiro Ōtomo, publikowana w magazynie „Shūkan Young Magazine” wydawnictwa Kōdansha od 20 grudnia 1982 do 25 czerwca 1990.

Na podstawie mangi powstał pełnometrażowy film anime, którego premiera odbyła się w 1988 roku. Ponadto planowany jest aktorski film live action, którego próby jego produkcji podejmowano kilkukrotnie, jednak wciąż nie wiadomo, kiedy powstanie i kiedy odbędzie się jego premiera.

Wikipedia

akita

rasa psa domowego pochodząca z Japonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. każda z dwóch ras psów: akita inu i akita amerykańska;

(1.2) pies jednej z ras akita (1.1)

Wiktionary

- Akita – miasto w Japonii w Prefekturze Akita

- Akita – prefektura w Japonii

- Akita – dworzec kolejowy

- akita (akita inu) – japońska rasa psa

- akita amerykańska – amerykańska rasa psa

- Masami Akita – japoński kompozytor muzyki noise

Wikipedia

akka

1. rodzaj roślin z rodziny mirtowatych;
2. akka Sellowa - ciepłolubna roślina drzewiasta z rodziny mirtowatych; fejhoa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Wiktionary

Akka (hebr. ‏עכו‎, Akko; arab. ‏عكا‎, Akka; ang. Akko; w językach zachodnioeuropejskich na ogół zwane Akra, fr. Saint-Jean-d’Acre) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zespół zabytków Akki jest od 2001 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

(1.1) Czytałem o Akce w jakimś starym polskim przewodniku.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akkański

Wiktionary

akkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akką, dotyczący Akki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ruszyli oni czym prędzej na północ, uprzednio pożyczywszy siedem tysięcy bizantów akkańskich i tysiąc bizantów jerozolimskich na sfinansowanie kampanii.

(1.1) Dłoń z pucharkiem wskazała wody przystani akkańskiej, na której unosiło się zaledwie kilka drobnych łodzi rybackich.

(1.1) Wenecja i Genua prowadziły między sobą niewypowiedzianą wojnę na wyniszczenie o porty Lewantu, zaś szpitalnicy i templariusze od dawna pozostawali w ostrym politycznym sporze o zyski z akkańskiego handlu.

(1.1) Dwa lata później zdobyta została Akka, stolica kadłubowego Królestwa Akkańskiego, ostatnia już placówka Franków na Bliskim Wschodzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akka ż.

Wiktionary

aklamacja

przyjęcie czegoś jednomyślnie, bez głosowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jednogłośny wybór, uznanie czegoś

(1.2) daw. obyczajowy powitalny okrzyk ku czci wysoko postawionych osób

Wiktionary

Aklamacja (łac. acclamatio z ad „do, z” i clamo „wołam”; consensus ordinum „zgoda stanów”) – sposób przyjęcia ustawy lub wniosku w demokratycznych organach władzy ustawodawczej.

Wniosek zostaje przyjęty poprzez aklamację, gdy zostaje zaakceptowany jednomyślnie przez całe zgromadzenie bez organizowania głosowania (może zostać poparty okrzykami lub oklaskami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powtórnie wybrano ją przez aklamację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaklãˈmat͡sʲja, AS: aklãmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamacyjny

dotyczący aklamacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aklamacją, dotyczący aklamacji, wyrażony przez aklamację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

Wiktionary

aklamować

witać, powitać okrzykiem; uznawać, uznać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. witać okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. witanie okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklasowy

nienależący do żadnej klasy społecznej; bezklasowy

SJP.pl

aklimacja

naturalna reakcja organizmu na nietypowe dla niego (np. sztucznie stworzone) warunki

SJP.pl

Aklimatyzacja – rodzaj adaptacji; spowodowane zmianą miejsca pobytu, zachodzące w naturalnych warunkach, przystosowanie się do nowych dla danego organizmu warunków klimatycznych. W zakres aklimatyzacji wchodzą przystosowania do klimatu, czasu i wysokości. Przystosowanie zachodzące w warunkach laboratoryjnych, do sztucznie wytwarzanych warunków, nazywamy aklimacją.

Wikipedia

aklimatyzacja

przystosowywanie, przyzwyczajanie się do panujących warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

(1.2) przen. przystosowanie się do nowej sytuacji

Wiktionary

Aklimatyzacja – rodzaj adaptacji; spowodowane zmianą miejsca pobytu, zachodzące w naturalnych warunkach, przystosowanie się do nowych dla danego organizmu warunków klimatycznych. W zakres aklimatyzacji wchodzą przystosowania do klimatu, czasu i wysokości. Przystosowanie zachodzące w warunkach laboratoryjnych, do sztucznie wytwarzanych warunków, nazywamy aklimacją.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzacyjny

dotyczący aklimatyzacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z aklimatyzacją, dotyczący aklimatyzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

Wiktionary

aklimatyzować

1. przystosowywać (rzadziej przystosować) organizm do panujących warunków;
2. aklimatyzować się - o organizmie lub przenośnie o kimś: przyzwyczajać się (rzadziej przyzwyczaić się), przystosowywać się (rzadziej przystosować się) do panujących warunków

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. przystosowywać organizm do odmiennych warunków otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany aklimatyzować się (dk. brak)

(2.1) biol. o organizmie: przystosowywać się do odmiennych warunków otoczenia

(2.2) rzad. przen. dostosowywać się do nowej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostosowywanie się do nowych warunków lub sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklina

linia łącząca na mapie geograficznej miejsca, w których odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. linia łącząca na mapie miejsca, gdzie odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru;

Wiktionary

Aklina lub inaczej równik magnetyczny – jedna z izoklin, czyli umownych linii na powierzchni Ziemi lub na mapie specjalnej-geofizycznej, łączących punkty o jednakowej inklinacji magnetycznej (o jednakowym nachyleniu magnetycznym); nazwa „aklina” odnosi się do izokliny, dla której inklinacja jest równa 0°.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) równik magnetyczny

Wiktionary

akme

1. według starożytnych Greków: okres najwyższego rozkwitu władz intelektualnych, przypadający u ludzi mniej więcej czterdziestoletnich, umożliwiający ustalenie przybliżonej daty działalności autorów mniej znanych
2. książkowo: szczyt lub punkt krytyczny czegoś: życia, dziejów, choroby itd.

SJP.pl

Akme (stgr. ἀκμή – ostrze, szczyt, punkt kulminacyjny) – pojęcie używane w piśmiennictwie starożytnej Grecji na oznaczenie punktu kulminacyjnego, rozkwitu, okresu najpełniejszego rozwoju czy szczytu działalności .

Wikipedia

akmeista

przedstawiciel akmeizmu, poeta tworzący w duchu akmeizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel, zwolennik akmeizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Acumen stał się ważnym pojęciem dla rosyjskich akmeistów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fż. akmeistka ż.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistka

przedstawicielka akmeizmu, poetka tworząca w duchu akmeizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka, zwolenniczka akmeizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fm. akmeista mos.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistyczny

dotyczący akmeizmu lub akmeistów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z akmeizmem, dotyczący akmeizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeista mos., akmeistka ż., akmeizm mrz.

Wiktionary

akmeizm

kierunek w poezji rosyjskiej pierwszej połowy międzywojnia, głoszący odwrót od symbolicznej i mistycznej poezji, nawołujący do ukazywania w utworach piękna realnego świata za pomocą prostego języka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

Wiktionary

Akmeizm (od akme, gr. akmḗ „szczyt, wyższy stopień czegoś, pora rozkwitu”; także adamizm, klaryzm) – modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na lata 1912–1932, odmiana neoklasycyzmu. Wyszedł on od krytyki symbolizmu przeprowadzonej przez młodych twórców z istniejącej w latach 1911–1914 grupy „Cech poetów”. Inicjatorem powstania ruchu był Nikołaj Gumilow, a głównymi jego przedstawicielami byli Osip Mandelsztam, Anna Achmatowa, Michaił Kuzmin, Siergiej Gorodiecki. Głównym organem akmeistów było czasopismo „Apollon”.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akmeista mos., akmeistka ż.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adamizm, klaryzm

Wiktionary

akmolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akmołą, dotyczący Akmoły (współcz. Astana)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akmoła ż.

Wiktionary

akmon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brzeg był pokryty akmonami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakmɔ̃n, AS: akmõn

Wiktionary

akognitywizm

pogląd etyczny zakładający nieistnienie obiektywnych wartości etycznych i moralnych, uznający je za wynikające z jednostkowego bądź zbiorowego przeświadczenia; nonkognitywizm, antykognitywizm

SJP.pl

akolada

klamra łącząca większą ilość pięciolinii w utworach na wiele głosów, instrumentów lub na dwie ręce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. druk. pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;

Wiktionary

- Akolada (muzyka)

- Akolada (ceremonia)

- Akolada (masoneria)

- Akolada (Chór Kameralny „Akolada”)

Wikipedia

akolita

1. kleryk z nadanym czwartym, ostatnim z niższych święceń kapłańskich (mający m.in. prawo do udzielania komunii);
2. dawniej: ministrant biorący udział w uroczystej liturgii;
3. rzadko: przenośnie o czyimś stronniku, popleczniku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. osoba, której udzielono posługi akolitatu;

(1.2) książk. czyjś stronnik, poplecznik, towarzysz

Wiktionary

Akolita (z greckiego ἀκόλουθος „akólouthos” – „towarzyszący, idący za kimś” lub ἀκολουθέω „akóloutheo” – „iść za kimś, naśladować, towarzyszyć”) – chrześcijanin ustanowiony do pomocy kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu liturgii.

Niekiedy, zważywszy na okoliczności, dopuszcza się do służby przy ołtarzu inne osoby świeckie, niebędące ustanowionymi przez władzę kościelną (ministrantów). Wówczas akolitom powierza się troskę o prawidłowe przygotowanie tych osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babcię Józię odwiedził ksiądz z Panem Jezusem, któremu towarzyszył akolita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔˈlʲita, AS: akolʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akolitat m., akolitka ż.

:: fż. akolitka ż.

przym. akolicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posługujący

Wiktionary

akolitat

obrzęd ustanowienia kogoś akolitą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. jedna ze współczesnych posług w Kościele;

(1.2) kośc. obrzęd ustanowienia akolity

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prowincjał udzielił posługi akolitatu dwunastu klerykom.

(1.2) Rodzice przyjechali na akolitat swojego syna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akolita m., akolitka ż.

Wiktionary

akolitka

świeca trzymana przez akolitę

SJP.pl

akolut

doświadczenie zmysłowe

SJP.pl

akomodacja

1. w fizjologii: przystosowanie się układu optycznego oka do wyraźnego widzenia z danej odległości;
2. w psychologii: doskonalenie natury poznawczej pod wpływem nowych doświadczeń;
3. w językoznawstwie: zmiana brzmienia głoski w wyniku wymowy razem z głoskami ją otaczającymi (np. "w" w "ławka" wymawiane jako "f")

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

(1.2) przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej

(1.3) dostosowanie warunków oferty zakwaterowania

(1.4) jęz. formalne podporządkowanie się podrzędnika wymogom nadrzędnika;

(1.5) psych. zmiana istniejących lub tworzenie nowych struktur poznawczych w celu przystosowania się do nowych warunków środowiska;

Wiktionary

Akomodacja (łac. accommodatio czyli przystosowanie) – umiejętność dostosowania istniejącego układu do panujących warunków;

- akomodacja oka – nastawność oka,

- akomodacja magnetyczna – ustalenie stanu ferromagnetyka,

- akomodacja (psychologia) – dostosowanie struktury poznawczej,

- akomodacja (religioznawstwo) – dostosowanie nauk religijnych do mentalności odbiorców,

- akomodacja (turystyka) – dostosowanie warunków oferty zakwaterowania,

- akomodacja składniowa (gramatyka opisowa) – przystosowanie kategorialne danych wyrazów do innych w zdaniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mɔˈdat͡sʲja, AS: akõmodacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. akomodować

rzecz. akomodowanie n.

przym. akomodacyjny

Wiktionary

akomodacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akomodacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. akomodacyjny

przysł. akomodacyjnie

Wiktionary

akomodacyjny

dotyczący akomodacji (np. zdolności akomodacyjne oka; zmiany akomodacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. psych. zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacyjność ż., akomodacja ż., akomodowanie n., zakomodowanie n.

czas. akomodować ndk., zakomodować dk.

Wiktionary

akomodować

1. w fizjologii: przystosować, przystosowywać układ optyczny oka do wyraźnego widzenia z danej odległości;
2. w psychologii: udoskonalić, doskonalić naturę poznawczą pod wpływem nowych doświadczeń; 3 w językoznawstwie: zmienić, zmieniać brzmienie głoski w wyniku wymowy razem z głoskami ją otaczającymi (np. "w" w "ławka" wymawiane jako "f")

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. o układzie optycznym oka: przystosowywać się do wyraźnego widzenia z różnej odległości

(1.2) daw. odpowiadać, zadowalać, przystosowywać

czasownik zwrotny niedokonany akomodować się (dk. brak)

(2.1) daw. podporządkowywać się, stosować się, harmonizować z czymś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacja ż., akomodowanie n.

przym. akomodacyjny

Wiktionary

akomodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. przystosowywanie się układu optycznego oka do wyraźnego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnej odległości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacja ż.

czas. akomodować

przym. akomodacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akomodacja

Wiktionary

akompaniament

1. partia instrumentalna w utworze muzycznym, towarzysząca głównej partii wykonywanej przez głos solowy lub zespół; także: wykonywanie takiej partii instrumentalnej;
2. przenośnie o czymś (głównie o dźwiękach) co towarzyszy czemuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrumentalne tło głównej partii;

(1.2) muz. wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi

(1.3) przen. głosy i dźwięki będące tłem do czegoś

Wiktionary

Akompaniament – partia instrumentalna, która jest tłem wątku melodycznego. Akompaniament to również sposób gry na instrumencie, polegający na budowaniu tła dla partii danego instrumentu solowego lub głosu według schematu (najczęściej poprzez wybijanie rytmu lub dodanie akordów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jest to pieśń na dwa głosy z akompaniamentem muzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt, AS: akõmpãńãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

czas. akompaniować

rzecz. akompaniator, akompaniatorka, akompaniowanie

Wiktionary

akompaniamentowy

przymiotnik

(1.1) muz. rzad. dotyczący akompaniamentu; służący za akompaniament

Wiktionary

akompaniator

osoba, która akompaniuje (wykonuje, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. wykonawca akompaniamentu

Wiktionary

Akompaniament – partia instrumentalna, która jest tłem wątku melodycznego. Akompaniament to również sposób gry na instrumencie, polegający na budowaniu tła dla partii danego instrumentu solowego lub głosu według schematu (najczęściej poprzez wybijanie rytmu lub dodanie akordów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr, AS: akõmpãńator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniament m., akompaniowanie n.

:: fż. akompaniatorka ż.

czas. akompaniować ndk.

Wiktionary

akompaniatorka

→ akompaniator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wykonawczyni akompaniamentu

Wiktionary

Patrz:
akompaniator
Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãɲaˈtɔrka, AS: akõmpãńatorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniament m., akompaniowanie n.

:: fm. akompaniator m.

czas. akompaniować

Wiktionary

akompaniować

wykonywać, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) …pani Ewelina siedząc przy fortepianie akompaniowała grze słynnego wiolonczelisty…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲɔvat͡ɕ, AS: akõmpãńovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniator m., akompaniatorka ż., akompaniament m., akompaniowanie n.

Wiktionary

akompaniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wykonywanie akompaniamentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akompaniowanie tak nadpobudliwemu wokaliście jest pełne niespodzianek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ, AS: akõmpãńovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. akompaniować

rzecz. akompaniament m., akompaniator m., akompaniatorka ż.

Wiktionary

akond

perski duchowny zajmujący się sprawami prawnymi; achund

SJP.pl

akonit

trująca bylina z rodziny jaskrowatych, mająca zastosowanie w farmacji; tojad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. tojad.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|tojad.

* niemiecki: (1.1) Akonit n.

źródła.

== akonit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akonit, tojad

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkɔ̃ɲit, AS: akõńit

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|tojad.

* niemiecki: (1.1) Akonit n.

źródła.

== akonit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akonit, tojad

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akonitowy

→ akonit

SJP.pl

Patrz:
akonit

akonityna

silnie trujący związek organiczny z grupy alkaloidów występujący w bulwach akonitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

Wiktionary

Akonityna – organiczny związek chemiczny, alkaloid o złożonej budowie chemicznej. Jest jedną z najsilniejszych trucizn roślinnych, występuje w liściach, łodygach i korzeniach tojadu mocnego (Aconitum firmum).

Akonityna łatwo wchłania się przez skórę i błony śluzowe, większe dawki mogą wywołać porażenie ośrodka oddechowego, a podawanie sodu zwiększa toksyczność akonityny. Dawka śmiertelna wynosi około 3 mg akonityny, około 2 gramy surowca roślinnego oraz około 20 ml nalewki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie istnieje swoiste antidotum na zatrucie akonityną, ale przy natychmiastowej opiece przedszpitalnej można próbować ratować pacjenta.

Wiktionary

akonto

zaliczka na poczet należności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. zadatek na spłatę z tytułu należności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obcinał gaże, zwlekał z rachunkami i lubił płacić akontami, o ile można najmniejszymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkɔ̃ntɔ, AS: akõnto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaliczka ż.

Wiktionary

akor

Akor – biblijna dolina, położona na północny zachód od Jerycha w pobliżu miasta Aj. Współcześnie jest utożsamiana z doliną Al-Bukaja. Według Księgi Jozuego (Joz 7,24–26) w Akor został ukamienowany Akan.

Wikipedia

akord

1. w muzyce: współbrzmienie co najmniej trzech różnych dźwięków;
2. system płacy, w którym (w najprostszej wersji) jest ona uzależniona od wykonanych sztuk a nie od ilości przepracowanego czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

(1.2) ekon. zarz. system wynagrodzeń uzależniający je od mierzalnych skutków pracy

(1.3) przen. odznaczający się, czasem dominujący, element czegoś

Wiktionary

Akord – następstwo lub współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o różnej wysokości i nazwie.

Następstwo lub współbrzmienie kilku dźwięków oddalonych o oktawę lub jej wielokrotności nie stanowi akordu. Powoduje jedynie wzmocnienie dźwięku najniższego i wzbogacenie jego barwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na fortepianie akordy gra się zazwyczaj lewą ręką.

(1.2) Robotnicy niezadowoleni są z akordu, gadają, żeby przywrócić dniówki.

(1.4) Cyprowy akord buduje się w oparciu o harmonię trzech kluczowych składników: mchu dębowego, labdanum i bergamotki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakɔrt, AS: akort

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordyka ż., akordnik m., akordowiec m.

przym. akordowy

przysł. akordowo

Wiktionary

akordeon

instrument muz.; idiofon języczkowy (dęty), rodzaj harmonii ręcznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Wiktionary

Akordeon (fr. accordéon) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów bądź idiofonów dętych (patrz niżej). Jest rodzajem harmonii, opartym na stroikach przelotowych. Prąd powietrza wytworzony przez ręcznie poruszany miech, wprawiając w drganie stroik wywołuje dźwięk. Początkowo działał przy użyciu miechów nożnych, które z czasem zostały zastąpione przez miech ręczny. Instrument ten z prawej strony ma klawiaturę klawiszową (lub guziki w przypadku akordeonu guzikowego), a z lewej guziki (dźwięki basowe, akordy) oraz – choć nie zawsze – manuał melodyczny zwany barytonem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek gra wieczorami na akordeonie i nie daje spać sąsiadom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrˈdɛɔ̃n, AS: akordeõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeonista mos., akordeonistka ż.

:: zdrobn. akordeonik mrz.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyja; symbol. acc; żart. kaloryfer

Wiktionary

akordeonik

zdrobnienie od: akordeon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akordeon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akordeon, lecz tylko mały akordeonik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

przym. akordeonowy

Wiktionary

akordeonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam naszemu synowi akordeon, to może zechce zrezygnować ze studiów psychologicznych i zostanie akordeonistą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista, AS: akordeõńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fż. akordeonistka ż.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) harmonista

Wiktionary

akordeonistka

→ akordeonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

Wiktionary

Patrz:
akordeonista
Przykłady

(1.1) Wszyscy znają piosenkę o wiolonczelistce, a czy jest też jakaś piosenka o akordeonistce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka, AS: akordeõńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fm. akordeonista m.

przym. akordeonowy

Wiktionary

akordeonowy

związany z akordeonem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący akordeonu, związany z akordeonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m., akordeonista mos., akordeonistka ż., akordeonik mrz.

Wiktionary

akordnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. robotnik pracujący na akord

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. akordowiec

Wiktionary

akordowiec

osoba pracująca na akord

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik pracujący na akord, otrzymujący wynagrodzenie w systemie akordowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwara. akordnik

Wiktionary

akordowo

przysłówek

(1.1) ekon. w sposób akordowy, uzależniony od ilości wykonanej pracy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

przym. akordowy

Wiktionary

akordowy

1. związany z akordem (w znaczeniu systemu płacy), np. akordowi robotnicy;
2. związany z akordem (w znaczeniu współbrzmienia dźwięków), np. akordowy akompaniament

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z akordami

(1.2) ekon. związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

przysł. akordowo

Wiktionary

akordyka

dział harmonii zajmujący się akordami, ich funkcją i budową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dział harmonii badający budowę i łączenie akordów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

akordzik

zdrobnienie od akord

SJP.pl

akordzista

środowiskowo: osoba uzależniona od wielu substancji psychoaktywnych; politoksykoman

SJP.pl

akowiec

członek AK (Armii Krajowej); AK-owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz Armii Krajowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te lektury dały mi wtedy dość dobre wyobrażenie o tym, czym był sowiecki komunizm, ale duży wpływ miał też na mnie mąż mojej stryjecznej siostry - akowiec z Wileńszczyzny.

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. AK-owiec mos.

przym. akowski, AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. AK-owiec

Wiktionary

akowski

przymiotnik od: AK (Armia Krajowa); AK-owski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AK, należący do AK (Armii Krajowej)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. akowiec mos., AK-owiec mos.

przym. AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AK-owski

Wiktionary

akr

anglosaska jednostka miary powierzchni, wynosząca 4046,86 metrów kwadratowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anglosaska jednostka powierzchni gruntów, równa ok. 4047 m^2;

Wiktionary

Akr (ang. acre) – jednostka miary powierzchni gruntów używana w krajach anglosaskich.

Był to obszar, który mógł zostać zaorany przez pług zaprzęgnięty w parę wołów w ciągu jednego dnia.

- 1 akr = 4046,8564224 metra kwadratowego

- 1 akr = 0,40468564224 hektara

- 1 akr = 40,468564224 ara

- 1 akr = 4840 jardów kwadratowych (co wynosi około 3/4 morgi polskiej).

- 1 akr = 43560 stóp kwadratowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Burj Dubai jest centralnym punktem ogromnej inwestycji zajmującej dwa kilometry kwadratowe, która obejmuje kilkanaście hoteli, […], 6 akrów parków, kilkadziesiąt wieżowców mieszkalnych […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akr̥, AS: akr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. akrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót ac

Wiktionary

akra

anglosaska jednostka miary powierzchni, wynosząca 4046,86 metrów kwadratowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Ghany;

(1.2) geogr. hist. starożytne miasto na Krymie;

(1.3) geogr. hist. jerozolimska twierdza Seleucydów w II w. p.n.e. w Jerozolimie;

Wiktionary

Akra (ang. Accra) – stolica, największe miasto i główny port Ghany, siedziba dystryktu stołecznego, położona nad Zatoką Gwinejską. Największy ośrodek gospodarczy i naukowo-kulturalny kraju. Przemysł głównie spożywczy, drzewny i meblarski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Akrze mieszka prawie dwa miliony osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakra, AS: akra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akryjczyk mos., akryjka ż.

przym. akryjski

Wiktionary

akrania

wada rozwojowa polegająca na całkowitym lub częściowym braku kości czaszki

SJP.pl

Akrania, bezczaszkowie – letalne zaburzenie rozwojowe polegające na niewykształceniu kości pokrywy czaszki. Występuje zazwyczaj razem z anencefalią (bezmózgowiem).

Wikipedia

akrasia

[czytaj: akrasja] brak samokontroli, działanie wbrew własnemu osądowi

SJP.pl

akratofor

zbiornik ciśnieniowy otoczony płaszczem chłodzącym; wykorzystywany w przemyśle spożywczym

SJP.pl

akrecja

spadanie rozproszonej materii na powierzchnie gwiazdy

SJP.pl

- akrecja (astronomia)

- Akrecja (meteorologia)

- akrecja (biologia)

- akrecja (finanse)

- akrecja (prawo)

Wikipedia

akrecyjny

dotyczący akrecji

SJP.pl

akredytacja

1. oficjalne upoważnienie dla dyplomaty (pełnienie obowiązków przy rządzie państwa) lub dziennikarza (pełnienie obowiązków w organizacjach, instytucjach, przy festiwalach, wydarzeniach sportowych itp.);
2. w szkolnictwie wyższym: sprawdzenie poziomu nauczania danej jednostki i wydanie na tej podstawie przez komisję państwową oficjalnego dokumentu, upoważniającego tę jednostkę do nauczania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

Wiktionary

Akredytacja (z fr. accréditer, „upełnomocnić”) – udzielenie pełnomocnictwa.

Ogólnie termin akredytacja oznacza postępowanie, w którym upoważniona jednostka wydaje oświadczenie, że określony podmiot jest kompetentny do wykonywania określonych zadań. Wiąże się to z inspekcją dotyczącą postępowania i jakości usług wykonywanych przez akredytowany podmiot.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otrzymanie akredytacji zobowiązuje do bezstronnej, obiektywnej obsługi prasowej urzędu prezydenta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowanie n., akredytowany mos.

czas. akredytować

przym. akredytacyjny

Wiktionary

akredytacyjny

dotyczący akredytacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. adm. związany z akredytacją, dotyczący akredytacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

przym. akredytowany

Wiktionary

akredytować

1. udzielić (udzielać) akredytacji (oficjalne upoważnić dyplomatę lub dziennikarza do pełnienia funkcji w danym miejscu);
2. w szkolnictwie wyższym: dokonać (dokonywać) akredytacji (sprawdzić poziom nauczania danej jednostki i wydać na tej podstawie oficjalny dokument, upoważniający tę jednostkę do nauczania)

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) udzielać akredytacji

(1.2) daw. poręczać, potwierdzać

czasownik zwrotny niedokonany lub dokonany akredytować się

(2.1) dokonywać akredytacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wybory prezydenckie w Rosji akredytowano około 100 międzynarodowych obserwatorów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż., akredytowanie n.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upełnomocniać, autoryzować, upoważniać

Wiktionary

akredytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|akredytować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

Wiktionary

akredytowany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba, na imię której wydano akredytywę

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: akredytować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytacja ż., akredytowanie n.

czas. akredytować dk./ndk.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

akredytywa

1. forma bezgotówkowych rozliczeń, w której bank dłużnika wyodrębnia określoną kwotę z jego środków i wypłaca ją wierzycielowi po spełnieniu przez niego określonych warunków (np. dostarczeniu partii towarów)
2. dokument potwierdzający tę formę rozliczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

(1.2) ekon. dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1)

(1.3) ekon. polecenie wypłaty klientowi określonej sumy w banku

Wiktionary

Akredytywa – forma płatności w rozliczeniach zarówno zagranicznych, jak i w krajowych. Jest ona wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszy różnego rodzaju zwiększone ryzyko (np. związane z kontrahentem, właściwą realizacją kontraktu, jakością produktów, opóźnieniem, brakiem zapłaty), gdyż je redukuje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy zastosowaniu akredytywy niekumulatywnej część plafonu może zostać niewykorzystana, jeśli nie wszystkie nawiązki będą wykorzystane w pełnej wysokości.

Wiktionary

akritarchy

Acritarcha, akritarchy, akrytarchy – grupa bardzo drobnych (zwykle 0,01–0,5 mm), jednokomórkowych skamieniałości, o ścianach zbudowanych z substancji organicznej i nieustalonej przynależności systematycznej. R. Buick jako element definicji podaje, ze muszą mieć minimum 50 mikrometrów (0,05 mm), według M. Jachowicz akritarchy mają maksymalnie 5 mm.

Wikipedia

akroamatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) eduk. polegający na słownym przekazywaniu uczniom wiedzy w formie gotowej do przyswojenia

Wiktionary

akrobacja

ćwiczenie sportowe lub cyrkowe wymagające znacznych umiejętności oraz wysokiej sprawności fizycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) widowiskowe ćwiczenie, często niebezpieczne, które wymaga wielkiej sprawności;

(1.2) zob. akrobatyka.

Wiktionary

- akrobacje – ćwiczenia gimnastyczne wykonywane w ramach akrobatyki; zobacz też ekwilibrystyka

- akrobacja lotnicza

- akrobacje rowerowe

- akrobacje powietrzne na desce

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałeś jakie akrobacje robili ci magicy na swoich motorach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przym. akrobatyczny, akrobacyjny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ewolucja

Wiktionary

akrobacyjny

dotyczący akrobacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akrobacją, dotyczący akrobacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż.

Wiktionary

akrobata

1. artysta cyrkowy;
2. wykonawca akrobacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. kuglarz.

Wiktionary

- akrobata – osoba wykonująca akrobacje, ekwilibrysta

- akrobata (kuglarz) – Terathopius ecaudatus, gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae)

- Akrobata – stalowa rzeźba, autorstwa polskiego artysty Dariusza Fodczuka

Zobacz też

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) kilku chybionych akrobatów skacze przez ławki i usiłuje chodzić na rękach, jeden gra na grzebieniu, dwóch rzuca w siebie papierowymi strzałami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔˈbata, AS: akrobata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatyka ż., akrobacja ż., akrobatkowate lm nm.

:: fż. akrobatka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatka

→ akrobata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Acrobates|Desmarest|ref=tak., niewielki torbacz z rodziny akrobatkowatych, wyposażony w błonę lotną, zamieszkujący lasy eukaliptusowe na wschodnim wybrzeżu Australii;

Wiktionary

Akrobatka (Acrobates) – rodzaj ssaków z rodziny akrobatkowatych (Acrobatidae).

Wikipedia

Patrz:
akrobata
Przykłady

(1.1) Nie była ani tancerką, ani śpiewaczką, lecz popisywała się, jako akrobatka i mimiczka.

(1.2) Niedawne badania morfologiczne i molekularne ujawniły dwa dobrze zróżnicowane gatunki akrobatek, które w dużym stopniu pokrywają się geograficznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatyka ż., akrobatkowate lm nm.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) zwierzę

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatyka ż., akrobatkowate lm nm.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|akrobata|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|akrobata.

* białoruski: (1.1) акрабатка ż.

* bułgarski: (1.1) акробатка ż.

* esperanto: (1.1) akrobatino

* francuski: (1.1) acrobate ż.

* hiszpański: (1.1) acróbata ż.

* kaszubski: (1.1) akrobatka ż.

* kataloński: (1.1) acròbata ż.

* litewski: (1.1) akrobatė ż.

* niemiecki: (1.1) Akrobatin ż.

* portugalski: (1.1) acrobata ż.

* rosyjski: (1.1) акробатка ż.

* słowacki: (1.1) akrobatka ż.

* ukraiński: (1.1) акробатка ż.

* węgierski: (1.1) akrobatanő

* włoski: (1.1) acrobata ż.; (1.2) acrobata m.

źródła.

== akrobatka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) akrobatka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akrobatki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Acrobatidae|Aplin|ref=tak., rodzina nadrzewnych torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akrobatki preferują lasy eukaliptusowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatka ż.

Wiktionary

akrobatkowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Acrobatidae|K.P. Aplin|ref=tak., rodzina małych torbaczy nadrzewnych z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie spośród akrobatkowatych prowadzą nocny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatycznie

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób akrobatyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znaki czasu obecnego zaiste inaczej należy tłumaczyć, niż chce mędrkujący sceptycyzm, żonglujący akrobatycznie kulami myśli i czyhający na poklask tłumu!! — — —

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż., akrobatkowate lm nm.

przym. akrobatyczny

Wiktionary

akrobatyczny

1. związany z akrobatyką (akrobacją);
2. przenośnie: polegający na sprycie i zręczności; cyrkowy, karkołomny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatyka

sztuka cyrkowa lub dziedzina sportu obejmująca wykonywanie akrobacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

(1.2) wyjątkowa zręczność w postępowaniu związanym z ryzykiem

Wiktionary

Akrobatyka (gr. akrobateo – „stąpać po krawędzi, wspinać się”, akra – „najdalszy”, bateo lub pateo – „pokrywać”) – ewolucje cielesne o dużym stopniu trudności, które wykraczają poza przeciętne ludzkie umiejętności. Akrobatyka nie stanowi sportu, a określa rodzinę sportów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrocyjanoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan niebolesnej sinicy obwodowej, bez zaburzeń czucia

Wiktionary

Akrocyjanoza – niegroźne zaburzenie naczynioworuchowe polegające na stałym zaczerwienieniu palców w wyniku skurczu arterioli skóry, w wyniku czego przepływ krwi przez naczynia włosowate jest zwolniony, a z hemoglobiny uwalnia nadmierna ilość tlenu. Skóra ma zabarwienie sinopurpurowe, jest chłodniejsza. Od objawu Raynauda odróżnia się brakiem charakterystycznej sekwencji objawów i brakiem bolesności . Nie wymaga leczenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akrocyjanoza jest widoczna na obwodowych częściach ciała, takich jak ręce, stopy, palce, nos czy uszy.

Wiktionary

akrodynia

wzmożona pobudliwość nerwowa u dzieci, wywołująca m.in. podwyższone ciśnienie i zaczerwienienie dłoni i nosa

SJP.pl

Akrodynia (Choroba Seltera, Feera i Swifta) – zespół chorobowy wieku wczesnego dzieciństwa, charakteryzujący się wzmożoną pobudliwością nerwową, rozdrażnieniem, apatią i nadmiernym ślinieniem.

Przyczyną tej choroby jest prawdopodobny kontakt małego dziecka ze związkami rtęci (zatrucie rtęcią). Charakterystycznymi objawami wskazującymi na tę chorobę jest zaczerwienienie rąk i nosa, występuje nadmierne pocenie się, ciśnienie w krwi jest podwyższone.

Wikipedia

akrofobia

chorobliwy lęk przed miejscami usytuowanymi bardzo wysoko, obawa przed przebywaniem w takich miejscach; lęk wysokości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk wysokości;

Wiktionary

Akrofobia, potocznie lęk wysokości (stgr. ἄκρος – szczyt) – lęk przed przebywaniem na dużej wysokości i przed spadnięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Most wiszący kołysze się niebezpiecznie w tę i z powrotem, a dla tych z nas, którzy cierpią na akrofobię, która jest wyrafinowanym słowem na lęk wysokości, poruszanie się w powietrzu na wysokości 15 metrów stanowi pewne wyzwanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔˈfɔbʲja, AS: akrofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lęk wysokości

Wiktionary

akroleina

związek organiczny, najprostszy aldehyd nienasycony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. trująca, drażniąca ciecz, najprostszy aldehyd nienasycony;

Wiktionary

Akroleina – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Najprostszy możliwy aldehyd nienasycony; jak wszystkie tego rodzaju aldehydy, jest stosunkowo nietrwały. Niewielkie ilości kwasu lub zasady powodują jej gwałtowną polimeryzację do poliakroleiny.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) akrylaldehyd, aldehyd akrylowy, aldehyd allilowy, propenal

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akroleinowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Akrolein. etym2|łac|acer|ācer|oleo|oleō.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acrolein

* baskijski: (1.1) akroleina

* francuski: (1.1) acroléine ż.

* hiszpański: (1.1) acroleína ż.

* niemiecki: (1.1) Acrolein n., Akrolein n.

* rosyjski: (1.1) акролеи́н m.

* słowacki: (1.1) akroleín m.

* włoski: (1.1) acroleina ż.

źródła.

== akroleina (język baskijski.) ==

thumb|akroleina (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. akroleina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akroleinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akrylaldehyd, aldehyd akrylowy, aldehyd allilowy, propenal

Wiktionary

akrolit

w sztuce starożytnej Grecji: posąg wykonany z co najmniej dwóch materiałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. staroż. w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

Wiktionary

Akrolit (stgr. ἀκρόλιθος akrolithos od akro – skrajny i lithos – kamień) – starożytny posąg kultowy wykonany z różnorodnych materiałów.

Nazwą tą określano statuy wykonane archaiczną techniką łączenia dwóch odmiennych materiałów, najczęściej drewna z kamieniem lub kamienia z brązem. Częstą praktyką było wykonywanie głowy i kończyn posągu (nieokrytych części ciała) z marmuru lub innego kamienia (wapienia), a korpusu z drewna polichromowanego albo obitego blachą (złotą lub brązową). Dodatkowo rzeźby te często odziewano w długie, ozdobne szaty, podobnie jak praktykuje się to dotychczas ze statuami i figurami religijnymi w niektórych katolickich krajach południowej Europy (Hiszpania, Włochy).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkrɔlʲit, AS: akrolʹit

Wiktionary

akromegalia

choroba spowodowana nadmierną produkcją hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

Wiktionary

Akromegalia (łac. acromegalia) – choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (somatotropiny) przez hormonalnie czynnego gruczolaka komórek kwasochłonnych przedniego płata przysadki mózgowej. Akromegalia występuje u osób dorosłych, u których skończony został proces wzrastania kości, a nasady kości długich uległy mineralizacji i zrośnięciu. U dzieci i młodzieży nadmiar hormonu wzrostu powoduje gigantyzm, odróżniający się od akromegalii nadmiernym wzrostem kości długich.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|acromegalia. etym|grec|ἄκρον|μέγας. (ákron + mégas) → kończyna + duży

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acromegaly

* baskijski: (1.1) akromegalia

* białoruski: (1.1) акрамегалія ż.

* bułgarski: (1.1) акромегалия ż.

* czeski: (1.1) akromegalie

* francuski: (1.1) acromégalie ż.

* hiszpański: (1.1) acromegalia ż.

* niderlandzki: (1.1) acromegalie

* niemiecki: (1.1) Akromegalie ż.

* portugalski: (1.1) acromegalia ż.

* rosyjski: (1.1) акромегалия ż.

* słowacki: (1.1) akromegália ż.

* szwedzki: (1.1) akromegali

* ukraiński: (1.1) акромегалія ż.

* węgierski: (1.1) akromegália

* włoski: (1.1) acromegalia ż.

źródła.

== akromegalia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. akromegalia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|acromegalia. etym|grec|ἄκρον|μέγας. (ákron + mégas) → kończyna + duży

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) acromegaly

* baskijski: (1.1) akromegalia

* białoruski: (1.1) акрамегалія ż.

* bułgarski: (1.1) акромегалия ż.

* czeski: (1.1) akromegalie

* francuski: (1.1) acromégalie ż.

* hiszpański: (1.1) acromegalia ż.

* niderlandzki: (1.1) acromegalie

* niemiecki: (1.1) Akromegalie ż.

* portugalski: (1.1) acromegalia ż.

* rosyjski: (1.1) акромегалия ż.

* słowacki: (1.1) akromegália ż.

* szwedzki: (1.1) akromegali

* ukraiński: (1.1) акромегалія ż.

* węgierski: (1.1) akromegália

* włoski: (1.1) acromegalia ż.

źródła.

== akromegalia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. akromegalia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akromonogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;

Wiktionary

Akromonogram, wiersz akromonograficzny (gr. ákron = początek = monógrammos = jednoliterowy) – specyficzna odmiana utworu wierszowanego, polegająca na tym, że ostatnia litera danego wersu jest taka sama, jak pierwsza litera wersu następnego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akromonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiersz akromonograficzny

Wiktionary

akromonogramatyczny

→ akromonogram

SJP.pl

Patrz:
akromonogram

akron

najbardziej zewnętrzna część głowowa u stawonogów, z obecnymi oczami; płat przedgębowy

SJP.pl

- Akron – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Summit, z miastem Canton tworzą drugorzędny zespół miejski opodal Cleveland

Inne miejscowości w USA:

- Akron – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Hale

- Akron – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Washington

- Akron – miejscowość w stanie Ohio, w hrabstwie Summit

- Akron – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Fulton

- Akron – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Plymouth

- Akron – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola

- Akron – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Akron – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster

Wikipedia

akronim

wyraz utworzony w wyniku skrócenia grupy wyrazów, będących zwykle jakąś nazwą; skrótowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. skrótowiec;

Wiktionary

Skrótowiec, in. akronim (stgr. ἄκρος ákros „skrajny” + ὄνομα ónoma „imię, nazwa”) – słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów, powstające z pierwszych liter lub pierwszych sylab poszczególnych wyrazów. Istnieje także niewielka grupa skrótowców powstałych ze skrócenia jednego słowa. W ujęciu słowotwórczym skrótowce to specyficzna klasa derywatów (wyrazów pochodnych). Derywaty te funkcjonują zarówno w języku mówionym, jak i w postaci pisanej, co odróżnia je od skrótów sensu stricto, będących jedynie konwencjonalnym sposobem zapisu wyrazów lub ich połączeń.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akronimiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄκρος|ὄνομα. → skraj + imię

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|skrótowiec.

* bułgarski: (1.1) акроним m.

* czeski: (1.1) akronym m.

* duński: (1.1) akronym n.

* estoński: (1.1) akronüüm

* fiński: (1.1) akronyymi

* francuski: (1.1) acronyme m.

* niemiecki: (1.1) Akronym n.

* rosyjski: (1.1) акроним m.

* słoweński: (1.1) akronim m.

* ukraiński: (1.1) акронім m.

źródła.

== akronim (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akronim

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɔ̃ɲĩm, AS: akrõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

przym. akronimiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akronimiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄκρος|ὄνομα. → skraj + imię

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|skrótowiec.

* bułgarski: (1.1) акроним m.

* czeski: (1.1) akronym m.

* duński: (1.1) akronym n.

* estoński: (1.1) akronüüm

* fiński: (1.1) akronyymi

* francuski: (1.1) acronyme m.

* niemiecki: (1.1) Akronym n.

* rosyjski: (1.1) акроним m.

* słoweński: (1.1) akronim m.

* ukraiński: (1.1) акронім m.

źródła.

== akronim (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) akronim

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akronimiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od akronim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔ̃ɲĩˈmʲit͡ʃnɨ, AS: akrõńĩmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akronim

Wiktionary

akropetalny

przebiegający od dołu do góry, np. transport wody w roślinie

SJP.pl

akropol

w starożytnej Grecji: część miasta położona na wzgórzu, później ośrodek kultu religijnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w Atenach;

Wiktionary

Akropol (gr. ἀκρόπολις akrópolis, od ἄκρος akros ‘najwyższy’, ‘skrajny’ i πόλις pólis ‘miasto’) – w starożytnej Grecji osiedle, miasto lub jego część znajdująca się na wysokim wzgórzu, cytadela z pałacami i świątyniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musicie zobaczyć Akropol podczas pobytu w Grecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɔpɔl, AS: akropol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akropol m.

przym. akropolski

Wiktionary

akropolis

w starożytnej Grecji: położona na wzgórzu część miasta; akropol

SJP.pl

- Akropolis – starogreckie miasto

- Akropolis – nazwa miasta Ar w okresie rzymskim

- Akropolis – tytuł dramatu Stanisława Wyspiańskiego

- Akropolis (spektakl Teatru Laboratorium) – tytuł spektaklu w reżyserii Jerzego Grotowskiego

Wikipedia

akropolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akropolem, dotyczący Akropolu (wzgórza ateńskiego)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sokrates, którego w celi przecież licznie odwiedzano, siedział na pewno w tej z korytarzem. Kiedy spoglądał przez kraty, miał przed sobą akropolskie wzgórze, a na nim Partenon.

(1.1) Wrażenia, jakich doznaje się na widok innych ruin, są tylko słabszem (=słabszym) odbiciem tych myśli i uczuć, które rodzą się w duszy na widok zabytków akropolskich sic..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akropol mrz., akropol mrz.

Wiktionary

akrosom

swoista odmiana lizosomu, powłoka okrywająca główkę plemnika

SJP.pl

Wikipedia

akrosomalny

ciąg procesów doprowadzający do połączenia plemnika i komórki jajowej i powstania zygoty

SJP.pl

akrostych

wiersz, w którym pierwsze litery wersów tworzą wyraz lub zdanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

Wiktionary

Akrostych (gr. akróstichos od ákros – zewnętrzny, szczytowy, końcowy i stíchos – wiersz) – utwór wierszowany, w którym niektóre z kolumn liter, sylab lub wyrazów dają dodatkowo całe wyrazy, frazy lub zdania. Kolumny takie mogą być czytane w dół, w górę, lub naprzemiennie. Najczęściej takie kolumny są tworzone przez pierwsze lub ostatnie litery kolejnych wersów, lub też mogą być określane poprzez tzw. średniówkę, czyli inne elementy podziału wewnątrzwierszowego. Akrostychy można również tworzyć innymi metodami, np. wykorzystując te same elementy kolejnych zwrotek. Odmianą akrostychu jest abecedariusz, w którym kolejne wersy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu.

Wikipedia

akrostychowy

→ akrostych

SJP.pl

Patrz:
akrostych

akroter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

akroterion

ozdoba umieszczana na wierzchołku dachu lub w jego narożnikach; naszczytnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

Wiktionary

Akroterion, akroterium (naszczytnik) – terakotowa, marmurowa lub brązowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki frontonu w klasycznych budowlach greckich i rzymskich.W najwcześniejszym okresie występowania (VII w. p.n.e.) miał kształt terakotowej, kolistej tarczy, z czasem przybrał formy bardziej skomplikowane: palmety, woluty, liści akantu, trójnogów, zwierząt lub postaci mitologicznych. Postacie przedstawione na akroterionach często uzupełniały rzeźbiarskie sceny znajdujące się na tympanonach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W narożnikach frontonu umieszczono akroteriony w kształcie palmet.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naszczytnik

Wiktionary

akroterium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

Akroterion, akroterium (naszczytnik) – terakotowa, marmurowa lub brązowa dekoracja, która wieńczyła szczyt i boczne narożniki frontonu w klasycznych budowlach greckich i rzymskich.W najwcześniejszym okresie występowania (VII w. p.n.e.) miał kształt terakotowej, kolistej tarczy, z czasem przybrał formy bardziej skomplikowane: palmety, woluty, liści akantu, trójnogów, zwierząt lub postaci mitologicznych. Postacie przedstawione na akroterionach często uzupełniały rzeźbiarskie sceny znajdujące się na tympanonach.

Wikipedia

akrotiri

terytorium zależne Wielkiej Brytanii, położone na Cyprze

SJP.pl

- Akrotiri – wieś na Cyprze, podlegająca pod administrację dystryktu Limassol, położona w obszarze brytyjskiego terytorium Akrotiri

- Akrotiri − starożytne miasto na greckiej wyspie Santoryn

- Półwysep Akrotiri – półwysep w północno-zachodniej części Krety

- Akrotiri − brytyjska baza wojskowa w południowej części Cypru.

- Akrotiri i Dhekelia

- Baza lotnicza Akrotiri – baza lotnicza brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych umiejscowiona w Akrotiri

- Zatoka Akrotiri − zatoka u południowych wybrzeży Cypru na Morzu Śródziemnym

Wikipedia

akrotomofilia

dewiacja seksualna polegająca na pociągu do osób bez kończyn lub ich części

SJP.pl

Akrotomofilia (gr. akron „kończyna”, tomein „ciąć”, philein „kochać”) – rodzaj parafilii seksualnej, w której jedynym lub preferowanym sposobem osiągania satysfakcji seksualnej jest kontakt z osobami o amputowanych kończynach.

Wikipedia

akrybia

dokładność, staranność w pracy nad tekstem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokładność, pedanteria, pedantyczność, pedantyzm, rzetelność, skrupulatność, staranność, sumienność; przest. akuratność

Wiktionary

akrychina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy

Wiktionary

akrydyna

związek organiczny, występujący w smole pogazowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni

Wiktionary

Akrydyna, dibenzopirydyna – heterocykliczny, trójpierścieniowy, organiczny związek chemiczny o szkielecie węglowym antracenu, zawierający heteroatom azotu. Występuje w smole pogazowej, w postaci czystej tworzy krystaliczne igły. Używana jest do produkcji barwników (np. oranżu akrydyny) i leków (np. rywanolu) oraz w analizie chemicznej i jako wskaźnik fluorescencyjny. Jest szkodliwa, wywołuje podrażnienia błon śluzowych i egzemy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pochodne akrydyny wiążą się z kwasami nukleinowymi.

Wiktionary

akrydynowy

związany z akrydyną

SJP.pl

akryjczyk

mieszkaniec Akry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjt͡ʃɨk, AS: akryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż.

:: fż. akryjka ż.

przym. akryjski

Wiktionary

akryjka

mieszkanka Akry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Akry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjka, AS: akryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż.

:: fm. akryjczyk mos.

przym. akryjski

Wiktionary

akryjski

→ Akra (stolica Ghany)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Akry, stolicy Ghany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkrɨjsʲci, AS: akryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akra ż., akryjczyk mos., akryjka ż.

Wiktionary

akryl

tworzywo sztuczne, bezbarwna, przezroczysta masa plastyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żywica poliakrylowa

(1.2) pot. szkło akrylowe

(1.3) farba na bazie akrylu (1.1) stosowana w budownictwie, poligrafii i plastykaastyce;

(1.4) szt. technika malarska wykorzystująca farby akrylowe;

(1.5) szt. praca plastycznyastyczna wykonana w technice wykorzystującej farby akrylowe

Wiktionary

- farba akrylowa

- malarstwo akrylowe

- szkło akrylowe

- taśma akrylowa

- włókna akrylowe

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) pleksiglas, pleksi, pleksa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.5) zoblistę|akryl|akwarela|gwasz|olej|pastel|tempera.

tłumaczenia.

* duński: (1.1) akryl w./n.

* esperanto: (1.3) akrilfarbo

* francuski: (1.3) acrylique m.

źródła.

== akryl (język duński.) ==

wymowa. Dania|aˈkryˀl. • IPA3|aˈkʁyˀl.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny lub nijaki

(1.1) akryl

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pleksiglas, pleksi, pleksa

Wiktionary

akrylamid

organiczny związek chemiczny, amid kwasu akrylowego

SJP.pl

Akrylamid, akryloamid, C
3H
5NO – organiczny związek chemiczny, amid kwasu akrylowego. Stosowany m.in. jako monomer przy produkcji poliakrylamidu.

Akrylamid tworzy się w reakcji pomiędzy aminokwasami (szczególnie silnie z asparaginą) i cukrami redukującymi w wyniku tzw. reakcji Maillarda. Może powstawać już w temperaturze 120 °C, optimum to 140–180 °C. Akrylamid przyczynia się do występowania m.in. nowotworów przewodu pokarmowego oraz uszkadza układ nerwowy (jest neurotoksyną).

Wikipedia

akrylan

ester kwasu akrylowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu akrylowego (CH₂=CH–COOH), powstające w wyniku reakcji tego kwasu z zasadą (sól) lub alkoholem (ester)

Wiktionary

Akrylany (lub niepoprawnie z angielskiego akrylaty) – sole lub estry kwasu akrylowego o wzorze ogólnym CH_2=CHCOOR (gdzie R – reszta organiczna lub dowolny kation). Zawierają grupę winylową (-HC=CH_2), w której dwa atomy węgla połączone podwójnym wiązaniem są jednocześnie związane z grupą karboksylową. Akrylany i metakrylany (pochodne kwasu metakrylowego, (CH_2=C(CH_3)COOH) łatwo tworzą polimery (poliakrylany) ze względu na dużą aktywność wiązania podwójnego.

Wikipedia

akrylany

ester kwasu akrylowego

SJP.pl

Akrylany (lub niepoprawnie z angielskiego akrylaty) – sole lub estry kwasu akrylowego o wzorze ogólnym CH_2=CHCOOR (gdzie R – reszta organiczna lub dowolny kation). Zawierają grupę winylową (-HC=CH_2), w której dwa atomy węgla połączone podwójnym wiązaniem są jednocześnie związane z grupą karboksylową. Akrylany i metakrylany (pochodne kwasu metakrylowego, (CH_2=C(CH_3)COOH) łatwo tworzą polimery (poliakrylany) ze względu na dużą aktywność wiązania podwójnego.

Wikipedia

akrylonitryl

związek chemiczny (nitryl kwasu akrylowego), jeden z podstawowych surowców w przemyśle tworzyw sztucznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, nitryl kwasu akrylowego, cyjanek winylu, bezbarwna ciecz trująca o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Akrylonitryl – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli, stosowany głównie jako monomer do syntezy poliakrylonitrylu, jego kopolimerów oraz jako ważny substrat w wielu innych syntezach organicznych.

W temperaturze pokojowej jest to ruchliwa, lotna, bezbarwna lub żółta ciecz, o przykrym, duszącym zapachu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akrylonitrylowy

Wiktionary

akrylonitrylowy

przymiotnik od: akrylonitryl

SJP.pl

akrylowo-silikonowy

zawierający akryl i silikon (np. farba akrylowo-silikonowa)

SJP.pl

akrylowy

zawierający akryl lub wykonany z akrylu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. zawierający akryl, wykonany z akrylu

Wiktionary

aks

skrót od: Akademicki Klub Sportowy

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = sport. Akademicki Klub Sportowy

Wiktionary

Aks (hindi: अक्स, tłumaczenie: „Zarzut”) – bollywoodzki thriller wyreżyserowany w 2001 przez debiutanta Rakeysh Omprakash Mehra, później autora Rang De Basanti. W rolach głównych Amitabh Bachchan i Manoj Bajpai.

W filmie można spotkać wątki z hollywoodzkich filmów Mission: Impossible (z Tomem Cruise’em), Fallen (z Denzelem Washingtonem) i Face/Off (z Johnem Travoltą i Nicolasem Cage’em).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedzielny protest piłkarzy AKS jest szeroko komentowany w buskim światku piłkarskim.

Wiktionary

aksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. oś

Wiktionary

aksamicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aksamit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m.

czas. aksamicić się

Wiktionary

aksamit

ceniona, miękka, jedwabna tkanina, po jednej stronie mająca gęsty, błyszczący meszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

Wiktionary

Aksamit (dawn. oksamit, łac. examitum) – tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową (bawełnianą, jedwabną lub wełnianą) uzyskiwana przez wprowadzenie między nitki osnowy i wątku dodatkowych nitek runowych w formie pętelek, które pozostawiono nierozcięte (aksamit pętelkowy) lub rozcinano (aksamit strzyżony). Produkuje się też aksamity, w których stosuje się obie te techniki. Aksamit należy do grupy tkanin z okrywą włókienną, zwanych pluszami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obok stał barakowóz obity w środku czerwonym aksamitem, ozdobiony dodatkowo przymocowanym na suficie ogromnym lustrem w złoconych ramach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksãmʲit, AS: aksãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamitka ż., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż., aksamicik mrz.

przym. aksamitny

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się, wyaksamitnić

Wiktionary

aksamitek

jednoroczna roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; aksamitka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. aksamitka.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Clubiona|ref=tak., pająk osiadły z rodziny nazwa systematyczna|Drassidae.

Wiktionary

Aksamitkowate (Barbourisiidae) – monogatunkowa rodzina ryb z rzędu beryksokształtnych (Beryciformes).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż., aksamicenie n.

czas. aksamicić się

przym. aksamitny, aksamitkowy

przysł. aksamitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aksamitka, śmierdziuszek

Wiktionary

aksamitka

1. jednoroczna roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; aksamitek;
2. wstążka z aksamitu;
3. krowiak aksamitka - grzyb jadalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wstążeczka z aksamitu, najczęściej noszona pod szyją;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Tagetes|ref=tak., kwitnąca roślina ozdobna;

(1.3) mikol. rodzaj grzyba; zob. ponurnik aksamitny.

Wiktionary

- aksamitka – rodzaj roślin

- aksamitka – wstążka z aksamitu

- Aksamitka – szczyt w Pieninach

- Aksamitka – jaskinia w Pieninach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdyby wiedział, jaki los czeka babcię Leosię, tę wyniosłą damę w pienistym żabocie i czarnej aksamitce na szyi, może nie rozpaczałby aż tak po śmierci swojej matki, umierała bowiem we własnym łóżku, pod czułą opieką synów i Lucy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitka, AS: aksãmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przym. aksamitny

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. śmierdziuszek

(1.3) krowia warga, krowi łeb, mięsicha, pieczaryca, pieczeń, psi łeb, świnka czarnokutnerowata, krowiak aksamitka, krowiak aksamitny, świnka kutnerowata, gwoździak czarnokutnerowaty, gwoździak kutnerowaty, ponurnik aksamitny

Wiktionary

aksamitkówka

aksamitkówka złota - gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

aksamitnie

przysłówek

(1.1) od: aksamitny

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamitek mzw./mrz., aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitnik

rodzaj małego ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzemieślnik obijający meble itp. aksamitem i innymi tkaninami

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitnikowate

o cechach aksamitnikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Aksamitnikowate (Clubionidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae, należąca do kladu Entelegynae, liczy 15 rodzajów obejmujących 639 gatunków, występujących niemal na całym świecie; w Polsce stwierdzono obecność 27 gatunków.

Wikipedia

aksamitnikowaty

o cechach aksamitnikowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

aksamitność

→ aksamitny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co aksamitne

Wiktionary

Patrz:
aksamitny
Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksamitny

1. zrobiony z aksamitu (np. aksamitny obrus);
2. mający cechy aksamitu: miękki i gładki (np. aksamitny głos)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z aksamitu

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. gładki, miękki, delikatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam aksamitną kapę na tapczan.

(2.1) Budyń ma aksamitny smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitnɨ, AS: aksãmʹitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitka ż., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zamtowy.

(2.1) delikatny, jedwabny, miły w dotyku, puszysty

Wiktionary

aksamitowiec

roślina z rodziny marantowatych, występująca w Ameryce Południowej i Wschodnich Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Maranta|ref=tak., roślina z rodziny marantowatych (nazwa systematyczna|Marantaceae|ref=tak.), rosnąca w południowej Ameryce i we wschodnich Indiach

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

przym. aksamitny

Wiktionary

aksel

skok w łyżwiarstwie figurowym; axel

SJP.pl

Axel, Aksel

- Axel (piłkarz)

- Axel – skok w łyżwiarstwie figurowym

- Axel (sporty siłowe) – polska nazwa konkurencji siłowej o nazwie Koła Apollina

- Axel – imię Absalon

- Axel (Holandia) – miejscowość

Wikipedia

akselbant

wojskowy, galowy sznur naramienny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. gruby, pleciony sznur ozdobny, w niektórych armiach noszony na prawym ramieniu przy mundurze oficerskim (generalskim) lub galowym;

Wiktionary

Akselbant (niem. Achsel – „dół pachowy”, Band – „taśma”), sznur galowy – ozdobny pleciony sznur naramienny, będący częścią stroju, głównie wojskowego. Noszone przy mundurze galowym jako odznaka początkowo członków straży przybocznej i świty (najwcześniej spotykane we Francji – od XVII wieku), następnie używane przez generałów, oficerów sztabu generalnego, adiutantów i żandarmerię. Z czasem pojawiły się we wszystkich armiach europejskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wśród zgromadzonych tu i tam widoczne były mundury i akselbanty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksɛlbãnt, AS: akselbãnt

Wiktionary

aksenia

w biologii: bierna odporność roślin na czynniki patogenne

SJP.pl

Aksenia – bierna odporność roślin na patogeny, jest odpornością konstytutywną, czyli istniejącą niezależnie od kontaktu z patogenem. Formą aksenii są przystosowania anatomiczno-morfologiczne zapewniające barierę przed wniknięciem czynników chorobotwórczych. Barierami takimi są kutykula lub woskowy nalot pokrywający liście oraz nieliczne i małe aparaty szparkowe. Aksenia obejmuje także przystosowania fizjologiczno-chemiczne istniejące w roślinie przez cały czas.

Wikipedia

aksentowicz

nazwisko

SJP.pl

akseroftol

witamina A, w organizmie zwierzęcym powstaje w wątrobie z prowitaminy A (karotenu); retinol

SJP.pl

Retinol (akseroftol), C_20H_29OH – organiczny związek chemiczny, alkohol nienasycony zaliczany do grupy karotenoidów, wraz z innymi retinoidami pełni funkcję witaminy A. Po raz pierwszy został wyodrębniony w 1931 roku.

Wikipedia

aksionow

nazwisko

SJP.pl

aksis

ssak z rodziny jeleniowatych; czytal

SJP.pl

Aksis (Axis) – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

aksjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aksjalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjalny

przysł. aksjalnie

Wiktionary

aksjalny

położony w górnej części czegoś, na górnym końcu

SJP.pl

aksjarchizm

pogląd filozoficzny, który zakłada, że wartości regulują lub wyjaśniają naturalny porządek rzeczy i który upatruje w moralności przyczyny przebiegu wszelkich zdarzeń

SJP.pl

aksjolog

specjalista w dziedzinie aksjologii

SJP.pl

aksjologia

nauka o wartościach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o wartościach;

(1.2) filoz. konkretny system wartości

Wiktionary

Aksjologia (gr. αξιοs – godny, cenny + λογοs – nauka) – nauka o wartościach.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego konstytucyjna ochrona prywatności stanowi jeden z podstawowych elementów aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksʲjɔˈlɔɟja, AS: aksʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjologiczny

Wiktionary

aksjologiczność

cecha kogoś lub czegoś powiązanego z systemem wartości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aksjologiczne; cecha tych, którzy są aksjologiczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjologiczny

przysł. aksjologicznie

Wiktionary

aksjologiczny

dotyczący aksjologii, wynikający z aksjologii; także: nacechowany pod względem wartości, wartościujący (np. kategorie aksjologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z aksjologią, dotyczący aksjologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjologia ż., aksjologiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kategoria aksjologiczna • system aksjologiczny

Wiktionary

aksjologizacja

proces, w którym coś zaczyna podlegać wartościowaniu

SJP.pl

aksjoma

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. aksjomat.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. aksjomat

Wiktionary

aksjomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aksjomat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aksjomat, lecz tylko mały aksjomacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomat m.

Wiktionary

aksjomat

pewnik;
1. twierdzenie uważane za oczywiste, niepodważalne, niewymagające dowodów; dogmat;
2. w logice: założenie przyjmowane bez dowodu w systemie dedukcyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. log. element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

(1.2) przen. uznana prawda

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Geometria euklidesowa formułowana jest jako zbiór aksjomatów (pewników). Każde inne jej twierdzenie musi z tych aksjomatów wynikać.

(1.2) Jeśli myjesz głowę, pierzesz lub babrzesz się w pianie z ludwika, można przypuszczać, że w ośmiu przypadkach na dziesięć trzeba będzie odebrać mokrymi rękami wrażliwą na wilgoć komórkę. Taki przykład powinni dopisać w wikipedii pod słownikowym hasłem „aksjomat”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈsʲjɔ̃mat, AS: aksʹi ̯õmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomatyka ż., aksjomatyzacja ż.

:: zdrobn. aksjomacik mrz.

czas. aksjomatyzować

przym. aksjomatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pewnik

Wiktionary

aksjomatyczny

przyjęty z założenia jako pewnik; oczywisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) oparty na aksjomatach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Warunki formalne, które muszą być spełnione przez system aksjomatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksʲjɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: aksʹi ̯õmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomat m., aksjomatyzacja ż.

przysł. aksjomatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezaprzeczalny, bezsporny

Wiktionary

aksjomatyka

ogół aksjomatów danej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aksjomat mrz.

Wiktionary

aksjomatyzacja

ujęcie twierdzeń w jakiejś nauce w spójny system aksjomatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postępowanie mające na celu przedstawienie danej teorii w postaci systemu aksjomatów

(1.2) efekt aksjomatyzacji (1.1)

Wiktionary

Aksjomat, postulat, pewnik (gr. ἀξίωμα axíōma, godność, pewność, oczywistość) – jedno z podstawowych pojęć logiki matematycznej. Od czasów Euklidesa uznawano, że aksjomaty to zdania przyjmowane za prawdziwe, których nie dowodzi się w obrębie danej teorii matematycznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aksjomat mrz.

przym. aksjomatyczny

Wiktionary

aksjometr

przyrząd do nawigacji na statku, wskazujący położenie steru w stosunku do płaszczyzny symetrii okrętu

SJP.pl

Aksjometr – przyrząd pokazujący w stopniach wychylenie płetwy sterowej w stosunku do osi symetrii jednostki pływającej.

Wikipedia

aksjon

hipotetyczna cząstka subatomowa

SJP.pl

Aksjon – hipotetyczna cząstka subatomowa zaproponowana w teorii Peccei–Quinn w 1977, żeby wyjaśnić zachowanie symetrii CP w oddziaływaniach silnych, czyli m.in. brak obserwowalnego momentu dipolowego neutronu. Nie mają ładunku elektrycznego ani spinu.

Wikipedia

akski

przymiotnik relacyjny

(1.1) stpol. z Akwizgranu, akwizgrański

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaksʲci, AS: aksʹḱi

Wiktionary

aksoida

powierzchnia zakreślana w przestrzeni przez oś obrotu poruszającego się ciała sztywnego

SJP.pl

aksolema

Aksolema – cienka błona komórkowa otaczająca neuryt (akson).

Wikipedia

aksolotl

larwa płazów ogoniastych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. forma larwalna niektórych płazów zdolna do rozmnażania płciowego

Wiktionary

Aksolotl (nah. āxōlōtl [aːˈʃoːloːt͡ɬ] (l. poj.) lub āxōlōmeh [aːˈʃoːloːmeʔ] (l. mn) – neoteniczna, wodna forma niektórych płazów ogoniastych z rodzaju Ambystoma w obrębie rodziny ambystomowatych (Ambystomatidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈksɔlɔtl̥, AS: aksolotl̦

Wiktionary

aksometr

przyrząd okulistyczny do pomiaru osi oka; osiomierz

SJP.pl

akson

wypustka komórki nerwowej służąca do przewodzenia impulsów; neuryt; włókno osiowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

Wiktionary

Akson, włókno nerwowe, neuryt, włókno osiowe, wypustka osiowa – element neuronu odpowiedzialny za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek efektorowych (mięśniowych, gruczołowych). Może być okryty osłonką. Jest z reguły dłuższy od dendrytów i, w odróżnieniu od nich, w komórce występuje pojedynczo (choć może być rozgałęziony).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akson zaczyna się tzw. wzgórkiem aksonowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaksɔ̃n, AS: aksõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neuryt

Wiktionary

aksonema

część rdzenna rzęsek i wici

SJP.pl

Aksonema – kompleks 9 par mikrotubul obwodowych oraz jednej pary centralnej, stanowiący aparat ruchowy rzęsek i wici (ruch odbywa się dzięki przesuwaniu się dyneiny wzdłuż mikrotubul).

Wikipedia

aksonometr

przyrząd do wykonywania rzutów równoległych na płaszczyznę

SJP.pl

aksonometria

sposób przedstawiania figur przestrzennych na płaszczyźnie (tzw. rzutni aksonometrycznej) dowolnie ustawionej względem układu osi współrzędnych przestrzennych; rzutowanie równoległe; perspektywa równoległa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

Wiktionary

Aksonometria (gr. akson + metreo) – rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi. Cechą odróżniającą aksonometrię od innych rodzajów rzutu równoległego jest dążenie do zachowania prawdziwych wymiarów rzutowanych obiektów przynajmniej w jednym, wybranym kierunku. Niektóre rodzaje aksonometrii pozwalają również zachować wielkości kątów, równoległych do obranej płaszczyzny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten rysunek trzeba narysować w aksonometrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: aksõnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksonometryczny

Wiktionary

aksonometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. geom. związany z aksonometrią, dotyczący aksonometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksonometria ż.

Wiktionary

aksonowy

przymiotnik od: akson

SJP.pl

aksopodia

nibynóżki (kurczliwe wypustki ciała) u niektórych pierwotniaków

SJP.pl

Nibynóżki, pseudopodia (pseudo- + gr. podós ‘noga’) – ruchliwe wypustki cytoplazmatyczne o zmiennym kształcie, powstające wskutek nacisku cytoplazmy na otaczającą ją błonę komórkową. Występują u niektórych pierwotniaków, np.: korzenionóżek (ameb), otwornic, promienic, a także w niektórych komórkach eukariotycznych, np. leukocytach, monocytach i archeocytach. Spełniają zasadniczo trzy funkcje:

- lokomocyjną – umożliwiają poruszanie się ruchem pełzakowatym;

- pokarmową – umożliwiają pobieranie pokarmu na drodze fagocytozy;

- czuciową – biorą udział w odbieraniu bodźców.

Wikipedia

aksopodium

typ nibynóżki u niektórych pierwotniaków

SJP.pl

aksostyl

osiowa, przechodząca przez całe ciało wiciowców organella oporowa

SJP.pl

aksu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

Wiktionary

- Aksu – miasto w Chinach

- Aksu – prefektura w Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang

- Aksu – miasto w Kazachstanie, obwód pawłodarski

- Aksu – osiedle typu miejskiego w Kazachstanie, obwód akmolski

- Aksu – wieś w Kazachstanie, obwód południowokazachstański

- Aksu – rzeka w Kazachstanie

- Aksu (Oqsuv) – rzeka w Uzbekistanie

- Aksu – rzeka w Chinach

- Aksu – pasmo w górach Ałtaju

- Aksu – góra w paśmie Aksu (5355 m n.p.m.)

Wikipedia

aksum

1. starożytne królestwo położone w północnej części dzisiejszej Etiopii i Erytrei;
2. miasto w północnej Etiopii

SJP.pl

Aksum – starożytne królestwo, które istniało w latach 80 p.n.e. do 825 r., położone w północnej części dzisiejszej Etiopii i Erytrei. Jego stolicą było Aksum.

Rozwijało się dzięki kontaktom handlowym między Półwyspem Arabskim i Afryką, np. z królestwem Meroe, z którego sprowadzało m.in. kość słoniową, kauczuk, przyprawy korzenne i dostarczało je na szlaki handlowe. Z portu w Adulis przewożono towary do basenu Morza Śródziemnego, a także do Indii i na Cejlon. Okres świetności przeżywało w III-VI wieku – rozszerzyło swe granice w kierunku południowym i zachodnim i stało się jedną z potęg ówczesnego świata bliskowschodniego. W połowie IV wieku, w czasach panowania Ezany, Aksum przyjęło chrześcijaństwo za pośrednictwem kupców syryjskich. W tymże wieku podporządkowało sobie Kusz. O znaczeniu i bogactwie państwa świadczyła złota moneta bita przez Ezanę, początkowo ozdobiona nowiem i dwiema gwiazdami, następnie, po przyjęciu chrześcijaństwa, wyobrażeniem krzyża.

Wikipedia

aksumski

→ Aksum

SJP.pl

Patrz:
Aksum

aksynit

minerał, borokrzemian wapnia, manganu, magnezu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Aksynit – rzadki minerał z gromady krzemianów.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa "axe" – topór (ze względu na formę kryształów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skład chemiczny aksynitu jest bardzo zmienny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksɨ̃ɲit, AS: aksỹńit

Wiktionary

aksynomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z rozżarzonego topora

Wiktionary

akt

1. działanie, czyn;
2. część utworu scenicznego;
3. przedstawienie nagiej postaci ludzkiej w malarstwie, rzeźbie lub fotografice;
4. różnie rozumiane pojęcie filozoficzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czyn, działanie

(1.2) teatr. część sztuki teatralnej;

(1.3) szt. fot. zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

(1.4) urz. praw. urzędowy lub prawny dokument

(1.5) oficjalna uroczystość towarzysząca ważnemu zdarzeniu

Wiktionary

Akt (łac. actus „czyn, działanie” od ago, agere „czynić, działać, robić”) – przedstawienie nagiego ciała ludzkiego w sztuce, zazwyczaj wykonane w oparciu o studium z żywego modela. Akt jest jednym z najważniejszych tematów malarskich i fotograficznych w dziejach sztuki, oraz podstawowym tematem rzeźby. Akt może pojawić się jako samodzielny temat bądź jako część większej kompozycji. Jest uważany za podstawę artystycznego wykształcenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marek podniósł rękę i uderzył go w akcie rozpaczy.

(1.2) W trzecim akcie nowej sztuki teatralnej główny bohater umiera.

(1.3) Artysta maluje akt młodej dziewczyny.

(1.4) Informacje na ten temat znajdują się w akcie notarialnym.

(1.5) Podczas aktu wodowania statku cały czas lało jak z cebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akt, AS: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktówka ż.

:: zdrobn. akcik m.

przym. aktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poczynanie, posunięcie, gest, przejaw

(1.5) ceremonia, uroczystość, obrzęd, obchód

Wiktionary

akta

dokument urzędowy, prawny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

(1.2) uczn. dziennik szkolny

(1.3) uczn. papierosy

Wiktionary

Akta – grupa dokumentów o podobnej treści (Akta sprawy) złączona w jeden ciąg w celu łatwiejszego ich przechowywania.

Rodzaje akt:

- akta doczesne,

- akta gruntowe,

- akta nierozpoznane,

- akta ogólne,

- akta opiekuńcze,

- akta osobowe osobiste i personalne,

- akta reponowane,

- akta stanu cywilnego

- akta szczegółowe,

- akta w rozsypce,

- akta wieczyste,

- akta własne archiwum (wytworzone przez samo archiwum).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cały czas trwają przesłuchania świadków i badania przejętych akt - zaznaczył prokurator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakta, AS: akta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokumentacja

Wiktionary

aktant

1. w gramatyce narracyjnej: wzór postaci działającej w utworze;
2. wykonawca jakiejś czynności; agens

SJP.pl

aktau

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu mangystauskiego;

Wiktionary

Aktau (kaz. Ақтау, Aqtaw, w latach 1964–1991 Szewczenko) – miasto obwodowe w zachodnim Kazachstanie, na półwyspie Mangystau i zarazem stolica obwodu mangystauskiego, port nad Morzem Kaspijskim.

Powstało w 1961 roku w związku z odkryciem na półwyspie Mangystau bogatych złóż ropy naftowej i gazu; połączony rurociągiem naftowym z pobliskimi ośrodkami eksploatacji ropy naftowej – Uzeń i Żetybaj. W 2018 podpisano tutaj Konwencję o Statusie Prawnym Morza Kaspijskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktauski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Szewczenko (1964-1991)

Wiktionary

akteon

w mitologii greckiej: myśliwy beocki

SJP.pl

Literatura

- Akteon – poemat Antoniego Langego

Muzyka

- Akteon (Actéon) – opera (pastorale) Marc-Antoine'a Charpentiera

Mitologia

- Akteon – w mitologii greckiej myśliwy beocki, syn Aristajosa

- Akteon – w mitologii greckiej syn Melissosa

Wikipedia

aktinidia

drzewiaste pnącze z rodziny aktinidiowatych, na ogół dwupienne, uprawiane dla soczystych owoców, rosnące w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. azjatyckie pnącze o jadalnych owocach kiwi;

Wiktionary

Aktinidia (Actinidia Lindl.) – rodzaj pnączy z rodziny aktinidiowatych. Obejmuje ok. 55, 60 lub 75 gatunków. Występują w Azji wschodniej i południowej, od Japonii po Indonezję, z największym zróżnicowaniem w Chinach (44 gatunki są endemitami tego kraju). Rosną zwykle w lasach i zaroślach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktʲĩˈɲidʲja, AS: aktʹĩńidʹi ̯a

Wiktionary

aktinidiowate

rodzina pnączy z rzędu wrzosowców, niektóre gatunki uprawiane dla smacznych owoców inne jako rośliny ozdobne

SJP.pl

Wikipedia

aktinidiowaty

o cechach aktinidiowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny aktinidiowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktinidiowate nmos.

Wiktionary

aktinotrocha

pływająca larwa należąca do czułkowców

SJP.pl

Aktinotrocha, aktinotrochula (gr. aktís – promień, trochós – koło) – wolno żyjąca, wydłużona larwa trochoforopodobna kryzelnic (Phoronida). W górnej części o kształcie parasola znajduje się płytka apikalna i czułki. Obecność czułków na episferze odróżnia aktinotrochę od trochofory. Dolna część ciała larwy zakończona jest wieńcem rzęsek służących jej do pływania.

Wikipedia

aktinula

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych stułbiopławów, przypominająca budową polipa; aktynula

SJP.pl

aktiubiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aktiubińskiem, dotyczący Aktiubińska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aktiubińsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktobski

Wiktionary

aktl.

skrót od: aktualizacja (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

aktobe

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu aktobskiego;

Wiktionary

Aktobe, Aktiubińsk (kaz. Ақтөбе, Aktöbe; ros. Актобе, Aktobie) – miasto obwodowe, największe w zachodniej części Kazachstanu, leży nad rzeką Ilek. Ośrodek administracyjny obwodu aktobskiego. Miasto zostało założone w 1869 roku.

Rozwinęło się tutaj hutnictwo żelaza i chromu, przemysł maszynowy, chemiczny i lekki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktobski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Aktiubińsk (do 1999)

Wiktionary

aktobski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aktobe, dotyczący Aktobe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aktobe n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktiubiński

Wiktionary

aktograf

aparat rejestrujący ruch ciała

SJP.pl

aktogram

zapis aktywności ruchowej organizmu zarejestrowany przez aktograf

SJP.pl

Aktogram – wykres aktywności osobowej organizmu w określonym czasie. Przedstawiony jest najczęściej w 24-godzinnym układzie dobowym .

Wikipedia

aktomiozyna

kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny; aktynomiozyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. powstający w wyniku skurczu mięśnia kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny;

Wiktionary

Aktomiozyna – nierozpuszczalny w wodzie kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny. Powstaje w czasie skurczu mięśnia, jest zaliczana do białek kurczliwych. Jest enzymem rozkładającym ATP.

Wikipedia

aktor

1. artysta sceniczny, estradowy lub filmowy;
2. przenośnie: uczestnik jakiegoś wydarzenia, sprawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

(1.2) stpol. powód (w sądzie)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten aktor użycza głosu w serialach animowanych.

(1.1) Wszyscy młodzi aktorzy w tym filmie są amatorami.

(1.1) Poczta wydaje serię znaczków ze znanymi norweskimi aktorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaktɔr, AS: aktor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorstwo n., aktorzyna m.

:: fż. aktorka ż.

czas. aktorzyć

przym. aktorski

przysł. aktorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) artysta, artysta dramatyczny, człowiek teatru/filmu, histrion

Wiktionary

aktorat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. praw. wpis sprawy, sprawa wpisana do rejestru sądowego

(1.2) daw. praw. koszty sprawy sądowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Woźny albo jenerał (…) roznosił pozwy, ogłaszał intromisje, robił wizje, przywoływał aktoraty etc.

Wiktionary

aktoreczka

zdrobnienie od: aktorka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: aktorka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɔˈrɛt͡ʃka, AS: aktorečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorka ż.

Wiktionary

aktorka

1. kobieta grająca rolę na scenie teatralnej, w filmie, w słuchowiskach radiowych i przedstawieniach telewizyjnych;
2. uczestniczka jakiegoś wydarzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. teatr. kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kto zdobył wczoraj nagrodę dla najlepszej aktorki drugoplanowej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɔrka, AS: aktorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktoreczka ż., aktorzyna m., aktorstwo n.

:: fm. aktor m.

czas. aktorzyć ndk.

przym. aktorski

przysł. aktorsko

Wiktionary

aktornik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Poznań. aktor

Wiktionary

aktorować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. zachowywać się jak aktor; grać, udawać

Wiktionary

aktorski

przymiotnik od: aktor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący aktorów lub aktorstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ukończyłem trzyletni kurs w szkole aktorskiej w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorstwo n., aktor m., aktorka ż., aktorzenie n.

czas. aktorzyć ndk.

przysł. aktorsko

Wiktionary

aktorsko

przysłówek

(1.1) od: aktorski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktor mos., aktorka ż.

przym. aktorski

Wiktionary

aktorstwo

1. zawód aktora;
2. potocznie: ogół aktorów;
3. udawanie czegoś, sztuczne zachowanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka aktorska, zawód aktorski, powołanie aktorskie

(1.2) ogół aktorów

(1.3) nieszczere, sztuczne zachowanie; udawanie, hipokryzja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorzenie n., aktor mos., aktorka ż.

czas. aktorzyć

przym. aktorski

Wiktionary

aktorus

środowiskowo: doświadczony aktor

SJP.pl

aktorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aktorzyć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorstwo n., aktor m., aktorka ż.

czas. aktorzyć

przym. aktorski

Wiktionary

aktorzyć

potocznie:
1. udawać, symulować coś, np. faul;
2. grać w filmie, przedstawieniu

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. udawać, symulować coś

(1.2) pot. grać w filmie, przedstawieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po zdobyciu gola jakoś przestali aktorzyć, boleści im minęły…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɔʒɨt͡ɕ, AS: aktožyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktor m., aktorka ż., aktorzyna m., aktorstwo n., aktorzenie n.

przym. aktorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symulować

Wiktionary

aktorzyca

pogardliwie: aktorka; aktorzyna, aktoreczka

SJP.pl

aktorzyk

pogardliwie i z przekąsem o aktorze, zwłaszcza słabym

SJP.pl

aktorzyna

(r. męski) lekceważąco: marny aktor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. z politowaniem lub lekceważeniem o aktorze, zwłaszcza kiepskim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gość, który to czyta, chyba nawet nie jest najmarniejszym nawet aktorzyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɔˈʒɨ̃na, AS: aktožỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktor m., aktorka ż.

czas. aktorzyć

Wiktionary

aktorzysko

zgrubienie od: aktor

SJP.pl

aktotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. adm. osoba fizyczna lub osoba prawna (urząd, przedsiębiorstwo, organizacja itp.), która wytwarza i gromadzi akta;

Wiktionary

Aktotwórca – urząd, instytucja, przedsiębiorstwo, organizacja, osoba fizyczna itp., która w wyniku swojej działalności wytwarza i gromadzi akta.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktotwórczy

przysł. aktotwórczo

Wiktionary

aktotwórczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tworzeniem akt, dotyczący tworzenia akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktotwórca m.

przysł. aktotwórczo

Wiktionary

aktówka

teczka służąca do przechowywania akt, dokumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska torba na dokumenty

Wiktionary

Aktówka – prostokątna, sztywna torba, zwykle ze skóry lub z materiału imitującego skórę. Używana najczęściej przez prawników i biznesmenów do przenoszenia ważnych dokumentów. Często zamykana na zamek szyfrowy lub klucz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biznesowy ubiór i aktówka pomogły jej roztaczać aurę kompetentnej profesjonalistki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtufka, AS: aktufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akt mrz., akcik mrz.

przym. aktówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teczka, pot. dyplomatka

Wiktionary

aktówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aktówką, dotyczący aktówki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktówka ż.

Wiktionary

aktowy

przymiotnik od: akt (zwykle: dokument lub dzieło przedstawiające nagą postać)

SJP.pl

aktualia

rzeczy współczesne, bieżące lub informacje o nich; aktualności (częściej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. wydarzenia, sprawy, rzeczy aktualne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈwalʲja, AS: aktuu̯alʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przysł. aktualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktualności

Wiktionary

aktualista

zwolennik doktryny filozoficznej usiłującej wyprowadzić świat rzeczy z samego aktu, z czystego stawania się

SJP.pl

aktualistyczny

→ aktualizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z aktualizmem, dotyczący aktualizmu

Wiktionary

Patrz:
aktualizm
Powiązane:

rzecz. aktualizm mrz., aktualista mos., aktualistka ż.

Wiktionary

aktualizacja

czynienie czegoś aktualnym, odpowiadającym nowym realiom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktualizacja danych następuje w naszym systemie co godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuwalʲiˈzat͡sʲja, AS: aktuu̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizm m., aktualność ż., uaktualnianie n., zaktualizowanie n., aktualizowanie n.

czas. aktualizować ndk., zdezaktualizować dk.

przym. aktualny

przysł. aktualnie

Wiktionary

aktualizacyjny

dotyczący aktualizacji

SJP.pl

aktualizator

program do aktualizacji oprogramowania

SJP.pl

aktualizm

w geologii: kierunek zajmujący się wyjaśnianiem zjawisk zachodzących w odległej przeszłości na podstawie obserwacji podobnych zjawisk zachodzących obecnie

SJP.pl

Aktualizm (aktualizm geologiczny, zwany również uniformitaryzmem lub uniformitarianizmem) – zasada geologiczna przyjmująca, że czynniki fizyczne i chemiczne oddziałujące na Ziemię i na skorupę ziemską, a zatem także procesy fizyczne i chemiczne, były w przeszłości podobne do dzisiejszych, co pozwala na podstawie współczesnych obserwacji określać przebieg dawnych procesów geologicznych. Metoda ta streszcza się w haśle „teraźniejszość jest kluczem do przeszłości”, a na podstawie obserwacji procesów zachodzących współcześnie można wnioskować, co działo się na Ziemi nawet wiele milionów lat temu. Należy jednak uwzględnić, że niektóre czynniki mimo wszystko ulegają zmianie, jak choćby obecność tlenu w atmosferze albo traw na stokach etc.

Wikipedia

aktualizować

1. czynić aktualnym, dostosowywać do współczesności; uaktualniać, uwspółcześniać, modernizować, unowocześniać;
2. aktualizować się - w filozofii: przechodzić od stanu potencjalnego do istnienia realnego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) czynić aktualnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Planiści zapotrzebowania materiałowego aktualizują plan priorytetów w obliczu zmieniających się zamówień sprzedaży i terminów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizm m., zaktualizowanie n., aktualność ż., aktualizacja ż., dezaktualizacja ż., uaktualnianie n., uaktualnienie n., aktualizowanie n.

czas. zaktualizować dk., dezaktualizować ndk., zdezaktualizować dk., uaktualniać ndk., uaktualnić dk.

przym. aktualny, aktualizacyjny

przysł. aktualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uaktualniać, odnawiać, uwspółcześniać, modernizować

Wiktionary

aktualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aktualizować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaktualizowanie n., aktualność ż., aktualizacja ż., uaktualnianie n., uaktualnienie n.

czas. aktualizować ndk., zaktualizować dk., uaktualniać ndk., uaktualnić dk.

przym. aktualny, aktualizacyjny

przysł. aktualnie

Wiktionary

aktualnie

przysłówek czasu

(1.1) obecnie, w tej chwili, teraz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Europejczyk, jak pisze Merton, zwykle spekuluje na podstawie materiałów z długich okresów historycznych, podczas gdy Amerykanin bada fakty aktualnie występujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈwalʲɲɛ, AS: aktuu̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizacja ż., aktualia nmos., aktualności nmos., aktualność ż., aktualizowanie n., zaktualizowanie n., uaktualnianie n.

czas. aktualizować ndk., zaktualizować dk.

przym. aktualny

Wiktionary

aktualniej

stopień wyższy od przysłówka: aktualnie

SJP.pl

aktualniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: aktualny; bardziej aktualny

SJP.pl

aktualność

bycie aktualnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie zgodnym ze stanem obecnym

Wiktionary

Akt (łac. actus, gr. ενέργεια „energia”) – pojęcie, należące do podstawowych terminów metafizyki klasycznej, biorące swój początek w filozofii Arystotelesa, a następnie rozwijane przez średniowieczną myśl scholastyczną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: aktuu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizacja ż., aktualizowanie n., zaktualizowanie n., uaktualnianie n.

czas. aktualizować

przym. aktualny, aktualizacyjny

przysł. aktualnie

Wiktionary

aktualności

aktualne wydarzenia lub informacje o nich; aktualia (rzadziej)

SJP.pl

Aktualności – regionalny serwis informacyjny TVP3 Katowice, nadawany od 1961 roku. Jego poprzednikiem była Śląska Kronika Telewizyjna, emitowana od 7 grudnia 1957 do 28 kwietnia 1961 roku. Pierwszą spikerką Telewizji Katowice w 1957 r. została Liliana Czarska. Od 1 lipca 2024 po zmianach w TVP3 Katowice szefem redakcji został Tomasz Nieć.

Wikipedia

aktualny

dotyczący tego, co się dzieje obecnie, ważny w czasie obecnym (np. aktualny temat, aktualne informacje)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący teraźniejszości

(1.2) zachowujący ważność w danej chwili

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pańskie zaświadczenie nie jest już aktualne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈwalnɨ, AS: aktuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizacja ż., aktualność ż., uaktualnianie n., zaktualizowanie n., aktualizowanie n.

czas. aktualizować

przysł. aktualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teraźniejszy, świeży

(1.2) ważny (obowiązujący)

Wiktionary

aktuarialny

związany z ubezpieczaniem, ubezpieczeniami

SJP.pl

aktuariat

1. urząd aktuariusza;
2. wyznaczanie wielkości świadczeń, składek oraz odszkodowań ubezpieczeniowych;
3. ludzie zajmujący się wyznaczaniem wielkości świadczeń, składek oraz odszkodowań ubezpieczeniowych

SJP.pl

Matematyka ubezpieczeniowa (aktuariat, nauki aktuarialne, matematyka aktuarialna) – dział matematyki stosowanej obejmujący zagadnienia m.in. rachunku prawdopodobieństwa, statystyki, matematyki finansowej, metod numerycznych i koncentrujący się na zastosowaniach w dziedzinie ubezpieczeń.

Wikipedia

aktuariusz

1. pracownik firmy ubezpieczeniowej; ekspert ubezpieczeniowy;
2. dawniej: urzędnik opiekujący się aktami sądowymi; pisarz sądowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

Wiktionary

Aktuariusz – profesjonalista z dziedziny obliczania ryzyka oraz wartości bieżącej projektów finansowych, w szczególności długoterminowych lub obarczonych ryzykiem. Tradycyjnie profesja aktuariusza związana jest z branżą ubezpieczeń, reasekuracji oraz planów emerytalnych (w Polsce: wycena rezerw na świadczenia pracownicze).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce jest tylko 180 aktuariuszy, ich zarobki sięgają 15 000 zł.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktuariat mrz.

:: fż. aktuariuszka ż.

przym. aktuarialny

przysł. aktuarialnie

Wiktionary

aktuariuszka

→ aktuariusz

SJP.pl

Patrz:
aktuariusz

aktyn

bardzo rzadki, promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Ac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

Wiktionary

Aktyn (Ac, łac. actinium) – nietrwały pierwiastek chemiczny zaliczany do aktynowców lub skandowców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma aktyn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaktɨ̃n, AS: aktỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktynowiec m.

temsłow. aktyno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ac

Wiktionary

aktyna

białko kurczliwe włókien mięśniowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. biol. wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych

Wiktionary

Aktyna – kurczliwe białko budujące filamenty cienkie miofibryli oraz mikrofilamenty. Wraz z miozyną tworzy aktomiozynę. Występuje w dwóch postaciach:

- fibrylarnej (włókienkowej) – aktyna F;

- globularnej – aktyna G (która w obecności jonów magnezu przechodzi w formę F).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W komórkach mięśniowych aktyna współpracuje z miozyną, tworząc struktury umożliwiające skurcze mięśni.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktynowy

temsłow. aktyno-

Wiktionary

aktyniczność

stopień oddziaływania światła na światłoczułe materiały fotograficzne

SJP.pl

aktyniczny

aktyniczne światło o zakresie długości fal (barw) odpowiadających barwoczułości materiału fotograficznego i powodujące dzięki temu naświetlenie

SJP.pl

aktyno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z promieniem, promieniowaniem, promieniotwórczością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɨ̃nɔ, AS: aktỹno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktyn m., aktyna ż.

przym. aktynowy

Wiktionary

aktynograf

aktynometr zaopatrzony w urządzenie samopiszące

SJP.pl

aktynolit

minerał z grupy amfiboli, krzemian wapnia, magnezu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. miner. nazwa minerałów tremolit i ferroaktynolit;

Wiktionary

Szereg izomorficzny aktynolitu – roztwór stały Ca-amfiboli obejmujący następujące minerały:

- tremolit – Ca_2Mg_5[Si_8O_22](OH)2

- ferroaktynolit – Ca_2FeII_5[Si_8O_22](OH)2

Nazwa „aktynolit” w odniesieniu do minerału nie jest aktualna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktɨ̃ˈnɔlʲit, AS: aktỹnolʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktynolitowy

Wiktionary

aktynolitowy

związany z aktynolitem

SJP.pl

aktynolog

specjalista w dziedzinie aktynologii

SJP.pl

aktynometr

przyrząd do pomiaru promieniowania słonecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: aktỹnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktynometryczny

rzecz. aktynometria

Wiktionary

aktynometria

nauka zajmująca się pomiarami promieniowania Słońca, Ziemi i atmosfery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. dział nauki zajmujący się pomiarami promieniowania w atmosferze ziemskiej

Wiktionary

Aktynometria – nauka o promieniowaniu Słońca, Ziemi i atmosfery. Zajmuje się pomiarami promieniowania bezpośredniego, rozproszonego i pochłoniętego w atmosferze, a także wyznaczaniem promieniowania efektywnego oraz bilansu promieniowania Ziemi i atmosfery.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aktynometria ma zastosowanie w meteorologii, klimatologii, fotometrii, a także w rolnictwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktynometr mrz.

przym. aktynometryczny

Wiktionary

aktynometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z aktynometrią lub aktynometrem, dotyczący aktynometrii lub aktynometru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktynometria ż., aktynometr mrz.

Wiktionary

aktynomikoza

choroba zakaźna ludzi i zwierząt, wywołana przez promieniowca Actinomyces bovis; promienica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. promienica.

Wiktionary

Promienica, aktynomikoza (łac. Actinomycosis) – przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt (głównie bydła). U zwierząt jest wywołana przez promieniowce Actinomyces bovis, u człowieka drobnoustrojem chorobotwórczym jest gatunek Actinomyces israeli.

Wikipedia

aktynomiozyna

kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny; aktomiozyna

SJP.pl

aktynomycyna

antybiotyk hamujący podział komórki, stosowany w chemioterapii nowotworów; cytostatyk

SJP.pl

Daktynomycyna (Aktynomycyna D; łac. Dactinomycinum) – antybiotyk z grupy cytostatyków; hamuje syntezę DNA, RNA i białek; stosowany w leczeniu nowotworów wieku dziecięcego (guz Wilmsa, mięsak Ewinga), mięsaków tkanek miękkich, nowotworów zarodkowych jajników i jądra oraz ciążowej choroby trofoblastycznej.

Wikipedia

aktynon

naturalny promieniotwórczy izotop radonu, powstający przy rozpadzie aktynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. radon-219, naturalnie występujący izotop radonu o symbolu An powstający na skutek radioaktywnego rozpadu aktynu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Promieniotwórczość naturalna wywołana jest przez pierwiastki promieniotwórcze, będące stałymi składnikami atmosfery (np. radon, toron i aktynon), skorupy ziemskiej i wody (np. uran, tor i potas) oraz promieniowanie kosmiczne.

Wiktionary

aktynostela

typ walca osiowego charakteryzujący się gwiaździstym układem tkanek przewodzących

SJP.pl

aktynowce

grupa 14 pierwiastków chemicznych wydzielonych z układu okresowego: tor, protaktyn, uran, neptun, pluton, ameryk, kiur, berkel, kaliforn, einstein, ferm, mendelew, nobel i lorens

SJP.pl

Aktynowce – grupa pierwiastków chemicznych wydzielona z układu okresowego. Ich nieoficjalny wspólny symbol to An.

Grupa ta liczy 15 metali: aktyn, tor, protaktyn, uran, neptun, pluton, ameryk, kiur, berkel, kaliforn, einstein, ferm, mendelew, nobel, lorens.

Wikipedia

aktynowiec

każdy z pierwiastków z rodziny aktynowców: tor, protaktyn, uran, neptun, pluton, ameryk, kiur, berkel, kaliforn, einstein, ferm, mendelew, nobel lub lorens

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. radioaktywny metal z grupy pierwiastków chemicznych ósmego okresu, w najczęstszym rozumieniu o liczbach atomowych od 83 (aktynu) do 103 (lorensu);

Wiktionary

Aktynowce – grupa pierwiastków chemicznych wydzielona z układu okresowego. Ich nieoficjalny wspólny symbol to An.

Grupa ta liczy 15 metali: aktyn, tor, protaktyn, uran, neptun, pluton, ameryk, kiur, berkel, kaliforn, einstein, ferm, mendelew, nobel, lorens.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tor jest radioaktywnym aktynowcem odkrytym w 1828 roku przez szwedzkiego chemika — Jönsa Jakoba Berzeliusa, stąd też jego nazwa pochodząca od nordyckiego boga burzy i piorunów — Thora.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktyn mrz.

Wiktionary

aktynowy

przymiotnik od: aktyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący aktynu

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) aktyn m.

Wiktionary

aktyntasza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aktówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hefty mogesz nosić w aktyntaszy.

Wiktionary

aktynula

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych stułbiopławów, przypominająca budową polipa; aktinula

SJP.pl

aktyw

aktywna grupa członków organizacji lub partii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najbardziej wartościowa, aktywna grupa w obrębie organizacji

(1.2) hist. w PRL-u: członkowie władz PZPR wszelkich szczebli, a w szerszym znaczeniu także członkowie sprzymierzonych z PZPR stronnictw i związków zawodowych;

(1.3) hist. eufem. w PRL-u: członek doraźnie powoływanych bojówek partyjnych służących do rozpędzania protestów

Wiktionary

Aktyw (łac. activus – czynny) – określenie odnoszące się do członków danej organizacji, wykazujących się największą aktywnością.

W okresie PRL termin ten stosowano w nowomowie politycznej w następujących znaczeniach:

- Aktyw partyjny (zakładu pracy, gminy, województwa) to (formalnie wybieralni) członkowie władz PZPR wszelkich szczebli, poczynając od organizatorów grup partyjnych, na I sekretarzu odpowiedniego Komitetu kończąc; szczególną rolę miał tu aktyw centralny, do którego zaliczano – decyzją odpowiednich władz PZPR nie tylko etatowych działaczy partyjnych, ale także różnych wolontariuszy, na przykład wykładowców partyjnych oraz różne, wybitne niekiedy osoby, których obecność w tym gronie miała grono to nobilitować w oczach opinii publicznej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktywny

Wiktionary

aktywa

1. ekonomia: środki gospodarcze (m.in. nieruchomości, towary) gotowe do dyspozycji w danym momencie przez jednostkę gospodarczą będącą w ich posiadaniu;
2. przenośnie: mocne strony kogoś lub czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) księg. kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

Wiktionary

Aktywa (z łac. activus ‘czynny’ od actus ‘czyn’, actum ‘rzecz zrobiona’ od ago, agere ‘prowadzić; czynić; działać’) – kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, uzyskane w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Jeśli zasób majątkowy nie spełnia któregoś z powyższych kryteriów, nie może być ujęty w bilansie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczyniła to w imię jakiegoś libertariańskiego konstruktu ideologicznego, który sprawdzoną metodę izolacji toksycznych aktywów każe nazywać równią pochyłą prowadzącą do socjalizmu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środki gospodarcze, stan czynny majątku

Wiktionary

aktywacja

1. w chemii i fizyce: wzmaganie działania jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu;
2. w telekomunikacji: przyłączenie telefonu do odpowiedniej sieci, rozpoczynające i gwarantujące jego działanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. wzmaganie działania jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu

(1.2) techn. przyłączenie telefonu do odpowiedniej sieci, rozpoczynające i gwarantujące jego działanie

Wiktionary

Aktywacja, aktywowanie – nadanie czemuś gotowości do działania. Pojęcie słownikowe mające konkretne odniesienia w wielu dziedzinach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvat͡sʲja, AS: aktyvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywowanie n., aktywator m., aktywność ż.

czas. aktywować ndk.

przym. aktywacyjny

Wiktionary

aktywacyjność

→ aktywacyjny

SJP.pl

Patrz:
aktywacyjny

aktywacyjny

dotyczący aktywacji (np. analiza aktywacyjna, usługi aktywacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aktywacją, dotyczący aktywacji, służący do aktywacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ważne zastosowanie w przemyśle znalazła analiza aktywacyjna, metoda, która pozwala wykryć zanieczyszczenia chemiczne kontrolowanego materiału efektywniej, niż przy zastosowaniu konwencjonalnej analizy chemicznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywacja ż., aktywowanie n., aktywator mrz.

czas. aktywować ndk.

Wiktionary

aktywator

1. substancja przyspieszająca pewną reakcję po zmieszaniu jej z katalizatorem; promotor;
2. w informatyce: program komputerowy uwierzytelniający wpisywany numer seryjny, zapobiegający piractwu komputerowemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia

Wiktionary

- aktywator (chemia), inaczej promotor – substancja, która po dodaniu do katalizatora znacznie zwiększa szybkość reakcji (zobacz też aktywator enzymatyczny)

- aktywator (fiz.) – substancja wprowadzana w śladowych ilościach do siatki krystalicznej luminoforu w celu zwiększenia jego luminescencji

- aktywator (genetyka)

- aktywator (elektronika)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jony metali mogą być aktywatorami enzymów.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inicjator, czynnik aktywujący

Wiktionary

aktywista

członek organizacji, partii itp. mocno zaangażowany w jej działalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

(1.2) hist. zwolennik kierunku polityki polskiej okresu pierwszej wojny światowej, dążącego do współpracy z okupującymi Niemcami i Austro-Węgrami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od lat, część naukowców i aktywistów praw zwierząt stara się o przyznanie naczelnym podstawowych praw – do życia i wolności oraz wprowadzenia zakazu tortur wobec naszych najbliższych krewnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvʲista, AS: aktyvʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizm m., aktywizacja ż., aktywność ż.

:: fż. aktywistka ż.

czas. aktywizować ndk.

przym. aktywistyczny, aktywny, aktywistowski

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) działacz

Wiktionary

aktywistka

→ aktywista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: aktywista

Wiktionary

Patrz:
aktywista
Przykłady

(1.1) Znana ukraińska piosenkarka i aktywistka Rusłana Łyżyczko przyjechała do Polski, by wczoraj wziąć udział w programie „Świat się kręci” i opowiedzieć, co tak naprawdę dzieje się w jej ojczyźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvʲistka, AS: aktyvʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizm m.

:: fm. aktywista m.

przysł. aktywnie

przym. aktywny

Wiktionary

aktywistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z aktywistą, dotyczący aktywisty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywista mos.

Wiktionary

aktywistycznie

→ aktywistyczny

SJP.pl

Patrz:
aktywistyczny

aktywistyczny

odnoszący się do aktywizmu

SJP.pl

aktywizacja

czynienie czegoś aktywnym; także: pobudzanie do działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pobudzanie do działania; uruchamianie aktywności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktywizacja seniorów jest jednym z głównych celów tego programu społecznego.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mobilizacja

Wiktionary

aktywizacyjny

dotyczący aktywizacji

SJP.pl

aktywizator

człowiek aktywizujący, uaktywniający innych

SJP.pl

aktywizatorka

→ aktywizator

SJP.pl

Patrz:
aktywizator

aktywizm

aktywność, czynna postawa uczestniczenia w życiu organizacyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynna postawa; bycie aktywnym

(1.2) hist. kierunek polityczny w okresie I wojny światowej zabiegający o powiązanie polskiej polityki z Niemcami i Austro-Węgrami

(1.3) filoz. przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością

Wiktionary

Aktywizm — działania i wysiłki na rzecz promowania, utrudniania, kierowania lub interweniowania w reformy społeczne, polityczne, ekonomiczne lub środowiskowe z pragnieniem wprowadzenia zmian w odbiorze społecznym obszaru będącego tematem działań.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pomimo wielu przedsięwzięć, reżyserka, blogerka i niezależna perkusistka rockowa Eleni Vlachos jest jednoosobowym tornadem wegańskiego aktywizmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywista m., aktywistka ż., aktywizowanie n.

czas. aktywizować ndk.

przysł. aktywnie

Wiktionary

aktywizować

czynić coś aktywnym, pobudzać do działania; ożywiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaktywizować)

(1.1) pobudzać do działania, wprowadzać w stan aktywności

(1.2) włączać coś, co było nieaktywne

czasownik zwrotny niedokonany aktywizować się (dk. zaktywizować się)

(2.1) stawać się aktywnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Postarajmy się aktywizować bezrobotnych, żeby łatwiej znaleźli pracę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mobilizować, pobudzać

(1.2) uaktywniać, uruchamiać, włączać

Wiktionary

aktywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pobudzanie do aktywności, działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaktywizowanie n., aktywizacja ż., aktywizm m., aktywista m., aktywistka ż., aktywność ż.

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk.

przym. aktywny, aktywistyczny, aktywizacyjny

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktywizacja

Wiktionary

aktywizujący

czynić coś aktywnym, pobudzać do działania; ożywiać

SJP.pl

Patrz:
aktywizować

aktywnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób aktywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W obronie przedmościa toruńskiego i linii Drwęcy aktywnie uczestniczył także 2. batalion pułku morskiego.

(1.1) Aktywnie uprawiał narciarstwo, zarówno w Tatrach, jak i w Alpach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywizm m., aktywista m., aktywistka ż., aktywizowanie n.

przym. aktywny

Wiktionary

aktywniej

stopień wyższy od przysłówka: aktywnie

SJP.pl

aktywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: aktywny

SJP.pl

aktywność

bycie aktywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

(1.2) chem. pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;

Wiktionary

- aktywność termodynamiczna

- aktywność stężeniowa, np. aktywność molowa

- aktywność ciśnieniowa – lotność

- aktywność promieniotwórcza

- aktywność nasycenia

- aktywność geologiczna

- aktywność wulkaniczna

- aktywność geotermiczna

- aktywność polityczna

- aktywność – pojęcie psychologiczne z regulacyjnej teorii temperamentu Jana Strelaua

- aktywność zawodowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aktywność fizyczna pomaga w walce z nadwagą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: aktyvność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizacja ż., aktywizm m., aktywista m., aktywistka ż., aktywizowanie n., aktywacja ż., aktywowanie n.

czas. aktywować ndk., aktywizować ndk.

przym. aktywny

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) aktywność stężeniowa

Wiktionary

aktywnościowy

→ aktywność

SJP.pl

Patrz:
aktywność

aktywny

1. działający lub skłonny do działania, czynny, dynamiczny;
2. w chemii: zdolny do reakcji chemicznej lub mający wpływ na jej przebieg;
3. o wulkanie: czynny, niewygasły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

(1.2) chem. zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Io jest pokryty wulkanami, z których wiele jest obecnie aktywnych.

(1.2) Cer jest miękkim, chemicznie aktywnym metalem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɨvnɨ, AS: aktyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywizacja ż., aktywista m., aktywistka ż., aktyw m., aktywa nmos., aktywizowanie n.

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk., uaktywniać ndk., uaktywnić dk.

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czynny, działający

Wiktionary

aktywować

1. w chemii i fizyce: wzmagać działanie jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu;
2. w telekomunikacji: przyłączać telefon (zwłaszcza komórkowy) do odpowiedniej sieci, rozpoczynając i gwarantując jego działanie

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) sprawiać, że coś staje się aktywne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy wiesz, jak się aktywuje modem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvɔvat͡ɕ, AS: aktyvovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywacja ż., aktywator m., aktywowanie n.

przym. aktywacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uaktywnić

Wiktionary

aktywowalność

→ aktywowalny

SJP.pl

Patrz:
aktywowalny

aktywowalny

dający się aktywować

SJP.pl

aktywowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś aktywnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założenie i aktywowanie konta w tym sklepie internetowym zajęło mi pięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨvɔˈvãɲɛ, AS: aktyvovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywacja ż., aktywator m., aktywność ż.

czas. aktywować ndk.

przym. aktywacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktywacja

Wiktionary

akubus

wóz napędzany akumulatorami elektrycznymi

SJP.pl

akuczi

rodzaj gryzoni z rodziny agutiowatych

SJP.pl

Akuczi (Myoprocta) – rodzaj ssaków z rodziny agutiowatych (Dasyproctidae).

Wikipedia

akulturacja

1. przyjmowanie wzorców kulturowych przez jednostkę
2. wytwór procesu akulturacji, kultura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. przyjęcie przez osobę lub grupę kultury innej grupy

Wiktionary

Akulturacja – termin stosowany w naukach społecznych (m.in. antropologia, etnologia, pedagogika, psychologia, socjologia) oraz naukach o zarządzaniu (m.in. zarządzanie międzykulturowe, kultura organizacji) na określenie zjawisk zachodzących na styku kultur pomiędzy ludźmi (jednostkami i grupami).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakultuˈrat͡sʲja, AS: akulturacʹi ̯a

Wiktionary

akulturacyjny

dotyczący akulturacji

SJP.pl

akumulacja

1. gromadzenie (się) czegoś, zbieranie (się) czegoś;
2. w ekonomii: zwiększanie środków inwestycyjnych oraz zasobów i rezerw finansowych w przeciwieństwie do wydatkowania na bieżącą konsumpcję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

(1.2) ekon. przeznaczanie części dochodu narodowego na inwestycje;

(1.3) geol. proces gromadzenia się osadów na powierzchni ziemi albo na dnie basenów wodnych, powodowany zazwyczaj działalnością wiatru, wody lub lodowców, prowadzący do powstania skał osadowych;

Wiktionary

- akumulacja (ekonomia)

- akumulacja (geologia)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Strefa intramarginalna lodowca Haakena, a więc obszar pomiędzy morenami końcowymi a czołem lodowca, odznacza się powszechnością osadów i rzeźby powstałej w wyniku akumulacji glacjalnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator m., akumulowanie n., kumulacja ż.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

przym. akumulacyjny, akumulatorowy

Wiktionary

akumulacyjny

dotyczący akumulacji (np. zjawiska akumulacyjne, tendencje akumulacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akumulacją, gromadzeniem

(1.2) geol. związany z akumulacją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kumulacja ż., akumulacja ż., akumulowanie n.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

Wiktionary

akumulator

urządzenie do gromadzenia energii, doładowywane wielokrotnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

(1.2) inform. rejestr procesora przechowujący wynik operacji

Wiktionary

- akumulator elektryczny

- akumulator kwasowo-ołowiowy (samochodowy)

- akumulator zasadowy

- akumulator żelowy

- akumulator niklowo-kadmowy (Ni-Cd)

- akumulator niklowo-metalowo-wodorkowy (NiMH)

- akumulator litowo-jonowy (Li-Ion)

- akumulator litowo-polimerowy (Li-Po)

- akumulator cynkowo-powietrzny

- akumulator hydrauliczny

- akumulator mechaniczny

- akumulator procesora

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muszę naładować akumulator w samochodzie, bo rano miałam problem z zapaleniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakũmuˈlatɔr, AS: akũmulator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulacja ż., akumulatorówka ż., akumulowanie n.

:: zdrobn. akumulatorek m.

czas. akumulować ndk.

przym. akumulatorowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. akumulacja ż., akumulatorówka ż., akumulowanie n.

:: zdrobn. akumulatorek m.

czas. akumulować ndk.

przym. akumulatorowy

frazeologia. podładować / naładować / ładować akumulatory

etymologia.

etym|łac|accumulator. → zbieracz

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) battery, accumulator; (1.2) accumulator

* arabski: (1.1) بطارية مختزنة, بطارية

* baskijski: (1.1) metagailu

* białoruski: (1.1) акумулятар m.

* bułgarski: (1.1) акумулатор m.

* czeski: (1.1) akumulátor m.; (1.2) akumulátor m.

* duński: (1.1) batteri n., akkumulator w.

* esperanto: (1.1) akumulatoro, akumulilo

* fiński: (1.1) akku

* francuski: (1.1) batterie ż.; (1.2) accumulateur m.

* hiszpański: (1.1) acumulador m., batería ż.

* ido: (1.1) akumulatoro

* indonezyjski: (1.1) aki, baterai

* interlingua: (1.1) accumulator

* islandzki: (1.1) rafgeymir m., rafhlaða ż.

* kataloński: (1.1) acumulador m.

* litewski: (1.1) akumuliatorius m.

* niemiecki: (1.1) Akku m., Akkumulator m.

* norweski (bokmål): (1.1) batteri n., akkumulator m.

* norweski (nynorsk): (1.1) batteri n., akkumulator m.

* nowogrecki: (1.1) συσσωρευτής m., μπαταρία ż.

* rosyjski: (1.1) аккумулятор m.

* serbski: (1.1) акумулатор m.

* słowacki: (1.1) akumulátor m.

* słoweński: (1.1) akumulator m.

* szwedzki: (1.1) ackumulator w., batteri n.

* ukraiński: (1.1) акумулятор m.

* węgierski: (1.1) akkumulátor

* wilamowski: (1.1) ȧkumlȧtor m.

* włoski: (1.1) accumulatore m., batteria ż.

źródła.

== akumulator (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|akumǔlaːtor.

dzielenie|a|ku|mu|la|tor.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) elektr. akumulator

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akumulatorek

zdrobnienie od: akumulator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. bateria, którą można ponownie naładować

(1.2) zdrobn. od: akumulator

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od zwykłych baterii lepsze są akumulatorki, które można wielokrotnie ładować, wystarczy tylko kupić ładowarkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakũmulaˈtɔrɛk, AS: akũmulatorek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator m.

Wiktionary

akumulatornia

pomieszczenie, w którym pracują akumulatory

SJP.pl

akumulatorowo-sieciowy

zasilany prądem z akumulatora lub z sieci

SJP.pl

akumulatorowy

→ akumulator, np. wózek akumulatorowy, bateria akumulatorowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z akumulatorem; wykorzystujący akumulator do zasilania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator mrz., akumulacja ż., akumulowanie n.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

Wiktionary

akumulować

gromadzić, skupiać, zbierać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakumulować)

(1.1) dokonywać akumulacji

czasownik zwrotny niedokonany akumulować się (dk. zakumulować się)

(2.1) być akumulowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator mrz., akumulacja ż.

przym. akumulacyjny, akumulatorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzić, składać, skupiać, zbierać

(2.1) gromadzić się, składać się, skupiać się, zbierać się

Wiktionary

akuna

kanadyjska firma produkująca zdrową żywność

SJP.pl

Akuna – australijski jacht o napędzie parowym.

Wikipedia

akunin

nazwisko

SJP.pl

akupresura

niekonwencjonalna metoda leczenia, polegająca na naciskaniu określonych punktów ciała pacjenta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

Wiktionary

Akupresura – pseudomedyczna metoda leczenia pochodząca z Chin, znana już 7 tysięcy lat temu. Polega na dotykaniu, głaskaniu, uciskaniu lub opukiwaniu określonych miejsc na ciele człowieka. Akupresura jest "miękką" wersją akupunktury. Pomimo niewykazanej naukowo skuteczności, według jej zwolenników jest ona cennym uzupełnieniem medycyny konwencjonalnej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabiegi uciskowe, które są istotą akupresury, mają pobudzić przepływ energii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuprɛˈsura, AS: akupresura

Wiktionary

Powiązane:

przym. akupresurowy

Wiktionary

akupresurowy

→ akupresura

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akupresurą, dotyczący akupresury

Wiktionary

Patrz:
akupresura
Powiązane:

rzecz. akupresura ż.

Wiktionary

akupresurzysta

osoba fachowo stosująca wobec kogoś akupresurę

SJP.pl

akupresurzystka

→ akupresurzysta

SJP.pl

Patrz:
akupresurzysta

akupunkt

miejsce zakończeń nerwowych w skórze lub tkance podskórnej, szczególnie wrażliwe na stymulację przez nakłucie, ucisk lub masaż

SJP.pl

akupunktura

dalekowschodnia metoda leczenia, polegająca na wbijaniu igieł w określone punkty ciała pacjenta; nakłuwanie, igłoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

Wiktionary

Akupunktura (z łac. acus „igła”, punctura „(u)kłucie”; chiń. 針灸 zhēnjiǔ) – technika leczenia wywodząca się z Dalekiego Wschodu (Chiny, Japonia, Mongolia). Jest obecnie uznawana w wielu krajach jako uzupełnienie medycyny konwencjonalnej, chociaż nie ma naukowych dowodów na jej skuteczność, a analizy badań klinicznych wskazują na silną stronniczość tych, które są prowadzone w krajach Dalekiego Wschodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym muzeum przechowywany jest najstarszy chiński tekst medyczny traktujący o akupunkturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakupũŋkˈtura, AS: akupũŋktura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akupunkt, akupunkturzysta, akupunkturzystka

przym. akupunkturowy

Wiktionary

akupunkturowy

związany z akupunkturą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z akupunkturą

Wiktionary

akupunkturzysta

osoba fachowo stosująca wobec kogoś akupunkturę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista leczący akupunkturą

Wiktionary

Akupunktura (z łac. acus „igła”, punctura „(u)kłucie”; chiń. 針灸 zhēnjiǔ) – technika leczenia wywodząca się z Dalekiego Wschodu (Chiny, Japonia, Mongolia). Jest obecnie uznawana w wielu krajach jako uzupełnienie medycyny konwencjonalnej, chociaż nie ma naukowych dowodów na jej skuteczność, a analizy badań klinicznych wskazują na silną stronniczość tych, które są prowadzone w krajach Dalekiego Wschodu.

Wikipedia

akupunkturzystka

→ akupunkturzysta

SJP.pl

Patrz:
akupunkturzysta

akurat

przysłówek:
1. podkreślający wyraz, któremu towarzyszy; właśnie;
2. oznaczający: w tym czasie; właśnie;
3. mający charakter wykrzyknienia, wyrażający zaprzeczenie, niedowierzanie itp.

SJP.pl

partykuła

(1.1) podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …

(1.2) podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

przysłówek czasu

(2.1) wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

wykrzyknik

(3.1) zaprzeczenie, protest wobec zastanego stanu lub wcześniejszej wypowiedzi

Wiktionary

Akurat – polski zespół muzyczny założony w 1994 roku w Bielsku-Białej.

Graną przez zespół muzykę trudno zaliczyć do jednego, konkretnego nurtu muzycznego. Zawiera ona w sobie elementy rocka, ska, reggae, punk rocka, pop oraz funk rocka. Członkowie grupy określają swoją muzykę jako poezję ska-kaną. Cechą charakterystyczną ich tekstów jest zabawa słowami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wasze kobiety są akurat tyle warte co i mężczyźni.

(1.1) Tymczasem akurat o wpół do dziewiątej zachciało mi się pić i – zamiast do pań, poszedłem na kufelek.

(1.2) Nie wiadomo do końca, dlaczego akurat te rzeczy kojarzą się ze zdolnościami hakerskimi […]

(2.1) Akurat przechodziłem obok, więc pomyślałem, że do was zajrzę.

(2.1) Nie ma go, akurat wyszedł.

(3.1) Akurat! Zaraz, zaraz! Nie tak znowu obcesowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkurat, AS: akurat

Wiktionary

Powiązane:

przym. akuratny

przysł. akuratnie

rzecz. akuratność ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. akuratny

przysł. akuratnie

rzecz. akuratność ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|akkurat. etym|łac|accurate.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) just, exactly, precisely; (1.2) just, exactly, precisely; (2.1) at this very moment, just; (3.1) tell me another!, nothing of the kind!, a likely story!

* białoruski: (1.1) акурат

* czeski: (1.1) akorát

* esperanto: (1.1) ĝuste, ekzakte, precize

* francuski: (1.1) exactement; (2.1) justement; (3.1) mon œil, mais comment donc

* jidysz: (1.1) טאַקע (take), פּונקט (punkt); (1.2) טאַקע (take), פּונקט (punkt); (3.1) פּונקט (punkt)

* kaszubski: (1.1) prawie, dëcht le, akùrat; (1.2) prawie, dëcht le; (2.1) prawie, dëcht le

* rosyjski: (1.1) именно; (2.1) только что

* ukraiński: (2.1) якра́з; (3.1) якра́з

źródła.

== akurat (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) dokładny, dokładnie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

akuratnie

przysłówek sposobu

(1.1) pot. dokładnie, starannie, porządnie

(1.2) gw-pl|Poznań. starannie

przysłówek czasu

(2.1) łódź. właśnie w tym momencie, wtedy

(2.2) łódź. właśnie, akurat akurat, właśnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak to akuratnie posprzątałeś!

(2.1) Gdy przyszliśmy to oni akuratnie wychodzili.

(2.2) Pewności nie mam, ale to jednak dziwne, że akuratnie tych czterech, co najwięcej do strajku namawiali, zaraz na drugi dzień wylali z fabryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuˈratʲɲɛ, AS: akuratʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. akuratny

przysł. akurat

wykrz. akurat

partyk. akurat

rzecz. akuratność ż.

Wiktionary

akuratniej

stopień wyższy od przysłówka: akuratnie; bardziej akuratnie

SJP.pl

akuratniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: akuratny; bardziej akuratny

SJP.pl

akuratność

→ akuratny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni

Wiktionary

Patrz:
akuratny
Powiązane:

przym. akuratny

przysł. akuratnie, akurat

partyk. akurat

wykrz. akurat

Wiktionary

akuratny

dokładny, punktualny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) daw. dokładny, staranny

(1.2) łódź. dokładny, staranny

(1.4) gw-pl|Poznań. dokładny, staranny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona jest taka akuratna, zawsze u niej porządek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuratność ż.

przysł. akuratnie, akurat

wykrz. akurat

partyk. akurat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokładny, porządny, rzetelny, staranny, sumienny

Wiktionary

akustoelektronika

Akustoelektronika – gałąź elektroniki bazująca na zjawisku propagacji akustycznych fal powierzchniowych (AFP) w kryształach (najczęściej piezoelektrycznych) i oddziaływaniu tych fal z nośnikami ładunków elektrycznych.

Akustoelektronika zajmuje się teorią oraz praktycznymi aspektami konstrukcji takich układów z AFP jak:

- filtry pasmowoprzepustowe i środkowozaporowe,

- dyspersyjne i bezdyspersyjne linie opóźniające,

- konwolutory,

- korelatory,

- procesory Fouriera,

- czujniki wielkości nieelektrycznych,

- żyroskopy, (zob. żyroskop akustoelektroniczny)

- układy zdalnej identyfikacji,

- serwomechanizmy (aktywatory - ang. actuators) i in.

Wikipedia

akustooptyczny

→ akustooptyka

SJP.pl

Patrz:
akustooptyka

akustyczka

→ akustyk

SJP.pl

Patrz:
akustyk

akustyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: akustyczny

SJP.pl

akustyczno-artykulacyjny

dotyczący akustyki i artykulacji

SJP.pl

akustyczno-optyczny

dotyczący zarówno akustyki, jak i optyki (np. sygnalizatory akustyczno-optyczne)

SJP.pl

akustyczność

właściwości wnętrza pod względem słyszalności dźwięków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akustyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustyka ż., akustyk m.

przym. akustyczny

przysł. akustycznie

Wiktionary

akustyczny

1. dotyczący dźwięku; zapewniający odpowiednie rozchodzenie się dźwięku (np. akustyczne wnętrze sali koncertowej);
2. nieizolujący hałasów (akustyczne mieszkanie w bloku)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

(1.2) fiz. odpowiednio przenoszący dźwięk, z dobrą akustyką

(1.3) muz. dotyczący instrumentu wyposażonego w naturalny rezonator i do muzyki wykonywanej na nim

(1.4) muz. używający niezelektryfikowanych, tradycyjnych instrumentów

(1.5) techn. nieizolujący od hałasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał fantastyczne zdolności naśladownictwa ludzi i wymowy. Fantastyczną pamięć akustyczną, więc mógł się bardzo prędko nauczyć.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. akustycznie

rzecz. akustyczność, akustyk, akustyka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dźwiękowy

Wiktionary

akustyk

1. fizyk specjalizujący się w akustyce;
2. specjalista od rozchodzenia się fal dźwiękowych w pewnym pomieszczeniu lub na pewnej przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie akustyki – nauki o falach dźwiękowych

(1.2) specjalista zajmujący się jakością dźwięku i obsługą sprzętu nagłaśniającego

Wiktionary

Akustyka (stgr. ἀκουστός akustós „słyszalny” od ἀκούω akuo „słyszę”) – dział fizyki i techniki zajmujący się zjawiskami związanymi z powstawaniem, propagacją i oddziaływaniem fal akustycznych. Ze względu na różnorodność działów akustyka jest obecnie traktowana jako nauka interdyscyplinarna, obejmująca poświęconą zagadnieniom podstawowym akustykę ogólną, oraz szereg działów akustyki stosowanej, zajmujących się praktycznym zastosowaniem zjawisk akustycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Akustyk teatralny obiecał dostosowanie mikrofonów z oprzyrządowaniem do naszych potrzeb.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustyczność ż., akustyka ż.

:: fż. akustyczka ż.

przym. akustyczny

przysł. akustycznie

Wiktionary

akustyka

1. dział fizyki i techniki obejmujący naukę o wytwarzaniu, odbiorze i rozchodzeniu się fal sprężystych w ośrodku gazowym, ciekłym i stałym;
2. warunki rozchodzenia się fal dźwiękowych w pewnym pomieszczeniu lub na pewnej przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach

(1.2) fiz. muz. warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: akustyk

Wiktionary

Akustyka (stgr. ἀκουστός akustós „słyszalny” od ἀκούω akuo „słyszę”) – dział fizyki i techniki zajmujący się zjawiskami związanymi z powstawaniem, propagacją i oddziaływaniem fal akustycznych. Ze względu na różnorodność działów akustyka jest obecnie traktowana jako nauka interdyscyplinarna, obejmująca poświęconą zagadnieniom podstawowym akustykę ogólną, oraz szereg działów akustyki stosowanej, zajmujących się praktycznym zastosowaniem zjawisk akustycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Główne gałęzie fizyki układa Comte w porządku następującym: barologia, termologia, akustyka, optyka, elektrologia.

(1.2) Akustyka nowej hali jest wyśmienita.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustyczność ż., akustyk mos.

przym. akustyczny

przysł. akustycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) akustyczność, rezonans

Wiktionary

akuszer

1. dawniej: osoba specjalizująca się w odbieraniu porodów; położnik, położny;
2. osoba lub zjawisko wywołujące określony stan rzeczy, np. akuszer nacjonalizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. zob. położnik.

(1.2) przen. osoba, która czynnie wspomaga jakąś przemianę lub powstanie czegoś

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkuʃɛr, AS: akušer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszeria ż., akuszerstwo n.

:: fż. akuszerka ż.

przym. akuszerski

Wiktionary

akuszeria

gałąź medycyny dotycząca przebiegu ciąży, porodu i okresu poporodowego; położnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. określenie położnictwa

Wiktionary

Położnictwo – dziedzina medycyny zajmująca się fizjologicznym okresem ciąży, porodu i połogu. Ściśle związana z ginekologią.W starożytności położnictwo opierało się wyłącznie na intuicji. Współczesne położnictwo oparte jest na podstawach naukowych, które budowano od XVI w. (Ambroise Paré i in.) W Polsce wchodzi w zakres specjalizacji lekarskiej położnictwo i ginekologia, której konsultantem krajowym od 1 sierpnia 2017 jest prof. dr hab. Krzysztof Czajkowski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akuszeria wymagała dużego zaangażowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuˈʃɛrʲja, AS: akušerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszerka ż., akuszer m., akuszerstwo n.

przym. akuszerski, akuszeryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) położnictwo, akuszerstwo

Wiktionary

akuszerka

pielęgniarka specjalizująca się w odbieraniu porodów; położna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. położna;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawniej akuszerki miały dużo pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuˈʃɛrka, AS: akušerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszer mos., akuszeria ż., akuszerstwo n.

przym. akuszerski, akuszeryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) położna; gw-pl|Górny Śląsk|madla.

Wiktionary

akuszerski

przymiotnik od: akuszer

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. med. związany z osobą lub zawodem akuszera, akuszerstwem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszer mos., akuszeria ż., akuszerstwo n., akuszerka ż.

przym. akuszeryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) położniczy

Wiktionary

akuszerstwo

położnictwo; dział medycyny dotyczący teorii i praktyki w zakresie ciąży, porodu i płodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. położnictwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszer mos., akuszeria ż., akuszerka ż.

przym. akuszerski, akuszeryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akuszeria, położnictwo

Wiktionary

akuszeryjny

przymiotnik od: akuszeria

SJP.pl

akut

akcent samogłoski krótkiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fonet. akcent ostry;

Wiktionary

Akcent ostry (akut, akcent silny) – znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski, o kształcie prostym lub nieznacznego klina, wznoszącej się od lewej do prawej (np. τό). Stosowany w alfabecie łacińskim, cyrylicy tylko do oznaczania akcentu i w alfabecie greckim tylko w samogłoskach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈakut, AS: akut

Wiktionary

Powiązane:

przym. akutowy

Wiktionary

akutancja

Akutancja, ostrość konturowa, efekt konturowy, efekt brzegowy – parametr w optyce określający szerokość przejścia tonalnego w obszarze konturu, czyli na granicy wyraźnie kontrastowych szczegółów obrazu.

W przyrządach optycznych akutancja jest pochodną zdolności rozdzielczej obiektywu oraz jego ostrości.

Wikipedia

akutowy

związany z akutem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akutem, dotyczący akutu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akut mrz.

Wiktionary

akuzatiwus

akuzatiwus, akuzatyw, biernik; w językoznawstwie:
1. czwarty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? co?, który w zdaniu pełni funkcję dopełnienia bliższego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. zob. biernik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. accusativus mrz., akuzatyw mrz.

skr. A.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) accusativus, akuzatyw

Wiktionary

akuzator

dawniej: oskarżyciel

SJP.pl

akuzatyw

accusativus, akuzatiwus, biernik; w językoznawstwie:
1. czwarty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? co?, który w zdaniu pełni funkcję dopełnienia bliższego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. biernik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuˈzatɨf, AS: akuzatyf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. accusativus mrz., akuzatiwus mrz.

Wiktionary

akuzatywny

→ akuzatyw

SJP.pl

Patrz:
akuzatyw

akuzmatyczny

przymiotnik

(1.1) o dźwięku: bez związku ze źródłem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuzmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: akuzmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuzmatyka ż.

Wiktionary

akwaaerobik

wodna gimnastyka w rytmie muzyki; aqua aerobic, aqua aerobik

SJP.pl

akwadag

zawiesina grafitu koloidalnego w wodzie, używana do pokrywania wewnętrznych powierzchni lamp elektronowych

SJP.pl

akwaforcista

grafik wykorzystujący akwafortę w swej twórczości

SJP.pl

akwaforcistka

→ akwaforcista

SJP.pl

Patrz:
akwaforcista

akwaforta

kwasoryt;
1. technika graficzna wklęsła, w której obraz otrzymuje się poprzez odbijanie wytrawionego kwasem rysunku na płycie miedzianej;
2. rycina wykonana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

(1.2) szt. grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)

Wiktionary

Akwaforta, kwasoryt (wł. acquaforte – mocna woda, czyli kwas azotowy) – technika graficzna wklęsła, także odbitka otrzymana tą techniką. Technika akwaforty została wynaleziona na przełomie XV i XVI wieku, a spopularyzowano ją w XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) […] wszystko, co posiadał, wydawał na akwaforty, których miał całą tekę na dnie szafy, a które od czasu do czasu przeglądał […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈfɔrta, AS: akfaforta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwaforcista, akwaforcistka

przym. akwafortowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwasoryt

Wiktionary

akwafortowy

związany z akwafortą

SJP.pl

akwakultura

1. hodowla zwierząt i roślin wodnych;
2. nauka o hodowli zwierząt i roślin wodnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. ryb. forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

Wiktionary

Akwakultura – forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego; polega na hodowli wybranych rodzajów organizmów wodnych, głównie zwierzęcych, w naturalnych lub sztucznych zbiornikach wodnych – słodko- lub słonowodnych. Najprostszą i najpospolitszą odmianą akwakultury jest zapewnienie korzystnych warunków do bytowania licznym przedstawicielom danego gatunku użytkowego (ryb, mięczaków i in.) w mniej lub bardziej wydzielonej części akwenu. Bardziej intensywną formą jest hodowla w stawach, basenach lub wielkich, zanurzonych w wodzie pojemnikach (sadzach). W takich przypadkach stosuje się dokarmianie, zapewnia, o ile to konieczne, odpowiedni przepływ wody czy natlenianie, ochronę przed drapieżnikami i chorobami, a nawet podgrzewanie wody (np. próby hodowli ryb w basenach z wodą geotermalną) itp. W przypadku organizmów osiadłych (np. glony, ostrygi) zabiegi hodowlane polegają głównie na zwiększeniu powierzchni, na której mogłyby się osiedlać, przez układanie na dnie odpowiednich przedmiotów, np. zużytych opon samochodowych, zawieszanie sieci, sznurów, itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W związku z niebezpieczeństwem przełowienia licznych populacji organizmów użytkowych, zwłaszcza morskich, akwakultura postrzegana jest jako alternatywa dla tradycyjnego rybołówstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfakulˈtura, AS: akfakultura

Wiktionary

akwalung

aparat tlenowy do nurkowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;

Wiktionary

Akwalung (ang. Aqua-Lung, od łac. aqua - woda i ang. lung - płuco) – sprzęt, aparat umożliwiający przebywanie płetwonurkowi pod wodą. Akwalung wynaleźli w 1943 Jacques-Yves Cousteau i Emile Gagnan.

Akwalung składa się z:

- butli nurkowej ze sprężonym powietrzem lub mieszaniną gazów do wdychania, np. nitrox,

- automatu oddechowego,

- giętkiego przewodu łączącego butlę z ustnikiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kobieta z założonym akwalungiem przeszła po pokładzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfalũŋk, AS: akfalũŋk

Wiktionary

Powiązane:

przym. akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aparat nurkowy

Wiktionary

akwalungowy

→ akwalung

SJP.pl

Patrz:
akwalung

akwamanila

dawne ozdobne naczynie na wodę, służące do polewania rąk, używane między innymi przy chrześcijańskich obrzędach religijnych

SJP.pl

Akwamanile (akwamanila, akwamanilla) (łac. aqua – woda, manus – ręka) - metalowe lub ceramiczne naczynie na wodę do polewania rąk przy obrzędach liturgicznych.

Wikipedia

akwamanile

dawne ozdobne naczynie na wodę, służące do polewania rąk, używane między innymi przy chrześcijańskich obrzędach religijnych

SJP.pl

Akwamanile (akwamanila, akwamanilla) (łac. aqua – woda, manus – ręka) - metalowe lub ceramiczne naczynie na wodę do polewania rąk przy obrzędach liturgicznych.

Wikipedia

akwamaryn

kamień szlachetny w kolorze wody morskiej, odmiana berylu; akwamaryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

(1.2) jubil. drogocenny kamień szlachetny

Wiktionary

Akwamaryn (łac. aqua marina „woda morska”) – minerał, będący krzemianem glinu i berylu; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny, będący przezroczystą odmianą berylu.

Nazwę akwamaryn wprowadził w 1609 Anselmus de Boodt w swoim dziele Gemmarum et Lapidum Historiia.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mówi się, że akwamaryn daje odwagę, nadzieję i optymizm ludziom o znakach zodiaku Waga, Wodnik, Ryby oraz Bliźnięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfãˈmarɨ̃n, AS: akfãmarỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwamaryna ż.

:: zdrobn. akwamerynek m.

przym. akwamarynowy, akwatyczny

Wiktionary

akwamaryna

kamień szlachetny w kolorze wody morskiej, odmiana berylu; akwamaryn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miner. zob. akwamaryn.

(1.2) barwa niebieskawozielona

Wiktionary

- Akwamaryna – amerykański film

- Akwamaryn – kamień szlachetny

- Akwamaryna – kolor, odcień niebieskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakfãmaˈrɨ̃na, AS: akfãmarỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwamaryn mrz.

przym. akwamarynowy, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akwamaryn

Wiktionary

akwamarynowy

związany z akwamaryną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwamaryną, dotyczący akwamaryny

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor akwamaryny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwamaryn mrz., akwamaryna ż.

Wiktionary

akwametria

Akwametria – zespół metod z zakresu chemii analitycznej ilościowej obejmującej metody oznaczania zawartości wody w substancjach nieorganicznych, organicznych i ich mieszaninach, w postaci ciekłej (np. oleje), stałej (np. produkty farmaceutyczne, susze roślinne, mąka) lub gazowej. Do metod akwametrycznych zalicza się metody, w przypadku których selektywnie oznaczana jest woda (np. miareczkowanie lub chromatografię), co wyklucza powszechnie stosowaną metodę grawimetryczną (suszarkową), służącą do zgrubnego oznaczania zawartości wody wraz z innymi składnikami lotnymi.

Wikipedia

akwanauta

[czytaj: akfanałta] osoba prowadząca badania podwodne (zwykle płetwonurek z akwalungiem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca badania podwodne dna morskiego

Wiktionary

Oceanonauta, akwanauta – osoba uczestnicząca w eksploracji głębin mórz i oceanów. Do oceanonautów zaliczyć można oprócz nurków, również osoby uczestniczące w podwodnych eksperymentach i projektach badawczych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akwanautyka ż.

:: fż. akwanautka ż.

przym. akwanautyczny

Wiktionary

akwanautka

→ akwanauta

SJP.pl

Patrz:
akwanauta

akwanautyczny

[czytaj: akfanałtyczny] dotyczący akwanautyki (np. badania akwanautyczne, sprzęt akwanautyczny)

SJP.pl

akwanautyka

[czytaj: akfanałtyka] badania podwodne, głównie nad możliwościami długotrwałego przebywania człowieka pod wodą

SJP.pl

akwapark

obiekt rekreacyjny złożony z wielu wodnych atrakcji, np. zjeżdżalni, sauny, trampoliny, sztucznej rzeki; aquapark, aqua park, park wodny

SJP.pl

Wikipedia

akwaparkowy

→ akwapark; aquaparkowy

SJP.pl

akwaplan

narty wodne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. inaczej → narty wodne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfaplãn, AS: akfaplãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) narty wodne

Wiktionary

akwaponiczny

→ akwaponika

SJP.pl

Patrz:
akwaponika

akwaponika

system produkcji żywności łączący konwencjonalną akwakulturę (hodowlę wodnej fauny w zbiornikach) z hydroponiką (uprawą roślin w wodzie)

SJP.pl

Akwaponika to system produkcji żywności łączący konwencjonalną akwakulturę (hodowlę wodnej fauny w zbiornikach) z hydroponiką (uprawa roślin w wodzie) w wytworzonym symbiotycznym środowisku. W konwencjonalnej akwakulturze ekskrementy zwierząt kumulują się w wodzie, zwiększając jej toksyczność. W systemie akwaponicznym woda z akwakultury zasila system hydroponiczny, gdzie produkty uboczne rozkładane są przez bakterie na azotany i azotyny, które następnie wchłaniane są przez rośliny jako produkty odżywcze. Oczyszczona w ten sposób woda wraca do akwakultury.

Wikipedia

akwaporyna

integralne białko błonowe tworzące kanały uczestniczące w procesie transportu wody

SJP.pl

Akwaporyny (AQP z ang. aquaporin) – integralne białka błonowe, które tworząkanały, uczestniczące w procesie transportu wody (a także niektórych innych cząsteczek o podobnych rozmiarach np. glicerolu) przez półprzepuszczalne błony komórek organizmów żywych.

Wikipedia

akwarela

1. farba malarska o spoiwie rozpuszczalnym w wodzie; farba akwarelowa, wodna;
2. technika malarska polegająca na używaniu farb akwarelowych;
3. obraz malowany farbami akwarelowymi lub malowany inną techniką, a następnie lawowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

(1.2) szt. technika malowania akwarelami (1.1);

(1.3) szt. obraz namalowany akwarelami (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta głowa, malowana akwarelą, miała siłę i ciepło, olejnego obrazu, a zarazem była w niej cała istota (…)

(1.2) Szereg wykonanych techniką akwareli pejzaży zaginęło bezpowrotnie w wojennej zawierusze.

(1.3) Na ścianie wisiało kilka akwarel z cieszyńskimi zabytkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrɛla, AS: akfarela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarelista mos., akwarelistka ż.

:: zdrobn. akwarelka ż.

przym. akwarelowy, akwarelkowy, akwatyczny

przysł. akwarelowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akwarelka

Wiktionary

akwarelista

artysta malujący akwarelą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. malarz malujący obrazy farbami akwarelowymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarela ż., akwarelka ż.

:: fż. akwarelistka ż.

przym. akwarelowy, akwatyczny

Wiktionary

akwarelistka

artystka malująca akwarelami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. malarka malująca obrazy farbami akwarelowymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarela ż., akwarelka ż.

:: fm. akwarelista mos.

przym. akwarelowy, akwatyczny

Wiktionary

akwarelka

zdrobnienie od: akwarela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: akwarela (obraz)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrɛlka, AS: akfarelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarelistka ż., akwarela ż., akwarelista mos.

przym. akwatyczny, akwarelowy

Wiktionary

akwarelowy

związany z akwarelą (np. farby akwarelowe, obrazek akwarelowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z akwarelą, dotyczący akwareli, wykonany akwarelami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tworzone przez malarkę naprędce portreciki akwarelowe rozchodziły się jak ciepłe bułeczki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarela ż., akwarelista mos., akwarelistka ż., akwarelka ż.

Wiktionary

akwariarstwo

akwarystyka; wiedza z zakresu hodowli w akwariach roślin i zwierząt, również sama hodowla tych organizmów

SJP.pl

akwariarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. akwarysta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kaliscy akwariarze kupują żywy pokarm w naszym sklepie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. akwarysta

Wiktionary

akwariowy

przymiotnik od: akwarium

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwarium, dotyczący hodowli w akwarium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaprezentowali sprzęt do pielęgnacji ogrodów, szeroką gamę kwiatów, roślin doniczkowych, rabatowych, balkonowych oraz wodnych i akwariowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrʲjɔvɨ, AS: akfarʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n., akwarysta m., akwarystyka ż.

przym. akwarystyczny

Wiktionary

akwarium

zbiornik na wodę, zwykle szklany, przeznaczony do hodowli roślin, ryb i in. organizmów wodnych; bywa wyposażone w urządzenia utrzymujące określone warunki środowiska wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

(1.2) hodowla wodna (np. ryb) urządzona w akwarium (1.1)

(1.3) budynek w ogrodzie zoologicznym z ekspozycją ryb

(1.4) uczn. tramwaj

(1.5) uczn. szkoła

(1.6) pot. przeszklone pomieszczenie

Wiktionary

Akwarium (łac. aquarium, „naczynie na wodę”) – sztuczny zbiornik wodny o zróżnicowanych rozmiarach i kształtach, z co najmniej jedną ścianą z materiału przezroczystego, zwykle ze szkła, służący do hodowli oraz prezentacji organizmów żyjących w środowisku słodko- lub słonowodnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie należy myć akwarium środkami chemicznymi.

(1.2) W moim akwarium pływają tylko dwie rybki.

(1.3) Mój syn był ze szkołą na wycieczce w akwarium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfarʲjũm, AS: akfarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwariarz mos., akwarystyka ż., akwarysta mos., akwarystka ż.

przym. akwariowy, akwarystyczny, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbiornik; pot. baniak

Wiktionary

akwarydy

trzy roje meteorów związane z kometą Halleya

SJP.pl

Akwarydy – trzy roje meteorów związane z kometą Halleya (m.in. Eta Akwarydy widoczne między 24 IV a 20 V). Radiant roju znajduje się w konstelacji Wodnika. Pozostałe dwa roje można obserwować pomiędzy 24 VII a 6 VIII, maksimum przypada w 28 VII.

Wikipedia

akwaryjny

→ akwarium

SJP.pl

Patrz:
akwarium

akwarysta

hodowca ryb i roślin akwariowych; akwariarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. hodowca zwierząt i roślin akwariowych

Wiktionary

Akwarysta – osoba zajmująca się akwarystyką w ramach relaksu (hobbysta, miłośnik) lub zawodowo (specjalista w zakresie akwarystyki, hodowca zwierząt lub roślin akwariowych). Akwaryści działają samodzielnie, zrzeszają się w klubach lub stowarzyszeniach akwarystów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszym sklepie zaopatrują się akwaryści z Kaliskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarystyka ż.

:: fż. akwarystka ż.

przym. akwariowy, akwarystyczny, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. akwariarz

Wiktionary

akwarystka

wiedza oparta na obserwacjach i doświadczeniach z zakresu hodowli zwierząt i roślin w akwariach

SJP.pl

akwarystyczno-zoologiczny

związany z akwarystyką i zoologią (np. sklep akwarystyczno-zoologiczny)

SJP.pl

akwarystyczny

→ akwarystyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwarystyką, dotyczący akwarystyki

Wiktionary

Patrz:
akwarystyka
Przykłady

(1.1) Nie zostałem członkiem klubu akwarystycznego tylko z powodu zaporowo wysokiej składki członkowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n., akwarysta mos., akwarystyka ż.

przym. akwariowy

Wiktionary

akwarystyka

wiedza oparta na obserwacjach i doświadczeniach z zakresu hodowli zwierząt i roślin w akwariach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hodowla zwierząt wodnych w akwarium

(1.2) wiedza na tematy związane z taką hodowlą

Wiktionary

Akwarystyka – dziedzina wiedzy dotycząca hodowli wodnych zwierząt i roślin w akwarium, amatorskie lub zawodowe zajmowanie się hodowlą organizmów wodnych w akwariach. Ze względu na środowisko, z którego pochodzą hodowane organizmy, wyróżnia się akwarystykę słodkowodną oraz morską. Osoba zajmująca się akwarystyką to akwarysta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Założyłem bloga i dzielę się moim doświadczeniem w akwarystyce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrɨstɨka, AS: akfarystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n., akwarysta m., akwarystka ż.

przym. akwarystyczny, akwariowy, akwatyczny

Wiktionary

akwaterapia

ogół zabiegów leczniczych z użyciem wody w różnych stanach skupienia; aquaterapia, wodolecznictwo, hydroterapia, hydropatia

SJP.pl

Hydroterapia, dział fizjoterapii, inaczej wodolecznictwo, akwaterapia (łac. aqua = woda) – metoda leczenia bodźcowego polegająca na zewnętrznym stosowaniu wody o różnych stanach skupienia: ciekłej, stałej lub gazowej. Podstawę leczniczego działania stanowi odpowiednia temperatura lub ciśnienie wody użytej odpowiednio do danej terapii.

Wikipedia

akwaterrarium

odmiana wiwarium będąca połączeniem terrarium (część lądowa) i akwarium (część wodna)

SJP.pl

Akwaterrarium – odmiana wiwarium zawierająca wycinek przestrzeni wodnej i część służącą jako ląd. Przeznaczone do hodowli zwierząt wodno-lądowych takich jak np. żółwie wodno-lądowe. Najczęściej jest to akwarium wypełnione wodą, a część lądową stanowi podwieszana lub pływająca wysepka, bądź wystające z wody góry kamieni lub korzenie.

Akwaterraria bardzo często występują w akwariach publicznych i oceanariach. W Polsce znajduje się w Aquarium i Muzeum Przyrodnicze w Krakowie.

Wikipedia

akwatinta

akwatynta;
1. technika graficzna polegająca na pokrywaniu płyty werniksem i usuwaniu z niej całych płaszczyzn, a następnie użyciu na niej kwasu azotowego;
2. rycina, odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. podobna do akwaforty technika polegająca na trawieniu płaszczyzn;

(1.2) szt. grafika wykonana akwatintą (1.1)

Wiktionary

Akwatinta — odmiana techniki druku wklęsłego zbliżona do akwaforty, niegdyś stosowana jako jedna z metod odtwarzania obrazów i rysunków, dzisiaj wykorzystywana już tylko jako technika artystyczna, a więc zaliczana do grafiki warsztatowej.

Wykonanie formy drukowej w tej metodzie polega na:1. pokryciu płyty metalowej sproszkowaną kalafonią lub pyłem asfaltowym, które podgrzane topią się i przylegają do niej, 2. naniesieniu obrazu poprzez zasłonięcie wybranych fragmentów powierzchni metalu werniksem, 3. następnie trawieniu odsłoniętego metalu kwasem azotowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój mąż jest to grzeczny i delikatny gentleman, dyplomata, prawnik, nawet prawodawca, amator sztychów, akwafort, akwatint i innych jakichś tam jeszcze grawiur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈtʲĩnta, AS: akfatʹĩnta

Wiktionary

akwatorium

akwen portowy, miejsce postoju i manewrowania statków

SJP.pl

Akwatorium – termin o takim samym znaczeniu jak akwen, ale stosowany wobec obszarów wody o konkretnym znaczeniu.

Akwatorium portowe to wewnętrzna część powierzchni wodnej portu lub przystani. Jest ona otoczona budowlami wodnymi, takimi jak nabrzeża czy falochrony, oraz ewentualnie innymi formami linii brzegowej, np. brzegiem rzeki. Zamiast falochronu, granicę akwatorium portowego mogą wyznaczać np. boje, pławy lub budowle hydrotechniczne. W skład akwatorium portowego wchodzą następujące akweny: awanport, baseny portowe, doki, kanały portowe.

Wikipedia

akwatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany z żywiołem wody, dotyczący wody (jeziora, rzeki, morza)

(1.2) szt. zajmujący się tematyką żywiołu wody, traktujący o nim

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n., akwarystyka ż., akwarysta m., akwarystka ż., akwarela ż., akwarelka ż., akwarelista m., akwarelistka ż., akwamaryna ż., akwalung m., akwamaryn m.

Wiktionary

akwatynta

akwatinta;
1. technika graficzna polegająca na pokrywaniu płyty werniksem i usuwaniu z niej całych płaszczyzn, a następnie użyciu na niej kwasu azotowego;
2. rycina, odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

akwawibron

1. urządzenie do leczniczego lub rehabilitacyjnego hydromasażu;
2. zabieg takiego masażu

SJP.pl

akwawita

dawniej: wódka, gorzałka; okowita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wódka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈvʲita, AS: akfavʹita

Wiktionary

akwedukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akwedukt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie akwedukt, lecz tylko mały akwedukcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwedukt m.

Wiktionary

akwedukt

w starożytności, średniowieczu, obecnie przede wszystkim w melioracjach: wodociąg wraz z konstrukcją nośną doprowadzający wodę z dalekich źródeł do miasta, wykorzystujący naturalny spadek terenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

Wiktionary

Akwedukt (łac. aquae ductus, ‘ciąg wodny’) – kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł – na ogół do miast – przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego. Może być umieszczony na arkadach poprowadzonych nad rzekami lub nierównościami terenu. Akweduktem nazywany jest również most kanału wodnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z najstarszych znanych akweduktów został zbudowany na polecenie asyryjskiego króla Sennacherib.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfɛdukt, AS: akfedukt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwedukcik mrz.

przym. akweduktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. wodotok

Wiktionary

akweduktowy

przymiotnik od: akwedukt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akweduktem, dotyczący akweduktu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwedukt mrz.

Wiktionary

akwen

1. obszar wodny;
2. część portu wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych

Wiktionary

Akwen (łac. aqua) – dowolnie określony obszar wodny, np. akwen północnego Atlantyku, akwen Morza Bałtyckiego, akwen redy, akwen portu, akweny śródlądowe, akweny rzeczne, akwen słono- lub słodkowodny.

Termin utworzony analogicznie do słowa teren (łac. terra – ziemia) od łacińskiego słowa aqua = woda. Z tego względu wyrażenie akwen wodny jest krytykowanym pleonazmem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akwen Zatoki Biskajskiej jest obszarem rozwiniętego rybołówstwa.

(1.1) Dwa statki czekają na akwenie redy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akwenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akwatorium

Wiktionary

akwenowy

→ akwen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwenem, dotyczący akwenu

Wiktionary

Patrz:
akwen
Powiązane:

rzecz. akwen m.

Wiktionary

akwila

imię żeńskie

SJP.pl

Akwila – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od Aquila (słowa oznaczającego "orzeł"). W Nowym Testamencie opisany jest Akwila. Wśród znanych nosicieli tego imienia byli też św. Akwila, męczennik oraz tłumacz Akwila z Synopy.

Wikipedia

akwileja

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;

Wiktionary

Akwileja (łac. Aquileia, wł. Aquileia, friulski Acuilee, słoweński Oglej) – miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech w regionie Friuli-Wenecja Julijska. Ważny ośrodek turystyczny.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3330 osób, 92,5 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeszcze w I w. p.n.e. Akwileja była miastem pogranicznym i tu znajdowała się wtedy rzymska granica celna. Po przesunięciu granic państwa rzymskiego nad Dunaj Akwileja stała się punktem węzłowym całego systemu dróg prowadzących ku nowym granicom imperium.

(1.1) Po upadku cesarstwa Akwileja jako stolica patriarchatu była punktem wyjściowym licznych misji, które szerzyły chrześcijaństwo w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛja, AS: akfʹilei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwilejczyk mos., akwilejka ż.

przym. akwilejski

Wiktionary

akwilejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akwilei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akwilejczycy, jak podaje Herodian — uprawiali winną latorośl, a wino eksportowali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛjt͡ʃɨk, AS: akfʹilei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwileja ż.

:: fż. akwilejka ż.

przym. akwilejski

Wiktionary

akwilejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Akwilei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛjka, AS: akfʹilei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwileja ż.

:: fm. akwilejczyk mos.

przym. akwilejski

Wiktionary

akwilejski

→ Akwileja (miasto we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Akwilei, związany z Akwileją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbliżył się do cesarza, a gdy został jego sojusznikiem, uderzył na ziemie patriarchy akwilejskiego.

(1.1) Uczynił to przez poselstwo, na czele którego stał sam patriarcha akwilejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛjsʲci, AS: akfʹilei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwileja ż., akwilejczyk m., akwilejka ż.

Wiktionary

akwilina

imię żeńskie

SJP.pl

Wikipedia

akwilininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Akwiliny lub z nią związany

SJP.pl

akwiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Akwili lub z nią związany

SJP.pl

akwilon

porywisty wiatr północny lub północno-wschodni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg wiatru północnego, utożsamiany z greckim Boreaszem;

Wiktionary

Akwilon (łac. Aquilo, gr. Βορέας Boréas, Borrás) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru północnego i północnej strony świata.

Uosabiał gwałtowny, burzliwy, mroźny i niebezpieczny dla żeglarzy wiatr. Był utożsamiany z greckim Boreaszem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkfʲilɔ̃n, AS: akfʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwilon mrz.

przym. Akwilonowy, akwilonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Boreasz

Wiktionary

akwilonaris

dostojka akwilonaris - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

akwin

miejscowość we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

Wiktionary

Akwin (wł. Aquino, łac. Aquinum) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone, 12 km na północ od Cassino.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 5337 osób, 280,9 os./km².

W Akwinie urodził się Juwenalis i cesarz rzymski Pesceniusz Niger. W położonym 8 km na północ zamku Roccasecca urodził się syn hrabiego Akwinu św. Tomasz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na przykład w Akwinie (prowincja Frosinone) był zwyczaj ścinania włosów żonom lub matkom i układania ich na zwłokach (lub wkładania do rąk) mężów czy synów. Zakazuje takich praktyk wyraźnie, jako że chodziło o pogański zwyczaj, synod w Akwinie z 1581 roku.

(1.1) Już święty Tomasz z Akwinu twierdził, że nie wiemy, co znaczy być, w przypadku Boga, ponieważ Bóg jest inaczej, niż są rzeczy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwinata mos., akwińczyk mos.

przym. akwiński

Wiktionary

akwinata

Tomasz Akwinata (1225 - 1274) - chrześcijański filozof i teolog; św. Tomasz z Akwinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. rel. przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

Wiktionary

Tomasz z Akwinu, także Akwinata (łac. Thomas de Aquino; ur. w 1224 albo w 1225 w Roccasecca, zm. 7 marca 1274 w Fossanuova) – włoski filozof scholastyczny, teolog, członek Zakonu Kaznodziejskiego (dominikanów). Uważany za jednego z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego; jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Akwin mrz., akwińczyk mos.

przym. akwinacki

Wiktionary

akwińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akwinu, osoba rodem z Akwinu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele idei Tomasza z Akwinu nie uzyskało wówczas akceptacji, lecz reformatorzy Kościoła rzymskokatolickiego na soborze w Trydencie (1545–1563) korzystali z jego prac podczas tworzenia dekretów, nadając tym samym akwińczykowi trwające po dziś dzień znaczenie w Kościele.

(1.1) Święty Tomasz Akwińczyk pisał: „Kłamstwo jest grzechem śmiertelnym, jeżeli bezpośrednio sprzeciwia się miłości – miłości Bożej, lubo też miłości człowieczej, gdy przez okoliczność daje bliźniemu ciężkie zgorszenie, albo też szkodę czyni bliźniemu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwin mrz., Akwinata mos.

przym. akwiński

Wiktionary

akwinit

silnie trująca ciecz o ostrej woni stosowana do dezynsekcji pomieszczeń, również jako gaz bojowy; chloropikryna

SJP.pl

akwiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akwinem, dotyczący Akwinu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwin mrz., akwińczyk mos.

Wiktionary

akwirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. prowadzenie akwizycji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwizycja ż., akwizytor m., akwizytorka ż.

czas. akwirować

przym. akwizycyjny, akwizytorski

Wiktionary

akwitańczyk

mieszkaniec Akwitanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akwitanii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwitania ż.

:: fż. Akwitanka ż.

przym. akwitański

Wiktionary

akwitania

region we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Wiktionary

Akwitania (fr. Aquitaine) – kraina historyczna i dawny region administracyjny we Francji, położony na wybrzeżu atlantyckim w południowo-zachodniej części kraju. Region graniczył z Hiszpanią oraz regionami: Poitou-Charentes, Limousin i Midi-Pireneje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najważniejszymi miastami Akwitanii są Bordeaux, Pau i Mérignac.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈtãɲja, AS: akfʹitãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwitańczyk mos., Akwitanka ż.

przym. akwitański

Wiktionary

akwitanka

mieszkanka Akwitanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Akwitanii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwitania ż.

:: fm. Akwitańczyk mos.

przym. akwitański

Wiktionary

akwitański

→ Akwitania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Akwitanii, związany z Akwitanią, pochodzący z Akwitanii

Wiktionary

Patrz:
Akwitania
Przykłady

(1.1) Podczas pobytu na akwitańskim dworze Urban próbował nakłonić Wilhelma, aby ten przyjął krzyż i ruszył na wyprawę krzyżową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈtãj̃sʲci, AS: akfʹitãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwitania ż., Akwitańczyk mos., Akwitanka ż.

Wiktionary

akwizgran

miasto w Niemczech; Aachen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Wiktionary

Akwizgran (niem. Aachen, Bad Aachen; fr. Aix-la-Chapelle; niderl. Aken) – miasto uzdrowiskowe na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, siedziba regionu miejskiego Akwizgran. Leży bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwaj więźniowie uciekli z zakładu karnego w Akwizgranie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfʲizɡrãn, AS: akfʹizgrãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwizgrańczyk mos., akwizgranka ż.

przym. akwizgrański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aachen

Wiktionary

akwizgrańczyk

mieszkaniec Akwizgranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Akwizgranu; ktoś pochodzący z Akwizgranu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwizgran mrz.

:: fż. akwizgranka ż.

przym. akwizgrański

Wiktionary

akwizgranka

mieszkanka Akwizgranu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Akwizgranu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja przyjaciółka jest akwizgranką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwizgran mrz.

:: fm. akwizgrańczyk mos.

przym. akwizgrański

Wiktionary

akwizgrański

→ Akwizgran

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akwizgranem, pochodzący z Akwizgranu

Wiktionary

Patrz:
Akwizgran
Powiązane:

rzecz. Akwizgran mrz., akwizgrańczyk mos., akwizgranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. akski

Wiktionary

akwizycja

zbieranie zamówień na towary lub usługi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. pozyskiwanie klientów, zbieranie zamówień w imieniu danej firmy

(1.2) pozyskiwanie, gromadzenie zasobów

Wiktionary

Akwizycja (z łac. acquisitio – nabywanie) – nabycie, nabytek.

W marketingu to:

- zjednywanie, pozyskiwanie klientów,

- zbieranie zamówień,

- zawieranie umów dotyczących dostawy produktów lub wykonanie usług.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akwizycja to ciężki kawałek chleba, czasem trzeba się nachodzić cały dzień, by sprzedać jedną rzecz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwizytor mos., akwirowanie n.

Wiktionary

akwizycyjny

dotyczący akwizycji

SJP.pl

akwizytor

domokrążca;
1. człowiek zajmujący się akwizycją; agent;
2. potocznie: osoba chodząca po domach i oferująca rozmaite towary lub usługi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba trudniąca się akwizycją

(1.2) uczn. handlarz narkotykami

Wiktionary

Akwizycja (z łac. acquisitio – nabywanie) – nabycie, nabytek.

W marketingu to:

- zjednywanie, pozyskiwanie klientów,

- zbieranie zamówień,

- zawieranie umów dotyczących dostawy produktów lub wykonanie usług.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈzɨtɔr, AS: akfʹizytor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwizycja ż.

:: fż. akwizytorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedstawiciel handlowy; przest. komiwojażer; pot. domokrążca

(1.2) diler

Wiktionary

akwizytorka

→ akwizytor

SJP.pl

Patrz:
akwizytor

akwizytorski

przymiotnik od: akwizytor

SJP.pl

akwizytorstwo

zajęcie akwizytora

SJP.pl

akworyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. u meduz: enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia;

Wiktionary

Akworyna – enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia. W reakcji następuje uwolnienie dwutlenku węgla i emisja światła o długości fali 466 nm. Enzym występuje u meduz.

Akworyna wraz z białkiem zielonej fluorescencji została wykorzystana do wizualizacji komórek nerwowych w mózgu muszki owocowej oraz obserwacji regulacji neuronów.

Wikipedia

akyn

ludowy poeta i pieśniarz; żyrau; aszyk; ozan

SJP.pl

Akyn – w tradycjach narodów Azji Środkowej ludowy poeta improwizator, pieśniarz wykonujący przy akompaniamencie tradycyjnego instrumentu muzycznego utwory swoje lub tradycyjne, najczęściej o charakterze lirycznym lub epickim. Tradycyjnym instrumentem wykorzystywanym przez akynów była dombra, aczkolwiek wielu twórców, zwłaszcza w nowszych czasach, korzystało także np. z kobyzu.

Wikipedia

ąkły

omkły, onkły; młodzieżowo:
1. trudny w opisie, bezkształtny;
2. mało bystry, niepojętny, ciężko myślący;
3. nudny, nudnawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) środ. młodz. trudny w opisie, bezkształtny

(1.3) młodz. cechujący się brakiem istotnego waloru lub elementu, traktowany z tego powodu jako niesatysfakcjonujący oraz nieatrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niedorobiony

(1.2-3) omkły, onkły

Wiktionary

al

w starożytnym Rzymie:
1. skrzydło szyku bojowego;
2. oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców, liczący kilkuset żołnierzy

SJP.pl

Belgia:

- Al-Habech – luksemburska nazwa miejscowości Habay-la-Vieille

- Al Vå – walońska nazwa miejscowości Leval-Trahegnies

Luksemburg:

- Al Esch – dzielnica Esch-sur-Alzette

Norwegia:

- Ål – gmina

Wikipedia

al-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon niektórych wyrazów pochodzących z języka arabskiego, pozostałość arabskiego rodzajnika określonego rzeczowników rodzaju męskiego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) el-

Wiktionary

al-alamajn

miasto w północnym Egipcie; El Alamein

SJP.pl

Al-Alamajn (często spotykana jest również stara pisownia El Alamein) – miasto w północnym Egipcie nad Morzem Śródziemnym, w muhafazie Matruh, 106 km na zachód od Aleksandrii, 240 km na północny zachód od Kairu, port naftowy, centrum turystyczne. Około 7000 mieszkańców.

Wikipedia

al-asad

nazwisko

SJP.pl

Al-Asad (arab. ‏الأسد‎) – zbiornik retencyjny w północnej Syrii, w muhafazie Ar-Rakka, zlokalizowany na rzece Eufrat. Jezioro ma powierzchnię 625 km², liczy około 80 km długości i 8 km szerokości. Objętość zbiornika wynosi 11,6 km³.

Wikipedia

al-basra

miasto w Iraku; Basra

SJP.pl

Basra (arab. البصرة, Al-Basra, także Busra, Busrah) – drugie co do wielkości miasto w Iraku, liczące około 2 600 000 mieszkańców (2003).

Basra jest położona na szlaku wodnym Szatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą muhafazy Basra.

Wikipedia

al-bida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Ad-Dauha, stolica Kataru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W walizce znalazł stare zdjęcia Al-Bidy z przełomu wieków.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ad-Dauha, Dauha, Doha

Wiktionary

al-charidża

grupa oaz w południowym Egipcie; Charga

SJP.pl

Charga (arab. الخارجة, Al-Charidża) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Nowa Dolina, położone w oazie Charga na Pustyni Libijskiej.

Wikipedia

al-dżazira

arabska stacja telewizyjna z siedzibą w Katarze

SJP.pl

Al-Dżazira (ang. Al-Jazeera, arab. الجزيرة, tłum. „Wyspa” lub „Półwysep”) – arabska stacja telewizyjna z siedzibą w Dosze, stolicy Kataru.

Kanał rozpoczął nadawanie 1 listopada 1996 roku, przyjmując do siebie wielu dziennikarzy z zawieszonego w kwietniu tego samego roku arabskojęzycznego kanału BBC World Service, który napotkał trudności z cenzurą w Arabii Saudyjskiej.

Wikipedia

al-falludża

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowym Iraku;

Wiktionary

Al-Falludża (arab. لفلوجة) – miasto w środkowym Iraku. Przed rokiem 2003 miasto liczyło 435 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W listopadzie 2005 wojska amerykańskie szturmujące irackie miasto Al-Falludża użyły na szeroką skalę pociski dymne zawierające biały fosfor. W 2006 podczas kryzysu izraelsko-libańskiego Izrael używał pociski z białym fosforem.

Wiktionary

al-hilla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

Wiktionary

Al-Hilla (arab. الحلة) – miasto w środkowym Iraku, leżące 100 km na południowy zachód od Bagdadu nad rzeką Szatt al-Hilla (odnoga Eufratu). Liczba mieszkańców: 215 tys. (1985), 412 tys. (1998), 510 tys. (2002). Jest stolicą muhafazy Babilon; w pobliżu znajdują się ruiny starożytnych miast: Babilonu, Borsippa i Kisz. Leży w regionie rolniczym, intensywnie nawadnianym wodą z Eufratu.

Wikipedia

al-kaba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Wiktionary

Al-Kaba (arab. الكعبة, trl. Al-Kaʿbah) – świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Kaaba

Wiktionary

al-kaida

organizacja sunnicka posługująca się terrorystycznymi metodami

SJP.pl

Al-Ka’ida (arab. ‏القاعدة‎, Al-Qāʿida, wym. /ælqɑːʕɪdɐ/, tłum. „Baza” lub „Zasada”) – islamistyczna sunnicka organizacja terrorystyczna, utworzona w 1988 roku przez Abd Allaha Azzama.

Wikipedia

al-manama

stolica Bahrajnu

SJP.pl

Manama (arab. ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – stolica i największe miasto Bahrajnu położone nad Zatoką Perską, na północnym wschodzie wyspy Bahrajn.

Nazwa Manama oznacza śpiące miejsce.

Manama była jednym z dwunastu regionów municypalnych Bahrajnu, a od 3 lipca 2002 wchodzi w skład muhafazy al-Asima.

Wikipedia

al-owiec

członek AL (Armii Ludowej); aelowiec, alowiec

SJP.pl

al-owski

→ AL (Armia Ludowa); alowski, aelowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AL (Armią Ludową)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AL

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aelowski, alowski

Wiktionary

al-quds

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. transliteracja arabskiej nazwy Jerozolimy

Wiktionary

W ciągu stuleci miasto Jerozolima (Jeruzalem) znane było pod wieloma nazwami w różnych językach.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Jerozolima

Wiktionary

al-rijad

stolica Arabii Saudyjskiej; Rijad

SJP.pl

Rijad (arab. ‏الرياض‎, Ar-Riyāḍ, Ar-Rijad) – stolica Arabii Saudyjskiej położona w środkowej części kraju, u wschodniego podnóża gór Dżabal Tuwajk, siedziba administracyjna prowincji Rijad. W 2010 roku miasto liczyło ok. 5,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

al-ujun

nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej;

Wiktionary

Al-Ujun (arab. العيون, także jako El Aaiún i Laâyoune) – miasto w północnej Saharze Zachodniej (państwo nieuznawane; dawna kolonia hiszpańska: Hiszpańska Afryka Zachodnia), obecnie pod kontrolą marokańską. Stolica regionu Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra, w latach 1940–1976 stolica Sahary Zachodniej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Al-Ujun jest nieoficjalną stolicą Sahary Zachodniej, terytorium, które od 1975 roku jest okupowane przez Maroko.

Wiktionary

al.

1. skrót od: aleja
2. skrót wyrażenia "a linea" (od nowego wiersza)
3. skrót od: alias (inaczej, czyli)

SJP.pl

skrót

(1.1) = Aleje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co znajduje się pod adresem Al. Jerozolimskie 3?

Wiktionary

ala

w starożytnym Rzymie:
1. skrzydło szyku bojowego;
2. oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców, liczący kilkuset żołnierzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Alicja

(1.2) zdrobn. Alina

symbol

(2.1) chem. alanina

Wiktionary

- Ala – zdrobnienie imienia Alicja, Alina

- Ala – właśc. Alicja Boratyn, polska piosenkarka popowo-rockowa

- Ala – afrykańskie bóstwo podziemi (bogini Ibów)

- ala – starożytne oddziały Rzymu i Mezopotamii

- Ala – postać literacka występująca w dramacie Tango Sławomira Mrożka

- Ala – miasto i gmina we Włoszech

- Ala – miejscowość w Portugalii, w gminie Macedo de Cavaleiros

- Ala – wieś w Estonii, w prowincji Hiiu, w gminie Pühalepa

- Ala – wieś w Estonii, w prowincji Valga, w gminie Helme

- Ala – nazwa skrótowa alaniny

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ala ma kota. As to Ali pies.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈala, AS: ala

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. Alicja ż.

(1.2) rzecz. Alina ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. Alicja ż.

(1.2) rzecz. Alina ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Ala (język susu.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) Bóg

odmiana.

przykłady.

(1.1) Ala tantu. → Chwalmy Boga.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alabama

rzeka i stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Alabama (wym. /ˌæləˈbæmə/ ( odsłuchaj)) – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalaˈbãma, AS: alabãma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabamczyk mos., Alabamka ż.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamczyk

mieszkaniec Alabamy (stanu w Stanach Zjednoczonych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alabamy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość Alabamczyków nie wystawia nosa poza swój stan.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabama ż.

:: fż. Alabamka ż.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamka

mieszkanka Alabamy (stanu w Stanach Zjednoczonych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alabamy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabama ż.

:: fm. Alabamczyk mos.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamski

→ Alabama (rzeka lub stan w USA)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Alabamą lub jej mieszkańcami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ukryty za kupą gruzu Diddens trzymał się za stopę i dla odwrócenia uwagi od bólu szczegółowo opisywał w typowo alabamskim stylu wynaturzony użytek, jaki mój dziadek zrobił z mojej prababki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabamka ż., Alabamczyk mos., Alabama ż.

Wiktionary

alabandyt

minerał, siarczek manganu (II), o barwie zielonej lub cielistej

SJP.pl

alabaster

minerał, drobnoziarnista odmiana gipsu, najczęściej białej barwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre zaś komnaty całe od złota; krzesła i ławy bisiorem albo lamą kryte, stoły z marmuru i alabastru […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalaˈbastɛr, AS: alabaster

Wiktionary

Powiązane:

przym. alabastrowy

Wiktionary

alabastron

naczynko z alabastru, gliny lub szkła, używane w starożytnej Grecji i w starożytnym Egipcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. szt. niewielki flakonik na wonności

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. alabastrowy

Wiktionary

alabastrowy

1. wykonany z alabastru (np. alabastrowa waza);
2. podobny do alabastru, właściwy alabastrowi, jasny i gładki (np. alabastrowa biel, alabastrowe dłonie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący alabastru, zrobiony z alabastru

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. przypominający alabaster barwą, gładkością i delikatnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ołtarz w kaplicy Bractwa Maryjnego (po stronie pn.) z 1646, pochodzący z kościoła pojezuickiego w Braniewie, odnawiany w 1815, wykonany jest z czarnego marmuru z alabastrowymi rzeźbami.

(2.1) Stała smutna w kącie, a jej alabastrowe, nagie ciało, dopiero wypuszczało pędy ramion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalabaˈstrɔvɨ, AS: alabastrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alabaster mrz., alabastron mrz., alabastrowość ż.

przysł. alabastrowo

Wiktionary

aladár

obce imię męskie

SJP.pl

aladyn

bohater "Księgi tysiąca i jednej nocy", który wszedł w posiadanie magicznej lampy, zamieszkiwanej przez dżina spełniającego wszystkie życzenia jej posiadacza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Wiktionary

Aladyn (oryginalna pisownia علاء الدين Ala ad-Din – „wyniosły w wierze”) – bohater jednej z opowieści Księgi tysiąca i jednej nocy, który staje się właścicielem zaczarowanej lampy, zamieszkiwanej przez potężnego, spełniającego życzenia dżinna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aladyn wypuścił z lampy dżinna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈladɨ̃n, AS: aladỹn

Wiktionary

aladynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aladyna lub z nim związany

SJP.pl

alain

[czytaj: aLĘ albo aLEN] francuskie imię męskie

SJP.pl

Émile Chartier zwany Alain (ur. 3 marca 1868 w Mortagne-au-Perche, zm. 2 czerwca 1951 w Le Vésinet) – francuski filozof, dziennikarz oraz pacyfista.

Wikipedia

alakant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. wino czerwone produkcji hiszpańskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlakãnt, AS: alakãnt

Wiktionary

alaks

preparat o działaniu przeczyszczającym; alax

SJP.pl

alaktaga

rodzaj gryzoni z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

Alaktaga (Allactaga) – rodzaj ssaków z podrodziny alaktag (Allactaginae) w obrębie rodziny skoczkowatych (Dipodidae).

Wikipedia

alalia

zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniami mózgu

SJP.pl

- alalia – zaburzenie mowy

- Alalia (obecnie Aléria) – starożytne miasto na Korsyce, w którego pobliżu rozegrała się bitwa morska w 535 p.n.e.

Wikipedia

alalik

osoba cierpiąca na alalię (zaburzenie mowy)

SJP.pl

alaman

członek ludu germańskiego, osiadłego nad górnym Renem; Aleman

SJP.pl

alamanowie

lud germański, osiadły nad górnym Renem; Alemanowie

SJP.pl

Alemanowie, Alamanowie (łac. Alamanni) – germański związek plemienny, od III wieku n.e. dokonujący najazdów na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.

Wikipedia

alambik

dawniej: alembik

SJP.pl

alamogordo

Alamogordo – miasto na południu USA, w stanie Nowy Meksyk, na wysokości 1321 m n.p.m., na zachodnich stokach gór Sacramento, na południowy zachód od Albuquerque. Siedziba hrabstwa Otero. Według spisu w 2020 roku liczy 30,9 tys. mieszkańców i jest 10. co do wielkości miastem w stanie.

W odległości 24 km na południowy zachód znajduje się White Sands National Monument.

Wikipedia

alamozaur

północnoamerykański zauropod z okresu kredy, długość około 20 metrów

SJP.pl

Alamozaur (Alamosaurus) – rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów (Titanosauria); jego nazwa oznacza "jaszczur z Alamo". Nazwa pochodzi od pasma górskiego Ojo Alamo w stanie Nowy Meksyk, gdzie znaleziono go po raz pierwszy.

Wikipedia

alan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) hist. członek plemienia Alanów (przodek Osetyńca)

Wiktionary

Alan – imię męskie pochodzenia najprawdopodobniej celtyckiego. Może też wywodzić się od nazwy irańskiego plemienia Alanów. Znaczenie tego imienia nie jest dokładnie znane, prawdopodobne znaczenia:

- „mały kamień” lub „przystojny” z języka bretońskiego

- „harmonia” z języka celtyckiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pełen goryczy list napisał do Baracka Obamy Amerykanin Alan Gross, który siedzi w więzieniu za szpiegostwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalãn, AS: alãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Halan, Tanaita, As

Wiktionary

alana

imię żeńskie

SJP.pl

Alana – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego, odpowiednik męski: Alan.

Alana imieniny obchodzi: 14 sierpnia, 14 października, 25 listopada

Wikipedia

alandczyk

mieszkaniec Wysp Alandzkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wysp Alandzkich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość Alandczyków mówi po szwedzku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Alandka ż.

przym. alandzki

Wiktionary

alandka

mieszkanka Wysp Alandzkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wysp Alandzkich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Alandczyk mos.

przym. alandzki

Wiktionary

alandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Wyspami Alandzkimi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alandczyk mos., Alandka ż.

Wiktionary

alanina

aminokwas endogenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

Wiktionary

Alanina, skr. Ala, A – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów. Enancjomer o konfiguracji S (L) jest jednym z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych. Bierze też udział w cyklu glukozowo-alaninowym.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) α-alanina, Ala

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|alanine.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) alanine

* baskijski: (1.1) alanina

* białoruski: (1.1) аланін m.

* czeski: (1.1) alanin m.

* duński: (1.1) alanin

* francuski: (1.1) alanine ż.

* hiszpański: (1.1) alanina ż.

* kataloński: (1.1) alanina ż.

* niemiecki: (1.1) Alanin n.

* nowogrecki: (1.1) αλανίνη ż.

* portugalski: (1.1) alanina ż.

* rosyjski: (1.1) аланин m.

* rumuński: (1.1) alanină ż.

* szwedzki: (1.1) alanin

* węgierski: (1.1) alanin

* włoski: (1.1) alanina ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalãˈɲĩna, AS: alãńĩna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) α-alanina, Ala

Wiktionary

alaninowy

przymiotnik od: alanina

SJP.pl

alaniny

aminokwas endogenny

SJP.pl

alankara

zbiór norm stylistycznych poezji hinduskiej dotyczących zarówno semantyki, jak i warstwy brzmieniowej wypowiedzi

SJP.pl

Alankara (z sanskrytu „ozdoba”) – jedno z podstawowych pojęć tradycyjnej poetyki indyjskiej. Choć przypomina europejskie tropy i figury retoryczne, nie jest z nimi tożsame. Najważniejsza różnica polega na tym, że alankara najczęściej odnosi się do całej strofy wiersza, a nie do pojedynczych słów czy zwrotów. Indyjscy teoretycy literatury stworzyli liczne systemy klasyfikacji alankar, których liczba stopniowo rosła – od kilku podstawowych do ponad stu różnych typów .

Wikipedia

alanostwo

Alan z małżonką; Alanowie

SJP.pl

alanowie

Alan z małżonką; Alanostwo

SJP.pl

Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie; gr. Αλανοί, chiń. 阿蘭聊; pinyin Ālánliáo, także chiń. 奄蔡 Yǎncài z II w. i 阿蘭 Alan z III w.) – lud irański uczestniczący w wielkiej wędrówce ludów, spokrewniony ze Scyto-Sarmatami.

Wikipedia

alanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alana lub z nim związany

SJP.pl

alantoina

pochodna mocznika, substancja krystaliczna słabo rozpuszczalna w wodzie; stosowana do produkcji maści i zasypek; allantoina

SJP.pl

Alantoina, 5-ureidohydantoina – organiczny związek chemiczny z grupy ureidów, heterocykliczna pochodna mocznika. Powstaje z kwasu moczowego u niektórych roślin oraz u większości ssaków (wyjątek stanowią naczelne), u których reakcję tę katalizuje oksydaza moczanowa, a przebiega ona w peroksysomach.

Wikipedia

alantoinowy

związany z alantoiną

SJP.pl

alanya

[czytaj: alańja] miasto i prowincja w Turcji

SJP.pl

Alanya – miasto i dystrykt w południowej Turcji, w prowincji Antalya na Riwierze Tureckiej, nad Morzem Śródziemnym. Od strony lądu otoczona górami Taurus. Zlokalizowana na terenie starożytnej Pamfilii. Jeden z największych tureckich kurortów wypoczynkowych, usytuowany 135 km na wschód od Antalyi. Na południe od centrum miasta położony jest wysoki na blisko 250 metrów skalny cypel zamkowy. Cały cypel był twierdzą obronną z trzema wieżami.

Wikipedia

alarm

1. sygnał, najczęściej dźwiękowy, ostrzegający o grożącym lub zaistniałym niebezpieczeństwie;
2. urządzenie ostrzegające o niebezpieczeństwie;
3. czas trwania nalotu nieprzyjacielskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

(1.2) urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)

(1.3) wezwanie do działania

Wiktionary

- alarm – sygnał wzywający do gotowości na wypadek zagrożenia. Najczęściej jest to sygnał dźwiękowy. W dawnych czasach było to bicie w bębny lub dzwony, stąd powiedzenie "bić na alarm" (na trwogę). Aktualnie używane są raczej syreny. Umówione modulacje dźwięku informują o rodzaju zagrożenia.

- alarm – stan gotowości w przypadku powszechnego zagrożenia (np. pożar, powódź), także: stan gotowości bojowej w wojsku wywołany takim sygnałem

- alarm pożarowy

- alarm o skażeniach

- alarm powietrzny

- alarm powodziowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pomieszczeniu rozległ się alarm i wszyscy wybiegli w popłochu

(1.2) Kupiłem alarm do swojego mieszkania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalarm, AS: alarm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarmator mos., alarmista mos., alarmistka ż., alarmon mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

czas. alarmować ndk., zaalarmować dk.

ims. alarmujący

przym. alarmowy, alarmistyczny

przysł. alarmistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alert, mobilizacja, ostrzeżenie

(1.2) sygnał, brzęczyk, dzwonek

(1.3) larum

Wiktionary

alarmator

dawniej: panikarz

SJP.pl

alarmista

dawniej: człowiek szerzący panikę; panikarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba wywołująca panikę

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) neutr. panikarz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|alarmiste.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalarˈmʲista, AS: alarmʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. panikarz

Wiktionary

alarmistka

→ alarmista

SJP.pl

Patrz:
alarmista

alarmistyczny

taki, który budzi niepokój, zwraca uwagę na groźną sytuację, np. alarmistyczny ton artykułu

SJP.pl

alarmizm

przestarzale: szerzenie paniki

SJP.pl

alarmon

wewnątrzkomórkowe białko sygnałowe, produkowane pod wpływem silnych bodźców zewnętrznych

SJP.pl

alarmować

1. zawiadamiać o grożącym niebezpieczeństwie lub zdarzeniu wymagającym działania; ostrzegać;
2. wywoływać poruszenie, niepokój lub panikę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaalarmować)

(1.1) zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

(1.2) wywoływać niepokój

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Socjologowie z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy planowaćanują przeprowadzenie badań dotyczących galerianek, alarmują, że sprzedawanie się młodocianych dziewcząt to jedno z najgroźniejszych zjawisk naszych czasów.

(1.2) Wulgarność na niektórych kanałach telewizji osiągnęła alarmujący poziom.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

przym. alarmistyczny, alarmujący, alarmowy

przysł. alarmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzywać, bić na alarm, podnosić alarm

(1.2) niepokoić, poruszać

Wiktionary

alarmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wszczynanie alarmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów alarmowania, celem jednoczesnego upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 1 sierpnia 2019 roku o godz. 17:00 w Choczu nadany zostanie pojedyńczy akustyczny sygnał alarmowy (syrena).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaalarmowanie n., alarm m., alarmista m.

czas. alarmować ndk., zaalarmować dk.

przym. alarmistyczny, alarmowy

przysł. alarmistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bicie na alarm

Wiktionary

alarmowy

przymiotnik od: alarm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający sygnał o grożącym niebezpieczeństwie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów alarmowania, celem jednoczesnego upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 1 sierpnia 2019 roku o godz. 17:00 w Choczu nadany zostanie pojedyńczy akustyczny sygnał alarmowy (syrena).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

czas. alarmować ndk., zaalarmować dk.

przym. alarmistyczny, alarmujący

przysł. alarmistycznie, alarmowo, alarmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ostrzegawczy

Wiktionary

alarmujący

groźny, wzbudzający niepokój; niepokojący, alarmistyczny

SJP.pl

alaryk

Wikipedia

alaska

→ Alaska; alaskijski, alaskański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. półwysep w Ameryce Północnej;

(1.3) geogr. łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alaska jest jedynym stanem w Ameryce Północnej, który nie sąsiaduje z pozostałymi 48 amerykańskimi stanami kontynentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlaska, AS: alaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaskijczyk mos., Alaskijka ż., Alaskanin mos., Alaskanka ż.

przym. alaskijski, alaski, alaskański

Wiktionary

alaskan

rasa psów, głównie husky i malamute

SJP.pl

alaskanin

mieszkaniec Alaski; Alaskijczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj Alaskanie wybrali senatora.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijczyk m.

:: fż. Alaskanka ż., Alaskijka ż.

przym. alaskijski, alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. Alaskijczyk

Wiktionary

alaskanka

mieszkanka Alaski; Alaskijka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samolocik zabrał jeszcze jedną Alaskankę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijka ż.

:: fm. Alaskanin m., Alaskijczyk m.

przym. alaskijski, alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alaskijka

Wiktionary

alaskański

→ Alaska; alaski, alaskijski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Alaską, pochodzący z Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chłopak używał jakiegoś dialektu alaskańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijka ż., Alaskijczyk m., Alaskanin m., Alaskanka ż.

przym. alaski, alaskijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alaski, alaskijski

Wiktionary

alaski

→ Alaska; alaskijski, alaskański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Alaską, pochodzący z Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W muzeum mają alaskie totemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlasʲci, AS: alasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskanin mos., Alaskanka ż., Alaskijczyk mos., Alaskijka ż.

przym. alaskański, alaskijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alaskański, rzad. alaskijski

Wiktionary

alaskijczyk

rzadko: mieszkaniec Alaski; Alaskanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alaskijczycy łapią łososie i pstrągi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskanin m.

:: fż. Alaskanka ż., Alaskijka ż.

przym. alaskijski, alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alaskanin

Wiktionary

alaskijka

rzadko: mieszkanka Alaski; Alaskanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. mieszkanka Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z namiotu wyszła młoda Alaskijka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskanka ż.

:: fm. Alaskanin m., Alaskijczyk m.

przym. alaskijski, alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alaskanka

Wiktionary

alaskijski

→ Alaska; alaski, alaskański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alaską, pochodzący z Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kobieta używała jakiegoś dialektu alaskijskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijka ż., Alaskijczyk m., Alaskanin m., Alaskanka ż.

przym. alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alaski, alaskański

Wiktionary

alaskit

magmowa skała głębinowa, odmiana granitu; granit alkalicznoskaleniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj skały magmowej;

Wiktionary

Alaskit – kwaśna skała plutoniczna zbudowana ze skaleni alkalicznych, kwarcu i znikomych ilości składników ciemnych; są to skały samodzielnych masywów, pni i małych intruzji; dzielą się na bezalbitowe kalialaskity lub ortoalaskity oraz właściwe (ze skalenia potasowego i albitu). Tworzy brzeżne partie masywów granitowych, czasem samodzielne drobne intruzje. Pospolity, w Polsce występuje w Tatrach Zachodnich (m.in. na Giewoncie i Twardym Grzbiecie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alaskit występuje w Tatrach Zachodnich.

Wiktionary

alastor

złoczyńca, który popełnił nieprzebaczalną zbrodnię

SJP.pl

- Alastor – postać w mitologii greckiej

- Alastor – polski zespół muzyczny

- Alastor Moody – fikcyjna postać, auror z serii książek Harry Potter

- Alastor – fikcyjna postać, demon z serialu animowanego Hazbin Hotel

Wikipedia

alasz

likier kminkowy pochodzący z Łotwy, przyprawiany m.in. gorzkimi migdałami, anyżem i skórką pomarańczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. napój alkoholowy, klarowny likier kminkowy koloru żółtego;

Wiktionary

Alasz (niem. Allasch) – klarowny likier kminkowy o zawartości alkoholu ok. 40%.

Sporządzany ze spirytusu i destylatu kminkowego, cukru i wody, przyprawiano gorzkimi migdałami, korzeniem dzięgla, anyżem i skórkami pomarańczy.

Nazwa pochodzi od majątku ziemskiego Allasch (łot. Allažmuiža) na Łotwie (wówczas w Rosji carskiej), w pobliżu Rygi, gdzie od roku 1823 wytwarzano ten trunek. Zaprezentowany przez tamtejszych kupców w 1830 r. na Targach Lipskich, spotkał się z uznaniem. Uszlachetniony przez firmę Wilhelma Horna (dotychczasowego producenta tej marki) zyskał popularność w tej części Niemiec, a następnie szerzej w Europie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trafiły nam do gustu: świeże serdelki z pobliskiej restauracji i prawdziwy zagraniczny alasz.

(1.1) Siekiera, motyka, bimber, alasz, / przegra wojnę głupi malarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalaʃ, AS: alaš

Wiktionary

alaszowy

→ alasz

SJP.pl

Patrz:
alasz

alawici

odłam szyizmu interpretujący zarówno Koran, jak i pięć filarów islamu

SJP.pl

- Alawici – dynastia władców Maroka

- Alawici – grupa religijna w łonie islamu.

- Alawici tureccy – wyznawcy islamskiego systemu religijno-etycznego, stanowiącego mieszaninę imamizmu i pierwotnego szamanizmu turkmeńskiego

Wikipedia

alawicki

→ alawita

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z alawizmem lub alawitami

Wiktionary

Patrz:
alawita
Powiązane:

rzecz. alawizm mrz., alawita mos., alawitka ż.

Wiktionary

alawita

wyznawca prądu religijnego, jednego z odłamów islamu; nusajryta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Reżim Asada jest popierany przez większość alawitów i chrześcijan, natomiast wśród jego przeciwników dominują sunnici.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalaˈvʲita, AS: alavʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alawizm m.

:: fż. alawitka ż.

przym. alawicki

Wiktionary

alawitka

→ alawita

SJP.pl

Patrz:
alawita

alawizm

odmiana islamu wyrosła na gruncie wczesnego szyizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jeden z islamskich nurtów religijnych wyznawanych na terenie Syrii;

Wiktionary

Alawizm (arab. ‏علوية‎, alawijja), nusajryzm (arab. ‏نصيرية‎, nusajrijja, nasirijja), także ansaryzm (ansarijja), namiryzm (namirijja) – synkretyczny prąd religijny wyrosły na gruncie wczesnego szyizmu, którego centralną ideą jest deifikacja Alego. Sami alawici uważają się za muzułmanów, chociaż wydawane w tym zakresie oficjalne deklaracje nie muszą być szczere i mogą wynikać z pobudek politycznych (w myśl zasady takijji). Równocześnie jednak prawdy wiary alawickiej z islamem łączy w praktyce tylko podkreślanie zasady jedynobóstwa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alawita mos., alawitka ż.

przym. alawicki

Wiktionary

alax

preparat o działaniu przeczyszczającym; alaks

SJP.pl

alb

w mitologii germańskiej: istota pośrednia między bogiem a człowiekiem; alp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgerm. demon pomiędzy Bogiem a człowiekiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geol. jeden z okresów w kredzie;

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. zob. alba.

Wiktionary

Niemcy:

- Alb – rzeka, dopływ Renu koło Albbruck

- Alb – rzeka, dopływ Renu koło Eggenstein-Leopoldshafen

Inne:

- Alb – pojęcie stratygraficzne

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|śwn|alp., alb z etym|germ|alfr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia alp

tłumaczenia.

* kataloński: (2.1) Albià m.

źródła.

== alb (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-alb.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. alba

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alp, AS: alp

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|śwn|alp., alb z etym|germ|alfr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia alp

tłumaczenia.

* kataloński: (2.1) Albià m.

źródła.

== alb (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-alb.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. alba

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alb.

skrót od: Zgromadzenie Braci Albertynów (zakon)

SJP.pl

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. albański

Wiktionary

Język albański (alb. gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię Północną (450 tys.), a także Włochy (Arboresze), Grecję (Arwanici) i USA (Amerykanie pochodzenia albańskiego). W Albanii, Kosowie i Macedonii Północnej jest objęty statusem języka urzędowego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) alb.

źródła.

== alb. (język niemiecki.) ==

wymowa.

audio|De-alb..ogg.

znaczenia.

skrót

(1.1) = albanisch → albański, alb.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃sʲci, AS: albãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) alb.

źródła.

== alb. (język niemiecki.) ==

wymowa.

audio|De-alb..ogg.

znaczenia.

skrót

(1.1) = albanisch → albański, alb.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alba

1. biała szata z lnianego płótna, o szerokich rękawach, sięgająca do ziemi, używana w kościołach katolickich przez kapłanów podczas liturgii;
2. pieśń jutrzenna, gatunek liryki średniowiecznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. długa biała szata liturgiczna;

(1.2) liter. gatunek pieśni miłosnej będącej poranną pieśnią rozstania kochanków;

Wiktionary

- Alba – imię żeńskie

- alba – róża biała

- ALBA (Boliwariańska Alternatywa dla Ameryki) – porozumienie gospodarcze

- Alba Mons (d. Alba Patera) – wulkan tarczowy na Marsie

- Jessica Alba – aktorka amerykańska

Hiszpania

- alba – średniowieczna pieśń prowansalska

- Dom Alba (hiszp. La Casa de Alba) – jeden z najstarszych rodów szlacheckich w Hiszpanii

- Księstwo Alba – (Alva) księstwo w Hiszpanii; przedstawiciel Ferdynand de Toledo; XIII księżna Alba była patronka i muzą Goi

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W liturgii alba jest szatą używaną przez duchownych wszystkich stopni, jak również przez osoby świeckie (np. lektorów), które spełniają określone posługi liturgiczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalba, AS: alba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albit m., albinos m., albinoska ż., albinizm m., albatros m.

przym. albinotyczny, albitowy

Wiktionary

albakora

1. gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych; tuńczyk biały, tuńczyk długopłetwy;
2. gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych; tuńczyk złoty, tuńczyk żółtopłetwy

SJP.pl

Pod nazwą albakora opisywane są dwa różne gatunki ryb:

- tuńczyk biały (Thunnus alalunga)

- tuńczyk żółtopłetwy (Thunnus albacares)

Wikipedia

alban

imię męskie

SJP.pl

- Alban – miejscowość w USA, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Portage

- Alban – miejscowość we Francji

- Alban – imię męskie

- Alban – męczennik brytyjski, święty

Gminy w USA:

- Alban (ang. Alban Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant

- Alban (ang. Alban Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Portage

Wikipedia

albańczyk

obywatel Albanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Wiktionary

- Albańczycy

- Albańczyk – film fabularny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabrałam się z jakimś Albańczykiem wracającym do siebie do Tirany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: albãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albania ż., albański mrz.

:: fż. Albanka ż.

przym. albański

Wiktionary

albania

państwo w Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Wiktionary

Albania, Republika Albanii (alb. Shqipëria, Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Stolicą kraju jest Tirana, jest to również finansowe centrum kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albania jest krajem europejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãɲja, AS: albãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albańczyk mos., Albanka ż., albański mrz., albańskość ż., albanistyka ż., albanistka ż., albanista mos.

przym. albański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Albanii, reg. śl. alfabet Steuera Albańijo, ślabikŏrzowy szrajbōnek Albanijŏ.

Wiktionary

albaniusz

imię męskie

SJP.pl

albanka

obywatelka Albanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karol ożenił się ze śliczniutką Albanką pochodzącą z Tirany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãŋka, AS: albãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albania ż., albański mrz.

:: fm. Albańczyk mos.

przym. albański

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) nie-Albanka

hiperonimy.

(1.1) Bałkanka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Albania ż., albański mrz.

:: fm. Albańczyk mos.

przym. albański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Albańczyk.

* arabski: (1.1) البانية ż. / ألبانية ż.

* białoruski: (1.1) албанка ż.

* bułgarski: (1.1) албанка ż.

* czeski: (1.1) Albánka

* dolnołużycki: (1.1) Albanarka ż.

* esperanto: (1.1) albanino

* francuski: (1.1) Albanaise ż.

* górnołużycki: (1.1) Albanjanka ż.

* hiszpański: (1.1) albanesa ż.

* jidysz: (1.1) אַלבאַנערין ż. (albanerin)

* kataloński: (1.1) albanesa ż.

* litewski: (1.1) albanė ż.

* łotewski: (1.1) albāniete ż.

* niemiecki: (1.1) Albanerin ż.

* nowogrecki: (1.1) Αλβανίδα ż.

* rosyjski: (1.1) албанка ż.

* slovio: (1.1) Albanica (Албаница)

* słowacki: (1.1) Albánka ż.

* słoweński: (1.1) Albanka ż.

* ukraiński: (1.1) албанка ż.

* włoski: (1.1) albanese ż.

źródła.

== Albanka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Albanka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

albański

dotyczący Albanii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Albanią, dotyczący Albanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Albańczyków;

(2.2) jęz. wymarły język używany przez mieszkańców starożytnej Albanii Kaukaskiej;

Wiktionary

Język albański (alb. gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię Północną (450 tys.), a także Włochy (Arboresze), Grecję (Arwanici) i USA (Amerykanie pochodzenia albańskiego). W Albanii, Kosowie i Macedonii Północnej jest objęty statusem języka urzędowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzięki albańskim jeżom, które zjadły żmije, można było wybudować ośrodek wypoczynkowy w Złotych Piaskach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃sʲci, AS: albãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albania ż., Albańczyk m., Albanka ż., albańskość ż.

przysł. po albańsku

Wiktionary

albańskojęzyczny

1. posługujący się językiem albańskim;
2. napisany w języku albańskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem albańskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem albańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem albańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku albańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: albãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

albańskość

zespół cech właściwych Albańczykom

SJP.pl

albany

[czytaj: OLbany] miasto w USA

SJP.pl

Albany (wymowa:/ˈɔːlbəniː/) – miasto w Stanach Zjednoczonych nad rzeką Hudson, stolica stanu Nowy Jork i siedziba hrabstwa Albany.

Wikipedia

albarello

ceramiczne naczynie aptekarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zazwyczaj zdobione ceramiczne naczynie używane przez aptekarzy

Wiktionary

Albarello – jest to fajansowe naczynie aptekarskie w kształcie cylindrycznym (przypominającym łodygę bambusa) u góry lekko zwężone. Używano ich w Mezopotamii i Persji. W okresie Renesansu (w XIV wieku) wykonywano we Włoszech piękne i kolorowe albarelle w majolice.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) naczynie

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|albarello. → drzewko, maszcik, biała topola, puszka, słoik

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) albarello

źródła.

== albarello (język angielski.) ==

thumb|albarello (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) albarello

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbaˈrɛlːɔ, AS: albare•lo

Wiktionary

albatros

ptak z rodziny ptaków oceanicznych, występujący głównie na oceanach półkuli południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

Wiktionary

Albatrosy, albatrosowate (Diomedeidae) – rodzina dużych, morskich ptaków zaliczanych do rzędu rurkonosych (Procellariiformes). Pod względem rozpiętości skrzydeł są jednymi z największych latających ptaków, a albatros wędrowny (Diomedea exulans) ma największą rozpiętość skrzydeł (251–350 cm; rekordowy osobnik miał 370 cm) ze wszystkich żyjących gatunków ptaków. Niewiele mniejszą przeciętną rozpiętość skrzydeł (260–320 cm) osiąga kondor wielki (Vultur gryphus). Albatrosy są ptakami bardzo długowiecznymi. W ciągu swojego życia ptaki te pokonują nawet 8 milionów kilometrów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W spojrzeniu malowała się taka ciekawość i odrobinę niechętne zdziwienie, jakby oglądał albatrosa z wyspy Borneo, fokę czy krokodyla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbatrɔs, AS: albatros

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alba ż., albatrosowate nmos. lm.

Wiktionary

albatrosowate

o cechach albatrosowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Albatrosy, albatrosowate (Diomedeidae) – rodzina dużych, morskich ptaków zaliczanych do rzędu rurkonosych (Procellariiformes). Pod względem rozpiętości skrzydeł są jednymi z największych latających ptaków, a albatros wędrowny (Diomedea exulans) ma największą rozpiętość skrzydeł (251–350 cm; rekordowy osobnik miał 370 cm) ze wszystkich żyjących gatunków ptaków. Niewiele mniejszą przeciętną rozpiętość skrzydeł (260–320 cm) osiąga kondor wielki (Vultur gryphus). Albatrosy są ptakami bardzo długowiecznymi. W ciągu swojego życia ptaki te pokonują nawet 8 milionów kilometrów.

Wikipedia

albatrosowaty

o cechach albatrosowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

albea

samochód typu Fiat Albea

SJP.pl

albecki

nazwisko

SJP.pl

Albecki (Ahlebeck) – kaszubski herb szlachecki. Z powodu specyficznej historii regionu, mimo przynależności do Rzeczypospolitej, rodzina i herb nie zostały odnotowane przez polskich heraldyków.

Wikipedia

albedo

1. liczba wyrażająca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
2. biała warstwa skórki owoców cytrusowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biała część skórki w owocach cytrusowych

(1.2) fiz. liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;

Wiktionary

Albedo (łac. białość) – parametr fotometryczny określający zdolność odbijania światła przez daną powierzchnię. Pojęcie to do fizyki wprowadził Johann Heinrich Lambert. Liczbowo jest równe współczynnikowi odbicia fal z całego zakresu o długości 300–3000 nm lub całego zakresu widzialnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alˈbɛdɔ, AS: albedo

Wiktionary

albedometr

miernik natężenia odbitego promieniowania słonecznego

SJP.pl

albee

samochód typu Fiat Albea

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Albee – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant

Gminy w USA:

- Albee (ang. Albee Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw

Osoby:

- Edward Albee (1928-2016) – amerykański dramaturg

- Fred Houdlett Albee (1876-1945) – amerykański ortopeda

Wikipedia

albena

miejscowość turystyczna w Bułgarii

SJP.pl

Albena (bułg. Албена) – miejscowość turystyczna w Bułgarii, oddalona ok. 32 km na północ od Warny, 14 km od Złotych Piasków i 12 km na południowy zachód od Bałcziku.

Nazwa miejscowości pochodzi od bohaterki sztuki Jordana Jowkowa – Ałbeny. Rozwój kurortu rozpoczął się w 1968 r: w styczniu 1968 Todor Żiwkow dokonał symbolicznego wbicia łopaty, zaś pierwsi turyści zagraniczni (z Polski i Czechosłowacji) pojawili się w kurorcie w 1969 roku.

Wikipedia

albéniz

[czytaj: alBEnis] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Baltasar Albéniz (1905–1978) – hiszpański trener piłkarski

- Isaac Albéniz (1860–1909) – hiszpański kompozytor i pianista

Wikipedia

albercik

zdrobnienie od: Albert, Albrecht (imiona męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Albert

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert mos., albertyn mos.

Wiktionary

alberciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alberty lub z nią związany

SJP.pl

alberga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Szwecji, w regionie administracyjnym Södermanland;

Wiktionary

Alberga – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym (län) Södermanland (gmina Eskilstuna).

Miejscowość jest położona w prowincji historycznej (landskap) Södermanland, ok. 25 km na południowy zachód od Eskilstuny. Przez Alberge przebiega droga krajowa nr 56 (Riksväg 56; Norrköping – Västerås – Gävle) oraz droga lokalna nr 230 (Länsväg 230) do Eskilstuny.

Wikipedia

alberski

nazwisko

SJP.pl

albert

1. (zwykle w liczbie mnogiej) rodzaj herbatników angielskich
2. gatunek truskawek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Albert – imię męskie pochodzenia germańskiego

- (719) Albert – planetoida w Układzie Słonecznym

- Albert – polska i czeska sieć handlowa

- Albert – bohater powieści Msza za miasto Arras

- Albert – okręg wyborczy w wyborach do Izby Reprezentantów w Belize

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Czy ty w piątek coś nagadałaś Albertowi? Bo powiedział, że więcej nie będzie do mnie do domu przychodził! – Ja?! – oburzyłam się. – Ja?! Nagadałam?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbɛrt, AS: albert

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albertowa ż., albertyn mos., albertynka ż., Albrecht mos., Albertowo n.

:: zdrobn. Albercik mos.

:: fż. Alberta ż.

przym. Albertowy, albertyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Olbracht; zdrobn. Albercik, zdrobn. gw-pl|Górny Śląsk|Bercik.

Wiktionary

alberta

1. (zwykle w liczbie mnogiej) rodzaj herbatników angielskich
2. gatunek truskawek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Alberta – jedna z prowincji Kanady, w Zachodniej Kanadzie. Alberta graniczy z następującymi prowincjami: od zachodu z Kolumbią Brytyjską, od wschodu z Saskatchewan, z Terytoriami Północno-Zachodnimi na północy i z amerykańskim stanem Montana od południa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kanadyjskie Góry Skaliste oddzielają prowincje Alberty i Kolumbii Brytyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbɛrta, AS: alberta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., albertyn mos., albertynka ż.

przym. Albertowy, albertański

Wiktionary

alberti

Osoby o nazwisku Alberti:

- Domenico Alberti (1710-1740) – włoski kompozytor

- Kazimiera Alberti – polska poetka, powieściopisarka, tłumaczka, działaczka kulturalna

- Leone Battista Alberti (1404-1472) – włoski artysta i uczony

- Stanisław Alberti – polski wojskowy, prawnik, publicysta, tłumacz i starosta

Wikipedia

albertostwo

Albert z małżonką; Albertowie

SJP.pl

albertowie

Albert z małżonką; Albertostwo

SJP.pl

albertowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alberta lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Alberta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., Alberta ż., albertyn mos.

przym. albertyński

Wiktionary

albertozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów;

Wiktionary

Albertozaur (Albertosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae) żyjącego na zachodzie Ameryki Północnej pod koniec okresu kredowego, niemal 70 mln lat temu. Zasięg występowania gatunku typowego, Albertosaurus sarcophagus, był ograniczony do terenów dzisiejszej prowincji Alberta w Kanadzie, od której pochodzi jego nazwa rodzajowa. Naukowcy nie są zgodni co do liczby gatunków wewnątrz rodzaju Albertosaurus – niektórzy uznają Gorgosaurus libratus za drugi gatunek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albertozaur był dwunożnym drapieżnikiem z niewielkimi dwupalczastymi dłońmi i ogromną głową z potężnymi szczękami, uzbrojonymi w ponad pół setki wielkich, ostrych zębów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbɛrˈtɔzawr, AS: albertozau̯r

Wiktionary

albertrandi

polski herb szlachecki

SJP.pl

Albertrandi (Albertrandy) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

albertus

komedia satyryczna o przygodach wojennych Albertusa, bohatera anonimowego utworu "Albertus z wojny" z 1596 roku

SJP.pl

albertville

[czytaj: alberWIL] miasto we Francji i dawna nazwa (1962-79) Kalemii, miasta w Demokratycznej Republice Konga

SJP.pl

Albertville – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Sabaudia. Przez gminę przepływa rzeka Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 411 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 993 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Albertville plasuje się na 42. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 622.).

Wikipedia

albertvillski

→ Albertville

SJP.pl

Patrz:
Albertville

albertyn

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Alberta Chmielowskiego;

Wiktionary

- Albertyn − część miasta Słonim na Białorusi

- Albertyn − wieś na Litwie

- Albertyn – moneta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brat Jacka został albertynem i mieszka w pustelni na Kalatówkach.

(1.1) Wiedziałeś, że albertyni mają placówkaacówkę na Zaporożu?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., Albercik m., Alberta ż.

:: fż. albertynka ż.

przym. albertyński, Albertowy

Wiktionary

albertyna

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

Albertyna – żeński odpowiednik imienia Albert, pierwotnie zdrobnienie od żeńskiego imienia Alberta. Patronką tego imienia jest bł. Albertyna Berkenbrock.

W Polsce imię pozostaje imieniem rzadkim. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 135 kobiet o imieniu Albertyna nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

albertyni

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

Albertyni – Zgromadzenie Braci Albertynów Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego Posługujących Ubogim (Alb).

Wikipedia

albertyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albertyny lub z nią związany

SJP.pl

albertynizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. nurt w filozofii średniowiecznej zapoczątkowany przez Alberta Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., albertynka ż.

Wiktionary

albertynka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu Posługujących Ubogim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia albertyńskiego

Wiktionary

Albertynka – postać z dramatu Operetka Witolda Gombrowicza.

W tekście utworu występuje jako "Albertynka – cud dziewczynka", panna z dobrego domu. Jest skromna i dobrze wychowana, marzy jednak o nagości, jest niejako nośnikiem jej idei. Hrabia Szarm pragnie posiąść dziewczynę i z zapałem ją uwodzi. O względy Albertynki walczy też baron Firulet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezdomny znalazł schronienie u albertynek w Krakowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert mos., Alberta ż., albertynizm mrz.

:: fm. albertyn mos.

przym. albertyński

Wiktionary

albertynki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu Posługujących Ubogim

SJP.pl

Albertynki – Zgromadzenie Sióstr Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu Posługujących Ubogim (CSAPI, pol. ZSAPU), żeński zakon katolicki założony przez św. Adama Chmielowskiego 15 stycznia 1891 roku w Krakowie.

Pierwsze siedem sióstr albertynek przyjęło habity za zgodą kard. Albina Dunajewskiego w kaplicy w kurii krakowskiej. Najpierw placówki zgromadzenia powstawały w zaborze austriackim m.in. we Lwowie, Stanisławowie, Jarosławiu, Przemyślu, Samborze i Sokalu, a po I wojnie światowej także w innych częściach Polski. Siostry opiekowały się bezdomnymi, ubogimi, chorymi i uchodźcami wojennymi. Powstała też pustelnia w Starym Bruśnie, przeniesiona w 1898 r. do Prusia, a następnie do Zakopanego.

Wikipedia

albertyński

dotyczący albertynów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z albertynami lub albertynkami, dotyczący albertynów lub albertynek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Katowicach powstał klasztor albertyński.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albertyn m., albertynka ż., Albert mos.

przym. Albertowy

Wiktionary

albertyzm

Albertyzm – system filozoficzny oparty na poglądach św. Alberta Wielkiego.

Jako kierunek zaznaczył się w kręgu paryskim w XV wieku. Jan z Maisonneuve wyodrębnił z doktryny Alberta Wielkiego istotne składniki neoplatońskie, jednocześnie opowiadając się przeciwko tomizmowi, skotyzmowi i ockhamizmowi. Badania Jana kontynuował w Kolonii Heimeryk de Campo. W Polsce albertyzm obecny był w filozofii Jakuba z Gostynina i Jana z Głogowa z Akademii Krakowskiej.

Wikipedia

albi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

Wiktionary

Albi – miejscowość i gmina we Francji, na północny wschód od Tuluzy, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn. Ośrodek administracyjny departamentu Tarn. W 2018 roku jej populacja wynosiła 50 741 mieszkańców, gęstość zaludnienia wyniosła 1145.9 osób/km². Przez gminę przepływa rzeka Tarn. W 2010 roku miasto wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inni nazywali ich albigensami, gdyż południowofrancuskie miasto Albi stało się centrum ich aktywności.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albigens mos.

przym. albigeński

Wiktionary

albicja

egzotyczna roślina ozdobna z rodziny bobowatych

SJP.pl

Albicja (Albizia) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 123 gatunki. Występują one w tropikach i strefie subtropikalnej w Azji, Afryce, Australii i w obu Amerykach. Rośliny te zasiedlają różne siedliska, od wilgotnych lasów równikowych po lasy siedlisk suchych. Nazwa naukowa upamiętnia włoskiego przyrodnika Filippo del Albizzi'ego. Wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne, szczególnie rozpowszechniona w tej roli została albicja biało-różowa.

Wikipedia

albigens

członek francuskich sekt quasi-dominikańskich z XII wieku, odznaczający się wielką pobożnością i ascetycznym trybem życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. przedstawiciel heretyckiego ruchu w średniowiecznej Francji;

Wiktionary

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί, „czyści”) lub albigensi (od francuskiego miasta Albi, gdzie ruch był obecny) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI–XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej. Doktryna jest podobna do manicheizmu, a głównym punktem doktryny katarów było przekonanie, że świat materialny jest zły, pozostaje we władzy złego boga i jest przeciwstawny światu duchowemu należącemu do dobrego boga. Ponadto, doktryna głosi ideę ubóstwa, jest przeciwna gospodarczej hegemonii kleru, uznaje wojny za zło. Katarzy negowali wcielenie i męczeństwo Jezusa i odrzucali wszystko, co uznawali za materialne (pokarmy pochodzenia zwierzęcego, kontakty seksualne).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwano ich także albigensami, od miasta Albi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. albigeński

rzecz. Albi n.

Wiktionary

albigensi

ruch religijno-społeczny aktywny na południu Europy od XII do XIV wieku, którego przedstawiciele uznawali istnienie dobra i zła, odrzucali organizację Kościoła, propagowali czystość moralną i ascezę; katarzy, katarowie

SJP.pl

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί, „czyści”) lub albigensi (od francuskiego miasta Albi, gdzie ruch był obecny) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI–XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej. Doktryna jest podobna do manicheizmu, a głównym punktem doktryny katarów było przekonanie, że świat materialny jest zły, pozostaje we władzy złego boga i jest przeciwstawny światu duchowemu należącemu do dobrego boga. Ponadto, doktryna głosi ideę ubóstwa, jest przeciwna gospodarczej hegemonii kleru, uznaje wojny za zło. Katarzy negowali wcielenie i męczeństwo Jezusa i odrzucali wszystko, co uznawali za materialne (pokarmy pochodzenia zwierzęcego, kontakty seksualne).

Wikipedia

albigeński

związany z albigensem, albigensami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z albigensami, dotyczący albigensów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do albigensów, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krucjata albigeńska odegrała znaczącą rolę w tworzeniu i organizacji zarówno zakonu dominikanów, jak i średniowiecznej inkwizycji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albigens m., Albi n.

Wiktionary

albigowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Albigowa – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Łańcut.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Albigowa. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Albigowa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalbʲiˈɡɔva, AS: albʹigova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albigowianin, albigowianka

przym. albigowski

Wiktionary

albigowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Albigowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbʲiɡɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: albʹigovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albigowa ż.

:: fż. albigowianka ż.

przym. albigowski

Wiktionary

albigowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Albigowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbʲiɡɔˈvʲjãŋka, AS: albʹigovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albigowa ż.

:: fm. albigowianin

przym. albigowski

Wiktionary

albigowski

przymiotnik

(1.1) odrzecz. Albigowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbʲiˈɡɔfsʲci, AS: albʹigofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albigowa, albigowianin, albigowianka

Wiktionary

albin

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Albin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „biały”. Ponadto istnieje germańskie imię Albwin (Albuin), od którego forma skrócona może być jednakowa z imieniem Albin.

Wystąpiło w staropolskich tekstach w XIV wieku. Imię nie było i nie jest często nadawane. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 2402 mężczyzn o imieniu Albin nadanym jako imię pierwsze oraz 2683 o imieniu Albin jako imieniu drugim. Najczęściej nadane imię męskie – Piotr, występuje w rejestrze PESEL 686017 razy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albin się nie wychylał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbʲĩn, AS: albʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Albina ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fż. Albina ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Albin

* białoruski: (1.1) Альбін m.

* czeski: (1.1) Albín m.

* fiński: (1.1) Alpo

* francuski: (1.1) Aubin m.

* kataloński: (1.1) Albí m.

* niderlandzki: (1.1) Alwin

* niemiecki: (1.1) Albin m.

* rosyjski: (1.1) Альбин m.

* słowacki: (1.1) Albín

* słoweński: (1.1) Albin

* szwedzki: (1.1) Albin w.

* węgierski: (1.1) Albin

* włoski: (1.1) Albino m.

źródła.

== Albin (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Albin

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

albina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Albina – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Albin. Prawdopodobnie wywodzi się od słowa "albus", czyli czysty, biały.Inna hipoteza głosi, że to połączenie germańskich słów „alb” i „wini”, co ma oznaczać „przyjaciółkę elfów”.

Patronkami tego imienia są:

- św. Albina z Lugdunum (zm. 177)

- św. Albina z Cezarei (zm. 250)

- św. Albina z Paryża

Albina imieniny obchodzi 17 lutego, 16 grudnia, 23 września.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Albin mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Альбина ż.

* węgierski: (1.1) Albina

źródła.

== Albina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Albin mos.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. Albin mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Альбина ż.

* węgierski: (1.1) Albina

źródła.

== Albina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

albiniak

nazwisko

SJP.pl

albininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albiny lub z nią związany

SJP.pl

albinizm

1. brak lub niedobór barwników melaninowych u człowieka i zwierząt; bielactwo, leukoderma;
2. brak chlorofilu w roślinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wet. wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

(1.2) bot. brak chlorofilu

Wiktionary

Albinizm, bielactwo – uwarunkowany genetycznie brak lub niedobór pigmentu (melaniny) w organizmie. Osobnik posiadający tę cechę nazywany jest albinosem i charakteryzuje się białym lub bladoróżowym (związanym z prześwitywaniem naczyń krwionośnych) odcieniem skóry, białymi włosami, bladoróżowymi tęczówkami i czerwonymi źrenicami (z uwagi na prześwitywanie naczyń krwionośnych z dna oka). Nazwę tego wrodzonego błędu metabolizmu wprowadził w 1908 roku Archibald Garrod, który zauważył utrzymywanie się zaburzenia w obrębie wybranych rodzin. Oprócz albinizmu całkowitego (uogólnionego) występuje także bielactwo nabyte.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan ma albinizm. Albinizm to wrodzony defekt genetyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbʲĩɲism̥, AS: albʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alba ż., albinos m., albinoska ż.

przym. albinotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielactwo

Wiktionary

albinoni

nazwisko

SJP.pl

albinos

osoba dotknięta albinizmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) wet. zwierzę dotknięte albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) bot. roślina dotknięta albinizmem (brakiem chlorofilu)

Wiktionary

- Albinizm – brak pigmentu w skórze, tworach skórnych, włosach i tęczówce oka;

- Albinos ze Smyrny – medioplatoński filozof z II w.n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) On miał bardzo jasną skórę, ale nie był albinosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbʲĩnɔs, AS: albʹĩnos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albinizm m.

:: fż. albinoska ż.

przym. albinotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielak

Wiktionary

albinoska

→ albinos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta albinos

Wiktionary

Patrz:
albinos, albinos
Wymowa:

IPA: ˌalbʲĩˈnɔska, AS: albʹĩnoska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albinizm m.

:: fm. albinos m.

przym. albinotyczny

Wiktionary

albinoski

→ albinos

SJP.pl

Patrz:
albinos, albinos

albinostwo

Albin z małżonką; Albinowie

SJP.pl

albinotyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest albinotyczne; cecha tych, którzy są albinotyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. albinotyczny

przysł. albinotycznie

Wiktionary

albinotyczny

związany z albinizmem, albinosem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odznaczający się albinizmem, związany z albinizmem, dotyczący albinizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbʲĩnɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: albʹĩnotyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alba ż., albinizm m., albinos m., albinoska ż., albinotyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielaczy

Wiktionary

albinowie

Albin z małżonką; Albinostwo

SJP.pl

albinowski

nazwisko

SJP.pl

- Juliusz Albinowski (1856-1929) – generał dywizji Wojska Polskiego

- Stanisław Józef Albinowski (1923-2005) – polski ekonomista, publicysta i dziennikarz ekonomiczny.

- Włodzimierz Albinowski (1848-1915) – powstaniec styczniowy, współorganizator i Członek Zarządu Towarzystwa Gimnastycznego Sokół w Brzesku.

Wikipedia

albinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albina lub z nim związany

SJP.pl

albiński

nazwisko

SJP.pl

Albiński – herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

albion

dawna nazwa wyspy Brytanii; obecnie poetycko: Anglia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poet. Anglia

(1.2) poet. daw. wyspa Wielka Brytania

Wiktionary

Albion – starodawna i literacka nazwa Anglii (Wielkiej Brytanii) spotykana u autorów starożytnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalbʲjɔ̃n, AS: albʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

przym. albioński

Wiktionary

albioński

→ Albion

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poet. angielski

Wiktionary

Patrz:
Albion
Przykłady

(1.1) Cechował go zawsze rodzaj anglosaskiej rezerwy, a nawet i wygląd miał albioński.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albion mrz.

Wiktionary

albit

minerał, glinokrzemian sodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, glinokrzemian sodowy;

Wiktionary

Albit (skaleń sodowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zwanej plagioklazami jak i skaleni alkalicznych. Należy do minerałów pospolitych.Nazwa pochodzi od łacińskiego albus – biały.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalbʲit, AS: albʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. albitowy

rzecz. alba ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) glinokrzemian sodowy

Wiktionary

albitofir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj magmowej skały wylewnej, składającej się głównie z fenokryształów albitu;

Wiktionary

Albitofir – nazwa skały o podwójnym znaczeniu.

Pierwsze, to skała magmowa wylewna, składająca się głównie z fenokryształów albitu tkwiących w mikrokrystalicznym albitowym cieście skalnym, w bardzo małej ilości może zawierać schlorytyzowane minerały ciemne oraz skupione w geodach kwarce i węglany.

Drugie, to zmieniona hydrotermalnie kwaśna, obojętna lub nawet zasadowa skała wylewna lub hipabysalna; powstała w wyniku intensywnych hydrotermalnych przeobrażeń.

Wikipedia

albitowy

→ albit

SJP.pl

Patrz:
albit

albo

i, a, zarówno jak; bo

SJP.pl

spójnik

(1.1) …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

(1.2) …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa

(1.3) stpol. zarówno jak

(1.4) stpol. i

(1.5) stpol. ponieważ

partykuła

(2.1) pot. …wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczające komunikowanej w nim treści

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od: alba

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapukał dwa albo trzy razy.

(1.2) Jutro pojadę na grzyby albo zostanę w domu.

(2.1) Albo on to zrozumie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbɔ, AS: albo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lub; daw. abo

(2.1) alboż, czy, czyż

Wiktionary

albo-albo

wyłącznie jedna z możliwości do wyboru

SJP.pl

alboby

"albo" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

alboć

spójnik

(1.1) stpol. albo, czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbɔt͡ɕ, AS: alboć

Wiktionary

alborada

pieśń poranna, także rodzaj utworu wykonywanego w Hiszpanii o poranku na oboju i bębnie

SJP.pl

- hiszpańska pieśń poranna, wykonywana zazwyczaj na oboju z akompaniamentem bębna.

- meksykański serial telewizyjny.

- peruwiański zespół muzyczny, wykonujący muzykę andyjską.

Wikipedia

alborański

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący Morza Alborańskiego

Wiktionary

albowiem

spójnik dołączający wyjaśnienie do wcześniejszej informacji

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. …przyłączający zdanie, które wyjaśnia przekazaną wcześniej informację

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.

(1.1) Sąd nie rozstrzygał w treści wyroku o kosztach procesu, albowiem poniósł je w całości powód, który przegrał sprawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbɔvʲjɛ̃m, AS: albovʹi ̯ẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ponieważ, bo; stpol. abociem

Wiktionary

alboż

partykuła będąca wzmocnioną postacią partykuły albo; czyż

SJP.pl

partykuła

(1.1) przest. wzmocnione „albo” w znaczeniu: „partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczające komunikowanej w nim treści”

Wiktionary

albrecht

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Albrecht – imię:

- Albrecht Niedźwiedź (ok. 1100–1170) – margrabia Brandenburgii

- Albrecht I Habsburg (1255–1308) – książę Austrii i król Niemiec

- Albrecht Askańczyk (zm. 1385) – książę Brunszwiku-Lüneburga

- Albrecht II Habsburg (1397–1439) – król Niemiec, jako Albert V arcyksiążę Austrii, jako Albert król Węgier, król Czech i książę Luksemburga.

- Albrecht Odważny (1443–1500) – książę saski, namiestnik Niderlandów

- Albrecht Hohenzollern – wielki mistrz zakonu krzyżackiego, książę Prus

- Albrecht Alcybiades (1522–1557) – margrabia Kulmbach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Albrecht i pochodzę z Wiednia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbʀɛçt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albrechtowo n., Albrechtów mrz., Albrechcice nmos., Albert mos., Olbracht mos.

Wiktionary

albrechtostwo

Albrecht z małżonką; Albrechtowie

SJP.pl

albrechtowie

Albrecht z małżonką; Albrechtostwo

SJP.pl

albrechtowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albrechta lub z nim związany

SJP.pl

albright

- Madeleine Albright – amerykańska dyplomatka, sekretarz stanu

Miejscowości w USA:

- Albright – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Preston

Gminy w USA:

- Albright (ang. Albright Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham

Wikipedia

albucid

lek syntetyczny z grupy sulfonamidów, stosowany w leczeniu bakteryjnego zapalenia dróg moczowych; sulfacetamid

SJP.pl

Sulfacetamid – organiczny związek chemiczny, amid kwasu para-amino-benzenosulfonowego i kwasu octowego. Jego sól sodowa stosowana jest jako chemioterapeutyk o działaniu bakteriostatycznym w zapaleniach spojówki i rogówki.

Wikipedia

album

1. księga przeznaczona do wkładania lub wklejania i przechowywania np. znaczków pocztowych; klaser;
2. starannie wydana książka z reprodukcjami dzieł sztuki itp. oraz objaśnieniami;
3. płyta muzyczna;
4. pamiętnik;
5. szkicownik malarza lub grafika;
6. księga, w której odnotowano wszystkich studentów uczelni wyższej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

(1.2) druk. wydawnictwo o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego

(1.3) muz. wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);

(1.4) (w starożytnym Rzymie) część muru pomalowana na biało przeznaczona do umieszczania ogłoszeń

(1.5) przest. księga obywateli miasta

(1.6) przest. pamiętnik, imiennik, sztambuch, gdzie na pamiątkę przyjazne osoby zapisują swoje imiona, wiersze lub kreślą rysunki

Wiktionary

- album – w starożytnym Rzymie, część muru pomalowana na biało przeznaczona do umieszczania ogłoszeń

- album – zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

- album – wydawnictwo książkowe o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego

- album – wydawnictwo zawierające nagrania muzyczne w formie fizycznej lub cyfrowej

- Album – album muzyczny Moniki Brodki

- Album – album muzyczny Krystyny Prońko

- Album – album muzyczny Quorthona

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kilka fotografii z dziadkowego albumu harcerze opublikowali w swoim wydawnictwie ubiegłej jesieni.

(1.2) Gdzie znajdziemy jakieś albumy ze zdjęciami wawelskich arrasów?

(1.3) W zeszłym tygodniu była premiera nowego albumu grupy "Kaczki na Akord".

(1.3) Piosenka z tego albumu była hitem w 2005 roku.

(1.3) W mojej kolekcji mam wiele albumów z lat 80. i 90.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbũm, AS: albũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. minialbum mrz.

:: zdrobn. albumik mrz.

przym. albumowy

Wiktionary

albumik

zdrobnienie od: album

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. mały album

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. album mrz., albumowicz mos.

Wiktionary

albumina

białko proste występujące m.in. w osoczu krwi, mleku, zbożu, jajkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. białko rozpuszczalne w wodzie;

Wiktionary

Albuminy – białka występujące w płynach (np. osoczu krwi i mleku) oraz w tkankach zwierzęcych i w nasionach roślin. Cechują się niewielkimi masami cząsteczkowymi, dobrze rozpuszczają się w wodzie (są hydrofilowe), łatwo krystalizują. W składzie istotną rolę odgrywa kwas asparaginowy i glutaminowy (do 25%), leucyna i izoleucyna (ok. 16%), natomiast glicyny jest niewiele (ok. 1%).

Przykładami albumin zwierzęcych jest albumina osocza, alfa-laktoalbumina (LA) mleka i owoalbumina.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) albumina osocza

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) białko

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. albuminuria ż., abuminoid m.

przym. albuminowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|albumen.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) albumina

* białoruski: (1.1) альбумін m.

* bułgarski: (1.1) албумин m.

* czeski: (1.1) albumin m.

* duński: (1.1) albumin n.

* francuski: (1.1) albumine

* hiszpański: (1.1) albúmina

* interlingua: (1.1) albumina

* kataloński: (1.1) albúmina ż.

* niemiecki: (1.1) Albumin n.

* portugalski: (1.1) albumina

* rosyjski: (1.1) альбумин m.

* słowacki: (1.1) albumín m.

* szwedzki: (1.1) albumin

* ukraiński: (1.1) альбумін m.

* węgierski: (1.1) albumin

* włoski: (1.1) albumina ż.

źródła.

== albumina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

forma rzeczownika|en.

(1.1) plural|albumen.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbũˈmʲĩna, AS: albũmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albuminuria ż., abuminoid m.

przym. albuminowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) białko

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. albuminuria ż., abuminoid m.

przym. albuminowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|albumen.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) albumina

* białoruski: (1.1) альбумін m.

* bułgarski: (1.1) албумин m.

* czeski: (1.1) albumin m.

* duński: (1.1) albumin n.

* francuski: (1.1) albumine

* hiszpański: (1.1) albúmina

* interlingua: (1.1) albumina

* kataloński: (1.1) albúmina ż.

* niemiecki: (1.1) Albumin n.

* portugalski: (1.1) albumina

* rosyjski: (1.1) альбумин m.

* słowacki: (1.1) albumín m.

* szwedzki: (1.1) albumin

* ukraiński: (1.1) альбумін m.

* węgierski: (1.1) albumin

* włoski: (1.1) albumina ż.

źródła.

== albumina (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

forma rzeczownika|en.

(1.1) plural|albumen.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

albuminat

połączenie białka z metalami, stosowane jako preparaty lecznicze

SJP.pl

albuminoid

białko o budowie włókienkowej, bardzo odporne na działanie enzymów i czynników chemicznych; skleroproteid, skleroproteina

SJP.pl

albuminometr

przyrząd do określania ilości białek w płynach ustrojowych organizmu

SJP.pl

albuminowy

związany z albuminą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z albuminą, dotyczący albuminy

(1.2) zbudowany, wykonany z albuminy lub z jej dodatkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albumina ż., albuminuria ż., abuminoid m.

Wiktionary

albuminuria

obecność ciał białkowych w moczu; proteinuria; białkomocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. białkomocz.;

Wiktionary

Albuminuria – objaw chorobowy polegający na występowaniu drobnocząsteczkowych albumin w moczu. Ich stężenie oznacza się w przygodnej próbce lub określa wydalanie w zbiórce dobowej moczu. Stężenie poniżej 20 mg/l lub wydalanie do 30 mg/24h przyjmuje się za fizjologiczną normę (normoalbuminuria).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. albumina

przym. albuminowy

frazeologia.

etymologia. etym|łac|albumen. + etymn|pol|-uria.

uwagi.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) albuminurio

* hiszpański: (1.1) albuminuria ż.

* interlingua: (1.1) albuminuria

* niemiecki: (1.1) Albuminurie ż.

* nowogrecki: (1.1) λευκωματουρία ż.

* rosyjski: (1.1) альбуминурия ż.

* włoski: (1.1) albuminuria ż.

źródła.

== albuminuria (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-albuminuria.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. białkomocz, albuminuria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbũmʲĩˈnurʲja, AS: albũmʹĩnurʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albumina

przym. albuminowy

Wiktionary

albuminy

białko proste występujące m.in. w osoczu krwi, mleku, zbożu, jajkach

SJP.pl

Albuminy – białka występujące w płynach (np. osoczu krwi i mleku) oraz w tkankach zwierzęcych i w nasionach roślin. Cechują się niewielkimi masami cząsteczkowymi, dobrze rozpuszczają się w wodzie (są hydrofilowe), łatwo krystalizują. W składzie istotną rolę odgrywa kwas asparaginowy i glutaminowy (do 25%), leucyna i izoleucyna (ok. 16%), natomiast glicyny jest niewiele (ok. 1%).

Przykładami albumin zwierzęcych jest albumina osocza, alfa-laktoalbumina (LA) mleka i owoalbumina.

Wikipedia

albumowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, którą ze względu na jej osiągnięcia umieszczono w albumie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbũˈmɔvʲit͡ʃ, AS: albũmovʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. album mrz., albumik mrz.

przym. albumowy

Wiktionary

albumowy

związany z albumem (w znaczeniu książki z reprodukcjami obrazów), np. albumowe wydanie książki o Wrocławiu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z albumem, dotyczący albumu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niezwykły świat Orientu to albumowy przewodnik po fascynujących miejscach Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbũˈmɔvɨ, AS: albũmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. album mrz., albumowicz mos.

Wiktionary

albuquerque

[czytaj: albeKERki] miasto w USA

SJP.pl

Albuquerque – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, ośrodek administracyjny hrabstwa Bernalillo, położone nad rzeką Rio Grande, u podnóża pasma górskiego Sandia (na wschodzie). Największe miasto w Nowym Meksyku, główny ośrodek gospodarczy oraz węzeł transportowy tego stanu. W 2020 roku miasto zamieszkane było przez 564 559 mieszkańców; obszar metropolitalny – 916 528.

Wikipedia

alcantara

[czytaj: alkantara] miękki, wytrzymały materiał tekstylny; alkantara

SJP.pl

- alcantara – materiał tekstylny

- Alcántara – miasto w Hiszpanii

- Alcântara – miasto w Brazylii

- Alcântara – kosmodrom w Brazylii

- Alcantara – rzeka na Sycylii

- Alcantara– stacja kolejowa w Giardini-Naxos, w prowincji Mesyna, w regionie Sycylia, we Włoszech

- Alcántara – zakon rycerski założony w czasie rekonkwisty

Wikipedia

alcatel

[czytaj: alkatel] firma, gigant telekomunikacyjny

SJP.pl

Alcatel-Lucent – spółka globalna, wcześniej z siedzibą główną w Paryżu, a od stycznia 2016 roku jest częścią Nokii. Dostawca sprzętu, oprogramowania i usług telekomunikacyjnych.Powstała 1 grudnia 2006 roku z połączenia się firm Alcatel oraz Lucent Technologies.

Spółka akcyjna notowana na giełdach w Paryżu (Euronext), Nowym Jorku (NYSE) i Tokio. Wchodziła w skład indeksu giełdowego CAC 40.

W Polsce koncern utworzył i dynamicznie rozwijał oddział w Bydgoszczy.

Wikipedia

alcatraz

[czytaj: AlkatRAZ]
1. wyspa w zatoce San Francisco;
2. nieczynne już, ciężkie więzienie na tej wyspie

SJP.pl

Alcatraz Island – wyspa na Zatoce San Francisco. W języku hiszpańskim zwana jest Wyspą Głuptaków (hiszp. Isla de los Alcatraces), a w angielskim nazywana także Skałą (ang. The Rock). Znajduje się na niej nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze, działające od 1934 do 1963 roku. Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania, błędów konstrukcyjnych i powstających uszkodzeń betonowych elementów poprzez słone, nadmorskie powietrze.

Wikipedia

alcazar

[czytaj: alkaZAR] grupa muzyczna

SJP.pl

Alkazar (arab. القصر, trb. al-qaṣr, w tłum. na pol. „pałac”, „zamek”, „fort”; hiszp. alcázar) – na Bliskim Wschodzie – świecka rezydencja o charakterze reprezentacyjnym, budowana w centrum lub poza murami miasta. W Hiszpanii – warowny, a zarazem reprezentacyjny pałac mauretański o cechach architektury muzułmańskiej, którego pomieszczenia mieszkalne i użytkowe były grupowane wokół dziedzińców z portykami. Alkazar w Sewilli uchodzi za najwybitniejsze dzieło architektury mauretańskiej w Hiszpanii.

Wikipedia

alcejski

strofa alcejska - rodzaj strofy czterowierszowej spotykanej w poezji antycznej

SJP.pl

alceściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alcesty lub z nią związany

SJP.pl

alcest

imię męskie

SJP.pl

Alcest – projekt muzyczny powstały w 2000 roku w Bagnols-sur-Cèze, we Francji. Na początku w zespole było trzech członków: Neige, Aegnor i Argoth. Razem wydali pierwszą płytę demo, która była utrzymana w stylistyce blackmetalowej. Niedługo po tym z zespołu odeszli Aegnor i Argoth, zostawiając Neige'a jako jedynego członka. Od tego momentu muzyka Alcest zmieniała się coraz bardziej, zbliżając się w stronę shoegaze.

Wikipedia

alcesta

imię żeńskie

SJP.pl

Alcesta (wł. Alceste) – opera Christopha Willibalda Glucka, w trzech aktach, do której libretto napisał Ranieri de’ Calzabigi. Jej premiera miała miejsce w Wiedniu 26 grudnia 1767 roku, zaś wersję francuską tej opery wystawiono po raz pierwszy w Paryżu 23 kwietnia 1776 roku.

Opera oparta jest na micie o Alkestis.

Wikipedia

alcestostwo

Alcest z małżonką; Alcestowie

SJP.pl

alcestowie

Alcest z małżonką; Alcestostwo

SJP.pl

alcestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alcesta lub z nim związany

SJP.pl

alchemia

średniowieczna pseudonauka mająca na celu odnalezienie substancji (tzw. kamienia filozoficznego) zamieniającej każdą inną substancję w złoto lub inne metale szlachetne i będącej lekiem na każdą dolegliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

(1.2) książk. sztuka robienia czegoś, postrzegana jako tajemnicza

Wiktionary

Alchemia – przednaukowa praktyka łącząca elementy, które zawarte są obecnie w chemii, fizyce, sztuce, semiotyce, psychologii, parapsychologii, metalurgii, medycynie, astrologii, mistycyzmie i religii. Wspólnym celem alchemików było odkrycie metody transmutacji ołowiu w złoto (kamień filozoficzny), lekarstwa na wszelkie choroby (panaceum), eliksiru nieśmiertelności czy sztuczne stworzenie ludzkiego życia (homunkulus). Alchemię można uważać za bezpośredniego przodka współczesnej chemii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pochodził z Norymbergi, studiował medycynę na uniwersytecie w Wittenberdze, ale przede wszystkim interesował się wykładaną tam alchemią, astrologią i magią.

(1.2) Może działa dopiero ta cała alchemia gotowania, to misterium. Zapachy z dzieciństwa, które przywołują wspomnienia, które wywołują łzy wzruszenia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈxɛ̃mʲja, AS: alχẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alchemik m., alchemista m.

przym. alchemicki, alchemiczny

przysł. alchemicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alchemik m., alchemista m.

przym. alchemicki, alchemiczny

przysł. alchemicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|śrłac|alchimia. etym2|arab|كيمياء|الْكِيمِيَاء. (al-kīmiyāʼ)

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) alchemie

* angielski: (1.1) alchemy

* arabski: (1.1) خيمياء, الخيمياء

* azerski: (1.1) əlkimya

* baskijski: (1.1) alkimia

* białoruski: (1.1) алхімія ż.

* bośniacki: (1.1) alhemija

* bułgarski: (1.1) алхимия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 炼金术

* chorwacki: (1.1) alkemija ż.

* duński: (1.1) alkymi w., alkemi w.; (1.2) alkymi w., alkemi w.

* esperanto: (1.1) alĥemio, alkemio

* francuski: (1.1) alchimie ż.

* galicyjski: (1.1) alquimia ż.

* hiszpański: (1.1) alquimia ż.

* islandzki: (1.1) alkemía

* japoński: (1.1) 錬金術 (れんきんじゅつ, renkinjutsu)

* jidysz: (1.1) אַלכעמיע ż. (alchemje)

* kataloński: (1.1) alquímia ż.

* niemiecki: (1.1) Alchemie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) alkymi m.

* norweski (nynorsk): (1.1) alkymi m.

* perski: (1.1) کیمیا

* portugalski: (1.1) alquimia ż.

* rosyjski: (1.1) алхимия ż.

* serbski: (1.1) алхемија ż.

* słowacki: (1.1) alchýmia ż.

* słoweński: (1.1) alkemija ż.

* turecki: (1.1) alşimi

* ukraiński: (1.1) алхімія

* węgierski: (1.1) alkímia

źródła.

== alchemia (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) alchemia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alchemicki

→ alchemik

SJP.pl

Patrz:
alchemik

alchemiczka

→ alchemik

SJP.pl

Patrz:
alchemik

alchemiczny

→ alchemia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący alchemii

Wiktionary

Patrz:
alchemia
Powiązane:

rzecz. alchemik mos., alchemia ż.

przysł. alchemicznie

Wiktionary

alchemik

człowiek zajmujący się alchemią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

(1.2) uczn. nauczyciel chemii

Wiktionary

- Człowiek zajmujący się alchemią

- Alchemik – powieść napisana przez Paulo Coelho

- Alchemik – polski film z 1988 roku

- Alchemik – obraz namalowany przez Adriaena van Ostade

- Alchemik – polska grupa jazzowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W średniowieczu alchemicy próbowali uzyskać złoto z ołowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈxɛ̃mʲik, AS: alχẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alchemia ż., alchemista m.

:: fż. alchemiczka ż.

przym. alchemiczny, alchemicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alchemista

Wiktionary

alchemista

dawniej: alchemik - człowiek zajmujący się alchemią

SJP.pl

alchemistka

→ alchemista; alchemiczka

SJP.pl

alcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od alt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie alt, lecz tylko słabiutki alcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt m.

przym. altowy

Wiktionary

alcista

1. muzyk grający na altówce; altowiolinista; altowiolista; altysta;
2. osoba śpiewająca altem; altysta, alt;
3. muzyk grający na instrumencie o skali zbliżonej do skali głosu altowego (np. na saksofonie altowym); altysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec lub mężczyzna śpiewający altem

(1.2) zob. altowiolista.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈt͡ɕista, AS: alʹćista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt m., altysta m., altówka ż.

:: fż. alcistka ż., altystka ż.

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) altysta, kontratenor, falsecista

Wiktionary

alcistka

muzyk płci żeńskiej grający na altówce; altowiolistka; altowiolinistka; altystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta śpiewająca altem

(1.2) zob. altowiolistka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈt͡ɕistka, AS: alʹćistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt m., altystka ż.

:: fm. alcista m., altysta m.

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) altystka

Wiktionary

alcoblock

[czytaj: alkoblok] urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkoblokada, alkolock, alcolock, alkoblock, alkoblok

SJP.pl

alcolock

[czytaj: alkolok] urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkoblokada, alkolock, alcoblock, alkoblock, alkoblok

SJP.pl

alcybiades

(ok. 450-404 p.n.e.) ateński wódz i polityk z okresu wojny peloponeskiej; Alkibiades

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. ateński strateg;

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Alkibiades, Alcybiades (gr. Ἀλκιβιάδης, ur. 450 p.n.e., zm. 404 p.n.e.) – ateński strateg. Był kluczową postacią ostatnich 15 lat II wojny peloponeskiej. Charakteryzowany jest jako wybitny polityk i wódz, któremu brak rozwagi, wygórowane ambicje i skłonność do wystawnego trybu życia przysporzyły wielu wrogów. Dla Greków był postacią kontrowersyjną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Atenach Alcybiades prowadził rozwiązły tryb życia.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alkibiades

Wiktionary

alcybiadesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alcybiadesa lub z nim związany

SJP.pl

alcyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. heros z mitologii rzymskiej, syn Jowisza, utożsamiany z greckim Heraklesem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Folco mnie zwali ludzie, którym miłem • było me imię; dziś mój blask i słowa • pije to niebo, z wód którego piłem; • bo mniej płonęła córka Belusowa, • wbrew Sycheusowi, Kreuzie, w serca szkole, • niż ja, nim moja posiwiała głowa; • ni Rodopianka, która czuła wolę • do Demofonta, ani (stare dzieje) • Alcyd, co w sercu swym zamykał Jole.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alcydes m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alcydes

Wiktionary

alcyona

skalnik alcyona - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

Wikipedia

alczeringa

sfera sacrum u Aborygenów; alcziranga

SJP.pl

Czas snu (także alczeringa, alcziranga lub altjeringa; (ang. Dreamtime, w językach aborygeńskich malchera, alcheringa, mura-mura, Tjukurrpa i inne) – mitologia australijskich Aborygenów.

Wikipedia

alcziranga

sfera sacrum u Aborygenów; alczeringa

SJP.pl

Czas snu (także alczeringa, alcziranga lub altjeringa; (ang. Dreamtime, w językach aborygeńskich malchera, alcheringa, mura-mura, Tjukurrpa i inne) – mitologia australijskich Aborygenów.

Wikipedia

alczyk

ptak z rodziny alk, o czarno-białym ubarwieniu, występujący na Grenlandii i sąsiadujących z nią od zachodu wyspach; traczyk lodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Alle alle|ref=tak., mały morski ptak z rodziny alk;

Wiktionary

Alczyk, traczyk, traczyk lodowy (Alle alle) – gatunek małego ptaka z rodziny alk (Alcidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Alle. Najmniejszy przedstawiciel rodziny alk zamieszkujący regiony nearktyczne i palearktyczne. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalt͡ʃɨk, AS: alčyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) traczyk, traczyk alczyk, traczyk lodowy

Wiktionary

alda

książka pochodząca z oficyny Aldusa Manutiusa i jego następców; aldyna

SJP.pl

- Alda – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Hall

- Alda (ang. Alda Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Hall

- Występowanie tekstu hasła z wyrażeniem „Alda” w tytule

Wikipedia

aldebaran

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Wiktionary

Aldebaran (Alfa Tauri, α Tau) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka. Jest oddalona o około 67 lat świetlnych od Słońca. Jest to układ podwójny, dyskutowane jest istnienie w nim planet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Byka jest Aldebaran, zwany też Okiem Byka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaldɛˈbarãn, AS: aldebarãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Oko Byka, alfa Byka, α Tauri

Wiktionary

aldehyd

związek organiczny zawierający w cząsteczce grupę aldehydową, powstający w wyniku utleniania alkoholu, powszechnie używany w przemyśle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH_2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

Wiktionary

Aldehydy (łac. alcohol dehydrogenatus = „alkohol odwodorniony”) – klasa organicznych związków chemicznych posiadających grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (−CHO) lub dwoma (CH
2O) atomami wodoru. Proste aldehydy, będące pochodnymi alkanów i zawierające w cząsteczce jedną grupę aldehydową to alkanale o wzorze ogólnym C
nH
2n+1CHO.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alˈdɛxɨt, AS: aldeχyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. aldehydowy

Wiktionary

aldehydowy

związany z aldehydem, dotyczący aldehydu (np. grupa aldehydowa - atom węglu i atom wodoru powiązane atomem węgla, występujące w każdym aldehydzie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący aldehydu, związany z aldehydem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaldɛxɨˈdɔvɨ, AS: aldeχydovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aldehyd m.

Wiktionary

aldehydy

związek organiczny zawierający w cząsteczce grupę aldehydową, powstający w wyniku utleniania alkoholu, powszechnie używany w przemyśle

SJP.pl

Aldehydy (łac. alcohol dehydrogenatus = „alkohol odwodorniony”) – klasa organicznych związków chemicznych posiadających grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (−CHO) lub dwoma (CH
2O) atomami wodoru. Proste aldehydy, będące pochodnymi alkanów i zawierające w cząsteczce jedną grupę aldehydową to alkanale o wzorze ogólnym C
nH
2n+1CHO.

Wikipedia

alderamin

Alderamin (Alfa Cephei, α Cep) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Cefeusza, odległa od Słońca o około 49 lat świetlnych.

Wikipedia

alderman

we wczesnośredniowiecznej Anglii: urzędnik stojący na czele shire

SJP.pl

aldis

w żeglarstwie: rodzaj pokładowej, przenośnej lampy sygnalizacyjnej, umożliwiającej nadawanie kierunkowych, dyskretnych sygnałów świetlnych

SJP.pl

Lampa sygnałowa – lampa Aldisa, przenośny lub stacjonarny morski reflektor przeznaczony do świetlnej sygnalizacji alfabetem Morse'a lub dowolnym innym kodem. Głównie używany w relacji okręt ↔ okręt i okręt ↔ brzeg.

Źródło światła (zwykle żarówka dużej mocy) przesłonięte jest żaluzją, której mechanizm umożliwia bardzo szybkie odsłanianie i ponowne przysłanianie strumienia światła.

Aldis ma istotne znaczenie w porozumiewaniu się w czasie ciszy radiowej.

Wikipedia

aldo

książka pochodząca z oficyny Aldusa Manutiusa i jego następców; aldyna

SJP.pl

aldoheksoza

cukier prosty zawierający sześć atomów węgla w swej cząsteczce

SJP.pl

Aldozy lub aldehydocukry, cukry aldehydowe – cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to CnH2nOn (gdzie n≥3).

Wikipedia

aldoksym

związek organiczny, produkt reakcji kondensacji aldehydów z hydroksyloaminą; otrzymywany w celu identyfikacji aldehydów

SJP.pl

aldol

związek chemiczny zawierający grupę aldehydową i alkoholową

SJP.pl

Aldole, β-hydroksyaldehydy, aldehydoalkohole – związki organiczne zawierające grupę aldehydową i hydroksylową. Otrzymywane są w wyniku kondensacji aldolowej. Ich odkrywcą jest Charles Adolf Wurtz.

Terminem aldol określa się zwyczajowo acetaldol, czyli 3-hydroksybutanal, produkt kondensacji aldolowej acetaldehydu.

Wikipedia

aldolaza

enzym należący do klasy liaz, biorący udział w glikolizie

SJP.pl

Wikipedia

aldolowy

→ aldol

SJP.pl

Patrz:
aldol

aldona

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Aldona – imię żeńskie, pochodzi ono od staropruskiego miana Aldegut lub białoruskiego Ałdonia, będącego przekształceniem greckiego imienia Eudokia (Eudocja). Nosiło je wiele księżniczek litewskich wydawanych za polskich książąt (głównie mazowieckich).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aldony będziesz się radził? Ona jest mądra jak Salomonowe portki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈdɔ̃na, AS: aldõna

Wiktionary

aldoniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aldony lub z nią związany

SJP.pl

aldonka

zdrobnienie od imienia żeńskiego Aldona

SJP.pl

aldopentoza

cukier prosty zawierający pięć atomów węgla w swej cząsteczce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. aldoza, która ma pięć atomów węgla w cząsteczce

Wiktionary

Aldozy lub aldehydocukry, cukry aldehydowe – cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to CnH2nOn (gdzie n≥3).

Wikipedia

aldosteron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. biochem. hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

Wiktionary

Aldosteron – organiczny związek chemiczny z grupy steroidów. Należy do hormonów sterydowych wytwarzanych przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy. Aldosteron należy do grupy hormonów kory nadnerczy określanych jako mineralokortykosteroidy (aldosteron i 11-dezoksykortykosteron).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Januszowi zbadają poziom aldosteronu i kortyzolu, gdyż wykryli mu przypadkowo guz nadnercza w badaniu TK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaldɔˈstɛrɔ̃n, AS: aldosterõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aldosteronizm

Wiktionary

aldoza

związek organiczny z grupy cukrów prostych zawierający w swej budowie grupę aldehydową

SJP.pl

Aldozy lub aldehydocukry, cukry aldehydowe – cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to CnH2nOn (gdzie n≥3).

Wikipedia

aldozowy

związany z aldozą, dotyczący aldozy

SJP.pl

aldozy

związek organiczny z grupy cukrów prostych zawierający w swej budowie grupę aldehydową

SJP.pl

Aldozy lub aldehydocukry, cukry aldehydowe – cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to CnH2nOn (gdzie n≥3).

Wikipedia

aldrej

stop metali: aluminium, magnezu, krzemu i żelaza; dobry przewodnik elektryczny, stosowany do wyrobu przewodników wysokiego napięcia

SJP.pl

aldrich

[czytaj: OLdricz] nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Aldrich:

- Robert Aldrich – amerykański reżyser i producent filmowy

Miejscowości w USA:

- Aldrich – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd

- Aldrich – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Polk

Gminy w USA:

- Aldrich (ang. Aldrich Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wadena

Wikipedia

aldridge

[czytaj: oldridż albo oldrycz] nazwisko

SJP.pl

Aldridge – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie West Midlands, w hrabstwie West Midlands, w dystrykcie Walsall. W 2015 roku miasto liczyła 39 631 mieszkańców.

Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1086 roku. Aldridge jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Alrewic.

Wikipedia

aldrin

nazwisko

SJP.pl

Aldryna – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów halogenowanych mający postać białego nierozpuszczalnego w wodzie proszku.

Silnie trujący, stosowany jako insektycyd polichlorowy, jest także trujący dla ssaków. Jest stosowany przeciw pędrakom i larwom oraz do dezynfekcji gleb.

Preparaty handlowe to m.in. Aldrin, Agronex TA.

Wikipedia

aldrowanda

wieloletnia owadożerna roślina wodna z rodziny rosiczkowatych

SJP.pl

Aldrowanda (Aldrovanda L.) – rodzaj roślin mięsożernych z rodziny rosiczkowatych. Do czasów współczesnych przetrwał tylko jeden, występujący w rozproszeniu w Europie, Azji, Afryce i Australii gatunek, obecny także w Polsce – aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa). Jest on zarazem gatunkiem typowym rodzaju.

Wikipedia

aldryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C_12H_8Cl_6, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;

Wiktionary

Aldryna – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów halogenowanych mający postać białego nierozpuszczalnego w wodzie proszku.

Silnie trujący, stosowany jako insektycyd polichlorowy, jest także trujący dla ssaków. Jest stosowany przeciw pędrakom i larwom oraz do dezynfekcji gleb.

Preparaty handlowe to m.in. Aldrin, Agronex TA.

Wikipedia

aldunia

zdrobnienie od: Aldona, Romualda (imiona żeńskie)

SJP.pl

aldyna

książka pochodząca z oficyny Aldusa Manutiusa i jego następców; alda

SJP.pl

ale

1. spójnik (lecz), partykuła lub wykrzyknik;
2. uwaga, zastrzeżenie;
3. słaba strona kogoś albo czegoś;
4. [czytaj: ejl] mocne jasne piwo angielskie

SJP.pl

spójnik

(1.1) …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

(1.2) …służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest

wykrzyknik

(2.1) …wyrażający zdumienie nad czymś

(2.2) …wyrażający zachwyt nad czymś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) spoż. gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

(3.2) wada, słaba strona

(3.3) kontrargument, zastrzeżenie

partykuła

(4.1) gw-pl|Poznań. ależ

Wiktionary

- ale – gatunek piwa

- ale – kod języka aleuckiego (ISO 639-2, ISO 639-3, SIL)

- Ale – album studyjny Doroty Miśkiewicz

- Ale – przezwisko Alessandro Del Piero, włoskiego piłkarza,

- Apple Lossless Encoder – kodek audio firmy Apple Inc.

- Ale – album studyjny Alexii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polska reprezentacja dobrze grała w meczu z Birmą, ale przegrała.

(1.2) Nie myślę o sobie, ale o tobie.

(2.2) Ale ta dziewczyna ma zgrabne nogi!

(3.1) Barman! Jeszcze jedno ale!

(3.2) To był dobry samochód, choć miał swoje ale.

(3.3) W zasadzie masz rację, lecz mam jedno ale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛ, AS: ale

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lecz, pomimo / mimo to, jednak

(1.2) lecz, tylko

(2.1) ależ

Wiktionary

aleatoryczny

oparty na zasadach aleatoryzmu; dopuszczający znaczną dowolność rytmiczną i tonalną w sposobie wykonania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleatoryzm mrz.

Wiktionary

aleatoryka

zasada konstrukcji utworów w muzyce współczesnej, która dopuszcza dowolność rytmiczną lub tonalną w sposobie wykonania; aleatoryzm

SJP.pl

aleatorysta

zwolennik aleatoryzmu

SJP.pl

aleatorystka

→ aleatorysta

SJP.pl

Patrz:
aleatorysta

aleatoryzm

zasada konstrukcji utworów w muzyce współczesnej, która dopuszcza dowolność rytmiczną lub tonalną w sposobie wykonania; aleatoryka

SJP.pl

Aleatoryzm (łac. ālěā, także indeterminizm) – technika kompozytorska w muzyce współczesnej polegająca na dopuszczeniu przez kompozytora przypadkowości podczas wykonywania kompozycji w zakresie pewnych jej elementów, zakładając tym samym niepowtarzalność samego wykonania. Twórcą terminu jest Pierre Boulez. Za pioniera aleatoryzmu uznawany jest John Cage. Aleatoryzm jest jedną z cech teatru instrumentalnego. Muzycy tacy jak Sylvano Bussotti indeterminowali swoją muzykę wykorzystując notację graficzną.

Wikipedia

alec

[czytaj: alek] obce imię męskie

SJP.pl

spójnik

(1.1) stpol. wszakże, jednak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛt͡ɕ, AS: aleć

Wiktionary

alef

litera alfabetu hebrajskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);

(1.2) mat. w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego

Wiktionary

Alef (א) – pierwsza litera alfabetów semickich, między innymi fenickiego, aramejskiego, arabskiego, hebrajskiego i syryjskiego, odpowiadająca liczbie 1.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W mistycznych nurtach judaizmu graficzna forma alef symbolizuje nieskończoność oraz Boga, a także jedność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛf, AS: alef

Wiktionary

alegacja

przestarzałe: podawanie dowodów, cytowanie

SJP.pl

alegat

przestarzałe: załącznik, dowód, dokument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. dokument, załącznik;

Wiktionary

Alegat, l.mn. alegata – przestarzała nazwa dokumentu będącego załącznikiem, podstawą wystawienia innego dokumentu będącego dowodem w sprawie.

Termin pierwotnie stosowany w szerokim znaczeniu, obecnie zawężony do archiwalnych dokumentów dotyczących zawierania małżeństw. Do archiwów państwowych alegata przekazywane są przez urzędy stanu cywilnego po 100 latach od ich wytworzenia i udostępniane są jako część zespołu archiwalnego akt stanu cywilnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W archiwum oprócz samych aktów zgonu znajdowały się również powiązane z nimi alegata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛɡat, AS: alegat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) załącznik, dokument, dowód

Wiktionary

alegoreza

sposób interpretacji wypowiedzi słownych, znaków ikonicznych lub zjawisk naturalnych, zakładający dwupłaszczyznowość ich znaczeń: dosłownych, danych bezpośrednio, oraz głębokich, utajonych i stanowiących istotę przekazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;

Wiktionary

Alegoreza – dwustopniowa metoda interpretacji przekazów znakowych (słownych i ikonograficznych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alegoreza była stosowana już w antyku, ale rozwinęła się w średniowieczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛɡɔˈrɛza, AS: alegoreza

Wiktionary

alegoria

postać, idea lub wydarzenie mające poza dosłownym znaczeniem stały umowny sens przenośny (w przeciwieństwie do symbolu), np. kobieta z przewiązanymi oczami, mająca w jednej ręce wagę, a w drugiej miecz - alegoria sprawiedliwości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. szt. nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

Wiktionary

Alegoria (stgr. ἀλληγορία allēgoría, od ἀλληγορέω allēgoréo „mówię w przenośni, obrazowo” z ἄλλος allos „inny, różny” i ἀγορεύω agoreuo „przemawiać w zgromadzeniu” z ἀγορά agora „zgromadzenie”) w literaturze i sztukach plastycznych – obraz plastyczny lub słowny przedstawiający pojęcie, ideę, myśl lub wydarzenie np. poprzez personifikację. Odczytanie alegorii umożliwiają m.in. atrybuty lub emblematy o konkretnym znaczeniu, dlatego, w przeciwieństwie do symbolu, przesłanie alegorii jest zazwyczaj jednoznaczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Klepsydra jest alegorią śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈɡɔrʲja, AS: alegorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

:: zdrobn. alegoryjka ż.

czas. alegoryzować

przym. alegoryczny

przysł. alegorycznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alegoryzacja ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

:: zdrobn. alegoryjka ż.

czas. alegoryzować

przym. alegoryczny

przysł. alegorycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀλληγορία. etym|gr. allegoreo 'mówić coś innego'

uwagi.

(1.1) zobacz też: alegoreza

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allegory

* baskijski: (1.1) alegoria

* białoruski: (1.1) алегорыя ż.

* bułgarski: (1.1) алегория ż.

* duński: (1.1) allegori w.

* esperanto: (1.1) alegorio

* francuski: (1.1) allégorie ż.

* hiszpański: (1.1) alegoría ż.

* interlingua: (1.1) allegoria

* kataloński: (1.1) al·legoria ż.

* łaciński: (1.1) allegoria ż.

* niemiecki: (1.1) Allegorie ż.

* nowogrecki: (1.1) αλληγορία ż.

* portugalski: (1.1) alegoria ż.

* rosyjski: (1.1) аллегория ż.

* słowacki: (1.1) alegória ż., inotaj m.

* szwedzki: (1.1) allegori w.

* ukraiński: (1.1) алегорія ż.

źródła.

== alegoria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) alegoria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alegorycznie

przysłówek sposobu

(1.1) przenośnie, w sposób alegoryczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jezus Chrystus zwykł mawiać alegorycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃʲɲɛ, AS: alegoryčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

czas. alegoryzować

przym. alegoryczny

Wiktionary

alegoryczność

cecha postaci, motywu lub fabuły, które poza znaczeniem dosłownym mają stały umowny sens przenośny, będący zwykle obrazowym przedstawieniem pojęć lub idei

SJP.pl

alegoryczny

będący alegorią, mający charakter alegorii lub odnoszący się do alegorii (obrazowego przedstawienia pojęć oderwanych w literaturze i sztuce)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. szt. taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sens duchowy z kolei dzielił się na sens alegoryczny, odsłaniający prawdy wiary, moralny, zawierający normy postępowania w życiu, i anagogiczny, odnoszący się do życia po śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛɡɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: alegoryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

czas. alegoryzować

przysł. alegorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) paraboliczny, przenośny

Wiktionary

alegoryjka

zdrobnienie od: alegoria

SJP.pl

alegoryk

osoba przedstawiająca coś za pomocą alegorii

SJP.pl

alegoryka

1. zbiór, ogół alegoryj występujących w jakimś utworze
2. stosowanie alegorii, przedstawianie czegoś za pomocą alegorii

SJP.pl

alegoryzacja

wyrażanie czegoś za pomocą alegorii, używanie alegorii, alegoryzowanie; parabolizacja

SJP.pl

alegoryzm

1. w literaturze i sztuce, głównie średniowiecznej: tendencja do uznawania alegorii za najważniejszy środek wypowiedzi;
2. alegoryczny charakter czegoś, alegoryczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. tendencja w sztuce stosująca alegorię jako najważniejszy środek przekazu;

Wiktionary

Alegoryzm – jedna z zasadniczych tendencji literatury i sztuki średniowiecza, a także baroku, polegająca na posługiwaniu alegorią jako źródłem wskazującym na głębsze znaczenie zjawisk materialnych. Źródłem alegorii średniowiecznej było Pismo Święte.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alegoria ż., alegoryzowanie n.

przysł. alegorycznie

przym. alegoryczny

Wiktionary

alegoryzować

posługiwać się alegorią, używać alegorii; nadawać czemuś sens alegoryczny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalegoryzować)

(1.1) liter. przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię

czasownik zwrotny niedokonany alegoryzować się (dk. zalegoryzować)

(2.1) być odbieranym lub interpretowanym jako alegoria

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoria ż., alegoryzowanie n.

Wiktionary

alegoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. szt. używanie alegorii w celu przedstawienia czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż.

czas. alegoryzować

przym. alegoryczny

przysł. alegorycznie

Wiktionary

alegować

przestarzałe: podawać jako dowód, przytaczać, powoływać się na coś

SJP.pl

alegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. przytaczanie czegoś, powoływanie się na coś

Wiktionary

Powiązane:

czas. alegować

Wiktionary

alej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Wiktionary

Mitologia

- Aleos – postać z mitologii greckiej

Geografia

- Alajh – miasto w Libanie

- Alej – rzeka w Rosji

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje rzeka|D=Aleju|N=Alejem.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Alejsk mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aley River

* białoruski: (1.1) Алей

* bułgarski: (1.1) Алей m.

* czeski: (1.1) Alej

* francuski: (1.1) Aleï

* hiszpański: (1.1) Río Aléi

* litewski: (1.1) Alėjus

* niemiecki: (1.1) Alei

* rosyjski: (1.1) Алей m.

* ukraiński: (1.1) Алей

* węgierski: (1.1) Alej

* włoski: (1.1) Alej

źródła.

== Alej (język węgierski.) ==

thumb|Alej (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Alej

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alejsk mrz.

Wiktionary

aleja

1. droga wśród drzew;
2. szeroka ulica miejska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

(1.2) szeroka, reprezentacyjna ulica

Wiktionary

Aleja – droga piesza, rowerowa lub jezdna, jak również szlak komunikacji wodnej, obsadzony po obu stronach drzewami albo krzewami o określonej kompozycji, czyli z zachowaniem rytmu nasadzeń i powiązań krajobrazowych. Charakterystyczną jej cechą są także szczególne walory przyrodnicze, kulturowe, estetyczne i gospodarcze. Wyróżnia się aleje jednogatunkowe lub wielogatunkowe, jednowiekowe lub wielowiekowe oraz jedno-, dwu- lub wielorzędowe. W polskim krajobrazie otwartym najczęściej występuje aleja jednorzędowa (po jednym rzędzie z każdej strony), jednowiekowa i jednogatunkowa – liściasta (najpopularniejsze to: lipy, dęby, topole, klony – udział gatunków różni się między regionami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez park biegła aleja wysadzana kasztanowcami.

(1.2) Główna aleja Częstochowy prowadzi ku Jasnej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛja, AS: alei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alejowiec m., alejówka ż.

:: zdrobn. alejka ż.

przym. alejowy, alejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. al.

Wiktionary

alejandro

[czytaj: alehandro] obce imię męskie

SJP.pl

Urugwaj:

- Alejandro Gallinal – miasto

Osoby:

- Edesio Alejandro – kubański kompozytor

- Hajji Alejandro – filipiński piosenkarz

- Kevin Alejandro – amerykański aktor

- Rachel Alejandro – filipińska piosenkarka

- Rauw Alejandro – portorykański piosenkarz

- Roberto Alejandro – meksykański zapaśnik

Wikipedia

alejka

mała aleja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: aleja

(1.2) wąska uliczka spacerowa

(1.3) gwara więzienna przestrzeń (przejście) między łóżkami ustawionymi w celi

(1.4) przejście między półkami w supermarkecie

Wiktionary

Aleja – droga piesza, rowerowa lub jezdna, jak również szlak komunikacji wodnej, obsadzony po obu stronach drzewami albo krzewami o określonej kompozycji, czyli z zachowaniem rytmu nasadzeń i powiązań krajobrazowych. Charakterystyczną jej cechą są także szczególne walory przyrodnicze, kulturowe, estetyczne i gospodarcze. Wyróżnia się aleje jednogatunkowe lub wielogatunkowe, jednowiekowe lub wielowiekowe oraz jedno-, dwu- lub wielorzędowe. W polskim krajobrazie otwartym najczęściej występuje aleja jednorzędowa (po jednym rzędzie z każdej strony), jednowiekowa i jednogatunkowa – liściasta (najpopularniejsze to: lipy, dęby, topole, klony – udział gatunków różni się między regionami).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dziewczyna chodziła po alejce i patrzyła na dzieci, które radośnie bawiły się w piaskownicy.

(1.4) Makaron może pani znaleźć w drugiej alejce za stoiskiem mięsnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛjka, AS: alei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleja ż.

przym. alejowy, alejkowy

Wiktionary

alejkowy

→ alejka

SJP.pl

Patrz:
alejka

alejówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. dziewczyna, sympatia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈjufka, AS: alei ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleja

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zob. prostytutka.

Wiktionary

alejowy

związany z aleją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aleją; mający formę alei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleja ż., alejka ż.

Wiktionary

alejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

Wiktionary

Alejsk (ros. Алейск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego.

Miasto położone jest nad rzeką Alej, prawym dopływem Obu, 125 km na południowy zachód od Barnaułu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Alej mrz.

przym. alejski

Wiktionary

alek

zdrobnienie od: Aleksy, Aleksander, Alan (imiona męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Aleksy, Aleksander

Wiktionary

Maciej Aleksy Dawidowski, ps. „Alek”, „Glizda”, „Kopernicki”, „Koziorożec” (ur. 3 listopada 1920 w Drohobyczu, zm. 30 marca 1943 w Warszawie) – polski instruktor harcerski, podharcmistrz, członek Szarych Szeregów i Grup Szturmowych, jeden z bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego Kamienie na szaniec.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojechaliśmy z Alkiem nad morze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛk, AS: alek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksander mos., Olo mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aleś, Aluś, Olek, Oluś

Wiktionary

aleks

imię męskie

SJP.pl

Aleksy – imię męskie pochodzenia późnogreckiego (gr. Αλέξιος, Aléxios). Zostało utworzone od czasownika aléks, czyli „bronić” lub „wspomagać”. Imię Aleksy zostało rozpowszechnione w różnych językach dzięki średniowiecznej legendzie o św. Aleksym.

Wikipedia

aleksa

imię żeńskie

SJP.pl

Aleksa – forma żeńska imienia Aleksy.

Aleksa imieniny obchodzi 18 marca, 18 maja.

Wikipedia

aleksander

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Aleksandra

Wiktionary

Aleksander (stgr. Ἀλέξανδρος, aleksandros – obrońca ludzi) – imię męskie pochodzenia greckiego składające się z dwóch członów: stgr. αλέξειν (bronić, wspomagać) i ἀνδρός (od ἀνήρ – mąż, mężczyzna). Całość bywa interpretowana jako „broniący mężów, troszczący się o mężów, opiekujący się mężami”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Aleksander i jestem kowalem z Pułtuska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈksãndɛr, AS: aleksãnder

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż., aleksandryjczyk mos., aleksandryjka ż., aleksandryn mrz., Aleksandrów mrz., Aleksandrowa ż., Aleksandrówna ż., aleksandrynizm m.

:: zdrobn. Olek mos., Alek mos., Oluś mos., Olo mos., Oleczek mos.

:: fż. Aleksandra ż.

przym. Aleksandrowy, aleksandryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. Olek, Alek, Oluś, Olo, Oleczek

Wiktionary

aleksandr

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

aleksandra

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) mitgr. zob. Kasandra.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Aleksander

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksandra wczoraj była w kinie.

(1.1) Jutro pójdę z Aleksandrą do kawiarni na kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈksãndra, AS: aleksãndra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: zdrobn. Ola ż., Olka ż., Olcia ż., Oleńka ż., Olunia ż., Olusia ż., Oluchna ż., Aleksa ż., Sandra ż.

:: fm. Aleksander mos.

przym. Aleksandrzyn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Ola, Olka, Olcia, Oleczka, Oleńka, Olunia, Olusia, Oluchna, Aleksa, Sandra

(1.2) Kasandra, Kassandra

Wiktionary

aleksandreida

popularna w średniowieczu, fantastyczna opowieść, prozą lub wierszem, osnuta na biografii Aleksandra Macedońskiego

SJP.pl

Aleksandreida (Romans o Aleksandrze) – zachowane w różnych, wielojęzycznych redakcjach zbiory legend poświęconych postaci Aleksandra Wielkiego.

Wikipedia

aleksandretta

papuga pochodząca z Afryki, np. aleksandretta obrożna (jedyny gatunek papugi występujący w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Psittacula|ref=tak., ptak z rodziny papug wschodnich

Wiktionary

İskenderun (dawniej Aleksandretta) – miasto w południowo-wschodniej Turcji, w prowincji (il) Hatay, nad Zatoką İskenderun, u podnóża gór Amanos (tur. Elma Dagh). 176 tys. mieszkańców (1989), 230 tys. mieszkańców (2004) – ponad połowę stanowią Turcy, reszta to Arabowie. Ośrodek przemysłu hutniczego i chemicznego, końcowy terminal rurociągu naftowego biegnącego z Iraku. Największy turecki port nad Morzem Śródziemnym – wywóz ropy naftowej i rudy chromu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksandretty nie są lękliwe i przykuwają uwagę obserwatora głośnymi wrzaskami, piskami, także przy wzajemnym czubieniu się.

Wiktionary

aleksandria

1. drugie co do wielkości miasto w Egipcie;
2. miasto i wieś na Ukrainie;
3. nazwa kilku wsi w Polsce;
4. nazwa kilku wsi na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

(1.3) geogr. miasto na Ukrainie nad rzeką Ingulec;

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego nad Horyniem;

Wiktionary

Aleksandria (arab. ‏الإسكندرية‎, Al-Iskandarijja; łac. Alexandria; stgr. Ἀλεξάνδρεια, Aleksandreia;kopt. ⲣⲁⲕⲟϯ, Rakodī) – drugie co do wielkości miasto w Egipcie (z liczbą 4,11 mln mieszkańców w 2006) i aglomeracja z liczbą 4,48 mln mieszkańców w 2008, co stawia ją na szóstym miejscu wśród wszystkich aglomeracji Afryki. Leży nad brzegiem Morza Śródziemnego, jest największym portem Egiptu, siedzibą władz muhafazy aleksandryjskiej, ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i naukowym oraz kulturalną stolicą kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z Aleksandrii wróciliśmy pociągiem do Kairu.

(1.2) Po ślubie kupiliśmy kawał ziemi w Aleksandrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈksãndrʲja, AS: aleksãndrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleksandryjka ż., aleksandryjczyk mos., Aleksandra ż., Aleksander m., aleksandrianin m., aleksandrianka ż., Aleksandrowicz ż./mrz./mos.

przym. aleksandryjski, aleksandriański

Wiktionary

aleksandrianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aleksandrii (wsi w Polsce)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrʲjä̃ɲĩn, AS: aleksãndrʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: fż. aleksandrianka ż.

przym. aleksandriański, aleksandryjski

Wiktionary

aleksandrianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aleksandrii (wsi w Polsce)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrʲjãŋka, AS: aleksãndrʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: fm. aleksandrianin m.

przym. aleksandriański, aleksandryjski

Wiktionary

aleksandriański

przymiotnik

(1.1) dotyczący Aleksandrii (wsi w Polsce)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrʲjä̃j̃sʲci, AS: aleksãndrʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria, aleksandrianin, aleksandrianka

przym. aleksandryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aleksandryjski

Wiktionary

aleksandrostwo

Aleksander z małżonką; Aleksandrowie

SJP.pl

aleksandrow

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Aleksander

Wiktionary

Aleksandrow (ros. Александров) – miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie włodzimierskim, naWyżynie Moskiewskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈksãndruf, AS: aleksãndruf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleksandrowianin mos., aleksandrowianka ż., Aleksander mos., Aleksandrowicz mrz./mos.

przym. aleksandrowski

Wiktionary

aleksandrówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aleksandrówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndrufˈt͡ʃãɲĩn, AS: aleksãndrufčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrówka ż.

:: fż. aleksandrówczanka ż.

przym. aleksandrówecki

Wiktionary

aleksandrówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aleksandrówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndrufˈt͡ʃãŋka, AS: aleksãndrufčãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrówka, aleksandrówczanin

przym. aleksandrówecki

Wiktionary

aleksandrówecki

przymiotnik

(1.1) odrzecz. Aleksandrówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndruˈvɛt͡sʲci, AS: aleksãndruvecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrówka, aleksandrówczanin, aleksandrówczanka

Wiktionary

aleksandrowianin

mieszkaniec Aleksandrowa Kujawskiego, Aleksandrowa Łódzkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aleksandrowa

(1.2) mieszkaniec Aleksandrowa Kujawskiego

(1.3) mieszkaniec Aleksandrowa Łódzkiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndrɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: aleksãndrovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrów m.

:: fż. aleksandrowianka ż.

przym. aleksandrowski

Wiktionary

aleksandrowianka

mieszkanka Aleksandrowa Kujawskiego, Aleksandrowa Łódzkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aleksandrowa

(1.2) mieszkanka Aleksandrowa Kujawskiego

(1.3) mieszkanka Aleksandrowa Łódzkiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndrɔˈvʲjãnka, AS: aleksãndrovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrów m.

:: fm. aleksandrowianin

przym. aleksandrowski

Wiktionary

aleksandrowice

Aleksandrowice to:

- miejscowości w Polsce:

- Aleksandrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko

- Aleksandrowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów

- dzielnice:

- Aleksandrowice – dzielnica Bielska-Białej

Zobacz też:

- lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice

- stacja kolejowa Bielsko-Biała Aleksandrowice

Wikipedia

aleksandrowicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. syn Aleksandra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Kosy;

Wiktionary

Herby

- Aleksandrowicz – polski herb szlachecki

- Aleksandrowicz Hrabia – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu

- Aleksandrowicz małorosyjski – polski herb szlachecki

Osoby

- Adolf Aleksandrowicz – polski chemik

- Alan Aleksandrowicz – polski menedżer i samorządowiec

- Aniela Aleksandrowicz – polska nauczycielka

- Antoni Aleksandrowicz (ujednoznacznienie)

- Elżbieta Aleksandrowicz – polska specjalistka w zakresie rytmiki

- Eugeniusz Aleksandrowicz – polski polityk i przedsiębiorca

- Franciszek Aleksandrowicz – polski generał

- Jakub Aleksandrowicz – polski działacz komunistyczny, członek KPP

- Jan Aleksandrowicz – polski aktor

- Jan Alojzy Aleksandrowicz – polski biskup

- Jerzy Aleksandrowicz – polski botanik

- Julian Aleksandrowicz – polski lekarz

- Kazimierz Aleksandrowicz – członek Służby Zwycięstwu Polski

- Konstanty Aleksandrowicz – polski malarz, portrecista

- Miriam Aleksandrowicz – polska aktorka

- Piotr Aleksandrowicz

- Piotr Aleksandrowicz – polski dziennikarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U Bonifaciuka zamieszkał sam car Mikołaj Aleksandrowicz Romanow, imperator Wszechrusi.

(2.1) Nasza rodzina od stu lat pieczętuje się Aleksandrowiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksander m., Aleksandra ż., Aleksandrów m., Aleksandrówka ż., Aleksandrowo n., Aleksandria ż., aleksandryjczyk m., aleksandryjka ż., aleksandryt m., aleksandryn m.

przym. Aleksandrowy, aleksandryjski

Wiktionary

aleksandrowie

Aleksander z małżonką; Aleksandrostwo

SJP.pl

aleksandrówka

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

- Aleksandrówka – część miasta Częstochowa

- Aleksandrówka – część miasta Ciechanów

- Aleksandrówka – część miasta Nowy Sącz

- Aleksandrówka – część miasta Rawa Mazowiecka

- Aleksandrówka – przysiółek wsi Luboszyce Małe w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno

- Aleksandrówka – część wsi Michałówka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska

- Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów

- Aleksandrówka – część wsi Romaszki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz

- Aleksandrówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin

- Aleksandrówka – część wsi Majdan Zahorodyński w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze

- Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Batorz

- Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów

- Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski

- Aleksandrówka – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin

- Aleksandrówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin

- Aleksandrówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików

- Aleksandrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży

- Aleksandrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice

- Aleksandrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie

- Aleksandrówka – część wsi Wólka Smolana w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów

- Aleksandrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków

- Aleksandrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna

- Aleksandrówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Krynki

- Aleksandrówka – kolonia wsi Pierożki w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Szudziałowo

- Aleksandrówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki

- Aleksandrówka – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Przyrów

- Aleksandrówka – część wsi Orzechówka w woj. świętokrzyskim w pow. kieleckim w gminie Bodzentyn

- Aleksandrówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrufka, AS: aleksãndrufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrowicz ż./mrz./mos., aleksandrówczanin, aleksandrówczanka

przym. aleksandrówecki

Wiktionary

aleksandrowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz

- Aleksandrowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno

- Aleksandrowo – kolonia wsi Kornelin w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin

- Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski

- Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin

- Aleksandrowo k. Pokrytek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

- Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

- Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk

- Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Lelis

- Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn

- Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby

- Aleksandrowo – przysiółek w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele

- Aleksandrowo – część wsi Nowa Wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik

- Aleksandrowo – część wsi Doliwy w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły

- Aleksandrowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol

- Aleksandrowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk

- Aleksandrowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo

- Aleksandrowo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

- Aleksandrowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

- Aleksandrowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

- Aleksandrowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice

- Aleksandrowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

- Aleksandrowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki

- Aleksandrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wapno

Wikipedia

aleksandrowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim;

(1.2) geogr. adm. miasto w Kraju Permskim Rosji

(1.3) geogr. zob. Aleksandrowsk Sachaliński.

Wiktionary

Aleksandrowsk (ukr. Олександрівськ) – miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim. Ośrodek przemysłu spożywczego. Od 2014 roku znajduje się pod kontrolą Ługańskiej Republiki Ludowej.

Prawa miejskie posiada od 1961 roku.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aleksandrowski

Wiktionary

aleksandrowski

przymiotnik od: Aleksandrów Kujawski, Aleksandrów Łódzki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Aleksandrowa

(1.2) geogr. dotyczący Aleksandrowa Kujawskiego

(1.3) geogr. dotyczący Aleksandrowa Łódzkiego

(1.4) geogr. dotyczący Aleksandrowska (miasta na Ukrainie)

(1.5) geogr. dotyczący Aleksandrowska Sachalińskiego (miasta w Rosji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrɔfsʲci, AS: aleksãndrofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrów mrz., aleksandrowianin mos., aleksandrowianka ż., Aleksandrowsk mrz.

Wiktionary

aleksandrowy

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Aleksandra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za Aleksandrową stodołą rosną dwie duże morwy.

(1.1) Sąsiadował z Piotrową zagrodą z jednej strony i z Aleksandrowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksander mos., Aleksandrowicz mos./mrz./ż.

Wiktionary

aleksandryjczyk

mieszkaniec Aleksandrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aleksandrii (miasta w Egipcie)

Wiktionary

- Aleksandryjczyk – mieszkaniec Aleksandrii

- Aleksandryjczyk – przydomek Klaudiusza Ptolemeusza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrɨjt͡ʃɨk, AS: aleksãndryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: forma żeńska aleksandryjka ż.

przym. aleksandryjski

Wiktionary

aleksandryjka

mieszkanka Aleksandrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aleksandrii (miasta w Egipcie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrɨjka, AS: aleksãndryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: forma męska aleksandryjczyk mos.

przym. aleksandryjski

Wiktionary

aleksandryjski

→ Aleksandria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Aleksandrii (miasta w Egipcie)

(1.2) dotyczący Aleksandrii (wsi w Polsce)

(1.3) dotyczący Aleksandrii (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Patrz:
Aleksandria
Przykłady

(1.1) Archimedes studiował w ówczesnym centrum nauki, Aleksandrii, a po powrocie do rodzinnych Syrakuz utrzymywał bliskie kontakty z uczonymi aleksandryjskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci, AS: aleksãndryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż., aleksandryjczyk mos., aleksandryjka ż., Aleksander mos., aleksandrianin mos., aleksandrianka ż., Aleksandrowicz ż./mrz./mos.

przym. aleksandriański

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) aleksandriański

Wiktionary

aleksandryjskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aleksandryjskie; cecha tych, którzy są aleksandryjscy

Wiktionary

Powiązane:

przym. aleksandryjski

przysł. aleksandryjsko

Wiktionary

aleksandryn

dwunastozgłoskowy wiersz ze średniówką po szóstej sylabie, dominujący w poezji francuskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie

Wiktionary

Aleksandryn – forma wierszowa, w której ostatnią akcentowaną sylabą przed średniówką jest sylaba szósta od początku wersu oraz szósta sylaba po średniówce, która jest jednocześnie ostatnią akcentowaną sylabą w wersie.

W wielu miejscach podkreśla się, iż aleksandryn jest heksametrem jambicznym. W oryginalnym francuskim aleksandrynie obostrzenie takie nie występuje. Forma ta jest stosowana w utworach o charakterze heroicznym, np. w epopejach lub tragediach. Wiersz ten był popularny w poezji niemieckiej epoki baroku oraz w nowoczesnej poezji francuskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W literaturze francuskiej aleksandryn to podstawowy wzorzec wiersza klasycznego od XVI wieku.

Wiktionary

aleksandrynizm

zasadnicza tendencja literatury hellenistycznej, charakteryzująca się upodobaniem do uczoności, posługiwaniem się formami trudnymi i kunsztownymi, dążeniem do perfekcji formalnej

SJP.pl

aleksandryt

minerał, odmiana chryzoberylu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

(1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z aleksandrytu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze aleksandryty zostały odkryte w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrowicz ż./mrz./mos.

Wiktionary

aleksandrytowy

związany z aleksandrytem

SJP.pl

aleksandrzak

nazwisko

SJP.pl

aleksandrzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aleksandry lub z nią związany

SJP.pl

aleksiej

imię męskie

SJP.pl

aleksiejuk

nazwisko

SJP.pl

aleksiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aleksy lub z nią związany

SJP.pl

aleksja

utrata zdolności czytania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Aleksja (imię)

- aleksja (medycyna)

- Aleksja (księżniczka holenderska)

- Aleksja González-Barros y González – służebnica Boża

- Aleksja (1847-1923) – rosyjska mniszka prawosławna, przełożona Piuchtickiego Monasteru Zaśnięcia Matki Bożej

Zobacz też

- Alexia (piosenkarka włoska)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksja to żeński odpowiednik imienia Aleksy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛksʲja, AS: aleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksa, Aleksy

Wiktionary

aleksjada

kronika Anny Komneny, córki cesarza bizantyjskiego Aleksego I Komnena, obejmująca lata 1069–1118, a szczególnie czasy panowania jej ojca (1081–1118)

SJP.pl

Aleksjada − dzieło historyczne obejmujące wydarzenia poprzedzające dojście do władzy i panowania cesarza Aleksego I Komnena (1081-1118), stanowiąca również cenne źródło do dziejów pierwszej wyprawy krzyżowej. Jest to jeden z ważniejszych zabytków historiografii.

Wikipedia

aleksostwo

Aleks z małżonką; Aleksowie

SJP.pl

aleksowie

Aleks z małżonką; Aleksostwo

SJP.pl

aleksowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aleksa lub z nim związany

SJP.pl

aleksy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Aleksy – imię męskie pochodzenia późnogreckiego (gr. Αλέξιος, Aléxios). Zostało utworzone od czasownika aléks, czyli „bronić” lub „wspomagać”. Imię Aleksy zostało rozpowszechnione w różnych językach dzięki średniowiecznej legendzie o św. Aleksym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksja to żeński odpowiednik imienia Aleksy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛksɨ, AS: aleksy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksja

Wiktionary

aleksykalizm

zaburzenia mowy polegające na niemożności prawidłowego nazywania przedmiotów

SJP.pl

aleksyna

bakteriobójcza substancja białkowa zawarta we krwi; komplement; dopełniacz

SJP.pl

aleksytymia

zaburzenie polegające na niemożności wyrażania za pomocą słów swoich stanów emocjonalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aleksytymik m., aleksytymiczka ż., aleksytymiczność ż.

przym. aleksytymiczny

przysł. aleksytymicznie

Wiktionary

aleksytymiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aleksytymiczne; cecha tych, którzy są aleksytymiczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleksytymia ż., aleksytymik m., aleksytymiczka ż.

przym. aleksytymiczny

przysł. aleksytymicznie

Wiktionary

alekto

Alekto (gr. Ἀληκτώ Alēktṓ, łac. Alecto) – w mitologii greckiej jedna z Erynii; bogini i uosobienie nieubłaganego gniewu, niestrudzona.

Wikipedia

alektriomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z piania koguta

Wiktionary

alektromancja

metoda wróżenia polegająca na umieszczaniu koguta w narysowanych na ziemi okręgu, który zawierał ziarna

SJP.pl

Alektromancja, alektriomancja, alektoromancja (gr. ἀλεκτρυών, alectryon – „kogut”, μαντεία, manteia, „dywinacja”) – forma wróżenia polegająca na obserwacji ptaków.

Zazwyczaj wykorzystywanym do tego ptakiem był biały kogut. Wróżono głównie na dwa sposoby: rozsypywano ziarna w kole na ziemi, do którego wrzucono ziarna i obserwowano, które ziarna wybierze jako pierwsze albo trzymano koguta na rękach i wymieniano litery, czekając przy której literze kogut zapieje.

Wikipedia

alektyczny

→ aleksja

SJP.pl

Patrz:
aleksja

alektyk

osoba, która utraciła zdolność czytania

SJP.pl

aleman

członek ludu germańskiego, osiadłego nad górnym Renem; Alaman

SJP.pl

alemand

alemanda
1. kompozycja muzyczna w tanecznym rytmie;
2. taniec w rytmie 3/4 podobny do walca, albo w takcie 2/4 podobny do kontredansa

SJP.pl

alemanda

alemand
1. kompozycja muzyczna w tanecznym rytmie;
2. taniec w rytmie 3/4 podobny do walca, albo w takcie 2/4 podobny do kontredansa

SJP.pl

alemania

1. kraina historyczno-geograficzna położona na terenie Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Niemiec, Francji i Włoch;
2. region w centralnej i wschodniej części Szwajcarii, zamieszkany przez Szwajcarów niemieckojęzycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. środkowa, niemieckojęzyczna część Szwajcarii;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna leżąca na pograniczu dzisiejszych Niemiec, Austrii, Szwajcarii i Francji, powiązana z obszarem jaki we wczesnym średniowieczu zdobyło plemię Alemanów

Wiktionary

Alemania (niem. Alemannia, fr. Alemanie, wł. Alemagna) – kraina historyczno-geograficzna położona na terenie Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii (Vorarlberg), Niemiec (Szwabia oraz Badenia), Francji (Alzacja) i Włoch (Tyrol). Alemania to także niemieckojęzyczny region w centralnej i wschodniej części Szwajcarii, zamieszkany przez Szwajcarów niemieckojęzycznych. Głównym miastem regionu jest Zurych. Alemania dzieli się na mniejsze obszary. Podział przedstawia się następująco:

- Mittelland (kantony: Berno i Solura)

- Szwajcaria Północno-zachodnia (kantony Argowia, Bazylea-Okręg oraz Bazylea-Miasto)

- Zurych

- Szwajcaria Wschodnia (kantony: Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Innerrhoden, Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen, Szafuza oraz Turgowia)

- Szwajcaria Środkowa (kantony: Lucerna, Nidwalden, Obwalden, Schwyz, Uri i Zug)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) Alamania

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. alemański

rzecz. alemański mrz., Alemanka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Suisse alémanique

* niemiecki: (1.1) Deutschschweiz

* włoski: (1.1) Svizzera tedesca

źródła.

== Alemania (język baskijski.) ==

250px|thumb|Alemania (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-Alemania.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Niemcy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛ̃ˈmãɲja, AS: alẽmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. alemański

rzecz. alemański mrz., Alemanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Alamania

Wiktionary

alemanka

w leśnictwie: dół w ziemi nakryty dachem, służący do przechowywania przez zimę nasion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. członkini germańskiego plemięemienia Alemanów

(1.2) etn. mieszkanka Szwajcarii, południowych Niemiec lub Francji, posługująca się dialektem alemańskim języka niemieckiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alemania ż., Alamania ż.

:: fm. Aleman mos., Alaman mos.

przym. alemański, alamański

Wiktionary

alemannia

[czytaj: alemańja] niemiecki klub sportowy z Akwizgranu

SJP.pl

alemanowie

lud germański, osiadły nad górnym Renem; Alamanowie

SJP.pl

Alemanowie, Alamanowie (łac. Alamanni) – germański związek plemienny, od III wieku n.e. dokonujący najazdów na zachodnie prowincje cesarstwa rzymskiego.

Wikipedia

alemański

→ Aleman, → Alemanowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Alemanami (Alamanami)

(1.2) związany z Alemanią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii

Wiktionary

Patrz:
Aleman, → Alemanowie
Powiązane:

rzecz. Alemania ż., Alemanka ż.

Wiktionary

alemańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem alemańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem alemańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku alemańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛ̃ˈmãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: alẽmãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

alembik

1. dawne naczynie do destylacji cieczy;
2. gatunek wytrawnej wódki, otrzymywanej przez destylacje w takim naczyniu; przepalanka, karmelówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; Gloger.

(1.2) daw. gatunek wytrawnej wódki wytwarzanej w alembiku (1.1)

Wiktionary

Alembik (łac. alembicus) – dawny sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia - zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką. Służył do destylacji prostej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej apteczce całą jedną połać przeznaczyła „szacownemu zdrowiu”. Tam stały gąsiory z różnemi wódkami naciąganemi na słońcu albo przepuszczanemi przez alembik na suche bóle, paraliże, na słabości wewnętrzne; były tam wódki z szyszek młodych, z glist kopanych na wiosnę, a nawet gadzin różnych.

(1.1) Mleko krowie raz przepędzone przez alembik daje wódkę słabą i cierpką; dwa razy przepędzone zbliża się smakiem do kartoflanej wódki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛ̃mbʲik, AS: alẽmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

przym. alembikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) destylator

(1.2) przepalanka

Wiktionary

alembikowy

przymiotnik od: alembik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: alembik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛ̃mbʲiˈkɔvɨ, AS: alẽmbʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alembik

Wiktionary

alena

obce imię żeńskie

SJP.pl

alençon

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, w Normandii;

Wiktionary

Alençon (wymowa) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Orne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. alensoński

Wiktionary

alensoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alençon, dotyczący Alençon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alençon n.

Wiktionary

alepiński

przymiotnik

(1.1) daw. alepski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleppo n.

Wiktionary

aleppo

miasto w Syrii; Halab

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

Wiktionary

Aleppo (arab. ‏حلب‎ Ḥalab, tur. Halep) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, położone w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego w półpustynnej okolicy o ostrym klimacie. Siedziba władz muhafazy Halab. Największe miasto Syrii – 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,1 mln mieszkańców (dane oficjalne z 2004 roku). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu – od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego, przemysłu spożywczego oraz tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny – skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Himsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury – uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W odpowiedzi na te działania terroryści zrzucają pociski na Aleppo, Hamę oraz inne miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛpːɔ, AS: ale•po

Wiktionary

Powiązane:

przym. alepski, alepiński

Wiktionary

alepski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aleppo, dotyczący Aleppo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleppo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) halepski, daw. alepiński

Wiktionary

alercik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od alert

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie alert, lecz tylko mały alercik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alert m.

Wiktionary

alergan

lek przeciw alergii

SJP.pl

alergen

czynnik, substancja wywołująca alergię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek jest alergikiem, ale jeszcze nie wiadomo jakie alergeny go uczulają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛrɡɛ̃n, AS: alergẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergizacja ż., alergizowanie n., alergenność ż.

przym. alergiczny, alergenowy

przysł. alergicznie

Wiktionary

alergenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alergenne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergen m.

przym. alergenny

przysł. alergennie

Wiktionary

alergenny

wywołujący alergię; alergogenny

SJP.pl

alergenowy

→ alergen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z alergenem, dotyczący alergenu

Wiktionary

Patrz:
alergen
Powiązane:

rzecz. alergen m.

Wiktionary

alergia

nieprawidłowe, nadmierne oddziaływanie organizmu na niektóre czynniki, które w normalnych warunkach nie powodują takich reakcji; uczulenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

(1.2) przen. nieprzyjazne uczucie do kogoś lub czegoś

Wiktionary

Alergia (popularnie stosowane synonimy: uczulenie, nadwrażliwość) – patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na oddziaływanie różnych obcych substancji, zwanych alergenami, polegająca na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych przeciwciał, które po związaniu z antygenem doprowadzają do uwolnienia różnych substancji – mediatorów stanu zapalnego. Czynnik środowiskowy wywołujący alergię sam w sobie zazwyczaj nie jest dla organizmu szkodliwy. W reakcjach alergicznych uczestniczy układ immunologiczny, jego komórki, na przykład limfocyty (zwłaszcza z podgrupy Th_2), granulocyty kwasochłonne (eozynofile) oraz komórki tuczne (mastocyty). Istotną rolę w alergicznych odczynach odgrywają przeciwciała – immunoglobuliny klasy E (IgE). Alergia może objawiać się łagodnie, jak w przypadku kataru czy łzawienia, aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny i śmierć.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy ma pan / pani jakikolwiek rodzaj alergii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛrʲɟja, AS: alerʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergik m., alergiczka ż., alergen m., alergan m., alergoza ż., alergizacja ż., alergizowanie n., alergiczność ż.

czas. alergizować ndk.

przym. alergiczny, alergenny

przysł. alergicznie, alergizująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczulenie, nadczułość, nadwrażliwość

(1.2) niechęć, antypatia

Wiktionary

alergian

krój czcionki

SJP.pl

alergiczka

→ alergik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uczulona na działanie pewnych substancji

Wiktionary

Patrz:
alergik
Wymowa:

IPA: ˌalɛrʲˈɟit͡ʃka, AS: alerʹǵička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergen m., alergizacja ż., alergizowanie n.

:: fm. alergik m.

czas. alergizować ndk.

przym. alergenny, alergiczny

przysł. alergicznie, alergizująco

Wiktionary

alergiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alergiczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergologia ż., alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergizowanie n., alergizacja ż., alergoza ż.

czas. alergizować ndk.

przym. alergiczny, alergologiczny

przysł. alergicznie

Wiktionary

alergiczny

dotyczący alergii, spowodowany alergią, cierpiący na alergię (np. wysypka alergiczna, alergiczne dziecko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z alergią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moczenie nocne jest najczęstszym - po schorzeniach alergicznych - przewlekłym problemem zdrowotnym u dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: alerʹǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergen mrz., alergizowanie n., alergiczność ż.

czas. alergizować ndk.

przysł. alergicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczuleniowy

Wiktionary

alergik

człowiek cierpiący na alergię (uczulenie), chorobę alergiczną (uczuleniową); uczuleniowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uczulona na działanie alergenów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Paweł jest alergikiem, ale jeszcze nie wiadomo jakie alergeny go uczulają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛrʲɟik, AS: alerʹǵik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergen m., alergizacja ż., alergizowanie n.

:: fż. alergiczka ż.

przym. alergiczny, alergenny

przysł. alergicznie, alergizująco

czas. alergizować

Wiktionary

alergizować

wywoływać alergię; uczulać

SJP.pl

alergizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wywoływanie alergii, uczulenia

Wiktionary

Powiązane:

czas. alergizować

rzecz. alergiczność ż., alergen mrz., alergia ż., alergiczka ż., alergik mos.

przym. alergiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczulanie

Wiktionary

alergizujący

taki, który wywołuje alergię; uczulający

SJP.pl

alergogenny

wywołujący alergię; alergenny

SJP.pl

alergolog

specjalista w dziedzinie alergologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka alergologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wizytę u alergologa trzeba czekać ok. czterech miesięcy.

(2.1) Córka chce zostać alergologiem.

(2.1) Twój alergolog pracuje w przychodni, natomiast moja alergolog jest profesorem i od dawna jest zatrudniona w klinice uniwersyteckiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrˈɡɔlɔk, AS: alergolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergologia ż.

:: fż. alergolożka ż.

przym. alergologiczny

przysł. alergologicznie

Wiktionary

alergologia

nauka o alergiach i alergenach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od kwietnia wzbogacamy naszą ofertę usług medycznych o alergologię, diabetologię i dermatologię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrɡɔˈlɔɟja, AS: alergoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergolog m., alergiczność ż.

przym. alergologiczny

przysł. alergologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alergolog m., alergiczność ż.

przym. alergologiczny

przysł. alergologicznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|alergia|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allergology

* baskijski: (1.1) alergologia

* białoruski: (1.1) алергалогія ż.

* bułgarski: (1.1) алергология ż.

* czeski: (1.1) alergologie ż.

* francuski: (1.1) allergologie ż.

* hiszpański: (1.1) alergología ż.

* niderlandzki: (1.1) allergologie ż.

* niemiecki: (1.1) Allergologie ż.

* portugalski: (1.1) alergologia ż.

* rosyjski: (1.1) аллергология ż.

* szwedzki: (1.1) allergologi w.

* ukraiński: (1.1) алергологія ż.

* węgierski: (1.1) allergológia

* włoski: (1.1) allergologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alergologiczny

dotyczący alergologii (np. leczenie alergologiczne, preparaty alergologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z alergologią, dotyczący alergologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergolog m., alergiczność ż., alergolog mos. / ż.

przysł. alergologicznie

Wiktionary

alergolożka

→ alergolog

SJP.pl

Patrz:
alergolog

alergoza

choroba alergiczna (rodzaj mikozy)

SJP.pl

alert

stan gotowości do akcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wezwanie do działania w chwili zagrożenia

(1.2) stan pogotowia

(1.3) harc. stan gotowości do podjęcia zespołowej akcji przez harcerzy

Wiktionary

Alert – baza-osada, najdalej na północ wysunięty stale zamieszkany punkt na świecie. Znajduje się w terytorium Nunavut na obszarze Kanady. Znajduje się 10 km od Przylądka Sheridan, na północno-wschodnim krańcu Wyspy Ellesmere’a. Alert położony jest nad Morzem Lincolna, 817 km od bieguna północnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalɛrt, AS: alert

Wiktionary

Powiązane:

przym. alertowy

rzecz. alercik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alarm

Wiktionary

alertowicz

osoba informująca na bieżąco o różnych wydarzeniach przy pomocy specjalnych aplikacji mobilnych

SJP.pl

alertowiczka

kobieta informująca na bieżąco o różnych wydarzeniach przy pomocy specjalnych aplikacji mobilnych

SJP.pl

alertowy

związany z alertem

SJP.pl

aleś

potocznie:
1. partykuła "ale" połączona z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Aleś się napracował!", "Aleś wypadł na tym pokazie!");
2. spójnik "ale" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Zagrałeś nieźle, aleś odpadł.")

SJP.pl

alessandra

[czytaj: alesandra] obce imię żeńskie

SJP.pl

alessandria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Piemont;

Wiktionary

Alessandria (piem. Lissandria) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Alessandria. Miasto leży nad rzeką Tanaro, ok. 90 km na południowy wschód od Turynu. Alessandria jest ważnym węzłem kolejowym, ze stacją Alessandria.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednak Pierwszy Konsul wcale nie zamierzał uchylić się od przyjęcia bitwy. Doszło do niej 14 czerwca na równinie między miasteczkami Alessandrią i Tortoną, nie opodal wsi Marengo.

Wiktionary

alessio

[czytaj: alesjo] włoskie imię męskie

SJP.pl

Aleksy – imię męskie pochodzenia późnogreckiego (gr. Αλέξιος, Aléxios). Zostało utworzone od czasownika aléks, czyli „bronić” lub „wspomagać”. Imię Aleksy zostało rozpowszechnione w różnych językach dzięki średniowiecznej legendzie o św. Aleksym.

Wikipedia

alestes

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny alestesowatych

SJP.pl

Alestes – rodzaj słodkowodnych ryb kąsaczokształtnych z rodziny alestesowatych (Alestiidae).

Wikipedia

alestesowate

rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Alestesowate (Alestidae) – rodzina słodkowodnych ryb kąsaczokształtnych (Characiformes), wcześniej klasyfikowana w randze podrodziny w obrębie kąsaczowatych (Characidae). Niektóre gatunki (np. świecik kongijski, świecik wielkołuski, świecik żółty i Lepidarchus adonis) są rybami akwariowymi.

Wikipedia

aleteja

w mitologii greckiej: bogini prawdy

SJP.pl

aletheia

w filozofii greckiej: prawda jako nieodparta oczywistość

SJP.pl

Aletheia może oznaczać:

- Aletheia – greckie uosobienie prawdy

- Wydawnictwo Aletheia

- Aletheia – czasopismo

- Fundacja Aletheia

- (259) Aletheia – planetoida

Wikipedia

aletsch

Aletschgletscher, Grosser Aletschgletscher – największy lodowiec Alp, leżący w Alpach Berneńskich, w kantonie Valais w Szwajcarii.

Jesienią 1978 r. powierzchnia lodowca wynosiła 128,28 km^2.Według danych z 2002 r. Aletsch miał długość 23,6 km, zajmował powierzchnię 117,6 km^2 i składał się z ok. 27 mld ton lodu. Jego grubość w najgłębszym miejscu szacowano na 800 metrów. W 2022 r. powierzchnia wynosiła już tylko 80 km^2.

Wikipedia

aletschhorn

Aletschhorn – szczyt w Alpach Berneńskich, części Alp Zachodnich. Leży w Szwajcarii, w kantonie Valais.Jest to drugi co do wysokości szczyt w Alpach Berneńskich. Leży w rejonie Jungfrau-Aletsch-Bietschhorn, który został wpisany na Listę światowego dziedzictwa w 2001 r. Leży ok. 10 km na południe od Eigeru. Aletschhorn można zdobyć ze schronisk: Konkordiahütten (2850 m), Hollandiahütte (3235 m), Oberaletschhütte (2640 m), Mittelaletschbiwak (3013 m) oraz Mönchsjochhütte (3650 m). Szczyt otaczają lodowce: Aletschgletscher na północy, Oberaletschgletscher na południowym zachodzie oraz Mittelaletschgletscher na południu.

Wikipedia

aleucki

przymiotnik od: Aleuty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język aleucki;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleuty nmos., Aleuta mos., Aleutka ż.

Wiktionary

aleukia

choroba krwi, charakteryzująca się zanikiem granulocytów i trombocytów

SJP.pl

aleurolit

skała osadowa powstała ze scementowania aleurytu

SJP.pl

aleuromancja

wróżenie z pszennej mąki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z mąki pszennej

Wiktionary

Aleuromancja – starodawna forma wróżenia za pomocą mąki pszennej (gr. αλεύρι alévri – mąka, μαντεία, manteia, „dywinacja”).

Wikipedia

aleuron

substancja zapasowa gromadzona w nasionach, wykorzystywana później podczas kiełkowania

SJP.pl

Ziarno aleuronowe (gr. aleuron – mąka) – w przybliżeniu kuliste, struktury białkowe, otoczone pojedynczą błoną biologiczną, powstające przez odwodnienie i tężenie licznych drobnych wakuoli, rozmieszczonych równomiernie w cytoplazmie. Powstają w końcowym etapie dojrzewania nasion, a zanikają (zostają zużyte) na początku kiełkowania, dostarczając substancji odżywczych kiełkującemu zarodkowi.

Wikipedia

aleuronowy

związany z aleuronem

SJP.pl

aleuryt

1. skała osadowa;
2. gatunek drzewa; tungowiec; tung

SJP.pl

aleurytowy

związany z aleurytem

SJP.pl

aleuta

rdzenny mieszkaniec Aleutów, Wyspy Admiralicji, części półwyspu Alaska, Wysp Komandorskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleuty nmos.

:: fż. Aleutka ż.

przym. aleucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Unangas

Wiktionary

aleutka

rdzenna mieszkanka Aleutów, Wyspy Admiralicji, części półwyspu Alaska, Wysp Komandorskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. rdzenna mieszkanka obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleuty nmos.

:: fm. Aleuta mos.

przym. aleucki

Wiktionary

aleuty

archipelag na Północnym Pacyfiku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Aleuta

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aleucki mrz., Aleuta mos., Aleutka ż.

przym. aleucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Wyspy Aleuckie

Wiktionary

alewicki

→ alewizm, → alewita

SJP.pl

Patrz:
alewizm, → alewita

alewita

wyznawca alewizmu - islamskiego nurtu religijnego

SJP.pl

alewitka

wyznawczyni alewizmu - islamskiego nurtu religijnego

SJP.pl

alewizm

jeden z islamskich nurtów religijnych wyznawanych na terenie Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z islamskich systemów religijno-etycznych wyznawany na terenie Turcji

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alewita m., alewitka ż.

przym. alewicki

Wiktionary

alex

1. obce imię męskie;
2. Joe Alex - pseudonim Macieja Słomczyńskiego, polskiego pisarza i tłumacza

SJP.pl

- Alex – zdrobnienie imion Aleksander i Aleksandra w wielu językach

Wikipedia

alexa

1. obce imię męskie;
2. Joe Alex - pseudonim Macieja Słomczyńskiego, polskiego pisarza i tłumacza

SJP.pl

Alexa Internet, Alexa – amerykańska spółka, funkcjonująca w latach 1996-2022, kontrolowana przez Amazon.com, prowadząca witrynę Alexa, która dostarczała informacje na temat ruchu sieciowego na stronach internetowych oraz udostępniała rankingi najpopularniejszych serwisów ostatniego miesiąca. Serwis był notowany w rankingu Alexa na miejscu 2908.

Wikipedia

alexander

obce imię męskie

SJP.pl

- Aleksander

- Christopher Alexander – angielski architekt i teoretyk architektury

- James Waddell Alexander – amerykański matematyk

- Lisa Alexander – kanadyjska pływaczka synchroniczna

- Lloyd Alexander (1924-2007) – amerykański pisarz

Wikipedia

alexandre

[czytaj: aleksĄDR] francuskie imię męskie

SJP.pl

José Alexandre Alves Lindo (ur. 15 sierpnia 1973 w Santo André) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

Wikipedia

alexandrowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Alexandrowicz – polski oficer, pilot wojskowy

- Ludwik Alexandrowicz – polski leśniczy

- Maria Alexandrowicz – polska śpiewaczka

- Przemysław Alexandrowicz – polski polityk, nauczyciel, samorządowiec, senator

- Stanisław Alexandrowicz – polski historyk

- Stanisław Alexandrowicz – polski inżynier budowlany

- Stefan Alexandrowicz – polski zootechnik, specjalista szczegółowej hodowli zwierząt

Wikipedia

alexis

[czytaj: aLEKs-is]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Aleksja – imię żeńskie

- Aleksis (394 p.n.e. – 275 p.n.e.) – grecki komediopisarz

Miejscowości w USA

- Alexis – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Warren

Gminy w USA

- Alexis (ang. Alexis Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Butler

Wikipedia

ależ

wzmocniona partykuła "ale"

SJP.pl

partykuła wzmacniająca

(1.1) wyraz zdumienia, zaskoczenia

(1.2) podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią

(1.3) stpol. aż

wykrzyknik

(2.1) wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ależ przestań wreszcie kręcić.

(1.2) Ależ to nie był on…

(2.1) Ależ! Jak mogłeś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛʃ, AS: aleš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) ale

(2.1) ale

Wiktionary

ależby

"ależ" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

alf

1. pierwsza litera greckiego alfabetu;
2. śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa; esparto;
3. alfa i omega - osoba o niepodważalnym autorytecie w jakiejś dziedzinie, wyrocznia;
4. samochód typu Lancia Alfa

SJP.pl

Luksemburg:

- Alf – lieu-dit w gminie Echternach, w kantonie Echternach

Niemcy:

- Alf – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Cochem-Zell

- Alf – rzeka

Polska:

- Alf – skała wspinaczkowa w Suliszowicach na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia

alfa

1. pierwsza litera greckiego alfabetu;
2. śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa; esparto;
3. alfa i omega - osoba o niepodważalnym autorytecie w jakiejś dziedzinie, wyrocznia;
4. samochód typu Lancia Alfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

(1.2) mot. pot. samochód marki Alfa Romeo

liczebnik porządkowy

(2.1) pierwszy (przy oznaczaniu np. kątów, faz, współczynników, wersji itp.)

(2.2) przen. w użyciu przymiotnikowym najważniejszy, najjaśniejszy itp.

Wiktionary

Alfa (ἄλφα, pisana Αα) − pierwsza litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 1. Alfa pochodzi od litery alfabetu fenickiego alef . Od alfy pochodzą łacińskie A i cyrylickie А.

W języku starogreckim i grece współczesnej alfa reprezentuje samogłoskę otwartą przednią niezaokrągloną /a/.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Litera alfa jest podobna do łacińskiego a.

(1.2) Jacek jeździ nową alfą swojego ojca.

(2.1) Rozpad promieniotwórczy wiąże się z emisją cząstek alfa, beta i gamma.

(2.2) W wilczym stadzie rozmnaża się tylko para alfa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalfa, AS: alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) α

(2.1) pierwszy, numer jeden

Wiktionary

alfa-fetoproteina

białko płodowe przenikające od płodu do matki; AFP

SJP.pl

alfa-hydroksykwas

kwas owocowy występujący w kosmetykach

SJP.pl

alfaaktywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. emitujący promienie alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfapromieniotwórczy

Wiktionary

alfabet

1. zestaw liter, czyli symboli graficznych dźwięków danego języka, ułożony w porządku tradycyjnym; abecadło;
2. zbiór znaków jakiegoś systemu znakowego, odpowiadających literom alfabetu;
3. podstawowe informacje o czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

(1.2) uporządkowany zbiór znaków jakiegoś systemu znakowego, odpowiadających literom alfabetu (1.1)

(1.3) przen. podstawy danej dziedziny wiedzy lub umiejętności, podstawowe zasady czegoś, podstawowe informacje o czymś

Wiktionary

Alfabet, abecadło (od stgr. nazw pierwszych liter alfabetu: alfa i beta lub z łac. abecedarium) – najpopularniejszy system zapisywania mowy. Termin ten bywa używany w kilku znaczeniach, co jest źródłem licznych nieporozumień w dziedzinie historii i teorii pisma. Nieściśle „alfabetami” nazywa się też systemy pisma, które nimi nie są (pseudoalfabety).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W alfabecie litera „s” znajduje się po „r”.

(1.3) Umiejętność wiązania węzłów to alfabet żeglarstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈfabɛt, AS: alfabet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabetyzacja ż., alfabetyzm m.

przym. alfabetyczny

przysł. alfabetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecadło, abdżad

(1.3) ABC, podstawy

Wiktionary

alfabeta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. iron. człowiek prawie niepiśmienny, znający tylko alfabet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalfaˈbɛta, AS: alfabeta

Wiktionary

alfabetowy

→ alfabet; alfabetyczny, abecadłowy

SJP.pl

alfabetycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nazwiska kandydatów ułożone zostały alfabetycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalfabɛˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: alfabetyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet m., alfabetyzacja ż., alfabetyczność ż.

przym. alfabetyczny, alfabetowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecadłowo

Wiktionary

alfabetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alfabetyczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alfabetyczny

przysł. alfabetycznie

Wiktionary

alfabetyczny

→ alfabet; alfabetowy, abecadłowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

(1.2) odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przygotowałem alfabetyczną listę haseł, które muszą się znaleźć w naszym leksykonie.

(1.2) Pismo alfabetyczne powstało na Bliskim Wschodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalfabɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: alfabetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet mrz., alfabetyzacja ż., alfabetyczność ż.

przym. alfabetowy

przysł. alfabetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecadlny, abecadłowy

Wiktionary

alfabetyzacja

1. nauczanie pisania i czytania w rejonach zacofanych;
2. tworzenie alfabetu na potrzeby języka, który go jeszcze nie ma;
3. układanie wyrazów w porządku alfabetycznym

SJP.pl

alfabetyzm

umiejętność czytania tekstu ze zrozumieniem oraz pisania, czytania i liczenia

SJP.pl

Alfabetyzm – określenie odnoszące się do podstawowych zasobów wiedzy i umiejętności niezbędnych do uczestnictwa w życiu społecznym danej zbiorowości ludzkiej.

Wymagany zestaw tych zasobów zależy od czynników historycznych i społeczno-kulturowych. Dotyczy kompetencji zdobywanych przez całe życie jednostki i uznawanych w danej epoce za podstawowe, stanowiące wymóg społeczny i poddawane kontroli społecznej. Dotyczy zarówno cech zdobywanych w edukacji nieformalnej, jak i drogą formalnego systemu nauczania. Alfabetyzm odnosi się nie tylko do umiejętności czytania i pisania, ale też do podstawowej wiedzy matematycznej, geograficznej, biologicznej, fizycznej, technicznej, o społeczeństwie oraz umiejętności jak posługiwanie się komputerem i internetem.

Wikipedia

alfanumeryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alfanumeryczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alfanumeryczny

przysł. alfanumerycznie

Wiktionary

alfanumeryczny

literowo-cyfrowy, np. sposób komunikacji między urządzeniami komputera

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfanumeryczność ż.

Wiktionary

alfapromieniotwórczy

wysyłający promienie alfa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. emitujący promienie alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfaaktywny

Wiktionary

alfatron

jonizacyjna lampa elektronowa, służąca do mierzenia bardzo niskich ciśnień gazu

SJP.pl

alfatronowy

→ alfatron

SJP.pl

Patrz:
alfatron

alfejos

w mitologii greckiej: bóg rzeki o tej samej nazwie, syn Okeanosa i Tetydy

SJP.pl

- Alfejos (Alfios) – rzeka w Grecji

- Alfejos (gr. Alpheios, łac. Alpheus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie rzeki Alfios (Alfejos)

- Alfejos – grecki poeta żyjąc w I w. p.n.e.

Wikipedia

alfer

stop żelaza i aluminium

SJP.pl

alferowy

związany z alferem

SJP.pl

alfeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Alfeusz – imię męskie pochodzenia grecko-hebrajskiego, od Αλφαιος (Alphaios), gr. formy imienia hebr. o znaczeniu „zmieniający się, zmienny”; zlatynizowana wersja imienia Kleofas. Postać o tym imieniu występuje w Nowym Testamencie; jest to ojciec Jakuba i Mateusza Ewangelisty. Ponadto istnieje przynajmniej dwóch świętych katolickich o tym imieniu.

Wikipedia

alfka

pieszczotliwie i środowiskowo o samochodzie marki Alfa Romeo

SJP.pl

alfons

człowiek czerpiący zyski z cudzego nierządu; sutener, kupler, rajfur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Alfons – imię męskie pochodzenia germańskiego, powstałe ze złożenia członów al („cały”) lub adal („szlachetny ród”) oraz funs („szybki, chętny, życzliwy”). Imię to zostało spopularyzowane w Polsce w XVIII i XIX wieku przez zakon redemptorystów, którego założycielem był św. Alfons Maria Liguori. Popularność Alfonsa następnie spadła po przedstawieniu komedii Aleksandra Dumasa syna „Monsieur Alphonse” z 1873 r., pod wpływem której alfons w roli rzeczownika pospolitego zyskał w Polsce znaczenie sutener. Taka konotacja imienia Alfons nie ma charakteru ogólnoświatowego i np. w Hiszpanii, w której imię to nosiło kilkunastu królów (d. prowincji hiszpańskich), również obecnie imię to jest dość często spotykane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie znam żadnego Alfonsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalfɔ̃w̃s, AS: alfõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfons mos.

:: zdrobn. Alfonsik m., Ali m., Fonsik m., Fonsio m.

przym. Alfonsowy, alfonsowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alfons mos.

:: zdrobn. Alfonsik m., Ali m., Fonsik m., Fonsio m.

przym. Alfonsowy, alfonsowaty

frazeologia.

etymologia.

etym|płac|Alphonsus. etym|wł|Alfonso. etym|hiszp|Alfonso.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Alphonsus

* baskijski: (1.1) Alfontso

* białoruski: (1.1) Альфонс m.

* esperanto: (1.1) Alfonso

* francuski: (1.1) Alphonse m.

* hiszpański: (1.1) Alfonso m.

* kataloński: (1.1) Alfons m.

* niemiecki: (1.1) Alfons m.

* nowogrecki: (1.1) Αλφόνσος m.

* rosyjski: (1.1) Альфонс m.

* słowacki: (1.1) Alfonz m.

* szwedzki: (1.1) Alfons, Alfonso

* ukraiński: (1.1) Альфонс m.

* węgierski: (1.1) Alfonz

* włoski: (1.1) Alfonso m.

źródła.

== Alfons (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|kataloński|m. Alfons

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alfonsiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od alfonsiak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfonsiak m.

Wiktionary

alfonsiak

pogardliwie o sutenerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. posp. pogard. zob. alfons.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfons m.

:: zdrobn. alfonsiaczek m.

przym. alfonsowaty

Wiktionary

alfonsjański

przymiotnik od: Alfons Maria Liguori, np. myśl alfonsjańska

SJP.pl

alfonso

obce imię męskie

SJP.pl

alfonsostwo

Alfons z małżonką; Alfonsowie

SJP.pl

alfonsowaty

wyglądem lub zachowaniem przypominający alfonsa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posp. przypominający swym wyglądem lub usposobieniem alfonsa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfons mos., alfonsiak mos., Alfons mos., Fonsio mos.

Wiktionary

alfonsowie

Alfons z małżonką; Alfonsostwo

SJP.pl

alfonsowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alfonsa lub z nim związany

SJP.pl

alfonsyna

imię żeńskie

SJP.pl

Alfonsa, Alfonsyna – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, żeński odpowiednik imienia Alfons, powstałe ze złożenia członów al ("cały") lub adal ("szlachetny ród") oraz funs ("szybka, chętna, życzliwa"). Patronką tego imienia jest św. Alfonsa od Niepokalanego Poczęcia zm. w Muttathupadam (w 1946 roku) oraz czcigodna Alfonsa Eppinger. Imię to występuje również bardzo rzadko w wersji Alfonsyna, stanowiącej spolszczenie zdrobnienia imienia Alfonsa, powstałego na gruncie romańskim.

Wikipedia

alfred

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Alfreda

Wiktionary

Alfred – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „mądry jak Elf”.

Forma żeńska: Alfreda.

Alfred imieniny obchodzi: 4 lipca, 19 lipca, 4 sierpnia, 14 sierpnia i 14 grudnia.

Odpowiedniki w innych językach:

- esperanto: Alfredo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wujowi Alfredowi oddali rower.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalfrɛt, AS: alfret

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Alfredek m., Alfredzio m., Fredek m., Fredzio m.

:: fż. Alfreda ż.

przym. Alfredowy

Wiktionary

alfreda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Alfreda – żeński odpowiednik imienia Alfred.

Alfreda imieniny obchodzi: 19 lipca i 2 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pogrzeb pani Alfredy odbył się w Głogówku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alfˈrɛda, AS: alfreda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alfred mos.

:: zdrobn. Fredka ż., Fredzia ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Alfred mos.

:: zdrobn. Fredka ż., Fredzia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Alfreda ż.

* rosyjski: (1.1) Альфреда ż.

* ukraiński: (1.1) Альфреда ż.

* włoski: (1.1) Alfreda ż.

źródła.

== Alfreda (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alfredostwo

Alfred z małżonką; Alfredowie

SJP.pl

alfredowie

Alfred z małżonką; Alfredostwo

SJP.pl

alfredowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alfreda lub z nim związany

SJP.pl

alfredziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alfredy lub z nią związany

SJP.pl

alfresko

technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na wilgotnym podkładzie farbami zmieszanymi z wodą, pozwalająca na uzyskanie bardzo trwałych malowideł; fresk, al fresco

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. al fresco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alfˈrɛskɔ, AS: alfresko

Wiktionary

alfrid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Alfred

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alfrid durś szczylo afa.

Wiktionary

alfun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Alfons

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alfun durś szczylo afa.

Wiktionary

alga

najprostsza, samożywna roślina plechowa; wodorost; glon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. glon.

Wiktionary

Glony, algi (łac. Algae, gr. Phykos) – grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się tradycyjnie z kilku niespokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj. beztkankowych.

Nauka zajmująca się glonami to algologia (fykologia).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sproszkowane algi morskie są doskonałym dodatkiem do potraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɡa, AS: alga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) glon

Wiktionary

algarve

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nadatlantycka kraina historyczna w południowej Portugalii;

Wiktionary

Algarve (wym. [aɫˈɡaɾv(ɨ)]; z arab. الغرب al-Garb/al-garb „zachód, ziemia położona na zachód”) – region i kraina historyczna w kontynentalnej Portugalii, obejmująca całą południową część tego kraju, tj. podłużny pas wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego – długości około 40 kilometrów i szerokości około 140 kilometrów – od Przylądka Świętego Wincentego na zachodzie do rzeki Gwadiany na wschodzie (granica z Hiszpanią).

Wikipedia

algawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z krainą Allgäu w południowych Niemczech;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Swoją fermę mleczarską w Bilewie Matka oparła na krowach sprowadzanych z Holandii i Bawarii (rasa algawska).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Allgäu n.

Wiktionary

algebra

jeden z działów matematyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeden z działów matematyki;

(1.2) mat. zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

(1.3) pot. środ. stud. lekcja algebry (1.1)

Wiktionary

Algebra (arab. ‏الجبر‎, al-dżabr) – jedna z głównych dziedzin matematyki, zajmująca się wszelkimi strukturami algebraicznymi, czyli zbiorami – lub bardziej ogólnymi klasami – wyposażonymi w działania; struktury te bywają też nazywane algebrami ogólnymi. Początkowym przykładem takiego obiektu, długo definiującym tę dziedzinę, były liczby rzeczywiste ze standardowymi działaniami arytmetycznymi, a także liczby zespolone rozszerzające ten zbiór, wprowadzone właśnie na potrzeby klasycznie rozumianej algebry.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy rozwiązywaniu zadań z algebry powinniśmy sprawdzać otrzymane wyniki.

(1.2) Algebra Boole'a jest podstawą rachunku zbiorów.

(1.3) Po analizie mamy dwie algebry i laborkę z fizyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈɡɛbra, AS: algebra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algebraik m.

przym. algebraiczny

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraf

łamigłówka, w której cyfry zastąpiono literami lub piktogramami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. przedstawienie pewnego działania za pomocą liter (cyfry zastąpione literami), w którym każda litera odpowiada jednej i tej samej cyfrze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektórym rozwiązywanie algebrafów sprawia dużo kłopotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈɡɛbraf, AS: algebraf

Wiktionary

algebraiczka

→ algebraik

SJP.pl

Patrz:
algebraik

algebraiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest algebraiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. algebraiczny

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraiczny

odnoszący się do algebry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący algebry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Funkcję nazywa się algebraiczną, gdy jest ona rozwiązaniem równania algebraicznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algebra ż., algebraik m., algebraista m., algebraiczka ż., algebraiczność ż.

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraik

specjalista matematyk w zakresie algebry

SJP.pl

Algebra (arab. ‏الجبر‎, al-dżabr) – jedna z głównych dziedzin matematyki, zajmująca się wszelkimi strukturami algebraicznymi, czyli zbiorami – lub bardziej ogólnymi klasami – wyposażonymi w działania; struktury te bywają też nazywane algebrami ogólnymi. Początkowym przykładem takiego obiektu, długo definiującym tę dziedzinę, były liczby rzeczywiste ze standardowymi działaniami arytmetycznymi, a także liczby zespolone rozszerzające ten zbiór, wprowadzone właśnie na potrzeby klasycznie rozumianej algebry.

Wikipedia

algezja

wrażliwość na ból

SJP.pl

algezymetr

przyrząd do mierzenia siły działania bodźca wywołującego ból

SJP.pl

algezymetria

pomiar odczuwania bólu mierzony z wykorzystaniem mechanicznych, elektrycznych, termicznych i chemicznych metod badań

SJP.pl

alghedonia

przeżywanie rozkoszy podczas doznawania bólu, typowe dla masochizmu

SJP.pl

Masochizm – rodzaj preferencji seksualnych, w którym jednostka odczuwa podniecenie seksualne w sytuacjach, kiedy zadawany jest jej fizyczny i psychiczny ból lub gdy jest poniżana. Masochizm może być uznany za zaburzenie, jeśli jednostka odczuwa w związku z nim poczucie winy, lęk, rozpacz i jeśli zaburza on funkcjonowanie w innych sferach życia. W historycznych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych był zawsze uznawany za zaburzenie, uległo to zmianie w klasyfikacjach ICD-11 i DSM-5.

Wikipedia

alghero

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Około 40% mieszkańców Alghero posługuje się na co dzień archaiczną odmianą katalońskiego.

Wiktionary

algida

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uczn. prostytutka

Wiktionary

Algida – marka lodów należąca do koncernu Unilever. Istnieje od lat 50. XX wieku – jej państwem ojczystym są Włochy.

W Polsce została wprowadzona wraz z zakupem przez koncern fabryki lodów w Baninie w 1993 roku. W ofercie „Algidy” znajdują się lody produkowane dla wszystkich krajów, w których Unilever trudni się ich dystrybucją (m.in. Cornetto, Vienetta), a także te produkowane tylko na rynki lokalne lub grupy krajów (w Polsce np. Big, Kolorki).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alʲˈɟida, AS: alʹǵida

Wiktionary

algier

stolica Algierii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Algierii;

Wiktionary

Algier (fr. Alger, arab. مدينة الجزائر [Madinat al-Dżaza'ir]) – stolica Algierii. Miasto leży w obszernej zatoce nad Morzem Śródziemnym, 800 km od Marsylii. Nad miastem wznoszą się wzgórza do wysokości 400 m n.p.m. Algier jest centrum gospodarczym, kulturalnym i głównym portem kraju, a także najważniejszym ośrodkiem naukowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obok na śnieżnym obrusie walały się olbrzymie, prawie białe grona winne z Algieru […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲɟɛr, AS: alʹǵer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algierka ż., Algierczyk mos., Algieria ż., algierczyk mos., algierka ż.

przym. algierski

Wiktionary

algierczyk

mieszkaniec Algieru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Algierii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotkać tam można zarówno Algierczyków, jak i Egipcjan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈɟɛrt͡ʃɨk, AS: alʹǵerčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algieria ż., Algier mrz., algierczyk mos., algierka ż.

:: fm. Algierka ż.

przym. algierski

Wiktionary

algieria

państwo w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Algierii była siedziba Legii Cudzoziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈɟɛrʲja, AS: alʹǵerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algier mrz., Algierczyk mos., Algierka ż.

przym. algierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna

Wiktionary

algierka

1. dawny, długi płaszcz męski
2. mieszkanka Algieru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Algierii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈɟɛrka, AS: alʹǵerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algieria ż., Algier mrz., algierczyk mos., algierka ż.

:: fm. Algierczyk mos.

przym. algierski

Wiktionary

algierski

→ Algieria, → Algier

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Algieria

(1.2) odnoszący się do miasta Algier

Wiktionary

Patrz:
Algieria, → Algier
Przykłady

(1.1) Zachodnim sąsiadem Tunezji był paszałyk algierski, który — podobnie jak pozostałe kraje Maghrebu — tylko formalnie należał do imperium, zainteresowanego głównie regularnym płaceniem podatków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈɟɛrsʲci, AS: alʹǵersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algieria ż., Algier mrz., Algierczyk mos., Algierka ż., algierczyk mos., algierka ż.

Wiktionary

algierskość

→ algierski

SJP.pl

Patrz:
algierski

algijski

przymiotnik

(1.1) etn. jęz. dotyczący autochtonicznych ludów (Indian) północnej części Ameryki Północnej

Wiktionary

algina

galaretowata, kleista substancja otrzymywana z wodorostów

SJP.pl

- alginian sodu

- kwas alginowy

Wikipedia

alginat

włókno uzyskane z soli metalicznych kwasu alginowego

SJP.pl

alginatowy

→ alginat

SJP.pl

Patrz:
alginat

alginian

sól kwasu alginowego

SJP.pl

Kwas alginowy – organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów, kopolimer kwasu mannuronowego i kwasu guluronowego, połączonych wiązaniem β-1,4-glikozydowym. Kolejność i długość bloków może być różna. Możliwe są również wystąpienia pojedynczych cząsteczek zamiast całych bloków.

Jest składnikiem ścian komórkowych wielu morskich glonów (głównie brunatnic).

Wikipedia

alginiany

sól kwasu alginowego

SJP.pl

Alginiany – sole kwasu alginowego.

Wikipedia

alginit

składnik niektórych rodzajów kerogenu

SJP.pl

Alginit – macerał z grupy liptynitu.

- w węglach brunatnych utworzony z alg. Jest owalny, barwa czarna, jaskrawa fluorescencja. Związany jest z nim często bituminit, który powstał z rozkładu alg. Występuje przeważnie w postaci drobnych ziaren.

- w węglach kamiennych – macerał rzadki w węglach humusowych, powszechny w węglach sapropelowych szczególnie w bogheadach. Morfologia owalna, bardzo silna fluorescencja, często razem z nim współwystępuje bituminit, czyli macerał wtórny utworzony z alginitu w czasie uwęglenia. Ma on morfologię nieregularną, może mieć zmienną fluorescencję. W skałach niewęglanowych (np. w wapieniach) fluorescencja może być od jaskrawożółtej do pomarańczowej.

Wikipedia

alginowy

w chemii: kwas alginowy - składnik błon komórkowych niektórych glonów morskich, bezbarwna koloidalna masa o budowie włóknistej, mająca zastosowanie głównie w przemyśle mydlarsko-kosmetycznym, spożywczym i włókienniczym

SJP.pl

algo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z bólem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) algofobia • algolagnia • algologia • algometria

synonimy.

(1.1) algi-, alge-

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. analgetyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄλγος. → ból lub etym|gr|ἀλγέω. → cierpieć

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) algo-

* włoski: (1.1) algo-

źródła.

== algo- (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) algo-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɡɔ, AS: algo

Wiktionary

Powiązane:

przym. analgetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) algi-, alge-

Wiktionary

algofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. nieuzasadniony lęk przed bólem;

Wiktionary

Algofobia – irracjonalny lęk przed bólem. Fobię tę wywołują różne obiekty oraz sytuacje, które według osoby chorej mogą prowadzić do niebezpieczeństwa.

Leczenie algofobii jest najczęściej prowadzone za pomocą terapii behawioralnej oraz środków anksjolitycznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalɡɔˈfɔbʲja, AS: algofobʹi ̯a

Wiktionary

algol

1. gwiazda zmienna w gwiazdozbiorze Perseusza; Per;
2. język programowania wysokiego poziomu; ALGOL

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. Beta Persei, gwiazda podwójna w gwiazdozbiorze Perseusza;

(1.2) inform. algorytmiczny język programowania, stworzony w latach 50. XX wieku; wpłynął istotnie na kształtowanie się innych języków wysokiego poziomu;

Wiktionary

- Algol (gwiazda)

- Algol (język programowania)

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Od momentu powstania przez około 20 lat Algol był de facto standardem opisu algorytmów w publikacjach naukowych i podręcznikach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɡɔl, AS: algol

Wiktionary

algolagnia

doznawanie rozkoszy płciowej przy zadawaniu albo odczuwaniu bólu; sadomasochizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;

Wiktionary

Algolagnia (stgr. ἄλγος, algos – ból, stgr. λαγνεία, lagneia – pożądanie) – zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu (w szczególności w miejscach stref erogennych) i cierpienia sobie lub innej osobie. Istnieją dwa rodzaje algolagnii: masochizm oraz sadyzm.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|algo-. + etym|gr|λαγνεία. (lagnia) → pożądanie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) algolagnia

* francuski: (1.1) algolagnie

* hiszpański: (1.1) algolagnia ż.

* niemiecki: (1.1) algolagnie

* rosyjski: (1.1) алголагния ż.

* włoski: (1.1) algolagnia ż.

źródła.

== algolagnia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. algolagnia

odmiana.

(1.1) lp. algolagnia; lm. algolagnie

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɡɔˈlaɟɲja, AS: algolaǵńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|algo-. + etym|gr|λαγνεία. (lagnia) → pożądanie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) algolagnia

* francuski: (1.1) algolagnie

* hiszpański: (1.1) algolagnia ż.

* niemiecki: (1.1) algolagnie

* rosyjski: (1.1) алголагния ż.

* włoski: (1.1) algolagnia ż.

źródła.

== algolagnia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. algolagnia

odmiana.

(1.1) lp. algolagnia; lm. algolagnie

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

algolog

specjalista w zakresie algologii (fykologii); fykolog

SJP.pl

Algologia jest pojęciem dwuznacznym:

- w biologii jest synonimem fykologii – dział botaniki, nauka o glonach

- w medycynie jest synonimem algezjologii – nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

Wikipedia

algologia

dział botaniki zajmujący się glonami; fykologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o glonach

(1.2) med. nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

Wiktionary

Algologia jest pojęciem dwuznacznym:

- w biologii jest synonimem fykologii – dział botaniki, nauka o glonach

- w medycynie jest synonimem algezjologii – nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) fykologia, fikologia, skrót alg.

(1.2) algezjologia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. algolog mos.

przym. algologiczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|alga. + etymn|pol|-logia.

(1.2) etymn|pol|algo-|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Algologie ż.; (1.2) Algesiologie ż.

* włoski: (1.1) algologia ż.; (1.2) algologia ż.

źródła.

== algologia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. algologia

(1.2) med. algologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɡɔˈlɔɟja, AS: algoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algolog mos.

przym. algologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fykologia, fikologia, skrót alg.

(1.2) algezjologia

Wiktionary

algologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z algologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algologia ż.

Wiktionary

algolożka

→ algolog

SJP.pl

Patrz:
algolog

algometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. pomiar wrażliwości na ból

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) algezymetria

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. algometr mrz.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|algo-|-metria.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) algometry

* interlingua: (1.1) algometria

* włoski: (1.1) algometria ż.

źródła.

== algometria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. algometria, algezymetria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɡɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: algõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algometr mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) algezymetria

Wiktionary

algon.

skrót od: algonkiński

SJP.pl

algoncki

tyczący się algonku, drugiej ery w dziejach ziemi

SJP.pl

algonk

druga era w dziejach Ziemi; eozoik, era proterozoiczna, proterozoik

SJP.pl

Proterozoik (algonk, eozoik)

- w sensie geochronologicznym: trzeci eon w dziejach Ziemi, młodszy od hadeiku i archaiku a starszy od fanerozoiku. Proterozoik trwał około dwóch miliardów lat (od około 2,5 mld do 542 mln lat temu). Dzieli się na trzy ery: paleoproterozoik, mezoproterozoik i neoproterozoik.

Wikipedia

algonkin

język z rodziny algonkińskiej, używany w niektórych prowincjach Kanady; język algonkiński

SJP.pl

Wikipedia

algonkini

grupa plemion indiańskich; Algonkinowie

SJP.pl

Wikipedia

algonkinowie

grupa plemion indiańskich; Algonkini

SJP.pl

Algonkinowie, Algonkini, Algonkini właściwi (fr. Algonquin) – plemię indiańskie zamieszkujące tereny nad rzeką Ottawą w południowej części kanadyjskiej prowincji Quebec. Według informacji z 1669 część Algonkinów weszła w skład plemienia Oneidów. Mówią językiem algonkińskim (algonquin), należącym do algonkiańskiej grupy językowej.

Wikipedia

algonkiński

1. proterozoiczny
2. dotyczący Algonkinów, właściwy Algonkinom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez niewielką grupę rdzennych mieszkańców Kanady;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algonkini lm m.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) algonkin

Wiktionary

algorytm

określony sposób rozwiązania jakiegoś problemu, składający się z ciągu następujących po sobie czynności (lub instrukcji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;

Wiktionary

Algorytm – skończony ciąg jasno zdefiniowanych czynności koniecznych do wykonania pewnego rodzaju zadań, sposób postępowania prowadzący do rozwiązania problemu. Można go przedstawić na schemacie blokowym.

Słowo „algorytm” pochodzi od łacińskiego słowa algorithmus, oznaczającego wykonywanie działań przy pomocy liczb arabskich (w odróżnieniu od abacism – przy pomocy abakusa), które z kolei wzięło się od nazwy „Algoritmi”, zlatynizowanej wersji nazwiska „al-Chwarizmi” Abu Abdullaha Muhammada ibn Musy al-Chuwarizmiego, matematyka perskiego z IX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy znasz algorytm obliczania liczby pi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈɡɔrɨtm̥, AS: algorytm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algorytmizacja ż., algol m., algorytmizowanie n.

czas. algorytmizować

przym. algorytmiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przepis, instrukcja

Wiktionary

algorytmiczny

zapisany w postaci algorytmu (np. algorytmiczne rozwiązanie problemu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algorytm mrz., algorytmika ż., algorytmizowanie n.

przysł. algorytmicznie

Wiktionary

algorytmik

dziedzina informatyki zajmująca się projektowaniem i analizą algorytmów

SJP.pl

algorytmika

dziedzina informatyki zajmująca się projektowaniem i analizą algorytmów

SJP.pl

Algorytmika – dział matematyki oraz informatyki zajmujący się analizą oraz projektowaniem algorytmów.

Algorytmika ma bardzo duży wpływ na wydajność systemów komputerowych. Z tego względu algorytmy, podobnie jak układy elektroniczne komputera, są uznawane za technologię.

Algorytmy operują na strukturach danych, stąd w literaturze często zagadnienia te są omawiane w tych samych pozycjach.

Wikipedia

algorytmizacja

opis czegoś za pomocą algorytmu

SJP.pl

algorytmizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. inform. opisywanie czegoś za pomocą algorytmu

(1.2) opracowywanie algorytmu koniecznego do rozwiązania jakiegoś zadania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algorytm m., algorytmizacja ż.

czas. algorytmizować

przym. algorytmiczny

przysł. algorytmicznie

Wiktionary

algoterapia

terapia przy zastosowaniu wyciągów z glonów

SJP.pl

algowy

→ alga

SJP.pl

Patrz:
alga

algrafia

technika druku płaskiego wykorzystująca płyty aluminiowe powleczone warstwą światłoczułą

SJP.pl

Algrafia, aluminografia (z niem. Algraphie) — jedna z pierwszych technik druku płaskiego, wynaleziona w 1892 roku. Po raz pierwszy zastosowana przez Josefa Scholza w Moguncji. W technice tej formą drukową jest cienka płyta aluminiowa, szlifowana, następnie ziarnowana i pokrywana materiałem światłoczułym. Na tej powłoce nanoszony jest negatyw rysunku.

Wikipedia

alhambra

1. zabytkowy zespół pałacowy w hiszpańskiej Grenadzie;
2. miasto w USA;
3. model samochodu marki Seat

SJP.pl

Alhambra (arab. ‏الحمراء‎ al hamra, dosłownie „czerwona”) – warowny zespół pałacowy w Granadzie w andaluzyjskim regionie Hiszpanii, zbudowany w latach 1232–1273 i rozbudowywany do XIV wieku. Jej rozbudowa nastąpiła za panowania emirów z dynastii Nasrydów – Jusufa I i Muhammada V. Alhambra była twierdzą mauretańskich kalifów.

W 1984 roku Twierdza Alhambra została wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Wikipedia

alhambryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alhambrą, dotyczący Alhambry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alhambra ż.

Wiktionary

ali

w starożytnym Rzymie:
1. skrzydło szyku bojowego;
2. oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców, liczący kilkuset żołnierzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Ala

Wiktionary

- Ali (imię)

- Ali ibn Abi Talib – kalif, pierwszy imam szyitów

- Ali – miasto w Bahrajnie

- Alii – wieś w Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia

- Alì – miejscowość we Włoszech

- Ali – film biograficzny o Muhammadzie Alim w reżyserii Michaela Manna z Willem Smithem w roli głównej

- Ali G

- Ali – indyjski aktor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ali codziennie studiuje Koran.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲi, AS: alʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alfons mos.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Alfons mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* zazaki: (1.1) Ali m.

źródła.

== Ali (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m.

(1.2) zdrobn. od imienia żeńskiego Alexandra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alianci

1. w okresie I wojny światowej: państwa walczące przeciw państwom centralnym; ententa;
2. w okresie II wojny światowej: państwa koalicji antyhitlerowskiej

SJP.pl

Alianci (fr. alliance, przymierze) – słowo oznaczające sojuszników, sprzymierzeńców.

Wikipedia

aliancki

odnoszący się do alianta, aliantów; sprzymierzony; sojuszniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aliantami, dotyczący aliantów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący dla aliantów

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Kapitan znalazł się wśród alianckich jeńców w niewoli japońskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aliant mos., aliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sojuszniczy

Wiktionary

alians

sojusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przymierze między państwami

Wiktionary

- sojusz

- Alians – grupa muzyczna

- alians strategiczny – w ekonomii

- Prawy Alians – młodzieżowa organizacja pozarządowa na Białorusi

- Alians Ewangeliczny w RP – polska organizacja międzykościelna

- Światowy Alians Kościołów Reformowanych – wspólnota Kościołów reformowanych

- Światowy Alians Ewangeliczny – stowarzyszenie zrzeszające kościoły ewangelickie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwa państwa zawarły alians.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲjãw̃s, AS: alʹi ̯ãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przymierze, sojusz, koalicja

Wiktionary

aliant

1. sojusznik wojenny; sprzymierzeniec;
2. w okresie I wojny światowej: każde z państw sprzymierzonych przeciw państwom centralnym;
3. w okresie II wojny światowej: każde państwo koalicji antyhitlerowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. polit. stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych

(1.2) hist. państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej

Wiktionary

Alianci (fr. alliance, przymierze) – słowo oznaczające sojuszników, sprzymierzeńców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj aliantom udało się zająć wybrzeże.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. aliantka ż.

przym. aliancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sojusznik, sprzymierzeniec, sprzymierzony

Wiktionary

aliantka

→ aliant

SJP.pl

Patrz:
aliant

alias

nazwa zastępcza konta e-mailowego

SJP.pl

spójnik

(1.1) inaczej (zwany), znany jako

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu

Wiktionary

Alias (inaczej zwany, znany jako), vel (łac. albo, czyli) – alternatywna nazwa służąca do identyfikacji obiektów, ludzi itp. (pseudonim). Zwykle z aliasem związana jest funkcja polegająca na skróceniu i uproszczeniu nazewnictwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stefan Kamiński alias Fryderyk Roeder pochodził z Pomorza.

(2.1) Po rejestracji uzyskujemy darmowe konto pocztowe wraz z trzema aliasami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲjas, AS: alʹi ̯as

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aka, vel

Wiktionary

aliasing

[czytaj: aljas-ing lub aljejs-in(g)]
1. w grafice komputerowej: niepożądany efekt polegający na niewygładzaniu zakrzywionych powierzchni;
2. zakłócenie fali dźwiękowej w czasie tworzenia dźwięku cyfrowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zniekształcenie sygnału na skutek nakładania się jego widm spowodowanego zbyt niską częstotliwością próbkowania, w przypadku rasteryzacji powodujące artefakty graficzne

Wiktionary

Informatyka

- aliasing – przetwarzanie sygnałów

- aliasing – grafika komputerowa, obraz

- aliasing – informatyka, strony WWW

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zauważmy, że widmo sygnału wyjściowego filtru dolnoprzepustowego zostało pasmowo ograniczone, dzięki czemu uniknęliśmy aliasingu widmowego na wyjściu przetwornika A/C.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyaliasing m.

Wiktionary

aliaż

1. przestarzałe: stop (metali);
2. połączenie różnych pojęć, właściwości itp.; mieszanina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stop kilku metali, czasem z dodatkiem niemetali

Wiktionary

alibabki

Alibabki – polski żeński zespół wokalny założony w Warszawie zimą 1963 przez Zbigniewa Ciechana i Jana Rysińskiego.

15-krotnie wystąpiły na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, zdobywając łącznie trzy główne nagrody. Cztery razy wystąpiły na festiwalu w Sopocie, zdobywając nagrodę publiczności.

Wikipedia

alibi

dowód nieobecności w miejscu przestępstwa w momencie jego popełnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

Wiktionary

Alibi (łac. gdzie indziej) – dowód w postępowaniu karnym na okoliczność, że podejrzany albo oskarżony znajdował się w miejscu innym niż miejsce popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. W szerszym znaczeniu mianem alibi określany jest każdy dowód przesądzający, że podejrzany lub oskarżony nie mógł popełnić zarzuconego mu przestępstwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policja nie może mi niczego zrobić, bo mam alibi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲibʲi, AS: alʹibʹi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymówka, usprawiedliwienie

Wiktionary

alibista

świadek dostarczający fałszywego alibi

SJP.pl

alibistka

→ alibista

SJP.pl

Patrz:
alibista

alibizm

szukanie usprawiedliwienia siebie

SJP.pl

alić

aliści; dawniej:
1. spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast bądź odmienne ujęcie treści, np.: Smutne to, alić prawdziwe.; a jednak, mimo to;
2. partykuła wzmacniająca, wyrażająca zwykle odmienność, nagłą zmianę sytuacji, np.: Alić przegrali już w pierwszym starciu.; a to

SJP.pl

spójnik

(1.1) stpol. i oto

zaimek wskazujący

(2.1) stpol. oto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲit͡ɕ, AS: alʹić

Wiktionary

alicante

[czytaj: alikante] miasto w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w południowo-wschodniej Hiszpanii;

Wiktionary

Alicante (hiszp. wym. [a.liˈkan.te]), Alacant (walenc. wym. [a.laˈkant]) – miasto we wschodniej Hiszpanii, w regionie Walencja, stolica prowincji Alicante. Kąpielisko na Costa Blanca, położone u stóp skalistego wzniesienia, na którym wznosi się Castillo de Santa Bárbara.

Wikipedia

alice

Postacie o imieniu Alice

Aktorzy i filmowcy

- Alice Connor – brytyjska aktorka

- Alice Prin – francuska aktorka, modelka

- Alice Ghostley – amerykańska aktorka

- Alice Guy-Blaché – pionierka kina francuskiego i amerykańskiego, producentka filmowa, pierwsza kobieta zajmująca się reżyserią filmową

- Alice Hunter – australijska aktorka

- Alice Nellis – czeska reżyserka

- Alice Taglioni – francuska aktorka

- Mary Alice Smith – amerykańska aktorka

Wikipedia

alichnowicz

nazwisko

SJP.pl

alicja

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Alicja – imię żeńskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alicja sama sobie zaprojektowała ten niespotykany ubiór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲit͡sʲja, AS: alʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Ala ż.

Wiktionary

alicykliczny

związki alicykliczne - niearomatyczne związki organiczne o pierścieniu zbudowanym wyłącznie z atomów węgla, obejmujące cykloalkany oraz cykloalkeny i ich pochodne

SJP.pl

alida

imię żeńskie

SJP.pl

Adelajda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Składa się z elementów adal "ród, ród szlachetny" i heit "osoba, stan, rodzaj" i oznaczać mogło osobę wywodzącą się ze szlachetnego rodu.

Inne formy imienia: Adela, Adelina

Wikipedia

alidada

część przyrządu do mierzenia kątów, mająca postać listwy lub koła z podziałem kątowym, mogąca się obracać wraz z lunetą celowniczą względem nieruchomej podstawy

SJP.pl

Alidada – ruchoma część teodolitu lub sekstantu mogąca obracać się względem spodarki i limbusa. Na alidadzie znajdują się libelle służące do poziomowania teodolitu, urządzenia odczytowe pozwalające wykonać odczyt podziałki kątowej limbusa.

Wikipedia

alidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alidy lub z nią związany

SJP.pl

alienacja

1. poczucie obcości; wyobcowanie, odizolowanie się od środowiska;
2. w prawie: przeniesienie prawa własności na inną osobę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;

(1.2) filoz. proces, w którym pewne wytwory działalności ludzkiej odrywają się od swych twórców i podporządkowują ich sobie

(1.3) praw. przeniesienie prawa własności na inną osobę

Wiktionary

Alienacja (wyobcowanie) (łac. alienus, alienum „obcy, cudzy”) – poczucie izolacji od społeczeństwa, nieutożsamianie się ze społecznością lokalną i ponadlokalną, utrata tożsamości jednostki charakterystyczna dla dużych ośrodków miejskich w społeczeństwach przemysłowych i poprzemysłowych (postindustrialnych) oraz dla sytuacji migracji zarobkowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Postmodernistyczna alienacja sztuki wydaje się być procesem nieodwracalnym, ale też nieuniknionym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃ˈnat͡sʲja, AS: alʹi ̯ẽnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienowanie n., wyalienowanie n., alienista mos.

przym. alienacyjny

przysł. alienacyjnie

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyobcowanie

Wiktionary

alienacyjnie

przysłówek

(1.1) od: alienacyjny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃naˈt͡sɨjɲɛ, AS: alʹi ̯ẽnacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przym. alienacyjny

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

Wiktionary

alienacyjny

dotyczący alienacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. związany z alienacją, dotyczący alienacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃naˈt͡sɨjnɨ, AS: alʹi ̯ẽnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienista mos., alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przysł. alienacyjnie

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

Wiktionary

alienata

dobra odstąpione na czyjąś korzyść

SJP.pl

alienista

lekarz chorób umysłowych, psychiatra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. med. psychiatra

Wiktionary

- Psychiatria

- Alienista (powieść)

- Alienista (serial telewizyjny)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) lekarz, naukowiec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n., alienator m., alienatorka ż., alienizacja ż.

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

przym. alienacyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|psychiatra.

źródła.

== alienista (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski i żeński

(1.1) med. psychiatra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̇̃ˈɲista, AS: alʹi ̯ė̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n., alienator m., alienatorka ż., alienizacja ż.

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

przym. alienacyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) lekarz, naukowiec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n., alienator m., alienatorka ż., alienizacja ż.

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

przym. alienacyjny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|psychiatra.

źródła.

== alienista (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski i żeński

(1.1) med. psychiatra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alienować

1. alienować się - stawać się obcym w danym środowisku;
2. przenosić prawo własności na inną osobę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować utratę więzi z własnym środowiskiem

(1.2) praw. przenosić prawo własności na inną osobę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: alʹi ̯ẽnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienista mos., alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przym. alienacyjny

przysł. alienacyjnie

czas. wyalienować dk.

Wiktionary

alienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powodowanie utraty więzi z własnym środowiskiem

(1.2) praw. przenoszenie prawa własności na inną osobę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienista mos., wyalienowanie n., alienacja ż.

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

przym. alienacyjny

przysł. alienacyjnie

Wiktionary

aliexpress

Aliexpress – chiński serwis sprzedażowy, należący do Alibaba Group, uruchomiony 26 kwietnia 2010, jako platforma poświęcona wyłącznie sprzedaży detalicznej. Dostawcami produktów, korzystającymi z usług AliExpress, są przeważnie małe lub średnie firmy z Chin.

Wikipedia

alif

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa pierwszej litery alfabetu arabskiego, ا;

Wiktionary

Alif – pierwsza litera alfabetu arabskiego. Litera ta służy:

do zapisu długiego a; występowanie: np. w słowie woda – ماء (IPA [mɑ:ˀ]).

أ, إ – jako nośnik hamzy (ء) – wtedy może na początku wyrazów oznaczać krótkie a, i lub u; występowanie: np. w słowie alif (ألف).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W arabskim systemie liczbowym do VIII w. alif odpowiadał liczbie 1.

Wiktionary

alifatyczno-aromatyczny

mający cechy związku alifatycznego i aromatycznego (np. aminy alifatyczno-aromatyczne)

SJP.pl

alifatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alifatyczne

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. alifatyczny

przysł. alifatycznie

Wiktionary

alifatyczny

związki alifatyczne - organiczne związki acykliczne o budowie łańcucha otwartego, np. etan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alifatyczność ż.

Wiktionary

aligacja

1. w technice:
a) stop różnych metali;
b) domieszka;
2. mieszanie dwóch gatunków towarów dla uzyskania gatunku średniego

SJP.pl

aligator

gad z rzędu krokodyli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. wodny, drapieżny gad z rodziny nazwa systematyczna|Alligatoridae|ref=tak., o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

(1.2) uczn. bardzo wymagający nauczyciel

Wiktionary

Aligatorowate (Alligatoridae) – rodzina gadów z rzędu krokodyli. Zaliczają się do niej aligatory (podrodzina Alligatorinae z jednym rodzajem Alligator) i kajmany (podrodzina Caimaninae). Zwierzęta te zamieszkują strefę gorącą obu Ameryk i wschodnie Chiny (Alligator sinensis). Południowo-wschodnią część USA zamieszkuje aligator missisipski (Alligator mississippiensis). Kajmany zamieszkują Amerykę Południową aż do Meksyku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z bezpiecznej odległości, z łódki obserwowaliśmy ogromnego aligatora wpełzającego do rzeki.

(1.1) W nikczemnym jego sklepiku żółw wisiał, wypchany aligator obok szczątków dziwnego kształtu ryb; na jego półkach leżała tu i ówdzie zbieranina próżnych flasz, słojów, zielonych czerepów, pęcherzów, stęchłych nasion; resztki sznurków i zapleśniałe kawałki lukrecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲiˈɡatɔr, AS: alʹigator

Wiktionary

aligatorek

zdrobnienie od: aligator

SJP.pl

aligatorowate

rodzina krokodyli

SJP.pl

Aligatorowate (Alligatoridae) – rodzina gadów z rzędu krokodyli. Zaliczają się do niej aligatory (podrodzina Alligatorinae z jednym rodzajem Alligator) i kajmany (podrodzina Caimaninae). Zwierzęta te zamieszkują strefę gorącą obu Ameryk i wschodnie Chiny (Alligator sinensis). Południowo-wschodnią część USA zamieszkuje aligator missisipski (Alligator mississippiensis). Kajmany zamieszkują Amerykę Południową aż do Meksyku.

Wikipedia

aligatorowaty

o cechach aligatorowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

aligatorowy

przymiotnik od: aligator

SJP.pl

alighieri

[czytaj: aligjeri] Dante Alighieri (1265 - 1321), włoski poeta, autor "Boskiej komedii"; Dante

SJP.pl

alignement

[czytaj: alińMĄ] zgrupowanie bloków kamiennych (menhirów) w jednym szeregu lub w wielorzędowych alejach

SJP.pl

aliholiczka

kobieta zbyt często przeglądająca oferty i robiąca zakupy w chińskim serwisie sprzedażowym AliExpress

SJP.pl

aliholik

osoba zbyt często przeglądająca oferty i robiąca zakupy w chińskim serwisie sprzedażowym AliExpress

SJP.pl

aliholizm

zbyt częste przeglądanie ofert i robienie zakupów w chińskim serwisie sprzedażowym AliExpress, traktowane jako objaw choroby

SJP.pl

alija

wezwanie do uroczystego czytania Tory w synagodze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

Wiktionary

Alija (hebr. עלייה, dosłownie: wstąpienie) – żydowska imigracja do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego państwa Izrael. Tak Żydzi określają „powrót do ojczyzny swoich ojców”.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) migracja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aliyah

* czeski: (1.1) alija ż.

* francuski: (1.1) alya ż.

* hebrajski: (1.1) עלייה ż.

* hiszpański: (1.1) aliyá ż., aliá ż.

* niemiecki: (1.1) Alija ż.

* rosyjski: (1.1) алия ż.

* ukraiński: (1.1) алія ż.

* węgierski: (1.1) alija

źródła.

== alija (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. alija

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) migracja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aliyah

* czeski: (1.1) alija ż.

* francuski: (1.1) alya ż.

* hebrajski: (1.1) עלייה ż.

* hiszpański: (1.1) aliyá ż., aliá ż.

* niemiecki: (1.1) Alija ż.

* rosyjski: (1.1) алия ż.

* ukraiński: (1.1) алія ż.

* węgierski: (1.1) alija

źródła.

== alija (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. alija

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alikant

dawniej: hiszpańskie wino czerwone

SJP.pl

alikwot

składowy ton dźwięku, którego częstotliwość jest wielokrotnością częstotliwości tonu podstawowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. przydźwięk współbrzmiący z tonem zasadniczym

Wiktionary

Składowa harmoniczna, alikwot (łac. aliquot, kilka) – w akustyce część składowa dźwięku muzycznego o przebiegu sinusoidalnym i częstotliwości n=fk, gdzie f jest częstotliwością tonu podstawowego (składowa podstawowa), natomiast k jest liczbą naturalną większą od 1. Długości fal kolejnych składowych harmonicznych są elementami szeregu harmonicznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzięki tłumieniu kolejnych alikwotów staje się możliwe uzyskanie przedęcia na instrumentach dętych oraz flażoletów na instrumentach strunowych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. alikwotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) składowa harmoniczna

Wiktionary

alikwota

składowy ton dźwięku, którego częstotliwość jest wielokrotnością częstotliwości tonu podstawowego; alikwot

SJP.pl

alikwotowy

związany z alikwotem

SJP.pl

alim

uczony muzułmański, znawca teologii i prawa; ulem, ulema

SJP.pl

Ulem – muzułmański teolog i uczony. Słowo pochodzi z wyrazu arabskiego alim, oznaczającego uczonego. W skład grupy ulemów wchodzili wszyscy duchowni muzułmańscy: muftiowie oraz imamowie. Ulemów określa się również mianem znawców szariatu. Ich główną siedzibą były meczety. Główną rolę posiadał meczet al-Azhar w Kairze.

Wikipedia

alimenciara

→ alimenciarz

SJP.pl

Patrz:
alimenciarz

alimenciarz

potocznie:
1. alimentator;
2. osoba skazana na karę więzienia za niepłacenie alimentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto jest zobowiązany do płacenia alimentów

(1.2) pot. osoba odsiadująca karę więzienia za niepłacenie alimentów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩˈmɛ̃ɲt͡ɕaʃ, AS: alʹĩmẽńćaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenta nmos., alimentator m., alimentariusz m., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

:: fż. alimenciara ż.

czas. alimentować

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimentator

Wiktionary

aliment

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. żywioł, element, pierwiastek

(1.2) śrpol. pożywienie, pokarm, żywność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲĩmɛ̃nt, AS: alʹĩmẽnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. element

Wiktionary

alimenta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) praw. zob. alimenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩˈmɛ̃nta, AS: alʹĩmẽnta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimentator mos., alimenciarz mos., alimentariusz mos., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

czas. alimentować ndk.

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimenty

Wiktionary

alimentacja

1. zasilanie rzek i jezior w wodę
2. ponoszenie kosztów na utrzymanie innych osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płacenie alimentów

(1.2) hydrol. uzupełnianie zasobów wodnych rzeki, jeziora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenciarz mos., alimenta nmos., alimentator mos., alimentowanie n.

czas. alimentować ndk.

przym. alimentowy, alimentacyjny, alimenciarski

Wiktionary

alimentacyjny

dotyczący alimentacji (płacenia alimentów), np. obowiązek alimentacyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. związany z alimentami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenciarz mos., alimenta nmos., alimentator mos., alimentowanie n., alimenty nmos., alimentacja ż.

Wiktionary

alimentarny

1. związany z odżywianiem;
2. przestarzale: alimentacyjny

SJP.pl

alimentator

osoba płacąca alimenty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś kto płaci alimenty

Wiktionary

Alimentator – organ systemu autonomicznego służący do pobierania energii i materii z otoczenia.

Termin wprowadzony przez Mariana Mazura. Alimentator stanowi początkowy element toru energomaterialnego systemu autonomicznnego. Pobraną materię i energię przekazuje do akumulatora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alimentatorem został dziadek dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩmɛ̃nˈtatɔr, AS: alʹĩmẽntator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenta nmos., alimenciarz m., alimentariusz m., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

czas. alimentować

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. alimenciarz

Wiktionary

alimentobiorca

osoba otrzymująca alimenty

SJP.pl

alimentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) płacenie alimentów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenta nmos., alimentator m., alimenciarz m., alimentariusz m., alimentariuszka ż., alimentacja ż.

czas. alimentować

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimentacja

Wiktionary

alimenty

kwoty łożone na utrzymanie osób niemogących się utrzymać samodzielnie przez osoby mający taki obowiązek z tytułu prawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) praw. regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

Wiktionary

Alimenty (z łac. alimentum „pokarm”, od alere „karmić, żywić”) – świadczenia na rzecz osób fizycznych, które nie mogą uzyskać środków utrzymania własnymi siłami, do których zobowiązywane są inne osoby bliskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Joanna długo sądziła się z byłym mężem o alimenty.

(1.1) Udało się to Marlenie, która dziś w internecie radzi nie tylko, jak złapać na dziecko, ale jak potem wywalczyć wysokie alimenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ, AS: alʹĩmẽnty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenta nmos., alimentator mos., alimenciarz mos., alimentariusz mos., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

czas. alimentować ndk.

przym. alimentacyjny, alimentowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimenta

Wiktionary

alina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Alina – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, powstałe jako forma pochodna od Adelajda, Adelina. W staropolszczyźnie pisane m.in. Alena, Helina.
Imię to może mieć też związek z mianem Halina – „ładna”, „dostojna”, „spokojna”. Alina to także pierwotna, pruska nazwa rzeki Łyny, która w młodszych formach brzmiała Alna (1251 n.e.) i Alne (1308). Alina w języku pruskim oznaczała samicę jelenia – łanię. Po litewsku słowo elnias oznacza jelenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Macie może jakieś zdjęcie Aliny w mundurku?

(1.1) Podwieź Alinę na stację kolejową!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲĩna, AS: alʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Ala ż., Alinka ż., Alusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Alinka, Alusia

Wiktionary

alinearność

→ alinearny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alinearne

Wiktionary

Patrz:
alinearny
Powiązane:

przym. alinearny

przysł. alinearnie

Wiktionary

alinearny

nieustawiony w linii; nieliniowy, nieciągły

SJP.pl

alininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aliny lub z nią związany

SJP.pl

aliniometr

instrument geodezyjny używany do wyznaczania bezwzględnych przemieszczeń badanych punktów

SJP.pl

alinka

zdrobnienie od: Alina (imię żeńskie)

SJP.pl

alioth

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu

SJP.pl

Alioth (Epsilon Ursae Majoris, ε UMa) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, część asteryzmu Wielkiego Wozu. Jest oddalona o 83 lata świetlne od Słońca.

Wikipedia

aliści

dawniej:
1. spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast bądź odmienne ujęcie treści, np.: Smutne to, aliści prawdziwe.; a jednak, mimo to;
2. partykuła wzmacniająca, wyrażająca zwykle odmienność, nagłą zmianę sytuacji, np.: Aliści przegrali już w pierwszym starciu.; a to

SJP.pl

alison

anglosaskie imię żeńskie

SJP.pl

Alison Barros Moraes (ur. 30 czerwca 1982) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika.

Wikipedia

alistair

[czytaj: alister] obce imię męskie

SJP.pl

alit

skała osadowa z dużą zawartością glinu

SJP.pl

Alit – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu krzemowego i wapnia, zasadowy krzemian wapnia o składzie 3CaO·SiO_2, oznaczany też symbolem C_3S. Jest składnikiem klinkieru (półproduktu cementu portlandzkiego) odpowiedzialnym za wczesne wiązanie cementu.

Wikipedia

alitalia

włoskie linie lotnicze

SJP.pl

Alitalia (AZ) – włoski narodowy przewoźnik lotniczy, istniejący od 1946 do 2021. Dominującym udziałowcem był włoski skarb państwa, reszta akcji znajdowała się w rękach pracowników. Główny inwestor branżowy, Etihad, dysponował 49% udziałów.

Główny węzeł Alitalii znajdował się na lotnisku Fiumicino w Rzymie (FCO). Do końca marca 2008 roku Alitalia posiadała drugi węzeł na lotnisku Malpensa niedaleko Mediolanu. Dyrekcja Generalna zdecydowała jednak o opuszczeniu tego lotniska i przeniesienia 1/3 samolotów na lotnisko główne do Rzymu.

Wikipedia

aliteracja

powtórzenie jednakowych układów głoskowych na początku kolejnych wersów lub sąsiadujących ze sobą wyrazów jako sposób instrumentacji głoskowej, uwydatnienia budowy wiersza lub gry słów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

Wiktionary

Aliteracja (z łac. ad + litera) – powtórzenie w celach ekspresywnych jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalʲitɛˈrat͡sʲja, AS: alʹiteracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aliteracyjny

Wiktionary

aliteracki

nie związany z literaturą, nieliteracki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony cech literackich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przemówienie Alfonsa miało styl zupełnie aliteracki, chłodny i rzeczowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieliteracki, nieartystyczny, użytkowy

Wiktionary

aliteracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aliteracyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aliteracyjny

przysł. aliteracyjnie

Wiktionary

aliteracyjny

dotyczący aliteracji

SJP.pl

alitowy

→ alit

SJP.pl

Patrz:
alit

alium

dwuletnia, cebulkowa roślina warzywna, używana jako przyprawa kuchenna oraz środek leczniczy; czosnek

SJP.pl

aliż

spójnik

(1.1) stpol. że

(1.2) stpol. dopóki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲiʃ, AS: alʹiš

Wiktionary

alizaryna

substancja barwiąca, dawniej otrzymywana z korzeni marzanny farbiarskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

Wiktionary

Alizaryna, czerwień alizarynowa – organiczny związek chemiczny z grupy chinonów, pochodna antrachinonu. Czerwony barwnik stosowany już w starożytności jako tzw. kraplak, pozyskiwany z korzeni marzany barwierskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeżeli przyjrzymy się uważniej wzorowi alizaryny, zauważymy z łatwością, że zbudowany jest na podobieństwo chinonu i zawiera w swoim składzie chromofor złożony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲizaˈrɨ̃na, AS: alʹizarỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. alizarynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwień alizarynowa

Wiktionary

alizarynowy

przymiotnik od: alizaryna

SJP.pl

alizja

kolizja statku będącego w ruchu ze statkiem stojącym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zderzenie statku płynącego ze stojącym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲizʲja, AS: alʹizʹi ̯a

Wiktionary

alk.

skrót

(1.1) = alkohol

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niewłaściwie oznakowane butelki piwa Carlsberg Pilsner Premium 500 ml o obj. alk. 5,0% zostały wycofane ze względu na błąd na linii produkcyjnej.

Wiktionary

alka

gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rzędu siewkowych; alka zwyczajna, alka krzywonosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Alicja

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od Alek

Wiktionary

Alka (zwyczajna), alka krzywonosa (Alca torda) – gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rodziny alk (Alcidae) i jednocześnie jej największy żyjący członek. Jedyny przedstawiciel rodzaju Alca. Wędrowny. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kaśka kątem oka zauważyła, że Alka miała minę, jakby ktoś jej napluł między oczy. Zazdrosna o niego.

(2.1) Barbara Wachowicz w poruszającym artykule w „Naszym Dzienniku” przywołuje fragmenty listów Basi Sapińskiej do Alka Dawidowskiego, młodych warszawiaków, którym wojna brutalnie wdarła się w szczęście i młodość.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. Alicja ż., Ala ż.

Wiktionary

alka-prim

niesteroidowy lek o działaniu przeciwzapalnym, przeciwgorączkowym i przeciwbólowym, hamujący agregację płytek krwi

SJP.pl

alka-seltzer

[czytaj: alka zelcer] lek firmy Bayer; kwas acetylosalicylowy w tabletkach

SJP.pl

Wikipedia

alkacymetria

objętościowa metoda chemicznej analizy ilościowej

SJP.pl

Alkacymetria – jeden z ważniejszych działów analizy miareczkowej, zwanej też analizą objętościową, w którym ustala się dokładne stężenie kwasów lub zasad poprzez miareczkowanie roztworów z użyciem odpowiednio zasad lub kwasów. W trakcie miareczkowania alkacymetrycznego zachodzi reakcja zobojętniania, która prowadzi do zmian pH mieszaniny. Zmiany te rejestruje się z użyciem chemicznych wskaźników pH, lub pH-metrów.

Wikipedia

alkacymetryczny

→ alkacymetria

SJP.pl

Patrz:
alkacymetria

alkad

starszy urzędnik gminy w Hiszpanii

SJP.pl

Alkad (hiszp. alcalde z arab. الْقَائِد al-kadi 'sędzia') – osoba stojąca na czele władz miejskich w Hiszpanii (przewodniczący zarządu miasta), odpowiednik burmistrza lub prezydenta miasta. Funkcja i kompetencje Alkada mogą różnić się w zależności od kraju i szczebla administracyjnego. Termin ten jest powszechnie używany w Hiszpanii oraz w krajach Ameryki Łacińskiej.

Wikipedia

alkafile

Alkalifile, alkafile, organizmy zasadolubne – organizmy (zarówno rośliny, jak i zwierzęta), które najlepiej rozwijają się w glebie lub wodzie o odczynie zasadowym, na ogół w środowisku bogatym również w związki wapnia. Organizmy te są też zazwyczaj kalcyfilami.

Wikipedia

alkahest

środek alchemiczny

SJP.pl

alkaid

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu; Benathnash

SJP.pl

Alkaid (Eta Ursae Majoris, η UMa) – jedna z jaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Odległa od Słońca o około 104 lat świetlnych.

Wikipedia

alkajos

poeta grecki, żył na przełomie VII i VI w. p.n.e.

SJP.pl

- Alkajos z Mityleny – grecki poeta z okresu archaicznego

- Alkajos z Messany – grecki poeta z okresu hellenistycznego

- Alkajos – w mitologii greckiej syn Androgeosa

- Alkajos – w mitologii greckiej syn Heraklesa

- Alkajos – w mitologii greckiej syn Perseusza, król Tirynsu

Wikipedia

alkajski

taki jak u Alkajosa, właściwy Alkajosowi, nawiązujący do pieśni Alkajosa itp.

SJP.pl

alkala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim obecny w nazwach kilkunastu miast w Hiszpanii, Kolumbii i na Filipinach

Wiktionary

Alcalá de Henares – miasto w Hiszpanii nad rzeką Henares (dopływ rzeki Jarama), w regionie Madryt. Położone jest 30 km od Madrytu.

Miasto jest jednym z najstarszych w Hiszpanii, z tego powodu jego zabytkowe centrum zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W XV wieku powstał tu uniwersytet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

alkalia

wodorotlenki metali alkalicznych, mocne zasady nieorganiczne

SJP.pl

Alkalia (arab. al-kali ‘potaż’) – ogólna nazwa dla: tlenków oraz wodorotlenków litowców, glinu i magnezu, roztworów wodnych wodorotlenków litowców oraz wapnia, a także węglanu sodu oraz potasu. Do alkaliów zalicza się także wodny roztwór amoniaku. Wszystkie alkalia wykazują mocny odczyn zasadowy. Stosowane są m.in. jako środki wiążące kwasy żółciowe oraz zobojętniające sok żołądkowy.

Wikipedia

alkaliceluloza

Alkaliceluloza – półprodukt chemiczny uzyskiwany przez traktowanie celulozy ok. 18% roztworem wodorotlenku sodu. Zawiera ok. 50% wody i ok. 15% NaOH, przy czym szacuje się, że ok. połowa NaOH jest związana z celulozą. Jej skład chemiczny nie jest ściśle określony i odpowiada w przybliżeniu wzorowi (C_6H_10O_6·NaOH)n. Rozpuszcza się w odczynniku Schweizera.

Wikipedia

alkaliczność

posiadanie właściwości zasady; zasadowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. biochem. zob. zasadowość.

Wiktionary

Skala pH – ilościowa skala kwasowości i zasadowościroztworów wodnych związków chemicznych.Skala ta jest oparta na aktywności jonów wodorowych H+ w roztworach wodnych.

Formalnie pH definiuje się jako:

pH = –log_10[a(H+)]

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalkaˈlʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: alkalʹičność

Wiktionary

Powiązane:

przym. alkaliczny

Wiktionary

alkalicznoskaleniowy

granit alkalicznoskaleniowy - magmowa skała głębinowa, odmiana granitu; alaskit

SJP.pl

alkaliczny

1. w chemii: taki, który ma silne właściwości zasadowe (np. roztwór alkaliczny);
2. metale alkaliczne - metale, których wodorotlenki są silnymi zasadami;
3. bateria alkaliczna - bateria o dużej trwałości, w której elektrolitem jest wodorotlenek metalu alkalicznego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący alkaliów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkalia lm. nmos., alkaliczność ż., alkalizowanie n.

czas. alkalizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zasadowy

Wiktionary

alkalifil

organizm, dla którego optymalnym środowiskiem są wody lub gleby o odczynie zasadowym

SJP.pl

alkalimetria

metoda analizy chemicznej pozwalająca na określenie ilościowe kwasów przez miareczkowanie zasadami

SJP.pl

Alkacymetria – jeden z ważniejszych działów analizy miareczkowej, zwanej też analizą objętościową, w którym ustala się dokładne stężenie kwasów lub zasad poprzez miareczkowanie roztworów z użyciem odpowiednio zasad lub kwasów. W trakcie miareczkowania alkacymetrycznego zachodzi reakcja zobojętniania, która prowadzi do zmian pH mieszaniny. Zmiany te rejestruje się z użyciem chemicznych wskaźników pH, lub pH-metrów.

Wikipedia

alkalimetryczny

→ alkalimetria

SJP.pl

Patrz:
alkalimetria

alkalizacja

czynienie czegoś alkalicznym, dodawanie związków zasadowych

SJP.pl

alkalizować

w chemii: dodawać związki zasadowe w celu zneutralizowania kwasów albo nadania charakteru zasadowego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. dodawać zasady, zmieniać odczyn na zasadowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chemik alkalizował ciecz w probówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: alkalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkalia, alkalizowanie n.

czas. zalkalizować dk.

przym. alkaliczny

Wiktionary

alkalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. proces zmieniania odczynu na bardziej zasadowy; dodawanie zasady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stosując długotrwałe alkalizowanie moczu, udaje się czasem rozpuścić kamienie moczanowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkalʲizɔˈvãɲɛ, AS: alkalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. alkalizować ndk., zalkalizować dk.

przym. alkaliczny

rzecz. alkalia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alkalizacja

Wiktionary

alkaloid

związek organiczny, przeważnie trujący; w małych dawkach może być stosowany jako lek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

Wiktionary

Alkaloidy (arabskie alkali – potaż i stgr. εἶδος eidos – postać = „przyjmujący postać zasady”) – według rekomendacji IUPAC z 1995 roku jest to grupa naturalnie występujących zasadowych związków organicznych (na ogół heterocyklicznych), głównie pochodzenia roślinnego, zawierających azot. Aminokwasy, peptydy, białka, nukleotydy, kwasy nukleinowe, aminocukry i antybiotyki nie są zwykle zaliczane do alkaloidów. Dodatkowo do tej grupy włączone są niektóre obojętne związki chemiczne biogenetycznie związane z alkaloidami zasadowymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkaˈlɔjit, AS: alkaloi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

przym. alkaloidowy

Wiktionary

alkaloidowy

przymiotnik od: alkaloid

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący alkaloidu, związany z alkaloidem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkalɔjiˈdɔvɨ, AS: alkaloi ̯idovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkaloid m.

Wiktionary

alkaloidy

związek organiczny, przeważnie trujący; w małych dawkach może być stosowany jako lek

SJP.pl

Alkaloidy (arabskie alkali – potaż i stgr. εἶδος eidos – postać = „przyjmujący postać zasady”) – według rekomendacji IUPAC z 1995 roku jest to grupa naturalnie występujących zasadowych związków organicznych (na ogół heterocyklicznych), głównie pochodzenia roślinnego, zawierających azot. Aminokwasy, peptydy, białka, nukleotydy, kwasy nukleinowe, aminocukry i antybiotyki nie są zwykle zaliczane do alkaloidów. Dodatkowo do tej grupy włączone są niektóre obojętne związki chemiczne biogenetycznie związane z alkaloidami zasadowymi.

Wikipedia

alkaloza

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom zasad we krwi, stan odwrotny do kwasicy; zasadowica

SJP.pl

Zasadowica, alkaloza (łac. alcalosis) – zakłócenie równowagi kwasowo-zasadowej, stan podwyższonego pH osocza krwi wywołany zmniejszeniem w nim stężenia jonów wodorowych lub zwiększeniem stężenia zasad.

Wyróżnia się dwa typy zasadowicy:

- Zasadowica metaboliczna – podwyższenie pH osocza następuje wskutek wzrostu stężenia jonów wodorowęglanowych (HCO_3−), przy jednoczesnej utracie jonów wodorowych oraz potasu. Powstaje wskutek znacznej utraty kwaśnego soku żołądkowego (podczas długotrwałych wymiotów lub biegunek), stosowania leków alkalizujących (np. w chorobie wrzodowej), a także w przebiegu niektórych chorób hormonalnych (np. zespołu Conna).

- Zasadowica oddechowa – podwyższenie pH osocza następuje wskutek spadku stężenia dwutlenku węgla. Powstaje wskutek hiperwentylacji, a także w stanach pobudzenia ośrodka oddechowego (np. podczas gorączki, śpiączki wątrobowej, czy zatrucia salicylanami). Jej objawiami są: parestezje, napady tężyczki oraz ogólne osłabienie.

Wikipedia

alkamenes

Alkamenes (gr. Ἀλκαμένης) – grecki rzeźbiarz z V w. p.n.e., pochodzący z Aten lub Lemnos, uczeń Fidiasza, działał m.in. w Atenach, Olimpii i Sparcie.

Wikipedia

alkan

węglowodór stosowany jako surowiec w przemyśle chemicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

Wiktionary

- alkan (węglowodór)

- Charles-Valentin Alkan

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alkany zawierające więcej niż trzy atomy węgla mogą tworzyć wiele różnych izomerów konstytucyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalkãn, AS: alkãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. parafina

Wiktionary

alkanina

naturalny barwnik czerwony występujący w korzeniach alkanny i farbownika; anchusina

SJP.pl

Alkanina, anchusina – organiczny związek chemiczny, naturalny, czerwony barwnik, otrzymywany z korzeni alkanny barwierskiej (Alkanna tinctoria) oraz farbownika lekarskiego (Anchusa officinalis). Pochodna naftochinonu. Alkaniny używano jako barwnika zaprawowego, natomiast obecnie wykorzystuje się ją w przemyśle kosmetycznym, w mikroskopii oraz w analizie chemicznej.

Wikipedia

alkaninowy

związany z alkaniną

SJP.pl

alkanna

1. bylina stepowa z rodziny szorstkolistnych, rosnąca na stepach obszaru śródziemnomorskiego, z której korzeni otrzymuje się czerwony barwnik;
2. w chemii: mieszanina barwników z tej rośliny, używana do barwienia kosmetyków i środków żywnościowych

SJP.pl

Alkanna, czerwienica (Alkanna) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje około 40–50 gatunków. Występują one w południowej Europie (17 gatunków), północnej Afryce i w Azji południowo-zachodniej sięgając po Iran na wschodzie. Centrum zróżnicowania jest Turcja, gdzie występuje 31 gatunków z tego rodzaju. W Polsce w naturze tylko jako przejściowo dziczejący (efemerofit) zarejestrowany został jeden gatunek – alkanna pierwiosnkowata A. primuliflora. Rośliny te rosną w miejscach suchych, skalistych, trawiastych, także na porzuconych gruntach rolnych.

Wikipedia

alkanowy

związany z alkanem

SJP.pl

alkantara

miękki, wytrzymały materiał tekstylny; alcantara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkantaryn mos.

Wiktionary

alkantaryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założycielem alkantarynów był franciszkański mistyk i asceta św. Piotr z Alkantary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alkantara ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, amadeita, dyskalceata

Wiktionary

alkany

węglowodór stosowany jako surowiec w przemyśle chemicznym

SJP.pl

Alkany (parafiny, z łac. parum affinis = mało powinowaty) – łańcuchowe węglowodory nasycone, organiczne związki chemiczne zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru, przy czym atomy węgla połączone są ze sobą wyłącznie wiązaniami pojedynczymi. Ogólny wzór sumaryczny alkanów ma postać C
nH
2n+2.

Wikipedia

alkapton

organiczny związek chemiczny z grupy kwasów karboksylowych, metabolit przemiany fenyloalaniny i tyrozyny; kwas homogentyzynowy

SJP.pl

alkaptonuria

choroba genetyczna prowadząca do zapalenia stawów i ścięgien

SJP.pl

Wikipedia

alkatron

tranzystor polowy o symetrii kołowej, o dwóch bramach złączowych

SJP.pl

Alkatron – rodzaj tranzystora unipolarnego. Wyposażony jest on w dwa złącza mające symetrię kołową. Każde złącze stanowi oddzielną bramkę. Jedna z bramek służy do ustalenia żądanej początkowej szerokości kanału w ten sposób, aby oddziaływanie napięcia na drugiej bramce na prąd tego kanału było maksymalne.

Wikipedia

alkazaba

twierdza lub cytadela w architekturze muzułmańskiej; kasba, kasba

SJP.pl

alkazar

muzułmańska świecka rezydencja o charakterze reprezentacyjnym

SJP.pl

Alkazar (arab. القصر, trb. al-qaṣr, w tłum. na pol. „pałac”, „zamek”, „fort”; hiszp. alcázar) – na Bliskim Wschodzie – świecka rezydencja o charakterze reprezentacyjnym, budowana w centrum lub poza murami miasta. W Hiszpanii – warowny, a zarazem reprezentacyjny pałac mauretański o cechach architektury muzułmańskiej, którego pomieszczenia mieszkalne i użytkowe były grupowane wokół dziedzińców z portykami. Alkazar w Sewilli uchodzi za najwybitniejsze dzieło architektury mauretańskiej w Hiszpanii.

Wikipedia

alken

nienasycony węglowodór alifatyczny; olefina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

Wiktionary

Belgia:

- Alken – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Limburgia, w okręgu Tongeren

Dania:

- Alken – miasto

Niemcy:

- Alken – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mayen-Koblenz

Osoby:

- Heinrich Alken – niemiecki malarz

Zobacz też:

- Alkeny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najprostszym alkenem jest eten.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalkɛ̃n, AS: alkẽn

Wiktionary

alkenowy

związany z alkenem

SJP.pl

alkeny

nienasycony węglowodór alifatyczny; olefina

SJP.pl

Wikipedia

alkermes

przestarzałe: owad z rodziny pluskwiaków, z którego larw produkowano barwnik do tkanin; czerwiec polski; alkiermes

SJP.pl

Alkermes – rodzaj napoju alkoholowego o czerwonej barwie, który dzięki przyprawom korzennym jest bardzo aromatyczny; likier włoskiego pochodzenia.

Wikipedia

alki

gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rzędu siewkowych; alka zwyczajna, alka krzywonosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Alcidae|ref=tak., rodzina ptaków morskich z rzędu siewkowców, zamieszkujących wyłącznie półkulę północną;

Wiktionary

Alki (Alcidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes). Obejmuje 24 gatunki obecnie żyjące oraz jeden wymarły. Obejmuje gatunki morskie zamieszkujące skaliste wybrzeża w strefie klimatów chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej (chociaż niektóre gatunki zapuszczają się nawet do Zatoki Kalifornijskiej). Kanadyjski ornitolog, Anthony Gaston, zasugerował, że większość gatunków trzyma się północnych wód przez wzgląd na obecne w tropikach rekiny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalʲci, AS: alʹḱi

Wiktionary

alkibiades

(ok. 450-404 p.n.e.) ateński wódz i polityk z okresu wojny peloponeskiej; Alcybiades

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. ateński strateg;

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Alkibiades, Alcybiades (gr. Ἀλκιβιάδης, ur. 450 p.n.e., zm. 404 p.n.e.) – ateński strateg. Był kluczową postacią ostatnich 15 lat II wojny peloponeskiej. Charakteryzowany jest jako wybitny polityk i wódz, któremu brak rozwagi, wygórowane ambicje i skłonność do wystawnego trybu życia przysporzyły wielu wrogów. Dla Greków był postacią kontrowersyjną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Atenach Alkibiades prowadził rozwiązły tryb życia.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alcybiades

Wiktionary

alkibiadesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alkibiadesa lub z nim związany

SJP.pl

alkid

potocznie: alkidal (żywica wykorzystywana m.in. do wyrobu farb)

SJP.pl

alkidal

żywica wykorzystywana do wyrobu farb, lakierów itp.

SJP.pl

alkidale

żywica wykorzystywana do wyrobu farb, lakierów itp.

SJP.pl

Żywice alkidowe (alkidale) – żywice polimerowe z grupy poliestrów, powstające np. w wyniku polikondensacji alkoholi polihydroksylowych i kwasów polikarboksylowych. Pierwszymi znanymi alkidalami były gliptale, zbudowane z reszt gliceryny i kwasu ftalowego. Alkidale mogą być modyfikowane, np. kwasami karboksylowymi, kwasami żywicznymi lub olejami roślinnymi. Stosowane jako lakiery, w Polsce znane jako poloftale i polomale.

Wikipedia

alkidowy

związany z alkidem

SJP.pl

alkiermes

przestarzałe: owad z rodziny pluskwiaków, z którego larw produkowano barwnik do tkanin; czerwiec polski; alkermes

SJP.pl

Szkarłatka, alkiermes (Phytolacca L.) – rodzaj roślin z rodziny szkarłatkowatych (alkiermesowatych). Obejmuje 26 gatunków. Rośliny te spotykane są na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy) w strefie tropikalnej i subtropikalnej, z największym zróżnicowaniem na półkuli północnej, przy czym w Europie, Australii, północnej Afryce rośliny te występują jako introdukowane. W Polsce dwa gatunki notowane są jako przejściowo dziczejące (efemerofity) – szkarłatka amerykańska P. americana i szkarłatka jagodowa P. acinosa.

Wikipedia

alkiermesowate

o cechach alkiermesowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Szkarłatkowate, alkiermesowate (Phytolaccaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu goździkowców (Caryophyllales). Należą do niej w ujęciu systemu APG IV z 2016 roku 4 rodzaje z 32 gatunkami. Wcześniej do rodziny zaliczano 12 do 17 rodzajów. Rośliny te zamieszkują głównie kraje tropikalne i subtropikalne. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Środkowej i południowej Afryce.

Wikipedia

alkiermesowaty

o cechach alkiermesowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny alkiermesowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkiermesowate nmos.

Wiktionary

alkierz

1. wysunięta narożna część budynku kryta osobnym dachem
2. boczny, mały pokój, służący zwykle za sypialnię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wysunięty narożnik budynku z wydzielonym dachem;

(1.2) daw. mały boczny pokój służący za sypialnię

Wiktionary

Alkierz (st.franc. arquière "miejsce dla łuczników" (wystające z muru), z łac. arcuarium, "wykusz dla łuczników", niem. Erker) – narożnik, zwykle na rzucie kwadratu lub prostokąta, wyraźnie występujący z bryły budynku, z odrębnym dachem, niekiedy wyższy od korpusu głównego i wówczas zwany wieżą alkierzową.

Alkierzem nazywano również izbę znajdującą się w takim narożniku. W budownictwie wiejskim alkierzem określano małą izdebkę przy dużej izbie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poszli oboje do alkierza i wysunęli na środek stół malowany na wiśniowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲcɛʃ, AS: alʹḱeš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. alkierzyk mrz.

przym. alkierzowy

Wiktionary

alkierzowy

związany z alkierzem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z alkierzem, dotyczący alkierza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkierz mrz., alkierzyk mrz.

Wiktionary

alkierzyk

zdrobnienie od: alkierz

SJP.pl

alkil

jednowartościowa grupa organiczna, wywodząca się z cząsteczki węglowodoru alifatycznego, np. metyl lub etyl

SJP.pl

Grupa alkilowa, potocznie alkil – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją często literą R (symbol „R”, od ang. residue, nie jest jednak dla niej zarezerwowany i może symbolizować dowolną grupę funkcyjną), a jej wzór ogólny to CnH2n+1.

Wikipedia

alkilacja

proces syntezy chemicznej polegający na zastępowaniu wodoru alkilami

SJP.pl

Alkilowanie, alkilacja – obszerna grupa reakcji chemicznych polegających na przeniesieniu grupy alkilowej lub aryloalkilowej z jednego do drugiego związku chemicznego. Grupa alkilowa może być przeniesiona w formie rodnika, karboanionu lub karbokationu co stanowi podstawę systematyki tych reakcji. Ze względu na technologiczne i biologiczne znaczenie tych reakcji badanie alkilowania stanowi jeden z najważniejszych działów chemii organicznej.

Wikipedia

alkile

jednowartościowa grupa organiczna, wywodząca się z cząsteczki węglowodoru alifatycznego, np. metyl lub etyl

SJP.pl

Grupa alkilowa, potocznie alkil – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją często literą R (symbol „R”, od ang. residue, nie jest jednak dla niej zarezerwowany i może symbolizować dowolną grupę funkcyjną), a jej wzór ogólny to CnH2n+1.

Wikipedia

alkiloarylosulfoniany

Alkiloarylosulfoniany – związki organiczne, sulfonowane parafiny zawierające lipofilowy fragment alifatyczny i arylowy oraz hydrofilową grupę sulfonową. Są to substancje powierzchniowo czynne należące do detergentów anionowych. Sole alkiloarylowych kwasów sulfonowych, np. dodecylobenzenosulfonian sodu, wykazują dobre właściwości piorące i myjące.

Zbliżone właściwości mają alkanosulfoniany.

Wikipedia

alkilosiarczan

związek organiczny będący solą monoestrów kwasu siarkowego i alifatycznych alkoholi, stosowany jako składnik szamponów, środków piorących i myjących oraz jako substancja pomocnicza w przemyśle włókienniczym, skórzanym, tworzyw sztucznych

SJP.pl

alkilosiarczany

związek organiczny będący solą monoestrów kwasu siarkowego i alifatycznych alkoholi, stosowany jako składnik szamponów, środków piorących i myjących oraz jako substancja pomocnicza w przemyśle włókienniczym, skórzanym, tworzyw sztucznych

SJP.pl

alkilować

dodawać grupy alkilowe do związku chemicznego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. przyłączać grupę alkilową do związku organicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drugą ważną właściwością estru acetylooctowego i jego alkilowanych pochodnych jest zdolność łączenia się w różne związki pierścieniowe [...]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkilowanie n., alkil m., alkilacja ż.

przym. alkilowy

Wiktionary

alkilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja wprowadzania grupy alkilowej (alkilu) lub alkiloarylowej do cząsteczki związku organicznego;

Wiktionary

Alkilowanie, alkilacja – obszerna grupa reakcji chemicznych polegających na przeniesieniu grupy alkilowej lub aryloalkilowej z jednego do drugiego związku chemicznego. Grupa alkilowa może być przeniesiona w formie rodnika, karboanionu lub karbokationu co stanowi podstawę systematyki tych reakcji. Ze względu na technologiczne i biologiczne znaczenie tych reakcji badanie alkilowania stanowi jeden z najważniejszych działów chemii organicznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alkil m., alkilacja ż.

czas. alkilować

przym. alkilowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alkilacja

Wiktionary

alkilowy

związany z alkilem

SJP.pl

alkin

węglowodór łańcuchowy nienasycony zawierający w cząsteczkach jedno wiązanie potrójne między atomami węgla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

Wiktionary

Alkiny (zwyczajowo: acetyleny) – grupa organicznych związków chemicznych będących węglowodorami nienasyconymi, w których występuje jedno wiązanie potrójne między atomami węgla (−C≡C−).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alkiny są bardziej reaktywne od alkanów i alkenów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲcĩn, AS: alʹḱĩn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. acetylen

Wiktionary

alkinoos

Alkinoos (stgr. Ἀλκίνοος 'Potężny Umysł' od ἀλκή 'siła, potęga' i νόος 'umysł') – w mitologii greckiej król Feaków mieszkających na wyspie Scherii. Wnuk Posejdona, syn Fajaksa lub Nausitoosa, brat Lokrosa, małżonek królowej Arete i ojciec Nauzyki.

Wikipedia

alkinowy

związany z alkinem

SJP.pl

alkiny

węglowodór łańcuchowy nienasycony zawierający w cząsteczkach jedno wiązanie potrójne między atomami węgla

SJP.pl

Alkiny (zwyczajowo: acetyleny) – grupa organicznych związków chemicznych będących węglowodorami nienasyconymi, w których występuje jedno wiązanie potrójne między atomami węgla (−C≡C−).

Wikipedia

alkione

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z Plejad; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);

(1.2) mitgr. królewna z Magnezji; córka Eola i żona Keyksa, zamieniona w zimorodka;

(1.3) mitgr. córka Idasa, syna Afareusa, i Marpessy oraz żona Meleagra;

(1.4) astr. najjaśniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;

Wiktionary

- Alkione – gwiazda w gwiazdozbiorze Byka, w gromadzie Plejady

- Alkione (gr. Alkyone, łac. Alcyone) – w mitologii greckiej jedna z Plejad

- Alkione (gr. Alkyone, łac. Alcyone) – w mitologii greckiej córka Eola, żona Keyksa

- Alkione (Kleopatra) – w mitologii greckiej córka Idasa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alʲˈcɔ̃nɛ, AS: alʹḱõne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alkionowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alcyone, Halcyone

(1.2) Alcyone, Halcyone

(1.3) Alcyone, Kleopatra

(1.4) Alcyone

Wiktionary

alkmaar

Alkmaar – miasto i gmina w północno-zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Północna, zlokalizowane nad Kanałem Północnoholenderskim. Ośrodek przemysłowy (produkcja czekolady), handlowy (miejsce targów serowarskich) i kulturalny (muzeum piwa).

Wikipedia

alkman

Alkman (gr. Ἀλκμάν), VII w. p.n.e. – poeta spartański zaliczany do największych twórców lirycznych starożytnej Grecji.

Alkman prawdopodobnie był Spartaninem, ale według niektórych źródeł pochodził z Sardes w Lidii. Mógł być też niewolnikiem, którego wyzwolono i przyznano obywatelstwo miasta ze względu na wielki talent. Według Pauzaniasza po śmierci został pochowany obok rzekomego grobowca Heleny.

Wikipedia

alkmena

w mitologii greckiej: córka Elektryona, króla Myken

SJP.pl

Wikipedia

alkmeon

Wikipedia

alko

gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rzędu siewkowych; alka zwyczajna, alka krzywonosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) pot. spoż. alkohol (napój zawierający etanol)

(1.2) pot. chem. alkohol (związek chemiczny z grupy węglowodorów)

Wiktionary

Alko – polska, prywatna wytwórnia instrumentów muzycznych, założona w 1965 roku w Bielsku-Białej przez Alfreda Kopoczka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie popieram jazdy po alko, ale motocykliści to ostatnia grupa uczestników ruchu których można nazywać świętymi.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. alkohol.

(1.2) zob. alkohol.

Wiktionary

alkoblock

[czytaj: alkoblok] urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkoblokada, alkolock, alcolock, alcoblock, alkoblok

SJP.pl

alkoblok

urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkoblokada, alkolock, alcolock, alcoblock, alkoblock

SJP.pl

alkoblokada

urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkolock, alcolock, alcoblock, alkoblock, alkoblok

SJP.pl

alkochińczyk

odmiana chińczyka, w której pionki zostały zastąpione kieliszkami z alkoholem

SJP.pl

alkogogle

okulary pokazujące rozmyty obraz widziany przez pijanego kierowcę

SJP.pl

alkohol

1. związek organiczny charakteryzujący się obecnością jednej lub wielu grup wodorotlenowych w cząsteczce;
2. alkohol etylowy lub napój zawierający ten alkohol, np. piwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);

(1.2) spoż. każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

(1.3) daw. miałko sproszkowany antymon stosowany przez kobiety do barwienia na czarno głównie powiek

Wiktionary

- alkohole (związki organiczne)

- alkohol etylowy

- napój alkoholowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwy większości alkoholi tworzy się przez dodanie do nazwy źródłowego węglowodoru przyrostka „-ol”.

(1.2) „Osobom nietrzeźwym alkoholu nie sprzedajemy” – przeczytał i zasępił się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈkɔxɔl, AS: alkoχol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkoholan m., alkoholiza ż., alkoholizm m., alkoholik m., alkoholiczka ż., alkoza ż., alkoholizowanie n., alkoholizacja ż.

czas. alkoholizować ndk.

przym. alkoholowy, alkoholiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) napój alkoholowy, napój wyskokowy, napitek, trunek, drink; pot. procenty

Wiktionary

alkoholan

związek chemiczny będący efektem reakcji alkoholu z metalem

SJP.pl

Alkoholany (alkoksylany) – organiczne związki chemiczne o wzorze ogólnym ROM (gdzie: R – grupa alkilowa; M – atom metalu). Otrzymuje się je głównie podczas reakcji odpowiedniego alkoholu z metalem (sodem i potasem na zimno, zaś z magnezem i glinem na gorąco) w środowisku bezwodnym. Większość alkoholanów to związki jonowe, choć w niektórych (np. w t-butanolanie glinu) występują wiązania kowalencyjne.

Wikipedia

alkoholanowy

związany z alkoholanem

SJP.pl

alkoholany

związek chemiczny będący efektem reakcji alkoholu z metalem

SJP.pl

Alkoholany (alkoksylany) – organiczne związki chemiczne o wzorze ogólnym ROM (gdzie: R – grupa alkilowa; M – atom metalu). Otrzymuje się je głównie podczas reakcji odpowiedniego alkoholu z metalem (sodem i potasem na zimno, zaś z magnezem i glinem na gorąco) w środowisku bezwodnym. Większość alkoholanów to związki jonowe, choć w niektórych (np. w t-butanolanie glinu) występują wiązania kowalencyjne.

Wikipedia

alkoholatura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. preparat roślinny otrzymywany poprzez wytrawienie świeżego surowca roślinnego etanolem o stężeniu 80–95℃

Wiktionary

Alkoholatura, intrakt (łac. Alcoholaturae, Intracta) – preparat roślinny, otrzymywany poprzez wytrawienie surowego surowca roślinnego etanolem o stężeniu 80–95° (procent objętościowych). Intrakty są podobne do nalewek, różnią się od nich tym, że są sporządzane z surowców świeżych, a nie suszonych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) intrakt

Wiktionary

alkohole

1. związek organiczny charakteryzujący się obecnością jednej lub wielu grup wodorotlenowych w cząsteczce;
2. alkohol etylowy lub napój zawierający ten alkohol, np. piwo

SJP.pl

Wikipedia

alkoholemia

poziom alkoholu w surowicy krwi powyżej normy fizjologicznej

SJP.pl

alkoholiczka

kobieta uzależniona od alkoholu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która cierpi na alkoholizm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja sąsiadka jest alkoholiczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkɔxɔˈlʲit͡ʃka, AS: alkoχolʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholizm m.

:: fm. alkoholik m.

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pijaczka

Wiktionary

alkoholiczny

→ alkoholizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z alkoholikiem lub alkoholizmem, taki jak u alkoholika

(1.2) wywołany alkoholem

Wiktionary

Patrz:
alkoholizm
Powiązane:

rzecz. alkohol mrz., alkoholizowanie n.

Wiktionary

alkoholik

osoba uzależniona od alkoholu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która cierpi na alkoholizm

Wiktionary

Alkoholizm – termin wieloznaczny, w wąskim znaczeniu jest to choroba alkoholowa, czyli uzależnienie od alkoholu etylowego, a w szerokim znaczeniu są to następstwa nadmiernego używania alkoholu, nie tylko zdrowotne, lecz również społeczne (jako patologia – pijaństwo) i inne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój sąsiad jest alkoholikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkɔˈxɔlʲik, AS: alkoχolʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkoholizm m., alkohol m.

:: fż. alkoholiczka ż.

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bibosz, wulg. moczymorda, pot. ochlapus, ochlajtus, ochlaptus, opilec, opój, pijak, pijanica, pijus

Wiktionary

alkoholiza

reakcja podwójnej wymiany między alkoholem a związkiem organicznym, np. estrem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

Wiktionary

Alkoholiza – rodzaj transestryfikacji, reakcja substytucji jednej reszty alkoholowej na inną w estrze typu:

Może być katalizowana kwasem lub zasadą. Jeżeli przeprowadzana jest przez rozpuszczenie estru w docelowym alkoholu, to ma charakter solwolizy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alkohol mrz., alkoza ż.

Wiktionary

alkoholizacja

nasycanie napoju alkoholem

SJP.pl

alkoholizm

uzależnienie od alkoholu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

(1.2) socjol. zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

(1.3) pot. nadmierne, zbyt częste spożywanie alkoholu

Wiktionary

Alkoholizm – termin wieloznaczny, w wąskim znaczeniu jest to choroba alkoholowa, czyli uzależnienie od alkoholu etylowego, a w szerokim znaczeniu są to następstwa nadmiernego używania alkoholu, nie tylko zdrowotne, lecz również społeczne (jako patologia – pijaństwo) i inne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega już w wieku piętnastu lat wpadł w alkoholizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkɔˈxɔlʲism̥, AS: alkoχolʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholik m., alkoholiczka ż., alkoza ż., alkoholizowanie n.

przym. alkoholowy

przysł. alkoholowo

temsłow. alko-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choroba alkoholowa; eufem. choroba filipińska

(1.3) opilstwo, pijaństwo, zaglądanie do kieliszka

Wiktionary

alkoholizować

1. nasycać napój alkoholem;
2. zachęcać do spożywania alkoholu; rozpijać;
3. żartobliwie: alkoholizować się - pić nałogowo alkohol; chlać, tankować

SJP.pl

alkoholizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dodawanie do czegoś alkoholu

(1.2) sprawianie, że ktoś staje się alkoholikiem; zachęcanie do spożywania alkoholu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholizm m., alkoholik m., alkoholiczka ż.

czas. alkoholizować ndk.

przym. alkoholowy, alkoholiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rozpijanie

Wiktionary

alkoholog

specjalista w dziedzinie alkohologii

SJP.pl

alkohologia

Alkohologia, alkoholologia (alkohol + gr. logos ‘nauka’) – dział medycyny zajmujący się badaniem wpływu etanolu (alkoholu etylowego) na organizm, zwłaszcza skutków jego nadmiernego spożywania.

Wikipedia

alkohologiczny

przymiotnik od: alkohologia

SJP.pl

alkoholometr

przyrząd do mierzenia stężenia alkoholu etylowego w roztworach wodnoalkoholowych; alkoholomierz

SJP.pl

Areometr Trallesa – areometr, zwany alkoholomierzem, który podaje zawartość alkoholu w stopniach Trallesa (°Tr), czyli procentach objętościowych (cm³/100 cm³). W alkoholu absolutnym o gęstości d20/4=0,7895 g/cm³ areometr pokazuje 100 °Tr, w wodzie 0 °Tr.

Wikipedia

alkoholometria

zbiór metod mierzenia stężenia alkoholu etylowego w roztworach wodnoalkoholowych

SJP.pl

alkoholomierz

przyrząd do mierzenia stężenia alkoholu etylowego w roztworach wodnoalkoholowych; alkoholometr

SJP.pl

Areometr Trallesa – areometr, zwany alkoholomierzem, który podaje zawartość alkoholu w stopniach Trallesa (°Tr), czyli procentach objętościowych (cm³/100 cm³). W alkoholu absolutnym o gęstości d20/4=0,7895 g/cm³ areometr pokazuje 100 °Tr, w wodzie 0 °Tr.

Wikipedia

alkoholowość

cecha czegoś zawierającego alkohol

SJP.pl

alkoholowy

związany z alkoholem (np. napój alkoholowy, upojenie alkoholowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający alkohol; związany z alkoholem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znów straciłem świadomość na imprezie alkoholowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: alkoχolovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkoza ż., alkoholizm mrz., alkohol m., alkoholik m., alkoholiczka ż., alkoholizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyskokowy, procentowy; monopolowy

Wiktionary

alkoksylowy

grupa alkoksylowa - grupa funkcyjna o ogólnym wzorze -OR lub RO-, gdzie R to dowolna grupa alkilowa

SJP.pl

alkolock

[czytaj: alkolok] urządzenie uniemożliwiające uruchomienie silnika samochodu po wykryciu niedozwolonej dawki alkoholu u kierowcy; alkoblokada, alcolock, alcoblock, alkoblock, alkoblok

SJP.pl

alkomat

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkometr, alkotest, alkotester

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

Wiktionary

Tester trzeźwości – urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu za pomocą tzw. promili [‰]. Zostało wynalezione przez Rollę N. Hargera, lekarza z Indianapolis, który opatentował je w 1958 roku. Popularna nazwa potoczna to alkomat.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) alkotest, tester trzeźwości

Wiktionary

alkomatowy

związany z alkomatem

SJP.pl

alkometr

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkomat, alkotest, alkotester

SJP.pl

alkon

modraszek alkon - motyl z rodziny modraszkowatych, w Polsce pod ochroną

SJP.pl

Alkon – postać w mitologii greckiej. Pochodził z Krety. Był łucznikiem i towarzyszem Herkulesa.

Jego strzały nigdy nie chybiały celu. Trafiał nimi przez pierścień umieszczony na głowie mężczyzny i potrafił rozłupać strzałę na dwie części, przebijając brzeszczot umieszczony jako cel. Kiedy jego syna zaatakował wąż, Alkon przebił gada jedną strzała, jednocześnie nie wyrządzając krzywdy synowi.

Wikipedia

alkopost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wpis, zwykle w medium społecznościowym, napisany pod wpływem alkoholu

Wiktionary

alkor

gwiazda podwójna (druga - Mizar) w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworząca z pozostałymi sześcioma sylwetkę Wielkiego Wozu

SJP.pl

Alkor (80 Ursae Majoris, 80 UMa) – gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest oddalona o około 81 lat świetlnych od Słońca.

Wikipedia

alkoran

święta księga islamu obejmująca: naukę Mahometa, zbiór podstawowych przepisów religijnych i prawnych oraz nakazy moralne muzułmanów; Koran

SJP.pl

alkoreksja

ograniczanie jedzenia, aby móc napić się alkoholu bez obaw o przytycie; drunkoreksja, drankoreksja

SJP.pl

Alkoreksja, drunkoreksja, anoreksja alkoholowa – behawioralne zaburzenie odżywiania polegające na ograniczaniu ilości przyjmowanych pokarmów, celem zwiększenia możliwości spożywania alkoholu bez obawy o zwiększenie przyrostu masy ciała. Termin został wprowadzony po raz pierwszy w 2008 i nie został dotąd formalnie sklasyfikowany jako złożone zaburzenie odżywiania. W 2011 Victoria Osborne z Uniwersytetu Missouri poddała alkoreksję pierwszym badaniom naukowym.

Wikipedia

alkorektyczka

anorektyczka często zastępująca posiłki alkoholem

SJP.pl

alkotest

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkometr, alkomat, alkotester

SJP.pl

alkotester

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkotest, alkometr, alkomat

SJP.pl

alkowa

1. w dawnych domach: wnęka sypialna bez okna przylegająca do pokoju;
2. sekrety, tajemnice dotyczące erotyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. archit. wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; Gloger.

(1.2) mot. sypialna nadbudówka nad szoferką w samochodzie campingowym

(1.3) ogrod. duża wnęka uformowana w żywopłocie dla ustawienia rzeźby lub ławki

Wiktionary

Alkowa (z arabskiego al-qubba, hiszp. alcoba, franc. alcove) – wydzielona część izby, pokoju, najczęściej w formie wnęki bez okien, przeznaczona na sypialnię (w miejscu tym stawiano łóżko).

Alkowa spotykana była w starożytnym Rzymie, w domach arabskich, z Hiszpanii dotarła do Francji w drugiej połowie XVII w. w budowanych pałacach, w pozostałych krajach Europy rozpowszechniła się w XVIII w. W XIX wieku przekształciła się we wnękę sypialną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Całe urządzenie pokoju i alkowy było kosztowne i na pierwszy rzut oka bardzo wykwintne. (E. Orzeszkowa: Bańka mydlana)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈkɔva, AS: alkova

Wiktionary

alkowiany

przymiotnik

(1.1) związany z alkową

(1.2) przen. przest. łóżkowy, seksualny

Wiktionary

alkówka

zdrobnienie od: alkowa

SJP.pl

alkoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. stan upojenia alkoholowego

(1.2) slang. impreza, na której spożywa się duże ilości alkoholu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale wczoraj miałem alkozę, stary…

(1.2) We wtorek byłem na wspaniałej alkozie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholan m., alkoholiza ż., alkoholizm m., alkoholik m., alkoholiczka ż.

czas. alkoholizować

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) melina, melanż

Wiktionary

alkuin

błogosławiony katolicki, filozof, pedagog i teolog (ok. 730-804)

SJP.pl

Alcuin, Alkuin, Alchoin, Alcwin, Ealhwine, Alchwine lub Albinus Flaccus (ur. ok. 730, prawdopodobnie w pobliżu Yorku, zm. 19 maja 804 w Tours) – błogosławiony katolicki, filozof, pedagog, teolog i teoretyk muzyki, uczony mnich anglosaski. Tworzył po łacinie, pisał także utwory poetyckie.

Wikipedia

alkus

potocznie: alkoholik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. alkoholik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalkus, AS: alkus

Wiktionary

all-inclusive

[czytaj: ol inkluz-iw] z angielskiego: zawierający wszystkie koszty (o cenie podróży, wycieczki, pobytu itp.); all inclusive

SJP.pl

alla

na sposób, w stylu, w charakterze, np. alla marcia (w charakterze marsza; marszowo)

SJP.pl

Alla, Ałła – imię żeńskie prawdopodobnie pochodzenia greckiego i wywodzące się od gr. άλλη – „inna”. Używane przede wszystkim w Rosji, na Białorusi i Ukrainie.

Znane osoby o tym imieniu:

- Ałła Horska - ukraińska plastyczka, działaczka pokolenia lat 60, zaangażowana w obronę dysydentów.

- Ałła Kudriawcewa - rosyjska tenisistka

- Ałła Kusznir – izraelska szachistka rosyjskiego pochodzenia

- Ałła Borisowna Pugaczowa - radziecka i rosyjska piosenkarka, kompozytorka, aktorka, autorka tekstów, reżyserka i producentka muzyczna.

- Ałła Krawczuk - ukraińska polonistka, popularyzatorka języka polskiego i językoznawczyni, kierownik Katedry Filologii Polskiej na Uniwersytecie Lwowskim.

Wikipedia

allach

w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Ałłach, Ałłah

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. Bóg w islamie

Wiktionary

Arabskie pojęcia

- Allah – słowo w języku arabskim (i jednocześnie w islamie) oznaczające Boga

Niemieckie miejscowości

- Alach

- Allach – podobóz w obozie koncentracyjnym w Dachau

- Allach – fabryka porcelany

- Allach-Untermenzing

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czyż jest jakiś inny stwórca niż Allach, który zaopatruje was z nieba i z ziemi?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Allah, Bóg

Wiktionary

alladynki

bardzo luźnie damskie spodnie; haremki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. luźne, bufiaste spodnie z obniżonym krokiem i ściągaczami u nogawek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alladynki to spodnie, które przez swój fason skracają sylwetkę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alladyny, haremki, hajdawery, pumpy, sindbady

Wiktionary

allah

w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allach, Ałłach, Ałłah

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. Bóg w islamie;

Wiktionary

Allah (arab. ‏ﷲ‎, Allāh, wym. [aɫˈɫaːh], posłuchaj po arabsku) – w języku arabskim słowo oznaczające abrahamicznego Boga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muzułmańskie wyznanie wiary brzmi: „(Oświadczam, że) nie ma bóstwa prócz Boga (Allaha) i oświadczam, że Mahomet (Muhammad) jest wysłannikiem Boga”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalːax, AS: a•laχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bóg, Allach

Wiktionary

allahabad

Prajagradź (hindi प्रयागराज; ang. Prayagraj; do 2018 roku Allahabad) – miasto w Indiach w stanie Uttar Pradeś, gdzie łączą się rzeki Ganges i Jamuna.

Miasto jest ośrodkiem usługowym (handel, turystyka, finanse) i przemysłowym (branża maszynowa, bawełniana, tytoniowa), węzłem komunikacyjnym na szlaku Delhi-Kolkata. Posiada port lotniczy i uniwersytet założony w 1887. W mieście znajdują się muzea oraz zabytki: kolumna Aśoki i pałac Akbara.

Wikipedia

allan

imię męskie

SJP.pl

- Allan – jedna z form imienia Alan;

- Allan – polski herb szlachecki, pochodzenia brytyjskiego;

- Allan (ur. 1991) – brazylijski piłkarz

- Allan (ur. 1997) – brazylijski piłkarz

Miejscowości

- Allan – miejscowość we Francji;

- Allan – miasto w Kanadzie;

Wikipedia

allanit

minerał z grupy epidotów (minerałów krzemianowych); źródło metali ziem rzadkich i pierwiastków promieniotwórczych np. uranu; ortyt

SJP.pl

Allanit (ortyt) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego bankiera i mineraloga Thomasa Allana (1777–1833), który go odkrył.

Wikipedia

allantoina

pochodna mocznika, substancja krystaliczna słabo rozpuszczalna w wodzie; stosowana do produkcji maści i zasypek; alantoina

SJP.pl

Alantoina, 5-ureidohydantoina – organiczny związek chemiczny z grupy ureidów, heterocykliczna pochodna mocznika. Powstaje z kwasu moczowego u niektórych roślin oraz u większości ssaków (wyjątek stanowią naczelne), u których reakcję tę katalizuje oksydaza moczanowa, a przebiega ona w peroksysomach.

Wikipedia

allantoinowy

związany z allantoiną

SJP.pl

allantois

silnie unaczyniona błona płodowa gadów, ptaków i ssaków, powstająca między owodnią a kosmówką i pełniąca rolę oddechową; omocznia

SJP.pl

Wikipedia

allargando

określenie wykonawcze: zwalniając, coraz wolniej

SJP.pl

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

allatyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;

Wiktionary

Wikipedia

allegramente

określenie wykonawcze: radośnie, wesoło

SJP.pl

allegretto

1. tempo muzyczne umiarkowanie szybkie, szybsze niż andante i wolniejsze niż allegro;
2. utwór muzyczny lub jego część wykonana w tempie allegretto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dość szybko wykonana część utworu

(1.2) muz. utwór wykonany w dość szybkim tempie

przymiotnik

(2.1) muz. szybki, niemal allegro

przysłówek sposobu

(3.1) muz. szybko, niemal allegro

Wiktionary

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. allegro n.

przym. allegro

przysł. allegro

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|allegretto. → wesolutki, ochoczo

uwagi.

zoblistę|allegretto|allegro|allegro assai|allegro con brio|allegro con moto|allegro maestoso|allegro, ma non troppo|allegro moderato.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) алегрето n.; (1.2) алегрето n.; (3.1) алегрето

* niemiecki: (1.1) Allegretto n.; (3.1) allegretto

* ukraiński: (1.1) алегретто n.; (3.1) алегретто

źródła.

== allegretto (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. allegretto (w szybszym tempie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛˈɡrɛtːɔ, AS: a•legre•to

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allegro n.

przym. allegro

przysł. allegro

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. allegro n.

przym. allegro

przysł. allegro

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|allegretto. → wesolutki, ochoczo

uwagi.

zoblistę|allegretto|allegro|allegro assai|allegro con brio|allegro con moto|allegro maestoso|allegro, ma non troppo|allegro moderato.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) алегрето n.; (1.2) алегрето n.; (3.1) алегрето

* niemiecki: (1.1) Allegretto n.; (3.1) allegretto

* ukraiński: (1.1) алегретто n.; (3.1) алегретто

źródła.

== allegretto (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. allegretto (w szybszym tempie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

allegro

1. określenie wykonawcze: wesoło, prędko, żwawo
2. szybki, żwawy (o tempie muzycznym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. szybkie tempo;

(1.2) muz. część utworu wykonana w allegro (1.1)

(1.3) muz. utwór wykonany w allegro (1.1)

(1.4) choreogr. żywy, szybki taniec

przymiotnik

(2.1) muz. szybki

przysłówek

(3.1) muz. wesoło; żywo, szybko

Wiktionary

- allegro – w muzyce oznaczenie tempa; także allegro sonatowe, jedna z form muzycznych

- allegro – element tańca baletowego

- Allegro (Allegro.pl) – polska internetowa platforma handlowa

- Allegro – polska spółka z branży e-commerce z siedzibą w Poznaniu, prowadząca serwis Allegro.pl, Allegro.cz i Allegro.com

- Allegro – darmowa biblioteka do tworzenia gier 2D i 3D

- Allegro – rodzina radioodbiorników polskiej firmy Elektrit z Wilna, produkowana w okresie międzywojennym

Wikipedia

Przykłady

(3.1) Dlaczego grał pan ten fragment adagio? To trzeba zagrać allegro, z werwą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈːɛɡrɔ, AS: a•legro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allegretto n.

przym. allegretto

przysł. allegretto

Wiktionary

allegroholiczka

kobieta zbyt często przeglądająca oferty i robiąca zakupy na internetowej platformie handlowej Allegro

SJP.pl

allegroholik

osoba zbyt często przeglądająca oferty i robiąca zakupy na internetowej platformie handlowej Allegro

SJP.pl

allegroholizm

zbyt częste przeglądanie ofert i robienie zakupów na internetowej platformie handlowej Allegro, traktowane jako objaw choroby

SJP.pl

allegrować

potocznie: korzystać z internetowego serwisu aukcyjnego Allegro

SJP.pl

allegrowicz

[czytaj: alegrowicz] osoba sprzedająca lub kupująca na Allegro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. użytkownik serwisu Allegro.pl, sprzedający lub kupujący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z takim allegrowiczem to można robić interesy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛˈɡrɔvʲit͡ʃ, AS: a•legrovʹič

Wiktionary

Powiązane:

forma żeńska allegrowiczka

Wiktionary

allegrowiczka

[czytaj: alegrowiczka] kobieta sprzedająca lub kupująca na Allegro

SJP.pl

allegrowy

→ Allegro [czytaj: alegrowy]

SJP.pl

allel

w genetyce: jeden z pary (lub większej liczby) genów odpowiedzialnych za tę samą cechę, warunkujących odmienne jej wykształcenie w organizmie; allelomorf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W myśl zasad dziedziczności każde z czworga dzieci odziedziczyło na zasadzie losowej po jednym z alleli od ojca i od matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalːɛl, AS: a•lel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allelopatia ż., allelomorfia ż., allelomorf mrz.

przym. allelopatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) allelomorf

Wiktionary

allelomorf

w genetyce: jeden z pary (lub większej liczby) genów odpowiedzialnych za tę samą cechę, warunkujących odmienne jej wykształcenie w organizmie; allel

SJP.pl

Wikipedia

allelopatia

wzajemne oddziaływanie na siebie roślin poprzez wydzielanie substancji chemicznych pobudzających lub hamujących wzrost i rozwój

SJP.pl

Wikipedia

allelopatyczny

→ allelopatia

SJP.pl

Patrz:
allelopatia

alleluja

chrześcijańskie wezwanie do wiernych o złożenie hołdu Bogu jako wyrazu radości

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) rel. w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; Gloger|Aleluja|aleluja.

Wiktionary

Alleluja (hebr. ‏הַלְלוּיָהּ‎ hallelujah, czy też halelu-Jáh – „wychwalajcie Jahwe”) – biblijna aklamacja, wychwalająca Jahwe i jednocześnie zwrot nawołujący do jego wychwalania. Zwrot ten jest użyty dwadzieścia cztery razy w Starym Testamencie, głównie w Księdze Psalmów oraz cztery razy w greckiej transliteracji w Nowym Testamencie. Po raz pierwszy pojawia się w Psalmie 104:35. Z wyjątkiem Psalmu 135:3 wprowadza i (lub) kończy psalmy, w których się znajduje. W Apokalipsie św. Jana: „Potymem słyszał jakoby głos rzeszy wielkich na niebie: Allelu-Ja! Zbawienie i chwała i moc Bogu naszemu jest” (Ap 19,1 Biblia Wujka 1599), „Potem usłyszałem jak gdyby głos wielkiego tłumu w niebie – mówiących: Alleluja!” (Ap 19,1 Biblia Tysiąclecia 1965). Alleluja stanowi tu wprowadzenie do serii hymnów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie – przez pokolenia. Alleluja.

(1.1) Pan zmartwychwstał i jest z nami. Alleluja, alleluja! Głośmy razem z aniołami. Alleluja, alleluja!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛˈluja, AS: a•lelui ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allilujka ż.

przym. allelujatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hosanna

Wiktionary

allelujatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z okrzykiem radości i triumfu zaczynającym lub kończącym psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne

(1.2) rel. związany z wezwaniem do złożenia hołdu Bogu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W czasie Wigilii Paschalnej śpiewa się na przemian z ludem uroczysty psalm allelujatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛlujaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: a•lelui ̯atyčny

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. alleluja

rzecz. allilujka ż.

Wiktionary

allemande

[czytaj: alMĄD] dawny taniec dworski o umiarkowanym tempie wywodzący się z Niemiec; almanda, almand

SJP.pl

Allemande [almãd] to taniec dworski, pochodzenia niemieckiego, popularny od XVI wieku w Anglii, Francji i Niderlandach. Charakteryzuje się parzystym metrum oraz wolnym tempem. Od XVII wieku uległ stylizacji i wszedł w skład barokowej suity, najbardziej spopularyzowany przez Johanna Sebastiana Bacha. W tradycyjnej suicie Allemande zajmowało pierwsze miejsce – przed Courante, Sarabande i Gigue.

Wikipedia

allen

węglowodór nienasycony, w którym jeden z atomów węgla jest związany z dwoma innymi atomami węgla wiązaniem podwójnym

SJP.pl

Argentyna:

- Allen – miasto w prowincji Río Negro

Stany Zjednoczone:

- Allen – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Lyon

- Allen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Floyd

- Allen – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Wicomico

- Allen – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Hillsdale

- Allen – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Dixon

- Allen – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany

- Allen – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes

- Allen – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bennett

- Allen – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie La Salle

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Miami

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Noble

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Harrison

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Polk

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Warren

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Jewell

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Kingman

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Hillsdale

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Worth

- Allen (ang. Allen Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Darke

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hancock

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ottawa

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Union

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northampton

- Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Beadle

- hrabstwo Allen (ang. Allen County) – w stanie Indiana

- hrabstwo Allen (ang. Allen County) – w stanie Kansas

- hrabstwo Allen (ang. Allen County) – w stanie Kentucky

- hrabstwo Allen (ang. Allen County) – w stanie Ohio

- parafia Allen (ang. Allen Parish) – w stanie Luizjana

Wikipedia

allende

[czytaj: aJENde] nazwisko

SJP.pl

- Allende – meteoryt kamienny, który spadł w 1969 w Meksyku

- Allende – miasto w Meksyku w stanie Coahuila

Osoby o nazwiskiem Allende:

- Barbara Allende (1957–2022) – hiszpańska fotografka

- Graciela Allende (ur. 1994) – argentyńska siatkarka

- Ignacio Allende (1769–1811) – meksykański wojskowy i przywódca niepodległościowy

- Isabel Allende (ur. 1942) – chilijska pisarka

- Laura Allende Gossens (1911–1981) – chilijska polityk

- Marcelo Allende (ur. 1999) – chilijski piłkarz

- Pedro Humberto Allende (1885–1959) – chilijski kompozytor

- Ramón Allende Padín (1845–1884) – chilijski lekarz i polityk

- Salvador Allende Castro (1871–1932) – chilijski adwokat i polityk

- Salvador Allende (1908–1973) – chilijski polityk

Wikipedia

allenowski

taki jak u Woody'ego Allena, charakterystyczny dla filmów Woody'ego Allena

SJP.pl

allentando

określenie wykonawcze: zwalniając

SJP.pl

allianz

[czytaj: aljanc] europejska firma ubezpieczeniowa

SJP.pl

Wikipedia

allicyna

pochodna aminokwasu alliny należąca do fitoncydów; występuje w czosnku i cebuli, ma działanie bakteriobójcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, wzór chemiczny|C6H10OS2.

Wiktionary

Allicyna – siarkoorganiczny związek chemiczny, fitoncyd o charakterystycznym zapachu. Powstaje po uszkodzeniu tkanki cebuli, czosnku i niektórych innych roślin jako produkt (mieszanina racemiczna) przekształcenia alliiny pod wpływem enzymu alliinazy poprzez pośredni kwas allilosulfenowy.

Wikipedia

alliina

związek chemiczny uznawany za prekursora zapachu i smaku czosnku

SJP.pl

Alliina – siarkoorganiczny związek chemiczny z grupy tioaminokwasów – sulfotlenek S-alkilocysteiny (allilowa pochodna cysteiny). Jest aminokwasem zawierającym siarkę.

Wikipedia

allil

w chemii: jednowartościowy rodnik nienasycony, pochodzący z węglowodoru nienasyconego propenu

SJP.pl

Grupa allilowa, allil, prop-2-en-1-yl – jednowartościowa grupa organiczna wywodząca się z propenu o wzorze −CH
2CH=CH
2. Występuje w związkach nienasyconych jak np. alkohol allilowy i eugenol.

Wikipedia

allilowy

związany z allilem, dotyczący allilu

SJP.pl

allilujka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna piosenka religijna, rodzaj wielkanocnej kolędy

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. alleluja

przym. allelujatyczny

Wiktionary

alloantygen

Alloantygen, antygen allogeniczny – antygen pochodzący od innego osobnika tego samego gatunku. Takie antygeny cechują się wysoką immunogennością i są przyczyną odrzucania przeszczepów, jeśli dany antygen jest różnie zbudowany u dawcy i biorcy. Najsilniejszymi alloantygenami są: antygeny grup krwi oraz antygeny głównego układu zgodności tkankowej.

Wikipedia

allobar

postać pierwiastka o innym składzie izotopowym, ciężarze atomowym niż naturalny

SJP.pl

allobarbital

związek organiczny o działaniu uspokajającym i nasennym, stosowany w bezsenności, nerwicach i stanach lękowych; dial; dwuallyl

SJP.pl

Allobarbital (dial, dwuallyl) – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu barbiturowego o profilu działania zależnym od dawki – uspokajającym lub nasennym i średnim czasie działania. Zsyntetyzowany w roku 1912 przez Ernesta Preiswerka i Ernesta Grethera. Dawniej posiadał zastosowanie jako lek uspokajający, nasenny oraz przeciwdrgawkowy. Samodzielnie jest obecnie praktycznie nie stosowany.

Wikipedia

allobrogowie

starożytne plemię celtyckie

SJP.pl

Allobrogowie – starożytne plemię celtyckie zamieszkujące kiedyś tereny między Rodanem, Izerą, Jeziorem Lemańskim i Alpami Graickimi (Alpes Graiae). Główne ośrodki to Vienna Allobbrogum (ob. Vienne), Genava (ob. Genewa) i Cularo (ob. Grenoble).

Wikipedia

allocentryzm

atrybut osobowości powiązany z kolektywizmem, w którym ludzie skupiają uwagę i działania na innych osobach, a nie na sobie; alocentryzm

SJP.pl

allochoria

rozprzestrzenianie diaspor (np. zarodników, nasion, owoców) z udziałem czynników zewnętrznych, np. wody, wiatru, zwierząt lub człowieka; alochoria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rozprzestrzenianie diaspor przy pomocy czynników zewnętrznych;

Wiktionary

Allochoria, alochoria, obcosiewność – rozprzestrzenianie diaspor roślin przy pomocy czynników zewnętrznych.

W zależności od czynnika przenoszącego diaspory wyróżnione zostały typy allochorii:

- Anemochoria, gdy czynnikiem przenoszącym jest wiatr i określane jest jako:

- chameochoria dla diaspor wleczonych przez wiatr po powierzchni gleby,

- meteochoria dla diaspor unoszonych w powietrzu,

- boleochoria dla diaspor porywanych przez wiatr, a następnie przenoszonych przez inny czynnik.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyróżniamy różne typy allochorii, w zależności od czynnika przenoszącego diaspory.

Wiktionary

Powiązane:

przym. allochoryczny

przysł. allochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. alochoria, obcosiewność

Wiktionary

allochorycznie

przysłówek sposobu

(1.1) bot. na sposób allochoryczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allochoria ż.

przym. allochoryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. obcosiewnie

Wiktionary

allochoryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do allochorii, związany z allochorią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Analogicznie jak to jest w przypadku nasion, wyróżnia się diaspory rozprzestrzeniające się samoczynnie (autochoryczne), jak i rozsiewane biernie (allochoryczne).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allochoria ż.

przysł. allochorycznie

Wiktionary

allochromatyczny

→ allochromatyzm; alochromatyczny

SJP.pl

allochton

w socjologii: osoba niebędąca rdzennym mieszkańcem danego obszaru; alochton

SJP.pl

Allochton - masy skalne przemieszczone poziomo na dużą odległość od miejsca swego powstania, i oderwane od swoich korzeni.

W praktyce pojęcie to dotyczy płaszczowiny, ale stosuje się je również w przypadku, gdy poszczególnych płaszczowin nie można wyróżnić, lub tam, gdzie występują w stanie szczątkowym.

Wikipedia

allochtoniczny

będący allochtonem, składający się z allochtonów (np. ludność allochtoniczna, skały allochtoniczne); alochtoniczny

SJP.pl

allochtonizm

nienależenie do rdzennej ludności jakiegoś obszaru

SJP.pl

allodynia

reagowanie bólem na bodźce niewywołujące takich doznań u zdrowych ludzi

SJP.pl

Allodynia (gr. ἄλλος allos "inny", ὀδύνη odynē "ból") – termin medyczny służący do określenia sytuacji, gdy pacjent ma nieprzyjemne doznania (np. uczucie bólu, pieczenia, parzenia), na skutek oddziaływania bodźca, który u zdrowych ludzi nie wywołuje bólu. Allodynia jest wynikiem uszkodzenia układu nerwowego, na przykład w przebiegu neuropatii autonomicznej w cukrzycy.

Wikipedia

allofan

pozornie bezpostaciowa mieszanina różnych minerałów ilastych; alofan

SJP.pl

allofon

głoska różniąca się od innej głoski tylko cechą fonetyczną, a nie funkcją; wariant fonetyczny fonemu; alofon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wariant fonemu, inaczej: allofony to głoski reprezentujące ten sam fonem mówiącego

Wiktionary

Alofon (allofon, z gr. ἄλλος állos „inny” i φωνή phōnē „dźwięk”) – realizacja fonemu zawierająca oprócz cech fonologicznie relewantnych również szereg cech nierelewantnych w zależności od pozycji głoski (w stosunku do innych) i mówiącego . Przykładowo w języku polskim [ɲ̟] i [j̃] są alofonami fonemu /ɲ/. Dźwięk [j̃] pojawia się na przykład w wyrazie państwo ([ˈpäj̃s̪t̪fɔ]), gdyż fonem /ɲ/ przed spółgłoskami szczelinowymi realizowany jest jako [j̃] (tzw. rozsunięcie artykulacyjne). W innych kontekstach fonetycznych, na przykład w wyrazie sanie ([ˈs̪äɲ̟ɛ]) będzie on realizowany jako [ɲ̟].. Alofony zapisywane są w transkrypcji fonetycznej, nie są zapisywane w transkrypcji fonologicznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alˈːɔfɔ̃n, AS: a•lofõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alofon

Wiktionary

allogamia

właściwość roślin polegająca na zapylaniu się kwiatu pyłkiem pochodzącym z innego kwiatu; alogamia, obcopylność

SJP.pl

Zapylenie krzyżowe (ksenogamia, allogamia) – rodzaj zapylenia, podczas którego pyłek dostający się na słupek pochodzi z pręcików kwiatu tego samego gatunku rośliny, ale znajdującego się na innej roślinie. W ten sposób uzyskuje się osobniki potomne o zróżnicowanym składzie genetycznym.

Wikipedia

allogamiczny

o roślinach: zapylany pyłkiem pochodzącym z innych kwiatów (np. krzewy allogamiczne); alogamiczny, obcopylny

SJP.pl

allogeneza

rozwój gatunków; alogeneza

SJP.pl

allogeniczny

składniki allogeniczne - podstawowe składniki okruchowych skał osadowych; składniki alogeniczne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powstały poza miejscem swego występowania

Wiktionary

allograf

graficzna odmiana litery; alograf

SJP.pl

allograficzny

→ allograf; alograficzny

SJP.pl

allometria

zjawisko nierównomiernego rozwoju danego narządu w stosunku do innych organów lub całego ciała, powodujące zmianę proporcji ciała; alometria

SJP.pl

Allometria – wada rozwojowa, spowodowana wyprzedzeniem lub nienadążaniem rozwoju konkretnego narządu za rozwojem reszty ciała, prowadząca niekiedy do zmiany proporcji ciała.

Wikipedia

allometryczny

→ allometria; alometryczny

SJP.pl

allomnezja

Allomnezja – zaburzenie jakościowe pamięci długotrwałej (rodzaj paramnezji) w zakresie niewłaściwego umiejscowienia ich w czasie lub przez przyporządkowanie im zupełnie innych emocji niż pojawiające się pierwotnie we wspominanej sytuacji.

Wikipedia

allomorf

w językoznawstwie: funkcjonalnie obojętny wariant morfemu; alomorf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wariant morfemu

Wiktionary

Allomorfy – morfy odpowiadające jednemu morfemowi, inaczej: są to warianty jednego morfemu.

Zbiory allomorfów jednego morfemu nie przecinają się. Wszystkie warianty danego morfemu charakteryzują się zespołem niezmiennych cech (tzw. inwariantem) odróżniających ten morfem od innych morfemów danego języka. Np. za allomorfy morfemu „pies” uznamy: ps-, pies-.

Allomorfem są również formy oboczne niektórych przyimków, np. dość – dosyć, przez – przeze.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) morfem

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Allomorph (n.)

* węgierski: (1.1) allomorf

źródła.

== allomorf (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. allomorf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈːɔ̃mɔrf, AS: a•lõmorf

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Allomorph (n.)

* węgierski: (1.1) allomorf

źródła.

== allomorf (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. allomorf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) morfem

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Allomorph (n.)

* węgierski: (1.1) allomorf

źródła.

== allomorf (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. allomorf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

allonge

[czytaj: aLĄŻ] dodatek do czeku lub weksla na dodatkowe informacje; alonżka, alonż, przedłużka

SJP.pl

allonim

pseudonim literacki będący nazwiskiem innej osoby, zwykle żyjącej współcześnie z osobą używającą tego pseudonimu; alonim

SJP.pl

Allonim (gr. állos = inny + ónyma = imię) – rodzaj pseudonimu literackiego. Polega na podpisaniu się przez pisarza nazwiskiem innej, żyjącej w tym samym czasie osoby. Allonimy były stosowane w starożytnej Grecji, gdzie często przypisywano swoje dzieła wybitniejszym artystom.

Przykładem użycia allonimu jest opublikowanie poematu Przedświt przez Zygmunta Krasińskiego pod nazwiskiem przyjaciela, poety i wydawcy - Konstantego Gaszyńskiego, co sam autor sugeruje w dedykacji.

Wikipedia

allopata

alopata;
1. lekarz stosujący allopatię;
2. zwolennik allopatii

SJP.pl

allopatia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu środków wywołujących w organizmie chorego objawy przeciwne objawom choroby; alopatia

SJP.pl

allopatka

alopatka;
1. lekarka stosująca alopatię;
2. zwolenniczka alopatii

SJP.pl

allopatryczność

Allopatryczność – zjawisko polegające na występowaniu populacji lub spokrewnionych gatunków na wzajemnie wykluczających się obszarach geograficznych, np. różnych kontynentach. Między populacjami allopatrycznymi występuje bardzo słaba wymiana genów (o ile w ogóle zachodzi), co prowadzi często do specjacji.

Wikipedia

allopatyczny

→ allopatia; alopatyczny

SJP.pl

alloplastyka

Wikipedia

alloploid

organizm zawierający w jądrach komórek somatycznych więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zespoły chromosomów; aloploid

SJP.pl

Alloploidy, allopoliploidy – organizmy poliploidalne (poliploidy), powstałe poprzez skrzyżowanie dwóch, pochodzących od różnych gatunków, gamet rodzicielskich, w których nie doszło do podziału redukcyjnego (mejozy) lub pochodziły one od gatunków poliploidalnych o parzystej ploidii. Ich genotyp zawiera więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zestawy chromosomów, pochodzące od obu gatunków rodzicielskich (n_1 + n_2, gdzie n_1 i n_2 to genomy należące do dwóch różnych gatunków). Zwykle chromosomy pochodzące od różnych gatunków rodzicielskich są dostatecznie odmienne, by w czasie mejozy łączyły się w pary te należące do jednego gatunku. W efekcie w trakcie tego procesu następuje normalna segregacja par – powstają biwalenty – koniugujące pary, a nie kwartety chromosomów. W efekcie allopoliploidy (zwłaszcza u roślin) wykazują się często normalną płodnością w odróżnieniu od autoploidów. Allopoliploidy zwierzęce są zazwyczaj niepłodne, podobnie jak poliploidy o nieparzystej ploidalności.

Wikipedia

alloploidalność

połączenie się genomów różnych gatunków; aloploidalność

SJP.pl

Alloploidy, allopoliploidy – organizmy poliploidalne (poliploidy), powstałe poprzez skrzyżowanie dwóch, pochodzących od różnych gatunków, gamet rodzicielskich, w których nie doszło do podziału redukcyjnego (mejozy) lub pochodziły one od gatunków poliploidalnych o parzystej ploidii. Ich genotyp zawiera więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zestawy chromosomów, pochodzące od obu gatunków rodzicielskich (n_1 + n_2, gdzie n_1 i n_2 to genomy należące do dwóch różnych gatunków). Zwykle chromosomy pochodzące od różnych gatunków rodzicielskich są dostatecznie odmienne, by w czasie mejozy łączyły się w pary te należące do jednego gatunku. W efekcie w trakcie tego procesu następuje normalna segregacja par – powstają biwalenty – koniugujące pary, a nie kwartety chromosomów. W efekcie allopoliploidy (zwłaszcza u roślin) wykazują się często normalną płodnością w odróżnieniu od autoploidów. Allopoliploidy zwierzęce są zazwyczaj niepłodne, podobnie jak poliploidy o nieparzystej ploidalności.

Wikipedia

allopoliploid

Alloploidy, allopoliploidy – organizmy poliploidalne (poliploidy), powstałe poprzez skrzyżowanie dwóch, pochodzących od różnych gatunków, gamet rodzicielskich, w których nie doszło do podziału redukcyjnego (mejozy) lub pochodziły one od gatunków poliploidalnych o parzystej ploidii. Ich genotyp zawiera więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zestawy chromosomów, pochodzące od obu gatunków rodzicielskich (n_1 + n_2, gdzie n_1 i n_2 to genomy należące do dwóch różnych gatunków). Zwykle chromosomy pochodzące od różnych gatunków rodzicielskich są dostatecznie odmienne, by w czasie mejozy łączyły się w pary te należące do jednego gatunku. W efekcie w trakcie tego procesu następuje normalna segregacja par – powstają biwalenty – koniugujące pary, a nie kwartety chromosomów. W efekcie allopoliploidy (zwłaszcza u roślin) wykazują się często normalną płodnością w odróżnieniu od autoploidów. Allopoliploidy zwierzęce są zazwyczaj niepłodne, podobnie jak poliploidy o nieparzystej ploidalności.

Wikipedia

allopurinol

związek chemiczny zmniejszający wytwarzanie kwasu moczowego w organizmie; allopurynol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. med. lek, inhibitor oksydazy ksantynowej;

Wiktionary

Allopurynol, allopurinol (łac. allopurinolum) – organiczny związek chemiczny, izomer hipoksantyny. Stosowany jako lek. Jest inhibitorem oksydazy ksantynowej, zmniejsza wytwarzanie ksantyn i kwasu moczowego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje lek|D=allopurinolu|B=allopurinol|N=allopurinolem.

synonimy.

(1.1) allopurynol

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allopurinol

* niemiecki: (1.1) Allopurinol

* rosyjski: (1.1) аллопуринол m.

* węgierski: (1.1) allopurinol

* włoski: (1.1) allopurinolo m.

źródła.

== allopurinol (język angielski.) ==

thumb|allopurinol (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) farm. allopurinol

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl, AS: a•lopurʹĩnol

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) allopurynol

Wiktionary

allopurynol

związek chemiczny zmniejszający wytwarzanie kwasu moczowego w organizmie; allopurinol

SJP.pl

Allopurynol, allopurinol (łac. allopurinolum) – organiczny związek chemiczny, izomer hipoksantyny. Stosowany jako lek. Jest inhibitorem oksydazy ksantynowej, zmniejsza wytwarzanie ksantyn i kwasu moczowego.

Wikipedia

alloseksualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. neol. rzad. odczuwanie pociągu seksualnego

Wiktionary

Alloseksualność, alloseksualizm (także: zedseksualność, zedseksualizm) – termin oznaczający przeciwieństwo aseksualności, oznaczający regularne odczuwanie pociągu seksualnego. Nie określa on, w stosunku do kogo jednostka odczuwa pociąg – sygnalizuje jedynie jego odczuwanie. Analogicznym zjawiskiem do alloseksualności, lecz dotyczącym pociągu romantycznego, jest alloromantyczność (alloromantyzm).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alloseksualista mos., alloseksualistka ż., alloseksualność ż.

przym. alloseskualny

Wiktionary

allosom

chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; alosom, heterosom, heterochromosom

SJP.pl

Chromosomy płci, heterochromosomy, allosomy – chromosomy determinujące płeć u rozdzielnopłciowych organizmów eukariotycznych. Płeć osobnika determinuje ich obecność lub ich liczba w stosunku do liczby autosomów.

U człowieka występują 22 pary chromosomów autosomalnych i jedna para chromosomów płci, która odpowiada za determinację płci. Łącznie kariotyp człowieka tworzą 23 pary chromosomów. Osobnik posiadający chromosomy XX jest płci żeńskiej, natomiast osobnik z jednym chromosomem X i jednym chromosomem Y – będzie płci męskiej.X jest większy od Y i zawiera więcej genów. Y zawiera gen SRY determinujący płeć męską. Płeć determinowana jest zatem przez chromosom otrzymany od ojca. W tej sytuacji samce są płcią heterogametyczną, bo mogą wytwarzać dwa rodzaje gamet, a samice płcią homogametyczną. Gen SRY powoduje tworzenie się jąder, a one testosteronu, który z kolei warunkuje drugorzędowe cechy płciowe: prącie, nasieniowody i inne.

Wikipedia

allosomowy

związany z allosomem, dotyczący allosomu

SJP.pl

allotransplantacja

przeszczepianie narządów, tkanek lub ich części pochodzących od tego samego osobnika; homotransplantacja, alotransplantacja

SJP.pl

Allotransplantacja, alotransplantacja (gr. ἄλλος allos, inny) – przeszczepienie narządu, komórek lub tkanek pochodzących od innego przedstawiciela tego samego gatunku (najczęściej o podobnym genotypie).

Przykładem allotransplantacji jest przeszczepienie narządu w obrębie rodzeństwa niebędącego bliźniakami jednojajowymi.

Wikipedia

allotropia

występowanie tego samego pierwiastka w odmianach różniących się od siebie budową wewnętrzną; alotropia, polimorfizm

SJP.pl

allotropijny

→ allotropia; allotropowy, alotropowy, alotropijny

SJP.pl

allotropowy

→ allotropia; allotropijny, alotropowy, alotropijny

SJP.pl

allotyp

antygen swoisty dla każdego organizmu; u człowieka jest ich 27

SJP.pl

Allotyp (gr. ἄλλος „inny”) – różnice antygenowe immunoglobulin u osobników tego samego gatunku zdeterminowane przez allel kodujący stałą część łańcucha immunoglobulin.

Allotypy są ważne w powikłaniach po przetaczaniu krwi oraz w badaniach sądowolekarskich (na przykład przy dochodzeniu ojcostwa). U człowieka wykazano 27 allotypów.

Wikipedia

allozaur

dwunożny karnozaur z okresu jurajskiego; alosaur; alozaur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Allosaurus|ref=tak., rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;

Wiktionary

Allozaur (Allosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny allozaurów (Allosauridae) należącej do karnozaurów (Carnosauria). żyjącego w późnej jurze, 155–145 mln lat temu. Nazwa Allosaurus, oznaczająca „inny jaszczur”, pochodzi od greckich słów αλλος/allos („inny”, „dziwny”) oraz σαυρος/sauros („jaszczur”). Pierwsze szczątki z pewnością należące do przedstawicieli tego rodzaju zostały opisane w 1877 roku przez Othniela Charlesa Marsha. Jako jeden z pierwszych dobrze poznanych teropodów przez długi czas wzbudzał zainteresowanie kręgów pozapaleontologicznych i był dinozaurem często pojawiającym się w filmach fabularnych i dokumentalnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mamusiu, kup tę figurkę allozaura, właśnie brakuje mi do kolekcji.

Wiktionary

allport

Allport może odnosić się do:

Wikipedia

allure

[czytaj: aLÜR] dawniej: sposób zachowania się, wygląd

SJP.pl

Wikipedia

alma

Geografia

Belgia

- Almå – walońska nazwa miejscowości Halma

Izrael

- Alma – moszaw

Kanada

- Alma – miasto w prowincji Quebec

Wikipedia

almanach

zbiór informacji różnego rodzaju; rocznik, który zawiera dane, artykuły z określonej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj publikacji;

(1.2) stpol. kalendarz

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jest on także wydawcą pofestiwalowych almanachów, w których zamieszczane są literackie próbki uczestników imprezy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈmãnax, AS: almãnaχ

Wiktionary

Powiązane:

przym. almanachowy

Wiktionary

almanachowy

związany z almanachem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z almanachem; taki jak w almanachach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. almanach m.

Wiktionary

almand

dawny taniec dworski o umiarkowanym tempie wywodzący się z Niemiec; almanda, allemande

SJP.pl

almanda

dawny taniec dworski o umiarkowanym tempie wywodzący się z Niemiec; almand, allemande

SJP.pl

almandyn

1.minerał z grupy granatów, kamień półszlachetny wykorzystywany w jubilerstwie; jego ciemnoczerwona odmiana nazywana jest karbunkułem;
2.fioletowa odmiana spinelu rubinowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe_3Al_2(SiO_4)3

Wiktionary

Almandyn – minerał z grupy granatu, z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od Alabanda, starożytnego miasta w Turcji, skąd został po raz pierwszy opisany i gdzie szlifowano najpiękniejsze okazy tych kamieni.

Jest uznawany za oficjalny minerał stanowy Connecticut.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był to klejnot prosty w zamyśle, a przez to niesłychanie elegancki, złota plecionka o kształcie zbliżonym do trójkąta, zdobiona emalią, wysokości 11,5 cm, wysadzana opalami i czerwonawymi almandynami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. almandynowy

Wiktionary

almanzor

najwyższa góra łańcucha Sierra de Gredos w Hiszpanii

SJP.pl

Abu Aamir Muhammad Ibn Abdullah Ibn Abi Aamir, Al-Hadżib Al-Mansur, w Europie znany jako Almanzor, أبو عامر محمد بن عبد الله بن أبي عامر الحاجب المنصور (ur. ok. 938, zm. 8 sierpnia 1002) – faktyczny władca Al-Andalus w drugiej połowie X wieku. Za jego rządów, muzułmańska Hiszpania przeżyła swój złoty wiek.

Wikipedia

almaria

w starożytności i średniowieczu: schowek w murze, szafa lub skrzynia do przechowywania broni i innych cennych przedmiotów: książek, dokumentów itp.; armaria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. mebel do przechowywania szat lub sprzętów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. armaria; stpol. almaryja, almarya, olmarya, wolmarya; gw-pl|Górny Śląsk|almaryja, almaryjo, odmaryj.

Wiktionary

almarya

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. mebel do przechowywania sukien

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. stpol. olmarya, wolmarya

Wiktionary

almaryja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. mebel do przechowywania szat lub sprzętów

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. szafka kuchenna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. almaria, armaria; stpol. almarya, olmarya, wolmarya; gw-pl|Górny Śląsk|almaryjo, odmaryj.

(1.2) war. gw-pl|Górny Śląsk|almaryjo, odmaryj, olmaryj, olmaryja, olmaryjo.

Wiktionary

almaryjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szrank

Wiktionary

almawiwa

męski płaszcz o kroju kolistym, bez rękawów; peleryna

SJP.pl

almeja

hinduska tancerka kultowa, pełniąca służbę przy świątyni Buddy; bajadera

SJP.pl

almemar

podwyższenie na środku bóżnicy (podium z pulpitem); almemor; bima

SJP.pl

almemor

podwyższenie na środku bóżnicy (podium z pulpitem); bima; almemar

SJP.pl

almera

samochód typu Nissan Almera

SJP.pl

almeria

Almería (wym. /almeˈɾia/) – miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja, stolica prowincji Almería, 411 km od Madrytu. Liczy 194 203 mieszkańców (2015) i posiada 296,32 km² powierzchni. Obecna nazwa pochodzi od arabskiego słowa Al-Mariyya, oznaczającego wieżę obserwacyjną.

Wikipedia

almerski

przymiotnik od: Almeria (miasto w Hiszpanii)

SJP.pl

almik

niewielki ssak owadożerny; myszoryjek

SJP.pl

Almik (Solenodon) – rodzaj ssaków z rodziny almikowatych (Solenodontidae).

Wikipedia

almikowate

o cechach almikowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Wikipedia

almikowaty

o cechach almikowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

almodóvar

nazwisko

SJP.pl

- Almodôvar, miejscowość i gmina w Portugalii

- Almodóvar del Campo, miejscowość w Hiszpanii

- Pedro Almodóvar, hiszpański reżyser

Wikipedia

almorawidzi

dynastia berberska

SJP.pl

Almorawidzi (arab. المرابطون al-Murabitun) – ruch religijny, później dynastia berberyjska z Sahary. Nazwa al-Murabitun oznacza mieszkańcy klasztoru (ribat – klasztor).

Wikipedia

almucja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kraw. futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne

Wiktionary

Almucja (in.almuzja) – część składowa uroczystego ubioru kanoników niektórych katedr i kolegiat; pierwotnie nakrycie głowy zbliżone do kaptura; od XIV element ten przekształcił się w pelerynkę z kapturem wykonanym z futra. W końcu przybrała formę futrzanego pasa, noszonego z lewego ramienia, jako znak godności kanonicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawne almucje okrywały głowę i plecy.

Wiktionary

almugowy

drzewo almugowe - wiecznie zielone drzewo z rzędu sandałowców; drzewo sandałowe, sandałowiec

SJP.pl

almukantar

okrąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu; almukantarat

SJP.pl

Almukantarat – koło małe na sferze niebieskiej, którego płaszczyzna jest równoległa do płaszczyzny horyzontu astronomicznego. Almukantaraty przechodzą przez punkty o stałej wysokości nad horyzontem. Występują w horyzontalnym układzie współrzędnych.

Wikipedia

almukantarat

okrąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu; almukantar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;

Wiktionary

Almukantarat – koło małe na sferze niebieskiej, którego płaszczyzna jest równoległa do płaszczyzny horyzontu astronomicznego. Almukantaraty przechodzą przez punkty o stałej wysokości nad horyzontem. Występują w horyzontalnym układzie współrzędnych.

Wikipedia

alni

stop lub spiek proszków aluminium, niklu, kobaltu z żelazem i domieszką miedzi; alniko, alnico

SJP.pl

Wikipedia

alnico

[czytaj: alniko] stop lub spiek proszków aluminium, niklu, kobaltu z żelazem i domieszką miedzi; alniko, alni

SJP.pl

Wikipedia

alniko

stop lub spiek proszków aluminium, niklu, kobaltu z żelazem i domieszką miedzi; alni, alnico

SJP.pl

Wikipedia

alocentryzm

atrybut osobowości powiązany z kolektywizmem, w którym ludzie skupiają uwagę i działania na innych osobach, a nie na sobie; allocentryzm

SJP.pl

alochoria

rozprzestrzenianie diaspor (np. zarodników, nasion, owoców) z udziałem czynników zewnętrznych, np. wody, wiatru, zwierząt lub człowieka; allochoria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rozprzestrzenianie diaspor przy pomocy czynników zewnętrznych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. allochoria, obcosiewność

Wiktionary

alochromatyczny

→ alochromatyzm; allochromatyczny

SJP.pl

alochton

w socjologii: osoba niebędąca rdzennym mieszkańcem danego obszaru; allochton

SJP.pl

alochtoniczny

będący alochtonem, składający się z alochtonów (np. ludność alochtoniczna, skały alochtoniczne); allochtoniczny

SJP.pl

alod

w ustroju feudalnym: ziemia wolna od lenna; alodium

SJP.pl

alodia

w ustroju feudalnym: ziemia wolna od lenna; alod

SJP.pl

Termin Alodia może oznaczać m.in.:

- Alodia, chrześcijańskie państwo w Nubii

- Alodia, imię żeńskie pochodzenia frankońskiego

Wikipedia

alodialny

dotyczący alodium, dziedziczny, a nie lenny

SJP.pl

alodium

w ustroju feudalnym: ziemia wolna od lenna; alod

SJP.pl

Alodium (łac. allodium) – funkcjonująca w średniowiecznym systemie prawa feudalnego forma własności nieruchomości. Była to ziemia stanowiąca nieograniczoną własność, wolną od zobowiązań i ciężarów feudalnych, czym różniła się od lenna. Nazywana również własnością bezwarunkową oraz własnością dziedziczną.

Wikipedia

alodynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. wytwarzanie warstwy fosforanów na powierzchni przedmiotów z aluminium, poprzez zanurzanie ich w wodnym roztworze zawierającym tlenek chromu, kwas ortofosforowy i fluorek sodu;

Wiktionary

Alodynowanie jest procesem powierzchniowej obróbki aluminium, polegającym na wytworzeniu na powierzchni metalu warstwy tlenku glinu. W przeciwieństwie do procesu anodowania aluminium, przy alodynowaniu nie używa się prądu.Obróbka polega na zanurzeniu przedmiotu kolejno w kąpieli utleniającej, a następnie w kąpieli uszczelniającej. W efekcie powstaje żółtozielona powłoka tlenkowa.

Wikipedia

Powiązane:

czas. alodynować

Wiktionary

aloe

wysuszony sok z liści różnych gatunków aloesu, działający przeczyszczająco; alona

SJP.pl

Aloes (Aloe L.) – rodzaj jednoliściennych sukulentów liściowych. Liczy ok. 590 gatunków (różnice zależą od ujęcia systematycznego taksonów). Należą do niego formy drzewiaste, krzewiaste, byliny, niekiedy liany. Zasięg występowania roślin z tego rodzaju obejmuje Półwysep Arabski, Afrykę i Madagaskar. Gatunkiem typowym jest Aloe perfoliata L.

W Polsce uprawia się go w doniczkach.

Wikipedia

aloes

bylina z rodziny liliowatych o mięsistych liściach zakończonych kolcami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aloë|L.|ref=tak., rodzaj sukulentów liściowych;

(1.2) farm. wyciąg z aloesu (1.1)

Wiktionary

Aloes (Aloe L.) – rodzaj jednoliściennych sukulentów liściowych. Liczy ok. 590 gatunków (różnice zależą od ujęcia systematycznego taksonów). Należą do niego formy drzewiaste, krzewiaste, byliny, niekiedy liany. Zasięg występowania roślin z tego rodzaju obejmuje Półwysep Arabski, Afrykę i Madagaskar. Gatunkiem typowym jest Aloe perfoliata L.

W Polsce uprawia się go w doniczkach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był to ozdobny ogródek, w którym hodowano aloesy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔɛs, AS: aloes

Wiktionary

Powiązane:

przym. aloesowy

Wiktionary

aloesna

roślina z rodziny liliowatych, o mięsistych, tworzących różyczki liściach, często pokrytych brodawkami

SJP.pl

aloesowaty

osoka aloesowata - roślina z żabiściekowatych, o dużych białych kwiatach, rosnąca w wodach słodkich Eurazji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny aloesowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aloesowate nmos.

Wiktionary

aloesowo-ziołowy

zrobiony z aloesu i ziół, zawierający aloes i zioła (np. napój aloesowo-ziołowy)

SJP.pl

aloesowy

przymiotnik od: aloes

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący aloesu, zrobiony z aloesu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔɛˈsɔvɨ, AS: aloesovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aloes m.

Wiktionary

alofan

pozornie bezpostaciowa mieszanina różnych minerałów ilastych; allofan

SJP.pl

alofi

stolica Niue

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Niue;

Wiktionary

Alofi – stolica Niue, państwa stowarzyszonego z Nową Zelandią. Miasto położone jest na zachodnim wybrzeżu wyspy Niue, nad zatoką Alofi, w miejscu, gdzie znajduje się jedyna przerwa w rafie koralowej otaczającej wyspę. Alofi w 2006 roku liczyło 627 mieszkańców. Alofi jest drugą najmniejszą stolicą na świecie, pod względem liczby ludności (zaraz po Ngerulmud, stolicy Palau).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Alofi|Ms=Alofi.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alofijczyk mos., alofijka ż.

przym. alofijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Alofi (język szwedzki.) ==

thumb|Alofi (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Alofi

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔfʲi, AS: alofʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alofijczyk mos., alofijka ż.

przym. alofijski

Wiktionary

alofijczyk

mieszkaniec Alofi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alofi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈfʲijt͡ʃɨk, AS: alofʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alofi n.

:: fż. alofijka ż.

przym. alofijski

Wiktionary

alofijka

mieszkanka Alofi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alofi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈfʲijka, AS: alofʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alofi n.

:: fm. alofijczyk mos.

przym. alofijski

Wiktionary

alofijski

→ Alofi (stolica Niue)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alofi, dotyczący Alofi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alofi n., alofijczyk mos., alofijka ż.

Wiktionary

alofon

głoska różniąca się od innej głoski tylko cechą fonetyczną, a nie funkcją; wariant fonetyczny fonemu; allofon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

Wiktionary

Alofon (allofon, z gr. ἄλλος állos „inny” i φωνή phōnē „dźwięk”) – realizacja fonemu zawierająca oprócz cech fonologicznie relewantnych również szereg cech nierelewantnych w zależności od pozycji głoski (w stosunku do innych) i mówiącego . Przykładowo w języku polskim [ɲ̟] i [j̃] są alofonami fonemu /ɲ/. Dźwięk [j̃] pojawia się na przykład w wyrazie państwo ([ˈpäj̃s̪t̪fɔ]), gdyż fonem /ɲ/ przed spółgłoskami szczelinowymi realizowany jest jako [j̃] (tzw. rozsunięcie artykulacyjne). W innych kontekstach fonetycznych, na przykład w wyrazie sanie ([ˈs̪äɲ̟ɛ]) będzie on realizowany jako [ɲ̟].. Alofony zapisywane są w transkrypcji fonetycznej, nie są zapisywane w transkrypcji fonologicznej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. spotykana jest też pisownia allofon

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allophone

* baskijski: (1.1) alofono

* białoruski: (1.1) алафон m.

* esperanto: (1.1) alofono

* francuski: (1.1) allophone m.

* hiszpański: (1.1) alófono m.

* niemiecki: (1.1) Allophon n.

* nowogrecki: (1.1) αλλόφωνο n.

* rosyjski: (1.1) аллофон m.

źródła.

== alofon (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) alofon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔfɔ̃n, AS: alofõn

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. spotykana jest też pisownia allofon

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allophone

* baskijski: (1.1) alofono

* białoruski: (1.1) алафон m.

* esperanto: (1.1) alofono

* francuski: (1.1) allophone m.

* hiszpański: (1.1) alófono m.

* niemiecki: (1.1) Allophon n.

* nowogrecki: (1.1) αλλόφωνο n.

* rosyjski: (1.1) аллофон m.

źródła.

== alofon (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) alofon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alofoniczny

przymiotnik od: alofon

SJP.pl

alogamia

właściwość roślin polegająca na zapylaniu się kwiatu pyłkiem pochodzącym z innego kwiatu; allogamia, obcopylność

SJP.pl

Zapłodnienie krzyżowe, alogamia – rodzaj zapłodnienia polegający na zlaniu się gamet pochodzących od różnych osobników tego samego gatunku. Występuje u roślin dwupiennych oraz zwierząt rozdzielnopłciowych, a także u niektórych gatunków hermafrodytycznych. Podczas tego procesu dochodzi do rekombinacji pomiędzy materiałem genetycznym obu osobników, co zwiększa zróżnicowanie w populacji, zapewniając jej tym samym lepsze przystosowanie do zmian zachodzących w środowisku.

Wikipedia

alogamiczny

o roślinach: zapylany pyłkiem pochodzącym z innych kwiatów (np. krzewy alogamiczne); allogamiczny, obcopylny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z alogamią, dotyczący alogamii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alogamia ż.

Wiktionary

alogeneza

rozwój gatunków; allogeneza

SJP.pl

alogeniczny

składniki alogeniczne - podstawowe składniki okruchowych skał osadowych; składniki allogeniczne

SJP.pl

alogenny

wywołujący coś obcego, jakiś rodzaj obcości itp.

SJP.pl

alogiczność

brak logiki w postępowaniu, twierdzeniach, dowodach, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co alogiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alogiczny

przysł. alogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielogiczność

Wiktionary

alogiczny

nielogiczny; sprzeczny z zasadami logiki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) stanowiący skutek błędnego rozumowania

(1.2) niewyprowadzający z faktów prawidłowych wniosków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alogiczność ż., alogizm m.

przysł. alogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielogiczny

(1.2) nielogiczny

Wiktionary

alogizm

1. nielogiczność;
2. pogląd filozoficzny negujący możliwość poznania rzeczywistości za pomocą logicznego myślenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brak logiki w czymś

(1.2) filoz. pogląd, który neguje możliwość poznania rzeczywistości za pomocą logiki

Wiktionary

Powiązane:

przym. alogiczny

przysł. alogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielogiczność

Wiktionary

alograf

graficzna odmiana litery; allograf

SJP.pl

alograficzny

→ alograf; allograficzny

SJP.pl

aloha

hawajska formuła powitania i pożegnania

SJP.pl

Aloha to:

- słowo w języku hawajskim oznaczające m.in. pożegnanie i powitanie

- jeden z algorytmów dostępu wielokrotnego do kanału

- jednostka osadnicza w USA, w stanie Oregon

- gmina w USA, w stanie Michigan

Wikipedia

aloi

[czytaj: aluA] zawartość kruszcu w monetach; próba

SJP.pl

alois

obce imię męskie

SJP.pl

alojz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Alojzy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Lojz, Lojzik, Lojzek.

Wiktionary

alojza

imię żeńskie

SJP.pl

Alojza, Alojzja – imię żeńskie pochodzenia germańskiego.

Wikipedia

alojzeczek

zdrobnienie od: Alojzy

SJP.pl

alojzek

zdrobnienie od: Alojzy

SJP.pl

alojzik

zdrobnienie od: Alojzy (imię męskie)

SJP.pl

alojzostwo

Alojzy z małżonką; Alojzowie

SJP.pl

alojzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Miejscowość na Litwie

- Alojzów (Litwa)

W Polsce

- Alojzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice

- Alojzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

- Alojzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża

- Alojzów – gromada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈlɔjzuf, AS: aloi ̯zuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alojzowianin m., alojzowianka ż.

przym. alojzowski

Wiktionary

alojzowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alojzowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔjzɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: aloi ̯zovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alojzów m.

:: fż. alojzowianka ż.

przym. alojzowski

Wiktionary

alojzowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alojzowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔjzɔˈvʲjãŋka, AS: aloi ̯zovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alojzów, alojzowianin

przym. alojzowski

Wiktionary

alojzowie

Alojzy z małżonką; Alojzostwo

SJP.pl

alojzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Alojzowa, związany z Alojzowem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔjˈzɔfsʲci, AS: aloi ̯zofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alojzów m., alojzowianin m., alojzowianka ż.

Wiktionary

alojzowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alojzego lub z nim związany

SJP.pl

alojzy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Alojzy – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa alwisi oznaczającego „mądry”. Popularne od XVII wieku. Na gruncie francuskim imię to zidentyfikowało się z imieniem Ludwik (Chlodowich, Chlodwich) i przyjęło formę Louis, a w języku włoskim Luigi (również Aloisio).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będąc we Wschowie, odwiedziliśmy wuja Alojzego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔjzɨ, AS: aloi ̯zy

Wiktionary

alokacja

1. w ekonomii: przyporządkowanie środków (budżetowych, produkcji, materiałowych) do poszczególnych gałęzi produkcji, przedsiębiorstw;
2. w księgowości: uznanie dopisanej pozycji w rachunku;
3. przemieszczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) planowyanowe rozdysponowanie czegoś;

(1.2) ekon. rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe

(1.3) księg. uznanie dopisanej pozycji w rachunku

Wiktionary

Alokacja zasobów – przypisywanie zasobów do możliwości ich użycia. Zakres możliwości alokacyjnych jest zależny od stanu techniki i wielkości zasobów w gospodarce.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Przyczynę bezrobocia stanowi błędna alokacja kapitału i związane z tym niewłaściwe postępowanie przedsiębiorstw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈkat͡sʲja, AS: alokacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alokowanie n., dyslokacja ż., lokowanie n., lokum n., realokacja ż.

czas. alokować, lokować, ulokować, dyslokować

przym. alokacyjny, alokowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dystrybucja, rozdział, przydzielanie

Wiktionary

alokacyjny

dotyczący alokacji (np. ryzyko alokacyjne, decyzje alokacyjne)

SJP.pl

alokazja

rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych; zakleśń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Alocasia|(Schott) G. Don|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju alokazji (1.1)

Wiktionary

Alokazja, zakleśń (Alocasia (Schott) G. Don) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, liczący 79 gatunków, pochodzących z obszaru od wschodnich Himalajów, przez tropikalne i subtropikalne regiony Azji, do tropikalnych rejonów zachodniego Pacyfiku i wschodniej Australii. Niektóre gatunki są endemitami.

Wikipedia

Powiązane:

przym. alokazjowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zakleśń

Wiktionary

alokować

rozdzielać (rozdzielić) środki na różne cele

SJP.pl

alokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. dokonywanie podziału środków na poszczególne cele

Wiktionary

Powiązane:

czas. alokować

rzecz. alokacja ż.

Wiktionary

aloksyt

tlenek aluminium topiony elektrycznie, używany jako materiał ścierny

SJP.pl

alokucja

przestarzale: uroczyste przemówienie lub uroczysty zwrot rozpoczynający przemówienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uroczysta przemowa;

(1.2) zwrot rozpoczynający uroczystą przemowę

Wiktionary

Alokucja (łac. allocutio) – w starożytnym Rzymie mowa wygłaszana przed bitwą przez wodza do żołnierzy, później również uroczysta przemowa napominająca lub zachęcająca do dobrych czynów. Współcześnie to pojęcie oznacza uroczyste przemówienie papieża do określonej kategorii osób, np. sędziów Roty Rzymskiej lub kardynałów na konsystorzu (allokucja konsystorialna). Allokucje są publikowane w dzienniku urzędowym Stolicy Apostolskiej – Acta Apostolice Sedis.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed bitwą rzymski wódz wygłaszał alokucję do żołnierzy.

(1.1) Papież Franciszek wygłosił alokucję do kolegium kardynalskiego.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oracja

Wiktionary

alokucyjny

związany z alokucją

SJP.pl

alomancja

wróżenie za pomocą kryształków soli

SJP.pl

Alomancja (także: halomancja) – starożytna metoda wróżbiarstwa, w której do wróżenia wykorzystuje się sól. Polega na odczytywaniu przypadkowych wzorów, które tworzy sól, rozsypana, rzucona w powietrze albo w ogień.

Ze starożytnej sztuki wróżenia za pomocą soli wywodzą się przesądy z nią związane, między innymi zwyczaj rzucania soli przez lewe ramię lub wiara w to, że rozsypanie soli przynosi pecha.

Wikipedia

alometria

zjawisko nierównomiernego rozwoju danego narządu w stosunku do innych organów lub całego ciała, powodujące zmianę proporcji ciała; allometria

SJP.pl

alometryczny

→ alometria; allometryczny

SJP.pl

alomorf

w językoznawstwie: funkcjonalnie obojętny wariant morfemu; allomorf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. odmiana morfemu, która ma inną postać fonologiczną, ale wyraża tę samą funkcję lub znaczenie

Wiktionary

alona

wysuszony sok z liści różnych gatunków aloesu, działający przeczyszczająco; aloe

SJP.pl

- Alona – miejscowość na Cyprze

- Alona – rodzaj skorupiaków z gromady skrzelonogów

Wikipedia

alonim

pseudonim literacki będący nazwiskiem innej osoby, zwykle żyjącej współcześnie z osobą używającą tego pseudonimu; allonim

SJP.pl

alonso

1. hiszpańskie imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Dámaso Alonso (1898-1990) - hiszpański poeta, filolog i krytyk literacki

SJP.pl

alonż

alonżka;
1. zaginana i rozkładana wkładka większa od kartek książki, zawierająca tablice, mapy itp.;
2. dodatek do czeku lub weksla na dodatkowe informacje

SJP.pl

- alonż – pojęcie z zakresu ekonomii

- alonż – pojęcie z zakresu poligrafii

- alonż – rodzaj sprzętu laboratoryjnego

Wikipedia

alonżka

alonż;
1. zaginana i rozkładana wkładka większa od kartek książki, zawierająca tablice, mapy itp.;
2. dodatek do czeku lub weksla na dodatkowe informacje

SJP.pl

alopata

allopata;
1. lekarz stosujący alopatię;
2. zwolennik alopatii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz stosujący alopatię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈpata, AS: alopata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alopatia ż.

przym. alopatyczny

Wiktionary

alopatia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu środków wywołujących w organizmie chorego objawy przeciwne objawom choroby; allopatia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

Wiktionary

Alopatia, allopatia (gr. ảλλος, allos – odmienny, inny i πάθος, pathos – cierpienie) – nazwa metod leczenia zgodnych z zasadą „przeciwne leczy się przeciwnym”, po łacinie Contraria contrariis curantur. Termin został wprowadzony przez Samuela Hahnemanna w roku 1807 w celu odróżnienia opracowanej przez niego metody leczenia, którą nazwał homeopatią. Do ówczesnej alopatii Hahnemann zaliczył na przykład: upuszczanie krwi z żył, terapie z użyciem pijawek, przykładanie do skóry rozgrzanych do czerwoności elementów stalowych, podawanie doustne lub doodbytnicze soli metali ciężkich takich jak kalomel i arszenik by wywołać wymioty lub purgację jelit, lewatywy z dymu tytoniowego, kąpiele we wrzątku czy podtapianie. W opracowaniu z 1807 Hahnemann do aloterapii zaliczany jest również jedyny powszechnie znany wówczas lek Laudanum (bazujący na opium), zioła (na przykład preparaty zawierające driakiew) lub wydzieliny zwierzęce zawierające kantarydynę, a także złożone mieszanki składników zwierzęcych, roślinnych i mineralnych jak teriak.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hahnemann zaproponował coś jako alternatywę. Skoro, jak widział, alopatia nie działa za dobrze, czas stworzyć coś odwrotnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alopata m., alopatka ż.

przym. alopatyczny

przysł. alopatycznie

Wiktionary

alopatka

allopatka;
1. lekarka stosująca alopatię;
2. zwolenniczka alopatii

SJP.pl

alopatycznie

przysłówek

(1.1) w sposób alopatyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alopatia ż.

Wiktionary

alopatyczny

→ alopatia; allopatyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z alopatią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alopatia ż., alopata mos.

Wiktionary

alopecja

łysienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. łysienie

Wiktionary

Wikipedia

aloplastyczny

przymiotnik od: aloplastyka (np. operacja aloplastyczna, wkładki aloplastyczne)

SJP.pl

aloplastyka

zastępowanie uszkodzonych tkanek ludzkich sztucznymi, stosowane wobec wielu ofiar wypadków

SJP.pl

aloploid

organizm zawierający w jądrach komórek somatycznych więcej niż dwa niehomologiczne, diploidalne zespoły chromosomów; alloploid

SJP.pl

aloploidalność

połączenie się genomów różnych gatunków; alloploidalność

SJP.pl

alopoliploidalność

zwielokrotnienie zespołów chromosomów u osobnika powstałego już ze zmieszania gatunków (połączenie genomów różnych gatunków), np. tetraploid AABB

SJP.pl

alosaur

dwunożny karnozaur z okresu jurajskiego; alozaur; allozaur

SJP.pl

alosom

chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; allosom, heterosom, heterochromosom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) genet. chromosom, który decyduje o płci organizmu

Wiktionary

Powiązane:

przym. alosomowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chromosom płciowy, war. allosom

Wiktionary

alosomowy

związany z alosomem

SJP.pl

alosza

imię żeńskie

SJP.pl

Alosza (ukr. Aльоша; ros. Алёша), właśc. Ołena Ołeksandriwna Topola (ukr. Олена Олександрівна Топол; ros. Алёна Александровна Тополя, Alona Aleksandrowna Topola), z d. Kuczer (ukr. i ros. Кучер) (ur. 14 maja 1986 w Zaporożu) – ukraińska piosenkarka i kompozytorka. Reprezentantka Ukrainy w 55. Konkursie Piosenki Eurowizji (2010).

Wikipedia

alotransplant

narząd, tkanka lub jej część pobierana od jednego osobnika i wszczepiana innemu tego samego gatunku

SJP.pl

alotransplantacja

przeszczepianie narządów, tkanek lub ich części pochodzących od tego samego osobnika; homotransplantacja, allotransplantacja

SJP.pl

Allotransplantacja, alotransplantacja (gr. ἄλλος allos, inny) – przeszczepienie narządu, komórek lub tkanek pochodzących od innego przedstawiciela tego samego gatunku (najczęściej o podobnym genotypie).

Przykładem allotransplantacji jest przeszczepienie narządu w obrębie rodzeństwa niebędącego bliźniakami jednojajowymi.

Wikipedia

alotrop

jedna z dwóch lub więcej postaci jakiejś substancji, zwłaszcza pierwiastka

SJP.pl

Alotropia – zjawisko występowania w tym samym stanie skupienia różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego, różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Odmiany alotropowe pierwiastka mogą różnić się między sobą strukturą krystaliczną lub liczbą atomów w cząsteczce.

Wikipedia

alotropia

występowanie tego samego pierwiastka w odmianach różniących się od siebie budową wewnętrzną; allotropia, polimorfizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

Wiktionary

Alotropia – zjawisko występowania w tym samym stanie skupienia różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego, różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Odmiany alotropowe pierwiastka mogą różnić się między sobą strukturą krystaliczną lub liczbą atomów w cząsteczce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alotropia jest szczególnym przypadkiem polimorfizmu, czyli różnopostaciowości substancji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈtrɔpʲja, AS: alotropʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. alotropowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. alotropowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) allotropy

* baskijski: (1.1) alotropia

* białoruski: (1.1) алатропія ż.

* bułgarski: (1.1) алотропия ż.

* czeski: (1.1) alotropie

* francuski: (1.1) allotropie ż.

* hiszpański: (1.1) alotropía ż.

* niderlandzki: (1.1) allotropie

* niemiecki: (1.1) Allotropie ż.

* nowogrecki: (1.1) αλλοτροπία

* portugalski: (1.1) alotropia ż.

* rosyjski: (1.1) аллотропия ż.

* rumuński: (1.1) alotropie ż.

* słowacki: (1.1) alotropia ż.

* słoweński: (1.1) alotropija

* ukraiński: (1.1) алотропія ż.

* węgierski: (1.1) allotrópia

* włoski: (1.1) allotropia ż.

źródła.

== alotropia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. fiz. alotropia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alotropijny

→ alotropia; allotropowy, allotropijny, alotropowy

SJP.pl

alotropowy

→ alotropia; allotropowy, allotropijny, alotropijny

SJP.pl

alowiec

członek AL (Armii Ludowej); aelowiec; AL-owiec

SJP.pl

alowski

przymiotnik od: AL (Armia Ludowa); AL-owski, aelowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AL (Armią Ludową)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AL

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aelowski, AL-owski

Wiktionary

aloza

1. gatunek ryby z rodziny śledziowatych;
2. aloza parposz - gatunek ryby z rodziny śledziowatych; parposz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Alosa alosa|ref=tak., planktonożernyanktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

Wiktionary

Aloza, aloza finta (Alosa alosa) – gatunek anadromicznej ryby z rodziny śledziowatych (Clupeidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alozy odżywiają się głównie zooplanktonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔza, AS: aloza

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aloza finta

Wiktionary

alozaur

dwunożny karnozaur z okresu jurajskiego; alosaur; allozaur

SJP.pl

Allozaur (Allosaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny allozaurów (Allosauridae) należącej do karnozaurów (Carnosauria). żyjącego w późnej jurze, 155–145 mln lat temu. Nazwa Allosaurus, oznaczająca „inny jaszczur”, pochodzi od greckich słów αλλος/allos („inny”, „dziwny”) oraz σαυρος/sauros („jaszczur”). Pierwsze szczątki z pewnością należące do przedstawicieli tego rodzaju zostały opisane w 1877 roku przez Othniela Charlesa Marsha. Jako jeden z pierwszych dobrze poznanych teropodów przez długi czas wzbudzał zainteresowanie kręgów pozapaleontologicznych i był dinozaurem często pojawiającym się w filmach fabularnych i dokumentalnych.

Wikipedia

alozaury

rodzina dinozaurów gadziomiednicznych

SJP.pl

alp

1. w mitologii germańskiej: istota pośrednia między bogiem a człowiekiem; alb
2. demoniczna istota płci męskiej utożsamiana z wampirem lub inkubusem (jej żeński odpowiednik to mara)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = adm. leśn. Administracja Lasów Państwowych

Wiktionary

- Alp, hiszpańska gmina w Pirenejach

- Alp (Alpsee), jezioro w Niemczech

- Alp (potwór)

- AlP, związek chemiczny

- Zobacz też: ALP, Alpy

Wikipedia

alpaga

1. gładka i błyszcząca tkanina z wełny peruwiańskich lam; alpaka;
2. w gwarze uczniowskiej: tanie, marne wino; bełt, jabol, pryta, siara, wińsko, mózgotrzep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. jabol.

Wiktionary

Jabol (także: alpaga, bełt, jabcok, mamrot, pryta, siara, wino marki wino, wino patykiem pisane, żur i in.) – potoczne określenie taniego wina owocowego niskiej jakości, najczęściej jabłkowego lub wiśniowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Złożyliśmy się na alpagę i obaliliśmy ją w parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpaɡa, AS: alpaga

Wiktionary

Powiązane:

przym. alpagowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jabol, bełt, siara, tanie wino

Wiktionary

alpagowy

związany z alpagą, dotyczący alpagi

SJP.pl

alpaka

1. zwierzę domowe z rodziny wielbłądowatych; wełna z alpaki
2. gładka i błyszcząca tkanina; alpaga
3. stop miedzi z niklem i cynkiem; nowe srebro; argentan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vicugna pacos|ref=tak., południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

(1.2) wełna z lamy (1.1)

(1.3) gładka, wełniana tkanina w pasy;

(1.4) chem. stop miedzi, cynku i niklu o białym kolorze; nowe srebro;

Wiktionary

- alpaka – stop metali, odmiana mosiądzu

- alpaka – wełniana tkanina

- alpaka (Vicugna pacos) – ssak parzystokopytny z rodziny wielbłądowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cyrk Arena nie ukrywa: będą wielbłądy, konie, lamy, alpaki, słoń, osioł, psy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpaka, AS: alpaka

Wiktionary

Powiązane:

przym. alpakowy

Wiktionary

alpakarnia

pomieszczenie dla alpak

SJP.pl

alpakoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą alpaki

SJP.pl

alpakoterapeutyczny

dotyczący terapii z udziałem alpaki

SJP.pl

alpakoterapia

terapia z udziałem alpaki

SJP.pl

alpakowy

związany z alpaką, dotyczący alpaki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z alpaki (stopu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpaka ż.

Wiktionary

alpaks

popularny w przemyśle motoryzacyjnym i lotniczym, odporny na korozję stop odlewniczy; silumin

SJP.pl

Silumin, alpaks, Al-Si – odlewniczy stop aluminium z krzemem o stężeniu 2–30%, najczęściej 5–13,5% oraz innymi (o mniejszym udziale procentowym) dodatkami, takimi jak miedź, magnez, mangan, nikiel i tytan. Jest odporny na korozję, o dobrej lejności, małym skurczu i małą skłonnością do pękania na gorąco. Stosowany głównie w przemyśle motoryzacyjnym (żarowytrzymałość), lotniczym (stopy lekkie), okrętowym (odporność na wodę morską) i konstrukcyjnym (możliwość wykonania złożonych kształtów).

Wikipedia

alpejczyk

1. sportowiec uprawiający narciarstwo alpejskie, specjalizujący się w biegu zjazdowym lub slalomie;
2. rzadko: mieszkaniec Alp;
3. alpejczyk gończy krótkonożny - rasa psa gończego średniej wielkości;
4. pies tej rasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec obszaru Alp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpy nmos., alpejczyk mos., alpejka ż.

:: fż. Alpejka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

alpejka

zawodniczka uprawiająca narciarstwo alpejskie, specjalizująca się w biegu zjazdowym lub slalomie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka obszaru Alp

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpy nmos., alpejczyk mos., alpejka ż.

:: fm. Alpejczyk mos.

przym. alpejski

Wiktionary

alpejski

przymiotnik od: Alpy; alpijski (rzadko)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alpami, dotyczący Alp

(1.2) związany z orogenezą alpejską

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawody w narciarstwie alpejskim rozgrywane były na każdych zimowych igrzyskach olimpijskich od olimpiady w 1936 w Garmisch-Partenkirchen, Niemcy.

(1.1) Karpaty powstały w wyniku orogenezy alpejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpɛjsʲci, AS: alpei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpejka ż., Alpejczyk mos., Alpy nmos., alpejczyk mos., alpejka ż., alpinista mos., alpinistka ż., alpinistyka ż., alpinarium n., alpidy nmos.

przym. podalpejski, alpinistyczny

Wiktionary

alpenhorn

drewniany ludowy instrument dęty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. róg alpejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpɛ̃nxɔrn, AS: alpẽnχorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) róg alpejski

Wiktionary

alpensztok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

Wiktionary

Alpensztok (niem. Alpenstock – „alpejska laska”) – pierwotnie leszczynowa żerdź (bogatsi zaopatrywali się w trwalsze, ale droższe kije bambusowe) długości od 1,5 do nawet ponad 2,5 metra, używana przez turystów wędrujących po górach – tak po Alpach, jak i na przykład na ziemiach polskich, na przykład po Tatrach. Na jednym końcu kija znajduje się zazwyczaj ostry metalowy grot, po przeciwnej stronie kij przystosowany jest do wygodnego i pewnego uchwytu, nawet poprzez rękawicę. Niegdyś koniec ten często po prostu owijano na przykład rzemieniem; dodatkowo zaopatrywano go w pętlę przeznaczoną na nadgarstek, zapobiegającą zgubieniu alpensztoka, który jako sprzęt wspomagający alpinistów jest – tak jak ciupaga – poprzednikiem współcześnie używanych czekanów. Jako sprzęt turystyczny nadal bywa wykorzystywany, zazwyczaj jednak współczesne alpensztoki wykonuje się z lżejszych od drewna lub bambusa materiałów (aluminium, tworzywa sztuczne), są też na ogół nieco krótsze lub mają regulowaną długość.

Wikipedia

alperm

materiał magnetyczny

SJP.pl

Alperm – materiał magnetyczny, stop żelaza i aluminium. Nazwa pochodzi od słowa aluminium oraz łac. ferrum ‘żelazo’. Zawiera od 10 do 17% wagowych glinu, najczęściej spotykanym składem jest 16% Al, reszta Fe. Inne nazwy to alfenol i alfer.

Wikipedia

alphonse

Alphonse – składający się tylko z jednej wyspy zamieszkałej przez mniej niż 300 osób, atol w archipelagu Alphonse, zaliczony do jednej z pięciu grup Wysp Zewnętrznych na Seszelach. Powierzchnia wyspy wynosi 1,74 km². Całkowity obszar atolu o średnicy ponad 3 km, składający się z płaskiej rafy i laguny wynosi około 8 km². Wyspa została odkryta 28 stycznia 1730 przez kawalera Alphonse de Pontevez, dowodzącego francuską fregatą Le Lys.

Wikipedia

alpianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. tocja karpacka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. tocja karpacka, tocja alpejska

Wiktionary

alpidowy

mający cechy typowe dla fałdowych łańcuchów górskich powstałych wskutek orogenezy alpejskiej

SJP.pl

alpidy

łańcuchy górskie powstałe w czasie orogenezy alpejskiej, odznaczające się ostrymi kształtami i dużymi wysokościami, np. Alpy, Apeniny, Himalaje, Karpaty, Kaukaz

SJP.pl

Alpidy – orogeny wypiętrzone w trakcie orogenezy alpejskiej.

Są to najwyższe i najmłodsze góry na Ziemi. Należą do nich między innymi: Himalaje, Alpy, Pireneje, Karpaty, Andy, Apeniny, Góry Betyckie, Góry Dynarskie, Kordyliery.
W Polsce alpidy obejmują Karpaty, w tym Tatry i Pieniny.

Wikipedia

alpijski

rzadko: alpejski (przymiotnik od: Alpy)

SJP.pl

alpinarium

część ogrodu botanicznego, na którym uprawiane są rośliny górskie; ogród skalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. ogród skalny roślin wysokogórskich;

Wiktionary

Alpinarium – ogród zbudowany ze skał, kamieni i ziemi, w którym odtwarzane jest górskie środowisko naturalne z roślinami wysokogórskimi, czasem także arktycznymi, które mają podobne wymagania. Alpinaria stanowią działy ekologiczne wielu ogrodów botanicznych i różnią się od ogrodów skalnych tym, że naśladują warunkami siedliskowymi i składem gatunkowym odpowiednio górskie lub arktyczne układy roślinności. W ogrodach skalnych uprawia się w celach dekoracyjnych różnorodne rośliny ozdobne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pobliżu starej oranżerii, w miejscu dawnego labiryntu, utworzył on około 1910 alpinarium i sprowadził do Oliwy szereg alpejskich roślin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩˈnarʲjũm, AS: alpʹĩnarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpinista mos., alpinistka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skalniak

Wiktionary

alpinia

roślina z rodziny imbirowatych, mająca zastosowanie w lecznictwie

SJP.pl

- alpinia (Alpinia) – rodzaj roślin

- Alpinia – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy

Wikipedia

alpiniada

rajd szlakami górskimi

SJP.pl

alpinian

imię męskie

SJP.pl

Alpinian – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Zachował się przekaz, że Alpinian towarzyszył świętemu Marcjalisowi; grób Alpiniana ma znajdować się obok grobu wymienionego świętego.

W Polsce imię bardzo rzadko spotykane, np. w XIX wieku wystąpiło na Wołyniu. W styczniu 2025 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, nie było informacji o wystąpieniu tego imienia jako pierwszego lub drugiego.

Wikipedia

alpinista

wyczynowiec uprawiający alpinistykę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawiająca alpinizm;

(1.2) badacz, znawca Alp

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po dwóch dniach wyprawa alpinistów osiągnęła szczyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩˈɲista, AS: alpʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., Alpy, alpiniada ż., alpinistyka ż., alpinizm m., alpinarium n.

:: fż. alpinistka ż.

przym. alpinistyczny, alpejski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wspinacz

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alpejka ż., Alpy, alpiniada ż., alpinistyka ż., alpinizm m., alpinarium n.

:: fż. alpinistka ż.

przym. alpinistyczny, alpejski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|alpinus. → alpejski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alpinistka

→ alpinista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawiająca alpinizm

Wiktionary

Patrz:
alpinista
Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩˈɲistka, AS: alpʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., Alpy, alpiniada ż., alpinistyka ż., alpinizm m., alpinarium n.

:: fm. alpinista m.

przym. alpinistyczny, alpejski

Wiktionary

alpinistyczny

→ alpinizm, → alpinistyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący alpinizmu lub alpinistów

Wiktionary

Patrz:
alpinizm, → alpinistyka
Przykłady

(1.1) Zaczął sprowadzać do kraju sprzęt alpinistyczny, a później także turystyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: alpʹĩńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpy nmos., alpinista m., alpinistka ż., alpinizm m., alpinistyka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

alpinistyka

forma turystyki wysokogórskiej uprawianej przez osoby o dużych umiejętnościach wspinaczki i stosujących specjalny sprzęt; alpinizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dosł. uprawiana w Alpach wspinaczka górska

(1.2) sport. szerzej: wspinaczka wysokogórska

(1.3) wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

Wiktionary

Alpinizm, wspinaczka górska – wielowyciągowa wspinaczka uprawiana w terenie górskim wymagająca specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego (lina, uprząż, haki itp.), jak też umiejętności niezbędnych do wspinania i korzystania ze sprzętu to cechy wyróżniające wspinaczkę górską. Do jej szczególnych przypadków należy taternictwo i himalaizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) W panelu po wykładzie o alpinistyce przemysłowej wzięli udział studenci UŚ-u.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpinista m., alpinistka ż., Alpy nmos., alpinizm m.

przym. alpinistyczny, alpejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alpinizm

(1.2) alpinizm

(1.3) alpinizm

Wiktionary

alpinizm

forma turystyki wysokogórskiej uprawianej przez osoby o dużych umiejętnościach wspinaczki i stosujących specjalny sprzęt; alpinistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dosł. uprawiana w Alpach wspinaczka górska

(1.2) szerzej: wspinaczka wysokogórska

(1.3) wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

Wiktionary

Alpinizm, wspinaczka górska – wielowyciągowa wspinaczka uprawiana w terenie górskim wymagająca specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego (lina, uprząż, haki itp.), jak też umiejętności niezbędnych do wspinania i korzystania ze sprzętu to cechy wyróżniające wspinaczkę górską. Do jej szczególnych przypadków należy taternictwo i himalaizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od sześciu lat uprawiam alpinizm w Szwajcarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpʲĩɲism̥, AS: alpʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., alpinista m., alpinistka ż., Alpy nmos., alpinistyka ż.

przym. alpinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alpinistyka

(1.2) alpinistyka

(1.3) alpinistyka, wspinaczka górska, taternictwo, himalaizm, andynizm, pireneizm

Wiktionary

alpinus

produkt firmy Alpinus

SJP.pl

Alpinus – polskie przedsiębiorstwo, a zarazem marka, założone w 1990 r. z inicjatywy polskich himalaistów – Artura Hajzera, Janusza Majera oraz Ryszarda Wareckiego. Specjalizowała się w produkcji i dystrybucji specjalistycznej odzieży i sprzętu do różnych aktywności outdoorowych od turystyki i wspinaczki górskiej, przez rower, aż po bieganie i żeglarstwo.

Wikipedia

alprazolam

lek psychotropowy wykazujący silne, krótkotrwałe działanie przeciwlękowe, uspokajające i przeciwdrgawkowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;

Wiktionary

Alprazolam (łac. alprazolamum) – organiczny związek chemiczny, triazolowa pochodna benzo-1,4-diazepiny. Stosowany jako lek anksjolityczny, w szczególności w leczeniu zespołu lęku napadowego i zespole lęku uogólnionego. Wykazuje szybkie i silne, lecz krótkotrwałe działanie przeciwlękowe, uspokajające, miorelaksacyjne, przeciwdrgawkowe oraz amnestyczne poprzez wpływ na receptor GABA. Praktycznie nie podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę (biodostępność przy podaniu doustnym osiąga ponad 90%).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skutki uboczne alprazolamu, w związku z podobnym mechanizmem działania, są zasadniczo podobne do innych benzodiazepin.

Wiktionary

alpuhara

kraina w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. górzysta kraina w południowej Hiszpanii, stanowiąca część Andaluzji, odizolowana pasmami górskimi od reszty Półwyspu Iberyjskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. alpuharski

Wiktionary

alpuharski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alpuharą, dotyczący Alpuhary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Paryżu natomiast Ksawery Branicki przygotowywał w swej Alhambrze ogromne święcone, na którym miano podać szynki z alpuharskich prosiąt karmionych żmijami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpuhara ż.

Wiktionary

alpy

1. w mitologii germańskiej: istota pośrednia między bogiem a człowiekiem; alb
2. demoniczna istota płci męskiej utożsamiana z wampirem lub inkubusem (jej żeński odpowiednik to mara)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Wiktionary

Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps, łac. Alpes) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego w okolicy Savony po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najwyższym szczytem Alp jest Mont Blanc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalpɨ, AS: alpy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., Alpejka ż., Alpejczyk mos., alpinista m., alpinistka ż., alpinistyka ż., alpinizm m.

przym. alpejski, alpinistyczny

Wiktionary

alrauna

korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;

Wiktionary

Alrauna (z niem.) – korzeń mandragory lekarskiej (Mandragora officinarum), któremu w średniowieczu przypisywano właściwości magiczne.

Silnie zgrubiały, rozgałęziony korzeń mandragory uważany był za środek magiczny. Magiczne właściwości miał jedynie korzeń o humanoidalnych kształtach. Najczęściej szukano go pod szubienicą, skąd odpadające części ciała wisielca miały zapewniać mandragorze doskonałą pożywkę. Według niektórych podań mandragora wyrastała z nasienia skazańca, wytryskającego tuż przed jego śmiercią.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Alraune.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mandrake root

* niemiecki: (1.1) Alraune ż.

źródła.

== alrauna (język serbsko-chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. mandragora

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈrawna, AS: alrau̯na

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Alraune.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) mandrake root

* niemiecki: (1.1) Alraune ż.

źródła.

== alrauna (język serbsko-chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. mandragora

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alright

[czytaj: olRAJT] w porządku; all right

SJP.pl

alsifer

stop żelaza, aluminium i krzemu, stosowany do wyrobu elektromagnesów

SJP.pl

Alsifer – stop aluminium (w nazwie al od łac. aluminium 'glin'), krzemu (si od łac. silicium) oraz żelaza (fer od łac. ferrum).

Stop ten jest magnetycznie miękki. Wykorzystuje się go (w postaci odlewów) w charakterze osłon magnetycznych, a także przy produkcji kadłubów przyrządów oraz maszyn elektrycznych.

Wikipedia

alstom

światowy koncern energetyczny i transportowy

SJP.pl

Alstom – międzynarodowy koncern działający w sektorze niskoemisyjnego, zrównoważonego transportu. Jeden z globalnych prekursorów kolei dużych prędkości, a obecnie m.in. pociągów zasilanych wodorem oraz pociągów autonomicznych (ATO – ang. automatic train operation). Aktualne portfolio produktów Alstom obejmuje m.in. koleje dużych prędkości, pociągi metra, pociągi jednoszynowe oraz tramwaje, a także zintegrowane systemy i usługi w zakresie sterowania ruchem kolejowym (ang. signalling) oraz rozwiązania w zakresie mobilności cyfrowej. Na całym świecie w użyciu znajduje się obecnie około 150 tys. pojazdów Alstom.

Wikipedia

alstremeria

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny krasnolicowatych; alstromeria

SJP.pl

Alstremeria, alstromeria, krasnolica (Alstroemeria L.) – rodzaj roślin jednoliściennych liczący ok. 65 gatunków. Zasięg tego rodzaju obejmuje środkową część Ameryki Południowej – od Chile po Ekwador na zachodzie i do Argentyny i środkowej Brazylii na wschodzie. Wiele gatunków oraz odmian uprawianych jest z powodu oryginalnych i trwałych kwiatów w celach ozdobnych jako rośliny ogrodowe lub na kwiaty cięte.

Wikipedia

alstromeria

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny krasnolicowatych; alstremeria

SJP.pl

alt

1. niski głos kobiecy lub chłopięcy;
2. partia utworu śpiewana tym głosem;
3. środowiskowo o instrumencie muzycznym o skali zbliżonej do głosu altowego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = med. biochem. ang. alanine transaminase / alanine aminotransferase → aminotransferaza alaninowa

Wiktionary

Chemia

- aminotransferaza alaninowa

Geografia

- Alt – w niemieckich nazwach geograficznych znaczy stary, np. w nazwach stacji berlińskich Alt-Tegel, Alt-Tempelhof, Alt-Mariendorf

- Alt – w katalońskich nazwach geograficznych oznacza górny, por. hiszp. Alto, np. Alt Empordà

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ALT, ALAT

źródła.

== ALT (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = med. biochem. alanine transaminase / alanine aminotransferase → aminotransferaza alaninowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

altair

- Altair – miasto i gmina w Brazylii

- Altair – gwiazda w konstelacji Orła

- Altair – lądownik księżycowy w odwołanym programie Constellation

- Altair 8800 – komputer osobisty

- Altair 1 – amerykański człon rakiet nośnych

- Altair 1A – amerykański człon rakiet nośnych rodziny Scout

- „Altair” – nazwa okrętów

- USS „Altair” – okręty US Navy

Wikipedia

altambas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. złotogłów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãmbas, AS: altãmbas

Wiktionary

altamira

1. miasto w Brazylii;
2. miasto w Meksyku;
3. miasto w Kolumbii;
4. jaskinia w Hiszpanii

SJP.pl

- Altamira – jaskinia krasowa w Hiszpanii

- Altamira – miasto w Brazylii

- Altamira – miasto w Meksyku

- Altamira – miasto w Kolumbii

- Altamira do Paraná – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Parana

- Mikroregion Altamira – mikroregion w brazylijskim stanie Pará

- Altamira FC – meksykański klub piłkarski z siedzibą w mieście Altamira, w stanie Tamaulipas

- Estadio Altamira – stadion piłkarski w meksykańskim mieście Altamira, w stanie Tamaulipas

- Port lotniczy Altamira – port lotniczy położony w Altamirze, w stanie Pará, w Brazylii

- Hrabina Altamira z córką – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi

- Portret hrabiego de Altamira – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi

- Rafael Altamira y Crevea – hiszpański historyk i prawnik, sędzia Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej

- (7742) Altamira – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia

altana

budowla ogrodowa o niewielkich rozmiarach, służąca do wypoczynku i chroniąca przed deszczem lub słońcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki, niewielki ogrodowy budynek;

(1.2) uczn. samochód

Wiktionary

Altana (chłodnik, ciennik) – lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, nierzadko ozdobna, również niewielki plac zacieniony przez krąg drzew. Ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem. Miejsce spotkań i odpoczynku. Zazwyczaj stawiana w punktach widokowych lub jako akcent na zakończeniu osi kompozycyjnych ogrodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sprzeczamy się, która altana w naszym ogrodzie piękniejsza: różana czy chmielowa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãna, AS: altãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altannik m.

:: zdrobn. altanka ż.

przym. altanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altanka, pawilon ogrodowy, daw. kiosk; przest. chłodnik, ciennik; reg. śl. lauba.

Wiktionary

altanka

niewielka altana; budowla ogrodowa o lekkiej konstrukcji, służąca do wypoczynku i chroniąca przed deszczem lub słońcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: altana

(1.2) ogrod. mały, letni domek, zwłaszcza na ogrodzie działkowym

Wiktionary

Altanka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Sochaczew. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W naszym ogrodzie różanym nie ma altanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãnka, AS: altãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altana ż., altannik m.

przym. altanowy

Wiktionary

altankowy

przymiotnik od: altanka

SJP.pl

altannik

ptak z rzędu wróblowatych; budnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Ptilonorhynchidae|ref=tak.;

Wiktionary

Altanniki (Ptilonorhynchidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), najbliżej spokrewniona z korołazami (Climacteridae). Występują w Australii, na Nowej Gwinei i kilku sąsiednich wyspach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. altana ż., altanka ż.

Wiktionary

altanniki

ptak z rzędu wróblowatych; budnik

SJP.pl

Altanniki (Ptilonorhynchidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), najbliżej spokrewniona z korołazami (Climacteridae). Występują w Australii, na Nowej Gwinei i kilku sąsiednich wyspach.

Wikipedia

altanowy

→ altana

SJP.pl

Patrz:
altana

altaria

fundacja powstała na mocy zapisu testamentowego lub darowizny, związana z określonym ołtarzem jakiegoś kościoła

SJP.pl

Altaria (z łac. altare – ołtarz, fundusz albo zapis na utrzymanie ołtarza lub kaplicy w kościele) – rodzaj fundacji (prebendy) kościelnej, której celem jest sprawowanie kultu przez altarystę przy wyznaczonym specjalnie do tego celu ołtarzu. Uposażenie altarii było związane z ołtarzem w kościele kolegiackim lub parafialnym, rzadziej innym.

Wikipedia

altaryjny

związany z altarią

SJP.pl

altarysta

dawniej: duchowny katolicki opiekujący się ołtarzem; altarzysta

SJP.pl

Wikipedia

altarzysta

kapłan posiadający prawo do dochodów ustalonych w akcie fundacyjnym altarii

SJP.pl

altavista

Altavista – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Campbell.

Wikipedia

altazymut

przenośny przyrząd, używany do wyznaczania współrzędnych geograficznych, czasu i azymutu

SJP.pl

Altazymut (łac. alt(itudo) - wysokość + azymut) – przyrząd do pomiarów astronomiczno-geodezyjnych używany w XVIII i XIX w. Urządzenie to miało za zadanie pomiar wysokości azymutów ciał niebieskich.

Wikipedia

altea

samochód typu Seat Altea

SJP.pl

- Altea – w mitologii greckiej królowa Kalidonu, córka Testiosa

- Altea – miasto w Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej Walencja

Wikipedia

altembas

ciężka, przetykana złotymi nićmi tkanina, bardzo kosztowna, używana w dawnej Polsce na ubiory i stroje kościelne; złotogłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. daw. ciężka błyszcząca tkanina jedwabna przetykana złotą nicią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Między altembasem i złotogłowiem ta była różnica, że w altembasie osnowa jedwabna a wątek złoty, w złotogłowiu zaś wątek jedwabny a osnowa złota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtɛ̃mbas, AS: altẽmbas

Wiktionary

Powiązane:

przym. altembasowy

Wiktionary

altembasowy

związany z altembasem

SJP.pl

altenberg

miasto w Saksonii

SJP.pl

Austria

- Altenberg bei Linz – gmina targowa w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Urfahr-Umgebung

Niemcy

- Altenberg – dzielnica Ilshofen

- Altenberg – dzielnica Oberasbach

- Altenberg – dzielnica gminy Odenthal w powiecie Rheinisch-Bergischer Kreis w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

- Altenberg – miasto w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Sächsische Schweiz-Osterzgebirge

- Altenberg – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Sächsische Schweiz-Osterzgebirge

- Altenberg – klasztor koło Wetzlar

Polska

Wikipedia

altenmarkt

miasto w Niemczech

SJP.pl

Lokalizacje

Austria

- Altenmarkt an der Triesting – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden

- Altenmarkt bei Sankt Gallen – gmina targowa w kraju związkowym Styria, w powiecie Liezen

- Altenmarkt im Pongau – gmina targowa w kraju związkowym Salzburg, w powiecie St. Johann im Pongau

Wikipedia

alteracja

chromatyczne podwyższenie lub obniżenie dźwięku skali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. irytacja, niepokój, zdenerwowanie

(1.2) daw. sfałszowanie aktu prawnego

(1.3) muz. podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu

Wiktionary

- Alteracja – pojęcie z zakresu teorii muzyki

- Alteracja – wieś na Litwie

- Alteracja – powieść Kingsleya Amisa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aż nareszcie, kiedy już panią Madejową zupełna miała chwycić alteracja, drzwi stuknęły ociężale, do gospody wszedł Dziurbacki.

(1.1) O mościwi mi panowie! W istnej błąka alteracji moich wdzięków przedsięwzięcie, że was tylu w tym momencie rzuca splendor na mój domek!

Wiktionary

altercatio

[czytaj: alterkatio] z łaciny: sprzeczka;
1. figura retoryczna oratorstwa antycznego;
2. literacka odmiana dialogu złożonego z krótkich pytań i odpowiedzi

SJP.pl

alterglobalista

członek ruchu antyglobalistycznego; antyglobalista

SJP.pl

Ruch alterglobalistyczny – ruch społeczno-polityczny aktywny w większości państw świata, różnorodny ideowo i niejednolity organizacyjnie. Za cel stawia sobie radykalną zmianę obecnych stosunków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych, m.in. poprzez budowanie globalnego społeczeństwa obywatelskiego.

Wikipedia

alterglobalistka

→ alterglobalista

SJP.pl

Patrz:
alterglobalista

alterglobalistyczny

przeciwny globalizacji, mający na celu jej zahamowanie; antyglobalistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący alterglobalizmu i alterglobalistów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrɡlɔbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: alterglobalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterglobalizm m., alterglobalista m.

Wiktionary

alterglobalizm

ruch społeczno-polityczny sprzeciwiający się korzyściom płynącym z procesów globalizacji; antyglobalizm

SJP.pl

Ruch alterglobalistyczny – ruch społeczno-polityczny aktywny w większości państw świata, różnorodny ideowo i niejednolity organizacyjnie. Za cel stawia sobie radykalną zmianę obecnych stosunków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych, m.in. poprzez budowanie globalnego społeczeństwa obywatelskiego.

Wikipedia

alterkacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. nieporozumienie, spór, sprzeczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrkaˈt͡sɨja, AS: alterkacyi ̯a

Wiktionary

alternacja

1. występowanie wymienne; wymiana, oboczność
2. występowanie na przemian co najmniej dwu różnych elementów
3. oboczność głosek występująca w tematach i rdzeniach wyrazów

SJP.pl

- alternacja (socjologia) – proces przyswajania idei sprzecznych z systemem wartości jednostki

- alternacja (językoznawstwo) – występowanie oboczności głosek

- alternacja heraldyczna – jedna z zasad tworzenia herbów

- alternacja (architektura) – pojęcie z dziedzin sztuki i architektury

- alternacja w budownictwie – przemienność podpór

Wikipedia

alternacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alternacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alternacyjny

przysł. alternacyjnie

Wiktionary

alternacyjny

dotyczący alternacji; wymienny (np. języki alternacyjne)

SJP.pl

alternarioza

Alternarioza – grzybowa choroba roślin wywołana przez gatunki z rodzaju Alternaria. Do ważniejszych alternarioz należą:

- alternarioza agrestu (Alternaria alternata)

- alternarioza buraka Alternaria alternata

- alternarioza cebuli (Alternaria porri, Alternaria alternata)

- alternarioza chryzantemy (Alternaria chrysanthemi)

- alternarioza cynii (Alternaria zinniae, Alternaria alternata)

- alternarioza cynerarii (Alternaria senecionis)

- alternarioza dyni oleistej (Alternaria alternata)

- alternarioza dyniowatych (Alternaria cucumerina, Ulocladium sp.)

- alternarioza drzew ziarnkowych (Alternaria alternata)

- alternarioza goździka (Alternaria sp.)

- alternarioza konopi (Alternaria alternata)

- alternarioza lewkonii (Alternaria raphani)

- alternarioza naci marchwi (Alternaria dauci)

- alternarioza papryki (Alternaria solani)

- alternarioza pietruszki (Alternaria petroselini)

- alternarioza pomidora (Alternaria solani)

- alternarioza tytoniu (Alternaria sp.)

- alternarioza ziemniaka zwana też suchą plamistością liści ziemniaka (Alternaria solani, Alternaria alternata)

- czarna plamistość maku (Alternaria alternata, Pleospora herbarum, Stemphylium herbarum)

- czerń krzyżowych (Alternaria brassicae, Alternaria brassicola i Alternaria alternata).

Wikipedia

alternat

w językoznawstwie: głoska lub inny element języka podlegający alternacji

SJP.pl

Wikipedia

alternator

1. układ zero-jedynkowy, w którym bodziec czynny na jednym tylko dowolnym wejściu wywołuje reakcję czynną jedynego wyjścia;
2. prądnica prądu przemiennego, często trójfazowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. prądnica prądu przemiennego;

(1.2) slang. chłopak, którego cechuje alternatywny ubiór i słuchanie niekonwencjonalnej muzyki

Wiktionary

Alternator (łac. alterno ‘wymieniam’, ‘przemieniam’) – prądnica prądu przemiennego, często trójfazowa. Służy do zmiany energii mechanicznej w prąd przemienny. Stosowany jest powszechnie jako źródło prądu w pojazdach mechanicznych. W alternatorze prąd jest wytwarzany w nieruchomych uzwojeniach stojana przez wielobiegunowe, wirujące pole magnetyczne wirnika. Pierwszy alternator skonstruował Nikola Tesla w 1891 i opatentował go w USA pod numerem 447921.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrˈnatɔr, AS: alternator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) alternatyw, fż. alternatywka

Wiktionary

alternatyw

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. chłopak, którego cechuje alternatywny ubiór i słuchanie niekonwencjonalnej muzyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alternator, fż. alternatywka

Wiktionary

alternatywa

1. dwie wykluczające się możliwości, np. mieć alternatywę;
2. sytuacja wymagająca wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami, np. stanąć przed alternatywą;
3. potocznie: inna możliwość, inne rozwiązanie, np. alternatywa dla planu gospodarczego;
4. w logice: zdanie złożone współrzędnie (połączonych spójnikiem "lub" lub "albo"), prawdziwe wówczas, gdy choćby jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; suma logiczna; wyraz często używany w błędnym znaczeniu "jedna z możliwości", np.: Miał dwie alternatywy. (poprawnie: Miał dwie możliwości.)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;

(1.2) pot. sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

Wiktionary

Alternatywa, suma logiczna, alternatywa zwykła, alternatywa nierozłączna, alternatywa łączna – zdanie logiczne o postaci p lub q, gdzie p, q są zdaniami. W logice matematycznej alternatywę zapisuje się p\,\lor \,q. Alternatywa p lub q jest zdaniem prawdziwym, gdy co najmniej jedno z jej zdań składowych p, q jest prawdziwe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem alternatywy logicznej jest fraza: „Prawda lub fałsz to prawda”.

(1.2) Mam alternatywę: albo studia, albo w kamasze.

(1.2) Najgorsze jest to, że nie mam żadnej sensownej alternatywy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrnaˈtɨva, AS: alternatyva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywka ż.

przym. alternatywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) suma logiczna, dysjunkcja

(1.2) możliwość, opcja, wybór, dylemat

Wiktionary

alternatywek

potocznie: chłopak o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach

SJP.pl

alternatywka

potocznie: chłopak o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. uczn. dziewczyna, którą cechuje alternatywny ubiór i słuchanie niekonwencjonalnej muzyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alternatywki już nie są alternatywne, bo obecnie jest tyle alternatywek, że bardziej wyróżniają się z tłumu dziewczyny, które nie są alternatywkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywa ż.

:: fm. alternator, alternatyw

przym. alternatywny

Wiktionary

alternatywność

1. cecha tego, co dopuszcza jedną z dwóch możliwości, np. alternatywność oferty;
2. rzadko: przeciwstawianie się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznane, bycie w opozycji do nurtu oficjalnego

SJP.pl

W algebrze o grupoidzie G mówi się, że jest lewostronnie alternatywny, jeśli (xx)y=x(xy) dla każdego x i y w G oraz prawostronnie alternatywny, jeśli y(xx)=(yx)x dla każdego x i y w G. O grupoidzie będącym zarazem lewo- jak i prawostronnie alternatywnym mówi się krótko, iż jest alternatywny.

Wikipedia

alternatywny

1. dopuszczający jedną z dwóch możliwości, np. oferta alternatywna;
2. dotyczący jednej z dwóch możliwości, np. wyjście alternatywne;
3. przeciwstawiający się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznane, stojący w opozycji do nurtu oficjalnego, np. medycyna alternatywna;
4. rządy alternatywne - gabinety zmieniające się w zależności od tego, która partia zyska w wyborach większość parlamentarną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie musisz jednak uprawiać seksu bez zabezpieczenia ani poddać się całkowitej abstynencji. Dla takich kobiet jak ty wymyślono kondomy z alternatywnego tworzywa.

(2.1) Alternatywki już nie są alternatywne, bo obecnie jest tyle alternatywek, że bardziej wyróżniają się z tłumu dziewczyny, które nie są alternatywkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywa ż., alternatywka ż., alternatywność ż.

przysł. alternatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wariantywny

Wiktionary

alternować

1. w językoznawstwie, o głoskach lub innych elementach języka: ulegać wymianie, występować obocznie;
2. w architekturze: występować naprzemiennie;
3. rzadko: występować wymiennie

SJP.pl

alternowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. o morfemach lub fonemach etymologicznie pokrewnych, ale różniących się fonetycznie: występowanie w sposób oboczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternacja ż.

czas. alternować

Wiktionary

alterocentrycznie

przysłówek

(1.1) książk. poświęcając się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż., alterocentryzm mrz.

przym. alterocentryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altruistycznie

Wiktionary

alterocentryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alterocentryczne; cecha tych, którzy są alterocentryczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryzm mrz.

przym. alterocentryczny

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

alterocentryczny

książkowo: dotyczący alterocentryzmu, wynikający z alterocentryzmu - postawy bezinteresownej troski o dobro innych, gotowości do poświęceń, np. altruistyczna pomoc, altruistyczne zasady; bezinteresowny, altruistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. poświęcający się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż., alterocentryzm mrz.

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altruistyczny

Wiktionary

alterocentryzm

książkowo: postawa bezinteresownej troski o dobro innych, gotowość do poświęceń, przeciwieństwo egoizmu; altruizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poświęcanie się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż.

przym. alterocentryczny

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altruizm

Wiktionary

alterować

1. dawniej: unosić się gniewem
2. podwyższać lub obniżać dźwięk składowy akordu lub skali diatoniczej

SJP.pl

alterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|alterować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. alterować

rzecz. zalterowanie n.

Wiktionary

altima

samochód typu Nissan Altima

SJP.pl

altimetr

lotniczy przyrząd pokładowy służący do pomiaru wysokości lotu; altymetr

SJP.pl

Wysokościomierz – przyrząd pokładowy stosowany na praktycznie wszystkich rodzajach statków powietrznych, a także w sportach uprawianych w urozmaiconym terenie. Jest to czuły barometr wskazujący wysokość dzięki pomiarowi ciśnienia powietrza i wyskalowany w metrach, stopach lub kilometrach. Ciśnienie odniesienia może być podane w hPa (QNH) w większości krajów świata, calach słupka rtęci (inHg) w Ameryce Północnej, zaś w krajach byłego ZSRR w mmHg.

Wikipedia

altimetria

jedna z metod geodezji satelitarnej stosowana do wyznaczania geoidy i parametrów pola grawitacyjnego Ziemi na obszarze mórz i oceanów; altymetria

SJP.pl

altiplano

śródgórski płaskowyż w Andach Środkowych; Wyżyna Boliwijska

SJP.pl

Altiplano – płaskowyż śródgórski w Andach Środkowych, w Boliwii (Park Narodowy Sajama), Peru i północnym Chile (Park Narodowy Lauca).

Znajduje się na wysokości 3300–3800 m n.p.m. Występują kotliny bezodpływowe. Znajdują się jeziora (m.in. Titicaca, Poopó), a także solniska (Salar de Uyuni). Występuje roślinność półpustynna (puna) oraz największe na świecie złoża rudy cyny.

Wikipedia

altjeringa

Czas snu (także alczeringa, alcziranga lub altjeringa; (ang. Dreamtime, w językach aborygeńskich malchera, alcheringa, mura-mura, Tjukurrpa i inne) – mitologia australijskich Aborygenów.

Wikipedia

altman

nazwisko

SJP.pl

alto

samochód typu Suzuki Alto

SJP.pl

Angola:

- Alto Hama – miasto

- Alto-Zaza – miasto

Argentyna:

- Alto Alegre

Brazylia:

- Alto Alegre do Pindaré – gmina

- Alto Araguaia – miasto

- Alto Bela Vista – miasto

- Alto Boa Vista – miasto

- Alto Caparaó – miasto

- Alto Feliz – miasto

- Alto Garças – miasto

- Alto Jequitibá – miasto

- Alto Paraguai – miasto

- Alto Piquiri – miasto

- Alto Rio Doce – miasto

- Alto Taquari – miasto

Wikipedia

altocumulus

[czytaj: altokumulus] chmura w postaci białej lub szarej ławicy; chmura średnia kłębiasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. kłębiasta chmura średniego piętra;

Wiktionary

Altocumulus [łac.] (Ac), chmury średnie kłębiaste – rodzaj chmur piętra średniego złożonych z białych lub szarych drobnych członów, małych obłoków, a niekiedy przylegających do siebie i tworzących warstwę.

W odróżnieniu od chmur pierzastych kłębiastych (Cirrocumulus) człony są większe niż koniec palca wyciągniętej w ich stronę ręki. Chmury średnie kłębiaste składają się z kropel wody, ale nie są to chmury opadowe. Występują w klimacie Polski w przedziale wysokości od około 2000 do 5000 m, niekiedy od około 2400 do 6100 m. Chmury tego rodzaju mają grubość od 200 do 700 m. Utrzymują się stosunkowo krótko.

Wikipedia

altocumulusowy

→ altocumulus [czytaj: altokumulusowy]

SJP.pl

altostratus

chmura średnia warstwowa

SJP.pl

Altostratus [łac.] (As – chmura średnia warstwowa) – chmura w postaci grubej i gęstej, niebieskiej albo szarej warstwy, przez którą słońce lub księżyc przeświecają jak przez szkło matowe. Składa się z kropel wody oraz kryształków lodu. Często pokrywa całe niebo, a czasem towarzyszy jej opad drobnego deszczu lub śniegu. Występuje na wysokości od 2 do 5 km.

Symbol, którym oznacza się chmury typu altostratus:

Wikipedia

altostratusowy

przymiotnik od: altostratus

SJP.pl

altowiolinista

muzyk płci męskiej grający na altówce; alcista; altowiolista; altysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. człowiek grający na altówce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɔvʲjɔlʲĩˈɲista, AS: altovʹi ̯olʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altowiolista m., altowiolistka ż.

:: fż. altowiolinistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altowiolista, alcista, altysta

Wiktionary

altowiolinistka

muzyk płci żeńskiej grający na altówce; alcistka; altowiolistka; altystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: altowiolinista

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Altowiolinistka zagrała piękny koncert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɔvʲjɔlʲĩˈɲistka, AS: altovʹi ̯olʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altowiolinista m., altowiolista m., altowiolistka ż.

Wiktionary

altowiolista

muzyk płci męskiej grający na altówce; alcista; altowiolinista; altysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na altówce

Wiktionary

Altówka (wł. viola, skrót: vla.) – muzyczny instrument strunowy z grupy chordofonów smyczkowych. Altówka jest nieco większa od skrzypiec, ma niższy, głębszy i łagodniejszy ton. Pomimo większych rozmiarów altówkę trzyma się podczas gry tak samo jak skrzypce, opierając ją na ramieniu (po stronie o słabszej lateralizacji). Składa się z podłużnego pudła rezonansowego (w razie potrzeby zaopatrzonego w żeberko) z dwoma otworami w kształcie stylizowanej litery f, gryfu z bezprogową podstrunnicą, zakończonego główką w charakterystycznym kształcie ślimaka. Struny, podparte na mostku (podstawku), napinane są za pomocą stożkowatych naciągów (kołków).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Altowiolista zagrał piękny koncert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɔvʲjɔˈlʲista, AS: altovʹi ̯olʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altowiolinista mos.

:: fż. altowiolistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altowiolinista, alcista, altysta

Wiktionary

altowiolistka

muzyk płci żeńskiej grający na altówce; alcistka; altowiolinistka; altystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na altówce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Altowiolistka zagrała piękny koncert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɔvʲjɔˈlʲistka, AS: altovʹi ̯olʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altowiolinista m., altowiolinistka ż.

:: fm. altowiolista m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altowiolinistka, alcistka, altystka

Wiktionary

altówka

instrument smyczkowy o 4 strunach, strojony o kwintę niżej od skrzypiec; viola; wiola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. smyczkowy instrument muzyczny;

Wiktionary

Altówka (wł. viola, skrót: vla.) – muzyczny instrument strunowy z grupy chordofonów smyczkowych. Altówka jest nieco większa od skrzypiec, ma niższy, głębszy i łagodniejszy ton. Pomimo większych rozmiarów altówkę trzyma się podczas gry tak samo jak skrzypce, opierając ją na ramieniu (po stronie o słabszej lateralizacji). Składa się z podłużnego pudła rezonansowego (w razie potrzeby zaopatrzonego w żeberko) z dwoma otworami w kształcie stylizowanej litery f, gryfu z bezprogową podstrunnicą, zakończonego główką w charakterystycznym kształcie ślimaka. Struny, podparte na mostku (podstawku), napinane są za pomocą stożkowatych naciągów (kołków).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dopiero współcześnie, wraz z rozwojem sztuki instrumentacji, zaczęto traktować altówkę jako samodzielny instrument, nadając mu ważniejszą rolę w orkiestrze symfonicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtufka, AS: altufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alcista mos., alt

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiola

Wiktionary

altówkowy

związany z altówką

SJP.pl

altowy

przymiotnik od: alt (np. głos altowy, saksofon altowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. dotyczący altu, określający alt

przymiotnik jakościowy

(2.1) muz. charakterystyczny dla altu, mający cechy altu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt mrz., kontralt mrz., alcistka ż., alcista mos., altówka ż., altysta mos., altystka ż., alcik mrz.

Wiktionary

altrajch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Zagłębie Dąbrowskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojadymy banom do Altrajchu.

Wiktionary

altruista

człowiek uczynny, gotowy do poświęceń, stawiający dobro innych ponad własne interesy; idealista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

Wiktionary

Altruizm (fr. altruisme, od łacińskiego rdzenia alter – inny, drugi) – działanie na korzyść innych; dobrowolne ponoszenie pewnych kosztów przez jednostkę na rzecz innej jednostki lub grupy; zachowanie przeciwstawne egoizmowi. Altruizm może występować zarówno wśród ludzi, jak i innych gatunków, np. owadów. Jest to podstawowe pojęcie socjobiologii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doktor Judym z „Ludzi bezdomnych” był altruistą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltruˈjista, AS: altrui ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruizm m.

:: fż. altruistka ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruistka

książkowo: kobieta uczynna, stawiająca dobro innych ponad własne interesy; idealistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltruˈjistka, AS: altrui ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruizm m.

:: fm. altruista m.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób altruistyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruizm m., altruista m., altruistka ż., altruistyczność ż.

przym. altruistyczny

Wiktionary

altruistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest altruistyczne; cecha tych, którzy są altruistyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruizm m., altruista m., altruistka ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruistyczny

książkowo: dotyczący altruizmu, wynikający z altruizmu - postawy bezinteresownej troski o dobro innych, gotowości do poświęceń, np. altruistyczna pomoc, altruistyczne zasady; bezinteresowny, alterocentryczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] człowiek niewierzący może być heroiczny, altruistyczny, wieść życie moralne i być – w potocznym rozumieniu tego słowa – święty, i to świętszy od bardzo wielu chrześcijan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltrujiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: altrui ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruizm m., altruistyczność ż., altruista m., altruistka ż.

przysł. altruistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. alterocentryczny

Wiktionary

altruitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. żartobliwa forma poetycka w formie apelatywnego dwuwiersza nakłaniającego do altruistycznych zachowań

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruizm m., altruista m., altruistka ż., altruistyczność ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruizm

bezinteresowna troska o dobro innych, gotowość do poświęceń, przeciwieństwo egoizmu; alterocentryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

Wiktionary

Altruizm (fr. altruisme, od łacińskiego rdzenia alter – inny, drugi) – działanie na korzyść innych; dobrowolne ponoszenie pewnych kosztów przez jednostkę na rzecz innej jednostki lub grupy; zachowanie przeciwstawne egoizmowi. Altruizm może występować zarówno wśród ludzi, jak i innych gatunków, np. owadów. Jest to podstawowe pojęcie socjobiologii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doktor Judym z „Ludzi bezdomnych” charakteryzuje się altruizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtrujism̥, AS: altrui ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruistyczność ż., altruista m., altruistka ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alterocentryzm

Wiktionary

altsaksofonistka

→ altsaksofonista

SJP.pl

Patrz:
altsaksofonista

altsteirer

[czytaj: alctajrer] austriacka rasa kur

SJP.pl

Wikipedia

altymetr

przyrząd pokładowy używany w samolotach do pomiaru wysokości; altimetr

SJP.pl

Wysokościomierz – przyrząd pokładowy stosowany na praktycznie wszystkich rodzajach statków powietrznych, a także w sportach uprawianych w urozmaiconym terenie. Jest to czuły barometr wskazujący wysokość dzięki pomiarowi ciśnienia powietrza i wyskalowany w metrach, stopach lub kilometrach. Ciśnienie odniesienia może być podane w hPa (QNH) w większości krajów świata, calach słupka rtęci (inHg) w Ameryce Północnej, zaś w krajach byłego ZSRR w mmHg.

Wikipedia

altymetria

jedna z metod geodezji satelitarnej stosowana do wyznaczania geoidy i parametrów pola grawitacyjnego Ziemi na obszarze mórz i oceanów; altimetria

SJP.pl

Altymetria (łac. altus – wysoki, gr. metréō – mierzę) – technika pomiarów zmian wysokości powierzchni oceanu i pomiarów wysokości nad powierzchnią ziemi.

Wikipedia

altysta

1. muzyk grający na altówce; altowiolinista; altowiolista; alcista;
2. osoba śpiewająca altem; alcista, alt;
3. muzyk grający na instrumencie o skali zbliżonej do skali głosu altowego (np. na saksofonie altowym); alcista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. alcista.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtɨsta, AS: altysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alcista, alcistka, altystka, alt

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alcista

Wiktionary

altystka

1. muzyk płci żeńskiej grający na altówce; alcistka; altowiolistka; altowiolinistka;
2. kobieta śpiewająca altem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. alcistka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtɨstka, AS: altystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alcistka, alcista, altysta, alt

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alcistka

Wiktionary

alu-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z aluminium (glinem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalu, AS: alu

Wiktionary

alucynk

1. stop aluminium i cynku z dodatkiem krzemu;
2. blacha obustronnie pokryta takim stopem

SJP.pl

alucynkowy

→ alucynk (stop aluminium i cynku)

SJP.pl

aludel

używany dawniej w laboratoriach chemicznych gliniany garnuszek w kształcie gruszki

SJP.pl

aludur

stop aluminium, manganu i krzemu o bardzo wysokiej odporności na korozję

SJP.pl

Aludur – stop aluminium z krzemem i manganem. Cechuje się wysoką odpornością na korozję. W związku z tym wykorzystuje się go przy produkcji przewodów linii wysokiego napięcia i innych elementów konstrukcyjnych, które bywają narażone na złe warunki eksploatacji.

Wikipedia

alufelga

potocznie: felga z aluminium; alus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. felga z aluminium

Wiktionary

Felga – metalowa część koła, na którą nakładana jest opona.

We współczesnych samochodach felga ma za zadanie wentylować elementy układu hamulcowego (tarczę/bęben, przewody hamulcowe, zacisk). Felgi najczęściej są wykonywane ze stopu aluminium lub stali, a felgi wyczynowe z lekkiego i wytrzymałego magnezu lub włókna węglowego.

Felgi dzieli się na kilka typów:

- stalowe hybrydowe

- stalowe strukturalne

- stalowe klasyczne

- aluminiowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaluˈfɛlɡa, AS: alufelga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alus, felga aluminiowa

Wiktionary

alufolia

potocznie: folia aluminiowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. folia aluminiowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaluˈfɔlʲja, AS: alufolʹi ̯a

Wiktionary

alum

aluminiowa felga; alufelga, alus

SJP.pl

alumatol

materiał wybuchowy kruszący, będący mieszaniną azotanu amonowego, trójnitrotoluenu i metalicznego glinu; stosowany gł. do wybuchów podwodnych oraz do robót skalnych; amonal

SJP.pl

Amonal – kruszący materiał wybuchowy, rodzaj amonitu. Są to mieszaniny wybuchowe złożone z azotanu amonu, aluminium i trotylu lub innego silnego materiału wybuchowego, np. DNT lub RDX. Mają wysoką temperaturę produktów wybuchu, ze względu na silnie egzotermiczną reakcję utleniania glinu, która w amonalach przebiega głównie zgodnie z równaniem:

2Al + 3CO
2 → Al
2O
3 + 3CO     ΔE = −180,7 kcal

Wikipedia

alumel

stop niklu wykorzystywany do budowy termoelementów, zawiera 2% manganu, 2,2% aluminium, 1,4% krzemu

SJP.pl

Alumel – stop niklu zawierający 0,8–2% manganu, 1,8–2,5% aluminium, 0,8–2% krzemu i domieszki żelaza i kobaltu.

Oporność elektryczna właściwa ok. 0,32×10−7 Ω. Wrażliwy na działanie siarki i węgla. Wykorzystywany przy wyrobie termoogniw, przewodów kompensacyjnych i oporników o długim czasie pracy w temperaturze do 1000 °C.

Wikipedia

alumetowanie

w technice: natryskiwanie aluminium na stal i wyżarzanie do powstania zgorzeliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. powlekanie wyrobów metalowych powłoką ochronną z aluminium

Wiktionary

Powiązane:

czas. alumetować ndk.

Wiktionary

alumian

zasadowy siarczan glinu

SJP.pl

aluminiować

pokrywać coś warstwą aluminium

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaaluminiować)

(1.1) nakładać warstwę aluminium na inne materiały w celu nadania im pożądanych właściwości, takich jak odporność na korozję, estetyka czy przewodność elektryczna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Firma aluminiuje blachy, aby poprawić ich właściwości odpornościowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluminiowanie n., aluminium n.

przym. aluminiowy

Wiktionary

aluminiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. pokrywanie czegoś warstwą aluminium

Wiktionary

Kaloryzowanie, naglinowywanie, aluminiowanie dyfuzyjne – rodzaj obróbki cieplnej polegającej na nasycaniu przypowierzchniowej warstwy przedmiotu glinem. Są trzy podstawowe sposoby kaloryzowania, które w zależności od ośrodka, w którym się je przeprowadza, można podzielić na:

- gazowe (w temp. 900–1000 °C),

- w ośrodku stałym (w temp. 900–1000 °C),

- w ośrodku ciekłym – tzw. kąpieli aluminiowej (w temp. 750–800 °C).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aluminium n.

czas. aluminiować ndk.

przym. aluminiowy

Wiktionary

aluminiowo-szklany

zrobiony ze szkła oraz aluminium

SJP.pl

aluminiowy

wykonany z aluminium, zawierający aluminium (np. stop aluminiowy, folia aluminiowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z aluminium

(1.2) związany z aluminium, dotyczący aluminium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maszt jest słupem drewnianym, aluminiowym lub z innego materiału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ, AS: alũmʹĩńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluminium n., aluminiowanie n.

czas. aluminiować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) glinowy

Wiktionary

aluminit

minerał, uwodniony siarczan glinu

SJP.pl

aluminium

pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13, lekki srebrzystobiały metal, kruchy i łamliwy, jako składnik stopów wykorzystywany do produkcji wielu produktów, np. puszek do napojów; glin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. glin

Wiktionary

Aluminium – glin o czystości technicznej, zawierający różne ilości zanieczyszczeń, zależnie od metody otrzymywania. W wyniku rafinacji elektrolitycznej otrzymuje się aluminium zawierające 99,950–99,955% Al. Aluminium hutnicze, otrzymywane przez elektrolizę tlenku glinu w stopionym kriolicie, zawiera 99,0–99,8% Al.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aluminium jest bardzo lekkim metalem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalũˈmʲĩɲũm, AS: alũmʹĩńũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluminon m., aluminiowanie n.

czas. aluminiować ndk.

przym. aluminiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chem. glin; symbol. Al

Wiktionary

aluminografia

Algrafia, aluminografia (z niem. Algraphie) — jedna z pierwszych technik druku płaskiego, wynaleziona w 1892 roku. Po raz pierwszy zastosowana przez Josefa Scholza w Moguncji. W technice tej formą drukową jest cienka płyta aluminiowa, szlifowana, następnie ziarnowana i pokrywana materiałem światłoczułym. Na tej powłoce nanoszony jest negatyw rysunku.

Wikipedia

aluminograficzny

przymiotnik od: aluminografia

SJP.pl

aluminotermia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hutn. met. proces metalurgiczny, będący egzotermiczną reakcją chemiczną, w której glin (aluminium) reaguje z tlenkiem metalu, redukując ten tlenek do metalu i tworząc przy tym tlenek glinu (Al₂O₃) oraz wydzielając duże ilości ciepła

Wiktionary

Aluminotermia – proces metalurgiczny otrzymywania metali poprzez redukcję ich tlenków sproszkowanym lub zgranulowanym glinem. Substraty tworzą mieszankę termitową, która reaguje z wydzieleniem dużych ilości ciepła, na skutek czego jej temperatura dochodzi do 3773 K (3500oC), jest to wyższa temperatura niż ta podczas palenia magnezu (3100oC)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|aluminium|-o-|-termia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aluminothermy, aluminothermic process

* hiszpański: (1.1) aluminotermia ż.

* słowacki: (1.1) aluminotermia ż.

* włoski: (1.1) alluminotermia ż.

źródła.

== aluminotermia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|a.lu.mĩ.no.ˈteɾ.mja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) met. chem. aluminotermia

odmiana.

(1) lm. aluminotermias

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|aluminium|-o-|-termia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aluminothermy, aluminothermic process

* hiszpański: (1.1) aluminotermia ż.

* słowacki: (1.1) aluminotermia ż.

* włoski: (1.1) alluminotermia ż.

źródła.

== aluminotermia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|a.lu.mĩ.no.ˈteɾ.mja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) met. chem. aluminotermia

odmiana.

(1) lm. aluminotermias

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aluminotermiczny

przymiotnik od: aluminotermia

SJP.pl

alumn

1. słuchacz seminarium duchownego; kleryk;
2. absolwent w wyższych uczelniach anglosaskich;
3. w dawnej Polsce: uczeń kształcony i utrzymywany przez jakąś szkołę

SJP.pl

- alumn – student seminarium duchownego

- alumn – dawniej uczeń, wychowanek

- alumn – w krajach anglosaskich absolwent szkoły wyższej

Wikipedia

alumnat

zakład, w którym uczniowie otrzymywali bezpłatnie naukę i utrzymanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zakład zapewniający bezpłatnie mieszkanie, opiekę i naukę; Gloger.

(1.2) daw. dom dla inwalidów wojennych; Gloger.

Wiktionary

Alumnat – Zakład Dla Inwalidów Wojennych w Tykocinie – wzniesiony w latach 1633–1647 jako przytułek i szpital dla żołnierzy weteranów pochodzenia szlacheckiego i wyznania katolickiego. Trzeci tego typu obiekt w Polsce (po alumnatach przy kaplicy św. Trójcy na ul. Długiej w Warszawie i przy Monasterze Zarubskim w Trechtymirowie) i jedyny tego typu zachowany do dzisiejszych czasów, zaliczający się do najstarszych w Europie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈlũmnat, AS: alũmnat

Wiktionary

alumożel

żel glinowy, uwodniony tlenek glinu

SJP.pl

alund

krystaliczny tlenek glinu, stosowany do wyrobu krążków szlifierskich i tygli ogniotrwałych

SJP.pl

alundowy

związany z alundem

SJP.pl

alunia

zdrobnienie od: Alina (imię żeńskie)

SJP.pl

aluprof

polska firma, dostawca systemów zewnętrznych rolet aluminiowych oraz rolowanych bram garażowych i przemysłowych

SJP.pl

Aluprof SA – spółka powołana w 2006 r. przez Grupę Kapitałową Kęty, którą utworzono na bazie dwóch już istniejących spółek zależnych:

- Aluprof sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (polska spółka założona w 1997 przez Tadeusza Selzera (w latach 2005, 2006, 2007 na liście 100 najbogatszych Polaków według „Wprost”), de facto przejmując część profilu działalności przedsiębiorstwa Selt, będącego dostawcą systemów zewnętrznych rolet aluminiowych oraz rolowanych bram garażowych i przemysłowych oraz krat zwijanych; w latach 2001–2007 pięciokrotnie umieszczony w rankingu „Gazeli Biznesu”);

- Zakłady Elementów Wyposażenia Budownictwa Metalplast-Bielsko SA w Bielsku-Białej, zajmujący się produkcją kompleksowych, aluminiowych systemów budowlanych.

Wikipedia

alus

środowiskowo: felga z aluminium; alufelga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. mot. alufelga

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|alufelga.

źródła.

== alus (język fiński.) ==

wymowa.

IPA|ˈɑlus., IPA3|ˈɑ̝lus̠.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) statek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalus, AS: alus

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|alufelga.

źródła.

== alus (język fiński.) ==

wymowa.

IPA|ˈɑlus., IPA3|ˈɑ̝lus̠.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) statek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alusal

handlowa nazwa leku neutralizującego kwas solny, stosowanego w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy; algeldrat

SJP.pl

alusia

zdrobnienie od: Alicja (imię żeńskie)

SJP.pl

aluta

rzeka w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. okręg w południowo-wschodniej Rumunii

Wiktionary

Aluta (rum. Olt) – rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju o długości 615 km i powierzchni dorzecza 24 050 km².

Rzeka wypływa ze źródeł na południe od przełęczy Bicaz w górach Hășmaș, płynie przez Karpaty Wschodnie i Karpaty Południowe, między Górami Fogaraskimi i Górami Sybińskimi tworzy głęboki Przełom Czerwonej Wieży, przecina przedpole Karpat i Nizinę Wołoską, a do Dunaju uchodzi naprzeciw bułgarskiej miejscowości Čerkovica, w pobliżu Islaz.

Wikipedia

Powiązane:

przym. alucki

Wiktionary

alutorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alutorami, dotyczący Alutorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język alutorski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alutorowie lm m.

Wiktionary

aluwialny

naniesiony przez rzeki (np. osady aluwialne, aluwialne złoża złota)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. pochodzący z aluwiów

(1.2) geol. przest. odnoszący się do współczesnego nam okresu geologicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Równina aluwialna Nilu od tysięcy lat jest źródłem żyznych gleb wykorzystywanych w rolnictwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluwia nmos., aluwium n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napływowy, osadowy

(1.2) holoceński

Wiktionary

aluwium

1. osad nagromadzony przez wody na dnie koryta rzeki;
2. młodsza epoka polodowcowa czwartorzędu; epoka holoceńska, holocen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;

(1.2) daw. geol. najmłodsza epoka geologiczna, holocen;

Wiktionary

Aluwium (l. mn. aluwia, od łac. alluere – obmywać, oblewać) – osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących.

Aluwia wypełniają większość dolin rzecznych i w przypadku osadów deponowanych bezpośrednio przez działalność rzeki odnosi się do nich węższe określenie „osady fluwialne”. W wąskich dolinach górskich strumieni osady aluwialne ograniczone są praktycznie tylko do bezpośredniego sąsiedztwa koryta. W przypadku szerokich dolin dużych rzek budują rozległe płaskie dna z terasami. Na tarasie zalewowym, po którym wody płyną wolniej, osadza się materiał drobniejszy, zwykle zawierający dużo substancji organicznej. Stąd bardzo urodzajna żyzność gleb aluwialnych – mad.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈluvʲjũm, AS: aluvʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. aluwialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) holocen

Wiktionary

aluzja

niewyraźna przymówka odwołująca się do czegoś, o czym nie można powiedzieć wprost; napomknienie; podtekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

Wiktionary

Aluzja (łac. allusio) – nawiązanie do czegoś, kogoś; przywołanie nie wprost danej sprawy. Z reguły aluzje są łatwe do odgadnięcia przez odbiorcę wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spektakl „Czwarta siostra” został nazwany przez recenzentów ironiczną aluzją do Czechowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈluzʲja, AS: aluzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluzyjność ż.

przym. aluzyjny

przysł. aluzyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napomknienie, podpowiedź, sugestia, wskazówka

Wiktionary

aluzyjka

zdrobnienie od: aluzja

SJP.pl

aluzyjność

sztuka używania domysłów, niewyraźnie i nie bezpośrednio mówienie o pewnych rzeczach tak, aby wzbudzić skojarzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest aluzyjne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluzja ż., aluzyjka ż.

przym. aluzyjny

przysł. aluzyjnie

Wiktionary

aluzyjny

dotyczący aluzji, wynikający z aluzji, pełen aluzji (np. aluzyjna wypowiedź, aluzyjny charakter wiersza)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluzja ż., aluzyjność ż.

:: zdrobn. aluzyjka ż.

przysł. aluzyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napomykający

Wiktionary

alva

W Portugalii

- Alva – parafia (freguesia) w gminie Castro Daire

- Alva – rzeka w Portugalii, dopływ Mondego

Miejscowości w USA

- Alva – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lee

- Alva – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Woods

Miejscowości w Szkocji

- Alva – miasto w Szkocji

Wikipedia

alvaro

potocznie: bardzo atrakcyjny, modny mężczyzna, mający powodzenie u kobiet

SJP.pl

Alwar – imię męskie pochodzenia germańskiego, oznaczające „strażnik wszystkiego/wszystkich”.

Alwar imieniny obchodzi 19 lutego, jako wspomnienie bł. Alwareza (Alwara) z Kordoby.

Znane osoby noszące imię Alwar:

- bł. Alwar z Kordoby

- bł. Alwar Sanjuán Canet

- bł. Álvaro del Portillo

- Álvaro Vázquez

- Alvar Aalto

- Álvaro Arbeloa

- Álvaro de Luna

- Álvaro Magaña

- Álvaro Mejía

- Álvaro Morata

- Álvaro Negredo

- Álvaro del Portillo

- Álvaro Recoba

- Álvaro Siza

- Álvaro Soler

- Álvaro Uribe

Wikipedia

alves

[czytaj: alwesz] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bruno Alves (ur. 1981) – portugalski piłkarz

- Breno Alves – brazylijski judoka

- Dani Alves (ur. 1983) – brazylijski piłkarz

- Maria Alves – brazylijska piłkarka

- Tiago Alves (ur. 1993) – brazylijski piłkarz

- Tiago Alves (ur. 1996) – portugalski piłkarz

- Thiago Alves – brazylijski tenisista

- Thiago Alves – brazylijski siatkarz

- Thiago Alves – brazylijski zawodnik MMA

Wikipedia

alvit

preparat do ochrony nasion przed larwami much

SJP.pl

alwar

wędrowny poeta-mistyk związany z tradycją bhakti, śpiewający w świątyniach hymny na cześć boga Wisznu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Alwar – imię męskie pochodzenia germańskiego, oznaczające „strażnik wszystkiego/wszystkich”.

Alwar imieniny obchodzi 19 lutego, jako wspomnienie bł. Alwareza (Alwara) z Kordoby.

Znane osoby noszące imię Alwar:

- bł. Alwar z Kordoby

- bł. Alwar Sanjuán Canet

- bł. Álvaro del Portillo

- Álvaro Vázquez

- Alvar Aalto

- Álvaro Arbeloa

- Álvaro de Luna

- Álvaro Magaña

- Álvaro Mejía

- Álvaro Morata

- Álvaro Negredo

- Álvaro del Portillo

- Álvaro Recoba

- Álvaro Siza

- Álvaro Soler

- Álvaro Uribe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Alwar i pochodzę z Salamanki.

Wiktionary

alwarez

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Alwar – imię męskie pochodzenia germańskiego, oznaczające „strażnik wszystkiego/wszystkich”.

Alwar imieniny obchodzi 19 lutego, jako wspomnienie bł. Alwareza (Alwara) z Kordoby.

Znane osoby noszące imię Alwar:

- bł. Alwar z Kordoby

- bł. Alwar Sanjuán Canet

- bł. Álvaro del Portillo

- Álvaro Vázquez

- Alvar Aalto

- Álvaro Arbeloa

- Álvaro de Luna

- Álvaro Magaña

- Álvaro Mejía

- Álvaro Morata

- Álvaro Negredo

- Álvaro del Portillo

- Álvaro Recoba

- Álvaro Siza

- Álvaro Soler

- Álvaro Uribe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Alwarez i pochodzę z Santiago.

Wiktionary

alwaro

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. mężczyzna, który obnosi się przed wszystkimi swoimi partnerkami; lovelas

(1.2) slang. ktoś wystylizowany, przylizany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten koleś to skończony alwaro; codziennie wstawia na fejsa samojebki z panienkami i jakieś chore pedalskie zdjęcia.

(1.2) – Widziałaś tego kolesia w różowej koszulce? – No, niezły z niego alwaro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alwarro m., alvaro m., alwar m., alwarzysta mos.

przym. alwarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) alwarro, alvaro

Wiktionary

alwarowy

przymiotnik od: alwar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. pot. związany z alwarem, dotyczący alwara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alwar mzw., alwaro mos., alwarro mos., alwarzysta mos.

Wiktionary

alwarro

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. alwaro

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Te, widziałeś tego gościa? Ma chłopak branie. – Noo, niezły z niego alwarro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alwaro m., alvaro m., alwar m., alwarzysta mos.

przym. alwarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alwaro, alvaro

Wiktionary

alweola

zagłębienie w owocnikach grzybów, np. smardza

SJP.pl

alweolarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alweolarne

Wiktionary

Powiązane:

przym. alweolarny

przysł. alweolarnie

Wiktionary

alweolarny

spółgłoska alweolarna - spółgłoska, której miejscem artykulacji są dziąsła, np. sz, ż, cz, dż; spółgłoska dziąsłowa

SJP.pl

alweole

zagłębienie w owocnikach grzybów, np. smardza

SJP.pl

alwernia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Alwernia – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Alwernia.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. miasto miało 3232 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Alwerni|Ms=Alwerni. • herb Alwerni

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. alwernianin mos., alwernianka ż.

przym. alwernijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Alwernia

* niemiecki: (1.1) Alwernia n.

* rosyjski: (1.1) Альверня

źródła.

== Alwernia (język angielski.) ==

thumb|city hall in Alwernia (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geogr. Alwernia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈvɛrʲɲa, AS: alverʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alwernianin mos., alwernianka ż.

przym. alwernijski

Wiktionary

alwernianin

mieszkaniec Alwerni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alwerni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alwernia ż.

:: fż. alwernianka ż.

przym. alwernijski

Wiktionary

alwernianka

mieszkanka Alwerni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alwerni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alwernia ż.

:: fm. alwernianin mos.

przym. alwernijski

Wiktionary

alwerniański

→ Alwernia; alwernijski

SJP.pl

alwernijski

→ Alwernia; alwerniański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z miastem Alwernia, dotyczący miasta Alwernia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alwernia ż., alwernianin mos., alwernianka ż.

Wiktionary

alzacja

region administracyjny i kraina historyczna we wschodniej Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

(1.2) hist. geogr. adm. region administracyjny we Francji zajmujący historyczną Alzację (1.1) (zniesiony w 2015 roku)

Wiktionary

Alzacja (fr. Alsace, al. Elsàss, niem. Elsass) – kraina historyczna w północno-wschodniej Francji, nad Renem, w regionie administracyjnym Grand Est, w departamentach Dolny Ren na północy i Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire de Belfort. Od 1982 roku do 31 grudnia 2015 roku odrębny region administracyjny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alˈzat͡sʲja, AS: alzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzatczyk mos., Alzatka ż.

przym. alzacki

Wiktionary

alzacki

→ Alzacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Alzacją

Wiktionary

Patrz:
Alzacja
Przykłady

(1.1) Strasburg w średniowieczu był centrum reformacji, mieszkał tam alzacki reformator Martin Butzer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈzat͡sʲci, AS: alzacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja ż., Alzatczyk m., Alzatka ż.

Wiktionary

alzacko-lotaryński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Alzacją-Lotaryngią, dotyczący Alzacji-Lotaryngii (prowincji Cesarstwa Niemieckiego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja-Lotaryngia ż.

Wiktionary

alzatczyk

mieszkaniec Alzacji (regionu administracyjnego i krainy historycznej we wschodniej Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈzaṭt͡ʃɨk, AS: alzaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja ż.

:: fż. Alzatka ż.

przym. alzacki

Wiktionary

alzatka

mieszkanka Alzacji (regionu administracyjnego i krainy historycznej we wschodniej Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈzatka, AS: alzatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja ż.

:: fm. Alzatczyk m.

przym. alzacki

Wiktionary

alzheimer

[czytaj: alc-hajmer] potocznie: choroba Alzheimera (choroba ośrodkowego układu nerwowego o takich objawach jak: otępienie, problemy z pamięcią, orientacją przestrzenną, myśleniem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. pot. zob. choroba Alzheimera.

Wiktionary

- Alzheimer – potoczne określenie choroby Alzheimera

- Alois Alzheimer – niemiecki psychiatra i neuropatolog

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po szczepionkach ludzie głupieją, można zapaść na autyzm, alzheimera, astmę, katar sienny – przekonują antyszczepionkowcy.

Wiktionary

am

wyraz, zwykle powtórzony, zachęcający do jedzenia, używany zwykle w odniesieniu do dzieci

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = eduk. akademia medyczna

(1.2) = eduk. akademia morska

(1.3) = eduk. akademia muzyczna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈɛ̃m, AS: a‿ẽm

Wiktionary

amabile

[czytaj: aMAbile] określenie wykonawcze: wdzięcznie, mile

SJP.pl

amadeita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego we Włoszech;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założycielem amadeitów był reformator franciszkański Portugalczyk Amadeusz Silva.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amadeusz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, alkantaryn, dyskalceata

Wiktionary

amadeusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Amadeusz – imię męskie

- Amadeusz – książę Belgii

- Amadeusz – sztuka teatralna z 1979 r. autorstwa Petera Shaffera o Wolfgangu Amadeuszu Mozarcie

- Amadeusz – amerykański film biograficzny z 1984 r. w reżyserii Milosa Formana o Wolfgangu Amadeuszu Mozarcie, filmowa adaptacja sztuki teatralnej

- Amadeus – jezioro w Australii

- Amadeus – orkiestra kameralna Polskiego Radia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poczynania Amadeusza wynosiły go ponad przeciętność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈdɛwuʃ, AS: ãmadeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amadeita mos.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. amadeita mos.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) amor + deus

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Амадэй m.

* czeski: (1.1) Amadeus

* francuski: (1.1) Amadeus

* hiszpański: (1.1) Amadeo

* kataloński: (1.1) Amadeu m.

* łaciński: (1.1) Amadeus

* niemiecki: (1.1) Amadeus m.

* rosyjski: (1.1) Амадей m.

* słowacki: (1.1) Amadej

* szwedzki: (1.1) Amadeus

* węgierski: (1.1) Amadeusz, Amadé

* włoski: (1.1) Amedeo

źródła.

== Amadeusz (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|m. Amadeusz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amadeuszostwo

Amadeusz z małżonką; Amadeuszowie

SJP.pl

amadeuszowie

Amadeusz z małżonką; Amadeuszostwo

SJP.pl

amadeuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amadeusza lub z nim związany

SJP.pl

amadis

tytułowy bohater romansu rycerskiego z XIII-XIV w.

SJP.pl

amado

Amado – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Santa Cruz.

Wikipedia

amadyna

gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych, np. amadyna obrożna

SJP.pl

amadyniec

gatunek ptaka z rodziny astryldowatych; amadyna wspaniała

SJP.pl

Amadyniec, potocznie amadyna wspaniała (Chloebia gouldiae) – gatunek ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae). Występuje w północnej Australii. Ze względu na swój wygląd jest chętnie hodowany w klatkach. Wskutek importu tego ptaka z naturalnego środowiska jego liczebność malała, jednak obecnie w Australii handel tymi ptakami jest zakazany. IUCN uznaje amadyńca za gatunek najmniejszej troski.

Wikipedia

amadynka

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

SJP.pl

amagasaki

miasto w Japonii

SJP.pl

Amagasaki (jap. 尼崎市 Amagasaki-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Hyōgo.

W mieście rozwinął się przemysł stoczniowy, elektrotechniczny, maszynowy, chemiczny, materiałów budowlanych oraz włókienniczy.

Wikipedia

amagnetyczny

nieposiadający właściwości magnetycznych, niereagujący na pole magnetyczne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie reagujący na działanie magnesu

Wiktionary

amajza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. mrówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaś mie bajsła amajza.

Wiktionary

amaksofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;

Wiktionary

Amaksofobia − panika, lęk i obawa przed jazdą samochodem, rodzaj zaburzenia lękowego z grupy fobii. Amaksofobia spotykana jest rzadko, znacznie częściej spotykane są jednak jej odmiany obejmujące np. lęk przed dużą prędkością, lęk przed jazdą samochodem w roli pasażera, lęk przed skręcaniem w lewo czy parkowaniem między dwoma samochodami.

Wikipedia

amal

libańska partia polityczna

SJP.pl

- AMAL – brytyjska marka gaźników motocyklowych

- Ruch Amal – milicja szyicka

- Amal – film

Wikipedia

amalaka

żłobkowany element, zwieńczający wieżę w indyjskich budowlach sakralnych

SJP.pl

Amalaka – element architektoniczny o kształcie pierścieniowym ze żłobkowanymi ścianami bocznymi, który wieńczy wieżową część śikhary.

Amalaka kształtem przypomina zgnieciony indyjski owoc o nazwie amalaka (Liściokwiat garbnikowy - Mirobalanus embilica).

Wikipedia

amalekici

koczownicze plemię semickie lub związek plemion opisane w Biblii

SJP.pl

Wikipedia

amalekicki

→ Amalekita, → Amalekici

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Amalekitą, dotyczący Amalekity

Wiktionary

Patrz:
Amalekita, → Amalekici
Powiązane:

rzecz. Amalekita m.

Wiktionary

amalekita

członek koczowniczego plemienia semickiego lub związku plemion opisanego w Biblii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. hist. bibl. członek koczowniczego semickiego plemięemienia, które zamieszkiwało północną część półwyspu Synaj oraz Negeb, opisywanego w Starym Testamencie jako wrogie Żydom;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Amalekitka ż.

przym. amalekicki

Wiktionary

amalfi

miasto w południowych Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Joannici (szpitalnicy). Ten najstarszy z zakonów rycerskich wziął początek od założonego przez kupców włoskich z Amalfi ok. 1050 r. w Jerozolimie szpitala przy kościele św. Jana Chrzciciela.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalfitanin mos., amalfitańczyk mos.

przym. amalfitański

Wiktionary

amalfitańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Amalfi, osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zmusił amalfitańczyków do wydania mu mumii świętej Trifonemy (…)

(1.1) Szczególną rolę dla amalfitańczyków odgrywał handel z muzułmanami, którym dostarczano wielkie ilości drewna - głównie na budowę statków i żelaza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amalfi n., amalfitanin m.

przym. amalfitański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amalfitanin

Wiktionary

amalfitanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Amalfi, osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odtąd Amalfitanie puszczają się na dalsze wyprawy do miast włoskich, do Konstantynopola i do Afryki (…)

(1.1) Amalfitanie wystawiwszy szpital przy kościele świętego Jana w Jerozolimie dla podróżnych swego narodu uposażyli go hojnie funduszami corocznie z Europy nadsyłanymi uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amalfi n., amalfitańczyk mos.

przym. amalfitański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amalfitańczyk

Wiktionary

amalfitański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Amalfi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W efekcie pod koniec dziesiątego wieku weneckie i amalfitańskie żagle były stale obecne na wodach Złotego Rogu, zatoki w Konstantynopolu.

(1.1) A może jednak założyciel joannitów pochodził z Amalfi? Przemawiałaby za tym duża aktywność kupców amalfitańskich w Ziemi Świętej w połowie XI wieku oraz ich szczodrość przy fundowaniu szpitala i kościoła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amalfi n., amalfitanin mos., amalfitańczyk mos.

Wiktionary

amalgam

stop jakiegoś metalu z rtęcią; amalgamat, ortęć

SJP.pl

amalgamacja

1. uzyskanie danego metalu przez odparowanie rtęci z ich stopu (amalgamatu);
2. pokrywanie powierzchni czegoś amalgamatem

SJP.pl

Amalgamat (ortęć) – ogólna nazwa stopów metali, w których jednym z podstawowych składników jest rtęć. Tworzy się poprzez rozpuszczenie innych metali w rtęci w warunkach otoczenia. Stopy te można również uważać za roztwory, przy czym mogą to być roztwory o ciekłym lub stałym stanie skupienia. Amalgamaty tworzy większość metali. Do wyjątków należy żelazo, które może być wykorzystywane do produkcji naczyń do przechowywania amalgamatów. Po ogrzaniu rtęć wyparowuje całkowicie z amalgamatów, co wykorzystywane jest podczas ekstrakcji srebra lub złota z rudy za pomocą rtęci.

Wikipedia

amalgamat

1. stop jakiegoś metalu z rtęcią; ortęć, amalgam;
2. przenośnie: mieszanina przeróżnych elementów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) met. stop rtęci z innym metalem;

(1.2) przen. mieszanina różnych elementów

Wiktionary

Amalgamat (ortęć) – ogólna nazwa stopów metali, w których jednym z podstawowych składników jest rtęć. Tworzy się poprzez rozpuszczenie innych metali w rtęci w warunkach otoczenia. Stopy te można również uważać za roztwory, przy czym mogą to być roztwory o ciekłym lub stałym stanie skupienia. Amalgamaty tworzy większość metali. Do wyjątków należy żelazo, które może być wykorzystywane do produkcji naczyń do przechowywania amalgamatów. Po ogrzaniu rtęć wyparowuje całkowicie z amalgamatów, co wykorzystywane jest podczas ekstrakcji srebra lub złota z rudy za pomocą rtęci.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amalgam m., amalgamacja ż., amalgamator m., amalgama ż., amalgamowanie n.

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amalgam, ortęć; przest. amalgama

(1.2) amalgam, mieszanina, zlepek; przest. amalgama

Wiktionary

amalgamator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszalnik

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. amalgamat, amalgam, amalgamacja

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) amalgamator

źródła.

== amalgamator (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) amalgamator

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmalɡãˈmatɔr, AS: ãmalgãmator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamat, amalgam, amalgamacja

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. amalgamat, amalgam, amalgamacja

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) amalgamator

źródła.

== amalgamator (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) amalgamator

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amalgamatowy

dotyczący amalgamatu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z amalgamatem; wykonany z amalgamatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamat mrz., amalgam mrz., amalgamator mrz., amalgamowanie n.

przym. amalgamować ndk.

Wiktionary

amalgamować

1. uzyskiwać dany metal przez odparowywanie rtęci z ich stopu (amalgamatu); także: tworzyć stopy rtęci z metalami (amalgamaty);
2. pokrywać powierzchnię czegoś amalgamatem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamalgamować)

(1.1) chem. tworzyć amalgamaty, rozpuszczać metale w rtęci

(1.2) techn. pokrywać amalgamatem

(1.3) met. wydobywać czysty metal z kruszcu za pomocą rtęci

(1.4) łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę

czasownik zwrotny niedokonany amalgamować się (dk. zamalgamować się)

(2.1) być amalgamowanym

(2.2) stawać się jednością

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) łączyć, mieszać, scalać, zlewać

(2.2) łączyć się, mieszać się, scalać się, zlewać się

Wiktionary

amalgamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. pozyskiwanie metali szlachetnych z rud za pomocą rtęci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamacja ż., amalgamat m.

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amalgamacja

Wiktionary

amalgamowy

dotyczący amalgamatu; amalgamatowy

SJP.pl

amalia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 284, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1889 r.;

Wiktionary

Amalia, Amelia – imię pochodzące od starogermańskiego słowa amel/amal – 'pracowity', 'niezmordowany', od którego wyprowadza się imiona Amelberga i Amalberga. Kilkakrotnie w historii zdobywało dużą popularność. W Polsce pojawiło się już w XIV wieku. Często spotykane było w epoce romantyzmu. Od kilku lat znowu należy do popularnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Amalia porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmalʲja, AS: ãmalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Amalka ż.

:: war. Amelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Amelia; zdrobn. Amalka

Wiktionary

amaliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amalii lub z nią związany

SJP.pl

amalrik

Osoby o tym nazwisku:

- Andriej Amalrik – radziecki pisarz

- Leonid Amalrik – radziecki reżyser filmów animowanych

- Mathieu Amalric – francuski aktor i reżyser filmowy

- Amalryk z Bène – francuski filozof i teolog

- Arnald Amalryk – legat papieski

Wikipedia

amalryk

król Jerozolimy

SJP.pl

Emeryk, Amalaryk, Amalryk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze starogermańskiego imienia Amalaryk, oznaczającego „władca Amalów” (Amalowie według gockiej legendy to ród królewski pochodzenia boskiego). Człon amal może także oznaczać „gorliwy” lub „dzielny, aktywny”. Emeryk może wywodzić się również z saksońskiego Emmerich, oznaczającego „zawsze bogaty”.

Wikipedia

amaltea

1. w mitologii greckiej: koza (w niektórych przekazach - nimfa), karmicielka małego Zeusa; Amalteja;
2. róg Amaltei - róg obfitości (symbol dobrobytu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. największy z wewnętrznych księżyców Jowisza;

Wiktionary

- Amaltea – księżyc Jowisza

- Amaltea (Amalteja; gr. Amaltheia, łac. Amalthea) – w mitologii greckiej piastunka Zeusa (nimfa lub koza)

- Amaltea (Sybilla Kumańska, Amalteja, Demofile, Herofile; gr. Amaltheia, łac. Amalthea) – wieszczka italska

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Księżyc Jowisza Amaltea to zlepek lodowego gruzu o gęstości mniejszej, niż gęstość wody.

Wiktionary

amalteja

1. w mitologii greckiej: koza (w niektórych przekazach - nimfa), karmicielka małego Zeusa; Amaltea;
2. róg Amaltei - róg obfitości (symbol dobrobytu)

SJP.pl

Amalteja (także Amaltea; gr. Ἀμάλθεια Amáltheia, łac. Amalthea) – w mitologii greckiej jedna z nimf; opiekunka Zeusa w dzieciństwie.

Uchodziła za córkę króla Krety. Opiekowała się Zeusem w czasie jego ukrycia w grocie na Krecie. Według innej wersji była to koza, która karmiła Zeusa, a jej złamany róg miał moc ciągłego napełniania się jedzeniem (tak zwany róg obfitości lub róg Amaltei). Ze skóry kozy Zeus sporządził egidę.

Wikipedia

aman

gwarancja bezpieczeństwa wydawana przez władców muzułmańskich w celu ochrony życia i mienia wyznawców religii innej niż islam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) wojsk. izraelska agencja wywiadu wojskowego;

(1.2) liter. fikcyjny kontynent z mitologii Śródziemia w powieściowym cyklu J.R.R. Tolkiena;

Wiktionary

- Aman – jeden z kontynentów ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia

- Aman – Agencja Wywiadu Wojskowego Izraela

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mosad ma faktyczny monopol na zbieranie materiałów wywiadowczych za granicą, z wyjątkiem pewnych zadań wojskowych w miejscach zwykle niezbyt odległych od granic Izraela – w które może angażować się Aman.

Wiktionary

amancik

zdrobnienie od: amant

SJP.pl

amanda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 725, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1911 r.;

Wiktionary

Amanda – imię żeńskie, podstawowe znaczenie słowa

Pozostałe znaczenia:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce coraz częściej spotyka się oryginalne imiona, jak na przykład Amanda.

(1.2) Amanda porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmãnda, AS: ãmãnda

Wiktionary

amandawa

gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych; bengalik czerwony (pospolity, tygrysi)

SJP.pl

Bengalik czerwony, bengalik pospolity, amandawa, bengalik tygrysi (Amandava amandava) – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae), zamieszkujący południową i południowo-wschodnią Azję – od Pakistanu i Indii po Półwysep Indochiński oraz wyspy: Hajnan, Jawa i Małe Wyspy Sundajskie. Introdukowany w wielu rejonach świata. Popularny ptak hodowlany.

Wikipedia

amandów

wieś w województwie śląskim

SJP.pl

Amandów (niem. Amandhof) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

amanityna

substancja trująca zawarta w muchomorze sromotnikowym

SJP.pl

α-Amanityna – organiczny związek chemiczny, cykliczny oligopeptyd z grupy amanitotoksyn. Występuje m.in. w muchomorze sromotnikowym i muchomorze jadowitym; dużą zawartość amanityny stwierdzono również w hełmówce obrzeżonej. Amanityna jest cyklicznym oktapeptydem zawierającym kilka nietypowych aminokwasów.

Wikipedia

amanohashidate

Ama-no-hashidate (jap. 天橋立; lit. „most do nieba”) – wąska mierzeja o długości ok. 3,3 km, porośnięta około 8 tys. sosen, spinająca brzegi zatoki Miyazu.

Jest to jeden z „trzech słynnych pejzaży” w Japonii (jap. Nihon-sankei), w pobliżu miasta Miyazu, nad zatoką Miyazu (Morze Japońskie), w prefekturze Kioto.

Wikipedia

amanowicz

nazwisko

SJP.pl

amant

1. żartobliwie: kochanek, wielbiciel, adorator; kochaś, utrzymanek, uwodziciel;
2. aktor odtwarzający role kochanków, adoratorów lub uwodzicieli, głównie ze względu na odpowiednie warunki fizyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. film. aktor specjalizujący się w rolach kochanków, uwodzicieli

(1.2) pot. żart. lub iron. kochanek lub adorator

(1.3) pot. uczn. przystojny chłopak

Wiktionary

Amant (fr. amant) – aktor obsadzany w roli kochanka bądź uwodziciela, wyróżniający się urodą i wdziękiem; jego żeńskim odpowiednikiem jest amantka. Znanymi amantami filmowymi byli m.in.: Rudolph Valentino, Gérard Philipe, Jean Gabin, Eugeniusz Bodo, Aleksander Żabczyński, Clark Gable, Cary Grant, Gregory Peck, Paul Newman, Robert Redford, Antonio Banderas i Ralph Fiennes, a amantkami filmowymi m.in.: Audrey Hepburn, Greta Garbo, Ingrid Bergman, Marlene Dietrich, Pola Negri, Jadwiga Smosarska i Catherine Deneuve.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co ze mnie za amant? Amantami można było nazywać przedwojennych aktorów.

(1.2) Widziałam tego jej amanta, jak szedł do niej wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmãnt, AS: ãmãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. amantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) adorator, absztyfikant, konkurent, uwodziciel, wielbiciel, pot. bawidamek, kochaś, lowelas

Wiktionary

amantadyna

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwwirusowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. farm. organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;

Wiktionary

Amantadyna, 1-aminoadamantan – organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu.

Stosowana jest jako lek, głównie na grypę typu A. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, wydalana jest w formie niezmienionej przez nerki z moczem. Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu tego leku pacjentom z miażdżycą naczyń mózgowych i padaczką. Nie należy stosować w ciąży i niedługo planując zapłodnienie oraz w okresie laktacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oprócz opisanych wyżej antymetabolitów zasad pirymidynowych i purynowych używane są od dawna jako środki przeciwwirusowe pochodne adamantanu: amantadyna i rimantadyna.

Wiktionary

amantka

1. żartobliwie: kochanka, wielbicielka, adoratorka; miłośnica, kochanica, uwodzicielka;
2. aktorka odtwarzająca role kochanek, adoratorek lub uwodzicielek, głównie ze względu na odpowiednie warunki fizyczne

SJP.pl

Amant (fr. amant) – aktor obsadzany w roli kochanka bądź uwodziciela, wyróżniający się urodą i wdziękiem; jego żeńskim odpowiednikiem jest amantka. Znanymi amantami filmowymi byli m.in.: Rudolph Valentino, Gérard Philipe, Jean Gabin, Eugeniusz Bodo, Aleksander Żabczyński, Clark Gable, Cary Grant, Gregory Peck, Paul Newman, Robert Redford, Antonio Banderas i Ralph Fiennes, a amantkami filmowymi m.in.: Audrey Hepburn, Greta Garbo, Ingrid Bergman, Marlene Dietrich, Pola Negri, Jadwiga Smosarska i Catherine Deneuve.

Wikipedia

amarant

1. kolor różowoczerwony z odcieniem fioletowym;
2. roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; szarłat, amarantus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor, jeden z odcieni czerwieni;

(1.2) bot. roślina z rodziny szarłatowatych;

Wiktionary

- Szarłat spożywczy (amaranthus) – roślina

- Amarant (chemia) – dodatek do żywności

- Amarant – gatunek drewna

- Amarant – kolor różowoczerwony z odcieniem fioletu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miał na sobie pomarańczową koszulę sięgającą kolan, która w półmroku natychmiast zmieniła barwę i zaświeciła mocnym amarantem, obcisłe, białe spodnie i sandały z rzemykami oplatającymi łydki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmarãnt, AS: ãmarãnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. amarantowy, amarantowaty

rzecz. amarantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szarłat

Wiktionary

amarantka

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. niewielki ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Lagonosticta|ref=tak.

Wiktionary

Amarantka czerwonodzioba, amarantka senegalska (Lagonosticta senegala) – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae), występujący w Afryce Subsaharyjskiej. Zamieszkuje stepy i sawanny, aż do granic pustyń: na północy Sahary, na południu Kalahari. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ubarwienie amarantki wzbudza zachwyt.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarant mrz., amarantowate lm nm.

czas. amarantowieć ndk.

przym. amarantowy, amarantowaty

przysł. amarantowo

Wiktionary

amarantowate

rodzina roślin z rzędu goździkowców, licząca około 900 gatunków występujących głównie na obszarach o klimacie tropikalnym, rosnących jednak obecnie na całym świecie jako chwasty i rośliny ruderalne; szarłatowate

SJP.pl

amarantowaty

1. o odcieniu amarantowym;
2. o cechach amarantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o odcieniu amarantowym

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny amarantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarant m., amarantus m., amarantowate nmos., Amarant m., Amaranta ż., amarantowienie n., amarantka ż.

czas. amarantowieć ndk.

przym. amarantowy

przysł. amarantowo

Wiktionary

amarantowo-biały

amarantowy i biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: amarantowy i biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Amarantowo-biały, Lechitów / wolny znak, ja wolny znak. / Królewskich wieńców chwały, / wolności biały ptak.

Wiktionary

amarantowofioletowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający jasny kolor fioletowy, przechodzący w amarant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józia schowała kredki do swojego amarantowofioletowego tornistra.

(1.1) W biskupim ogrodzie suszy się amarantowofioletowa sutanna.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) różowofioletowy

Wiktionary

amarantowy

różowoczerwony z odcieniem fioletowym (np. amarantowe róże)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący amarantu, związany z amarantem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor różowoczerwony o odcieniu fioletowym, taki jak kolor kwiatu amarantu

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Suknię miała amarantową, obfitymi draperiami obwieszoną, a z tyłu w ogromną turniurę zaopatrzoną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmarãnˈtɔvɨ, AS: ãmarãntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarant m., amarantus m., amarantowate nmos., Amarant m., Amaranta ż., amarantowienie n., amarantka ż.

czas. amarantowieć ndk.

przym. amarantowaty

przysł. amarantowo

Wiktionary

amarantus

roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; szarłat, amarant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Amaranthus cruentus|ref=tak., zob. szarłat wyniosły. (szarłat wiechowaty)

Wiktionary

Szarłat (Amaranthus) – rodzaj roślin należących do rodziny szarłatowatych. Obejmuje ok. 70–94 gatunków. Rodzaj jest współcześnie kosmopolityczny, przy czym najwięcej gatunków występuje w strefie międzyzwrotnikowej, zwłaszcza w tropikalnej i subtropikalnej Azji i Ameryce. Wiele gatunków zostało szeroko rozprzestrzenionych i występują jako gatunki inwazyjne poza swym pierwotnym zasięgiem. W Polsce wszystkie gatunki są obce, 5 jest zadomowionych, a 9 przejściowo dziczejących.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈrãntus, AS: ãmarãntus

Wiktionary

Powiązane:

przym. amarantowy, amarantowaty

Wiktionary

amarantusowy

→ amarantus; amarantowy

SJP.pl

amarel

gatunek ryby z rodziny prażmowatych

SJP.pl

Amarel (Diplodus vulgaris) – gatunek ryby z rodziny prażmowatych (Sparidae).

Wikipedia

amarelka

rodzaj wiśni o jasnej, przezroczystej skórce

SJP.pl

amarena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus cerasus var. amarena., odmiana wiśni pospolitej

(1.2) bot. drzewo odmiany amarena (1.1)

(1.3) pot. spoż. tani wiśniowy napój alkoholowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈrɛ̃na, AS: ãmarẽna

Wiktionary

amarettini

rzeczownik

(1.1) kulin. ciastka (bezy, makaroniki) migdałowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmarɛtˈtʲĩɲi, AS: ãmarettʹĩńi

Wiktionary

amaretto

1. ciasteczko z gorzkimi migdałami
2. włoski likier o smaku migdałowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. likier o smaku migdałowym;

(1.2) kulin. kruche ciastko z migdałami

Wiktionary

Amaretto [a.maˈret.to] – napój alkoholowy wywodzący się z Włoch, o słodkim, lekko gorzkawym smaku. Jest to czerwonobursztynowy likier wytwarzany z użyciem migdałów lub czasem z pestek moreli, brzoskwiń, wiśni i innych. Czasami wykorzystuje się także zioła lub aromat waniliowy. Zawartość alkoholu wynosi zazwyczaj kilkanaście do trzydziestu procent objętościowych. Nazwa likieru wywodzi się z Włoch, lecz na świecie znane są likiery o tej nazwie produkowane we Francji, Holandii lub w Niemczech.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈrɛtːɔ, AS: ãmare•to

Wiktionary

amarneński

przymiotnik

(1.1) staroż. związany z okresem panowania faraona Echnatona i jego bezpośrednich następców lub ze stanowiskiem archeologicznym Tell el-Amarna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za dwa dni egzamin, a ja nie odróżniam okresu wczesnodynastycznego od amarneńskiego.

Wiktionary

amarok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

- Amarok – wilk w mitologii inuickiej

- Amarok – Album Mike’a Oldfielda

- Amarok – Album Nargaroth'a

- Amarok – program komputerowy do odtwarzania muzyki dla środowiska KDE

- Amarok – polska grupa muzyczna grająca muzykę instrumentalną oraz rock progresywny.

- Amarok – hiszpańska grupa muzyczna

- Amarok – pick-up marki Volkswagen

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podjechał pod urząd nowym amarokiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amarok m.

Wiktionary

amarykować

czasownik

(1.1) daw. utyskiwać, żalić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmarɨˈkɔvat͡ɕ, AS: ãmarykovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarykowanie n.

Wiktionary

amarykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|amarykować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. amarykować ndk.

Wiktionary

amarylek

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amarylis; amaryllis; amarylka

SJP.pl

amarylis

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amaryllis; amarylek; amarylka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Amaryllis|L.|ref=Amaryllis (Amaryllidaceae)., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

Wiktionary

Amarylis (Amaryllis L.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący dwa gatunki pochodzące z Afryki Południowej. Gatunek amarylis nadobny występuje endemicznie w Cape Floralw Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Z uwagi na rozpowszechnienie tego gatunku w uprawie jako rośliny ozdobnej, został introdukowany do Ameryki Północnej, Ameryki Środkowej, Europy, Australii i Nowej Zelandii. W 1998 r. populacja amarylisów występujących endemicznie na półkach skalnych na pustyni Richtersveld w Prowincji Przylądkowej Północnej została po badaniach uznana za odrębny gatunek amarylisa: Amaryllis paradisicola, różniący się od amarylisa nadobnego głównie dużo szerszymi i krótszymi, owłosionymi liśćmi oraz tworzeniem większej liczby kwiatów, o nieco innej budowie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈrɨlʲis, AS: ãmarylʹis

Wiktionary

Powiązane:

przym. amarylisowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amarylek

Wiktionary

amarylisowaty

przypominający amarylis, mający niektóre cechy amarylisu (rośliny cebulowej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający amarylis, mający cechy amarylisu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarylis mrz.

Wiktionary

amarylka

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amarylis; amaryllis; amarylek

SJP.pl

amarylkowate

rodzina roślin jednoliściennych, rozpowszechnionych w okolicach zwrotnikowych i podzwrotnikowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Amaryllidaceae|J. St.-Hil.|ref=tak., rodzina bylin jednoliściennych z rzędu szparagowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Między listkami a pręcikowiem amarylkowatych występują przydatki.

Wiktionary

Powiązane:

przym. amarylkowaty

Wiktionary

amarylkowaty

o cechach amarylkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny amarylkowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarylkowate nmos.

Wiktionary

amarylkowce

rząd roślin z klasy jednoliściennych

SJP.pl

Amarylkowce (Amaryllidales Bromhead) – rząd roślin należący do klasy jednoliściennych.

Wikipedia

amaryllis

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amarylis; amarylek; amarylka

SJP.pl

Amarylis nadobny (Amaryllis belladonna L.) – gatunek rośliny z rodzaju amarylis z rodziny amarylkowatych, pochodzący z Afryki Południowej, introdukowany do Ameryki Północnej, Ameryki Środkowej, Europy, Australii i Nowej Zelandii.

Wikipedia

amastia

wada rozwojowa polegająca na wrodzonym braku zawiązka gruczołu sutkowego

SJP.pl

amaterasu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitjap. bogini słońca w mitologii japońskiej;

Wiktionary

Wikipedia

amati

Amati – rodzina włoskich lutników działających w XVI i XVII w. w Cremonie. Oprócz skrzypiec budowali altówki i wiolonczele. Instrumenty te dzięki swemu szlachetnemu brzmieniu mają obecnie bezcenną wartość.

Wikipedia

amatofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed kurzem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄμαθος. → kurz + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) amatofobia ż.

źródła.

== amatofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.ma.to.fo.ˈbi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. amatofobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmatɔˈfɔbʲja, AS: ãmatofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄμαθος. → kurz + etymn|pol|-fobia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) amatofobia ż.

źródła.

== amatofobia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|a.ma.to.fo.ˈbi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. amatofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amatoksyna

substancja trująca zawarta w muchomorze sromotnikowym

SJP.pl

amatol

mieszanina azotanu amonu z trotylem

SJP.pl

Amatole (saletroty) – grupa kruszących materiałów wybuchowych, których głównymi składnikami są azotan amonu (saletra amonowa) i trotyl. Stanowią podgrupę materiałów amonowo-saletrzanych i mają zastosowanie zarówno cywilne (jako górnicze materiały wybuchowe), jak i wojskowe. Podobnymi mieszaninami są sznajderyt (azotan amonu i dinitronaftalen) oraz amonale (azotan amonu i aluminium, także z trotylem).

Wikipedia

amator

1. osoba zajmująca się czymś nieprofesjonalnie, niemająca doświadczenia w danej dziedzinie;
2. miłośnik czegoś, osoba znajdująca w czymś przyjemność; człowiek zajmujący się czymś hobbistycznie;
3. osoba mająca upodobanie w czymś, lubiąca coś;
4. osoba chętna do nabycia czegoś, zainteresowana czymś; reflektant (odmiana "amatorowie" przestarzała)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik, ktoś oddany czemuś

(1.2) osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

(1.3) ktoś, kto wykonuje coś kiepsko i niefachowo

Wiktionary

- Amator – amerykańsko-brytyjsko-francuski film z 1994 roku, komedia kryminalna w reżyserii Hala Hartleya

- Amator – kanadyjski dreszczowiec filmowy z 1981 roku w reżyserii Charlesa Jarrotta

- Amator – polski film psychologiczny z 1979 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego

- Amator – stereofoniczny radioodbiornik polskiej produkcji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek jest amatorem sportu.

(1.2) Jacek jest sportowcem amatorem.

(1.3) W kierowaniu samochodem, Jacek to tylko amator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmatɔr, AS: ãmator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amatorstwo n., amatorszczyzna ż.

:: fż. amatorka ż.

przym. amatorski

przysł. amatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miłośnik, wielbiciel, pasjonat

(1.2) hobbysta

(1.3) dyletant, laik

Wiktionary

amatorka

niezawodowiec, miłośniczka, wielbicielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta-amator

(1.2) pot. amatorszczyzna

Wiktionary

Powiązane:

przym. amatorski

przysł. amatorsko

rzecz. amatorszczyzna ż.

:: fm. amator mos.

Wiktionary

amatorski

związany z amatorem (np. amatorski sport, amatorskie próby)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany, uprawiany przez amatora

(1.2) taki, który jest nieudolny, niefachowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona jest amatorskim fotografem.

(1.2) To tłumaczenie na duński jest niestety zupełnie amatorskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amator m., amatorka ż., amatorszczyzna ż., amatorskość ż.

przysł. amatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) nieprofesjonalny

Wiktionary

amatorsko

przysłówek

(1.1) w sposób amatorski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amatorszczyzna ż., amator mos., amatorka ż.

przym. amatorski

Wiktionary

amatorskość

→ amatorski

SJP.pl

Patrz:
amatorski

amatorstwo

1. hobby, zamiłowanie do czegoś
2. nieprofesjonalne uprawianie sportu
3. brak fachowości, znajomości rzeczy; amatorszczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak fachowości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amator mos., amatorszczyzna ż.

Wiktionary

amatorszczyzna

brak fachowości, znajomości rzeczy; amatorstwo, dyletanctwo, niefachowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. działanie lub twórczość wykonywana w sposób amatorski, zwykle bez odpowiedniego przygotowania, umiejętności czy profesjonalizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten projekt wygląda jak czysta amatorszczyzna – brakuje w nim precyzji i dopracowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amator m., amatorka ż., amatorstwo n.

przym. amatorski

przysł. amatorsko

Wiktionary

amazake

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny słodki japoński napój, niskoalkoholowy lub bezalkoholowy, wytwarzany ze sfermentowanego ryżu

Wiktionary

amazjasz

- Amazjasz – kapłan w Betel, który doniósł na proroka Amosa

- Amazjasz – król Judy

Wikipedia

amazon

amerykańska firma specjalizująca się w handlu internetowym

SJP.pl

Amazon.com, Inc. (wym. [ˈæməzɒn]) – amerykańskie przedsiębiorstwo handlowe, spółka akcyjna założona w 1994 w Seattle. Zajmuje się handlem elektronicznym (e-handlem) B2C i prowadzi największy na świecie sklep internetowy.

Wikipedia

amazonetka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Amazonetka (Amazonetta brasiliensis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

amazonia

region w Ameryce Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Brazylii, w dżungli Amazonii odkryto nieznane do tej pory plemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈzɔ̃ɲja, AS: ãmazõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amazonka ż., amazonit m., amazonka ż.

przym. amazoński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Amazonka ż., amazonit m., amazonka ż.

przym. amazoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Amazonia

* asturyjski: (1.1) Amazonia

* bośniacki: (1.1) Amazonija

* esperanto: (1.1) Amazonio

* estoński: (1.1) Amasoonia

* rosyjski: (1.1) Амазо́ния ż.

* słowacki: (1.1) Amazónia ż.

* ukraiński: (1.1) Амазонія ż.

* włoski: (1.1) Amazzonia ż.

źródła.

== Amazonia (język asturyjski.) ==

thumb|Amazonia (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Amazonia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amazonit

minerał z grupy skaleni, odmiana zielonego mikroklinu (glinokrzemianu potasu); wykorzystywany w jubilerstwie; kamień amazoński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

(1.2) daw. miner. zielony jadelit

Wiktionary

Amazonit (synonim: kamień amazoński) – minerał z gromady krzemianów. Minerał, jest zieloną lub niebieskozieloną odmianą skalenia zwanego mikroklinem; kamień półszlachetny. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Choć nazwa jego pochodzi od rzeki Amazonki, w prawdziwej Amazonii ten minerał nie występuje lub papug z rodzaju Amazona, gdzie zielona barwa przypomina kolor ich skrzydeł. Pierwotnie tą nazwą określano zielone jadeity.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Teresa miała na sobie przepiękny naszyjnik z amazonitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈzɔ̃ɲit, AS: ãmazõńit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amazonka ż., Amazonia ż., amazonka ż.

przym. amazoński

Wiktionary

amazonka

1. kobieta jeżdżąca konno;
2. damski strój do konnej jazdy;
3. żartobliwie: kobieta waleczna;
4. kobieta, której amputowano pierś z powodu nowotworu;
5. tępoogonowa papuga średniej wielkości; papuga zielona;
6. gatunek mrówki o rudym ubarwieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Ameryce Południowej;

(1.2) mitgr. członkini plemięemienia wojowniczych kobiet;

Wiktionary

Amazonka (port. Rio Amazonas, hiszp. Río Amazonas) – rzeka Ameryki Południowej o największym średnim przepływie na Ziemi. Jej długość jest sprawą kontrowersyjną, najczęściej podawana jest wartość 6400 km, jednak według innych źródeł jest to pierwsza rzeka na świecie pod względem długości (7040 km), o 390 km dłuższa od Nilu. Amazonka ma największe na świecie dorzecze (o powierzchni ok. 7 mln km²) i największe zasoby wodne, w jej dorzeczu wyrastają największe lasy tropikalne. Nazwa najprawdopodobniej pochodzi od błędnie tłumaczonej nazwy amacunu – „niedźwiedź wodnych chmur”, którą rozpropagował w Europie, po roku 1540 Hiszpan, Francisco de Orellana, który jako pierwszy przepłynął rzekę z Andów do ujścia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amazonka jest najdłuższą rzeką na Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈzɔ̃nka, AS: ãmazõnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amazonia ż., amazonit m., amazonka ż.

przym. amazoński

Wiktionary

amazonki

1. kobieta jeżdżąca konno;
2. damski strój do konnej jazdy;
3. żartobliwie: kobieta waleczna;
4. kobieta, której amputowano pierś z powodu nowotworu;
5. tępoogonowa papuga średniej wielkości; papuga zielona;
6. gatunek mrówki o rudym ubarwieniu

SJP.pl

- Amazonki – w mitologii greckiej plemię wojowniczych kobiet

- Amazonki – polski zespół muzyczny

- Amazonki – reality show

- Amazonki – chiński film z 2011 roku

Wikipedia

amazonomachia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. walka Amazonek z Grekami;

Wiktionary

Amazonomachia (gr. Ἀμαζονομαχία Amazonomachía, od Ἀμαζών Amazṓn ‘Amazonka’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mitologii greckiej walka Amazonek z Grekami.

Z Amazonkami walczyli m.in. Achilles, Bellerofont, Dionizos, Herakles, Tezeusz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmazɔ̃nɔ̃ˈmaxʲja, AS: ãmazõnõmaχʹi ̯a

Wiktionary

amazonowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z firmą Amazon

Wiktionary

amazoński

→ Amazonia (kraina), → Amazonka (rzeka)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Amazonią

(1.2) mitgr. związany z Amazonkami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świat dżungli amazońskiej zamieszkuje wiele ciekawych gatunków zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈzɔ̃j̃sʲci, AS: ãmazõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amazonia ż., Amazonka ż., amazonka ż., amazonit mrz.

Wiktionary

amb.

skrót od:
1. ambasada;
2. ambasador

SJP.pl

skrót

(1.1) = ambasador

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Amb. Cichocki i Konsul Generalny RP w Charkowie Janusz Jabłoński odwiedzili we wtorek i środę najdalej na wschód Ukrainy aktywne polskie stowarzyszenia w Siewierodoniecku i w Kramatorsku.

Wiktionary

amba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. upicie się, stan wskazujący na spożycie alkoholu

(1.2) pot. trudna sytuacja

Wiktionary

- Amba Mariam – wieś w centralnej Etiopii

- język amba – język z rodziny bantu

- język amba – język rodziny utupua (austronezyjskie)

- Amba – rzeka w rosyjskim Kraju Nadmorskim

- AMBA – Association of MBAs

- bitwa pod Amba Alagi – dwie bitwy pod szczytem w Etiopii

- Amba (potrawa) – sos typowy dla kuchni Bliskiego Wschodu

- Advanced Microcontroller Bus Architecture

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stary, więcej nie piję. Wczoraj taka amba, że zapomnij.

(1.2) Chłopie, niezła amba, trzy lufy z majzy na czysto, a jutro wywiadówka. Starą chyba pokręci!

(1.3) Nie jedź przez Świecko, bo tam celnicy dostają amby, zwłaszcza latem. Lepiej przez Słubice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmba, AS: ãmba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bomba, lufa, śruba, faza, dym

(1.3) palma

(1.4) amba z przerzutami, amba z przerzutą, amba z przerzutką

Wiktionary

ambaje

dawniej: brednie, androny, mrzonki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. brednie, niedorzeczności, androny, przywidzenia, mrzonki

Wiktionary

ambalaż

1. w sztuce współczesnej: opakowywanie różnych obiektów, np. budowli lub fragmentów naturalnego krajobrazu; emballage, empaquetage;
2. w handlu:
a) opakowanie;
b) koszty opakowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nurt w sztuce współczesnej wykorzystujący opakowania codziennego użytku do celów artystycznych

Wiktionary

Ambalaż (fr. emballage – opakowanie) – działalność w sztuce współczesnej, która jest związana z opakowywaniem, zasłanianiem, okrywaniem przedmiotów, fragmentów architektury, natury. Największe ambalaże tworzył Christo (opakowania budynków, wybrzeży, wąwozów oraz wysp). W Polsce ambalaże stosował Tadeusz Kantor.

Wikipedia

ambalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. testowanie silnika poprzez kolejne zwiększenia i zmniejszenia jego obrotów

Wiktionary

ambaras

dawniej:
1. kłopot sprawiany przez jakąś osobę lub rzecz;
2. trudna, przykra sytuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. trudna, kłopotliwa sytuacja

Wiktionary

Ambaras (stylizowany zapis Ambara$) – trzeci album polskiego duetu Małach/Rufuz, którego premiera odbyła się 8 kwietnia 2016. Wydawnictwo ukazało się nakładem wytwórni Prosto.Gościnnie na albumie usłyszymy: Bonusa RPK, Jano z Polskiej Wersji, HDS-a, TPS-a oraz francuskiego rapera Sacrifice. Za skrecze i cuty odpowiada związany z grupą DJ Grubaz.

Single promujące album: „Korytarz“ oraz „Butlipan“.

Płyta uplasowała się na 3. miejscu polskiej listy sprzedaży OLiS.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tym największy jest ambaras, żeby dwoje chciało naraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbaras, AS: ãmbaras

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambarasowanie n.

czas. ambarasować ndk., zaambarasować dk.

Wiktionary

ambarasować

przestarzałe: sprawiać kłopoty, przysparzać trudności, niepokoić; wprawiać w zakłopotanie

SJP.pl

ambarasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. sprawianie kłopotów, przysparzanie trudności, zmartwień, wprawianie w zakłopotanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambaras m., ambarasowność ż.

czas. ambarasować

przym. ambarasowny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawstydzanie

Wiktionary

ambarasujący

przestarzałe: sprawiać kłopoty, przysparzać trudności, niepokoić; wprawiać w zakłopotanie

SJP.pl

Patrz:
ambarasować

ambarcumian

[czytaj: ambarkuMIAN albo ambarKUmian] nazwisko

SJP.pl

ambarkacja

dawniej: wsiadanie, załadowywanie się na statek

SJP.pl

ambarkować

załadowywać coś na statek lub wsiadać na statek

SJP.pl

ambasada

przedstawicielstwo dyplomatyczne najwyższej rangi, reprezentujące interesy państwa w państwie goszczącym; także: budynek tego przedstawicielstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;

(1.2) wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

(1.3) gwara więzienna brzuch, żołądek

Wiktionary

Ambasada – stała misja dyplomatyczna, którą kieruje szef misji pierwszej klasy (ambasador). Tą nazwą określany jest także budynek lub lokal zajmowany przez misję. Jest zasadą, iż ambasada znajduje się w stolicy państwa, z którym utrzymywane są stosunki dyplomatyczne.W dyplomacji watykańskiej odpowiednikiem ambasady jest nuncjatura apostolska. W przypadku krajów członkowskich Wspólnoty Narodów, które wymieniają wysokich komisarzy, odpowiednikiem ambasady jest wysoka komisja, natomiast w przypadku Unii Europejskiej odpowiednik ambasady prowadzony w krajach trzecich to Delegatura Unii Europejskiej. Odpowiednikiem ambasady w relacjach z organizacją międzynarodową jest stałe przedstawicielstwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Minister Spraw Zagranicznych skierował do ambasad na całym świecie instrukcje postępowania podczas aktualnego kryzysu.

(1.2) Grupa ekstremistów podpaliła ambasadę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbaˈsada, AS: ãmbasada

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. ambasador m., ambasadorka ż., ambasadorstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1) nuncjatura; konsulat

(1.3) gwara więzienna bandzioch, bebech, samara

Wiktionary

ambasador

najwyższy rangą przedstawiciel dyplomatyczny jakiegoś państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urz. przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

(1.2) przen. rzecznik, obrońca danej sprawy, interesu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) wysokiej jakości tkanina wełniana

Wiktionary

Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.

Państwo może akredytować szefa misji w więcej niż jednym państwie, jednak tylko po poinformowaniu o tym państw przyjmujących. Wymogiem tego jest brak sprzeciwu ze strony państw przyjmujących. Stolica Apostolska nie zgadza się natomiast, aby akredytowany przy niej ambasador pełnił jednocześnie misję przy Republice Włoskiej. Istnieje także różnica w nazewnictwie szefa papieskiej misji dyplomatycznej, którego zwyczajowo nazywa się nuncjuszem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas bankietu, attaché dyskretnie zalecał się do córki ambasadora.

(2.1) Kaśka kupiła przepiękny płaszcz z ambasadora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbaˈsadɔr, AS: ãmbasador

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowa ż., ambasadorostwo n., ambasada ż., ambasadorówna ż.

:: fż. ambasadorka ż.

przym. ambasadorski, ambasadowy, ambasadzki

czas. ambasadorować

Wiktionary

ambasadorka

1. najwyższa rangą przedstawicielka dyplomatyczna państwa;
2. rzeczniczka czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. urz. przedstawicielka dyplomatyczna państwa lub organizacji międzynarodowej

(1.2) przen. rzeczniczka, obrończyni danej sprawy, interesu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasador mos./mrz.

Wiktionary

ambasadorostwo

ambasador z żoną

SJP.pl

ambasadorowa

żona ambasadora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żona ambasadora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tomasz wyleciał z hukiem z placówkaacówki, bo wyszedł na jaw jego romans z ambasadorową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbasadɔˈrɔva, AS: ãmbasadorova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorstwo n., ambasadorowanie n., ambasador m., ambasadorka ż., ambasadorostwo n., ambasada ż., ambasadorówna ż.

przym. ambasadorski, ambasadowy, ambasadzki

czas. ambasadorować

Wiktionary

ambasadorować

potocznie: sprawować urząd ambasadora

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pełnić urząd ambasadora

(1.2) przen. być przedstawicielem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan doktor przed laty ambasadorował w Pradze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasador mrz., ambasadorowa ż., ambasadorka ż., ambasadorowanie n., ambasadorstwo n.

Wiktionary

ambasadorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie funkcji ambasadora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasada ż., ambasador m., ambasadorka ż., ambasadorowa ż., ambasadorostwo n., ambasadorstwo n.

czas. ambasadorować

przym. ambasadorski, ambasadzki

Wiktionary

ambasadorowy

→ ambasador (dawniej); ambasadorski

SJP.pl

ambasadorski

→ ambasador

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ambasadorem, dotyczący ambasadora

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do ambasadora

Wiktionary

Patrz:
ambasador
Powiązane:

rzecz. ambasadorowanie n., ambasador mos., ambasadorka ż., ambasadorowa ż., ambasadorostwo n., ambasada ż., ambasadorówna ż.

przym. ambasadowy, ambasadzki

Wiktionary

ambasadorstwo

urząd, godność ambasadora; ambasadorostwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urząd, godność ambasadora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Profesor objął ambasadorstwo na Cyprze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowanie n., ambasador mrz., ambasadorowa ż., ambasadorka ż.

czas. ambasadorować ndk.

przym. ambasadzki, ambasadowy

Wiktionary

ambasadowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ambasadą, dotyczący ambasady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowa ż., ambasada ż., ambasador mos., ambasadorka ż., ambasadorstwo n.

przym. ambasadorski

Wiktionary

ambasadzki

→ ambasada

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. związany z ambasadą, odnoszący się do ambasady

Wiktionary

Patrz:
ambasada
Przykłady

(1.1) Pracownikom ambasadzkim pozwolono na wcześniejsze opuszczenie ambasady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowa ż., ambasadorowanie n., ambasada ż., ambasador mos., ambasadorstwo n.

przym. ambasadorski

Wiktionary

amber

polskie wydawnictwo literackie

SJP.pl

Geografia

Indie

- Amber – część miasta Jaipur

Luksemburg

- Amber – luksemburska nazwa wsi Imbringen

Stany Zjednoczone

- Amber – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady

- Amber (ang. Amber Township) – miejscowość w stanie Michigan, w hrabstwie Mason

Wikipedia

ambi-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dwoistość tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) ambigram • ambiwalencja

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|ambo. → oba

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ambi-

* włoski: (1.1) ambi-

źródła.

== ambi- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) ambi-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbʲi, AS: ãmbʹi

Wiktionary

ambicja

1. poczucie godności osobistej;
2. dążność do wybicia się, pragnienie twórczych osiągnięć, sukcesów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

(1.2) trudny cel życiowy, który chce się osiągnąć

Wiktionary

Ambicja (łac. ambitio – żądza sławy, czci, uznania; staranie się, szlachetna duma, poczucie własnej godności) – postawa człowieka, cecha charakteru polegająca na silnym poczuciu godności osobistej oparta na stawianiu sobie trudnych celów i dążeniu do ich realizacji (człowiek ambitny), także nieuporządkowane dążenie do sławy i zaszczytów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ambicja nie pozwalała jej zrezygnować.

(1.2) Jego ambicją był doktorat na Harvardzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbʲit͡sʲja, AS: ãmbʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. ambicjonować ndk.

przym. ambitny, ambicyjny, ambicjonalny

rzecz. ambicjant m., ambicyjka ż., ambicjusz m., ambicjonerstwo n.

przysł. ambicyjnie, ambicjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pragnienie, aspiracja; reg. śl. ambit.

Wiktionary

ambicjant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambicja ż.

Wiktionary

ambicjonalność

→ ambicjonalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ambicjonalne; cecha tych, którzy są ambicjonalni

Wiktionary

Patrz:
ambicjonalny
Powiązane:

przym. ambicjonalny

przysł. ambicjonalnie

Wiktionary

ambicjonalny

wynikający z ambicji, poczucia godności osobistej, potrzeby osiągnięć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) spowodowany ambicją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Działał w sposób ambicjonalny, aby zdobyć pozycję lidera.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambicyjka ż., ambicjonalność ż., ambicja ż.

Wiktionary

ambicjoner

osoba o przerośniętej, wybujałej ambicji, żądna uznania i zaszczytów; ambicjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

ambicjonerski

→ ambicjonerstwo

SJP.pl

Patrz:
ambicjonerstwo

ambicjonerstwo

w znaczeniu ujemnym: dążność do wybicia się, uznania; żądza władzy, zaszczytów

SJP.pl

ambicjusz

przestarzale: osoba o przerośniętej, wybujałej ambicji, żądna uznania i zaszczytów, ambicjoner

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambicja ż.

Wiktionary

ambicyjka

zdrobnienie od: ambicja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. zdrobn. od ambicja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbʲiˈt͡sɨjka, AS: ãmbʹicyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambicja

przym. ambitny, ambicjonalny

Wiktionary

ambicyjki

zdrobnienie od: ambicja

SJP.pl

ambicyjny

→ ambicja

SJP.pl

Patrz:
ambicja

ambient

wolna, refleksyjna muzyka elektroniczna

SJP.pl

Ambient – gatunek eksperymentalnej muzyki elektronicznej, cechujący się odejściem od linearnie rozwijanej linii melodycznej, charakterystycznej dla klasycznej muzyki elektronicznej (Vangelis, Kitarō), na rzecz luźnej kompozycji „plam dźwiękowych”. Zazwyczaj poszczególne plamy są powiązane stale powtarzaną frazą elektronicznej perkusji, która organizuje utwór pod względem rytmicznym. O ile w innych rodzajach muzyki – od poważnej po punk rocka – osią konstrukcyjną utworu jest przebieg harmoniczny, to w muzyce ambient utwór rozwija się głównie przez operowanie barwą dźwięku. Drugą podstawową techniką kompozytorską jest stosowanie stałego powtarzania krótkiej frazy melodycznej, która przy każdej repetycji jest minimalnie modyfikowana bądź wzbogacana (zobacz minimalizm).

Wikipedia

ambientowy

→ ambient

SJP.pl

Patrz:
ambient

ambigram

grafika przedstawiająca tekst, wykonana w taki sposób, że po jej obróceniu o 180 stopni można odczytać taki sam lub inny tekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

Wiktionary

Ambigram (łac. ambo oba + gr. grámma zapis) – grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości można odczytać ten sam lub inny tekst. W alfabecie łacińskim jedynymi „naturalnie ambigramowymi” (czyli środkowo symetrycznymi) literami są „H”, „I”, „N”, „O”, „S”, „X” oraz „Z”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mogli wykorzystać ambigramów ani symboli naukowych, gdyż byłoby to zbyt oczywiste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbʲiɡrãm, AS: ãmbʹigrãm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|ambo. → oba + etym|gr|γράμμα. (grámma) → zapis

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ambigram

źródła.

== ambigram (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. ambigram

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ambilogia

wyrażenie dwuznaczne, dwuznacznik

SJP.pl

ambiofonia

elektroakustyczna metoda korygowania akustyki i nagłaśniania pomieszczeń przez wprowadzanie sztucznego pogłosu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. technika reprodukcji dźwięku polegająca na tworzeniu efektu przestrzenności i otoczenia słuchacza przez dźwięki dochodzące z różnych kierunków

Wiktionary

Ambiofonia – technika sztucznej regulacji pogłosu w salach koncertowych, operowych, studiach radiowych i telewizyjnych, za pomocą elektroakustycznych torów i układów nagłaśniających.

Jest jednym z elementów reżyserii dźwięku, umożliwiając poprawę pełni jego brzmienia i uzyskania efektów dźwiękowych dobranych do produkowanych utworów muzycznych.

Wikipedia

ambiofoniczny

umożliwiający uzyskanie odpowiedniego nagłośnienia przez wprowadzenie sztucznego pogłosu

SJP.pl

ambiopia

podwójne widzenie spowodowane niesprawnością mięśni zewnętrznych gałki ocznej; diplopia

SJP.pl

ambiplazma

Wikipedia

ambirz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. imbir

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbʲiʃ, AS: ãmbʹiš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. imbir m.

Wiktionary

ambiseksualizm

zespół zachowań zawartych pomiędzy repertuarem męskich a kobiecych zachowań płciowych

SJP.pl

LGBT (z ang. Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender) – skrótowiec odnoszący się do lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych.

Skrótowiec LGBT ma na celu podkreślenie różnorodności cechującej będące w mniejszości grupy społeczne, tworzone w oparciu o tożsamość seksualną lub płciową. Określa się nim ogół osób, które mają odmienną od heteroseksualnej orientację seksualną lub inną niż cispłciową tożsamość płciową. Skrótowiec ma zatem charakter włączający i może być stosowany w odniesieniu do każdego, kto jest nieheteroseksualny lub niecisgenderowy, w tym do osób niebinarnych, nie zaś wyłącznie do osób homoseksualnych, biseksualnych czy transpłciowych.

Wikipedia

ambisentencja

psychiatria: wypowiedź składająca się z wzajemnie wykluczających się opinii, które dla wypowiadający je uważa za prawdziwe

SJP.pl

Ambisentencja (łac. ambisententia od ambo "obaj" i sententia "myśl, opinia, osąd, pogląd, zdanie") – głoszenie całkowicie sprzecznych stwierdzeń, z których każde jest uważane za prawdziwe. Świadczy o ambiwalencji intelektualnej lub myślenia. Stanowi jeden z objawów dezintegracji psychicznej w schizofrenii.

Wikipedia

ambit

1. przejście wokół prezbiterium za ołtarzem, charakterystyczne dla kościołów romańskich i gotyckich;
2. krużganek wokół klasztornego dziedzińca;
3. dawniej: ambicja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. krużganek

(1.2) stpol. obwód

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ambicja

(1.4) archit. przejście w kościele na przedłużeniu naw bocznych otaczające prezbiterium

Wiktionary

Ambit (także obręb, obejście, łac. ambitus – obieg, obwód) – przejście powstałe z przedłużenia naw bocznych i poprowadzenia ich wokół prezbiterium za ołtarzem głównym.

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Prezbiterium otoczone jest ambitem i wieńcem kaplic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbʲit, AS: ãmbʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) obejście

Wiktionary

ambitendencja

w psychologii: współistnienie wzajemnie wykluczających się pragnień i dążeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. skłonność do występowania sprzecznych lub przeciwstawnych zachowań, sprzeczność dążeń;

Wiktionary

Ambitendencja (łac. ambo „obaj” i tendentia „skłonność” od tendere „ciągnąć, rozciągać”) – sprzeczność dążeń, równoczesne występowanie sprzecznych ze sobą dążeń.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do ambiwalencji dołącza się często ambitendencja, która zachodzi tam, gdzie dwoistość dotyczy sfery dążeń. Jeśli ta dwoistość dotyczy sfery sądów, mówimy o ambisentencji.

Wiktionary

ambitniej

stopień wyższy od przysłówka: ambitnie

SJP.pl

ambitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ambitny; bardziej ambitny

SJP.pl

ambitnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

ambitność

→ ambitny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ambitne; cecha tych, którzy są ambitni

Wiktionary

Patrz:
ambitny
Powiązane:

przym. ambitny

przysł. ambitnie

Wiktionary

ambitny

1. mający poczucie własnej wartości i godności oraz szacunek dla samego siebie; honorowy, dumny;
2. dążący do sukcesu w jakiejś dziedzinie, mający wysokie aspiracje;
3. stanowiący wyzwanie, wymagający wysiłku;
4. o dziele sztuki: mający dużą wartość artystyczną

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

(1.2) wynikający z ambicji; świadczący o ambicji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Galileusz był jednak zbyt ambitny, by zgodzić się na takie umniejszenie wartości swojej pracy.

(1.2) Chłopiec miał ambitny plan napisania powieści o zwierzętach podczas wojny.

(1.2) Ten mało ambitny film jest skierowany do niezbyt wymagającej widowni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbʲitnɨ, AS: ãmbʹitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambitność ż., ambicja ż., ambicyjka ż.

przysł. ambitnie

Wiktionary

ambitus

rozpiętość melodii, czyli obszar pomiędzy jej najwyższym a najniższym dźwiękiem

SJP.pl

Ambitus – (z łac. obwód, obręb) to szerokość, rozpiętość interwałów między najwyższym a najniższym dźwiękiem danej melodii.

W chorale gregoriańskim najmniejszy ambitus wynosił kwartę i występował w psalmach. W innych śpiewach (np. alleluja) sięgał oktawy, a w niektórych przypadkach nony. Są też utwory osiągające duodecymę, jak na przykład sekwencja o Bożym Ciele Lauda Sion Salvatorem autorstwa Tomasza z Akwinu.

Wikipedia

ambiwalencja

1. przeżywanie sprzecznych pragnień, doznawanie przeciwstawnych uczuć;
2. współwystępowanie przeciwstawnych elementów w zachowaniu, postępowaniu, ocenie itp.; dwojakość, dwuwartościowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmbʲivaˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: ãmbʹivalẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambiwalentność ż.

przym. ambiwalentny

przysł. ambiwalentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niejednoznaczność, schizofrenia, rozdwojenie jaźni

Wiktionary

ambiwalentnie

przysłówek

(1.1) w sposób ambiwalentny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niekiedy nie potrafimy dokonać oceny globalnej i wtedy oceniamy dany stan rzeczy ambiwalentnie: jako zły i dobry zarazem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambiwalencja ż., ambiwalentność ż.

przym. ambiwalentny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwojako, dwoiście

Wiktionary

ambiwalentniej

stopień wyższy od przysłówka: ambiwalentnie

SJP.pl

ambiwalentność

jednoczesne przebywanie w dwóch przeciwstawnych stanach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ambiwalentne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambiwalencja ż.

przym. ambiwalentny

przysł. ambiwalentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ambiwalencja, niejednoznaczność, dwuznaczność

Wiktionary

ambiwalentny

1. zawierający sprzeczne uczucia, chęci; przeciwstawny;
2. dwuznaczny, niejasny; niejednoznaczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żywię do niego ambiwalentne uczucia – mieszaninę strachu i ciekawości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ, AS: ãmbʹivalẽntny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambiwalencja ż., ambiwalentność ż.

przysł. ambiwalentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwojaki, przeciwstawny, wewnętrznie sprzeczny

Wiktionary

ambiwertyczka

→ ambiwertyk

SJP.pl

Patrz:
ambiwertyk

ambiwertyk

w psychologii: osoba, u której występuje równowaga cech introwertywnych i ekstrawertywnych

SJP.pl

Introwersja i ekstrawersja (łac. introversus – zwrócony do środka, łac. extraversus – zwrócony na zewnątrz) – przeciwstawiane sobie cechy osobowości związane z kontaktami międzyludzkimi, różnie definiowane u różnych autorów. Pojęcia te zostały wprowadzone przez Carla Gustava Junga (na podstawie teorii temperamentów fizjologicznych Kretschmera) w pracy Psychologische Typen (Typy psychologiczne, 1921), a zmodyfikowane przez Eysencka w teorii temperamentu PEN oraz Costę i McCrae w modelu Wielkiej Piątki.

Wikipedia

ambligonit

minerał, fluorofosforan litu i glinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. amblygonit.

Wiktionary

Amblygonit (Ambligonit) – minerał z grupy fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Został odkryty i oznaczony przez Augusta Breithaupta w 1817 w Saksonii. Nazwa pochodzi od greckich słów amblys = tępy i goni = kąt (stępione kąty), nawiązuje do kątów między ścianami tego minerału.

Wikipedia

ambliopia

upośledzenie wzroku w następstwie zmniejszenia przejrzystości układu optycznego oka, wad wzroku (zez) lub zmian w siatkówce i nerwie wzrokowym; niedowidzenie

SJP.pl

Amblyopia, ambliopia, tzw. leniwe oko — osłabienie zdolności widzenia w jednym oku. Powstaje w następstwie zeza lub znacznych różnic mocy optycznej oczu. W tym ostatnim wypadku oko przekazujące lepszy obraz do mózgu staje się okiem dominującym.

Wikipedia

amblipod

przedstawiciel rzędu wymarłych ssaków kopytnych, żyjących w trzeciorzędzie od paleocenu do oligocenu

SJP.pl

amblipody

rząd wymarłych ssaków kopytnych, żyjących w trzeciorzędzie od paleocenu do oligocenu

SJP.pl

amblygonit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

Wiktionary

Amblygonit (Ambligonit) – minerał z grupy fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi. Został odkryty i oznaczony przez Augusta Breithaupta w 1817 w Saksonii. Nazwa pochodzi od greckich słów amblys = tępy i goni = kąt (stępione kąty), nawiązuje do kątów między ścianami tego minerału.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amblygonitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. ambligonit

Wiktionary

amblypygi

rząd stawonogów z gromady pajęczaków; spawęki pająkokształtne, tępoodwłokowce

SJP.pl

Tępoodwłokowce (Amblypygi) – rząd pajęczaków występujących w klimacie równikowym (tropikalnym). Są nocnymi drapieżnikami o długości ciała do 5 cm.

Wikipedia

ambo

kombinacja dwóch numerów w grach liczbowych

SJP.pl

- Ambo – miasto w Etiopii

- Ambo – miasto w Peru

- Ambo – miejscowość w Kiribati

- Ambo (Owambo) – lud afrykański

Wikipedia

amboceptor

przeciwciało o 2 grupach chwytnych; dwuchwytnik

SJP.pl

Dwuchwytnik (amboceptor) – przeciwciało obecne w surowicy, powstające pod wpływem immunizacji obcogatunkowym białkiem, składające się z dwóch grup receptorowych: rozpoznającej antygen oraz składniki dopełniacza.

Wikipedia

ambona

1. przyścienna mównica w kościołach chrześcijańskich, służąca do wygłaszania kazań; kazalnica;
2. platforma nadziemna, stosowana podczas polowań do obserwacji zwierzyny;
3. obudowa dziobu jachtu, zapewniająca bezpieczną pracę załogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; Gloger.

(1.2) łow. stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;

(1.3) środ. geogr. geol. skała o nieregularnych kształtach, odstająca od grzbietu lub zbocza

Wiktionary

- ambona (architektura)

- ambona (myślistwo)

- ambona skalna

- Ambona – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

- Ambona – skały w Rudawach Janowickich

- Ambona – skała w Masywie Śnieżnika na stoku wzniesienia Bogoryja

- Ambona – występ skalny na Wyspie Króla Jerzego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ambony są często bogato zdobione.

(1.2) Ambony ustawiane są na granicy lub w głębi lasu w miejscach, gdzie istnieje duże prawdopodobieństwo napotkania zwierzyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbɔ̃na, AS: ãmbõna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. ambonka

przym. ambonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kazalnica

Wiktionary

ambonka

1. zdrobnienie od: ambona;
2. platforma obserwacyjna na maszcie żaglowca; bocianie gniazdo;
3. rodzaj sprzętu rehabilitacyjnego; balkonik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. mała ambona

(1.2) rodzaj dawnego wózka dwukołowego o wysokiej skrzyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbɔ̃ŋka, AS: ãmbõŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambona

Wiktionary

ambonowy

→ ambona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z amboną, dotyczący ambony; mający ambonę

Wiktionary

Patrz:
ambona
Powiązane:

rzecz. ambona ż.

Wiktionary

ambos

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kowadło

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Amboß.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kowadło.

źródła.

== ambos (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kowadło

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Amboß.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kowadło.

źródła.

== ambos (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) kowadło

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ambra

1. wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota;
2. perfumy zawierające tę wydzielinę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

(1.2) daw. wonna żywica kopalna

Wiktionary

Ambra (Ambergris Tincture) – wydzielina z przewodu pokarmowego kaszalota (Physeter macrocephalus), która jest prawdopodobnie wynikiem niestrawności lub zaparcia wieloryba.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbra, AS: ãmbra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambreina ż., ambriol m.

przym. ambrowy

Wiktionary

ambrazura

1. otwór strzelniczy w umocnieniu, umożliwiający prowadzenie ognia i obserwacji
2. dawniej: framuga okna lub drzwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

Wiktionary

Ambrazura (fr. embrasure) – otwór strzelniczy, przez który wystawia się lufę karabinu lub działa podczas prowadzenia ognia. Termin ten stosuje się w odniesieniu do fortyfikacji lądowych oraz uzbrojonych jednostek pływających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad ambrazurą znajduje się zwykle system wentylacyjny dla odprowadzania dymu i spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbraˈzura, AS: ãmbrazura

Wiktionary

ambrosiewicz

nazwisko

SJP.pl

ambrotypia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z dawniejszych, stosowanych od 1852 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy obraz

Wiktionary

Ambrotypia – jedna z dawniejszych, stosowanych od 1851 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy (czyli bez możności wykonania odbitek) obraz. Ambrotypia opiera się na technice mokrej płyty kolodionowej, przy czym negatyw na szklanej płycie jest specjalnie lekko niedoświetlony, a następnie umieszczany na czarnym podkładzie, przez co uzyskuje on wygląd pozytywu. Obrazy tego rodzaju były często kolorowane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmbrɔˈtɨpʲja, AS: ãmbrotypʹi ̯a

Wiktionary

ambrowiec

gatunek drzewa pochodzący z Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) syst. dendr. rodzaj drzew z rodziny altyngiowatych rosnących w Azji i Ameryce Północnej

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju ambrowiec (1.1)

Wiktionary

Ambrowiec (Liquidambar L.) – rodzaj roślin należący do rodziny altyngiowatych (Altingiaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego albo ok. 5 gatunków albo w szerokim ujęciu włączane są tu gatunki z rodzajów altyngia Altingia i Semiliquidambar zwiększając ich łączną liczbę do ok. 15.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: ãmbrovʹi ̯ec

Wiktionary

ambrowy

przymiotnik od: ambra

SJP.pl

ambrożek

zdrobnienie od: Ambroży

SJP.pl

ambrożewicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Bajbuza;

Wiktionary

Ambrożewicz (Wąż) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Bajbuza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od pokoleń pieczętuje się Ambrożewiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambroży m.

przym. Ambrożewiczowy

Wiktionary

ambroziak

nazwisko

SJP.pl

- Ambroziak – polskie nazwisko.

Wikipedia

ambroziewicz

nazwisko

SJP.pl

ambrozik

1. zdrobnienie od: Ambroży (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

ambrozja

1. w mitologii greckiej: pokarm bogów zapewniający im wieczną młodość i nieśmiertelność;
2. przenośnie o szczególnie smacznym napoju, rzadziej potrawie;
3. odmiana kopru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

- ambrozja – w mitologii greckiej pokarm bogów;

- Ambrozja – w mitologii greckiej jedna z Hiad;

- Ambrozja – w mitologii greckiej jedna z menad (bachantek);

- Ambrozja – imię żeńskie;

- ambrozja – rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

- ambrozja – rodzaj współżycia zwierząt, roślin i grzybów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔzʲja, AS: ãmbrozʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambrozja ż., ambrozjańskość ż., ambrozyjskość ż.

:: fm. Ambroży mos.

przym. Ambrozjin, Ambrozjowy, ambrozjański, ambrozyjski

przysł. ambrozjańsko, ambrozyjsko

zob. Ambroży.

Wiktionary

ambrozjański

śpiew ambrozjański - w liturgii katolickiej: śpiew kościelny, wprowadzony przez św. Ambrożego, oparty na elementach wschodnich, greckich i włoskich, mający wiele cech wspólnych z powstałym po nim śpiewem gregoriańskim

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rel. dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ryt ambrozjański nazywany też bywa rytem mediolańskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambroży m., Ambrozja ż.

przym. Ambrożowy

Wiktionary

ambrożkiewicz

nazwisko

SJP.pl

ambrożostwo

Ambroży z małżonką; Ambrożowie

SJP.pl

ambrożowie

Ambroży z małżonką; Ambrożostwo

SJP.pl

ambrożowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ambrożego lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Ambroży

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sad sąsiadował z Urbanową zagrodą z jednej strony i z Ambrożowym polem z drugiej.

(1.1) Obok Ambrożowej pasieki stoi przydrożna figura św. Ambrożego.

(1.1) Ambrożowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

(1.1) Gdy przeszukiwałem wczoraj strych, wpadły mi w ręce Ambrożowe limeryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambroży m., ambrozja ż.

przym. ambrozjański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ambrożego (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary

ambroży

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ambroży (gr. ambrósios – boski, nieśmiertelny, święty od (am)brotós – (nie)śmiertelny) – imię męskie pochodzenia greckiego.

Chrześcijańskim patronem tego imienia jest późnorzymski biskup św. Ambroży.

Imieniny obchodzi: 17 marca, 20 marca, 4 kwietnia, 19 lipca, 16 sierpnia, 16 października, 18 października, 2 listopada i 7 grudnia.

Żeńskim odpowiednikiem jest Ambrozja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Ambroży, z zawodu jestem pszczelarzem, z zamiłowania gołębiarzem i poetą.

(1.1) Ambroży Grabowski, księgarz i antykwariusz oraz historyk Krakowa, uchodził za autora pierwszego przewodnika po Krakowie.

(1.1) W Kościele katolickim na 7 grudnia przypada wspomnienie św. Ambrożego z Mediolanu, patrona pszczelarzy.

(1.1) Ambrożowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 7 grudnia, a także 20 marca, 4 kwietnia, 19 lipca, 16 sierpnia oraz 16 i 18 października.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔʒɨ, AS: ãmbrožy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambrożowa ż., Ambrożówna ż., Ambrożostwo lm m., Ambrozjusz mos., ambrozja ż., ambrozjańskość ż., ambrozyjskość ż.

:: zdrobn. Ambrożek mos., Ambrozik mos., Brożek mos., Ambroś mos.

:: przest. Ambroż mos.

:: gwara. Jambroży mos.

:: fż. Ambrozja ż.

przym. Ambrożowy, Ambrożkowy, Ambrozikowy, Ambrosiowy, Brożkowy, ambrozjański, ambrozyjski

przysł. ambrozjańsko, ambrozyjsko

zob. Ambrozja, Jambroży.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Ambrożek, Ambrozik, Brożek, Ambroś; przest. Ambroż; gwara. Jambroży

Wiktionary

ambrozyjski

rozkoszny, cudny, boski

SJP.pl

ambu

ambu worek - aparat do prowadzenia sztucznego oddychania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. worek samorozprężalny, przyrząd służący do przeprowadzania sztucznego oddychania

Wiktionary

Worek samorozprężalny, resuscytator ręczny – przyrząd wykorzystywany w resuscytacji pacjenta nieoddychającego lub oddychającego w sposób nieefektywny, umożliwiający wentylację wysokimi stężeniami tlenu. Wchodzi w skład standardowego wyposażenia zespołu ratunkowego; w żargonie zawodowym ratowników medycznych często nazywany workiem ambu (od firmy Ambu, producenta jednego z pierwszych tego typu urządzeń).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) resuscytator

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ambu (język pali.) ==

thumb|ambu (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) woda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) resuscytator

Wiktionary

ambulakr

1. krużganek kościelny
2. dawniej: miejsce na spacery w ogrodzie
3. zwykle w lm: pola (pasma) ambulakralne ciągnące się od otworu gębowego do odbytu jeżowca i usiane nóżkami ambulakralnymi

SJP.pl

ambulakralny

układ ambulakralny, układ wodny - swoisty dla szkarłupni system kanałów, wypełniony gł. wodą morską; do u. a. należą: pierścień okołoprzełykowy i 5 kanałów promienistych oraz kanały boczne, opatrzone nóżkami ambulakralnymi lub czułkami

SJP.pl

ambulans

specjalnie wyposażony (m.in. w zestaw urządzeń do ratowania życia) samochód przystosowany do przewozu chorych; karetka pogotowia; dawniej także: pojazd będący ruchomą placówką jakiejś instytucji, głównie poczty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

(1.2) ruchoma placówka jakiejś instytucji umieszczona w odpowiednio przystosowanym pojeździe

Wiktionary

Ambulans (fr. ambulance), karetka pogotowia ratunkowego, in. sanitarka – środek transportu dysponowany na miejsce nagłego zachorowania albo wypadku, przeznaczony do udzielania pomocy, przewozu chorych lub rannych z miejsca zdarzenia do szpitala, a często również służący do transportów medycznych i międzyszpitalnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chorych przewieziono do innych szpitali ambulansami.

(1.2) Ambulans pocztowy przejeżdżał przez wieś we wtorki i piątki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbulãw̃s, AS: ãmbulãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

przym. ambulansowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karetka pogotowia, erka

Wiktionary

ambulansowy

przymiotnik od: ambulans

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ambulansem, dotyczący ambulansu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambulans mrz.

Wiktionary

ambulatorium

przychodnia lekarska, w której wykonuje się drobne zabiegi, zwykle umiejscowiona przy szpitalu, sanatorium itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;

Wiktionary

Ambulatorium – miejsce pomocy doraźnej. Ambulatoria mogą znajdować się przy izbach przyjęć szpitali, w pogotowiu ratunkowym czy przychodniach / poradniach lekarskich.

Ambulatoria zaopatrują pacjentów (urazowo-ortopedycznie, internistycznie, pediatrycznie) lub kierują do szpitala w przypadkach cięższych, niemożliwych do zdiagnozowania w pomocy doraźnej. W zależności od macierzystego przeznaczenia placówki służby zdrowia ambulatoria mogą być całodobowe (np. całodobowy szpital czy pogotowie ratunkowe) lub czynne w określonych godzinach (np. od 16 do 7 rano, w czasie gdy przychodnie są zamknięte, dla pacjentów wymagających iniekcji).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmbulaˈtɔrʲjũm, AS: ãmbulatorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. ambulatoryjny

przysł. ambulatoryjnie

Wiktionary

ambulatoryjny

związany z ambulatorium, wykonywany w ambulatorium (np. zabiegi ambulatoryjne, pomoc ambulatoryjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza przychodnia zapewnia opiekę ambulatoryjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ, AS: ãmbulatoryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambulatorium n.

przysł. ambulatoryjnie

Wiktionary

ambus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kowadło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbus, AS: ãmbus

Wiktionary

ambystoma

płaz z rodziny poprzecznozębnych, żyjący w Ameryce Północnej

SJP.pl

Ambystoma – rodzaj płazów ogoniastych z rodziny ambystomowatych (Ambystomatidae).

Wikipedia

ambystomowate

rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych; ambystomy, poprzecznozębne

SJP.pl

Ambystomowate, ambystomy, poprzecznozębne (Ambystomatidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata), obejmująca ponad 30 gatunków o zębach ułożonych w rzędy poprzeczne względem długiej osi ciała. W zapisie kopalnym znane z dolnego oligocenu.

Wikipedia

ambystomowaty

o cechach ambystomowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

ambystomy

płaz z rodziny poprzecznozębnych, żyjący w Ameryce Północnej

SJP.pl

Ambystomowate, ambystomy, poprzecznozębne (Ambystomatidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata), obejmująca ponad 30 gatunków o zębach ułożonych w rzędy poprzeczne względem długiej osi ciała. W zapisie kopalnym znane z dolnego oligocenu.

Wikipedia

amchur

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. sproszkowane mango

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

ang. amchur hin. अमचूर

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amchur

źródła.

== amchur (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) kulin. amchur

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

ang. amchur hin. अमचूर

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amchur

źródła.

== amchur (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) kulin. amchur

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amd

- Advanced Micro Devices – producent procesorów i kart graficznych

- Zwyrodnienie plamki żółtej – z ang. Age-related Macular Degeneration

- Dram – jednostka monetarna używana w Armenii i Karabachu – kod ISO 4217: AMD

Zobacz też:

- Ämd

Wikipedia

amdg

z łaciny: ad maiorem Dei gloriam - ku większej chwale bożej (dewiza zakonu jezuitów); A.M.D.G.

SJP.pl

ameba

gatunek z podgromady korzenionóżek, należący do najprostszego rzędu pierwotniaków o zmiennym kształcie ciała; pełzak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

(1.2) pot. głupia dziewczyna lub kobieta

Wiktionary

- Ameba – zbiór związany z wielomianem jednej lub wielu zmiennych zespolonych

- Ameba – dwuczęściowy polski film dokumentalny, popularnonaukowy, przyrodniczy przeznaczony dla dzieci

- Ameba – pierwotniak, zwany też pełzakiem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiele ameb prowadzi pasożytniczy tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛba, AS: ãmeba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amebocyt mrz., ameboza ż.

przym. amebowy, ameboidalny, amebowaty

przysł. amebowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pełzak

Wiktionary

amebiaza

zakaźna choroba pasożytnicza, wywołana przez pierwotniaka - pełzaka (amebę); pełzakowica; czerwonka pełzakowata; ameboza; amebioza

SJP.pl

Wikipedia

amebocyt

komórka bezkręgowców poruszająca się ruchami pełzakowatymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. komórka zwierzęca niektórych bezkręgowców podobna amebie - zdolna do ruchów pełzakowatych

Wiktionary

Amebocyt (gr. ameíbō ‘zmiana’, kýtos ‘komórka’), komórka ameboidalna, komórka pełzakowata – komórka zdolna do ruchów pełzakowatych, występująca w wielu grupach organizmów, pełniąca różne funkcje, np. ochrona przed drobnoustrojami (fagocytoza), gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na dzisiejszych zajęciach zobaczymy amebocyty gąbek i mięczaków.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) komórka ameboidalna, komórka pełzakowata

Wiktionary

ameboidalny

pochodzący od ameby; pełzakowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do ameby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

przym. amebowy, amebowaty

Wiktionary

amebowato

przysłówek

(1.1) na sposób właściwy amebom lub przypominający amebę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, salon Gwiazdy nie miał kształtu czworoboku, tylko ciągnął się amebowato i dekorator musiał sam ustalić granice, wstawiając snopki w nieistniejące rogi pokoju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

przym. amebowaty

Wiktionary

amebowaty

podobny do ameby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. podobny do ameby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż., amebocyt mrz., ameboza ż.

przym. amebowy, ameboidalny

przysł. amebowato

Wiktionary

amebowy

związany z amebą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z amebą

(1.2) przen. pot. przypominający amebę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

Wiktionary

ameboza

choroba pasożytnicza, o przebiegu przewlekłym, wywoływana przez amebę; amebiaza; pełzakowica; czerwonka pełzakowa; amebioza

SJP.pl

Wikipedia

amedeo

włoskie imię męskie

SJP.pl

amedeusz

imię męskie

SJP.pl

Amadeusz lub Amedeusz – imię męskie pochodzące od łacińskiego imienia Amadeus, powstałego w kręgach zakonnych. Wywodzi się od słów amare (kochać), oraz Deus (Bóg), co oznacza „kochający Boga”.

Żeńskim odpowiednikiem jest Amadea.

Wikipedia

ameka

ameka wspaniała - gatunek ryby akwariowej

SJP.pl

Ameka wspaniała (Ameca splendens) – endemiczny gatunek słodkowodnej ryby karpieńcokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Ameca. Spotykana w hodowlach akwariowych.

Nazwa rodzajowa Ameca pochodzi od nazwy rzeki, w której ryba została odkryta, splendens oznacza błyszczący, połyskujący.

Wikipedia

amelia

wrodzony brak kończyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

(1.3) geogr. gmina we Włoszech z siedzibą władz w Amelii (1.2)

Wiktionary

- Amelia – imię żeńskie

- święta Amelia – święta katolicka

- Amelia – francuski film fabularny z 2001 roku

- amelia – wada rozwojowa płodu

Miejsca:

- Amelia – miejscowość i gmina we Włoszech

Miejscowości w USA:

- Amelia – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii St. Mary

- Amelia – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Clermont

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Amelia i jestem twoją daleką krewną ze strony ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛlʲja, AS: ãmelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amalia ż.

:: zdrobn. Amelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Amelka

Wiktionary

amelin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amelii lub z nią związany

SJP.pl

- Amelin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka

- Amelin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Siemień

- Amelin – wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Radomsko

- Amelin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Krasnosielc

- Amelin – osiedle w Białej Podlaskiej

- Amelin – gromada

Wikipedia

amelinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Amelina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amelin m.

:: fż. amelinianka ż.

przym. ameliński

Wiktionary

amelinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Amelina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amelin m.

:: fm. amelinianin m.

przym. ameliński

Wiktionary

ameliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Amelina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amelin m., amelinianin m., amelinianka ż.

Wiktionary

ameliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amelii lub z nią związany

SJP.pl

amelioracja

dawniej: poprawianie czegoś, czynienie lepszym; ulepszanie

SJP.pl

amelioracyjny

związany z amelioracją

SJP.pl

amelka

zdrobnienie od: Amalia, Amelia (imiona żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Amelia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zabrałem Amelkę na łódki.

(1.1) Rysiu wspomniał Amelce o twoich urodzinach.

(1.1) W październiku skoczymy z Amelką do Wenecji.

(1.1) Gondolier uśmiechał się do Amelki przez całą godzinę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amelia ż.

Wiktionary

ameloblast

komórka pochodzenia nabłonkowego, wytwarzająca u kręgowców szkliwo podczas rozwoju zębów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka nabłonkowa wytwarzająca szkliwo podczas rozwoju zęba;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsza warstewka każdego pryzmatu szkliwa tworzy się u podstawy ameloblastu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adamantoblast, enameloblast, komórka szkliwotwórcza

Wiktionary

amen

1. wyraz stanowiący zakończenie modlitwy lub roty przysięgi;
2. wyraz oznaczający potwierdzenie;
3. fraz. na pewno, z całą pewnością;
4. ostateczne zakończenie czegoś, koniec

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) rel. …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

Wiktionary

Amen (z hebr. אמן amen – „niech się stanie”, „wierność”, od rdzenia amint – był mocny) – judaistyczna, chrześcijańska i muzułmańska uroczysta formuła kończąca i zarazem potwierdzająca modlitwę lub hymn, także w tekstach biblijnych. Słowo „amen” jest także używane jako zwrot w rodzaju „niech tak będzie”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) …i nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw ode złego. Amen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɛ̃n, AS: ãmẽn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|amyn., gw-pl|Górny Śląsk|amynt.

Wiktionary

amencja

zespół splątania, jeden z zespołów psychotycznych w psychiatrii

SJP.pl

Wikipedia

amenhotep

imię faraonów

SJP.pl

Amenhotep – imię faraonów z XVIII dynastii.

- Amenhotep I

- Amenhotep II – ojciec Totmesa IV

- Amenhotep III – syn Totmesa IV i królowej Mutemuje

- Amenhotep IV (Echnaton) – syn Amenhotepa III

- Amenhotep – architekt Amenhotepa III

Imię Amenhotep znaczy "Amon jest rad"

Wikipedia

amenorrhea

choroba kobiet objawiająca się zanikiem cyklu miesiączkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak miesiączki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U kobiet dotkniętych tą dolegliwością częsty jest brak miesiączki (amenorrhea). Obecnie wiemy, że wszystkie te objawy są skutkiem nadmiernego wytwarzania kortyzolu przez gruczoły nadnerczy.

Wiktionary

amensalizm

oddziaływanie ujemne polegające na hamowaniu rozwoju populacji jednego gatunku przez drugą populację, nieczerpiącą z tego procesu żadnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. typ oddziaływania, w którym populacja jednego gatunku hamuje rozwój drugiej populacji, nie ponosząc strat i nie czerpiąc z tego żadnych korzyści

Wiktionary

Amensalizm – jedna z antagonistycznych zależności międzygatunkowych, w której obecność i czynności życiowe jednego gatunku lub populacji wpływają niekorzystnie na drugi gatunek lub populację, przy czym jest to relacja jednostronna, tj. obecność tego drugiego gatunku dla pierwszego jest obojętna.

Wikipedia

amentywny

przymiotnik od: amencja

SJP.pl

ameo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Swoim ameo mknął ulicami Bombaju.

Wiktionary

amer.

skrót od: amerykański

SJP.pl

american

[czytaj: amerikan] krój czcionki

SJP.pl

- American – rzeka w USA, w stanie Kalifornia, dopływ Sacramento

- American – rzeka w USA, w stanie Waszyngton, dopływ Bumping

- American – rzeka w USA, w stanie Alaska, dopływ Agiapuk

Wikipedia

americano

[czytaj: amerikano] kawa espresso z dużym dodatkiem wody; czarna kawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. spoż. kawa espresso rozcieńczona wodą

Wiktionary

- americano – kawa

- Americano – francuski film z 2011

- Americano FC – brazylijski klub piłkarski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwa americano, szarlotkę i serniczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrʲiˈkãnɔ, AS: ãmerʹikãno

Wiktionary

amerigo

Emeryk, Amalaryk, Amalryk – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze starogermańskiego imienia Amalaryk, oznaczającego „władca Amalów” (Amalowie według gockiej legendy to ród królewski pochodzenia boskiego). Człon amal może także oznaczać „gorliwy” lub „dzielny, aktywny”. Emeryk może wywodzić się również z saksońskiego Emmerich, oznaczającego „zawsze bogaty”.

Wikipedia

ameryk

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Am, otrzymywany sztucznie z plutonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

Wiktionary

Ameryk (Am, łac. americium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców. Otrzymał go Glenn Seaborg ze współpracownikami w 1944 roku, bombardując uran-238 przyspieszonymi cząstkami α: {}^{238}\mathrm {U} (\alpha ,n){}^{241}\mathrm {Pu} . Powstały pluton-241 ulega spontanicznemu rozpadowi promieniotwórczemu β−, w wyniku którego powstaje ameryk-241. Został nazwany na cześć Ameryki. Jest miękkim, srebrzystobiałym metalem. Wszystkie jego izotopy są promieniotwórcze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma ameryk?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛrɨk, AS: ãmeryk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykanizm m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykański, amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykanizacyjny, amerykanistyczny, amerykański, amerykowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Am

Wiktionary

ameryka

1. część świata składająca się z 2 kontynentów: Ameryki Północnej i Ameryki Południowej
2. pot. USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kontynent na półkuli zachodniej;

(1.2) pot. geogr. Stany Zjednoczone Ameryki

(1.3) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce

Wiktionary

Ameryka – część świata położona na zachodniej półkuli Ziemi, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tysięcy km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń „Nowy Świat” lub „półkula zachodnia”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W XIX w. (= dziewiętnastym wieku) wielu emigrantów wyjeżdżało do Ameryki.

(1.2) Długa kolejka stoi po wizę do Ameryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛrɨka, AS: ãmeryka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amerykanin mos., Amerykaniec mos., amerykaniec mos./mzw., amerykan mrz., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., ameryk mrz., amerykanistyka ż., amerykanista mos., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

amerykan

1. czterokołowy pojazd konny na resorach, używany w pierwszej połowie XX wieku; amerykanka;
2. wczesny ziemniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. czterokołowy lub dwukołowy resorowany pojazd konny o odkrytym nadwoziu

(1.2) sport. odmiana bilarda

Wiktionary

Amerykan (niem. Schreibersdorfer Mühle) – uroczysko-dawna miejscowość w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego. Do 1957 w powiecie prudnickim.

W miejscowości znajdują się zabudowania kompleksu młyńskiego „Amerykan” z XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po drugiej stronie dworca czekał nas amerykan, zaprzężony w dwa rosłe konie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., Amerykanka ż., amerykanka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., ameryk m., amerykańszczyzna ż., amerykanizm m., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

czas. amerykanizować

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amerykanka

(1.5) amerykanka

Wiktionary

amerykaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Amerykanka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amerykanka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizm m., ameryk m., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykaniec

lekceważąco o obywatelu USA; Amerykaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) war. lekcew. mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykanka ż., ameryk mrz., amerykan mrz., amerykaneczka ż., amerykaniec mos./mzw.

przym. amerykański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Amerykanin

Wiktionary

amerykanin

1. obywatel Stanów Zjednoczonych Ameryki;
2. mieszkaniec Ameryki Północnej lub Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ameryki – kontynentu

(1.2) mieszkaniec Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Amerykanie (ang. Americans) – pluralistyczna wspólnota narodowo-państwowa pochodzenia imigracyjnego, kształtująca się w Stanach Zjednoczonych, licząca w 2010 roku około 308,7 mln osób. W związku ze specyficzną, migracyjną historią swojego powstania, posiada pochodzenie mieszane, przede wszystkim europejskie. Mniejszość stanowią osoby pochodzenia afrykańskiego, azjatyckiego, rdzenni Amerykanie – Indianie Ameryki Północnej oraz osoby pochodzenia hawajskiego i pacyficznego. Skutkiem tradycyjnej wieloetniczności Stanów Zjednoczonych jest fakt, że wielu Amerykanów identyfikuje się zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i – raczej sentymentalnie – z krajem pochodzenia swoich przodków (np. Amerykanie niemieckiego, włoskiego czy irlandzkiego pochodzenia – German Americans, Italian Americans, Irish Americans).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Po kilku latach pobytu w Stanach Zjednoczonych przyzwyczaiłam się do sposobu bycia Amerykanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãɲĩn, AS: ãmerykãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., amerykaniec mos., Amerykaniec mos., amerykanistyka ż., amerykanista mos., amerykanistka ż., ameryk mrz., amerykan mrz., amerykanka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

:: fż. Amerykanka ż.

czas. amerykanizować ndk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. amerykaniec, Amerykaniec; pogard. jankes, Jankes, hamburger; gw-pl|Górny Śląsk|Amerykon.

Wiktionary

amerykanista

specjalista w dziedzinie amerykanistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista z dziedziny amerykanistyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨkãˈɲista, AS: ãmerykãńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanistyka ż., amerykanizm m., Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykanka ż.

:: fż. amerykanistka ż.

przym. amerykanistyczny, amerykański, amerykanizacyjny

czas. amerykanizować

Wiktionary

amerykanistka

→ amerykanista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka z dziedziny amerykanistyki, znawczyni Ameryki

Wiktionary

Patrz:
amerykanista
Powiązane:

rzecz. amerykanistyka ż., amerykanizm m., Ameryka ż., ameryk m., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n., Amerykanin m., Amerykanka ż., amerykanka ż.

:: fm. amerykanista m.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykanistyczny, amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykanistyczny

przymiotnik od: amerykanistyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący amerykanistyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bez względu na to, czy profil studiów amerykanistycznych jest bardziej kulturoznawczy czy politologiczny, każdy student powinien zacząć poznawanie Ameryki od lektury Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., ameryk mrz., Ameryka ż., amerykanizowanie n., amerykańszczyzna ż., amerykanizacja ż., amerykanizm mrz., Amerykanka ż.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się literaturą amerykańską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i odmianę języka angielskiego używaną w USA

(1.2) eduk. kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Amerykanistyka (ang. American studies) – dziedzina nauki badająca historię, kulturę, literaturę i społeczeństwo Stanów Zjednoczonych Ameryki, a także angielszczyznę amerykańską. Amerykanistyka to również kierunek studiów w szkole wyższej, którego przedmiotem dydaktyki i badań są wymienione dziedziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mam na imię Hilaria i studiuję amerykanistykę na Uniwersytecie Gdańskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanista m., amerykanistka ż., Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., ameryk mrz., amerykanizm mrz., amerykan m.

czas. amerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykanizacja

poddawanie wpływom amerykańskim, nadawanie czemuś cech typowo amerykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Amerykanizacja – charakterystyczny dla drugiej połowy XX i XXI wieku, ogólnoświatowy proces transferu kulturowego, którego obiektem są instytucje, normy, wartości, zwyczaje, zachowania, techniki, symbole czy obrazy, które (faktycznie lub rzekomo) są kojarzone ze Stanami Zjednoczonymi. Wpływ kultury amerykańskiej na inne kultury łączony jest z mocarstwową pozycją Stanów Zjednoczonych i najczęściej traktowany jest jako zjawisko negatywne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amerykanizacja języka korporacyjnego bardzo irytowała menedżera działu outsourcingu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨkãɲiˈzat͡sʲja, AS: ãmerykãńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., ameryk m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizm m., amerykańskość ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykanizacyjny, amerykański, amerykanistyczny

Wiktionary

amerykanizacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z amerykanizacją, dotyczący amerykanizacji, przyjmowania lub narzucania amerykańskich zwyczajów, kultury, cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanizacja ż., Ameryka ż., Amerykanin mos., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., ameryk m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizm m., amerykańskość ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny

Wiktionary

amerykanizm

1. wyraz, zwrot charakterystyczny dla języka angielskiego lub hiszpańskiego na terenie Ameryki;
2. zespół cech kultury amerykańskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

(1.2) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka amerykańskiego angielskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãɲism̥, AS: ãmerykãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., Amerykanka ż., amerykanka ż., amerykan m., ameryk m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n., Amerykaneczka ż., amerykaneczka ż.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny, amerykanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amerykańszczyzna

Wiktionary

amerykanizować

poddawać wpływom amerykańskim, rozszerzać wpływy amerykańskie, nadawać czemuś cechy typowo amerykańskie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamerykanizować)

(1.1) kult. narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

czasownik zwrotny niedokonany amerykanizować się (dk. zamerykanizować się)

(2.1) stawać się Amerykaninem, nabierać cech amerykańskich

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Czesi amerykanizują się bardzo szybko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanizacja ż., Ameryka ż., amerykanistyka ż., amerykanista mos., ameryk mrz., amerykan mrz., amerykaneczka ż., amerykaniec mos./mzw., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

przym. amerykański

Wiktionary

amerykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. narzucanie kultury amerykańskiej, przeprowadzanie amerykanizacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gubernator wspierał amerykanizowanie autochtonów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieamerykanizowanie n., Ameryka ż., Amerykanin mos., Amerykaniec mos., amerykaniec mos., amerykan mrz., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., ameryk mrz., amerykanistyka ż., amerykanista mos., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizacja ż., zamerykanizowanie n., amerykanizm mrz.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amerykanizacja

Wiktionary

amerykanka

1. duży fotel do siedzenia, rozkładany;
2. czterokołowy pojazd konny na resorach, używany w pierwszej połowie XX wieku; amerykan;
3. wolna amerykanka:
a) walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone; wolnoamerykanka;
b) postępowanie bez przestrzegania jakichkolwiek norm; wolnoamerykanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Stanów Zjednoczonych

(1.2) mieszkanka kontynentu amerykańskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciastko było o wiele za słodkie, ale otyła Amerykanka i tak je zjadła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãnka, AS: ãmerykãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykanka ż., ameryk m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizm m., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

:: fm. Amerykanin m.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

amerykański

1. związany z Ameryką (kontynentem)
2. związany ze Stanami Zjednoczonymi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ameryki (kontynentu)

(1.2) dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

(1.3) dotyczący Ameryki (miejscowości w Polsce)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczególnie interesowała go amerykańska fauna.

(1.2) Prezydent powitał amerykańskiego ambasadora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: ãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykanizm m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., ameryk m., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykanizacyjny, amerykanistyczny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

amerykańsko

przysłówek

(1.1) na sposób amerykański, po amerykańsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wystawie wisiały same amerykańsko wyglądające koszule.

Wiktionary

Powiązane:

czas. amerykanizować ndk.

rzecz. amerykanizowanie n., Ameryka ż., Amerykanin mos., Amerykanka ż.

przym. amerykański

Wiktionary

amerykańsko-polski

dotyczący Ameryki i Polski; w części amerykański, w części polski

SJP.pl

amerykańskość

zespół cech właściwych życiu i kulturze Amerykanów ze Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co amerykańskie; amerykański charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O amerykańskości hotelu świadczą m.in. charakterystyczne muszle klozetowe specjalnie sprowadzone z Ameryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanka ż., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykaneczka ż., ameryk mrz., Ameryka ż.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykańszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. amerykańska odmiana języka angielskiego

(1.2) pot. pejor. wszystko co jest charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨkãj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: ãmerykãĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykanizm m., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., ameryk mrz.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykany

gatunek ziemniaków

SJP.pl

amerykocentryzm

skupianie się głównie na Stanach Zjednoczonych i ocenianie innych regionów świata wyłącznie z amerykańskiego punktu widzenia

SJP.pl

amerykon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Amerykanin

Wiktionary

amerykowy

→ ameryk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ameryku

Wiktionary

Patrz:
ameryk
Powiązane:

rzecz. ameryk m.

Wiktionary

ames

Osoby o nazwisku Ames

- Adrienne Ames (1907–1947) – amerykańska aktorka filmowa

- Aldrich Ames (ur. 1941) – oficer Central Intelligence Agency, aresztowany w roku 1994 za szpiegostwo na rzecz ZSRR

- Fisher Ames (1758–1808) – amerykański prawnik i polityk z Massachusetts

- Leon Ames, Leon Waycoff (1902–1993) – amerykański aktor

Wikipedia

ametabolia

rozwój prosty, bez kolejnych stadiów i przekształceń, spotykany u niektórych owadów bezskrzydłych, np. u skoczogonków i wszy; ametabolizm

SJP.pl

Rozwój prosty, rozwój wprost, rozwój bezpośredni, postembriogeneza bezpośrednia, ametamorfoza, ametabolia (łac. ametamorphosis, ametabolia) – rozwój pozazarodkowy (postembriogeneza), w którym forma młodociana różni się od dorosłej jedynie mniejszymi rozmiarami i niezdolnością do rozrodu.

Wikipedia

ametaboliczny

związany z ametabolizmem

SJP.pl

ametabolizm

rozwój prosty, bez kolejnych stadiów i przekształceń, spotykany u niektórych owadów bezskrzydłych, np. u skoczogonków i wszy; ametabolia

SJP.pl

Rozwój prosty, rozwój wprost, rozwój bezpośredni, postembriogeneza bezpośrednia, ametamorfoza, ametabolia (łac. ametamorphosis, ametabolia) – rozwój pozazarodkowy (postembriogeneza), w którym forma młodociana różni się od dorosłej jedynie mniejszymi rozmiarami i niezdolnością do rozrodu.

Wikipedia

ametamorficzny

związany z brakiem możliwości przeobrażenia

SJP.pl

ametamorfoza

brak możliwości przeobrażenia

SJP.pl

Rozwój prosty, rozwój wprost, rozwój bezpośredni, postembriogeneza bezpośrednia, ametamorfoza, ametabolia (łac. ametamorphosis, ametabolia) – rozwój pozazarodkowy (postembriogeneza), w którym forma młodociana różni się od dorosłej jedynie mniejszymi rozmiarami i niezdolnością do rozrodu.

Wikipedia

ametodyczny

przymiotnik

(1.1) bez obranej metody; bez jasnego porządku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezorganizowany, przypadkowy

Wiktionary

ametropia

wada wzroku spowodowana nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej soczewki oka do długości gałki ocznej; niemiarowość oka, ammetropia

SJP.pl

Ametropia, niemiarowość oka – wada wzroku charakteryzująca się nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej układu optycznego oka do długości gałki ocznej, w wyniku czego promienie świetlne nie są ogniskowane na siatkówce. Prowadzi to do powstania takich zaburzeń jak:

- krótkowzroczność (myopia)

- nadwzroczność (hyperopia)

- niezborność (astigmatismus)

Przeciwieństwem ametropii jest emmetropia.

Wikipedia

ametryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem

Wiktionary

Ametryn – dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem (sztucznie ametryn wytwarza się ze stopów tych dwóch minerałów). Granica między tymi dwiema barwnymi odmianami jest zazwyczaj nieostra (stopniowa).

Jedyne złoża o znaczeniu gospodarczym znajdują się w Boliwii i Brazylii.

W 1994 roku na rynku pojawił się ametryn syntetyczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈmɛtrɨ̃n, AS: ãmetrỹn

Wiktionary

ametyścik

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ametyst

Wiktionary

Ametyścik cienkodzioby, ametyścik (Eugenes fulgens) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To nie ametyst, lecz tylko mały ametyścik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst m., ametyszczak mzw.

przym. ametystowy

przysł. ametystowo

Wiktionary

ametyst

przezroczysta fioletowa odmiana kwarcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO_2;

(1.2) jubil. kamień jubilerski z ametystu (1.1)

(1.3) kolor fioletowy taki jak w ametyście (1.1)

Wiktionary

Ametyst – minerał, fioletowa i przezroczysta do przeświecającej odmiana kwarcu. Kamień półszlachetny, używany w jubilerstwie. Jego nazwa pochodzi z języka greckiego i oznacza „trzeźwy” (ἀ- a – ‘nie’, μέθυστος méthystos – ‘pijany’), gdyż według greckich wierzeń, picie wina z czar ametystowych zabezpieczało pijącego przed upiciem się.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Naszyjnik mojej żony został wykonany z ametystów fasetowanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛtɨst, AS: ãmetyst

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyszczak mzw.

:: zdrobn. ametyścik mrz.

przym. ametystowy

przysł. ametystowo

Wiktionary

ametystowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy ametystowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na rynnie usiadł ametystowo ubarwiony ptaszek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst mrz., ametyszczak mzw., ametyścik mrz.

przym. ametystowy

Wiktionary

ametystowy

związany z ametystem, dotyczący ametystu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor fioletowy, taki jak kolor ametystu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na smukłej szyi kobiety połyskiwał ametystowy naszyjnik.

(1.1) Rękojeść karabeli bywała z kamienia: jaspisowa, agatowa, ametystowa, złotymi lub szmelcowanymi gwoździkami spajana.

(2.1) Przybrany był w białą tunikę i w ametystową togę, która rzucała sinawy blask na jego oblicze.

(2.1) Na stole lśniły bursztynowe i ametystowe kieliszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛtɨˈstɔvɨ, AS: ãmetystovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyszczak mzw., ametyst mrz., ametyścik mrz., ametystowość ż.

przysł. ametystowo

Wiktionary

ametyszczak

gatunek małego ptaka z rodziny szpakowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cinnyricinclus leucogaster|Boddaert|ref=tak., mały ptak występujący w Afryce z mocno niebieski połyskiem upierzenia górnych partii ciała u samców;

Wiktionary

Ametyszczak (Cinnyricinclus leucogaster) – gatunek małego ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae). W trzech podgatunkach występuje na południowo-zachodnim Półwyspie Arabskim oraz w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Upierzenie samic ametyszczaków jest pozbawione opalizacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst mrz., ametyścik mrz.

przym. ametystowy

przysł. ametystowo

Wiktionary

amezyt

minerał, glinokrzemian magnezu

SJP.pl

amfa

potocznie: amfetamina; proszek, biel, szur, szuwaks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot., uczn. amfetamina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃fa, AS: ãũ̯fa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfetamina ż.

Wiktionary

amfetamina

środek pobudzający aktywność psychomotoryczną, likwidujący m.in. objawy zmęczenia i zwiększający zdolność koncentracji, łatwo uzależniający; psychedryna, benzedryna, potocznie: amfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

Wiktionary

Amfetamina, pot. speed lub feta – organiczny związek chemiczny, pochodna 2-fenyloetyloaminy, stymulant wykorzystywany w leczeniu ADHD, narkolepsji i otyłości. Odkryta w 1887, występuje w dwóch enancjomerach, którymi są lewoamfetamina i dekstroamfetamina. Nazwa amfetamina odnosi się zaś do racemicznej wolnej zasady, a więc składającej się z równomolowej mieszaniny czystych enancjomerów. Niemniej termin ten jest często używany nieformalnie do dowolnej mieszaniny enancjomerów, a nawet do czystych enancjomerów. Historycznie wykorzystywano ją do leczenia obrzęku nosa i zaburzeń depresyjnych. Stosuje się ją jako środek dopingujący oraz substancję nootropową, a także rekreacyjnie jako afrodyzjak i związek euforyzujący. Posiadanie i dystrybucja są ściśle kontrolowane w wielu krajach, z powodu znacznego ryzyka zdrowotnego, związanego z użyciem rekreacyjnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policja z Siemianowic Śląskich zatrzymała dwóch nastolatków, którzy mieli przy sobie ponad 70 dekagramów amfetaminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna, AS: ãũ̯fetãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. metamfetamina ż., amfa ż.

:: zdrobn. amfetaminka ż.

przym. amfetaminowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chem. benzedryna, psychedryna, perwityna; slang. amfa, białko, doktor, feta, no sleep, proch, proszek, speed, śnieg

Wiktionary

amfetaminista

osoba uzależniona od amfetaminy

SJP.pl

amfetaministka

→ amfetaminista

SJP.pl

Patrz:
amfetaminista

amfetaminowy

związany z amfetaminą, dotyczący amfetaminy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. med. związany z amfetaminą, dotyczący amfetaminy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfetamina ż., amfetaminista m., amfetaministka ż.

Wiktionary

amfi-

przedrostek

(1.1) obustronnie; obu rodzajów, obu-; wokół, naokoło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) amfibia, amfibologia, amfibrach, amfiprostylos, amfiteatr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃fʲi, AS: ãũ̯fʹi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obu-, ambi-

Wiktionary

amfiaraos

Amfiaraos – wieszczek i tłumacz snów w mitologii greckiej. Był synem Ojklesa i Hypermnestry oraz ojcem Eurydyki, Amfilochosa i Alkmeona. Według niektórych podań jego synami byli także Tiburtus, Koras i Katillus. Był ulubieńcem Zeusa i Apolla.

Wikipedia

amfibia

1. pojazd mechaniczny przystosowany do poruszania się zarówno po lądzie, jak i po wodzie;
2. samolot przystosowany do lądowania i wodowania;
3. zwierzę mogące żyć zarówno na lądzie, jak i w wodzie; zwierzę ziemnowodne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

(1.2) lotn. pojazd wodno-powietrzny

(1.3) zwykle w lm.: amfibie – zool. inaczej płazy

(1.4) uczn. stary samochód

Wiktionary

- amfibia – pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze.

- amfibia – statek powietrzny mogący operować z wody lub lądu (wodnosamolot-amfibia, śmigłowiec-amfibia).

- amfibia (Amphibia) – inaczej płazy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Amerykański konstruktor planowaćanuje wprowadzić masową produkcję amfibii, które sam zaprojektował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ˈfʲibʲja, AS: ãũ̯fʹibʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wodnopłat, wodnopłatowiec, hydroplan, wodnosamolot

Wiktionary

amfibijny

→ amfibia

SJP.pl

Patrz:
amfibia

amfibiotyczny

przystosowany do życia zarówno na lądzie, jak i w wodzie

SJP.pl

amfiblastula

wolno pływająca w toni wodnej larwa gąbek wapiennych, zbudowana z dwóch rodzajów komórek: większych makromerów i mniejszych, orzęsionych mikromerów, odpowiadająca rozwojowo stadium blastuli innych zwierząt

SJP.pl

Wikipedia

amfibol

krzemian magnezu, żelaza, wapnia lub sodu, minerał skałotwórczy

SJP.pl

Amfibole (z stgr. ἀμφίβολος amphibolos – "nieokreślony", ze względu na różnorodność koloru i formy) – duża grupa minerałów skałotwórczych, krzemianów, czasami też glinokrzemianów.

Wikipedia

amfibole

krzemian magnezu, żelaza, wapnia lub sodu, minerał skałotwórczy

SJP.pl

Amfibole (z stgr. ἀμφίβολος amphibolos – "nieokreślony", ze względu na różnorodność koloru i formy) – duża grupa minerałów skałotwórczych, krzemianów, czasami też glinokrzemianów.

Wikipedia

amfibolia

dwuznaczność lub niejasność wypowiedzi wynikła z zamącenia budowy składniowej, w poezji współczesnej bywa wprowadzana celowo; amfibologia

SJP.pl

Amfibolia (gr. ἀμφιβολία – atak z dwóch stron), amfibologia (gr. „dwuznaczność” z amphibállein „rozrzucać, wątpić” od amphí „z obu stron” i bállein „rzucać, ciskać”) – błąd logiczny, wypowiedź wieloznaczna (tzw. wieloznaczność kontekstu). Inna nazwa tego błędu to „wieloznaczność składniowa”. Amfibolia to wypowiedź, która może być rozumiana na co najmniej dwa sposoby, powstająca na skutek wady składni. Na przykład:

Tabliczka: Stały nadzór kamer.

Nie wiadomo, czy kamery nadzorują, czy są nadzorowane.

Zaginął piesek z zakręconym ogonkiem, do którego była bardzo przywiązana jego właścicielka.

Ze składni zdania wynikać może, że właścicielka była przywiązana do ogonka, choć chodzi o przywiązanie do psa.

Poszukiwanie źródeł zakazu zabijania może wytłumaczyć, na czym polega jego zło.

Słowo „jego” odnosić się może w tym zdaniu do „poszukiwania”, „zakazu” oraz zabijania – powinno zaś jednoznacznie odnosić się do słowa „zabijanie”.

Wikipedia

amfiboliczny

działający na dwa sposoby, występujący w dwóch stanach, pełniący dwie przeciwstawne funkcje; dwojaki, niejednoznaczny

SJP.pl

amfibolit

skała metamorficzna składająca się głównie z amfibolu i plagioklazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

Wiktionary

Amfibolit – skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amfibolitowy

Wiktionary

amfibolitowy

związany z amfibolitem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z amfibolitem, dotyczący amfibolitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfibolit mrz.

Wiktionary

amfibologia

dwuznaczność lub niejasność wypowiedzi wynikła z zamącenia budowy składniowej, w poezji współczesnej bywa wprowadzana celowo; amfibolia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. wypowiedź dwuznaczna z powodu niejednoznacznej składni

Wiktionary

Amfibolia (gr. ἀμφιβολία – atak z dwóch stron), amfibologia (gr. „dwuznaczność” z amphibállein „rozrzucać, wątpić” od amphí „z obu stron” i bállein „rzucać, ciskać”) – błąd logiczny, wypowiedź wieloznaczna (tzw. wieloznaczność kontekstu). Inna nazwa tego błędu to „wieloznaczność składniowa”. Amfibolia to wypowiedź, która może być rozumiana na co najmniej dwa sposoby, powstająca na skutek wady składni. Na przykład:

Tabliczka: Stały nadzór kamer.

Nie wiadomo, czy kamery nadzorują, czy są nadzorowane.

Zaginął piesek z zakręconym ogonkiem, do którego była bardzo przywiązana jego właścicielka.

Ze składni zdania wynikać może, że właścicielka była przywiązana do ogonka, choć chodzi o przywiązanie do psa.

Poszukiwanie źródeł zakazu zabijania może wytłumaczyć, na czym polega jego zło.

Słowo „jego” odnosić się może w tym zdaniu do „poszukiwania”, „zakazu” oraz zabijania – powinno zaś jednoznacznie odnosić się do słowa „zabijanie”.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amfibolia ż.

przym. amfiboliczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amfibolia, dwuznaczność składniowa

Wiktionary

amfibologiczny

przymiotnik od: amfibologia

SJP.pl

amfibolowy

związany z amfibolem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) miner. związany z amfibolami, dotyczący amfibolów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfibol mrz.

Wiktionary

amfibrach

stopa wierszowa złożona z trzech sylab: krótkiej, długiej i krótkiej w metryce antycznej, bądź z nieakcentowanej, akcentowanej i nieakcentowanej w wierszu sylabotonicznym

SJP.pl

Amfibrach (gr. amphíbrachys, dosł. z obu stron krótki) w metryce iloczasowej – stopa metryczna składająca się z trzech sylab: jednej długiej między dwiema krótkimi.

W polskich wierszach odpowiednikiem jest sekwencja składająca się z jednej sylaby akcentowanej między dwiema nieakcentowanymi. W języku polskim występuje bardzo często, prawie każdy trzysylabowy wyraz jest amfibrachem (np. kolega), łatwo też układać z amfibrachów wiersze sylabotoniczne, np.

Wikipedia

amfibrachiczny

→ amfibrach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z amfibrachem, dotyczący amfibrachu

Wiktionary

Patrz:
amfibrach
Powiązane:

rzecz. amfibrach mrz.

przysł. amfibrachicznie

Wiktionary

amficjony

Amficjony (Amphicyonidae) – wymarła rodzina ssaków drapieżnych żyjących od późnego eocenu do późnego miocenu 37-9 milionów lat temu (MLT). Z jęz. angielskiego nazywane niedźwiedziopsami. Wcześniej zaliczane były w randze podrodziny Amphicyoninae do psowatych.

Wikipedia

amfid

unerwiony narząd zmysłu chemicznego występujący u nicieni

SJP.pl

amfidiploidalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest amfidiploidalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfidiploidalny

przysł. amfidiploidalnie

Wiktionary

amfifil

związek chemiczny, którego cząsteczka ma na jednym końcu grupę rozpuszczalną w jednym rozpuszczalniku, a na drugim - grupę rozpuszczalną w innym; związek amfifilowy

SJP.pl

Amfifilowość, amfipatyczność – właściwość niektórych związków chemicznych, polegająca na jednoczesnym wykazywaniu właściwości hydrofilowych (liofilowych) i hydrofobowych (liofobowych).

Związki amfifilowe są zwykle długimi cząsteczkami, które na jednym końcu posiadają grupy rozpuszczalne w jednym rozpuszczalniku, a na drugim grupy rozpuszczalne w drugim rozpuszczalniku. Powoduje to, że na granicy faz (w punkcie styku tych dwóch rozpuszczalników lub na powierzchni jednego z nich) cząsteczki takie samorzutnie tworzą monowarstwy, a w obrębie objętości jednego z rozpuszczalników tworzą sferyczne agregaty, w których jeden koniec cząsteczek (ten rozpuszczalny) jest skierowany na zewnątrz, a drugi do środka sfery. Agregaty te nazywają się micelami.

Wikipedia

amfifilowość

Amfifilowość, amfipatyczność – właściwość niektórych związków chemicznych, polegająca na jednoczesnym wykazywaniu właściwości hydrofilowych (liofilowych) i hydrofobowych (liofobowych).

Związki amfifilowe są zwykle długimi cząsteczkami, które na jednym końcu posiadają grupy rozpuszczalne w jednym rozpuszczalniku, a na drugim grupy rozpuszczalne w drugim rozpuszczalniku. Powoduje to, że na granicy faz (w punkcie styku tych dwóch rozpuszczalników lub na powierzchni jednego z nich) cząsteczki takie samorzutnie tworzą monowarstwy, a w obrębie objętości jednego z rozpuszczalników tworzą sferyczne agregaty, w których jeden koniec cząsteczek (ten rozpuszczalny) jest skierowany na zewnątrz, a drugi do środka sfery. Agregaty te nazywają się micelami.

Wikipedia

amfifilowy

cząsteczki amfifilowe - cząsteczki chemiczne zawierające na jednym końcu grupy hydrofilowe, a na drugim - hydrofobowe

SJP.pl

amfigonia

rozmnażanie się płciowe za pomocą jaj i plemników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. typ rozmnażania płciowego, w którym dochodzi do zapłodnienia poprzez zlanie się gamet pochodzących od dwóch różnych osobników

Wiktionary

amfijon

jon obdarzony dodatnim i ujemnym ładunkiem

SJP.pl

Jon obojnaczy, amfijon, zwitterjon, jon dwubiegunowy, związek dipolarny – cząsteczka zawierająca równą liczbę grup zjonizowanych o przeciwnych ładunkach, w związku z czym sama nie jest naładowana dodatnio ani ujemnie.

Przykładami związków mogących przechodzić w stan jonów obojnaczych są aminokwasy, między innymi glicyna i alanina.

Wikipedia

amfiktionia

związki państw skupionych wokół świątyni szczególnie czczonego bóstwa, w starożytnej Grecji

SJP.pl

Amfiktionia (stgr. ἀμφικτυονία od ἀμφι-κτίονες „mieszkający dokoła”) – w starożytnej Grecji związek poleis greckich zawarty dla ochrony określonego miejsca kultu religijnego.

Do zadań amfiktionii należała opieka nad sanktuarium i jego majątkiem, regulowanie kwestii religijnych i kultowych, także organizowanie igrzysk związanych z miejscem kultu. Były to organizacje o charakterze prywatno-kultowym. Ich członkowie płacili składki na cele ochrony świątyni wspólnego bóstwa oraz na organizację uroczystości religijnych. Spotykali się na regularnych zjazdach, podczas których omawiano sprawy pozostające w kręgu wspólnych zainteresowań. Cykliczność takich spotkań doprowadziła z czasem do wykształcenia się swoistego międzyrządowego zgromadzenia plenarnego, zbierającego się na regularnych konferencjach.

Wikipedia

amfilada

układ wnętrz połączonych wejściami na jednej osi; pokój w takim układzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;

Wiktionary

Amfilada (fr. enfilade) – szereg pomieszczeń (pokoi, sal) połączonych ze sobą drzwiami umieszczonymi w jednej linii.

Takie ustawienie wewnątrz budynku, przy otwartych drzwiach, stwarza perspektywę widokową. Na krańcach traktu pokoi reprezentacyjnych umieszczano często dodatkowo okna.
Efektowne rozwiązanie stosowane w okresie renesansu, baroku, klasycyzmu w kształtowaniu wnętrz pałacowych oraz dworów. W Polsce stosowana od XVII wieku. W okresie XIX i początków XX w. rozwiązanie to stosowano także przy budowie miejskich kamienic.
Regułę amfiladowego łączenia pokoi sformułował Andrea Palladio w połowie XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszym mieszkaniu są trzy pokoje w amfiladzie, dlatego trudno je sprzedać.

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfiladowy

Wiktionary

amfiladowy

związany z amfiladą, tworzący amfiladę (np. komnaty amfiladowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) archit. związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfilada ż.

Wiktionary

amfilina

pasożytniczy gatunek płazińca, o ciele nieczłonowatym, kształtu liściastego

SJP.pl

Wikipedia

amfimacer

kretyk, amfimakr;
1. w poezji antycznej: stopa składająca się z trzech sylab, dwóch długich i krótkiej między nimi;
2. w wersyfikacji nowożytnej: stopa posiadająca nieakcentowaną zgłoskę między dwoma akcentowanymi

SJP.pl

Amfimakr, amfimacer (gr. amphímakros, z obu stron długi), kretyk (gr. κρητικός, wers kreteński) – w wersyfikacji iloczasowej stopa metryczna złożona z trzech sylab: jednej krótkiej między dwiema długimi.

W wierszach polskich jej odpowiednikiem jest sekwencja składająca się z jednej sylaby nieakcentowanej między dwiema akcentowanymi. W polszczyźnie nie ma wyrazów będących naturalnymi amfimakrami; stopa ta występuje też rzadko w metryce polskiej, na przykład:

Nagle – gwizd!

Nagle – świst!

Para – buch!

Koła – w ruch! (Lokomotywa Juliana Tuwima).

Wikipedia

amfimakr

amfimacer, kretyk;
1. w poezji antycznej: stopa składająca się z trzech sylab, dwóch długich i krótkiej między nimi;
2. w wersyfikacji nowożytnej: stopa posiadająca nieakcentowaną zgłoskę między dwoma akcentowanymi

SJP.pl

Amfimakr, amfimacer (gr. amphímakros, z obu stron długi), kretyk (gr. κρητικός, wers kreteński) – w wersyfikacji iloczasowej stopa metryczna złożona z trzech sylab: jednej krótkiej między dwiema długimi.

W wierszach polskich jej odpowiednikiem jest sekwencja składająca się z jednej sylaby nieakcentowanej między dwiema akcentowanymi. W polszczyźnie nie ma wyrazów będących naturalnymi amfimakrami; stopa ta występuje też rzadko w metryce polskiej, na przykład:

Nagle – gwizd!

Nagle – świst!

Para – buch!

Koła – w ruch! (Lokomotywa Juliana Tuwima).

Wikipedia

amfion

w mitologii greckiej: syn Zeusa i Antiopy

SJP.pl

Amfion (gr. Ἀμφίων) i Zetos (Ζῆθος) – w mitologii greckiej bliźniacy, synowie Zeusa i tebańskiej królewny Antiopy.

W dzieciństwie skrzywdzeni przez stryja Likosa, potem wychowywani przez pasterzy w górach. Gdy dorośli, stanęli w obronie Antiopy, dręczonej przez żonę Likosa, Dirke, i uwięzionej przez stryja, i pomścili jej krzywdę. Likosa zabili, a jego żonę przywiązali do rogów byka, który ją stratował (scenę tę przedstawia grupa rzeźbiarska Byk Farnezyjski, kopia rzymska dzieła Apolloniosa i Tauriskosa z Tralles z III w.).

Wikipedia

amfipatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. właściwość związku chemicznego wynikająca z budowy polarnej, tj. zdolność utrzymywania się na granicy wodnej i lipidowej dzięki obecności w jego cząsteczce bieguna hydrofilowego oraz hydrofobowego

Wiktionary

Amfifilowość, amfipatyczność – właściwość niektórych związków chemicznych, polegająca na jednoczesnym wykazywaniu właściwości hydrofilowych (liofilowych) i hydrofobowych (liofobowych).

Związki amfifilowe są zwykle długimi cząsteczkami, które na jednym końcu posiadają grupy rozpuszczalne w jednym rozpuszczalniku, a na drugim grupy rozpuszczalne w drugim rozpuszczalniku. Powoduje to, że na granicy faz (w punkcie styku tych dwóch rozpuszczalników lub na powierzchni jednego z nich) cząsteczki takie samorzutnie tworzą monowarstwy, a w obrębie objętości jednego z rozpuszczalników tworzą sferyczne agregaty, w których jeden koniec cząsteczek (ten rozpuszczalny) jest skierowany na zewnątrz, a drugi do środka sfery. Agregaty te nazywają się micelami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fʲipaˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: ãũ̯fʹipatyčność

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfipatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amfifilowość, amfifilność

Wiktionary

amfiploidalny

związany z organizmem roślinnym powstałym ze skrzyżowania różnych gatunków diploidalnych

SJP.pl

amfiprion

gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych; błazenek, ryba ukwiałowa

SJP.pl

Amfiprion, ryba ukwiałowa, błazenek (Amphiprion percula) – gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych (Pomacentridae).

Wikipedia

amfiprostylos

typ świątyni greckiej z portykiem kolumnowym w fasadzie głównej i tylnej

SJP.pl

Prostylos – budowla w starożytnej Grecji pełniąca funkcję „domu bóstwa”, mieszcząca posąg będący przedmiotem kultu.

Prostylos posiada kolumnadę od strony frontowej przed pronaosem (przedsionkiem), zwykle cztery kolumny.

Wikipedia

amfisben

przedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisbena

SJP.pl

amfisbena

przedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisben

SJP.pl

- Amfisbena – legendarne zwierzę, obiekt badań kryptozoologii

- amfisbeny – gady łuskonośne

Wikipedia

amfisbeny

przedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisben

SJP.pl

Amfisbeny, obrączkowce, zwitniki (Amphisbaenia) – klad gadów łuskonośnych (klasyfikowany niekiedy w randze podrzędu), prowadzących podziemny tryb życia.

Wikipedia

amfiteatr

1. wznosząca się półkoliście widownia teatru, cyrku, sali wykładowej itp.;
2. w starożytnej Grecji: widownia rozłożona półkoliście na wzniesieniach otaczających scenę teatru;
3. w starożytnym Rzymie: odkryta budowla służąca przedstawianiu widowisk, z kolistą widownią wznoszącą się ku górze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; Gloger.

(1.2) książk. w teatrze, sali koncertowej itp.: część widowni wznosząca się koliście lub półkoliście ku górze

Wiktionary

Amfiteatr (łac. amphiteatrum, z gr. ἀμφιθέατρον 'podwójna widownia, w kształcie koła; połączenie dwóch teatrów półkolistych w jeden') – odkryta arena o kształcie elipsy lub koła, otoczona – najczęściej wznoszącymi się schodkowo – rzędami siedzeń dla widzów i przeznaczona do publicznych pokazów m.in. walk gladiatorów, walk z dzikimi zwierzętami, naumachii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zanim Flawiusze wznieśli Koloseum, amfiteatry w Rzymie budowano przeważnie z drzewa, toteż wszystkie niemal spłonęły w czasie pożaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥, AS: ãũ̯fʹiteatr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfiteatralny

przysł. amfiteatralnie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. amfiteatralny

przysł. amfiteatralnie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|amphitheatrum. etym|gr|άμφιθέατρον.

uwagi. zob. odeon.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amphitheatre, amphitheater

* arabski: (1.1) مدرج مسرحي, مدرج

* baskijski: (1.1) anfiteatro

* białoruski: (1.1) амфітэатр m.

* bułgarski: (1.1) амфитеатър m.; (1.2) амфитеатър m.

* esperanto: (1.1) amfiteatro

* francuski: (1.1) amphitéatre

* hiszpański: (1.1) anfiteatro m.

* ido: (1.1) amfiteatro

* interlingua: (1.1) amphitheatro

* kaszubski: (1.1) amfiteater m.; (1.2) amfiteater m.

* nowogrecki: (1.1) αμφιθέατρο n.

* słowacki: (1.1) amfiteáter m.

* starogrecki: (1.1) άμφιθέατρον n.

* szwedzki: (1.1) amfiteater w.

* ukraiński: (1.1) амфітеатр m.

* uzbecki: (1.1) amfiteatr

* węgierski: (1.1) amfiteátrum

* włoski: (1.1) anfiteatro

źródła.

== amfiteatr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) amfiteatr, amfiteatralny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amfiteatralny

przymiotnik od: amfiteatr

SJP.pl

amfitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. daw. balkon w teatrze

Wiktionary

amfitrion

osoba podejmująca gości; gospodarz bardzo szczodry dla swoich gości; fundator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. przen. człowiek hojnie podejmujący gości; fundator przyjęcia;

Wiktionary

Amfitrion (gr. Ἀμφιτρύων Amphitrýōn, łac. Amphitryon) – w mitologii greckiej królewicz oraz król Tyrynsu i Teb.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rzucił serwetę na stół i nie żegnając swego amfitriona, wyszedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ˈfʲitrʲjɔ̃n, AS: ãũ̯fʹitrʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amfitrion mos.

przym. Amfitrionowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gospodarz

Wiktionary

amfitryta

gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych

SJP.pl

Amfitryta (stgr. Ἀμφιτρίτη Amphitrítē, łac. Amphitrite, Salacia ‘otaczająca świat’) – w mitologii greckiej jedna z najbardziej znanych nereid (lub okeanid); (królowa Morza), utożsamiana z rzymską Salacją.

Wikipedia

amfiuma

rodzaj płazów ogoniastych z rodziny amfiumowatych

SJP.pl

amfiumowate

o cechach amfiumowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

Amfiumowate, amfiumy (Amphiumidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata).

Wikipedia

amfiumowaty

o cechach amfiumowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

amfolit

związek zawierający w cząsteczce grupy kwasowe i zasadowe

SJP.pl

Amfolity, substancje amfiprotyczne, elektrolity amfoteryczne – związki chemiczne, których cząsteczki zawierają zarówno grupy kwasowe, jak i zasadowe. Uogólniając, zgodnie z teorią Brønsteda, amfolitami są substancje, które w reakcjach w roztworze mogą przyłączać bądź odłączać protony. Amfolity w zależności od pH środowiska w którym się znajdują mogą występować w postaci:

- amfijonów (jonów obojnaczych, zwitterjonów) – środowisko obojętne

- kationów – środowisko kwasowe

- anionów – środowisko zasadowe

Wikipedia

amfolityczny

→ amfolit

SJP.pl

Patrz:
amfolit

amfora

greckie naczynie stołowe do przechowywania płynów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(1.2) przest. staroż. jednostka miary równa 26,20 litra

Wiktionary

Amfora (łac. amphǒră, gr. ἀμφορεύς amphoreús) – naczynie z wypalanej gliny o wydłużonym jajowatym brzuścu na niskiej podstawie (stopce), przewężonej szyi z rozchylonym brzegiem (wylewem) i z dwoma bocznymi, umieszczonymi symetrycznie, pionowymi uchwytami (imadłami). Różnej wielkości, często dekorowane, jedno z naczyń najbardziej charakterystycznych dla starożytności.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amfory panatejskie były naczyniami zdobionymi wyłącznie techniką czarnofigurową, przeznaczonymi na opakowanie nagrody (wysokiej klasy oliwy) dla zwycięzców igrzysk panatejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ˈfɔra, AS: ãũ̯fora

Wiktionary

Powiązane:

przym. amforowy, amforyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) quadrantal

Wiktionary

amforiskos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) staroż. ceram. w Starożytnej Grecji: rodzaj ceramicznego naczynia na olejki wonne;

Wiktionary

Amforiskos (stgr. αμφορισκος, pol. mała amfora) – rodzaj starożytnego greckiego naczynia ceramicznego na wonne olejki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Logo muzeum stanowi wizerunek amforiskosa znalezionego w Jaskini Gorhama.

Wiktionary

amforka

zdrobnienie od: amfora

SJP.pl

amforyczny

przymiotnik

(1.1) związany z amforą; w kształcie amfory

(1.2) med. przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfora ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dzbanowy

Wiktionary

amfoteryczność

dwoista właściwość niektórych pierwiastków i związków chemicznych polegająca na wykazywaniu przez nie charakteru kwasowego jak i zasadowego

SJP.pl

Amfoteryczność – zdolność związku chemicznego do reakcji z kwasami i zarazem zasadami. Inaczej, jest to zdolność związków chemicznych do bycia w jednych reakcjach kwasami, a w innych zasadami.

Wikipedia

amfoteryczny

zdolny do reakcji z kwasami oraz z zasadami

SJP.pl

amg

[czytaj: a-em-GIE]
1. skrót od: Akademia Medyczna w Gdańsku;
2. firma należąca do grupy DaimlerChrysler, zajmująca się tuningiem samochodów osobowych

SJP.pl

amga

1. rzeka w Rosji;
2. wieś na Syberii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

Wiktionary

Amga (ros. Амга) – rzeka w Rosji (Jakucja); lewy (i zarazem najdłuższy) dopływ Ałdanu; długość 1462 km; powierzchnia dorzecza 69 300 km²; średni roczny przepływ u ujścia 190 m³/s.

Źródła w Górach Ałdańskich; płynie w kierunku północno-wschodnim, w górnym biegu w wąskiej, głębokiej dolinie; w środkowym i dolnym biegu po wschodniej części Płaskowyżu Nadleńskiego. Dopływy stosunkowo krótkie. Żeglowna na odcinku 472 km od ujścia.

Wikipedia

amguń

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru;

Wiktionary

Amguń (ros. Амгунь) – rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru.

Rzeka bierze swój początek u zbiegu rzek Ajakit i Suduk, na zboczu Gór Burejskich. Jej długość wynosi 723 km, a powierzchnia dorzecza – 55 500 km². Jej głównym dopływem jest rzeka Nimielen.

Wikipedia

amhara

członek ludu zamieszkującego tereny Etiopii

SJP.pl

Amhara (amh. አማራ) – jeden z dziewięciu regionów administracyjnych (tzw. kilochów) Etiopii, główna siedziba ludu Amharów.

Amhara położona jest w północno-zachodniej i środkowej części Etiopii, sąsiaduje z regionami: Tigraj na północy, Afar na wschodzie, Oromia na południu, Beniszengul-Gumaz na południowym zachodzie i z Sudanem na zachodzie. Zajmuje powierzchnię 170 752 km². Stolicą regionu jest Bahyr Dar.

Wikipedia

amharka

mieszkanka Amhary (regionu administracyjnego Etiopii)

SJP.pl

amharowie

lud zamieszkujący tereny Etiopii

SJP.pl

Amharowie (nazwa własna: አማራ Amhara) – lud afrykański, wyróżniany na podstawie kryteriów językowych oraz etnicznych. Zamieszkuje on centralne wyżyny Etiopii. Przez długie lata byli dominującą grupą i stanowili 1/3 mieszkańców kraju. Amharowie są potomkami starożytnych Semitów, którzy wędrując na południe podbili pierwotnych mieszkańców tego obszaru, należących do ludów kuszyckich. Posługują się językiem amharskim.

Wikipedia

amharski

→ Amhara (mieszkaniec Etiopii mówiący po amharsku)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Amharami, dotyczący Amharów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii;

Wiktionary

Język amharski (አማርኛ, ’ämarəña, amhara) – język semicki z grupy etiopskiej, rodziny języków afroazjatyckich (chamito-semickich) z silnym wpływem substratu kuszyckiego. Jako język ojczysty używany jest przez około 18 mln osób, pełni także rolę języka urzędowego Etiopii, dzięki czemu na terenie kraju faktyczna liczba jego użytkowników jest większa. Językiem amharskim posługuje się także ok. 2,7 mln etiopskich emigrantów, głównie w Egipcie, Izraelu i Szwecji. Jest roboczym językiem rządu etiopskiego, etiopskiej armii oraz Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Współcześnie do najważniejszych języków rodziny semickiej zaliczają się: język amharski, arabski, hebrajski, maltański i tigrinia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈxarsʲci, AS: ãmχarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amhara mos.

Wiktionary

amharskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem amharskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem amharskim

(1.3) spisany, stworzony w języku amharskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈxarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ãmχarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

ami

rzeczownik, rodzaj męski i żeński, nazwa własna

(1.1) rdzenna grupa etniczna zamieszkująca Tajwan;

(1.2) członek grupy etnicznej Ami (1.1) – mężczyzna lub kobieta

(1.3) zoonim, imię dla psa lub suki

Wiktionary

- Ami – aparat fotograficzny

- Ami – demon i upadły anioł

- Ami – japońskie imię żeńskie

- Ami – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu

- Ami – grupa etniczna Aborygenów tajwańskich

- AMI (ur. 1989) – rumuńska piosenkarka, autorka tekstów i kompozytorka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãmʲi, AS: ãmʹi

Wiktionary

amia

drapieżna ryba słodkowodna z rodziny amiowatych; miękławka, mękławka

SJP.pl

- Amia Linnaeus, 1766 – rodzaj ryb z rodziny amiowatych

- Amia Gronow, 1763 – synonim rodzaju Apogon

- Amia Browne, 1789 – synonim rodzaju Megalops

- amia, miękławka (Amia calva) – gatunek ryby amiokształtnej

- amia, lichia długopyska (Lichia amia) – gatunek ryby okoniokształtnej

Wikipedia

amiant

minerał należący do grupy amfiboli, włóknista odmiana aktynolitu; azbest amfibolowy

SJP.pl

Amiant, amiantus Discordites (azbest amiantowy, azbest aktynolitowy) — handlowa, szlachetna odmiana azbestu aktynolitowego.

Jest amfibolem - włóknista odmiana aktynolitu.
Czasami jest też określany nazwą byssolit (amiant i byssolit należą do szeregu hornblendy; oba nadają się do tkania i przeróbki na tekturę).

Wikipedia

amiantowy

związany z amiantem, dotyczący amiantu

SJP.pl

amica

[czytaj: amika] produkt (urządzenie) marki Amica

SJP.pl

Amica SA – największy polski producent przemysłu elektromaszynowego, głównie sprzętu AGD, założony w 1945 roku we Wronkach. Od 1997 spółka jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Wikipedia

amicis

[czytaj: amiczis] nazwisko włoskie

SJP.pl

amicycja

dawniej: przyjaźń; amicyja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przyjaźń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O ile sojusz nasz z Rumunją zawarty tylko przeciw bolszewickiej Rosji, to zaprawdę amicycję naszą z Wołoszą mocno zwałaszono.

Wiktionary

amicyja

dawniej: przyjaźń; amicycja

SJP.pl

amid

pochodna amoniaku, związek organiczny mający w swej budowie grupę amidową, stosowany m.in. w lecznictwie i wyrobie włókien sztucznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kwasu nikotynowego i amidu tego kwasu nie należy mylić ze szkodliwą nikotyną, która znajduje się w tytoniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmʲit, AS: ãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amidaza ż.

przym. amidowy

Wiktionary

amida

modlitwa odmawiana po cichu w czasie każdego nabożeństwa, stanowiąca jego kulminację, powtarzana w czasie modlitwy porannej i wieczornej na głos przez kantora

SJP.pl

- Amida – w języku japońskim aspekt buddy Amitabhy

- Amida – miasto w Turcji (dzisiejsze Diyarbakır)

- Amida – modlitwa żydowska

- Amida – rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych

Wikipedia

amidaza

substancja chemiczna należąca do grupy hydrolaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym hydrolityczny, który rozkłada wiązania amidowe w związkach chemicznych na kwasy karboksylowe i aminy

Wiktionary

amidazy

substancja chemiczna należąca do grupy hydrolaz

SJP.pl

Amidazy – grupa enzymów roślinnych i zwierzęcych, zaliczanych do hydrolaz, uczestniczących w metabolizmie białek. Katalizują odwracalne odszczepienie amoniaku lub mocznika od amidów.

Wikipedia

amidek

pochodna amoniaku, w której jedno wiązanie z wodorem zostało zastąpione wiązaniem z metalem

SJP.pl

Amidki – grupa nieorganicznych związków chemicznych o wzorze ogólnym MINH_2. Są to sole, w których jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem metalu. Mają budowę jonową (kation: M+, anion: NH_2−), rolę reszty kwasowej pełni grupa -NH_2 wywodząca się od amoniaku. Są bardzo silnymi zasadami. Istnieją także amidki organiczne, w których zamiast jednego lub dwóch atomów wodoru występują grupy organiczne.

Wikipedia

amidol

bezbarwny kryształ rozpuszczany w kwasach i zasadach; stosowany do produkcji barwników i jako wywoływacz fotograficzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nietrwała substancja krystaliczna stosowana w wywoływaczach fotograficznych;

Wiktionary

Amidol, 2,4-diaminofenol – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli i amin aromatycznych. Ma właściwości redukujące. W postaci dichlorowodorku (C
6H
3(NH
2)
2OH·2HCl) stosowany jest w szeregu wywoływaczy fotograficznych, zarówno w fotografii czarno-białej, jak i barwnej (proces C-41).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Amidol. (nazwa firmowa)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amidol

* słowacki: (1.1) amidol m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmʲidɔl, AS: ãmʹidol

Wiktionary

amidolowy

przymiotnik od: amidol

SJP.pl

amidowy

przymiotnik od: amida, amid

SJP.pl

amidy

pochodna amoniaku, związek organiczny mający w swej budowie grupę amidową, stosowany m.in. w lecznictwie i wyrobie włókien sztucznych

SJP.pl

Wikipedia

amidystyczny

→ amidyzm

SJP.pl

Patrz:
amidyzm

amidyzm

buddyjski nurt religijny w Japonii, kult Amidy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jeden z najważniejszych nurtów buddyzmu japońskiego, którego podstawę stanowi wiara w nieograniczone miłosierdzie Buddy Amidy (Amitabha)

Wiktionary

Amidyzm (od Amida, japońskiego imienia buddy Amitabhy) – japońskie odgałęzienie Szkoły Czystej Krainy i jeden z najważniejszych nurtów japońskiego buddyzmu. Czasami nazwy amidyzm używa się na określenie kultu Amitabhy jako takiego, również w buddyzmie innym niż japoński.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Amida m., Amitabha m.

przym. amidystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Szkoła Czystej Krainy, Szkoła Czystej Ziemi

Wiktionary

amielia

niewykształcenie się rdzenia kręgowego

SJP.pl

amiens

[czytaj: amJĘ] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. amieński

Wiktionary

amieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Amiens, dotyczący Amiens

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Umysły, trzeźwiej zapatrujące się na rzeczy, uważały pokój amieński jedynie za zawieszenie broni.

(1.1) Dla pomieszczenia tych relikwii w 1244 r. rozpoczęła się budowa paryskiej Sainte-Chapelle. Wraz z rozpoczęciem jej budowy w paryskim stylu dworskim nastąpiła reorientacja z form reimskich ku amieńskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amiens n.

Wiktionary

amiga

marka komputerów

SJP.pl

Amiga (hiszp. amiga – przyjaciółka) – marka komputerów produkowanych od 1985 r. przez firmę Commodore, popularna w XX wieku. Po bankructwie Commodore marka została przejęta przez firmę Escom, a następnie przez Gateway. W końcu wyłoniła się samodzielna firma Amiga INC, która po bankructwie sprzedała wszelkie prawa firmie KMOS. Z kolei KMOS zmienił nazwę na Amiga Inc.

Wikipedia

amigdalina

związek organiczny zawierający cyjanowodór, występujący w nasionach owoców pestkowych, nadający im gorzki smak i aromat, błędnie nazywany witaminą B17

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

Wiktionary

Amigdalina (z łac. amygdalum – migdał, z gr. αμυγδάλη – migdał) – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów cyjanogennych (syn. nitrylozydów), występujący w nasionach wielu roślin z rodziny różowatych (Rosaceae), głównie migdałowca zwyczajnego (Amygdalus communis), a także pigwy pospolitej (Cydonia oblonga), czeremchy (Padus) i innych drzew owocowych (np. moreli, wiśni, śliw, brzoskwiń). Nadaje nasionom wspomnianych gatunków gorzki smak i specyficzny aromat, zwany w gastronomii migdałowym. W organizmie rozkłada się na glukozę, aldehyd benzoesowy i cyjanowodór. Amigdalinę po raz pierwszy wyodrębnili z gorzkich migdałów w 1830 roku francuscy chemicy Pierre Jean Robiquet i Antoine François Boutron-Charlard. Amigdalinę można wyizolować z nasion migdałów używając rozpuszczalników organicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W organizmie amigdalina może ulec rozkładowi (zwłaszcza przez bakterie jelitowe) i uwolnić cyjanowodór.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzór chemiczny: C₂₀H₂₇NO₁₁

Wiktionary

amikoszoneria

przesadna, nadmierna poufałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbytnie, przesadne spoufalenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmʲikɔʃɔ̃ˈnɛrʲja, AS: ãmʹikošõnerʹi ̯a

Wiktionary

amikron

bardzo drobna cząstka niewykrywalna w ultramikroskopie

SJP.pl

amikus

dawniej: przyjaciel

SJP.pl

Fiqri (Fiqiri) Llagami (ur. 1913 w Tiranie, zm. 17 grudnia 1978) – albański publicysta i krytyk literacki.

Jako publicysta używał pseudonimów, jak Fllami, F. Ll., Tiranasi i Shok Tiranasi.

Wikipedia

amilkar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hamilkar lub Amilkar – imię męskie, wywodzi się od fenickiego imienia Abd-Melkart, oznaczającego „sługa Melkarta” (boga Tyru). Imię pospolite w punickiej kulturze, panujące rodziny starożytnej Kartaginy często nadawały członkom swego rodu to właśnie imię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈmʲilkar, AS: ãmʹilkar

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Hamilkar

Wiktionary

amimia

zaburzenie polegające na upośledzeniu niektórych mięśni twarzy

SJP.pl

Amimia – zaburzenia lub całkowita utrata mimiki (tzw. „maskowatość twarzy”) wskutek upośledzenia ruchów mięśni mimicznych twarzy, będącego następstwem pozapiramidowego uszkodzenia motoryki. Występuje w chorobie Parkinsona. Często towarzyszy także akinezji oraz afazji.

Wikipedia

amina

ogólna nazwa każdego związku organicznego z pewnej grupy związków chemicznych, będących pochodnymi amoniaku, stosowanych m.in. w przemyśle farmaceutycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

Wiktionary

Aminy – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej budowie grupę aminową, będącą organiczną pochodną amoniaku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedzenie konserwowane aminami czy saletrą wpływa niekorzystnie na funkcje trzustki i może wywoływać jej schorzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aminowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aminowanie n.

frazeologia.

etymologia.

internacjonalizm naukowy, końcowo z etym2|nłac|ammoniacum|ammōniacum.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amine

* baskijski: (1.1) amina

* duński: (1.1) amin w./n.

* hiszpański: (1.1) amina ż.

* niemiecki: (1.1) Amin n.

* norweski (bokmål): (1.1) amin n.

* norweski (nynorsk): (1.1) amin n.

* portugalski: (1.1) amina ż.

* rosyjski: (1.1) ами́н m.

* rumuński: (1.1) amină ż.

* ukraiński: (1.1) амі́н m.

* węgierski: (1.1) amin

* włoski: (1.1) ammina ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aminaza

w enzymologii: aminaza adeninowa - enzym katalizujący z grupy hydrolaz; aminohydrolaza adeniny

SJP.pl

aminek

roślina zielna z rodziny baldaszkowatych, rosnąca w basenie Morza Śródziemnego

SJP.pl

Aminek (Ammi L.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. W tradycyjnym, szerokim ujęciu rodzaj obejmuje 6 gatunków. Analizy filogenetyczne wykazały jednak, że zaliczano tu dwie bardzo odlegle spokrewnione grupy gatunków, w efekcie wyodrębniono rodzaj Visnaga. Niezależnie od ujęcia zaliczane tu gatunki występują w basenie Morza Śródziemnego i w południowo-zachodniej Azji.

Wikipedia

aminoacylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja przyłączenia grupy aminoacylowej do cząsteczki związku chemicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Reakcja aminoacylowania zachodzi dwuetapowo w trakcie procesu translacji i polega na przyłączeniu cząsteczki aminokwasu do tRNA.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aminoacylować ndk.

ims. aminoacylowany

rzecz. aminoacyl mrz.

przym. aminoacylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aminoacylacja

Wiktionary

aminoalkohol

alkohol mający w strukturze cząsteczki grupę aminową

SJP.pl

Aminoalkohole, hydroksyaminy, alkoholoaminy, alkaminy – związki chemiczne zawierające grupę hydroksylową (-OH) oraz grupę aminową (-NH_2, -NHR lub -NR_2, gdzie R jest grupą alkilową lub arylową).

Najprostszym aminoalkoholem jest hydroksyloamina, HO-NH_2.

Do ważniejszych aminoalkoholi należą cholina, etanoloamina i adrenalina. Inne to propanoloamina (aminopropanol), metyloaminoetanol, dimetyloaminoetanol.

Wikipedia

aminoalkohole

grupa związków zawierających grupę hydroksylową i aminową

SJP.pl

Aminoalkohole, hydroksyaminy, alkoholoaminy, alkaminy – związki chemiczne zawierające grupę hydroksylową (-OH) oraz grupę aminową (-NH_2, -NHR lub -NR_2, gdzie R jest grupą alkilową lub arylową).

Najprostszym aminoalkoholem jest hydroksyloamina, HO-NH_2.

Do ważniejszych aminoalkoholi należą cholina, etanoloamina i adrenalina. Inne to propanoloamina (aminopropanol), metyloaminoetanol, dimetyloaminoetanol.

Wikipedia

aminobenzen

oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i innych związków; fenyloamina; anilina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny o wzorze C₆H₅NH₂, złożony z pierścienia benzenowego (C₆H₆) połączonego z grupą aminową (NH₂)

Wiktionary

Anilina – organiczny związek chemiczny, najprostsza amina aromatyczna.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) anilina, wzór chemiczny: C₆H₅NH₂

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|amino-|benzen.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aminobenzene

* francuski: (1.1) aminobenzène m.

* rumuński: (1.1) aminobenzen m.

źródła.

== aminobenzen (język rumuński.) ==

wymowa.

IPA3|a.mi.no.ben'zen.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. aminobenzen

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anilina, wzór chemiczny: C₆H₅NH₂

Wiktionary

aminocukier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aminocukry pełnią ważne funkcje w strukturach błon komórkowych, chrząstek, ścian komórkowych.

Wiktionary

aminocukry

Aminocukry – pochodne cukrów, które zawierają jedną lub rzadziej kilka grup aminowych (–NH_2) w miejscu występowania grupy hydroksylowej. Aminocukry występujące w przyrodzie, mogą mieć grupę aminową zarówno przy C2, jak i pozycjach 3, 4, 5 lub 6 cukru. Mogą łączyć się w poliaminocukry, czego przykładem jest chityna, której monomerem jest 2-deoksy-2-amino-D-glukopiranoza zwana też glukozaminą lub glukozoaminą.

Wikipedia

aminofenazon

lek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym, pochodna pirazolonu, wycofany z użycia ze względu na toksyczne działanie na szpik kostny; piramidon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. niesteroidowy lek przeciwzapalny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C13H17N3O., mający toksyczne działanie m.in. na wątrobę i szpik kostny;

Wiktionary

Aminofenazon, amidopiryna – organiczny związek chemiczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych pirazolonów o budowie chemicznej zbliżonej do metamizolu, wprowadzony do lecznictwa w 1896. Po raz pierwszy zsyntetyzowany przez Friedricha Stolza w 1893. Ostatnia polska monografia surowca farmaceutycznego znajduje się w Farmakopei Polskiej IV.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celem sprawdzenia, czy powstają produkty rozkładu aminofenazonu, wykonane czopki poddano analizie chromatograficznej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amidopiryna, piramidon

Wiktionary

aminofenol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. krystaliczny organiczny związek chemiczny o właściwościach redukcyjnych, zawierający pierścień benzenowy z jednocześnie podstawionymi grupami: aminową (–NH₂) i hydroksylową (–OH); amina aromatyczna i fenol zarazem

Wiktionary

- 2-aminofenol (o-aminofenol)

- 3-aminofenol (m-aminofenol)

- 4-aminofenol (p-aminofenol)

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) wzór sumaryczny: C₆H₇NO

Wiktionary

aminofilina

pochodna alkaloidu - teofiliny, działa rozkurczająco na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych obniżając ciśnienie krwi, rozszerza oskrzela, stosowana w leczeniu astmy oskrzelowej

SJP.pl

Aminofilina (łac. Aminophyllinum) – lek składający się z mieszaniny 2 składników – teofiliny, która jest substancją czynną, oraz etylenodwuaminy, która jest rozpuszczalnikiem, ok. 20-krotnie zwiększającym rozpuszczalność (objętościowo w stosunku 2:1, wagowo teofilina to około 85%). Za działanie terapeutyczne odpowiada teofilina, choć niektórzy autorzy twierdzą, iż etylenodiamina wzmacnia działanie teofiliny. Aminofilinę można podawać zarówno dożylnie, jak i domięśniowo. Stężenie terapeutyczne aminofiliny w surowicy krwi wynosi 10–20 μg/ml.

Wikipedia

aminofosfonian

substancja chemiczna, inhibitor metabolizmu proliny

SJP.pl

aminofosfoniany

substancja chemiczna, inhibitor metabolizmu proliny

SJP.pl

aminoglikozyd

bakteriobójczy antybiotyk zwalczający zakażenia wywołane bakteriami Gram-ujemnymi; antybiotyk aminoglikozydowy

SJP.pl

aminokwas

związek organiczny rozpuszczalny w wodzie, będący podstawową jednostką budulcową wszystkich białek, wykorzystywany m.in. jako surowiec w syntezie leków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny, materiał budulcowy białek;

Wiktionary

Aminokwasy, kwasy aminowe (skrót aa lub AA, od ang. amino acids) – grupa organicznych związków chemicznych zawierających zasadową grupę aminową oraz grupę karboksylową −COOH lub, w ogólniejszym ujęciu, dowolną grupę kwasową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azot jest podstawowym składnikiem aminokwasów.

(1.1) Natomiast człowiek oraz zwierzęta monogastryczne nie wytwarzają pewnych aminokwasów i muszą otrzymywać je z zewnątrz w formie pożywienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmʲĩˈnɔkfas, AS: ãmʹĩnokfas

Wiktionary

aminokwasowy

przymiotnik od: aminokwas

SJP.pl

aminokwasy

związek organiczny rozpuszczalny w wodzie, będący podstawową jednostką budulcową wszystkich białek, wykorzystywany m.in. jako surowiec w syntezie leków

SJP.pl

Aminokwasy, kwasy aminowe (skrót aa lub AA, od ang. amino acids) – grupa organicznych związków chemicznych zawierających zasadową grupę aminową oraz grupę karboksylową −COOH lub, w ogólniejszym ujęciu, dowolną grupę kwasową.

Wikipedia

aminoliza

reakcja chemiczna aminy z innym związkiem chemicznym, np. estrem

SJP.pl

Aminoliza – reakcja chemiczna pomiędzy związkami chemicznymi różnego typu i aminą. W chemii organicznej jest to często reakcja pochodnych kwasów karboksylowych z aminą, przebiegająca według mechanizmu substytucji nukleofilowej. Aminy drugorzędowe, zwłaszcza o dużej zawadzie przestrzennej, są w reakcjach tego typu znacznie mniej reaktywne od amin pierwszorzędowych. Produktami aminolizy są zazwyczaj amidy.

Wikipedia

aminooctowy

kwas aminooctowy - najprostszy aminokwas wchodzący w skład wszystkich białek

SJP.pl

aminopeptydaza

enzym trawienny jelita cienkiego, należący do egzopeptydaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym proteolityczny odcinający pojedyncze aminokwasy z końca aminowego (N-końca) peptydu lub białka

Wiktionary

Aminopeptydazy, aminoacylopeptydohydrolazy – enzymy proteolityczne, egzopeptydazy, które uwalniają aminokwasy z aminowego końca łańcucha polipeptydowego. Biorą udział w końcowych etapach trawienia białek w jelicie cienkim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aminopeptydaza odgrywa ważną rolę w trawieniu białek, przetwarzaniu antygenów i regulacji peptydów biologicznych.

Wiktionary

aminoplast

produkt kondensacji związków chemicznych zawierających grupy aminowe i aldehydów; używany do produkcji klejów, farb i lakierów

SJP.pl

Aminoplasty - to grupa syntetycznych tworzyw termoutwardzalnych, otrzymywanych w reakcji polikondensacji związków aminowych (zawierających grupy aminowe) (-NH_2) np. mocznik, melamina, anilina, dicyjanodiamid głównie z formaldehydem (aldehydem mrówkowym). Powstają na bazie żywic mocznikowych i melaminowych. Cząsteczki aminoplastów połączone są mostkami metylenowymi (-NH-CH_2-NH-) i dimetylenoeterowymi (-NH-CH_2-O-CH_2-NH-). Kondensację prowadzi się na ogół w obecności katalizatorów kwaśnych, jak kwasy mineralne, kwas szczawiowy, kwas winowy itp. Aminoplasty można dokładnie odbarwić.

Wikipedia

aminoplasty

produkt kondensacji związków chemicznych zawierających grupy aminowe i aldehydów; używany do produkcji klejów, farb i lakierów

SJP.pl

Aminoplasty - to grupa syntetycznych tworzyw termoutwardzalnych, otrzymywanych w reakcji polikondensacji związków aminowych (zawierających grupy aminowe) (-NH_2) np. mocznik, melamina, anilina, dicyjanodiamid głównie z formaldehydem (aldehydem mrówkowym). Powstają na bazie żywic mocznikowych i melaminowych. Cząsteczki aminoplastów połączone są mostkami metylenowymi (-NH-CH_2-NH-) i dimetylenoeterowymi (-NH-CH_2-O-CH_2-NH-). Kondensację prowadzi się na ogół w obecności katalizatorów kwaśnych, jak kwasy mineralne, kwas szczawiowy, kwas winowy itp. Aminoplasty można dokładnie odbarwić.

Wikipedia

aminosacharydy

Aminocukry – pochodne cukrów, które zawierają jedną lub rzadziej kilka grup aminowych (–NH_2) w miejscu występowania grupy hydroksylowej. Aminocukry występujące w przyrodzie, mogą mieć grupę aminową zarówno przy C2, jak i pozycjach 3, 4, 5 lub 6 cukru. Mogą łączyć się w poliaminocukry, czego przykładem jest chityna, której monomerem jest 2-deoksy-2-amino-D-glukopiranoza zwana też glukozaminą lub glukozoaminą.

Wikipedia

aminotoluen

amin aromatyczny stosowany w syntezie białek; toluidyna

SJP.pl

Wikipedia

aminotransferaza

transaminza; enzym biorący udział w przemianach aminokwasów, np. AspAT, AlAt

SJP.pl

Aminotransferazy, transaminazy – enzymy zaliczane do grupy transferaz, uczestniczące w metabolizmie aminokwasów u zwierząt. Katalizują transaminację grup α-aminowych z α-aminokwasów na α-ketokwasy (α-ketoglutaran), umożliwiając tym samym syntetyzowanie aminokwasów z ketokwasów karboksylowych. Biorą również udział w usuwaniu nadmiaru azotu z organizmu.

Wikipedia

aminować

dodawać grupy aminowe do cząsteczek

SJP.pl

aminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja wprowadzania grupy aminowej (–NH2) lub podstawionych grup aminowych (–NHR i –NR2) do cząsteczek związków organicznych;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amina ż.

czas. aminować

przym. aminowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aminoliza

Wiktionary

aminowy

związany z aminami, zawierający aminy (np. grupa aminowa, związki aminowe)

SJP.pl

aminy

ogólna nazwa każdego związku organicznego z pewnej grupy związków chemicznych, będących pochodnymi amoniaku, stosowanych m.in. w przemyśle farmaceutycznym

SJP.pl

Aminy – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej budowie grupę aminową, będącą organiczną pochodną amoniaku.

Wikipedia

amiodaron

lek stosowany przeciwko arytmii

SJP.pl

Amiodaron – organiczny związek chemiczny, lek zwiększający czas trwania potencjału błonowego. Należy do III grupy leków antyarytmicznych zgodnie z podziałem według Vaughana Williamsa.

Wikipedia

amiokształtne

rząd drapieżnych ryb promieniopłetwych; mękławkokształtne

SJP.pl

Amiokształtne, mękławkokształtne (Amiiformes) – rząd słodkowodnych, drapieżnych ryb z gromady ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) obejmujący gatunki o prymitywnych cechach budowy. Wraz z niszczukokształtnymi są zaliczane do przejściowców (Holostei).

Wikipedia

amiokształtny

o cechach amiokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

amiotrofia

zanik mięśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utrata masy mięśniowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Złe odżywianie i brak ćwiczeń może wywołać amiotrofię.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atrofia mięśniowa, zanik mięśni

Wiktionary

amiowate

rodzina słodkowodnych ryb z rzędu amiokształtnych; miękławkowate

SJP.pl

Amiowate, miękławkowate (Amiidae) – rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych z rzędu amiokształtnych (Amiiformes).

Wikipedia

amiowaty

o cechach amiowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

amiranty

wyspy na Oceanie Indyjskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. należący do Seszeli, archipelag wysp koralowych na Oceanie Indyjskim, na północny wschód od Madagaskaru;

Wiktionary

Amiranty (ang. Amirante Islands) – archipelag ok. 150 wysp koralowych na Oceanie Indyjskim, na północny wschód od Madagaskaru, należący do Seszeli. Wchodzi w skład Wysp Zewnętrznych.

Powierzchnia – 10,3 km², ludność około 200 mieszkańców na początku lat 70. XX w., także około 200 w roku 2000. Obejmuje pomniejsze grupy wysp, jak na przykład African Islands, Poivre, Saint Joseph Islands oraz samotne wyspy: Boudeuse Cay, D’Arros, Remire, Desroches, Marie Louise.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amirancki

Wiktionary

amiski

przymiotnik

(1.1) związany z amiszami, dotyczący amiszów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amisz m., amiszka ż., amiszek m.

Wiktionary

amisz

członek protestanckiej wspólnoty religijnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;

Wiktionary

Amisze – chrześcijańska wspólnota protestancka wywodząca się ze Szwajcarii, konserwatywny odłam anabaptystów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. amiszek m.

:: fż. amiszka ż.

przym. amiski

Wiktionary

amiszka

→ amisz

SJP.pl

Patrz:
amisz

amitabha

Budda Nieograniczonego Światła (skt. Amitābha (अमिताभ), tyb. Opame འོད་དཔག་མེད (Wylie 'od dpag med); chin. upr. 阿弥陀佛; chin. trad. 阿彌陀佛, pinyin Ēmítuó Fó; kor. Amit’abul 아미타불; jap. Amida Nyorai 阿弥陀如来; wiet. A Di Đà Phât) – najbardziej czczony z tzw. buddów medytacyjnych (skt. Dhyāni-buddha), a więc niehistorycznych. Jego nazwa określa go jako źródło życia i światła. Jest władcą Zachodniego Raju – Sukhawati (skt. Sukhāvatī; chiń. Xīfāng jílè shìjiè 西方極樂世界; jap. Saihō Goraku Sekai). W buddyzmie Diamentowej Drogi jest jednym z Pięciu Dhjanibuddów.

Wikipedia

amitotyczny

1. związany z amitozą;
2. powstały na drodze amitozy

SJP.pl

amitoza

bezpośredni podział jądra komórkowego, przebiegający bez wyodrębniania się chromosomów

SJP.pl

Amitoza (gr. a- ‘nie’ + mítos ‘nić’, ‘tkanka’) – rzadko występujący bezpośredni podział jądra komórkowego przez przewężenie i utworzenie dwóch części, zawierających niejednakową, przypadkowo rozdzieloną ilość chromatyny. W podziale tym chromosomy są niewidoczne i wrzeciono podziałowe się nie wykształca, a cytoplazma nie ulega podziałowi, co prowadzi do powstania komórki dwujądrowej.

Wikipedia

amitraza

organiczny związek chemiczny stosowany jako akarycyd i pestycyd

SJP.pl

Amitraza – organiczny związek chemiczny stosowany jako akarycyd i pestycyd.

Wikipedia

amizol

lek psychotropowy zawierający amitryptylinę

SJP.pl

amlodypina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lek z grupy blokerów kanału wapniowego;

Wiktionary

Amlodypina (łac. amlodipinum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny z grupy pirydyn, lek stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, o działaniu blokującym kanały wapniowe, a więc zaliczający się do antagonistów kanału wapniowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amlodypina ma długi okres półtrwania w organizmie człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmlɔdɨˈpʲĩna, AS: ãmlodypʹĩna

Wiktionary

amman

stolica Jordanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Jordanii;

(1.2) geogr. rzeka w Walii przepływająca przez Ammanford

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) rel. zob. Mariamman.

Wiktionary

Amman (arab. ‏عمان‎, hist. Rabbat Ammon, Rabba, Filadelfia) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Amman. Ludność: 2 367 000 mieszkańców (2010), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Ammanie mieszka wielu uchodźców z Palestyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmːãn, AS: ã•mãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ammańczyk mos., ammanka ż.

przym. ammański

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) Mariamman

Wiktionary

ammańczyk

mieszkaniec Ammanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ammanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈːãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: ã•mãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amman mrz.

:: fż. ammanka ż.

przym. ammański

Wiktionary

ammanka

mieszkanka Ammanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ammanu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈːãnka, AS: ã•mãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amman mrz.

:: fm. ammańczyk mos.

przym. ammański

Wiktionary

ammann

[czytaj: aman] nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Joachim Ammann – szwajcarski duchowny rzymskokatolicki

- Lukas Ammann – szwajcarski aktor filmowy i telewizyjny

- Simon Ammann – szwajcarski skoczek narciarski

Wikipedia

ammański

→ Amman

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ammanu (stolicy Jordanii)

Wiktionary

Patrz:
Amman
Wymowa:

IPA: ãmˈːãj̃sʲci, AS: ã•mãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amman mrz., ammanka ż., ammańczyk mos.

Wiktionary

ammetropia

wada wzroku spowodowana nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej soczewki oka do długości gałki ocznej; niemiarowość oka, ametropia

SJP.pl

ammon

imię męskie

SJP.pl

- Ammon – miasto w Stanach Zjednoczonych

- Ammon – terytorium zamieszkane przez plemię Ammonitów

- Ammon – imię mormońskie

Osoby o tym nazwisku:

- Otto Ammon – niemiecki antropolog

- Samuel Ammon – gdański medalier

- Ulrich Ammon – niemiecki językoznawca

Wikipedia

ammonici

Ammonici – starożytne plemię aramejskie, które w XII w. p.n.e. osiedliło się na terytorium Zajordania, na północny wschód od Moabu, między lewym dopływem Jordanu (Jabbokiem) i rzeką Arnon na południu. Kraj Ammonitów zwany był Ammonem.

Według Biblii plemię wywodzące się od Ben-Ammiego, syna młodszej córki Lota, który po ucieczce z Sodomy ukrył się wraz ze swoimi dwiema córkami w górach. Córki postanowiły upić ojca, a z kazirodczego stosunku zrodzili się protoplaści Ammonitów i Moabitów (Rdz 19,30-38).

Wikipedia

ammonicki

→ Ammonici

SJP.pl

Patrz:
Ammonici

ammozaur

rodzaj dinozaura z rodziny anchizaurów

SJP.pl

Ammozaur (Ammosaurus major) – zauropodomorf z rodziny anchizaurów (Anchisauridae); jego nazwa znaczy "piaskowy jaszczur".

Żył w okresie wczesnej jury (ok. 195-176 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała ok. 2,5-4 m, wysokość ok. 60 cm, masa ok. 50 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (Connecticut i Arizona) i w Kanadzie (Nowa Szkocja).

Początkowo ammozaura traktowano jako jeden z gatunków anchizaura. Ammozaur mógł poruszać się na 2 i na 4 kończynach.

Wikipedia

amnestia

1. darowanie lub złagodzenie kary za pewne przestępstwa lub wykroczenia; ułaskawienie;
2. akt prawny o darowaniu lub złagodzeniu tych kar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

(1.2) pot. uczn. koniec pracy, koniec lekcji

Wiktionary

Amnestia (gr. ἀμνηστία amnēstía „zapomnienie” por. amnezja) – jednorazowe darowanie lub złagodzenie prawomocnie orzeczonych kar lub środków karnych za popełnione przestępstwa lub wykroczenia określonego rodzaju poprzez wydanie aktu prawnego.

W odróżnieniu od ułaskawienia amnestia ma charakter zbiorowy, co wynika z istoty ustawy jako aktu generalnego i abstrakcyjnego. Amnestia zazwyczaj łączy się z abolicją.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Latem 1986 r. ogłoszona została w Polsce amnestia obejmująca wszystkich więźniów politycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈnɛstʲja, AS: ãmnestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

przym. amnestyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) przebaczenie

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

przym. amnestyjny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ἀμνηστία. (a-mnēstía) - „niepamięć”

uwagi.

zob. ułaskawienie.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amnesty

* arabski: (1.1) عفو عام, عفو

* baskijski: (1.1) amnistia

* białoruski: (1.1) амністыя ż.

* bułgarski: (1.1) амнистия ż.

* duński: (1.1) amnesti w./n.

* esperanto: (1.1) amnestio

* francuski: (1.1) amnistie ż.

* hiszpański: (1.1) amnistía ż.

* indonezyjski: (1.1) ampunan, pengampunan

* interlingua: (1.1) amnestia

* jidysz: (1.1) אַמנעסטיע ż. (amnestje)

* karpatorusiński: (1.1) амнестія ż.

* kataloński: (1.1) amnistia ż.

* litewski: (1.1) amnestija

* niemiecki: (1.1) Amnestie ż.

* nowogrecki: (1.1) αμνηστία ż.

* portugalski: (1.1) eurport|amnistia. ż., brazport|anistia. ż.

* rosyjski: (1.1) амнистия ż.

* serbski: (1.1) амнестија ż.

* słowacki: (1.1) amnestia ż.

* szwedzki: (1.1) amnesti w.

* ukraiński: (1.1) амністія ż.

* węgierski: (1.1) amnesztia

* włoski: (1.1) amnistia ż.

źródła.

== amnestia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) praw. amnestia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amnestionować

udzielić lub udzielać amnestii; amnestiować

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) udzielać / udzielić amnestii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmnɛstʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ãmnestʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestiować

przym. amnestyjny

Wiktionary

amnestionowana

kobieta, której złagodzono karę lub całkowicie darowano na mocy amnestii

SJP.pl

amnestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie amnestii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestia ż., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

przym. amnestyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amnestiowanie

Wiktionary

amnestionowany

człowiek, któremu darowano lub złagodzono karę na mocy amnestii

SJP.pl

amnestiować

udzielić lub udzielać amnestii; amnestionować

SJP.pl

amnestiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie lub udzielenie amnestii

Wiktionary

Powiązane:

czas. amnestiować, amnestionować

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n.

przym. amnestyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amnestionowanie

Wiktionary

amnestyczny

związany z amnezją, będący wynikiem amnezji (np. amnestyczne luki w pamięci); amnezyjny

SJP.pl

amnestyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. amnestia, ułaskawienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmnɛˈstɨja, AS: ãmnestyi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amnistyja

Wiktionary

amnestyjny

dotyczący amnestii (np. dekret amnestyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z amnestią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

Wiktionary

amnezja

osłabienie lub utrata pamięci, zwłaszcza po urazach głowy, przebytych chorobach, zatruciach; niepamięć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zanik pamięci

Wiktionary

- Amnezja organiczna – organiczny zanik pamięci

- Amnezja dysocjacyjna – dysocjacyjne zaburzenie nerwicowe wywołujące zanik pamięci

- Amnezja – amerykański film z 2004 roku

- Amnezja – amerykański film z 1996 roku

- Amnezja – piosenka warszawskiej grupy Kult

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Całkowitą lub przejściową amnezję może spowodować mocne uderzenie w głowę. Amnezja (ostra, nieodwracalna) występuje również w chorobie Alzheimera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈnɛzʲja, AS: ãmnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. amnezyjny, amnestyczny

Wiktionary

amnezjak

potocznie: człowiek cierpiący na amnezję

SJP.pl

amnezyjny

związany z amnezją, będący wynikiem amnezji (np. amnezyjne luki w pamięci); amnestyczny

SJP.pl

amniocenteza

zabieg polegający na nakłuciu igłą punkcyjną jamy owodniowej przez powłoki brzuszne i pobraniu płynu owodniowego do badania; amniopunkcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. pobranie próbek płynu owodniowego pod kontrolą USG, przez nakłucie jamy owodni w macicy ciężarnej

Wiktionary

Amniopunkcja (amniocenteza) – inwazyjna metoda diagnostyczna polegająca na nakłuciu igłą jamy owodni. Z reguły wykonywana jest pod kontrolą ultrasonografii. Wykonuje się amniopunkcję późną (między 15. a 20. tygodniem) i amniopunkcję wczesną (przed ukończonym 14. tygodniem).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) amniopunkcja

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amniocentesis, amniotic fluid test, pot. amnio

* baskijski: (1.1) amniozentesi

* czeski: (1.1) amniocentéza ż.

* francuski: (1.1) amniocentèse ż.

* kataloński: (1.1) amniocentesi ż.

* serbski: (1.1) амниоцентеза ż.

* słoweński: (1.1) amniocenteza ż.

źródła.

== amniocenteza (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. amniocenteza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amniopunkcja

Wiktionary

amnion

wewnętrzny płat błony otaczającej płód u kręgowców; owodnia

SJP.pl

amniopunkcja

zabieg polegający na nakłuciu igłą punkcyjną jamy owodniowej przez powłoki brzuszne i pobraniu płynu owodniowego do badania; amniocenteza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego

Wiktionary

Amniopunkcja (amniocenteza) – inwazyjna metoda diagnostyczna polegająca na nakłuciu igłą jamy owodni. Z reguły wykonywana jest pod kontrolą ultrasonografii. Wykonuje się amniopunkcję późną (między 15. a 20. tygodniem) i amniopunkcję wczesną (przed ukończonym 14. tygodniem).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabieg amnipunkcji wykonuje się pod kontrolą USG.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amniocenteza, punkcja owodniowa

Wiktionary

amnioskopia

wzrokowa ocena dolnego bieguna pęcherza płodowego

SJP.pl

Amnioskopia – badanie polegające na ocenie wzrokowej dolnego bieguna pęcherza płodowego przy pomocy wziernika nazywanego amnioskopem. Wziernik wprowadzany jest przez pochwę do szyjki macicy. W amnioskopii można stwierdzić barwę i ilość płynu owodniowego i ocenić stan błon płodowych.

Wikipedia

amnistyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. amnestia, ułaskawienie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmʲɲiˈstɨja, AS: ãmʹńistyi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amnestyja

Wiktionary

amnon

Amnon (hebr. אַמְנוֹן), (ur. po 1010 p.n.e. w Hebronie, zm. przed 970 p.n.e. w Baal-Chasor) – królewicz izraelski, najstarszy syn króla Dawida. Zgwałcił swoją przyrodnią siostrę Tamar. Został zamordowany przez jej rodzonego brata Absaloma.

Wikipedia

amobarbital

organiczny związek chemiczny, środek psychotropowy i uspokajający

SJP.pl

Amobarbital – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek z grupy barbituranów. Jest objęty Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 roku (wykaz III). W Polsce jest w grupie III-P Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Używany w teście Wady determinującym dominację jednej z półkul mózgu nad drugą. W czasie angiografii wlewu kroplowego do każdej z tętnic szyjnych wewnętrznych amobarbital szybko przerywa mowę w przypadku wstrzyknięcia go po stronie półkuli dominującej.

Wikipedia

amobium

rodzaj roślin z rodziny astrowatych; złociszek

SJP.pl

amofos

fosforan azotowy, nawóz mineralny

SJP.pl

Amofos (amofosfat) – dwuskładnikowy nawóz mineralny typu NP. Jest mieszaniną fosforanów amonu. Wszystkie składniki mineralne są przyswajalne przez rośliny.

Wikipedia

amofoska

sztuczny nawóz mineralny, zawierający fosfor, potas, azot, stosowany pod zboża ozime

SJP.pl

Nawozy NPK – wieloskładnikowe nawozy mineralne zawierające azot (N), fosfor (P) i potas (K) w postaci przyswajalnej przez rośliny.

Przyswajalnymi związkami azotu w nawozach NPK są azotany (najczęściej saletra potasowa) lub sole amonowe (zwykle amofos, nawóz typu NP), czasem także amidy. Ilość azotu podaje się w procentach wolnego azotu (N).

Wikipedia

amok

1. gwałtowna żądza mordowania będąca następstwem depresji, obserwowana wśród ludności tubylczej na Malajach;
2. potocznie: atak szału;
3. potocznie: silne podniecenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. stan niekontrolowanej agresji;

(1.2) stan silnego podniecenia, euforii lub agresji

(1.3) pot. zapamiętanie w czymś

Wiktionary

Amok – szał, stan niekontrolowanej emocji połączonej z żądzą mordu. Określenie to pochodzi od malajskiego słowa amuk, oznaczającego „oszalały z gniewu”.

Słowo to było używane także w Indiach, w czasach panowania Imperium Brytyjskiego. Określano nim zachowanie słonia oddzielonego od swojego stada. Gdy wpadał w szał, pędził na oślep niszcząc wszystko na swojej drodze. Określenie to zyskało popularność dzięki opowiadaniom Rudyarda Kiplinga o czasach kolonialnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) (…) jakaś kobieta rozpoznała Valentina i wykrzynęła jego nazwisko. W przeciągu zaledwie kilku sekund wyzwoliło to zbiorowy amok, a wszystkie przedstawicielki płci pięknej znajdujące się w zasięgu słuchu puściły się pędem w jego kierunku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɔk, AS: ãmok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atak szału, furia, pasja, szewska pasja, biała gorączka

(1.2) szał, szaleństwo

(1.3) mania, trans

Wiktionary

amoksycylina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

Wiktionary

Amoksycylina (niepoprawne: amoksycyklina) – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczny antybiotyk β-laktamowy o działaniu bakteriobójczym, należący do grupy aminopenicylin, wrażliwy na działanie β-laktamazy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjmując amoksycylinę rzadko miewa się działania niepożądane.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Amotaks, Duomox, Hiconcil, Novamox, Ospamox; wzór sumaryczny: C_16H_19N_3O_5S

Wiktionary

amol

preparat ziołowy o szerokim zastosowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. uniwersalny preparat ziołowy marki Amol

Wiktionary

Amol, Āmol (pers. آمل) – miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran, u północnego podnóża gór Elburs. Położone jest 19 km od ujścia rzeki Haraz do Morza Kaspijskiego. W VIII wieku było popularnym ośrodkiem handlowym i naukowym. W przeszłości miasto wielokrotnie było nawiedzane przez trzęsienia ziemi i powodzie.

Wikipedia

amolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. naleśnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoleta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amoleta

Wiktionary

amoleta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. naleśnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amolet m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amolet

Wiktionary

amolok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cukierek miętowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój upa na trzi lata przed śmiyrciom przeciypnou siy ze cygaretów na amoloki.

Wiktionary

amon

kation soli amonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bóg egipski;

(1.3) siódmy duch Goecji;

Wiktionary

- Amon – imię męskie

- amon – kation amonowy, NH_4+

- Amon – bóg egipski

- Amon – demon, siódmy duch Goecji

- Amon Amarth – szwedzka grupa muzyczna

- Amon Düül – niemiecka komuna hippisowska oraz grupy rockowe z nią związane

- Amon – zespół wyścigowy Formuły 1

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Świątynie tebańskie zostały zamknięte, a wizerunki i imiona tebańskiego boga Amona skuwano ze ścian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɔ̃n, AS: ãmõn

Wiktionary

amonal

materiał wybuchowy kruszący, będący mieszaniną azotanu amonowego, trójnitrotoluenu i metalicznego glinu; stosowany gł. do wybuchów podwodnych oraz do robót skalnych; alumatol

SJP.pl

Amonal – kruszący materiał wybuchowy, rodzaj amonitu. Są to mieszaniny wybuchowe złożone z azotanu amonu, aluminium i trotylu lub innego silnego materiału wybuchowego, np. DNT lub RDX. Mają wysoką temperaturę produktów wybuchu, ze względu na silnie egzotermiczną reakcję utleniania glinu, która w amonalach przebiega głównie zgodnie z równaniem:

2Al + 3CO
2 → Al
2O
3 + 3CO     ΔE = −180,7 kcal

Wikipedia

amoniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od amoniak

(1.2) kulin. ciasto z dodatkiem amoniaku w roli spulchniacza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoniak m.

Wiktionary

amoniak

związek azotu z wodorem, nieprzyjemnie pachnący związek chemiczny zawarty m.in. w moczu niektórych organizmów, znajdujący zastosowanie w wielu dziedzinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

Wiktionary

Amoniak (nazwy systematyczne: azan, trihydrydoazot), NH
3 – nieorganiczny związek chemiczny azotu i wodoru.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednym z produktów gnicia białek jest amoniak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɔ̃ɲak, AS: ãmõńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoniakalnia ż., amoniakat m., amoniakownia ż., amonifikacja ż., amoniakowanie n.

:: zdrobn. amoniaczek m.

czas. amoniakować ndk.

przym. amoniakalny, amoniakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) azan, trihydrydoazot, wodorek azotu (III)

Wiktionary

amoniakalnia

dział koksowni gdzie odbywa się wymywanie amoniaku z gazu koksowniczego

SJP.pl

amoniakalny

zawierający amoniak (np. woda amoniakalna)

SJP.pl

amoniakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. roln. dodawanie do pasz amoniaku w celu ich wzbogacania w azot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoniak m.

czas. amoniakować

przym. amoniakowy, amoniakalny

Wiktionary

amoniakowy

związany z amoniakiem, dotyczący amoniaku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z amoniakem; zawierający amoniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoniak mrz., amoniakowanie n.

Wiktionary

amonicki

przymiotnik

(1.1) związany z Ammonem lub Ammonitami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język amonicki (ammonicki);

Wiktionary

amonifikacja

proces biochemiczny powstawania amoniaku z azotowych związków organicznych

SJP.pl

Amonifikacja (łac. ammoniacum ‘amoniak’, facio ‘czynię’) – proces przemiany azotu zawartego w związkach organicznych (głównie w białkach, kwasach nukleinowych, moczniku i kwasie moczowym), pochodzącego ze szczątków roślinnych i zwierzęcych, do amoniaku, zachodzący przy udziale mikroorganizmów (zwłaszcza bakterii amonifikacyjnych). Jest jednym z ogniw cyklu azotowego (obiegu azotu w przyrodzie), dzięki niemu organiczny azot staje się przyswajalny dla roślin. Fakt ten wykorzystywany jest w rolnictwie (stosowanie nawozów organicznych).

Wikipedia

amonioteliczny

wytwarzający amoniak jako produkt uboczny przemiany materii

SJP.pl

amonit

kopalny głowonóg, przeważnie o spiralnie skręconej muszli o średnicy od 1 centymetra do 2 metrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. kopalny głowonóg z podgromady nazwa systematyczna|Ammonoidea|ref=tak., amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. techn. materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

Wiktionary

- amonity – grupa wymarłych głowonogów

- amonit – materiał wybuchowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wapienną ścianę domu wkomponowano kilka zastygłych amonitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɔ̃ɲit, AS: ãmõńit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amonitowate nmos.

przym. amonitowy, amonitowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) głowonóg

(2.1) materiał wybuchowy

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. amonitowate nmos.

przym. amonitowy, amonitowaty

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zwykle w lm.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) amonito

* białoruski: (1.1) аманіт m.; (2.1) аманіт m.

* esperanto: (1.1) amonito, amonit

* hiszpański: (1.1) amonites m., amonita ż.; (2.1) amonita ż.

* interlingua: (1.1) ammonite

* niemiecki: (2.1) Ammoniumnitrat n., Ammonit

* nowogrecki: (1.1) αμμωνίτης m.; (2.1) αμμωνίτης m.

* rosyjski: (1.1) аммонит m.; (2.1) аммонит m.

* słowacki: (2.1) amonit m.

* ukraiński: (1.1) амоніт m.; (2.1) амоніт m.

źródła.

== amonit (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) amonit, amonitowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amonitowate

podgromada wymarłych głowonogów; amonity

SJP.pl

amonitowy

przymiotnik od: amonit

SJP.pl

amonity

kopalny głowonóg, przeważnie o spiralnie skręconej muszli o średnicy od 1 centymetra do 2 metrów

SJP.pl

Wikipedia

amonować

dodawać związki amonu do paszy w celu podniesienia jej wartości odżywczej

SJP.pl

amonowanie

dodawać związki amonu do paszy w celu podniesienia jej wartości odżywczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. dodawanie soli amonowych do paszy w celu poprawy jej właściwości odżywczych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amon m., amonium n., amonizacja ż., amonifikacja ż.

czas. amonować ndk.

przym. amonowy, amoniowy

Wiktionary

amonowy

dotyczący amonu, zawierający amon (np. saletra amonowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z amonem, dotyczący amonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wodorowęglany dysocjują w wodzie na kationy metali lub kation amonowy oraz na aniony wodorowęglanowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amon mrz., amonowanie n.

Wiktionary

amontillado

gatunek jerezu ciemniejszy od fino

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmiana wytrawnego, białego jerezu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔ̃ntʲilˈːadɔ, AS: ãmõntʹi•lado

Wiktionary

amor

1. wyobrażenie w sztuce rzymskiego bożka miłości; amorek;
2. przenośnie: miłość;
3. potocznie: amortyzator; amorek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z greckim Erosem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1221;

Wiktionary

- Amor (Kupidyn) – w mitologii rzymskiej bóg miłości

- Amor – planetoida o numerze katalogowym 1221

- Amor – film reż. Thomasa Wangsma

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amor mos./mzw., amorek mos./mzw., amorka ż., amory lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Eros, Kupidyn, Kupido

Wiktionary

amoralista

zwolennik amoralizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna odrzucający normy moralne i etyczne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Amoralistami społecznymi byli filozofowie, których etyka zaprzeczała obowiązującym w danym czasie normom (…). Amoraliści absolutni (…) odrzucają już samą możliwość istnienia i tworzenia zasad etycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔraˈlʲista, AS: ãmoralʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoralizm m.

:: fż. amoralistka ż.

przym. moralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) immoralista, libertyn, farmazon

Wiktionary

amoralistka

→ amoralista

SJP.pl

Patrz:
amoralista

amoralizm

zachowanie charakteryzujące się brakiem wszelkich hamulców moralnych; także: zespół poglądów uzasadniających takie zachowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmɔˈralʲism̥, AS: ãmoralʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoralista m., amoralistka ż.

przym. moralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) immoralizm, libertynizm

Wiktionary

amoralnie

przysłówek

(1.1) w sposób amoralny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoralność ż.

przym. amoralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemoralnie

Wiktionary

amoralność

odrzucenie norm, ocen, wzorów postępowania obowiązujących w określonym środowisku i czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest amoralne; cecha tych, którzy są amoralni

Wiktionary

Powiązane:

przym. amoralny, moralny

przysł. amoralnie

Wiktionary

amoralny

niestosujący zasad moralnych, przeciwny im, sprzeczny z nimi (np. amoralne postępowanie, amoralna osoba)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

(1.2) niewidzący różnicy między dobrem a złem

Wiktionary

Powiązane:

przysł. amoralnie

rzecz. amoralność ż.

przym. moralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemoralny, nieetyczny

Wiktionary

amorejski

→ Amorejczyk; emorejski, amorycki

SJP.pl

amorek

1. wyobrażenie w sztuce rzymskiego bożka miłości; amor;
2. motyw dekoracyjny, postać nagiego chłopczyka ze skrzydłami; kupidyn, kupido, putto;
3. potocznie: amortyzator; amor

SJP.pl

Kupidyn (także Kupido, Amor, łac. Cupido ‘pragnienie’, ‘pożądanie’, Amor ‘miłość’, gr. Ἔρως Érōs) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie miłości.

Uchodził za syna bogini Wenus (Wenery) i boga Marsa.

Wikipedia

amorevole

określenie wykonawcze: tkliwie, z miłością; amoroso

SJP.pl

amorfa

mało znany w Polsce krzew ozdobny z Ameryki Północnej

SJP.pl

Amorfa (Amorpha L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 15 gatunków. Rośliny te występują na obszarze od południowej Kanady po północny Meksyk, przy czym najbardziej zróżnicowane są w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Jako gatunek introdukowany amorfa krzewiasta A. fruticosa rośnie w Europie i Azji (bez północnych części tych kontynentów) oraz w Ameryce Południowej. Gatunki z tego rodzaju występują w formacjach leśnych, zaroślowych i trawiastych, często na piaskach, ale też wzdłuż strumieni i na terenach podmokłych.

Wikipedia

amorfia

bezpostaciowość

SJP.pl

amorficzność

nieposiadanie żadnego określonego kształtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest amorficzne; cecha tych, którzy są amorficzni

Wiktionary

Ciało amorficzne, ciało bezpostaciowe (od gr. ἀ „bez-” + μορφή „kształt”) – stan skupienia materii charakteryzujący się własnościami reologicznymi zbliżonymi do ciała krystalicznego, w którym nie występuje uporządkowanie dalekiego zasięgu. Ciało będące w stanie amorficznym jest ciałem stałym, ale tworzące je cząsteczki są ułożone w sposób dość chaotyczny, bardziej zbliżony do spotykanego w cieczach. Z tego powodu ciało takie często, choć błędnie, nazywa się stałą cieczą przechłodzoną. Jednak ciecz, w tym także ciecz przechłodzona, może płynąć, a ciało stałe utrzymuje swój kształt.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amorfizm m.

przym. amorficzny

przysł. amorficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkształtność, bezpostaciowość

Wiktionary

amorficzny

1. bezpostaciowy, o nieokreślonych kształtach;
2. o języku: o słabo rozwiniętej strukturze morfemów gramatycznych;
3. w fizyce: niemający uporządkowanej struktury cząsteczek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bezkształtny, niemający określonej budowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Popularnym materiałem amorficznym jest szkło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔrˈfʲit͡ʃnɨ, AS: ãmorfʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amorficzność ż., amorfizm m.

Wiktionary

amorfik

człowiek o spokojnym usposobieniu i stonowanym okazywaniu emocji, łatwo ulegający wpływom otoczenia, skłonny do lenistwa i niedbałości, rzadko wykazujący inicjatywę do podjęcia działań

SJP.pl

Ciało amorficzne, ciało bezpostaciowe (od gr. ἀ „bez-” + μορφή „kształt”) – stan skupienia materii charakteryzujący się własnościami reologicznymi zbliżonymi do ciała krystalicznego, w którym nie występuje uporządkowanie dalekiego zasięgu. Ciało będące w stanie amorficznym jest ciałem stałym, ale tworzące je cząsteczki są ułożone w sposób dość chaotyczny, bardziej zbliżony do spotykanego w cieczach. Z tego powodu ciało takie często, choć błędnie, nazywa się stałą cieczą przechłodzoną. Jednak ciecz, w tym także ciecz przechłodzona, może płynąć, a ciało stałe utrzymuje swój kształt.

Wikipedia

amorfizm

1. bezpostaciowość, brak uporządkowanej budowy;
2. w literaturze: określenie zespołu cech literatury nowatorskiej, rezygnującej z klasycznych układów kompozycyjnych;
3. w fizyce: brak budowy krystalicznej w ciele stałym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. bezpostaciowość, brak właściwej formy

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amorficzność ż.

przym. amorficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amorficzność, bezpostaciowość, bezkształtność

Wiktionary

amorfofalus

roślina z rodziny obrazkowatych; dziwidło

SJP.pl

amorgos

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, położona na wschód od Naksos;

(1.2) geogr. miejscowość, stolica wyspy Amorgos (1.1)

(1.3) geogr. adm. dimos w Grecji obejmujący wyspę Amorgos (1.1) i kilka mniejszych

Wiktionary

Amorgós (gr. Αμoργός) – wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, pow. 127 km² położona na wschód od Naksos.

Leży w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Naksos, w gminie Amorgos.

Wikipedia

amorka

strunowy instrument muzyczny; wildamora, altówka miłosna, viola d'amore

SJP.pl

Viola d’amore (wł. viola, amore „miłość”) – dawny instrument, chordofon smyczkowy z rodziny viol, posiadająca 5–7 strun melodycznych, i ok. 7–14 burdonowych (rezonansowych), biegnących pod gryfem i podstawkiem. Pojawiła się w 2 poł. XVII w., pod koniec XVIII wieku wyszła z użycia. W Polsce nazywana jest altówką miłosną lub amorką.

Wikipedia

amoroso

[czytaj: amorozo] określenie wykonawcze: czule, tkliwie, pieszczotliwie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) muz. pieszczotliwie, tkliwie, z uczuciem, miłością

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|amoroso.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== amoroso (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kochający

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔˈrɔzɔ, AS: ãmorozo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|amoroso.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== amoroso (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kochający

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amorowy

potocznie: miłosny, erotyczny

SJP.pl

amortyzacja

1. wyrażony w pieniądzu koszt utraty wartości wskutek zużycia (moralnego, technicznego) składnika majątku trwałego przedsiębiorstwa (np. budynku, maszyny, urządzenia);
2. łagodzenie w różny sposób przy pomocy specjalnych urządzeń wstrząsów i uderzeń w pojazdach, maszynach itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych

(1.2) techn. łagodzenie uderzeń, wstrząsów w maszynach, pojazdach za pomocą specjalnych urządzeń

Wiktionary

Amortyzacja – w prawie bilansowym i podatkowym oznacza koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Amortyzacja jest kosztem, który nie wiąże się z wypływem środków pieniężnych. Z amortyzacją łączy się pojęcie umorzenia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amortyzator mrz., amortyzowanie n.

czas. amortyzować

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

amortyzacyjny

1. pokrywający straty;
2. łagodzący wstrząsy

SJP.pl

amortyzator

specjalne urządzenie różnego typu łagodzące wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.; resor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

Wiktionary

Amortyzator, łagodnik – mechanizm, którego zadaniem jest przechwycić i rozproszyć nadmiar energii w układzie mechanicznym. Używany jest w celu zabezpieczenia urządzenia lub operatora przed negatywnym oddziaływaniem drgań i zwiększenia komfortu eksploatacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmɔrtɨˈzatɔr, AS: ãmortyzator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amortyzacja ż., amortyzowanie n., zamortyzowanie n.

:: zdrobn. amortyzatorek m.

czas. amortyzować ndk., zamortyzować dk.

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

amortyzować

1. dokonywać odpisów amortyzacyjnych (wyrażających zużycie) w ciężar kosztów;
2. łagodzić w różny sposób i za pomocą różnych urządzeń wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ekon. zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowaćanowanej długości okresu użytkowania tego środka

(1.2) techn. łagodzić w różny sposób i za pomocą różnych urządzeń wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.

(1.3) książk. łagodzić niekorzystne skutki czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔrtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: ãmortyzovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amortyzacja ż., amortyzowanie n., amortyzator m.

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokonywać odpisu amortyzacyjnego

(1.2) łagodzić, osłabiać, tłumić, zmniejszać

Wiktionary

amortyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|amortyzować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɔrtɨzɔˈvãɲɛ, AS: ãmortyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. amortyzować, zamortyzować

rzecz. zamortyzowanie n., amortyzator m., amortyzacja ż.

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

amory

potocznie: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, zaloty, zalecanki

SJP.pl

Amory – miasto w stanie Missisipi, w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

amoryci

lud semicki pokrewny Kananejczykom

SJP.pl

Amoryci (sum. MAR.TU, akad. Amurru) – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii. Spowodowali oni upadek sumero-akadyjskiego państwa III dynastii z Ur, tworząc na jego gruzach szereg zwalczających się małych państw, z których ostatecznie zwycięzcą okazał się Babilon Hammurabiego. Amoryci przejęli kulturę sumero-akadyjską i stworzyli podstawy państw babilońskiego i asyryjskiego.

Wikipedia

amorycki

→ Amoryci

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Amorytami, dotyczący Amorytów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język amorycki;

Wiktionary

Patrz:
Amoryci
Powiązane:

rzecz. Amoryta mos., Amorytka ż.

Wiktionary

amoryczny

erotyczny, miłosny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. erotyczny, miłosny

Wiktionary

amoryta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel zachodniosemickiego plemięemienia, które na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanowało większość Mezopotamii;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z biegiem czasu (…) powstaje jedno wielkie państwo babilońskie, którego główną postacią jest Amoryta Hammurabi, wielki prawodawca.

(1.1) Tak mówi Pan Bóg do Jerozolimy: Z pochodzenia swego i urodzenia swego jesteś z ziemi Kanaan. Ojciec twój był Amorytą, a matka twoja - Chetytką (= Hetytką).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amorycki mrz.

:: fż. Amorytka ż.

przym. amorycki

Wiktionary

amorytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. etn. przedstawicielka zachodniosemickiego plemięemienia, które na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanowało większość Mezopotamii;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Artaxerxesa nie urzekła postać boga z groźnym piorunem ani świętym bykiem – tylko urodziwa córka arcykapłana Amela, śniadoskóra Amorytka o ognistych oczach (…).

(1.1) Kochał (…) małe, delikatne Amorytki, giętkie, nieskazitelnej budowy — ich wierność i oddanie w miłości stały się przysłowiowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amorycki mrz.

:: fm. Amoryta mos.

przym. amorycki

Wiktionary

amos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, prorok;

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Amos – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebr. עמוס amos – „mocny, dźwigający ciężary”. Patronem tego imienia jest Amos, jeden z dwunastu proroków mniejszych, którego imieniem nazwana jest jedna z ksiąg biblijnych – Księga Amosa. Obchodzi imieniny 31 marca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liturgiczne wspomnienie proroka Amosa obchodzone było 31 marca.

(1.2) Jeden z proroków biblijnych nosił imię Amos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɔs, AS: ãmos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Amosek mos.

przym. Amosowy

Wiktionary

amosek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Amos

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zabrali Amoska razem z innymi dziećmi do getta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amos mos.

przym. Amosowy

Wiktionary

amosowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Amosa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proroctwo Amosowe dotyczyło m.in. Damaszku i Tyru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amos mos., Amosek mos.

Wiktionary

amp.

skrót

(1.1) = farm. ampułka

Wiktionary

amp.-strz.

skrót

(1.1) = med. ampułkostrzykawka

Wiktionary

ampeks

ampex;
1. sposób zapisu obrazu i dźwięku programu telewizyjnego na taśmie magnetycznej;
2. urządzenie do dokonywania takiego zapisu i jego odtwarzania

SJP.pl

ampeksowy

→ ampeks; ampexowy

SJP.pl

ampelografia

całokształt wiedzy o winorośli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział botaniki oraz enologii zajmujący się opisem, klasyfikacją i rozróżnianiem odmian winorośli

Wiktionary

Ampelografia (gr. ámpelos = winna latorośl) – nauka o winoroślach (Vitis spp.), zajmująca się opisywaniem i klasyfikowaniem tych roślin. Dawniej główną metodą była obserwacja i porównywanie kształtu i barwy owoców i liści winorośli. Współcześnie nauka ta zrewolucjonizowana została za sprawą badań molekularnych DNA.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. ampelograf mos.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἄμπελος|γράφω.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ampelography

* esperanto: (1.1) ampelografio

* francuski: (1.1) ampélographie ż.

* hiszpański: (1.1) ampelografía ż.

* łaciński: (1.1) ampelographia ż.

* niemiecki: (1.1) Ampelographie ż.

* słowacki: (1.1) ampelografia ż.

* ukraiński: (1.1) ампелографія ż.

* włoski: (1.1) ampelografia ż.

źródła.

== ampelografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ampelografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ampelograf mos.

Wiktionary

ampelograficzny

przymiotnik od: ampelografia

SJP.pl

ampelologiczny

przymiotnik

(1.1) bot. związany z ampelologią, dotyczący ampelologii, uprawy winorośli

Wiktionary

amper

podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. elektr. podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wiadro

Wiktionary

Amper – jednostka natężenia prądu elektrycznego (nazywane też po prostu prądem elektrycznym). Jest jednostką podstawową w układzie SI i układzie MKSA oznaczaną w obu układach symbolem A.

Nazwa amper pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka André Marie Ampère’a.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wymiarem natężenia prądu jest amper, a wymiarem długości jest metr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmpɛr, AS: ãmper

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. amperaż mrz.

(1.2) przym. amperowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) rzecz. amperaż mrz.

(1.2) przym. amperowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwiska André Marie Ampère'a

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|wiadro.

* angielski: (1.1) ampere

* arabski: (1.1) أمبير

* baskijski: (1.1) ampere

* białoruski: (1.1) ампер m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) ампэр m.

* bułgarski: (1.1) ампер m.

* chiński standardowy: (1.1) 安培

* duński: (1.1) ampere w.

* esperanto: (1.1) ampero

* francuski: (1.1) ampère m.

* hiszpański: (1.1) amperio m.

* japoński: (1.1) アンペア

* kataloński: (1.1) ampere m.

* niemiecki: (1.1) Ampere n.

* nowogrecki: (1.1) αμπέρ n.

* rosyjski: (1.1) ампер m.

* słowacki: (1.1) ampér m.

* szwedzki: (1.1) ampere w.

* turecki: (1.1) amper

* ukraiński: (1.1) ампер m.

* węgierski: (1.1) amper

* włoski: (1.1) ampere m.

źródła.

== amper (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-amper.wav.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) prawie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

amperaż

wartość natężenia prądu elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. natężenie prądu elektrycznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amper mrz., amperozwój mrz.

Wiktionary

amperogodzina

jednostka ilości elektryczności (ładunku elektrycznego) odpowiadająca przepływowi prądu o natężeniu 1 ampera przez przekrój poprzeczny danego przewodnika w ciągu 1 godziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

Wiktionary

Amperogodzina [Ah] – miara pojemności ogniw galwanicznych, w tym akumulatorów elektrycznych. Określa ona zdolność do zasilania przez ten akumulator obwodu elektrycznego prądem o danym natężeniu przez określony czas.

Amperogodzinę można zdefiniować, bazując na wzorze na ładunek, jaki wypływa z ogniwa w czasie t, gdy natężenie wypływającego prądu wynosi I

Q=It,

\mathrm {Ah} =\mathrm {A} \cdot \mathrm {h} ,

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta wielkość jest wyrażona w amperogodzinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: ãmperogoʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

przym. amperogodzinowy

Wiktionary

amperometr

przyrząd do pomiaru natężenia prądu w obwodzie elektrycznym, podający wynik w amperach; amperomierz

SJP.pl

amperometria

dział fizyki zajmujący się pomiarami natężenia prądu

SJP.pl

Amperometria – technika analityczna, bazująca na pomiarze zależności natężenia prądu od stężenia substancji elektroaktywnej przy stałym potencjale. Stosuje się układ elektrody pracującej i odniesienia zanurzonych w badanym roztworze składającym się z elektrolitu i badanej substancji.

Wikipedia

amperometryczny

→ amperometria

SJP.pl

Patrz:
amperometria

amperomierz

przyrząd do pomiaru natężenia prądu w obwodzie elektrycznym, podający wynik w amperach; amperometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. elektr. przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

Wiktionary

Amperomierz – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego. W zależności od zakresu amperomierza używane są też nazwy: kiloamperomierz, miliamperomierz, mikroamperomierz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pożycz mi amperomierz albo jakiś miernik uniwersalny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ, AS: ãmperõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amperometr

Wiktionary

amperosekunda

jednostka ilości elektryczności (ładunku elektrycznego) odpowiadająca przepływowi prądu o natężeniu 1 ampera przez przekrój poprzeczny danego przewodnika w ciągu 1 sekundy; kulomb

SJP.pl

Kulomb (C) – jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa kulomb pochodzi od nazwiska francuskiego uczonego Charles Coulomb.

Wikipedia

amperowoltomierz

miernik napięcia i/lub natężenia prądu

SJP.pl

amperowy

→ amper

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. związany z amperem (jednostką natężenia prądu)

Wiktionary

Patrz:
amper
Powiązane:

rzecz. amper mrz.

Wiktionary

amperozwój

dawna jednostka siły magnetomotorycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;

Wiktionary

Amperozwój (Az) – pozaukładowa (MKS) jednostka siły magnetomotorycznej o wymiarze ampera, równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez pojedynczy zamknięty zwój solenoidu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amper m., amperaż m.

Wiktionary

ampersand

znak "&", znajdujący się na standardowej amerykańskiej klawiaturze nad cyfrą 7

SJP.pl

Et (ang. ampersand, niem. Kaufmanns-Und), & – znak pisarski będący daleko przetworzonym symbolem łacińskiego spójnika „et”, polskiego „i” – stąd potoczna polska nazwa tego znaku – „etka”. Norma PN-I-06000 określa ten znak jako „handlowe i” (dosł. z niem.). „Et” jest popularnym znakiem samodzielnym, choć można potraktować go jako nietypową ligaturę.

Wikipedia

ampex

ampeks;
1. sposób zapisu obrazu i dźwięku programu telewizyjnego na taśmie magnetycznej;
2. urządzenie do dokonywania takiego zapisu i jego odtwarzania

SJP.pl

ampexowy

→ ampex; ampeksowy

SJP.pl

ampfutbol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rodzaj piłki nożnej, której graczami są osoby po amputacji kończyny

Wiktionary

Amp futbol (ang. Amputee Football, amer. Amp Soccer) – rodzaj piłki nożnej rozgrywanej przez zawodników po jednostronnej amputacji kończyny dolnej - w przypadku graczy z pola, lub kończyny górnej u bramkarzy. W drugiej dekadzie XXI wieku uprawiana w ponad 40 państwach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdobyliśmy brąz w ampfutbolu!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ampfutbolista mos., ampfutbolistka ż.

przym. ampfutbolowy

Wiktionary

ampfutbolista

zawodnik grający w amp futbol

SJP.pl

ampfutbolistka

→ ampfutbolista

SJP.pl

Patrz:
ampfutbolista

ampfutbolowy

→ ampfutbol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z amp futbolem, dotyczący amp futbolu

Wiktionary

Patrz:
ampfutbol
Powiązane:

rzecz. amp futbol m., ampfutbol m., ampfutbolista m., ampfutbolistka ż.

Wiktionary

ampicylina

półsyntetyczny antybiotyk z grupy penicylin charakteryzujący się szerokim spektrum działania

SJP.pl

Wikipedia

ampla

lampa wisząca lub klosz kierujący światło ku górze

SJP.pl

amplatz

[czytaj: amplac] nazwisko

SJP.pl

amplatzer

[czytaj: amplacer] zatyczka stosowana do zamykania ubytku w komorze serca; zapinka Amplatza

SJP.pl

ampleksus

odruch płciowy u płazów bezogonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) herp. pozycja godowa płazów głównie bezogonowych, w której samiec trzyma samicę za przednie odnóża

Wiktionary

Ampleksus (łac. amplexus – „uścisk”) – odruch płciowy występujący u płazów bezogonowych. Jest to pozycja niezbędna do złożenia jaj przez samicę i wyrzucenia nasienia do wody przez samca. Ponadto występuje u niektórych płazów ogoniastych, np. u salamandry plamistej.

Wikipedia

amplidyna

prądnica prądu stałego o dwustopniowym wzmocnieniu

SJP.pl

Amplidyna – rodzaj prądnicy prądu stałego. Posiada 4 bieguny w stojanie, ale strumień magnetyczny podłużny Φd wywołany prądem magnesującym magnesuje dwa z nich, np. 1 i 2 w jednym kierunku, a, pozostałe dwa, np. 3 i 4, w drugim kierunku. Jest to więc w rzeczywistości maszyna dwubiegunowa i jej twornik jest uzwojony na dwa bieguny. W osi poprzecznej q względem strumienia Φd są ustawione szczotki poprzeczne a-b. Przy zwartych szczotkach a-b przez uzwojenie twornika płynie prąd, który wywołuje strumień poprzeczny Φq skierowany tak, jak strumień reakcji poprzecznej twornika. Napięcie na szczotkach a-b od strumienia Φq jest równe zeru, natomiast strumień poprzeczny Φq indukuje napięcie na szczotkach A-B ustawionych w osi podłużnej.

Wikipedia

amplifikacja

1. rozbudowanie jakiegoś tematu lub motywu służące głębszemu jego ukazaniu, polegające na wzbogacaniu i dopełnianiu go w kolejnych zdaniach tekstu;
2. w genetyce: zwielokrotnienie liczby genów;
3. wzmocnienie, zwielokrotnienie jakiejś wielkości

SJP.pl

- amplifikacja (biologia)

- amplifikacja (psychologia)

- amplifikacja (retoryka): środek stylistyczny poszerzający wypowiedź

- amplifikacja (literatura): wyrazy bliskoznaczne, powtórzenia, peryfrazy

- Amplifikacja (album): album polskiego rapera o pseudonimie Rahim

- wzmacnianie (prądu, napięcia, mocy itp.)
zobacz: amplifikator, amplituner

Wikipedia

amplifikacyjny

→ amplifikacja

SJP.pl

Patrz:
amplifikacja

amplifikator

dawniej: wzmacniacz elektryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. wzmacniacz elektryczny

Wiktionary

Wzmacniacz sygnałów elektrycznych – rodzaj wzmacniacza, którego zadaniem jest wytworzenie na wyjściu wzmocnionego wejściowego sygnału elektrycznego, kosztem energii pobieranej ze źródła zasilania.

Wzmacniacz zbudowany jest w oparciu o elementy elektroniczne czynne i bierne i zwykle posiada obwód ujemnego sprzężenia zwrotnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmplʲifʲiˈkatɔr, AS: ãmplʹifʹikator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amplifikowanie n.

Wiktionary

amplifikatorka

przestarzałe: kobieta opowiadająca z przesadą, wyolbrzymiająca fakty

SJP.pl

amplifikatornia

zespół urządzeń do wzmacniania prądów o częstotliwości akustycznej

SJP.pl

amplifikować

wzmacniać, wyolbrzymiać

SJP.pl

amplifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. ubarwianie, uwznioślanie lub nadmierne rozszerzanie motywu, tematu, treści czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amplifikacja ż., amplifikator m., amplifikatorka ż., amplifikatornia ż.

czas. amplifikować

Wiktionary

amplistat

rodzaj transformatorowego wzmacniacza magnetycznego

SJP.pl

Amplistat wzbudzenia – specjalny transformatorowy wzmacniacz magnetyczny umożliwiający bezstykową, bezstopniową i bezoporową regulację natężenia prądu w obwodach elektrycznych.

Wikipedia

amplitron

szerokopasmowa, wzmacniająca lampa mikrofalowa

SJP.pl

Wikipedia

amplituda

1. najwyższe odchylenie danych wartości od średniej;
2. w fizyce: zakres wahania - największe odchylenie ciała drgającego lub wahającego się od średniej lub spoczynkowej pozycji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

(1.2) fiz. połowa różnicy między wartością maksymalną i minimalną

(1.3) pot. zakres

Wiktionary

Amplituda – wspólna nazwa kilku blisko powiązanych pojęć matematycznych, stosowanych głównie w fizyce, naukach technicznych i naukach o Ziemi. We wszystkich tych przypadkach amplituda to pewna liczba rzeczywista charakteryzująca pewną funkcję rzeczywistą, na przykład:

- funkcję okresową opisującą drgania;

- ciąg wyników pomiarów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amplituda funkcji sinus wynosi 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmplʲiˈtuda, AS: ãmplʹituda

Wiktionary

Powiązane:

przym. amplitudowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) skala

Wiktionary

amplitudowy

→ amplituda

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. związany z amplitudą

Wiktionary

Patrz:
amplituda
Powiązane:

rzecz. amplituda ż.

Wiktionary

amplituner

[czytaj: ampliTIUner lub ampliTUner] wzmacniacz (amplifikator) i odbiornik radiowy (tuner) we wspólnej obudowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. połączenie odbiornika radiowego i wzmacniacza;

Wiktionary

Amplituner – połączenie wzmacniacza elektroakustycznego (ang. amplifier) i odbiornika radiowego (ang. tuner) we wspólnej obudowie i zazwyczaj o wspólnym zasilaczu.

W amplitunerze wyodrębnia się następujące elementy składowe:

1. tuner (na ogół analogowy)

- część odbiorcza wysokiej częstotliwości (wzmacniacz częstotliwości), ze stopniem przemiany

- wzmacniacz pośredniej częstotliwości

- dekoder stereofoniczny

2. wejścia/wyjścia

- analogowe wejścia RCA

- cyfrowe wejścia SPDIF

- gniazdo antenowe

- wyjścia głośnikowe

3. dekodery audio

- Dolby ProLogic I/II/IIx

- DTS Neo:6

- Dolby Digital i DTS

- ewentualny procesor dźwięku (DSP)

4. wzmacniacz

- przedwzmacniacz napięciowy z regulacją głośności i barwy dźwięku oraz z gniazdami wejściowymi i wyjściowymi dla sygnałów innych źródeł dźwięku.

- opcjonalnie korektor graficzny (equalizer)

- wzmacniacz mocy (końcowy) z zabezpieczeniami i gniazdami wyjściowymi dla zestawów głośnikowych

5. zespół zasilaczy

- stabilizowanych dla tunera i przedwzmacniacza

- niestabilizowanych dla wzmacniacza mocy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wbudowany w amplituner procesor dźwięku (DSP) pozwala na wybór jednego z wirtualnie generowanych środowisk przestrzennych […].

(1.1) Gdy dysponujemy nieco większą gotówką, warto rozważyć inwestycję w zestaw kina domowego, a więc odtwarzacz, amplituner i komplet głośników zapewniający wrażenia takie jak w kinie wyposażonym w system Dolby Surround.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmplʲiˈtʲjũnɛr, AS: ãmplʹitʹi ̯ũner

Wiktionary

ampula

w starożytnym Rzymie: naczyńko w kształcie spłaszczonego dzbanka bez uchwytów; ampulla

SJP.pl

ampulla

w starożytnym Rzymie: naczyńko w kształcie spłaszczonego dzbanka bez uchwytów; ampula

SJP.pl

ampulowy

klucz ampulowy - rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz inbusowy, klucz imbusowy, imbus, inbus

SJP.pl

amputacja

operacyjne, częściowe lub całkowite usunięcie jakiejś części ciała, organu; odjęcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

Wiktionary

Amputacja (łac. amputatio) – zabieg operacyjny polegający na usunięciu narządu lub jego części. Najczęściej zdarzają się amputacje kończyn spowodowane zaawansowanym niedokrwieniem (wywołanym np. postępującym stwardnieniem zarostowym tętnic) lub znacznym uszkodzeniem urazowym. Amputacja może być zabiegiem ratującym życie w przypadku złośliwego nowotworu (np. kości, tkanek miękkich), poważnego zakażenia, cukrzycy (stopa cukrzycowa), zgorzeli oraz miażdżycy. Innym przykładem jest amputacja oskrzela, polegająca na jego odcięciu podczas resekcji płuca. W przypadku złośliwych nowotworów sutka zdarzają się natomiast amputacje sutka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas pracy z piłą omal nie doszło do amputacji palca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmpuˈtat͡sʲja, AS: ãmputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputowanie n.

czas. amputować

przym. amputacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcięcie

Wiktionary

amputacyjny

związany z amputacją, służący do amputacji (np. zabieg amputacyjny, narzędzia amputacyjne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z amputacją; służący do amputacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputacja ż., amputowanie n.

Wiktionary

amputant

osoba, której operacyjnie usunięto kończynę lub narząd

SJP.pl

amputować

1, dokonać, dokonywać amputacji (operacyjnego usunięcia kończyny lub innego narządu);
2. przenośnie: pozbawić, pozbawiać czegoś ważnego

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) dokonywać amputacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wypadku amputowano mu lewą stopę.

(1.1) Żydzi i muzułmanie nie amputują napletka z powodów medycznych, ale ze względu na religię, tradycję i kulturę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmpuˈtɔvat͡ɕ, AS: ãmputovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputacja ż., amputowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcinać, odjąć

Wiktionary

amputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wykonywanie amputacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do szpitala przywieziono pacjenta z zaawansowaną gangreną i jedynym ratunkiem okazało się amputowanie nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmputɔˈvãɲɛ, AS: ãmputovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputacja ż.

czas. amputować

przym. amputacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amputacja

Wiktionary

ampuła

absolutnie szczelne naczynie laboratoryjne, szklane lub tworzywowe, służące do długotrwałego przechowywania ciekłych i rzadziej stałych substancji chemicznych

SJP.pl

Ampuła – rodzaj komórki konidiotwórczej u grzybów. Jest to końcowa strzępka, na której wytwarzane są bezpłciowo zarodniki zwane konidiami.Ampuła swoim kształtem przypomina napęczniałą główkę z krótkimi wyrostkami zwanymi sterygmami. Na sterygmach tych poprzez pączkowanie powstają konidia – u niektórych gatunków powstaje równocześnie kilka konidiów na każdej sterygmie, u innych kolejno po jednym. Ampuła ma tyle punktów zarodnikowania, ile jest na niej sterygm, czyli jest poliblastyczna.

Wikipedia

ampułczarnia

dział wytwórni leków, w którym napełnia się ampułki lekiem; ampułkarnia

SJP.pl

ampułeczka

zdrobnienie od: ampułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: ampułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmpuˈwɛt͡ʃka, AS: ãmpuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ampułka

Wiktionary

ampułka

1. małe naczynie szklane, fiolka;
2. u starożytnych Rzymian: naczynie do przechowywania płynów;
3. małe naczynie do wina lub wody używane przy mszy lub chrzcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. kosmet. med. szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

(1.2) rel. mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; Gloger.

(1.3) hist. szklane naczynie na leki i substancje zapachowe

(1.4) uczn. mężczyzna, który przyjmuje sterydy

(1.5) daw. zool. nazwa systematyczna|Bulla ampulla|L..

Wiktionary

- Ampułka (farmacja) – pojemnik do przechowywania leków do wstrzykiwań

- Ampułka (religia) – naczynie liturgiczne do przechowywania wina lub wody

- Ampułka (historia) – naczynie na leki i substancje zapachowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Producent specyfiku ostrzegł w komunikacie prasowym, że w ampułkach tego leku mogą być kawałki szkła.

(1.2) Jeden z nich niesie ampułki, drugi mszał ogromny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈpuwka, AS: ãmpuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ampuła ż., ampułczarnia ż., ampułkarnia ż.

:: zdrobn. ampułeczka ż.

przym. ampułkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) ampla

Wiktionary

ampułkarnia

dział wytwórni leków, w którym napełnia się ampułki lekiem; ampułczarnia

SJP.pl

ampułkostrzykawka

rodzaj strzykawki, która dodatkowo pełni funkcję ampułki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. strzykawka pełniąca dodatkowo rolę ampułki;

Wiktionary

Ampułkostrzykawka, ampułka-strzykawka, strzykawkoampułka – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia leku. Jej odmianą jest strzykawka automatyczna (autostrzykawka), czyli strzykawka z mechanizmem (zwykle sprężynowym) wypychającym zawartą w niej ciecz. Ampułkostrzykawki są (z definicji) jednorazowego użytku, natomiast strzykawki automatyczne mogą być jednorazowe lub wielorazowe. Szczególnym rodzajem autostrzykawki jest pen insulinowy.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) skr. amp.-strz.

Wiktionary

ampułkowy

→ ampułka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ampułką, dotyczący ampułki

Wiktionary

Patrz:
ampułka
Powiązane:

rzecz. ampułka ż.

Wiktionary

amrita

w hinduizmie: mityczny napój bogów, nektar nieśmiertelności; amryta

SJP.pl

Amryta (dewanagari अमृत, pali amata; tyb. dutsi; jap. kanro, ang. amrita) – w hinduizmie boski napój dający pijącemu nieśmiertelność; indyjski odpowiednik greckiego nektaru. Termin pojawiający się często w Wedach oraz tekstach buddyjskich. Niebiański napój dewów i dewi dający nieśmiertelność lub inne moce oraz usuwający cierpienie.

Wikipedia

amritsar

miasto w Indiach

SJP.pl

Amritsar (pendż. ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, Sadzawka Nektaru Nieśmiertelności, hindi अमृतसर) – miasto w północno-zachodnich Indiach, w stanie Pendżab, w pobliżu granicy z Pakistanem. Około 1,1 mln mieszkańców. W mieście tym znajduje się najważniejszy obiekt kultu sikhów – Złota Świątynia zwana Darbar Sahib (pol. Dwór Pana) lub Harmandir (pol. Świątynia Boża), w której przechowywany jest oryginał świętej księgi sikhów „Sri Guru Granth Sahib”.

Wikipedia

amritsarski

→ Amritsar

SJP.pl

Patrz:
Amritsar

amrock

[czytaj: amrok] amerykańska rasa kur; amrok

SJP.pl

amrok

amerykańska rasa kur; amrock

SJP.pl

amryta

w hinduizmie: mityczny napój bogów, nektar nieśmiertelności; amrita

SJP.pl

Amryta (dewanagari अमृत, pali amata; tyb. dutsi; jap. kanro, ang. amrita) – w hinduizmie boski napój dający pijącemu nieśmiertelność; indyjski odpowiednik greckiego nektaru. Termin pojawiający się często w Wedach oraz tekstach buddyjskich. Niebiański napój dewów i dewi dający nieśmiertelność lub inne moce oraz usuwający cierpienie.

Wikipedia

amsonia

rodzaj roślin z rodziny toinowatych

SJP.pl

Wikipedia

amstaf

ras psa z grupy terierów; amstaff

SJP.pl

Amerykański Staffordshire terrier (amstaff – skrót od American Staffordshire) – jedna z ras psów, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do sekcji terierów w typie bull. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

amstaff

[czytaj: amstaf] ras psa z grupy terierów; amstaf

SJP.pl

Amerykański Staffordshire terrier (amstaff – skrót od American Staffordshire) – jedna z ras psów, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do sekcji terierów w typie bull. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

amstaffka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka rasy amerykański staffordshire terier, samica amstaffa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piękna, błękitna amstaffka 25 stycznia trafiła do naszego schroniska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amstaff m., amstaf m.

:: fm. amstaff

Wiktionary

amsterdam

miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Holandii;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 11945;

(1.3) geogr. francuska wyspa w południowej części Oceanu Indyjskiego;

Wiktionary

Amsterdam – miasto i stolica konstytucyjna Holandii, w prowincji Holandia Północna.

Większość instytucji rządowych oraz przedstawicielstw obcych państw znajduje się w Hadze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amsterdam jest konstytucyjną stolicą Holandii, natomiast władza urzęduje w Hadze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈstɛrdãm, AS: ãmsterdãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amsterdamczyk mos., amsterdamka ż.

przym. amsterdamski, podamsterdamski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. holenderska Wenecja

Wiktionary

amsterdamczyk

mieszkaniec Amsterdamu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Amsterdamu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę, że amsterdamczycy nie lubią, gdy się tak o nich mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmstɛrˈdãmt͡ʃɨk, AS: ãmsterdãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amsterdam mrz.

:: fż. amsterdamka ż.

przym. amsterdamski

Wiktionary

amsterdamianka

mieszkanka Amsterdamu; amsterdamka (częściej)

SJP.pl

amsterdamka

mieszkanka Amsterdamu; amsterdamianka (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Amsterdamu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmstɛrˈdãmka, AS: ãmsterdãmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amsterdam mrz.

:: fm. amsterdamczyk mos.

przym. amsterdamski

Wiktionary

amsterdamski

→ Amsterdam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

Wiktionary

Patrz:
Amsterdam
Wymowa:

IPA: ˌãmstɛrˈdãmsʲci, AS: ãmsterdãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amsterdam mrz., amsterdamczyk mos., amsterdamka ż.

Wiktionary

amstrad

produkt marki Amstrad

SJP.pl

Amstrad – brytyjskie przedsiębiorstwo elektroniczne. Siedziba przedsiębiorstwa, założonego w 1968 roku przez Alana Sugara, mieści się w Brentwood w hrabstwie Essex. Nazwa Amstrad jest skrótem od Alan Michael Sugar Trading.

Wikipedia

amtować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urzędować gdzieś, rządzić, siedzieć

Wiktionary

amu-daria

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Wiktionary

Amu-daria (w starożytności stgr. Ὦξος, łac. Oxus, Transoxana, Transoksjana; arab. Dżajahun) – rzeka w Uzbekistanie, Turkmenistanie i Afganistanie, jej odcinek stanowi także granicę Tadżykistanu (na całej swej długości stanowi odcinki granicy afgańsko-tadżyckiej, afgańsko-uzbeckiej, afgańsko-turkmeńskiej oraz turkmeńsko-uzbeckiej). Długość 1425 km, powierzchnia dorzecza 465,5 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amu-daria jest rzeką o długości 1425 kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmu‿ˈdarʲja, AS: ãmu‿darʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. amudaryjski

Wiktionary

amudaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Amu-darią, dotyczący Amu-darii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amu-daria ż.

Wiktionary

amulecik

zdrobnienie od: amulet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od amulet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie amulet, lecz tylko mały amulecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amulet m.

Wiktionary

amulet

przedmiot, najczęściej drobnych rozmiarów, który ma chronić posiadacza przed nieszczęściami, chorobami, czarami etc.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

Wiktionary

Amulet (łac. amuletum) – osobisty przedmiot o charakterze magicznym, z przypisywanym mu działaniem ochronnym, posiadający różny kształt i formę, nawiązujący do symboliki lub bóstwa, części ludzkiego ciała, motywu roślinnego, czy zwierzęcego. Także w formie tabliczki z napisem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amulet ma dawną tradycję, znany jest na całym świecie oraz przybiera różne formy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmulɛt, AS: ãmulet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. amulecik mrz.

przym. amuletowy

Wiktionary

amuletowy

→ amulet

SJP.pl

Patrz:
amulet

amuliusz

Wikipedia

amundsen

nazwisko

SJP.pl

- Roald Amundsen (1872-1928) – norweski badacz polarny, pierwszy zdobywca bieguna południowego

- Amundsen-Scott – amerykańska stacja naukowo-badawcza w Antarktydzie Wschodniej, na biegunie geograficznym

- Amundsen Coast – fragment wybrzeża Antarktydy

- Lodowiec Amundsena – lodowiec w Górach Transantarktycznych, na Antarktydzie Wschodniej

- Morze Amundsena – przybrzeżne morze szelfowe, część Oceanu Spokojnego u wybrzeży Antarktydy

- Zatoka Amundsena – zatoka, która znajduje się na Morzu Beauforta (Ocean Arktyczny)

- Zatoka Amundsena – zatoka u wybrzeży Ziemi Enderby'ego

Wikipedia

amundsenka

rodzaj czapki z grubej wełny, noszonej przez sportowców

SJP.pl

amunicja

naboje broni palnej i ich części składowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. naboje do broni palnej

(1.2) wojsk. ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboi do broni strzeleckiej;

Wiktionary

Amunicja – ogół nabojów, granatów, rakiet, min, bomb i torped.

W ujęciu wojskowym amunicja służy do niszczenia (lub obezwładniania) siły żywej, punktów ogniowych, sprzętu, umocnień a także do szkoleń i treningów. W ujęciu cywilnym amunicja strzelecka wykorzystywana jest również w sporcie i myślistwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żołnierz załadował amunicję do swojej broni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmũˈɲit͡sʲja, AS: ãmũńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. amunicyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strzeliwo

Wiktionary

amunicyjny

związany z amunicją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z amunicją, dotyczący amunicji

Wiktionary

Amunicyjny – żołnierz odpowiedzialny za opiekę nad amunicją do broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

- W artylerii: żołnierz wchodzący w skład obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu). Do jego zadań należy: przygotowanie amunicji do strzelania (wyjmowanie nabojów ze skrzyń oraz ich ewentualne smarowanie i/lub spinanie w łódki), donoszenie i podawanie nabojów ladowniczemu. W skład obsługi jednego działa może wchodzić kilku amunicyjnych.

- W piechocie: żołnierz wchodzący w skład obsługi zespołowej broni strzeleckiej (np. karabinu maszynowego), pełniący analogiczną funkcję jak w artylerii, dodatkowo zajmujący się transportem amunicji oraz niekiedy pełniąc równolegle funkcję ładowniczego (asystując celowniczemu przy obsłudze broni).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amunicja ż.

Wiktionary

amur

ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodniej Azji;

(1.2) geogr. zob. Środkowy Amur.

Wiktionary

- Amur – rzeka we wschodniej Azji

- amur – ryba z rodziny karpiowatych

- amur biały (Ctenopharyngodon idella)

- amur czarny (Mylopharyngodon piceus)

- Amur Błagowieszczeńsk – rosyjski klub piłkarski

- Amur Chabarowsk – rosyjski klub hokejowy

- Amur – repozytorium wydawnictw naukowych

- Amur – typ rosyjskich okrętów – stawiaczy min i dwa okręty o tej nazwie

- A-135 Amur - system antybalistyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większa część wschodniej granicy Chin i Rosji leży na Amurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmur, AS: ãmur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amur m., Amursk mrz.

przym. amurski

Wiktionary

amurowy

→ amur

SJP.pl

Patrz:
amur

amursk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem;

Wiktionary

Amursk (ros. Амурск) – miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem, 45 km na północ odKomsomolska.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amurski

rzecz. Amur mrz.

Wiktionary

amurski

→ Amur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Amurem, dotyczący Amuru

(1.2) związany z Amurskiem, dotyczący Amurska

Wiktionary

Patrz:
Amur
Powiązane:

rzecz. Amur m., Amursk m.

Wiktionary

amuzja

nieumiejętność rozpoznawania melodii wskutek uszkodzenia kory mózgowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

Wiktionary

Amuzja (łac. amusia) – głuchota wybiórcza w stosunku do tonów muzycznych. Często towarzyszy afazji. Lokalizację jej łączy się z uszkodzeniem zwojów skroniowych poprzecznych po stronie lewej. Rozróżniać należy amuzję czuciową sensoryczną (wyrażającą się w utracie wyobrażeń muzycznych) i amuzję ruchową lub konstruktywną (motoryczną).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈmuzʲja, AS: ãmuzʹi ̯a

Wiktionary

amw

[czytaj: a-em-WU]
1. skrót: Agencja Mienia Wojskowego;
2. skrót od: Akademia Marynarki Wojennej;
3. skrót od: Archiwum Marynarki Wojennej

SJP.pl

amway

[czytaj: AMłej] amerykańskie przedsiębiorstwo handlowe

SJP.pl

Amway – międzynarodowa firma zajmująca się sprzedażą bezpośrednią. Markami firmy Amway są: Nutrilite (suplementy diety), Amway Home (środki czystości), Artistry (kosmetyki), eSpring (systemy do oczyszczania wody), XS (suplementy sportowe, napoje energetyczne), Glister (higieny jamy ustnej), iCook (naczynia kuchenne i akcesoria), Satinique (pielęgnacja włosów, G&H (pielęgnacji ciała) oraz Atmosphere Sky(systemy oczyszczania powietrza). Produkty Amway są dostępne na licznych rynkach na całym świecie, a według danych firmy współpracuje z nią blisko milion niezależnych partnerów biznesowych, którzy dystrybuują jej produkty.

Wikipedia

amy

1. [czytaj: ejmi] obce imię żeńskie;
2. [czytaj: aMI] nazwisko francuskie

SJP.pl

Amy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 342 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 27 osób/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Amy plasuje się na 658. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 291.).

Wikipedia

amygdalina

związek chemiczny występujący w nasionach niektórych krzewów i drzew (m.in. migdałowca), czasem utożsamiany z witaminą B17

SJP.pl

Amigdalina (z łac. amygdalum – migdał, z gr. αμυγδάλη – migdał) – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów cyjanogennych (syn. nitrylozydów), występujący w nasionach wielu roślin z rodziny różowatych (Rosaceae), głównie migdałowca zwyczajnego (Amygdalus communis), a także pigwy pospolitej (Cydonia oblonga), czeremchy (Padus) i innych drzew owocowych (np. moreli, wiśni, śliw, brzoskwiń). Nadaje nasionom wspomnianych gatunków gorzki smak i specyficzny aromat, zwany w gastronomii migdałowym. W organizmie rozkłada się na glukozę, aldehyd benzoesowy i cyjanowodór. Amigdalinę po raz pierwszy wyodrębnili z gorzkich migdałów w 1830 roku francuscy chemicy Pierre Jean Robiquet i Antoine François Boutron-Charlard. Amigdalinę można wyizolować z nasion migdałów używając rozpuszczalników organicznych.

Wikipedia

amyl

1. grupa alkilowa o pięciu atomach węgla; pentyl;
2. azotyn amylu - związek organiczny (ciecz), stosowany m.in. jako lek w dławicy piersiowej; azotyn pentylu, pentylu azotan(III)

SJP.pl

amylaza

enzym rozkładający wielocukry na cukry o mniejszych cząsteczkach; diastaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym rozkładający cukry złożone;

Wiktionary

Amylazy, diastazy, enzymy amylolityczne (EC 3.2.1) – grupa enzymów zaliczanych do hydrolaz, rozkładających skrobię i inne polisacharydy. α-amylaza występuje m.in. w soku trzustkowym (amylaza trzustkowa) i w ślinie (amylaza ślinowa). Amylazy są także syntezowane w owocach wielu roślin podczas dojrzewania (powoduje to, że stają się one słodsze) oraz podczas kiełkowania ziaren zbóż. Amylaza z ziaren ma istotne znaczenie przy produkcji słodu.

Wikipedia

amylen

węglowodór nienasycony występujący w czterech odmianach izomerycznych; penten

SJP.pl

amylina

hormon peptydowy zbudowany z 37 aminokwasów wytwarzany w trzustce

SJP.pl

Amylina (IAPP - z ang. Islet Amyloid Polypeptide) – hormon peptydowy zbudowany z 37 aminokwasów, który jest wytwarzany przez komórki beta wysp Langerhansa trzustki.

Amylina jest wydzielana do krwiobiegu wraz z wydzielaniem podstawowym insuliny, a także w odpowiedzi na bodziec pokarmowy (spożycie posiłku zwiększa jej uwalnianie). Jej działanie polega na kontroli wchłaniania pokarmów, spowolnieniu opróżnianiu żołądka i wchłaniania glukozy z jelita cienkiego. Hamuje także wydzielanie glukagonu i insuliny. Jest czasem nazywany hormonem anorektycznym, gdyż poprzez blokowanie neuronów w area postrema hamuje pojawianie się uczucia głodu. Ma też działanie przeciw osteoporotyczne poprzez hamowanie aktywności osteoklastów. Poza tym hamuje syntezę glikogenu w mięśniach oraz ma działanie rozszerzające na naczynia.

Wikipedia

amylodekstryna

produkt pośredni hydrolizy skrobi mający zastosowanie w przemyśle

SJP.pl

amylograf

Amylograf – (grek. amylum – krochmal + -graf), aparat służący do pomiaru wartości wypiekowej mąki żytniej, oraz do pomiaru zdolności skrobi do kleikowania.

Wikipedia

amyloid

1. węglowodan znajdujący się w roślinach
2. substancja białkowa o charakterze patologicznym, gromadząca się w różnych tkankach organizmu przy przewlekłych stanach chorobowych

SJP.pl

Amyloid – szkodliwe, nieprawidłowe białko przypominające skrobię, powstające w organizmie w wyniku długiego przebiegu wyniszczających chorób, gromadzące się między naczyniami włosowatymi a tkankami niektórych narządów. Powoduje to ucisk i utrudnienie (lub uniemożliwienie) wymiany substancji między krwią i komórkami. Schorzenie to nazywane jest amyloidozą (skrobiawicą).

Wikipedia

amyloidoza

Amyloidoza, inaczej skrobiawica lub betafibryloza – schorzenie polegające na pozakomórkowym odkładaniu różnych rodzajów biologicznie nieaktywnego białka o budowie nierozgałęzionej i konfiguracji β-pliku, dającego charakterystyczny obraz w krystalografii rentgenowskiej, uogólnione lub zlokalizowane narządowo, najczęściej w nerkach, wątrobie, śledzionie, sercu i tarczycy.

Wikipedia

amylopektyna

wielocukier wchodzący w skład skrobi

SJP.pl

Amylopektyna – organiczny związek chemiczny, mocno rozgałęziony wielocukier. Jest głównym składnikiem skrobi, stanowi otoczkę jej ziarenek (ok. 80% masy). Odpowiada za efekt pęcznienia skrobi i jej zdolności do tworzenia zoli. Ma bardzo dużą masę cząsteczkową (kilka milionów u). Jej cząsteczkę tworzą rozgałęzione łańcuchy zbudowane z około 1000 reszt glukozy.

Wikipedia

amyloplast

bezbarwne ciałko komórki roślinnej syntetyzujące skrobię zapasową i magazynujące ją w postaci ziaren skrobi

SJP.pl

Amyloplast – rodzaj leukoplastu wytwarzający i magazynujący skrobię. Powstają one bezpośrednio z proplastydów. Pod wpływem światła przekształcają się w chloroplasty.

Występują w komórkach organów spichrzowych, w komórkach czapeczki korzenia i w komórkach merystematycznych w postaci jednego dużego ziarna (np. ziemniak, żyto, pszenica) lub wielu drobnych (np. owies, ryż).

Wikipedia

amylowy

1. → amyl;
2. alkohol amylowy - główny składnik oleju fuzlowego, ubocznego produktu w przemyśle spirytusowym

SJP.pl

amyloza

składnik skrobi zbudowany z glukozy

SJP.pl

Amyloza – organiczny związek chemiczny, złożony wielocukier, jeden ze składników skrobi. Jest zbudowana z nierozgałęzionych, skręconych śrubowo łańcuchów glukozy, połączonych wiązaniami α-glikozydowymi. Jej masa cząsteczkowa wynosi 10000–60000 u. Zawartość amylozy w skrobi według różnych źródeł literaturowych wynosi: 10–35%, 14–27%, 10–20%, pozostałość stanowi amylopektyna. Udział amylozy w skrobiach z najpopularniejszych surowców wynosi: ziemniaczana – 21%, kukurydziana – 28%, kukurydziana woskowa – 0%, pszenna – 28%, tapiokowa – 17%.

Wikipedia

amyn

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. rel. amen

Wiktionary

amynt

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|amyn.

Wiktionary

amzonia

roślina z rodziny toinowatych, występująca w około 30 gatunkach we wschodnich rejonach Azji i w Ameryce Północnej

SJP.pl

Wikipedia

an

skrót od: Antonow (typ samolotu); An

SJP.pl

forma ściągnięta

(1.1) stpol. i on

(1.2) stpol. a on, ale on

(1.3) stpol. jak on

Wiktionary

- AN – oznaczenie kodowe Antyli Holenderskich według ISO 3166-1

- An (Anu) – bóstwo sumeryjskie (bóg nieba)

- An – oznaczenie radzieckich samolotów Antonow

- An – wspólny symbol aktynowców

- an – przedimek nieokreślony w języku angielskim

- an – litera alfabetu gruzińskiego, przybierająca postać litery ა

- an – kod języka aragońskiego według ISO 639

- .an – krajowa domena internetowa Antyli Holenderskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãn, AS: ãn

Wiktionary

an-

przedrostek

(1.1) a- w złożeniach przed samogłoską

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀν-. (an-)

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) a-, an-

źródła.

== an- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ãn.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) a-, an-, bez-

odmiana.

(1) przed spółgłoskami a-

przykłady.

(1.1) an- + -uro > anuro → bez- + ogon + -owy > bezogonowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãn, AS: ãn

Wiktionary

ań-cwaj

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaraz, szybko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jo bydym ań-cwaj nazodź.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaroz, zarozki

Wiktionary

an-nadżaf

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

Wiktionary

An-Nadżaf dawniej Nedżef – miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat, 144 km na południe od Bagdadu, zamieszkany przez ok. 0,5 mln mieszkańców.

Meczet z grobem zmarłego w 661 roku kalifa Alego Ibn Abi Taliba, kuzyna i zięcia Mahometa, jest ośrodkiem kultu religijnego i celem pielgrzymek szyitów. Przez dłuższy czas miejsce pochówku Alego jego współwyznawcy utrzymywali w tajemnicy w obawie przed zbezczeszczeniem go przez Umajjadów. Grób odkryty został przypadkowo przez kalifa Haruna ar-Raszida, który zbudował w 791 roku pierwszy meczet nad grobem Alego i założył An-Nadżaf. Sam grobowiec Alego powstał w 977 roku. Dwukrotnie ulegał zniszczeniu, po raz pierwszy po pożarze w 1086 roku, następnie około roku 1500. W obu przypadkach był odbudowywany. W mieście leży też największy islamski cmentarz, liczący około dwóch milionów grobów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. nadżafski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Nedżef

Wiktionary

ana

napis na receptach - "po równo"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż., forma imienia Anna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż., forma imienia Joanna

Wiktionary

Ana (arab. ‏عانة‎) – miasto w Iraku, w Al-Anbar. W 2009 roku liczyło 17 025 mieszkańców.

Jest położone w zachodniej części kraju, nad Eufratem.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Anna, Ania; gw-pl|Górny Śląsk|Andzia, Ańcia.

(1.2) Joanna

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Hanna ż., Anna ż., Ania ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1-2) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Anna.

(1.2) zobtłum|Joanna.

źródła.

== Ana (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

audio|Hr-Ana.oga.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|chorwacki|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Hanna ż., Anna ż., Ania ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Anna, Ania; gw-pl|Górny Śląsk|Andzia, Ańcia.

(1.2) Joanna

Wiktionary

anabaptyści

członek protestanckiej grupy wyznaniowej praktykującej chrzest osób dorosłych, a nie dzieci

SJP.pl

Wikipedia

anabaptysta

członek protestanckiej grupy wyznaniowej praktykującej chrzest osób dorosłych, a nie dzieci

SJP.pl

anabaptystka

→ anabaptysta

SJP.pl

Patrz:
anabaptysta

anabaptystyczny

→ anabaptysta

SJP.pl

Patrz:
anabaptysta

anabaptyzm

Wikipedia

anabar

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji, uchodząca w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów;

Wiktionary

Anabar – rzeka w Rosji (Jakucja). Płynie na zachód od Leny. Uchodzi w postaci estuarium do Zatoki Anabarskiej na Morzu Łaptiewów.

Rzeka ma długość 939 km oraz powierzchnię dorzecza 81600. Rejon dorzecza rzeki Anabar obfituje w złoża diamentów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anabarski

Wiktionary

anabarski

→ Anabar (rzeka w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anabarem, dotyczący Anabaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anabar mrz.

Wiktionary

anabazyna

alkaloid z grupy nikotyny, występujący w liściach niektórych gatunków tytoniu

SJP.pl

Anabazyna (neonikotyna) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów pirydynowych, jeden z głównych nikotynoidów występujący w tytoniu obok nikotyny i nornikotyny. Zbudowana jest z pierścienia pirydynowego połączonego bezpośrednio z pierścieniem piperydynowym. Jest związkiem chiralnym, z jednym asymetrycznym atomem węgla, który w związku pochodzenia naturalnego ma konfigurację S. Czysta anabazyna jest higroskopijną, bezbarwną cieczą, która ciemnieje na powietrzu. Występuje również w Nicotiana glauca w ilości około 1%. Z wodą miesza się w każdym stosunki dając roztwory o odczynie zasadowym. Anabazyna łatwo wchłania się przez skórę, a przy tym jest silnie trująca dla ludzi i zwierząt – LD_50 p.o. dla szczura wynosi 105 mg/kg masy ciała.

Wikipedia

anabella

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Anabella — imię utworzone wtórnie na gruncie anglosaskim spopularyzowane w literaturze i mediach. Imię to pochodzi od złożenia dwóch innych: Anny, z hebrajskiego hannah – pełna łaski i Izabeli – hiszpańskiej wersji imienia Isabel - (Jezabel) pochodzącej od hebrajskiego Eliszebeth od którego pochodzi także Elżbieta. W Polsce imię to pojawiło się razem z wpływami francuskimi (Izabelle) - belle po francusku znaczy piękna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Imieniny Anabelli są 26 lipca i 16 marca.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Anabella (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Anabella (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anabena

rodzaj glonu należącego do sinic, wchodzącego w skład planktonu, zwłaszcza występującego w wodach słodkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. nazwa systematyczna|Anabaena|ref=tak., słodkowodna sinica tworząca nitkowate kolonie;

Wiktionary

Anabaena – rodzaj sinic nitkowatych z rodziny Nostocales. Występuje jako endofit na wilgotnej powierzchni gleby i mchów, w komorach powietrznych paproci Azolla jako symbiont, w planktonie oraz pod korą w bulwach korzeniowych sagowców. Sinice z tego rodzaju są zdolne do wiązania azotu atmosferycznego. W żyznych wodach tworzą zakwity.

Wikipedia

anabiotyczny

związany z anabiozą (np. organizmy anabiotyczne, stan anabiotyczny)

SJP.pl

anabioza

odwracalny stan pozornej śmierci u zwierząt niższych i roślin; u człowieka spowodowany przez sztuczną hibernację, stosowaną przy ciężkich operacjach chirurgicznych; życie utajone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

Wiktionary

Anabioza (gr. anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Wikipedia

Powiązane:

przym. anabiotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) życie utajone

Wiktionary

anabol

potocznie: środek anaboliczny

SJP.pl

anabolia

proces zmian w przebiegu morfogenezy odpowiedzialny za pojawianie się u osobnika cech gatunkowych lub nieobecnych u przodków

SJP.pl

Anabolia – rodzaj owada z rzędu chruścików (Insecta:Trichoptera) z rodziny Limnephilidae. Larwy budują domki z piasku i fragmentów roślin lub detrytusu. W Polsce najpospolitsza jest Anabolia laevis - żyje w rzekach i jeziorach. Rzadsza jest Anabolia furcata, zasiedlająca głównie wody płynące, oraz Anabolia nervosa - występująca w rzekach i jeziorach głównie zachodniej Polski. Larwy są bardzo trudne do rozróżnienia. W jeziorach i rzekach występują przy brzegu zadrzewionym, czasami masowo.Anabolia brevipennis zasiedla drobne, śródleśne zbiorniki, czasem spotykana w niewielkich, wolno płynących, śródleśnych strumieniach nizinnych. Larwy tego gatunku wyraźnie różnią się od trzech pozostałych.

Wikipedia

anaboliczność

→ anaboliczny

SJP.pl

Patrz:
anaboliczny

anaboliczny

wspomagający, przyspieszający budowę i przekształcanie związków złożonych (np. leki anaboliczne)

SJP.pl

anabolik

środek zwiększający syntezę białek w organizmie oraz wytwarzanie mukopolisacharydów, zatrzymujący również w organizmie jony wapnia, potasu, fosforanów i kreatyninę, stosowany nielegalnie jako środek dopingujący; środek anaboliczny, steryd anaboliczny

SJP.pl

Steroidy anaboliczno-androgenne (SAA) – grupa steroidów pochodzenia naturalnego lub syntetycznego, która ma silne działanie anaboliczne tzn. powodujące przyspieszenie dzielenia się komórek tworzących określone tkanki organizmu zwierząt i ludzi. Są to pochodne testosteronu lub 19-nortestosteronu.

Wikipedia

anabolizm

rodzaj przemian metabolicznych polegający na syntezie złożonych związków organicznych ze związków prostych, w wyniku których gromadzona jest energia, substancje zapasowe oraz tworzone składniki komórek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii

Wiktionary

Anabolizm (z gr. ἀναβολή od ἁνά 'w górę' i βάλλειν 'rzut') – grupa reakcji chemicznych, w wyniku których z prostych substratów powstają związki złożone, gromadzące energię. Jest to ta część metabolizmu, która związana jest ze wzrostem tkanek organizmu (forma metabolizmu komórkowego). Często procesy metaboliczne dzieli się na anaboliczne (wzrostowe) i kataboliczne (związane z rozkładem i zanikaniem materii organicznej).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) katabolizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) metabolizm

meronimy.

pokrewne.

przym. anaboliczny

przysł. anabolicznie

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ᾰ̓νᾰ-|βάλλω|-ισμός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anabolism

* niemiecki: (1.1) Anabolismus m.

* uzbecki: (1.1) anabolizm

źródła.

== anabolizm (język uzbecki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anabolizm

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. anaboliczny

przysł. anabolicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) katabolizm

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) metabolizm

meronimy.

pokrewne.

przym. anaboliczny

przysł. anabolicznie

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ᾰ̓νᾰ-|βάλλω|-ισμός.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anabolism

* niemiecki: (1.1) Anabolismus m.

* uzbecki: (1.1) anabolizm

źródła.

== anabolizm (język uzbecki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anabolizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anachorecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z anachoretą, dotyczący anachorety lub anachoretyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachoreta mos., anachoretka ż., anachoretyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pustelniczy

Wiktionary

anachoreta

człowiek prowadzący ascetyczne życie poświęcone modlitwom i kontemplacji; pustelnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

(1.2) przen. osoba żyjąca samotnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie myślałem o życiu anachorety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaxɔˈrɛta, AS: ãnaχoreta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachoretyzm m.

:: fż. anachoretka ż.

przym. anachorecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pustelnik, eremita

(1.2) odludek, samotnik

Wiktionary

anachoretka

→ anachoreta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta żyjąca w odosobnieniu z powodów religijnych

Wiktionary

Patrz:
anachoreta
Przykłady

(1.1) Na wyspie żyła od dwudziestu lat anachoretka, która oddała się pokucie i modlitwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachoretyzm mrz.

:: fm. anachoreta m.

przym. anachorecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eremitka, pustelnica, pustelniczka

Wiktionary

anachoretyzm

w historii: życie na pustyni jako wyraz skrajnej ascezy (prowadzone np. przez mnichów w Egipcie i Syrii w pierwszych wiekach chrześcijaństwa)

SJP.pl

Anachoretyzm (z stgr. ἀναχωρέω anachoreo – „oddalam się, odchodzę w górę” tzn. odchodzę z doliny Nilu na pustynię) – forma religijności znana w chrześcijaństwie, judaizmie, hinduizmie, buddyzmie oraz islamie. Anachoreta udaje się w odosobnienie, by pędzić ascetyczne życie w samotności, modląc się, umartwiając i kontemplując.

Wikipedia

anachroniczność

niezgodność z epoką, w której dana rzecz, osoba lub pojęcie występuje; przeżytek; niewspółczesność

SJP.pl

anachroniczny

1. przestarzały, nie na czasie, będący przeżytkiem (np. anachroniczne poglądy);
2. błędny z powodu umieszczenia w czasie, w którym nie występował lub nie występuje (np. anachroniczne porównania)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

(1.2) błędny chronologicznie, przypisujący zjawiska, fakty i ludzi do niewłaściwych czasów i epok historycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachroniczność ż., anachronizm m.

przysł. anachronicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroświecki, przestarzały, nieaktualny

(1.2) ahistoryczny

Wiktionary

anachronizm

1. to, co jest niezgodne z duchem czasu; przestarzała rzecz, przeżytek
2. błąd chronologiczny
3. element świata przedstawionego niedopasowany do opisywanego w utworze czasu historycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

(1.2) błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

Wiktionary

Anachronizm (stgr. ἀναχρονισμός anachronismós, czyli „niezgodny w czasie”) – sposób wysłowienia niedopasowany do opisywanego w utworze czasu historycznego. Jest to też pojawienie się w tekście przedmiotów, osób, nienależących do opisywanej przez autora epoki lub czasów. Anachronizm wprowadzony nieświadomie przez autora jest błędem, ale często bywa stosowany celowo jako chwyt literacki. Może pełnić wówczas rolę aluzji lub żartu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stary profesor używał tak wielu anachronizmów językowych, że jego wykłady były kompletnie niezrozumiałe.

(1.2) Znalazłem w filmie o imperium rzymskim kilka anachronizmów, na przykład pokazano jeźdźców używających strzemion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥, AS: ãnaχrõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachroniczność ż.

przym. anachroniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archaizm, przeżytek, nienowoczesność

Wiktionary

anadema

zdobiona opaska na włosy w antycznej Grecji

SJP.pl

anadiploza

figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu nowego wersu wyrazem, który znajdował się na końcu wersu poprzedniego; conduplicatio

SJP.pl

Anadiploza (gr. ἀναδίπλωσις anadíplōsis), inaczej palilogia (gr. παλιλογία palilogía), podwojenie (łac. geminātiō, condūplicātiō) – figura retoryczna polegająca na rozpoczynaniu wersu lub zdania wyrazem z poprzedzającego wersu lub zdania lub też na dwukrotnym powtórzeniu słowa na początku lub w środku wypowiedzi.

Wikipedia

anadromiczny

anadromiczne ryby - ryby wpływające w górę rzeki w celu odbycia tarła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

Wiktionary

Powiązane:

przym. anadromowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anadromowy

Wiktionary

anadyr

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Czukockiego Okręgu Autonomicznego;

(1.2) geogr. rzeka na Czukotce;

Wiktionary

- Anadyr – rzeka w Rosji (Czukotka)

- Anadyr – miasto w Rosji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Największym miastem, a zarazem stolicą Czukockiego Okręgu Autonomicznego jest portowe miasto Anadyr, leżące nad Morzem Beringa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnadɨr, AS: ãnadyr

Wiktionary

Powiązane:

przym. anadyrski

Wiktionary

anadyrski

→ Anadyr (rzeka lub miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anadyrem, dotyczący Anadyru (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anadyr mrz.

Wiktionary

anaerob

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm, który nie potrzebuje tlenu do życia i może rozwijać się w środowisku beztlenowym

Wiktionary

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu, który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu, jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anaeroby żyją w glebie, jelitach, na dnie jezior beztlenowych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. anaerobowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beztlenowiec

Wiktionary

anaerobiczność

→ anaerobiczny

SJP.pl

Patrz:
anaerobiczny

anaerobiczny

dotyczący anaerobiczności

SJP.pl

anaerobiont

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; beztlenowiec, anaerob, anoksybiont

SJP.pl

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu, który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu, jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

anaerobiotyczność

→ anaerobiotyczny

SJP.pl

Patrz:
anaerobiotyczny

anaerobioza

anoksybioza; życie w środowisku pozbawionym tlenu

SJP.pl

anaerobowy

związany z anaerobem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewymagający obecności tlenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anaerob m., aerob m., anaerobowość ż., aerobowość ż.

przym. aerobowy

przysł. anaerobowo, aerobowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beztlenowy

Wiktionary

anafalis

anafalis perłowy - roślina z rodziny astrowatych

SJP.pl

Wikipedia

anafaza

jedna z faz podziału jądra komórkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. trzecia faza podziału komórkowego

Wiktionary

Anafaza – trzecia faza podziału komórki występująca po metafazie, a przed telofazą. Występuje zarówno w mitozie jak i w mejozie, przy czym w tym drugim podziale występuje dwukrotnie i oznaczana jest mianem "anafaza I" (podczas mejozy I) i "anafaza II" (podczas mejozy II).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anafaza dotyczy zarówno mitozy, jak i mejozy.

Wiktionary

anafi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim, w południowej części archipelagu Cyklad;

(1.2) geogr. adm. gmina w Grecji, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, obejmująca wyspę Anafi (1.1) i kilka mniejszych w sąsiedztwie;

Wiktionary

Anafi (gr. Ανάφη) – grecka wyspa na Morzu Egejskim, należy do archipelagu Cyklad. Populacja wyspy wynosi 273 mieszkańców natomiast powierzchnia 40,4 km². Anafi leży na wschód od innej wyspy Santorini.

Leży w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Thira, w gminie Anafi.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Anafiotika ż.

Wiktionary

anafilaksja

rodzaj ogólnoustrojowej, silnej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która następuje po ekspozycji na alergen; reakcja anafilaktyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

Wiktionary

Anafilaksja, wstrząs anafilaktyczny (łac. anaphylaxia, commotus anaphylaciticus; ang. anaphylaxis, anaphylactic shock) – rodzaj nagłej, ciężkiej reakcji alergicznej lub niealergicznej, która może być przyczyną zgonu (zob. wstrząs). Anafilaksja ma charakter reakcji ogólnoustrojowej. Jej objawy zazwyczaj obejmują równoczesne wystąpienie kilku objawów, m.in.: swędzącej wysypki, obrzęku górnych dróg oddechowych oraz znaczny spadek ciśnienia tętniczego krwi. Częstymi przyczynami wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego są: ukąszenia owadów, alergeny w pożywieniu i leki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy anafilaksję ciężko wyleczyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnafʲiˈlaksʲja, AS: ãnafʹilaksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pseudoanafilaksja ż.

przym. anafilaktyczny, anafilaktoidalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wstrząs anafilaktyczny

Wiktionary

anafilaktyczny

→ anafilaksja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anafilaksją, dotyczący anafilaksji

Wiktionary

Patrz:
anafilaksja
Powiązane:

rzecz. anafilaksja ż.

Wiktionary

anafora

figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu kolejnych wersów od tego samego wyrazu lub grupy wyrazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane

(1.2) liter. figura stylistyczna polegająca na powtórzeniu tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych wersów, zdań lub fraz, co służy wzmocnieniu wyrazu emocjonalnego lub rytmicznego

Wiktionary

- anafora – pojęcie z zakresu literatury

- anafora – pojęcie z zakresu liturgii chrześcijańskiej

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) katafora

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀναφορά.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anaphora, anaphor

źródła.

== anafora (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. anafora

(1.2) rel. anafora

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) katafora

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀναφορά.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anaphora, anaphor

źródła.

== anafora (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. anafora

(1.2) rel. anafora

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anaforetyczny

→ anaforeza

SJP.pl

Patrz:
anaforeza

anaforeza

wędrówka ujemnie naładowanych cząstek w kierunku elektrody dodatniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. elektr. zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

Wiktionary

Elektroforeza – zjawisko elektrokinetyczne polegające na ruchu cząstek fazy rozproszonej w nieruchomej fazie rozpraszającej, pod wpływem pola elektrycznego. Ruch w kierunku anody nazywany jest anaforezą, a w kierunku katody – kataforezą.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anaforetyczny

Wiktionary

anaforyczny

1. w utworze literackim, poezji: wykorzystujący anaforę jako środek stylistyczny;
2. zaimek anaforyczny - zaimek używany w celu nawiązania do zdania wcześniejszego, zastępuje powtórne użycie tego samego rzeczownika, zwykle ostatniego rzeczownika z poprzedniego zdania, np. "on" odnoszący się do kociego ogona w zdaniach: "Kot miał sterczący ogon. Był on rudy."

SJP.pl

anafrodyzja

brak chęci współżycia seksualnego

SJP.pl

anafrodyzjak

środek obniżający pobudliwość i sprawność seksualną

SJP.pl

Anafrodyzjak – substancja zmniejszająca pobudliwość seksualną. Anafrodyzjaki podaje się, między innymi, osobom popełniającym przestępstwa seksualne. Substancja ta obniża popęd płciowy lub nawet powoduje uwolnienie się od presji potrzeby seksualnej.

Nie istnieją anafrodyzjaki, które tłumiłyby libido bez powodowania istotniejszych skutków ubocznych w organizmie.

Wikipedia

anagen

aktywna faza wzrostu włosa

SJP.pl

anageneza

stopniowy rozwój ewolucyjny organizmów powodujący przekształcenie się jednego gatunku w inny; ewolucja filetyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych

Wiktionary

Anageneza, transformacja filetyczna – ewolucyjna zmiana cech całej populacji danego gatunku doprowadzająca do tak istotnej różnicy w porównaniu z populacją wyjściową (początkową), że nowa populacja może być uznana za nowy gatunek biologiczny, a populacja początkowa – za gatunek wymarły. W transformacji anagenetycznej nie powstaje żadna grupa siostrzana dla nowego gatunku.

Wikipedia

anagenowy

→ anagen

SJP.pl

Patrz:
anagen

anaglif

1. gra świateł i cieni dająca wrażenie reliefu;
2. dwa wydrukowane obrazy jednego przedmiotu, dające wrażenie widzenia stereoskopowego przy oglądaniu przez odpowiednie okulary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

(1.2) szt. ryta, kuta lub odlewana płaskorzeźba, stanowiąca zwykle dekorację naczyń

(1.3) gra świateł i cieni dająca wrażenie reliefu

Wiktionary

Anaglif – jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-cyjanowych (turkusowych), okularów. Sporządzenie anaglifów polega na nałożeniu na siebie dwóch zdjęć, wykonanych z lekkim poziomym przesunięciem, odpowiadającym obrazom dla lewego i prawego oka. Zdjęcia takie można uzyskać używając szyny nakładanej na statyw lub specjalnych aparatów fotograficznych o dwóch obiektywach. Do połączenia dwóch zdjęć stosuje się specjalistyczne oprogramowanie komputerowe. Anaglify rysunków wykorzystywane są przy geometrii przestrzennej. Do zalet tego typu grafiki należy łatwa technika jej wykonania i niska cena okularów filtrujących. Wadami są zaś przebarwienia występujące przy oglądaniu (spowodowane przez kolorowe szkiełka) i nieodwzorowanie przestrzennych szczegółów – obiekty na anaglifach wprawdzie są posegregowane na plany, ale często sprawiają wrażenie jakby były wycięte z kartonu i ustawione w przestrzeni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anaglify tworzy się przez nakładanie na siebie, ale z lekkim przesunięciem, dwóch obrazów tego samego przedmiotu, wydrukowanych w różnych kolorach.

(1.2) Na świątyniach egipskich jest wiele anaglifów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnaɡlʲif, AS: ãnaglʹif

Wiktionary

anaglificzny

dotyczący anaglifu

SJP.pl

anagnoryzm

zabieg kompozycyjny, scena nagłego rozpoznania przez bohatera w nieznanej osobie kogoś bliskiego, stosowany w utworach literackich, np. Odyseja, Oresteja, Skąpiec

SJP.pl

Wikipedia

anagogiczny

podnoszący na duchu, wzniosły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) teol. chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sens duchowy z kolei dzielił się na sens alegoryczny, odsłaniający prawdy wiary, moralny, zawierający normy postępowania w życiu, i anagogiczny, odnoszący się do życia po śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaɡɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ãnagoǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anagogia

Wiktionary

anagram

wyraz (wyrażenie, zdanie) utworzony przez przestawienie liter lub sylab innego wyrazu (wyrażenia, zdania); anagramat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

Wiktionary

Anagram – nazwa wywodząca się od słów greckich: ana- (nad) oraz grámma (litera), oznacza wyraz, wyrażenie lub całe zdanie powstałe przez przestawienie liter bądź sylab innego wyrazu lub zdania, wykorzystujące wszystkie litery (głoski bądź sylaby) materiału wyjściowego. W czasopismach szaradziarskich pojawiają się zadania polegające na odgadnięciu wykreskowanego anagramu na podstawie wierszowanego komentarza, a także anagramy rysunkowe polegające na ułożeniu hasła z wszystkich liter właściwego określenia rysunku. Formami spokrewnionymi z anagramem są stenoanagram, egzoanagram i endoanagram.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Salvador Dalí otrzymał od Francuza przezwisko będące anagramem jego pseudonimu: Avida Dollars (franc. chciwy dolarów).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnaɡrãm, AS: ãnagrãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anagramowanie n.

Wiktionary

anagramat

dawniej: wyraz (wyrażenie, zdanie) utworzony przez przestawienie liter lub sylab innego wyrazu (wyrażenia, zdania); anagram

SJP.pl

anagramator

program do wyszukiwania wyrazów z podanego zestawu liter

SJP.pl

anagramatyczny

związany z anagramatem (anagramem), polegający na przestawieniu liter (np. odczytane w sposób anagramatyczny); anagramowy

SJP.pl

anagramować

przestawić, przestawiać litery lub sylaby w wyrazie w taki sposób, by powstał nowy wyraz

SJP.pl

anagramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przestawianie liter w wyrazie w celu utworzenia nowego słowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anagram m.

czas. anagramować

Wiktionary

anagramówka

rzadko, potocznie: zagadka oparta na anagramie, polegająca na przestawieniu liter lub sylab wyrazów, wyrażeń, zdań

SJP.pl

Anagramówka – rodzaj diagramowego zadania szaradziarskiego polegającego na wpisywaniu do diagramu wyrazów będących anagramami zdefiniowanych lub podanych wyrazów lub zwrotów.

Wikipedia

anagramowy

związany z anagramem, polegający na przestawieniu liter (np. odczytane w sposób anagramowy, rebus anagramowy); anagramatyczny

SJP.pl

anaheim

[czytaj: Anahajm] miasto w USA

SJP.pl

Anaheim – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia. Miasto zostało założone w 1857 przez imigrantów niemieckich. Prawa miejskie otrzymało w 1915 r.

Wikipedia

anahit

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. ormiańska bogini płodności, uzdrawiania, mądrości i wody, we wcześniejszych mitach również bogini wojny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tiridates III, pierwszy chrześcijański władca, początkowo składał ofiary bogini Anahit.

Wiktionary

anahita

Anahita (آناهیتا, awest. Aredwi Sura Anahita "Wilgotna Jaśniejąca Nietykalna", npers. Nahid) – w dawnej religii irańskiej bogini, później jazata, słodkiej wody i płodności oraz porządku społecznego, zwana też Naną (Piastunką). Imię Anahita wzięła od mitycznej rzeki.

Wikipedia

anaklet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Anaklet (łac. Anacleto, także Ankletus, Anankletus, Kletus; ur. w I wieku zm. ok. 91 w Rzymie) – męczennik i święty Kościoła katolickiego, 3. papież w okresie od ok. 79 do 91 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W konsekwencji Anaklet II został ekskomunikowany przez Innocentego II.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Klet m.

Wiktionary

anakolut

niepoprawna konstrukcja składniowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdanie niepoprawne pod względem składniowym

Wiktionary

Anakolut (gr. ἀνακόλουθον anakólouthon „pozbawiony związku, nielogiczny” od ἀν- an- „bez” i ἀκόλουθος akólouthos „następujący”) – błąd składniowy zniekształcający budowę zdania w taki sposób, że zanika związek logiczny między jego członami. Inaczej mówiąc, jest to wypowiedź zorganizowana składniowo tak, że jej poszczególne człony kłócą się z porządkiem logicznym zdania i są niepoprawne pod względem gramatycznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „Idąc do szkoły, wykoleił się tramwaj” to przykład anakolutu.

Wiktionary

anakolutowy

przymiotnik od: anakolut

SJP.pl

anakolutyczny

→ anakolut

SJP.pl

Patrz:
anakolut

anakonda

wąż z rodziny dusicieli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

(1.2) uczn. penis

Wiktionary

Eunectes (także jako Anakonda) – rodzaj węży z podrodziny boa (Boinae) w rodzinie dusicielowatych (Boidae), zamieszkujących bagna, mokradła i rzeki w gęstych lasach tropikalnych Ameryki Południowej. Węże ziemnowodne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polująca anakonda leży zanurzona w wodzie, wystawiając czubek głowy i czekając na ofiarę, którą dusi swoimi splotami. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈkɔ̃nda, AS: ãnakõnda

Wiktionary

Powiązane:

przym. anakondowy

Wiktionary

anakondowy

przymiotnik od: anakonda

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anakondą, dotyczący anakondy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anakonda ż.

przym. anakondzi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. anakondzi

Wiktionary

anakondzi

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z anakondą, dotyczący anakondy

Wiktionary

Powiązane:

przym. anakondowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anakondowy

Wiktionary

anakreont

Anakreont (ok. 570-ok. 485 p.n.e.), poeta grecki

SJP.pl

Anakreont z Teos, stgr. Ἀνακρέων Anakreon, łac. Anacreon (ur. ok. 570 p.n.e., zm. ok. 485 p.n.e.) – grecki poeta liryczny pochodzący z jońskiego miasta Teos.

Wikipedia

anakreontowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anakreonta lub z nim związany

SJP.pl

anakreontyczny

→ anakreontyk

SJP.pl

Patrz:
anakreontyk

anakreontyk

utwór poetycki, nawiązujący do formy stworzonej przez Anakreonta, sławiący uroki życia, wino, śpiew, biesiadę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

Wiktionary

Anakreontyk – wierszowany utwór literacki o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej, sławiący uroki życia, opowiadający o miłości w sposób żartobliwy. Nazwa gatunku pochodzi od greckiego poety Anakreonta z Teos (VI w. p.n.e.), który ukształtował styl i miarę wierszową wiersza anakreontejskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anakreontyki antyczne zniekształciły ponadto wizerunek poety, kreśląc jego portret jako pijaka i rozpustnika […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk, AS: ãnakreõntyk

Wiktionary

anakruza

w muzyce inaczej przedtakt

SJP.pl

Anakruza, przedtakt (gr. ανακρουσις) – nieakcentowana sylaba (jedna lub dwie), która znajduje się przed pierwszą zgłoską akcentowaną w danym wersie sylabotonicznym. Anakruza charakteryzuje się tym, że tych sylab nie wlicza się do danego rachunku stóp metrycznych. Termin anakruza został przyjęty w poezji na początku XIX w. z teorii muzyki.

Wikipedia

anaksagoras

Anaksagoras z Kladzomen (ok. 500 p.n.e. - ok. 428 p.n.e.), grecki filozof

SJP.pl

Anaksagoras z Kladzomen (stgr. Ἀναξαγόρας; ur. ok. 500 p.n.e., zm. ok. 428 p.n.e.) – grecki filozof.

Wikipedia

anaksymander

Anaksymander z Miletu (ok. 610-546 p.n.e.) - jeden z pierwszych jońskich filozofów przyrody

SJP.pl

Wikipedia

anaksymandrowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anaksymandra lub z nim związany

SJP.pl

anaksymenes

Anaksymenes z Miletu (ok. 585 - 525 p.n.e.), filozof grecki

SJP.pl

Anaksymenes z Miletu (gr. Άναξιμένης, ur. ok. 585 p.n.e., zm. ok. 525 p.n.e.) – presokratejski joński filozof przyrody, uczeń Anaksymandra, należący do szkoły milezyjskiej.

Wikipedia

anaksymenesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anaksymenesa lub z nim związany

SJP.pl

anal

wulgarnie: penetracja odbytu partnera seksualnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. pot. seksualny stosunek analny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnal, AS: ãnal

Wiktionary

Powiązane:

przym. analny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stosunek analny, seks analny

Wiktionary

analcym

minerał skałotwórczy, uwodniony glinokrzemian sodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów;

Wiktionary

Analcym – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów (oraz ze względu na wiele cech wspólnych także do grupy skaleniowców). Jest minerałem bardzo pospolitym, jego prawidłowe kryształy należą jednak do rzadkości.

Nazwa pochodzi od gr. analkis = słaby, bezsilny; nawiązuje do słabych możliwości naelektryzowania się tego minerału podczas pocierania.

Wikipedia

Powiązane:

przym. analcymowy

Wiktionary

analekta

zbiór fragmentów dzieł lub całych dzieł, przeznaczony do celów dydaktycznych lub naukowych; wypisy

SJP.pl

Analekta, analecta (stgr. ἀνάλεκτα, análekta – rzeczy wybrane) – zbiór niewielkich dzieł lub fragmentów większych utworów, jednego lub kilku autorów, opatrzony przypisami źródłowymi, przeznaczony zwykle do celów naukowo-dydaktycznych.

Wikipedia

analemmatyczny

zegar analemmatyczny - zegar słoneczny wskazujący godzinę cieniem rzucanym przez pręt znajdujący się w środku tarczy

SJP.pl

analeptyczny

→ analeptyk

SJP.pl

Patrz:
analeptyk

analeptyk

lek pobudzający krótkotrwale ośrodkowy układ nerwowy i główny ośrodek oddechowy

SJP.pl

Analeptyki (gr. analēptikós ‘przywracający siły’), analeptica, środki cucące – leki pobudzające ośrodkowy układ nerwowy, zwłaszcza ośrodek oddechowy i ośrodek naczynioruchowy (krążeniowy) oraz odruchy, a w większych dawkach również inne obszary. Obecnie są stosowane bardzo rzadko, zazwyczaj w celach pobudzenia oddychania (np. przy zatruciu). Mogą bowiem wywoływać pobudzenie psychoruchowe oraz drgawki. Częściej używa się ich w neurofarmakologii doświadczalnej.

Wikipedia

analfabeta

1. dorosła osoba nieumiejąca czytać i pisać;
2. przenośnie: osoba niemająca zupełnie wiedzy w danej dziedzinie; ignorant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

(1.2) przen. pot. pejor. ktoś zupełnie nieznający się na czymś

Wiktionary

Analfabetyzm (gr. ἀναλφάβητος nieznający liter) – w rozumieniu popularnym brak umiejętności pisania i czytania oraz wykonywania czterech podstawowych działań matematycznych u osób dorosłych, tj. według kryteriów UNESCO – powyżej 15. roku życia. Osoby nieposiadające takich umiejętności nazywane są „analfabetami”.

Procesem zmniejszającym analfabetyzm poprzez nauczanie analfabetów posługiwania się pismem oraz drukiem jako środkami komunikacji jest alfabetyzacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Duża liczba ludzi w Afryce to analfabeci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalfaˈbɛta, AS: ãnalfabeta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analfabetyzm m.

:: fż. analfabetka ż.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepiśmienny, niegramotny, nieczytaty i niepisaty

(1.2) ciemniak, ignorant, laik, niekumaty, nieuk, profan

Wiktionary

analfabetka

kobieta nie umiejąca czytać i pisać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. osoba płci żeńskiej niepotrafiąca pisać i czytać

(1.2) przen. pot. pejor. / eufem. osoba płci żeńskiej zupełnie nieznająca się na czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona jest kompletną analfabetką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalfaˈbɛtka, AS: ãnalfabetka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analfabetyzm m.

:: fm. analfabeta m.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) niepiśmienna, półanalfabetka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. analfabetyzm m.

:: fm. analfabeta m.

przym. analfabetyczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|analfabeta.

* hiszpański: (1.1) analfabeta ż.

* niemiecki: (1.1) Analphabetin ż.

* rosyjski: (1.1) безграмотная ż.; (1.2) безграмотная ż.

* słowacki: (1.1) analfabetka ż.

* włoski: (1.1) analfabeta ż.

źródła.

== analfabetka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. analfabetka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

analfabetyzm

1. brak umiejętności czytania i pisania u dorosłych osób;
2. przenośnie: zupełny brak wiedzy w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. brak umiejętności czytania i / lub pisania;

Wiktionary

Analfabetyzm (gr. ἀναλφάβητος nieznający liter) – w rozumieniu popularnym brak umiejętności pisania i czytania oraz wykonywania czterech podstawowych działań matematycznych u osób dorosłych, tj. według kryteriów UNESCO – powyżej 15. roku życia. Osoby nieposiadające takich umiejętności nazywane są „analfabetami”.

Procesem zmniejszającym analfabetyzm poprzez nauczanie analfabetów posługiwania się pismem oraz drukiem jako środkami komunikacji jest alfabetyzacja.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. analfabeta m., analfabetka ż.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. niegramotność

Wiktionary

analgan

środek przeciwbólowy, przeciwreumatyczny

SJP.pl

analgetyczny

1. uśmierzający, łagodzący ból, pomocny w leczeniu bólu; przeciwbólowy;
2. niewrażliwy na ból

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. nieczuły na ból

(1.2) med. zmniejszający ból

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalɡɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãnalgetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analgetyk m., analgezja ż.

przym. analgezowy

temsłow. algo-, algi-, alge-

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przeciwbólowy

Wiktionary

analgetyk

lek znieczulający, przeciwbólowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;

Wiktionary

Analgetyki, leki przeciwbólowe, środki przeciwbólowe – substancje chemiczne powodujące analgezję, czyli zniesienie czucia bólu. Należą do nich związki o różnej budowie oraz sile i mechanizmie działania. Zgodnie z drabiną analgetyczną dzielą się na leki opioidowe oraz nieopioidowe.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. analgezja ż.

przym. analgetyczny

Wiktionary

analgezja

zniesienie czucia bólu z zachowaniem innych rodzajów czucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niewrażliwość na ból z zachowaniem innych rodzajów czucia;

Wiktionary

Analgezja, znieczulenie – zjawisko zniesienia czucia bólu; również znieczulenie w hipnozie. Dotyczy bólu powstałego wskutek działania czynników fizycznych (na przykład uderzenia) lub chemicznych (na przykład oparzenia kwasem).

W celu zniesienia czucia bólu stosowane są:

1. metody farmakologiczne:

- niesteroidowe leki przeciwzapalne

- opioidy

- trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

- leki przeciwpadaczkowe

- leki uspokajające

- leki przeciwpsychotyczne

- klonidyna

- ketamina

- blokady z użyciem środków znieczulających miejscowo

Wikipedia

Powiązane:

przym. analgetyczny

rzecz. analgetyk mrz.

Wiktionary

analit

składnik próbki analitycznej podlegający oznaczaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. składnik próbki, który podlega oznaczaniu

Wiktionary

Analit – składnik próbki badanej metodami analizy chemicznej, który podlega wykryciu lub oznaczeniu. Analit może być składnikiem roztworu, mieszaniny gazów albo ciała stałego. Przykładem mogą być odpowiednio jony chlorkowe oznaczane w roztworze soli kuchennej, tlen w powietrzu, czy żelazo w stali.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem analitu może być tlen oznaczany w powietrzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnalʲit, AS: ãnalʹit

Wiktionary

analityczka

1. kobieta bardzo dobrze radząca sobie z analizą różnych problemów;
2. kobieta dokonująca analiz w określonej dziedzinie wiedzy lub nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj żeński od rzeczownika → analityk (specjalista zajmujący się analizą danych i prognozowaniem)

(1.2) rodzaj żeński od rzeczownika → analityk (chemik, naukowiec badający budowę chemiczną substancji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃka, AS: ãnalʹityčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analizator m., analizowanie n., przeanalizowanie n.

:: fm. analityk m.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny

przysł. analitycznie

Wiktionary

analityczno-badawczy

związany z analizą i badaniami (np. aparatura analityczno-badawcza)

SJP.pl

analityczność

→ analityczny

SJP.pl

Patrz:
analityczny

analityczny

związany z analizą (np. analityczne myślenie, metody analityczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z analizą

(1.2) dający się rozłożyć na składowefakt.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jung stał się twórcą podstaw psychologii analitycznej - opracował teorię o zbiorowej podświadomości, ustalił zasady podziału ludzi na ekstrawertywnych i introwertywnych, podział na cztery funkcje: myśli, intuicji, odczucia i wrażeń, i wielu innych nowych założeń.

(1.1) – Cóż… dysponuję skąpym materiałem analitycznym – rzekł skromnie Oberek, podchodząc do stołu i starannie składając na nim swe włóczkowe rękawiczki – ale sądzić należy, że funkcje psychosomatyczne tych ludzi są znacznie rozwinięte, a ich progresja postępuje wraz z każdym ciężkim przeżyciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãnalʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analizator m., analityk m., analityczka ż., analizowanie n., przeanalizowanie n.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przysł. analitycznie

Wiktionary

analityk

1. osoba bardzo dobrze radząca sobie z analizą różnych problemów;
2. osoba dokonująca analiz w określonej dziedzinie wiedzy lub nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

(1.2) naukowiec lub specjalista badający budowę chemiczną substancji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To przedsiębiorstwo zarabia mniej niż spodziewali się analitycy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈlʲitɨk, AS: ãnalʹityk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analizator m., analizowanie n., przeanalizowanie n.

:: fż. analityczka ż.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny

przysł. analitycznie

Wiktionary

analityka

nauka o rozbiorze pojęć i myśli

SJP.pl

analiza

1. operacja myślowa polegająca na dokładnym rozważeniu problemu;
2. odpowiednie zestawienie i opracowanie danych przez porównanie i wyciągnięcie wniosków na temat istoty zjawiska, jego rozwoju w przyszłości itp.; także: dokument, raport itp. z tego opracowania;
3. określanie składu czegoś za pomocą metod laboratoryjnych; także: dokument z opisem takiego badania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

(1.2) określanie składu ilościowego, składników lub struktury badanego związku chemicznego;

Wiktionary

Analiza (łac. analysis, od stgr. ἀνάλυσις z ἀνά „w górę” i λύω „rozwiązywać”) – rozkład na składniki (czynniki), zarówno w znaczeniu materialnym, jak i niematerialnym. Wyodrębnienie cech, właściwości, składników badanego przedmiotu lub zjawiska. Przeciwieństwem analizy jest synteza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jego rozważania opierają się o zdroworozsądkową analizę pojęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈlʲiza, AS: ãnalʹiza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analityka ż., analityczność ż., analizator m., analityk m., analityczka ż., analizowanie n., przeanalizowanie n.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny

przysł. analitycznie

Wiktionary

analizator

osoba analizująca coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie, które wykonuje analizy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto coś analizuje, bada, czegoś docieka

Wiktionary

Pojęcia:

- Analizator (fizjologia)

Przyrządy:

- Analizator amplitudy

- Analizator widma

- Analizator elektrostatyczny

- Analizator polowy

- Analizator cyklotronowego rezonansu jonów

- Analizator cyklotronowego rezonansu jonów z fourierowską transformacją wyników

- Analizator masy

- Analizator czasowy

- Analizator czasu przelotu

- Analizator gazu alfa-jonizujący

- Analizator pola

- Analizator spalin

- Analizator światła spolaryzowanego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mikronizowany materiał poddawany jest badaniu wielkości cząstek z wykorzystaniem analizatora laserowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalʲiˈzatɔr, AS: ãnalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analityk m., analityczka ż., analizowanie n., przeanalizowanie n.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny, analizatorski

przysł. analitycznie

Wiktionary

analizatorka

→ analizator

SJP.pl

Patrz:
analizator

analizatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z analizatorem, dotyczący analizatora, właściwy analizatorowi (temu kto analizuje)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analizator mos.

Wiktionary

analizm

osiąganie satysfakcji seksualnej przez stymulację odbytu; seks analny

SJP.pl

analizować

1. dokonywać operacji myślowej polegającej na dokładnym rozważeniu problemu, wyodrębnieniu pewnych jego cech;
2. odpowiednio zestawiać i opracowywać dane, przez porównywanie i wyciąganie wniosków na temat istoty zjawiska, jego rozwoju w przyszłości itp.;
3. określać skład czegoś za pomocą metod laboratoryjnych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przeprowadzać proces analizy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Analizując listę sponsorów wszystkich małych i dużych akcji charytatywnych, szybko doszliśmy do schematu przepływu kapitału i jego znikania w szarej strefie.

(1.1) Wielu krytyków i eseistów, u nas i w świecie, dostrzega i analizuje stan kryzysowy współczesnej literatury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: ãnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analityk m., analityczka ż., analizator m., analizowanie n., przeanalizowanie n.

czas. przeanalizować dk.

przym. analityczny

przysł. analitycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badać, brać pod lupę

Wiktionary

analizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|analizować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Firma zajmuje się monitorowaniem i analizowaniem wyników finansowych spółek giełdowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ãnalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analizator m., analityk m., analityczka ż., przeanalizowanie n.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny

przym. analitycznie

Wiktionary

analno-pochwowy

związany z odbytem i pochwą (np. wibrator analno-pochwowy)

SJP.pl

analność

→ analny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co analne

Wiktionary

Patrz:
analny
Powiązane:

przym. analny

Wiktionary

analny

związany z odbytem (np. seks analny); odbytowy, odbytniczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. odbytniczy, odbytowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wasz kolega marzy o seksie analnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnalnɨ, AS: ãnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anal m., analność ż.

przysł. analnie

Wiktionary

analog

specjalista od maszyn analogowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz lub pojęcie będące odpowiednikiem innego

(1.2) chem. pierwiastek z szeregu pierwiastków o analogicznej budowie elektronowej

(1.3) chem. związek chemiczny o takiej samej budowie ale o zastąpiąnym co najmniej jednym atomie w stosunku do związku wyjściowego;

(1.4) pot. płyta analogowa

Wiktionary

- analog – związek chemiczny podobny do innego związku

- analog – potoczne określenie płyty gramofonowej oraz urządzeń opartych na sygnale analogowym

- Analog – polska grupa muzyczna

- FSO Polonez Analog – prototyp polskiego samochodu terenowego

- Analog Science Fiction and Fact – amerykańskie czasopismo

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. analogia ż., analogion m., analogówka ż., analogiczność ż., analogizowanie n., analogizm m.

czas. analogizować ndk.

przym. analogowy

przysł. analogicznie

Wiktionary

analogat

w logice: część składowa pojęcia analogii

SJP.pl

analogia

1. podobieństwo, zgodność pod pewnym względem;
2. przedmiot, pojęcie, zjawisko pełniące taką samą funkcję lub podobne do innego; odpowiednik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

Wiktionary

Analogia (gr. ἀναλογία – odpowiedniość, podobieństwo) – oznacza orzekanie o pewnych cechach (właściwościach) jednego przedmiotu (rzeczy, osoby, zjawiska, pojęcia itp.) na zasadzie jego podobieństwa do innego przedmiotu (którego odpowiednie cechy są określone i znane) lub równoległości występujących pomiędzy nimi innych cech. Do analogii zwykło się sięgać w filozofii, prawie, teologii, polityce, retoryce, matematyce, fizyce, biologii (np. narządy analogiczne), statystyce itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojęcie analogii jest szeroko stosowane w filozofii, prawie, matematyce itd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈlɔɟja, AS: ãnaloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogiczność ż., analogizm m.

przym. analogiczny

przysł. analogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) analogiczność, podobieństwo, pokrewieństwo, powinowactwo, zbieżność, zgodność

Wiktionary

analogicznie

przysłówek

(1.1) w sposób analogiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogia ż.

przym. analogiczny

Wiktionary

analogiczność

znaczne podobieństwo dwóch rzeczy, ich właściwości, cech itp.; także: sytuacja, zjawisko, rzecz zbieżne z czymś lub bardzo do czegoś podobne; analogia

SJP.pl

analogiczny

bardzo podobny do czegoś, mający zbieżne cechy z czymś (np. analogiczne poglądy, analogiczne zachowania); zbieżny, tożsamy, podobny, odpowiedni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przypadek ten był analogiczny do sprawy sądowej z 1981 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ãnaloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analogia ż., analogiczność ż., analogizm m., analogizowanie n.

czas. analogizować ndk.

przysł. analogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podobny, zbliżony, bliski; książk. paralelny, izomorficzny

Wiktionary

analogizm

wnioskowanie na podstawie podobieństw

SJP.pl

analogon

przypadek, przedmiot podobny, zbieżny, odpowiadający innemu; odpowiednik; analog

SJP.pl

analogowość

1. cecha czegoś wykorzystującego technikę analogową;
2. żartobliwie: cecha kogoś lub czegoś niezdominowanego przez technikę cyfrową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest analogowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. analogowy

przysł. analogowo

Wiktionary

analogowy

działający w oparciu o technikę analogową (służącą wytwarzaniu, przesyłaniu i przetwarzaniu sygnałów ciągłych, a nie "skokowych", jak np. w technice cyfrowej), np. urządzenia analogowe, telefon analogowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. wykorzystujący technikę analogową

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogowość ż.

przysł. analogowo

Wiktionary

analyton

figura retoryczna polegająca na rozbicie naturalnego toku wypowiedzi i umieszczeniu z dala od siebie wyrazów, które powinny stać blisko siebie

SJP.pl

anamnestyczny

→ anamneza

SJP.pl

Patrz:
anamneza

anamnetyczny

→ anamneza

SJP.pl

Patrz:
anamneza

anamneza

1. wywiad lekarski
2. w filozofii sposób poznania przez przypominanie, niezależny od empirycznego doświadczenia
3. modlitwa mszalna następująca bezpośrednio po Przeistoczeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

(1.2) rel. modlitwa, część liturgii eucharystycznej,

(1.3) filoz. sposób poznania przez przypominanie, niezależny od doświadczenia zmysłowego,

Wiktionary

- anamneza (medycyna)

- anamneza (filozofia)

- anamneza (liturgia)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Na architrawie świątyni delfickiej starożytni napisali: "Poznaj samego siebie", i za Platonem sądzili, że prawda jest przypomnieniem, anamnezą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnãmˈnɛza, AS: ãnãmneza

Wiktionary

Powiązane:

przym. anamnestyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anamnestyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀνάμνησις. → wspomnienie

uwagi.

zwykle w liczbie pojedynczej

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anamnesis

* bułgarski: (1.1) анамнеза ż.

* duński: (1.1) anamnese w.

* esperanto: (1.1) anamnezo

* francuski: (1.1) anamnèse ż.

* hiszpański: (1.1) anamnesis ż.

* łotewski: (1.1) anamnēze ż.

* niemiecki: (1.1) Anamnese ż.

* nowogrecki: (1.1) ιστορικό n. (της νόσου)

* rosyjski: (1.1) анамнез m.

* słowacki: (1.1) anamnéza ż., predchorobie n.; (1.2) anamnéza ż.; (1.3) anamnéza ż.

* słoweński: (1.1) anamneza ż.

* szwedzki: (1.1) anamnes w.

* ukraiński: (1.1) анамнез m.

* węgierski: (1.1) anamnézis

* włoski: (1.1) anamnesi ż.; (1.2) anamnesi ż.; (1.3) anamnesi ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anamorfa

u grzybów: bezpłciowa postać rozwojowa (morfa)

SJP.pl

Anamorfa – bezpłciowa postać rozwojowa (morfa) u grzybów. U wielu grzybów należących do workowców występują dwie postacie rozwojowe; anamorfa rozmnażająca się bezpłciowo i teleomorfa rozmnażająca się płciowo. U podstawczaków zdarza się to bardzo rzadko.

Wikipedia

anamorficzny

przymiotnik od: anamorfoza

SJP.pl

anamorfotyczny

→ anamorfoza

SJP.pl

Patrz:
anamorfoza

anamorfoza

1. liniowe zwężenie lub rozszerzenie obrazu w jednym kierunku, stosowane w technice filmu panoramicznego
2. takie odwracalne przekształcenie płaszczyzny, które zamienia dany nomogram w nomogram równoważny zbudowany z samych linii prostych

SJP.pl

Anamorfoza (gr. anamórphōsis – przekształcenie) – celowa deformacja obrazu, która może pokazać obraz niezdeformowany poprzez np. odbicie jej w zwierciadle wypukłym, ściśnięcie lub rozciągnięcie obrazu zdeformowanego. Anamorfoza w malarstwie może ukazać oryginał, jeśli na płótno malarskie spojrzy się pod odpowiednim kątem.

Wikipedia

anamorfozowy

przymiotnik od: anamorfoza

SJP.pl

anan

nazwisko

SJP.pl

- Anan – miejscowość we Francji

- Anan – miejscowość w Japonii (Prefektura Tokushima)

Wikipedia

ananas

1. tropikalna bylina uprawna z rodziny ananasowatych;
2. w przenośni: łobuz, nicpoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ananas|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. o niegrzecznym dziecku

Wiktionary

Ananas (Ananas Mill.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia jeden do ok. 7 gatunków. Rośliny te w stanie naturalnym rosną w Ameryce Południowej. Już w okresie przedkolumbijskim rozpowszechniona w uprawie została beznasienna odmiana ananasa jadalnego o soczystym owocostanie. Nazwa rodzajowa utworzona została od nazwy tych roślin w językach tupi (nana).

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Ciocia Basia robi dobre ciasto z ananasami.

(3.1) Z tego Michała to niezły ananas: wyjadł pani dyrektor wszystkie cukierki, kiedy nie patrzyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnãnas, AS: ãnãnas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananasarnia ż., ananasowiec mrz., ananasowate lm nm., ananasówka ż.

:: zdrobn. ananasek mrz., ananasik mrz.

przym. ananasowy, ananasowaty

przysł. ananasowo

Wiktionary

Synonimy:

(3.1) ancymon, ziółko, wiśnia, gagatek

Wiktionary

ananasarnia

szklarnia służąca do hodowli ananasów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. budynek przeznaczony do hodowli ananasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poza dziedzińcem teatralnym, a także wzdłuż parku, na granicy z ogrodem użytkowym, ustawiono jeszcze kilka budynków: ananasarnie, figarnie itp..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananas mos./mrz.

Wiktionary

ananasek

zdrobnienie od: ananas

SJP.pl

ananasik

mały ananas

SJP.pl

ananasowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; bromeliowate, zapylcowate

SJP.pl

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate (Bromeliaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem (Pitcairnia feliciana – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

Wikipedia

ananasowaty

1. o cechach podobnych do ananasa;
2. o cechach ananasowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający owoc ananasa

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny ananasowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananas mrz., ananasek mrz., ananasowiec mrz., ananasowate nmos.

przym. ananasowy

przysł. ananasowo

Wiktionary

ananasowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; bromeliowiec, zapylcowiec

SJP.pl

ananasówka

1. odmiana gruszki
2. wódka ananasowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na ananasie

(1.2) ogrod. odmiana gruszy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naleję ci trochę ananasówki.

(1.2) W ogrodzie Julii rośnie ananasówka i dwie bery.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananas mrz.

przym. ananasowy

Wiktionary

ananasowo-cytrynowy

zrobiony z ananasów i cytryn, mający smak zarówno ananasowy, jak i cytrynowy itp. (np. sok ananasowo-cytrynowy)

SJP.pl

ananasowo-kokosowy

zrobiony z ananasów i kokosów, mający smak zarówno ananasowy, jak i kokosowy (np. ciasto ananasowo-kokosowe)

SJP.pl

ananasowy

o smaku ananasa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ananasów, związany z ananasami

(1.2) przyrządzony z ananasów, z dodatkiem ananasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drzewka ananasowe rosną bardzo powoli.

(1.2) Mogę ci zaproponować sok ananasowy albo wodę mineralną.

(1.2) Do przygotowania koktajlu bananowo-ananasowego wystarczą dwa banany i cztery plasterekasterki ananasa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananas mrz., ananasarnia ż., ananasik mrz., ananasówka ż.

przym. ananasowaty

Wiktionary

ananda

w hinduizmie: stan szczęścia, rozkoszy

SJP.pl

- Ananda – stan szczęścia niezależnego od warunków zewnętrznych w hinduizmie

- Ānanda – ulubiony uczeń Buddy

Wikipedia

anandamid

organiczny związek chemiczny występujący w organizmach żywych, neuroprzekaźnik wydzielający się podczas snu i relaksu

SJP.pl

Anandamid (AEA) – organiczny związek chemiczny z grupy psychoaktywnych kannabinoidów występujący w organizmach żywych. Wchodzi w skład układu endokannabinoidowego. Jest neuroprzekaźnikiem wydzielającym się podczas snu i relaksu. Działa zarówno ośrodkowo jak i obwodowo. Anandamid jest alkaloidem kakaowca.

Wikipedia

ananiasz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ananiasz – imię męskie pochodzenia biblijnego. Grecka forma hebrajskiego Hananiah – „Jahwe jest łaskawy”. Jednym z patronów tego imienia jest św. Ananiasz z Damaszku.

Ananiasz imieniny obchodzi 25 stycznia, 1 grudnia i 16 grudnia.

Ananiasz w innych językach:

- rosyjski – Анания, Ананий.

- łaciński – Ananias

- angielski – Annas, Ananias

- francuski – Ananie

- włoski – Anania

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Biblii Ananiasz był arcykapłanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnãɲaʃ, AS: ãnãńaš

Wiktionary

ananiaszostwo

Ananiasz z małżonką; Ananiaszowie

SJP.pl

ananiaszowie

Ananiasz z małżonką; Ananiaszostwo

SJP.pl

ananiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ananiasza lub z nim związany

SJP.pl

ananim

pseudonim utworzony z liter nazwiska autora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj pseudonimu; nazwisko autora zapisane w szyku odwróconym;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem ananimu może być Iksmoreż – Żeromski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnãɲĩm, AS: ãnãńĩm

Wiktionary

ananimowy

przymiotnik od: ananim

SJP.pl

ananiński

kultura ananińska - kultura schyłku epoki brązu i wczesnej epoki żelaza, przypisywana przodkom ludów ugrofińskich dorzecza Wołgi; stworzyła silny ośrodek metalurgiczny

SJP.pl

anankastyczny

1. związany z wewnętrznym przymusem;
2. zespół anankastyczny - zespół natręctw

SJP.pl

anankastyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) psych. osoba charakteryzująca się osobowością anankastyczną, mająca bardzo uporządkowane życie i maniakalnie dążąca do perfekcji kosztem relacji z innymi

Wiktionary

Powiązane:

przym. anankastyczny

Wiktionary

anankazm

natręctwo w postaci przymusu zastanawiania się nad zagadnieniami nonsensownymi; występuje głównie w schizofrenii

SJP.pl

Anankazm – rodzaj obsesji polegający na przymusie zastanawiania się nad niemającymi sensu zagadnieniami lub problemami niemożliwymi do rozwiązania. Termin wprowadził do psychiatrii Karl Jaspers.

Wikipedia

ananke

przenośnie: przeznaczenie, fatum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;

(1.2) astr. jeden z księżyców Jowisza;

Wiktionary

- Ananke – w mitologii greckiej bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu

- Ananke – księżyc Jowisza

- Ananke – zespół muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W teogonii orfickiej Ananke uchodziła za córkę Hydrosa i Gai oraz matkę Mojr i Adrastei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnãŋkɛ, AS: ãnãŋke

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ananke ż., anankazm mrz.

przym. anankastyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Necessitas; rzad. Konieczność

Wiktionary

anansi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. bóg-pająk z legend Afryki Zachodniej;

Wiktionary

Anansi (Pan Pająk) – postać mitologiczna z legend Afryki Zachodniej, bóg trickster – wielki oszust.

Pierwotnie uważany był za stwórcę świata, później – dawcę kultury. Wyczyny Anansiego są tematem ludowych opowiadań, które występują również w Indiach Zachodnich.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) trickster, bóg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anansi

* białoruski: (1.1) Анансі m.

* bułgarski: (1.1) Ананси m.

* francuski: (1.1) Anansi m.

* islandzki: (1.1) Anansí m.

* niemiecki: (1.1) Anansi m.

* portugalski: (1.1) Anansi m.

* rosyjski: (1.1) Ананси m.

* ukraiński: (1.1) Анансі m.

źródła.

== Anansi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mit. Anansi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) trickster, bóg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anansi

* białoruski: (1.1) Анансі m.

* bułgarski: (1.1) Ананси m.

* francuski: (1.1) Anansi m.

* islandzki: (1.1) Anansí m.

* niemiecki: (1.1) Anansi m.

* portugalski: (1.1) Anansi m.

* rosyjski: (1.1) Ананси m.

* ukraiński: (1.1) Анансі m.

źródła.

== Anansi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mit. Anansi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anantasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja leżąca na boku, w której zewnętrzna noga jest uniesiona do góry, a dłoń zewnętrznej ręki chwyta paluch uniesionej stopy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pozycja śpiącego Wisznu

Wiktionary

anapa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Anapa (ros. Анапа) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym. Około 94 tys. mieszkańców (2021). Jest uzdrowiskiem morskim (wody mineralne, kąpiele błotne). Są tam tereny upraw winnej latorośli.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy i materiałów budowlanych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anapski

Wiktionary

anapest

wierszowa stopa złożona z trzech sylab: dwóch krótkich i długiej w metryce antycznej, bądź z dwóch nieakcentowanych i akcentowanej w wierszu sylabotonicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

Wiktionary

Anapest (gr. anápaiston – odwrócony; dosł. odbity (daktyl),) w metryce iloczasowej to stopa metryczna składająca się z trzech sylab: dwóch krótkich i jednej długiej.

W wierszach polskich odpowiednikiem anapestu jest sekwencja składająca się z dwóch sylab nieakcentowanych i jednej akcentowanej. W polszczyźnie niemalże nie ma wyrazów będących naturalnymi anapestami (jednym z kilku wyjątków jest arcymistrz), bardzo nieliczne są też zestroje akcentowe o anapestycznym układzie sylab (np. i do dna), więc stopę tę tworzy się dzięki odpowiedniemu łączeniu wyrazów w szyku zdania, jak w pierwszym wersie wiersza Leśmiana Zielona godzina (I):

Rozechwiały się szumne gałęzi wahadła.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od limeryków angielskich wymaga się w zasadzie, by były pisane anapestem (ewentualnie z hiperkataleksą), ale jest to stopa trudna do utrzymania w polszczyźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnapɛst, AS: ãnapest

Wiktionary

Powiązane:

przym. anapestyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) stopa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anapestyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|anapaestum. etym|gr|ἀνάπαιστον. (anápaiston) , etym|gr|ἀνάπαιστος. (anápaistos) → odwrócony, dosł. odbity

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) анапест m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) анапэст m.

* bułgarski: (1.1) анапест m.

* esperanto: (1.1) anapesto

* hiszpański: (1.1) anapesto m.

* nowogrecki: (1.1) ανάπαιστος m.

* rosyjski: (1.1) анапест m.

* ukraiński: (1.1) анапест m.

* węgierski: (1.1) anapesztus

* włoski: (1.1) anapesto m.

źródła.

== anapest (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) anapest

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anapestyczny

→ anapest

SJP.pl

Patrz:
anapest

anaplazja

stan rozrostu komórek występujący w nowotworach złośliwych

SJP.pl

Anaplazja – brak zróżnicowania lub zatrzymanie różnicowania lub proces odróżnicowania się komórek, powstawanie z komórek zróżnicowanych nowych pokoleń komórek o coraz to mniejszym stopniu zróżnicowania albo też zatrzymanie różnicowania (dojrzewania) komórki wraz z zachowaną zdolnością do mnożenia się. Charakterystyczna cecha nowotworów złośliwych. Obecnie uważa się, że w procesie nowotworzenia nie dochodzi do odróżnicowania, a raczej do zablokowania różnicowania.

Wikipedia

anaplazmoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach

Wiktionary

Anaplazmoza (łac. anaplasmosis), ludzka anaplazmoza granulocytarna (ang. human granulocytic anaplasmosis, HGA), dawniej określana jako ludzka granulocytarna ehrlichioza (ang. human granulocytic ehrlichiosis, HGE), odkleszczowa choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Gram-ujemne Anaplasma phagocytophilum.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) ludzka anaplazmoza granulocytarna

Wiktionary

anapodoton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brak koordynacji pomiędzy częściami zdania złożonego; odmiana anakolutu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anapodoton poważnie zawęża swoje znaczenie w stosunku do szerszego pojęcia anakolutu, ale możemy go uznać za jeden z rodzajów anakolutu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnapɔˈdɔtɔ̃n, AS: ãnapodotõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anantapodoton

Wiktionary

anapski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anapą, dotyczący Anapy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) w rejonach mniejszościowych wielkoruscy brutalnie dusili poczucie narodowe przedstawicieli mniejszości (np. w jednej ze stanic rejonu anapskiego na Kubaniu uwięziono studenta Taranuchę za deklamowanie wierszy klasyka poezji ukraińskiej, Tarasa Szewczenki).

(1.1) Krajowy Komitet WKP(b) powziął 3 września specjalną uchwałę utworzenia partyzanckich zgrupowań: krasnodarskiego, sławiańskiego, noworosyjskiego, anapskiego, nieftiegorskiego, majkopskiego, armawirskiego i soczyńskiego, które zjednoczyły 87 oddziałów partyzanckich, liczących ogółem ponad 5500 ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anapa ż.

Wiktionary

anapsyd

przedstawiciel podgromady zauropsydów

SJP.pl

anapsydy

przedstawiciel podgromady zauropsydów

SJP.pl

Anapsydy (Anapsida) – podgromada zauropsydów o prymitywnej budowie, siostrzana do kladu Eureptilia, obejmującego diapsydy oraz rodziny Captorhinidae i Protorothyrididae. Ich nazwa nawiązuje do braku otworów skroniowych w czaszce, który uważano za charakterystyczną cechę członków tej grupy; związany z tym swoisty układ mięśni w czaszce ogranicza sprawność ruchów żuchwy. Obecnie wiadomo, że część anapsydów miała otwory skroniowe (m.in. Acleistorhinus czy Candelaria; być może także Mesosaurus, choć obecność otworów skroniowych w jego wypadku jest kwestionowana). Obecność dolnego otworu skroniowego u bazalnych przedstawicieli grupy, takich jak mezozaury czy przedstawiciele Lanthanosuchoidea, sugeruje nawet, że anapsydy mogły wyewoluować z owodniowców mających dolny otwór skroniowy.

Wikipedia

anarch

pogardliwie: anarchista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. środ. polit. anarchista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchia, anarchista, anarchistka

Wiktionary

anarchia

1. sytuacja, w której władze państwowe utraciły kontrolę nad sytuacją w kraju; bezrząd, bezprawie;
2. potocznie: nieprzestrzeganie lub brak obowiązujących zasad; bezład, samowola, chaos;
3. ustrój polityczno-społeczny bez władz państwowych, w którym nie obowiązują przepisy prawa;
4. środowiskowo: duże A wpisane w okrąg; znak anarchistów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

(1.2) pot. chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

Wiktionary

Anarchia (stgr. ἀναρχία – „bez władcy”) – forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy, ani nie obowiązują żadne normy prawne.

W rozumieniu politycznym (w anarchizmie) to taka struktura, w której państwo zostaje zastąpione przez nieprzymusową i niescentralizowaną organizację społeczeństwa (np. federację autonomicznych miejscowości).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ingerencje Wietnamu w sprawy wewnętrzne kraju w XV w. oraz zakończone klęską wojny z Birmą w XVI w. (…) doprowadziły Laos do anarchii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnarxʲja, AS: ãnarχʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarch mos., anarchizm m., anarchista m., anarchistka ż., anarchizowanie n.

przym. anarchiczny, anarchistyczny, anarchistowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezrząd, bezprawie

(1.2) rozprężenie, rozprzężenie; pot. bezhołowie, wolna amerykanka

Wiktionary

anarchiczność

stan chaosu i nieporządku w państwie; anarchia

SJP.pl

anarchiczny

związany z anarchią, wynikający z anarchii, właściwy anarchii (np. anarchiczne zachowanie, anarchiczny charakter)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anarchią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gorący i żywy temperament włoski, podniecony teoryą anarchiczną, rwał się do czynów, a że stosunki rolnicze w niektórych częściach Włoch są okropne, wybuchły więc tu i ówdzie poruszenia agrarne, a nawet większe ruchy powstańcze, z których najważniejsze były: w r. 1874 w Bolonii i w 1876 w Benevencie. Gorączka ta jednak anarchiczna zaczęła rychło przechodzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchiczność ż., anarchia ż., anarchista mos., anarchistka ż., anarchizacja ż., anarchizowanie n.

czas. anarchizować ndk.

przym. anarchistowski, anarchistyczny

Wiktionary

anarchista

1. osoba będąca zwolennikiem anarchizmu (ideologii i ruchu);
2. potocznie: zwolennik braku dyscypliny, anarchii w życiu publicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik anarchizmu

(1.2) zwolennik kompletnego rozprężenia (anarchii) w życiu publicznym

Wiktionary

Anarchizm – doktryna polityczna i ruch społeczny, które cechują się niechęcią wobec władzy oraz odrzuceniem własności prywatnej i wszelkich przymusowych form hierarchii. Anarchizm wzywa do zniesienia państwa, które uważa za niepotrzebne i szkodliwe.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W Święto Niepodległości znowu naparzali się narodowcy z anarchistami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnarˈxʲista, AS: ãnarχʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchizm m., anarchia ż., anarchizacja ż., anarchizowanie n.

:: fż. anarchistka ż.

czas. anarchizować ndk.

przym. anarchiczny, anarchistyczny, anarchistowski

przysł. anarchistycznie

Wiktionary

anarchistka

→ anarchista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka anarchizmu

Wiktionary

Patrz:
anarchista
Powiązane:

rzecz. anarchia ż.

:: fm. anarchista mos.

przym. anarchistyczny, anarchistowski, anarchiczny

przysł. anarchistycznie

Wiktionary

anarchistowski

przymiotnik od: anarchista

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anarchistą, dotyczący anarchisty, właściwy anarchiście

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchista mos., anarchistka ż., anarchizm m., anarchia ż., anarchizacja ż., anarchizowanie n.

czas. anarchizować ndk.

przym. anarchiczny, anarchistyczny

przysł. anarchistycznie

Wiktionary

anarchistyczny

związany z anarchizmem, właściwy anarchizmowi (np. anarchistyczna polityka, anarchistyczni działacze)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anarchizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ruch anarchistyczny odznaczał się całkowitą negacją istniejącego porządku społecznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnarxʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãnarχʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchista m., anarchistka ż., anarchia ż., anarchizm m., anarchizowanie n.

przym. anarchiczny, anarchistowski

Wiktionary

anarchizacja

doprowadzanie do anarchii

SJP.pl

anarchizm

1. ideologia i ruch społeczny głoszące zbędność państwa i wszelkich jego organów, uznające nieograniczoną wolność jednostki za wartość nadrzędną, postulujące oparcie życia społecznego na związkach wolnych gmin;
2. potocznie: propagowanie chaosu i braku dyscypliny w życiu publicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

Wiktionary

Anarchizm – doktryna polityczna i ruch społeczny, które cechują się niechęcią wobec władzy oraz odrzuceniem własności prywatnej i wszelkich przymusowych form hierarchii. Anarchizm wzywa do zniesienia państwa, które uważa za niepotrzebne i szkodliwe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krytyka wszechpotężnej monarchii, ośmieszanie jej instytucji i czeskiego życia, rewolucyjność i przez pewien czas nawet anarchizm Haška sprawił, że miał on ciągle konflikty z policją i ówczesnymi przepisami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnarxʲism̥, AS: ãnarχʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchia ż., anarchista mos., anarchistka ż., anarchizowanie n.

przym. anarchistyczny, anarchistowski

Wiktionary

anarchizować

doprowadzać do zamętu, chaosu, wywoływać anarchię

SJP.pl

anarchizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. sympatyzowanie z anarchizmem

(1.2) wprowadzanie anarchii, chaosu, zamętu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchia ż., anarchizm m., anarchista m., anarchistka ż.

czas. anarchizować

przym. anarchiczny, anarchistyczny, anarchistowski

Wiktionary

anarcho-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z anarchizmem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) anarchokolektywizm

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== anarcho- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) anarcho-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== anarcho- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) anarcho-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) anarcho-syndicalism

synonimy.

Wiktionary

anarchoindywidualistyczny

→ anarchoindywidualizm, np. pogląd anarchoindywidualistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anarchoindywidualizmem, właściwy anarchoindywidualizmowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anarchoindywidualizm m.

Wiktionary

anarchoindywidualizm

kierunek anarchizmu negujący wszelką władzę państwową, funkcjonowanie instytucji społecznych i prawnych, postulujący niezbędność zachowania w ustroju bezpaństwowym drobnej własności prywatnej równych właścicieli zrzeszonych w wolne gminy; anarchizm indywidualistyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. polit. skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;

Wiktionary

Anarchizm indywidualistyczny – nurt polityczny powstały w XIX wieku. Podstawowym postulatem anarchoindywidualizmu jest sprzeciw wobec poddawania nieinwazyjnej jednostki zewnętrznej woli. Do takiej inwazji zaliczali anarchiści indywidualistyczni stosowanie przemocy zaczepnej oraz naruszanie czyjejś słusznie nabytej własności. Nie zawsze jednak agresja była precyzyjnie definiowana, czasem uważano, że ścisła definicja agresji (dokładnie: definicji odróżniającej ją od wolności) nie jest pożądana i proponowano pewien rodzaj definicji niepełnej, otwartej na zmiany następujące wraz z rozwojem społeczeństwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Problematyka amerykańskiego anarchoindywidualizmu, nieobecna w literaturze polskojęzycznej, została omówiona w wielu opracowaniach anglojęzycznych (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. anarchoindywidualistyczny

Wiktionary

anarchokapitalista

zwolennik ideologii głoszącej, że należy zlikwidować system państwowy i zastąpić go systemem, w którym istnieje wyłącznie własność prywatna i wolny rynek

SJP.pl

anarchokapitalizm

ideologia głosząca, że należy zlikwidować system państwowy i zastąpić go systemem, w którym istnieje wyłącznie własność prywatna i wolny rynek; akap, ankap

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku

(1.2) polit. ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1)

Wiktionary

Anarchokapitalizm (znany również jako „akap” lub „ankap”) – libertariański i indywidualistyczny system polityczny, który opowiada się za eliminacją monopolu usług państwa na rzecz prywatnych agencji ochrony na wolnym rynku. Twórcą tego terminu jest amerykański ekonomista, historyk i teoretyk polityczny Murray Rothbard. W społeczeństwie anarchokapitalistycznym egzekwowanie prawa, sądy i wszystkie inne usługi bezpieczeństwa byłyby zapewniane przez prywatne podmioty gospodarcze, takie jak prywatne agencje ochrony. Pomimo swojej nazwy, anarchokapitalizm przeważnie nie jest uznawany za formę anarchizmu.

Wikipedia

anarchokolektywistyczny

→ anarchokolektywizm, np. pogląd anarchokolektywistyczny

SJP.pl

anarchokolektywizm

kierunek anarchizmu postulujący stworzenie w drodze rewolucji ustroju bezpaństwowego oraz likwidację własności prywatnej i oddanie jej do dyspozycji swobodnie stworzonych kolektywów (wspólnot produkcyjnych); anarchizm kolektywistyczny

SJP.pl

Anarchizm kolektywistyczny (anarchokolektywizm) – anarchistyczna doktryna polityczna i ekonomiczna, której twórcą był Michaił Bakunin i która zastąpiła mutualizm Proudhona jako czołowy nurt w dziewiętnastowiecznym ruchu anarchistycznym.

Wikipedia

anarchokomunistyczny

→ anarchokomunizm, np. manifest anarchokomunistyczny, doktryna anarchokomunistyczna

SJP.pl

anarchokomunizm

ideologia głosząca absolutną wolność jednostki, nieuznająca przy tym własności prywatnej, a jedynie wspólną; połączenie anarchizmu z komunizmem; komunizm anarchistyczny

SJP.pl

Anarchizm komunistyczny, anarchokomunizm, komunizm wolnościowy – jeden z nurtów anarchizmu i komunizmu; doktryna polityczna zakładająca, że po likwidacji kapitalizmu i państwa ludzie powinni połączyć się w komunistyczne wspólnoty, kooperujące ze sobą na zasadach federacji, równocześnie nie pozbawiające jednostek wolności osobistej i działające na zasadach demokracji bezpośredniej.

Wikipedia

anarchopacyfizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

Wiktionary

Chrześcijański anarchizm – ruch w teologii politycznej, który twierdzi, że anarchizm jest nieodłącznym elementem chrześcijaństwa i Ewangelii.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) anarchizm pacyfistyczny

Wiktionary

anarchosyndykalistyczny

→ anarchosyndykalizm

SJP.pl

Patrz:
anarchosyndykalizm

anarchosyndykalizm

1. ideologia głosząca konieczność tworzenia syndykatów robotniczych związków zawodowych, a negująca potrzebę istnienia państwa robotniczego i rządzącej nim partii komunistycznej; połączenie syndykalizmu i anarchizmu;
2. pogląd przypisywany w Polsce opozycji lat 80. przez władze komunistyczne, głoszący nadrzędność związków zawodowych nad partią komunistyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;

Wiktionary

Anarchizm syndykalistyczny (anarchosyndykalizm) – doktryna polityczna i ekonomiczna powstała pod koniec XIX w. z inicjatywy Fernanda Pelloutiera i Georges’a Sorela, będąca syntezą anarchizmu, wolnościowego socjalizmu i komunizmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spróbujcie porównać anarchosyndykalizm z innymi odmianami anarchizmu.

Wiktionary

anartria

zaburzenie artykulacji wywołane przez porażenie mięśni języka i jamy ustnej

SJP.pl

Anartria – zaburzenie mowy polegające na niemożności tworzenia artykułowanych dźwięków. Przy bardzo dużym nasileniu praktycznie uniemożliwia mówienie. Jej przyczyną jest najczęściej uszkodzenie aparatu wykonawczego mowy (mięśnie języka, podniebienia miękkiego, krtani, warg) lub nerwów zaopatrujących te mięśnie (nerwy czaszkowe: nerw błędny, nerw podjęzykowy, nerw twarzowy) bądź też uszkodzeniem jąder powyższych nerwów znajdujących się w OUN.

Wikipedia

anastasis

[czytaj: anastas-is] w ikonografii: scena zejścia Jezusa do otchłani, występująca w sztuce bizantyjskiej w II-XIII wieku i europejskiej od X wieku; Anastasis

SJP.pl

- anastasis – zmartwychwstanie (rezurekcja)

- Anastasis (motyw w sztuce) – scena zejścia Chrystusa do otchłani

- Anastasis (kościół) – budowla wzniesiona w Jerozolimie przez Konstantyna I

- Anastasis – polski zespół muzyczny

- Anastasis – album grupy Dead Can Dance

Wikipedia

anastatyczny

określenie druku otrzymanego metodą chemiczną bez nowego składu

SJP.pl

anastatyka

gatunek rośliny rocznej z rodziny kapustowatych (krzyżowych); zmartwychwstanka, róża jerychońska, ręka Maryi

SJP.pl

anastazja

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Anastazja – żeński odpowiednik imienia Anastazy. Oznacza „zmartwychwstała, wskrzeszona”.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Anastazja w 2017 roku zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W roku 2022 imię Anastazja nosiło w Polsce 22 020 kobiet, co oznacza 128. pozycję na liście najczęściej występujących w kraju imion.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miała na imię Anastazja i pochodziła z Dalmacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈstazʲja, AS: ãnastazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anastazy mos.

:: zdrobn. Nastka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Nastka

Wiktionary

anastazy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Anastazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „wskrzeszenie”, „zmartwychwstanie”. Jego żeńskim odpowiednikiem jest Anastazja.

Anastazy imieniny obchodzi 11 stycznia, 22 stycznia, 21 kwietnia, 27 kwietnia, 20 maja, 30 maja, 11 czerwca, 14 czerwca, 17 sierpnia, 21 sierpnia, 16 października, 5 grudnia, 19 grudnia i 21 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyszedłem z domu za Anastazym, żeby sprawdzić, gdzie idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈstazɨ, AS: ãnastazy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anastazja ż.

Wiktionary

anastomoza

Anastomoza (zespolenie, z gr. ἀναστόμωσις) – połączenie (naturalne lub wykonane sztucznie) między dwoma ciągłymi elementami, najczęściej w formie naczyń lub włókien, których komunikacja zostaje zachowana. Pojęcie jest używane najczęściej do określenia relacji zachodzących w naukach medycznych (anatomii i chirurgii), biologii (mykologii czy biologii ewolucyjnej) oraz geografii (geologii i hydrologii).

- anastomoza (medycyna)

- anastomoza (grzyby)

- anastomoza (skały) – niskie kanały na poziomych szczelinach skał

Wikipedia

anastrofa

powtórzenie wyrazów w szyku odwróconym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. figura stylistyczna, która polega na odwróceniu zwykłej kolejności wyrazów w zdaniu lub wersie (w celu nadania wypowiedzi tonu bardziej poetyckiego albo dramatycznego)

Wiktionary

Anastrofa (gr. ἀναστροφή anastrophḗ „odwrócenie”), epanastrofa (gr. ἐπαναστροφή epanastrophḗ) – figura retoryczna polegająca na powtórzeniu wyrazów w odwróconym porządku. Np. zamiast „Witam was, lordowie”, „was witam, lordowie”. Często używana przez mistrza Yodę w filmie Gwiezdne wojny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W anastrofie słowa lub frazy są ustawiane w sposób nietypowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szyk przestawny

Wiktionary

anastygmat

obiektyw nie wykazujący astygmatyzmu, jak również i innych wad optycznych dzięki zastosowaniu odpowiednich soczewek

SJP.pl

Anastygmat – obiektyw fotograficzny ze skorygowaną aberracją sferyczną, komą i astygmatyzmem.

Pierwszym obiektywem tego typu był powstały około 1866 r. koncentryczny obiektyw Rossa. Bardziej znanym, jaśniejszym i udanym rozwiązaniem były zaprojektowane w latach 1890–1893, przez Paula Rudolpha z zakładów Zeissa, obiektywy serii początkowo znanej jako Anastigmaty (później przemianowane na Protary). Praktycznie wszystkie współczesne obiektywy fotograficzne są anastygmatami.

Wikipedia

anastygmatyczny

→ anastygmat

SJP.pl

Patrz:
anastygmat

anastyloza

przywrócenie określonemu zabytkowi lub zespołowi architektonicznemu właściwych mu cech i walorów kompozycyjnych; rekompozycja

SJP.pl

Wikipedia

anat

bogini w mitologii kananejskiej

SJP.pl

Wikipedia

anat.

skrót od: anatomia, anatomiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

anatana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Anathana|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny tupajowatych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anatany prowadzą samotniczy tryb życia.

Wiktionary

anataz

minerał, odmiana dwutlenku tytanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

Wiktionary

Anataz (Oktaedryt) – minerał, odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu. Według ustaleń Louisa Nicolasa Vauquelina jego właściwości są analogiczne do rutylu. Pierwszy raz o tym minerale pisano w roku 1738. Nazwa wywodzi się z greckiego słowa anatasis, oznaczającego wydłużenie (rozciągnięcie), co nawiązuje do pokroju minerału.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anatazowy

Wiktionary

anateksis

proces zachodzący w głębi skorupy ziemskiej prowadzący do nagromadzenia wtórnej magmy; palingeneza

SJP.pl

Anateksis – proces zachodzący w głębi skorupy ziemskiej, polegający na stopniowym upłynnianiu składników dużych kompleksów skał wskutek wzrostu temperatury. Poszczególne składniki skały wytapiane są według kolejności określanej ich temperaturą topnienia. Produkty anateksis mogą zostać w skale macierzystej lub pod wpływem ciśnienia wyciskane są pomiędzy składniki nieupłynnione i gromadzą się w zdolnej do tworzenia intruzji masie wtórnej magmy.

Wikipedia

anatema

1. klątwa kościelna; ekskomunika;
2. przenośnie: surowa krytyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

(1.2) daw. kośc. osoba, przedmiot lub nauka dotknięta klątwą kościelną

(1.3) przen. nagana, potępienie

Wiktionary

Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna, polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈtɛ̃ma, AS: ãnatẽma

Wiktionary

Powiązane:

czas. anatematyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klątwa kościelna, ekskomunika

Wiktionary

anatidaefobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. lęk przed byciem obserwowanym przez kaczkę

Wiktionary

The Far Side – seria jednopanelowych komiksów publikowanych między 1980 a 1995 przez Gary’ego Larsona. Ich surrealistyczny humor opierał się często na niezręczności sytuacji społecznych, niespotykanych zbiegach okoliczności i nieuniknionych wypadkach, absurdalnej antropomorfizacji otoczenia, czy zaskakujących błędach rozumowania. Unikatowy styl łączący delikatny, dziecięcy styl rysowania z ponurymi i groteskowymi tematami zyskał znaczne uznanie wśród krytyków, i stał się inspiracją dla wielu późniejszych prac, w tym internetowych komiksów Doctor Fun oraz The Perry Bible Fellowship.

Wikipedia

anatman

zasada buddyjska, zgodnie z którą dusza jest nietrwała i śmiertelna; przeciwstawna zasadzie reinkarnacji; anatta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) buddyjska doktryna (godzona na różne sposoby z reinkarnacją), zgodnie z którą nie istnieje trwała dusza (atman), ani w ogóle nic trwałego;

Wiktionary

Anatman (skr. nie-ja, w języku pali anatta) – podstawowa doktryna buddyjska, według której nie istnieje nic takiego jak atman (dusza).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈnatmãn, AS: ãnatmãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inna pisownia: anatta

Wiktionary

anatocyzm

zasada pobierania odsetek od odsetek; procent składany

SJP.pl

Anatocyzm (z gr. ανατοκισμός, trb. anatokismós, procent składany, kapitalizacja odsetek) – naliczanie odsetek od zaległych odsetek.

Prawo rzymskie nazywało je usurae usurarum. Były one zakazane.

W polskim prawie obowiązuje zakaz anatocyzmu. Jego celem jest ochrona dłużnika przed nadmiernymi obciążeniami z tytułu odsetek.

Wikipedia

anatoksyna

fragmenty bakterii lub całe bakterie, które pozbawiono zdolności chorobotwórczych, mogące stymulować układ odpornościowy organizmu do produkcji przeciwciał

SJP.pl

- anatoksyna (toksoid) – toksyna bakteryjna pozbawiona właściwości toksycznych

- anatoksyna – neurotoksyna wytwarzana przez sinice (Cyanobacteria)

Wikipedia

anatol

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Anatol, Anatoliusz (gr. ἀνατολικός – pochodzący ze Wschodu; analogiczne pochodzenie ma nazwa Anatolii, krainy w Azji Mniejszej) – męskie imię pochodzenia greckiego.

Żeńskie odpowiedniki tego imienia: Anatolia, Anatola.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anatol wrócił do Prefektury z paszportem i tu grubas konstatuje, że i w paszporcie rok 1918 jest wydrapany i zamieniony na 1919.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnatɔl, AS: ãnatol

Wiktionary

anatola

imię żeńskie

SJP.pl

Anatolia, Anatola – imię żeńskie pochodzenia greckiego, oznaczające "pochodząca ze wschodu, wschodnia".

Męskim odpowiednikiem jest Anatol.

Anatolia i Anatola imieniny obchodzą:

- 9 lipca, jako wspomnienie św. Anatolii, męczennicy oraz towarzyszki św. Wiktorii i św. Audaksa,

- 23 grudnia, jako wspomnienie św. Wiktorii z Sabiny, towarzyszki wymienionej św. Anatolii (obecnie wspominane wspólnie 10 lipca).

Wikipedia

anatolek

zdrobnienie od: Anatol (imię męskie)

SJP.pl

anatolia

kraina w Turcji pokrywająca się z półwyspem Azja Mniejsza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Anatolia (tur. Anadolu) – kraina historyczna w Turcji. Obejmuje cały półwysep Azji Mniejszej oraz część terenów na wschód od niego. Jej powierzchnia stanowi w zaokrągleniu 2/3 powierzchni całego państwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Erzurum jest miastem w Anatolii wschodniej w Turcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈtɔlʲja, AS: ãnatolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolijczyk m., Anatolijka ż., anatolian mzw.

przym. anatolijski, anatolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Azja Mniejsza

(1.2) Anatola

Wiktionary

anatolian

rasa psów z grupy molosów wyhodowana w Turcji; anatolijski pies pasterski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów z grupy molosów;

Wiktionary

Anatolijski pies pasterski (oryginalna nazwa anadolu çoban köpeği) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie górskim, wyhodowana w Anatolii (Turcja) jako pies pasterski do pilnowania owiec. W języku polskim używane są jeszcze nazwy owczarek anatolijski i anatolijski pies pasterski. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) owczarek anatolijski

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Anatolia ż., Anatolijczyk ż., Anatolijka ż.

przym. anatolijski, anatolski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anatolian shepherd dog

* francuski: (1.1) berger d'Anatolie

* niderlandzki: (1.1) Anatolische herder

* szwedzki: (1.1) anatolisk herdehund w.

* włoski: (1.1) pastore dell'Anatolia m.

źródła.

== anatolian (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) anatolijski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈtɔlʲjãn, AS: ãnatolʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolia ż., Anatolijczyk ż., Anatolijka ż.

przym. anatolijski, anatolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) owczarek anatolijski

Wiktionary

anatolij

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

anatolijczyk

mieszkaniec Anatolii (krainy w Turcji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Anatolii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnatɔˈlʲijt͡ʃɨk, AS: ãnatolʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolia ż.

:: fż. Anatolijka ż.

przym. anatolijski, anatolski

Wiktionary

anatolijka

mieszkanka Anatolii (krainy w Turcji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Anatolii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnatɔˈlʲijka, AS: ãnatolʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolia ż.

:: fm. Anatolijczyk m.

przym. anatolijski, anatolski

Wiktionary

anatolijski

→ Anatolia (kraina w Turcji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Anatolii, związany z Anatolią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kapadocja to kraina położona na Wyżynie Anatolijskiej, między Morzem Czarnym a górami Taurus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnatɔˈlʲijsʲci, AS: ãnatolʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolia ż., Anatolijczyk mos., Anatolijka ż., anatolian mzw.

przym. anatolski

Wiktionary

anatoliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anatoli lub z nią związany

SJP.pl

anatolostwo

Anatol z małżonką; Anatolowie

SJP.pl

anatolowie

Anatol z małżonką; Anatolostwo

SJP.pl

anatolowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anatola lub z nim związany

SJP.pl

anatolski

1. → Anatolia (kraina historyczna w Turcji);
2. alaktaga anatolska - gatunek gryzonia z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Anatolią, dotyczący Anatolii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anatolia ż., Anatolijczyk m., Anatolijka ż., anatolian mzw.

przym. anatolijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. anatolijski

Wiktionary

anatom

specjalista w dziedzinie anatomii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

Wiktionary

Anatomia (z gr. anatomē „sekcja (zwłok), krajanie” od anatémnein „pociąć”) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem budowy organizmów. Przedmiotem zainteresowania różnych działów anatomii jest badanie położenia, kształtu, składu oraz ewolucji narządów, tkanek i komórek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈnatɔ̃m, AS: ãnatõm

Wiktionary

Powiązane:

przym. anatomiczny, anatomopatologiczny

przysł. anatomicznie

rzecz. anatomia ż., anatomopatolog m., anatomik m.

Wiktionary

anatomia

1. dział biologii zajmujący się badaniem budowy i kształtu ciała żywych organizmów;
2. budowa ciała organizmów żywych;
3. przenośnie: dokładny opis i analiza czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. budowa organizmów żywych

(1.2) biol. nauka o anatomii (1.1);

(1.3) książk. przen. szczegóły działania lub funkcjonowania czegoś

(1.4) pot. lekcja, zajęcia z anatomii (1.2)

Wiktionary

Anatomia (z gr. anatomē „sekcja (zwłok), krajanie” od anatémnein „pociąć”) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem budowy organizmów. Przedmiotem zainteresowania różnych działów anatomii jest badanie położenia, kształtu, składu oraz ewolucji narządów, tkanek i komórek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anatomię żaby przerabialiśmy w piątej klasie.

(1.2) Na uczelniach wyższych uczy się anatomii człowieka.

(1.3) Trzeba poznać anatomię tej maszyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈtɔ̃mʲja, AS: ãnatõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatom m., anatomik m., anatomista m., anatomizowanie n.

czas. anatomizować

przym. anatomiczny

przysł. anatomicznie

Wiktionary

Synonimy:

skr. anat.

Wiktionary

anatomicznie

przysłówek sposobu

(1.1) zgodnie z anatomią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anatomicznie serce nie leży idealnie po lewej stronie, lecz bardziej centralnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatom mos., anatomia ż.

przym. anatomiczny

Wiktionary

anatomiczno-morfologiczny

dotyczący anatomii i morfologii (np. cechy anatomiczno-morfologiczne)

SJP.pl

anatomiczny

1. związany z anatomią, nauką o budowie organizmów żywych;
2. związany z budową organizmu żywego, nawiązujący do jego budowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anatomią, dotyczący anatomii

przymiotnik jakościowy

(2.1) przystosowany do budowy ciała ludzkiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnatɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: ãnatõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatomia ż., anatom m., anatomik m., anatomiczka ż., anatomiczność ż.

przysł. anatomicznie

Wiktionary

anatomik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. anatom

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anatom m., anatomia ż.

przym. anatomiczny

przysł. anatomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anatom.

źródła.

== anatomik (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) anatomiczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈtɔ̃mʲik, AS: ãnatõmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatom m., anatomia ż.

przym. anatomiczny

przysł. anatomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anatom m., anatomia ż.

przym. anatomiczny

przysł. anatomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anatom.

źródła.

== anatomik (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) anatomiczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anatomizować

przeprowadzać analizę budowy ciała

SJP.pl

anatomopatolog

specjalista, naukowiec zajmujący się badaniem zmian w budowie tkanek i narządów wywołanych chorobą; patomorfolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista badający patologie w narządach, tkankach i komórkach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatom mos.

przym. anatomopatologiczny

Wiktionary

anatomopatologia

dział anatomii zajmujący się badaniem zmian w budowie tkanek i narządów wywołanych chorobą; anatomia patologiczna, patomorfologia

SJP.pl

anatomopatologiczny

przymiotnik od: anatomopatologia; charakterystyczny dla anatomopatologii, działu anatomii zajmującego się badaniem zmian w budowie tkanek i narządów wywołanych chorobą (np. badania anatomopatologiczne), związany z tym działem; patomorfologiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anatomią patologiczną, dotyczący anatomii patologicznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anatom mos., anatomia patologiczna ż., anatomopatolog mos.

Wiktionary

anatta

zasada buddyjska, zgodnie z którą dusza jest nietrwała i śmiertelna; przeciwstawna zasadzie reinkarnacji; anatman

SJP.pl

Anatman (skr. nie-ja, w języku pali anatta) – podstawowa doktryna buddyjska, według której nie istnieje nic takiego jak atman (dusza).

Wikipedia

anc

skrót od: African National Congress (Afrykański Kongres Narodowy) - centrolewicowa partia polityczna rządząca RPA od 1994 roku

SJP.pl

anceps

w metryce antycznej: ostatnia sylaba wersu o nieustalonej postaci iloczasowej

SJP.pl

Anceps (z łac. syllaba anceps) – w greckiej i rzymskiej poezji opartej na iloczasie sylaba obojętna dla metrum pod względem długości.

Wyróżnia się dwa typy ancepsów:

anceps w arsie (inaczej anceps akcentowany, ) – niezależnie od długości sylaby na nią pada akcent wierszowy

anceps w tezie ( lub ) – sylaba krótka albo długa, na którą nie pada akcent wierszowy

Wikipedia

ancestralny

bardzo stary, właściwy przodkom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący przodków

Wiktionary

anch

krzyż egipski, talizman powszechny w starożytnym Egipcie; ankh

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) staroż. rel. egipski hieroglif symbolizujący życie;

Wiktionary

Anch, ankh, krzyż egipski (łac. crux ansata) – w mitologii egipskiej hieroglif oznaczający życie. Anch w starożytnym Egipcie. Był symbolem życia i dlatego miał zapewniać dostatnie oraz wieczne życie. Był znakiem-amuletem ochraniającym zarówno w życiu doczesnym, jak i życiu pozagrobowym. Współcześnie nadaje mu się mistyczne oraz magiczne znaczenie.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) ankh, krzyż egipski

Wiktionary

anchizaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z podrzędu zauropodomorfów

SJP.pl

Anchizaur (Anchisaurus) – roślinożerny zauropodomorf z rodziny anchizaurów (Anchisauridae).

Wikipedia

anchizaury

klad dinozaurów z podrzędu zauropodomorfów

SJP.pl

Anchizaury (Anchisauria) – klad dinozaurów z grupy zauropodomorfów. Zdefiniowany przez Petera Galtona i Paula Upchurcha (2004) jako klad obejmujący rodzaje Anchisaurus i Melanorosaurus, ich ostatniego wspólnego przodka oraz wszystkich jego potomków; autorzy zaliczyli do Anchisauria rodzinę Anchisauridae z rodzajami Anchisaurus i Ammosaurus, oraz rodzinę Melanorosauridae z rodzajami Riojasaurus, Melanorosaurus, Camelotia i Lessemsaurus. Inne analizy kladystyczne sugerują, że melanorozaur nie był blisko spokrewniony z innymi rodzajami zaliczonymi przez Galtona i Upchurcha do rodziny Melanorosauridae, być może z wyjątkiem rodzaju Camelotia. Z analiz kladystycznych wynika też, że melanorozaur był bliżej spokrewniony z zauropodami niż z anchizaurem; oznacza to, że zgodnie z definicją filogenetyczną Anchisauria, aby były one taksonem monofiletycznym, muszą obejmować także zauropody. Pierwotnie Yates i Kitching (2003) zaliczyli anchizaura i melanorozaura do zauropodów. Jednak według późniejszej analizy kladystycznej Yatesa (2007) większość zauropodomorfów tradycyjnie zaliczanych do prozauropodów - nie tylko Anchisaurus i Melanorosaurus, ale i takie rodzaje jak Riojasaurus czy Massospondylus - była bliżej spokrewniona z zauropodami niż z plateozaurem; w związku z tym stosowanie definicji filogenetycznej zauropodów zaproponowanej przez Wilsona i Sereno (1998) (tj. klad obejmujący rodzaj Saltasaurus i wszystkie zauropodomorfy bliżej spokrewnione z nim niż z rodzajem Plateosaurus) doprowadziłoby do zaliczenia do zauropodów szeregu rodzajów tradycyjnie wyłączanych z tej grupy. Aby tego uniknąć, Yates zaproponował nową definicję filogenetyczną zauropodów (najszerszy klad obejmujący Saltasaurus loricatus, ale nie obejmujący Melanorosaurus readi), wyłączając tym samym anchizaura i melanorozaura z zauropodów; na określenie kladu obejmującego m.in. anchizaura, melanorozaura i zauropody Yates wykorzystał zaproponowaną przez Galtona i Upchurcha nazwę Anchisauria. Tak definiowane Anchisauria żyły od późnego triasu do późnej kredy; znane ze wszystkich kontynentów włącznie z Antarktydą. Z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Upchurcha, Barretta i Galtona (2007) wynika z kolei, że o ile melanorozaur był bliżej spokrewniony z zauropodami niż z plateozaurem, o tyle anchizaur był bliżej spokrewniony z plateozaurem niż z zauropodami; tym samym według autorów do Anchisauria sensu Galton i Upchurch, 2004 należą wszystkie zauropodomorfy poza bazalnymi rodzajami Saturnalia, Thecodontosaurus, Mussaurus i Efraasia.

Wikipedia

anchizes

mityczny król Dardanos, syn Kapysa i Temiste

SJP.pl

Wikipedia

anchois

[czytaj: anszuA lub ąszuA] konserwa z solonych sardeli, zwykle ostro przyprawiona; anchovy, anchovies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;

Wiktionary

Anchois (z hiszp. anchoa, ang. anchovy, wym. pol. ãszuạ) – francuskie określenie przetworów z sardeli europejskiej – niedużej, bardzo tłustej ryby o ostrym zapachu i smaku.

W różnych krajach jest różnie podawana: świeża, surowa, wędzona, suszona i solona, w postaci przetworów: filetów, koreczków lub pasty, często konserwowana z dodatkami. Spożywana bezpośrednio lub dodawana do farszów mięsnych, rybnych, past, oliwek, pizzy i sałatek. W Hiszpanii dodawana do oliwek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedliśmy sałatkę z anchois.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ʃuˈwa, AS: ãũ̯šuu̯a

Wiktionary

anchorage

[czytaj: ANkeridż] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Anchorage (oficjalnie Municipality of Anchorage) – skonsolidowane miasto-okręg (ang. consolidated city-borough) w Stanach Zjednoczonych położony w stanie Alaska nad Zatoką Cooka (Ocean Spokojny). Obecny status miasto uzyskało w 1975 roku. Miasto zamieszkuje 279 671 osób (2007), czyli ponad 40% wszystkich mieszkańców Alaski. W roku 2023 liczba mieszkańców wzrosła do 286 075 osób, a gęstość zaludnienia do 56,3 osoby/km².

Wikipedia

anchovy

[czytaj: änczewi] rybka, sardela, zwłaszcza w konserwach, ostro przyprawiona

SJP.pl

Anchovy – miasto na Jamajce wchodzące w skład regionu Saint James. Według spisu ludności z 1991 roku miasto zamieszkiwało 3 633 osoby. Według szacowanych danych na rok 2010 w miejscowości mieszka 4 269 osób.

W mieście znajduje się stacja kolejowa.

Wikipedia

anchusina

naturalny barwnik czerwony występujący w korzeniach alkanny i farbownika; alkanina

SJP.pl

Alkanina, anchusina – organiczny związek chemiczny, naturalny, czerwony barwnik, otrzymywany z korzeni alkanny barwierskiej (Alkanna tinctoria) oraz farbownika lekarskiego (Anchusa officinalis). Pochodna naftochinonu. Alkaniny używano jako barwnika zaprawowego, natomiast obecnie wykorzystuje się ją w przemyśle kosmetycznym, w mikroskopii oraz w analizie chemicznej.

Wikipedia

ańcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż., forma imienia Anna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. Ana., reg. śl. Andzia.

Wiktionary

ancora

[czytaj: ankora] określenie wykonawcze: jeszcze; często występuje w powiązaniu z innymi określeniami

SJP.pl

ancug

gwarowo: ubranie męskie, garnitur męski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Bukowina. garnitur

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ubranie (komplet)

(1.3) uczn. wyjściowe, odświętne ubranie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój fater łaziłby w tym ancugu durś, bez niedziela i bez tydzień.

(1.1) O, zaraz, mam tu piękny ancug z westką i do tego jeszcze elegancki kapelinder, w sam raz wszystko dla pana, jakby było specjalnie uszyte na miarę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gangol, reg-pl|Poznań|ańcug., reg-pl|Poznań|anzug.

Wiktionary

ancykrys

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sącz. urwis, ktoś uciążliwy

(1.2) sącz. ancykryst

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nale z njygo ancykrys!

Wiktionary

ancykryst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. antychryst, diabeł

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bezbożnik, niewierzący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jancykryst

(1.2) jancykryst

Wiktionary

ancylopod

przedstawiciel podrzędu wymarłych ssaków nieparzystokopytnych

SJP.pl

ancylopody

podrząd wymarłych ssaków nieparzystokopytnych

SJP.pl

Ancylopody (Ancylopoda) – podrząd wymarłych ssaków nieparzystokopytnych.

Ancylopody występowały od wczesnego eocenu po plejstocen półkuli północnej, a jeden rodzaj — w miocenie na kontynencie afrykańskim. Odkryto formy ancylopodów, u których zamiast kopyt występowały pazury.

Wikipedia

ancylostomatoza

pasożytnicza choroba człowieka i zwierząt wywoływana przez nicienie tęgoryjce, objawiająca się m.in. niedokrwistością; ankylostomiaza; anemia górników

SJP.pl

Ankylostomatoza (ang. ancylostomiasis) – choroba pasożytnicza układu pokarmowego, która jest wywołana przez nicienie z rodzaju Ancylostoma. Choroba ta występuje głównie w klimacie ciepłym oraz wilgotnym. U człowieka pasożytuje w jelicie cienkim tęgoryjec dwunastniczy, którego larwy znajdują się w ziemi. Ankylostomatoza występuje także u zwierząt. Do zarażenia dochodzi głównie poprzez skórę.

Wikipedia

ancylostomiaza

choroba wywołana przez tęgoryjca dwunastniczego; ancylostomoza, "choroba górnicza"

SJP.pl

ancymon

łobuz, urwis, rozrabiaka; ancymonek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) urwis udający niewiniątko

Wiktionary

ancymonek

łobuz, urwis, rozrabiaka, ancymon

SJP.pl

and.

skrót od: andante

SJP.pl

anda

imię żeńskie

SJP.pl

Andrzeja, Ondrzeja, Anda – polskie imię żeńskie pochodzące od imienia męskiego Andrzej. Dzisiaj raczej rzadko spotykane (według materiałów Instytutu Języka Polskiego PAN w roku 1998 imię to nosiło 78 mieszkanek Polski). Imię było bardziej popularne w średniowieczu.

Wikipedia

andabata

gladiator rzymski walczący na ślepo w hełmie zakrywającym oczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rzymski gladiator walczący w hełmie zakrywającym oczy;

Wiktionary

Andabata (andabates) (od gr. ἀναβάτης anabatès) – konny gladiator walczący ślepo w hełmie pozbawionym otworów na oczy.

Ta kategoria gladiatorów popularna była za czasów Cycerona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kto padł, podnosił palce do góry, błagając tym znakiem litości, lecz na początku widowiska lud zwykle domagał się śmierci ranionych, zwłaszcza gdy chodziło o andabatów, którzy mając twarze zakryte, pozostawali mu nieznani.

Wiktionary

andaluski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. lub rzad. związany z Andaluzją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andaluzyjski mrz., Andaluzja ż.

przym. andaluzyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) andaluzyjski

Wiktionary

andaluzja

1. kraina historyczna w Hiszpanii;
2. region autonomiczny w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina w południowej Hiszpanii

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna położona w południowej Hiszpanii;

Wiktionary

Andaluzja (hiszp. Andalucía, z arab. Al-Andalus, pierwotna nazwa nawiązywała do Wandalów) – najludniejsza i druga pod względem powierzchni wspólnota autonomiczna położona w południowej Hiszpanii, obejmuje większą część regionu historycznego o tej samej nazwie oraz pasmo górskie na północy Sierra Morena. Graniczy na północy z Estremadurą i Kastylią-La Manchą, na wschodzie Murcją, a na zachodzie z Portugalią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Głównym miastem Andaluzji jest Sewilla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndaˈluzʲja, AS: ãndaluzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andaluzyjski mrz., Andaluzyjczyk mos., Andaluzyjka ż., andaluzyt mrz., andaluz mzw.

przym. andaluzyjski, andaluski, andaluzytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. al-Andalus, Al-Andalus

Wiktionary

andaluzyjczyk

mieszkaniec Andaluzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andaluzji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pablo pochodzi z Sewilli, więc jest Andaluzyjczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndaluˈzɨjt͡ʃɨk, AS: ãndaluzyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andaluzja ż.

:: fż. Andaluzyjka ż.

przym. andaluzyjski

Wiktionary

andaluzyjka

mieszkanka Andaluzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andaluzji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndaluˈzɨjka, AS: ãndaluzyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andaluzja ż., andaluzyt m.

:: fm. Andaluzyjczyk m.

przym. andaluzyjski, andaluzytowy

Wiktionary

andaluzyjski

→ Andaluzja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt andaluzyjski języka hiszpańskiego

Wiktionary

Patrz:
Andaluzja
Wymowa:

IPA: ˌãndaluˈzɨjsʲci, AS: ãndaluzyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andaluzja ż., Andaluzyjczyk mos., Andaluzyjka ż., andaluzyt m.

przym. andaluzytowy, andaluski

Wiktionary

andaluzyt

minerał, odmiana polimorficzna krzemianu glinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

Wiktionary

Andaluzyt – rzadki minerał należący do grupy krzemianów. Jego nazwa pochodzi od Andaluzji (Hiszpania), gdzie po raz pierwszy minerał ten znaleziono (Delamétherie 1798 r.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy andaluzyt zalicza się do glinokrzemianów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndaˈluzɨt, AS: ãndaluzyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andaluzyjski mrz., Andaluzja ż., Andaluzyjczyk mos., Andaluzyjka ż.

przym. andaluzytowy, andaluzyjski

Wiktionary

andaluzytowy

związany z andaluzytem

SJP.pl

andaman

część nazw wielu wysp w archipelagu Andamany, m.in. Andaman Środkowy, Mały Andaman

SJP.pl

andamanin

mieszkaniec Andamanów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Andamanów;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andamany nmos.

:: fż. Andamanka ż.

przym. andamański

Wiktionary

andamanka

mieszkanka Andamanów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. rdzenna mieszkanka wysp Andamanów;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andamany nmos.

:: fm. Andamanin mos.

przym. andamański

Wiktionary

andamański

→ Andamany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andamanami, dotyczący Andamanów

Wiktionary

Patrz:
Andamany
Powiązane:

rzecz. Andamany nmos., Andamanin mos., Andamanka ż.

Wiktionary

andamany

archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim;

Wiktionary

Andamany – archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim. Wchodzi w skład indyjskiego terytorium związkowego Andamany i Nikobary.

Archipelag, długości 352 km i szerokości do 51 km, składa się z 576 wysp, z których 26 jest zamieszkanych. Od Nikobarów oddziela je Kanał Dziesiątego Stopnia. Andamany zajmują powierzchnię 6408 km² i zamieszkuje je 314 239 mieszkańców (2001). Stolicą i głównym ośrodkiem jest Port Blair.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) geogr. adm. Andamany i Nikobary

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) Mały Andaman • Andaman Południowy • Andaman Północny • Andaman Środkowy

pokrewne.

rzecz. Andamanin mos., Andamanka ż.

przym. andamański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) Andamany

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andamanin mos., Andamanka ż.

przym. andamański

Wiktionary

andante

określenie wykonawcze: umiarkowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. umiarkowanie wolno wykonana część utworu, szybsza niż adadżio

(1.2) muz. utwór wykonany w umiarkowanie wolnym tempie

przymiotnik

(2.1) muz. umiarkowanie wolny

przysłówek

(3.1) muz. umiarkowanie wolno

Wiktionary

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈdãntɛ, AS: ãndãnte

Wiktionary

andantino

określenie wykonawcze: nieco szybciej niż andante

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. część utworu nieco szybsza niż andante

(1.2) muz. utwór wykonany nieco szybciej niż andante

przymiotnik

(2.1) muz. nieco szybszy niż andante

przysłówek

(3.1) muz. nieco szybciej niż andante

Wiktionary

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|wł|andantino.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== andantino (język niemiecki.) ==

wymowa.

audio|De-andantino.ogg.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) muz. andantino

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndãnˈtʲĩnɔ, AS: ãndãntʹĩno

Wiktionary

andegawen

członek dynastii wywodzącej się od hrabiów i książąt andegaweńskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. monarcha wywodzący się z dynastii andegaweńskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta linia Andegawenów wygasła na Karolu IV z Maine, tytularnym królu Neapolu w 1481

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andegaweńczyk mos., Andegawenia ż.

:: fż. Andegawenka ż.

przym. andegaweński

Wiktionary

andegaweńczyk

mieszkaniec Andegawenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andegawenii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andegawenia ż.

:: fż. Andegawenka ż.

przym. andegaweński

Wiktionary

andegaweni

dynastia wywodząca się od hrabiów i książąt andegaweńskich; Andegawenowie

SJP.pl

Andegawenowie (fr. d’Anjou) – nazwą tą określa się kilka rodów rządzących w Hrabstwie Andegawenii (fr. Anjou), krainie w zachodniej Francji. Pierwsi Andegawenowie byli hrabiami Andegawenii od czasów karolińskich, zwie się ich także Ingelgerami od protoplasty rodu – Ingelgera. Druga dynastia andegaweńska była spokrewniona z pierwszą, ale zwana jest także od pewnego momentu Plantagenetami. Pozostałe rody andegaweńskie były młodszymi liniami królewskiego rodu Francji – Kapetyngów.

Wikipedia

andegawenia

kraina historyczna we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;

Wiktionary

Andegawenia (fr. Anjou, łac. Andegavia) – kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary.

W okresie rzymskim była zamieszkiwana przez galijskie plemiona Andekawów. W X wieku była hrabstwem francuskim. W 1154 przeszła w posiadanie Plantagenetów. W 1205 została odzyskana dla Francji przez Filipa II Augusta. Od 1360 znajdowała się jako księstwo w rękach dynastii Andegawenów neapolitańskich. W 1487 została ostatecznie włączona do Francji.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Andegawen mos., Andegaweńczyk mos., Andegawenka ż., Andegaw mrz.

przym. andegaweński, andegawski

Wiktionary

andegawenka

mieszkanka Andegawenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andegawenii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andegawenia ż.

:: fm. Andegaweńczyk mos.

przym. andegaweński

Wiktionary

andegawenowie

dynastia wywodząca się od hrabiów i książąt andegaweńskich; Andegaweni

SJP.pl

Andegawenowie (fr. d’Anjou) – nazwą tą określa się kilka rodów rządzących w Hrabstwie Andegawenii (fr. Anjou), krainie w zachodniej Francji. Pierwsi Andegawenowie byli hrabiami Andegawenii od czasów karolińskich, zwie się ich także Ingelgerami od protoplasty rodu – Ingelgera. Druga dynastia andegaweńska była spokrewniona z pierwszą, ale zwana jest także od pewnego momentu Plantagenetami. Pozostałe rody andegaweńskie były młodszymi liniami królewskiego rodu Francji – Kapetyngów.

Wikipedia

andegaweński

przymiotnik od: Andegawenia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andegawenią, dotyczący Andegawenii

(1.2) związany z Andegawenami (dynastią)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Termin wina z Doliny Loary mówi więc niewiele i lepiej rzecz uściślać: wina nantejskie, andegaweńskie, tureńskie, orleańskie czy wreszcie wina znad środkowej Loary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andegawen mos., Andegaweńczyk mos., Andegawenia ż., Andegawenka ż.

Wiktionary

anderlecht

miasto w Belgii

SJP.pl

Anderlecht – miasto i gmina w Belgii, jedna z 19 w dwujęzycznym Regionie Stołecznym Brukseli, w Okręgu Stołecznym Brukseli, połączona z resztą Brukseli 5. linią metra.

W miejscowości jest kilka historycznie i architektonicznie wyodrębnionych dzielnic, jedną z najciekawszych jest dzielnica zwana La Roue (Het Rad). Inne dzielnice w mieście: Veeweyde (Veeweide), Cureghem (Kuregem), Scheut, Neerpede. Do miasta należy również wieś Moortebeek.

Wikipedia

anderman

nazwisko

SJP.pl

anders

nazwisko

SJP.pl

- Anders – polski projekt bojowego wozu piechoty

- Anders – polski projekt czołgu podstawowego

- Anna Maria Anders (ur. 1950) – polska polityk i działaczka polonijna. Córka gen. Władysława Andersa

- Günther Anders (1902-1992) – niemiecki filozof

- Henryk Anders (1913-1993) – polski muzykolog

- Irena Renata Anders (1920-2010) – polska artystka, działaczka polonijna. Druga żona gen. Władysława Andersa

- Karol Anders (1893-1971) – dowborczyk, pułkownik kawalerii Wojska Polskiego

- Peter Anders (1908-1954) – niemiecki śpiewak operowy

- Tadeusz Anders (1902-1995) – oficer artylerii w służbie stałej Wojska Polskiego, pułkownik w Polskich Siłach Zbrojnych.

- Thomas Anders (ur. 1963) – niemiecki piosenkarz, kompozytor i producent muzyczny, członek duetu Modern Talking

- Władysław Anders (1892-1970) – generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944-1945

Wikipedia

andersen

nazwisko

SJP.pl

Piąte pod względem popularności duńskie nazwisko:

- Alf Andersen (1906–1975) – norweski skoczek narciarski, mistrz olimpijski

- Arild Andersen (1945–) – norweski muzyk jazzowy

- Astrid Hjertenæs Andersen (1915–1985) – norweska poetka i tłumaczka

- Benny Andersen – pisarz duński

- Brian Andersen (1971–) – duński żużlowiec

- Dorothy Hansine Andersen (1901–1963) – amerykańska pediatra

- Elmer Andersen (1909–2004) – polityk USA

- Flemming Andersen (1968–) – duński rysownik

- Geir Andersen – skoczek narciarski

- Hans Christian Andersen (1805–1875) – baśniopisarz duński

- Hans Niklas Andersen (1980–) – duński żużlowiec

- Henrik Andersen (1965–) – były duński piłkarz

- Jon Andersen (1972–) – amerykański sportowiec

- Lale Andersen, właściwie Liselotte Bunnenberg lub Liese-Lotte Helene Berta Bunnenberg (1905–1972) – niemiecka piosenkarka kabaretowa

- Martin Andersen Nexø, właściwie Martin Andersen (1869–1954) – pisarz duński

- Michael Andersen (1974–) – duński koszykarz

- Ole Krogh Andersen – chemik

- Reidar Andersen – rekordzista wielkiej krokwi

- Stephan Andersen – piłkarz klubu Charlton Athletic

- Trond Andersen (1975–) – piłkarz norweski

- Tryggve Andersen (1866–1920) – pisarz norweski

- Vita Andersen (1944–) – pisarka duńska

Wikipedia

andersenowski

taki jak u Andersena, charakterystyczny dla Andersena

SJP.pl

anderson

nazwisko

SJP.pl

- Anderson – szkocki klan nizinny

- Anderson – polski herb szlachecki z indygenatu

Miejscowości w USA:

- Anderson – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Lauderdale

- Anderson – miasto w stanie Alaska, w okręgu Denali

- Anderson – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Minnehaha

- Anderson – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Shasta

- Anderson – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Madison

- Anderson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie McDonald

- Anderson – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Warren

- Anderson – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Anderson

- Anderson – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Grimes

- Anderson – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Burnett

- Anderson – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron

Wikipedia

andersowiec

potocznie: żołnierz Armii Polskiej utworzonej w ZSRR pod dowództwem generała Władysława Andersa

SJP.pl

andersson

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Benny Andersson – szwedzki kompozytor i aranżer

- Björn Andersson – szwedzki piłkarz

- Björn Andersson – szwedzki żużlowiec

- Christoffer Andersson – szwedzki piłkarz

- Johan Gunnar Andersson – szwedzki geolog, archeolog, sinolog

- Karin Dreijer Andersson – szwedzka wokalistka

- Karl Johan Andersson – szwedzki podróżnik i badacz Afryki

- Li Andersson – fińska polityk

- Magdalena Andersson – szwedzka ekonomistka i polityk

- Sven Andersson – szwedzki piłkarz i trener

- Sven Andersson – szwedzki piłkarz

- Sven Andersson – szwedzki inżynier i kierowca wyścigowy

- Sven Andersson – szwedzki żużlowiec

- Ulf Andersson – szwedzki szachista

Wikipedia

andezaur

roślinożerny dinozaur z infrarzędu zauropodów

SJP.pl

Andezaur (Andesaurus delgadoi) jaszczur andyjski – roślinożerny, czworonożny zauropod z rodziny andezaurów (Andesauridae), spokrewniony z saltazaurem.

Żył w epoce kredy (ok. 110-95 mln lat temu) na terenach Ameryki Południowej. Długość ciała ok. 15-18 m, masa 7-10 t. Jego szczątki znaleziono w Argentynie (w prowincji Neuquén).

Wikipedia

andezyn

minerał z grupy plagioklazów, glinokrzemian sodu i wapnia

SJP.pl

Andezyn – minerał z gromady krzemianów zaliczany do plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od Andów, gdzie pospolicie występuje.

Wikipedia

andezyt

drobnoziarnista wulkaniczna skała wylewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

Wiktionary

Andezyt – obojętna skała wulkaniczna lub subwulkaniczna o strukturze porfirowej.

W skład andezytu wchodzą: plagioklazy, biotyt, pirokseny i amfibole. Andezyt ma barwę szarą, brunatną, zieloną lub czarną. Andezyty pienińskie mają barwy białe do jasnoszarych, z czarnymi kryształkami amfiboli.

Wikipedia

Powiązane:

przym. andezytowy

Wiktionary

andezytowy

związany z andezytem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) miner. związany z andezytem, dotyczący andezytu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andezyt mrz.

Wiktionary

andiżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. andiżański

Wiktionary

andiżański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andiżanem, dotyczący Andiżanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andiżan mrz.

Wiktionary

andoma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodzie wołogodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Onega

Wiktionary

Powiązane:

przym. andomski

Wiktionary

andomski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andomą, dotyczący Andomy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andoma ż.

Wiktionary

andoniedźwiedź

andoniedźwiedź okularowy - gatunek niedźwiedzia; niedźwiedź andyjski, niedźwiedź okularowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tremarctos|Gervais|ref=tak., rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych występujących w Ameryce Południowej;

(1.2) zool. niedźwiedź z rodzaju andoniedźwiedzi (1.1)

Wiktionary

Andoniedźwiedź (Tremarctos) – rodzaj ssaków z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zdjęcia andoniedźwiedzia zrobił w Kolumbii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niedźwiedź mzw.

Wiktionary

andonik

imię męskie

SJP.pl

Andronik – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od starogreckiego imienia Andronikos (gr. Ανδρόνικος) wywodzącego się od słów andros (człowiek) i nike (zwycięstwo), które w złożeniu znaczą „zwycięzca”.

Andronik imieniny obchodzi 30 maja i 11 października.

Andronik w innych językach:

- rosyjski — Андроник, Андрон, Ондрон.

Wikipedia

andora

państwo w Europie i stolica tegoż państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

(1.2) geogr. stolica państwa Andora (1.1);

(1.3) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Liguria, w prowincji Savona;

Wiktionary

Andora, Księstwo Andory (kat. Principat d’Andorra [prinsiˈpat dənˈdorə]), nazwa historyczna (tradycyjna): Doliny Andory (kat. Les Valls d’Andorra) – małe państwo w południowo-zachodniej Europie, bez dostępu do morza. Leży w Pirenejach, granicząc od północy z Francją, a od południa z Hiszpanią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czemu przegraliśmy z Andorą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdɔra, AS: ãndora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andorka ż., Andorczyk mos., andorczyk mos., andorka ż.

przym. andorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. Księstwo Andory

Wiktionary

andorczyk

mieszkaniec Andory (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Andory

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdɔrt͡ʃɨk, AS: ãndorčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andora ż., andorczyk mos., andorka ż.

:: fż. Andorka ż.

przym. andorski

Wiktionary

andorka

mieszkanka Andory (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Andory

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdɔrka, AS: ãndorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andora ż., andorczyk mos., andorka ż.

:: fm. Andorczyk mos.

przym. andorski

Wiktionary

andorski

→ Andora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Andory (państwa)

(1.2) odnoszący się do Andory (miasta)

Wiktionary

Patrz:
Andora
Przykłady

(1.1) Granicę hiszpańsko-francuską czy też andorską można przejść w górach bez problemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdɔrsʲci, AS: ãndorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andora ż., Andorczyk mos., Andorka ż., andorczyk mos., andorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Andora ż., Andorczyk mos., Andorka ż., andorczyk mos., andorka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Andorran

* asturyjski: (1.1) andorranu

* baskijski: (1.1) andorratar

* białoruski: (1.1) андорскі

* bułgarski: (1.1) андорски

* chorwacki: (1.1) andorski

* czeski: (1.1) andorrský

* duński: (1.1) andorransk

* esperanto: (1.1) andora

* farerski: (1.1) andorskur

* fiński: (1.1) andorralainen

* francuski: (1.1) andorran

* galicyjski: (1.1) andorrano

* hiszpański: (1.1) andorrano

* interlingua: andorran

* kataloński: (1.1) andorrà; (1.2) andorrà

* litewski: (1.1) andorietiškas

* niderlandzki: (1.1) Andorrees

* niemiecki: (1.1) andorranisch

* rosyjski: (1.1) андорранский, андоррский

* słowacki: (1.1) andorrský

* słoweński: (1.1) andorski

* szwedzki: (1.1) andorransk

* ukraiński: (1.1) андоррський

* węgierski: (1.1) andorrai

* włoski: (1.1) andorrano

źródła.

== andorski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

dzielenie|an|dor|ski.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) andorski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

andoryt

minerał, siarczek ołowiu, srebra i antymonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków, zawiera antymon, ołów, srebro i siarkę;

Wiktionary

Andoryt – minerał klasy siarczków.

Wikipedia

Powiązane:

przym. andorytowy

Wiktionary

andotukan

rodzaj ptaków z podrodziny tukanów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Andigena|Gould|ref=tak., ptak z podrodziny tukanów występujący w Ameryce Południowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samice andotukanów mają krótsze dzioby.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tukan mzw.

Wiktionary

andowiak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

SJP.pl

Andowiak (Thomasomys) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

andradyt

minerał, krzemian wapnia i żelaza, z grupy granatów; jego odmiany barwne to m.in. demantoid (zielona) i melanit (brunatnoczarna)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

Wiktionary

Andradyt – minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu. Należy do grupy minerałów stosunkowo rzadkich.

Nazwę nadał mu w 1868 r. James Dwight Dana, na cześć brazylijskiego mineraloga Joségo Bonifáciego de Andrady, który po raz pierwszy opisał ten kamień w 1800 r. Okaz o wartości jubilerskiej został znaleziony po raz pierwszy w 1978 r.

Wikipedia

andragog

osoba zajmująca się andragogiką

SJP.pl

Andragog – osoba, która planuje, organizuje i prowadzi działalność dydaktyczno-wychowawczą lub terapeutyczną dorosłych w różnych placówkach i instytucjach.

Wikipedia

andragogiczny

→ andragogika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z andragogiką, dotyczący andragogiki

Wiktionary

Patrz:
andragogika
Powiązane:

rzecz. andragogika ż., andragog mos.

Wiktionary

andragogika

pedagogika osób dorosłych; w szerszym znaczeniu: dział pedagogiki zajmujący się młodzieżą pracującą i ludźmi dorosłymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. dział pedagogiki zajmujący się kształceniem dorosłych;

Wiktionary

Andragogika (gr. ανηρ, ανδρος – mężczyzna + αγω – prowadzę) – subdyscyplina pedagogiki zajmująca się kształceniem dorosłych. Jest to także nazwa przedmiotu na studiach pedagogicznych, opracowanego przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dlatego też większość metod uczenia się postulowanych przez andragogikę to techniki bazujące na doświadczeniu osób uczących się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndraˈɡɔɟika, AS: ãndragoǵika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andragog mos., andragożka ż.

przym. andragogiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pedagogika dorosłych

Wiktionary

andraszak

nazwisko

SJP.pl

andraszek

roślina z rodziny wilczomleczowatych, pochodząca z krain śródziemnomorskich i z Bliskiego Wschodu

SJP.pl

andré

[czytaj: ądRE] francuskie imię męskie

SJP.pl

Osoby:

- André – brazylijski piłkarz

- António André – portugalski piłkarz

- Arnim André – niemiecki aktor

- Carole André – francuska aktorka

- Johann André – niemiecki kompozytor i wydawca

- Johann Anton André – niemiecki kompozytor i wydawca

- Louis André – francuski kompozytor

- Maurice André – francuski trębac

Wikipedia

andrea

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. w kilku językach;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Andrea – żeńska forma łacińskiego imienia Andreas, które w języku polskim rozwinęło się w imię Andrzej. Polskim odpowiednikiem tego imienia jest Andrzeja (a także Ondrzeja).

Z greckiego Andréas - męski, taki jak mężczyzna. O ile podstawą męskiego imienia Andrzej jest grecki wyraz "aner", który może być tłumaczony jako "męski", "przynależny mężczyźnie" (ang.: "manly") to tę formę imienia niektóre angielkojęzyczne źródła próbują tłumaczyć jako "żeński", "przynależny kobiecie" (ang.: "womenly"). Jest to "tłumaczenie" niemające wiele wspólnego z rzeczywistością i wynikające raczej ze zbieżności angielskich wyrazów: "man" (człowiek, mężczyzna) z "woman" (kobieta) niż z oryginalnym źródłosłowem tego imienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andrea to rzadko spotykane imię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɛa, AS: ãndrea

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzej mos., Andrzeja ż.

przym. Andrzejowy

Wiktionary

andrearczyk

nazwisko

SJP.pl

andreas

obce imię męskie

SJP.pl

Andreas – bohater mikropowieści Ireneusza Iredyńskiego Manipulacja; postać niezwykle ważna dla rozwoju akcji utworu.

Jest to młody Szwajcar polskiego pochodzenia. To jedyna osoba, z którą Stefan Pękała miał możliwość nawiązać bliższy kontakt w Zurychu, posługując się językiem polskim.

Andreas należy do organizacji anarchistyczno-terrorystycznej. Posługując się manipulacją, wplątuje Stefana w kryminalną aferę.

Wikipedia

andrej

obce imię męskie

SJP.pl

andrejczuk

nazwisko

SJP.pl

andrespol

wieś w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim

SJP.pl

Andrespol – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, siedziba gminy Andrespol.

Wikipedia

andrespolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrespola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrespol m.

:: fż. andrespolanka ż.

przym. andrespolski

Wiktionary

andrespolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrespola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrespol m.

:: fm. andrespolanin m.

przym. andrespolski

Wiktionary

andrespolski

przymiotnik od: Andrespol (wieś w województwie łódzkim)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrespola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrespol m., andrespolanin m., andrespolanka ż.

Wiktionary

andrew

[czytaj: endrju] obce imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Andrew – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Andrew (ang. Andrew County) – w stanie Missouri

Inne:

- angielski odpowiednik imienia Andrzej

- Andrew – singel Julii Marcell

Wikipedia

andrić

- Dragan Andrić (ur. 1962) – jugosłowiański piłkarz wodny, dwukrotny mistrz olimpijski

- Ivo Andrić (1892–1975) – jugosłowiański powieściopisarz, nowelista i poeta, laureat Nagrody Nobla

- Lukša Andrić (ur. 1985) – chorwacki koszykarz

- Nikola Andrić (1867–1942) – chorwacki pisarz, tłumacz i filozof

- Sawa, Dragoslav Andrić (1939–1993) – serbski biskup prawosławny

- Srđan Andrić (ur. 1980) – chorwacki piłkarz

- Vicko Andrić (1793–1866) – chorwacki architekt

Wikipedia

andriej

obce imię męskie

SJP.pl

andriejew

nazwisko

SJP.pl

andrij

ukraińskie imię męskie

SJP.pl

andriolli

Michał Elwiro (1836-93), polski rysownik, ilustrator i malarz

SJP.pl

- Francesco Andriolli (1794, Brentonico – 1861, Wilno) – polski artysta, malarz, rzeźbiarz włoskiego pochodzenia, ojciec Michała Elwira

- Michał Elwiro Andriolli (1836, Wilno – 1893, Nałęczów) – polski rysownik, ilustrator i malarz, przedstawiciel romantyzmu, syn Francesca

Wikipedia

andro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) andragogika • androfobia • androgynia • android • androkefalizm • andrologia • andropauza

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

temsłow. antropo-

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀνήρ., ἀνδρός → mężczyzna

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) andro-

* hiszpański: (1.1) andro-

* nowogrecki: (1.1) ανδρο-

* rosyjski: (1.1) андро-

* włoski: (1.1) andro-

źródła.

== andro- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ˈãn̦.dɾo.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) andro-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãndrɔ, AS: ãndro

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. antropo-

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

temsłow. antropo-

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀνήρ., ἀνδρός → mężczyzna

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) andro-

* hiszpański: (1.1) andro-

* nowogrecki: (1.1) ανδρο-

* rosyjski: (1.1) андро-

* włoski: (1.1) andro-

źródła.

== andro- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ˈãn̦.dɾo.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) andro-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

androcentryzm

ocenianie świata z męskiego punktu widzenia, zdominowanie kultury i życia codziennego przez mężczyzn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stawianie pierwiastka męskiego w centrum uwagi;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) Emil Luca opisuje nowy model miłości, opartej w przeciwieństwie do polarnego stosunku płci nie na androcentryzmie i eksponowaniu różnicy, lecz na pełnym partnerstwie i braterstwie kobiety i mężczyzny (…)

Wiktionary

androdiecja

w biologii: zjawisko występowania u pewnych gatunków roślin osobników z kwiatami męskimi, zawierającymi tylko pręciki, obok osobników z kwiatami obupłciowymi, zawierającymi zarówno pręciki, jak i słupki; androdioecja

SJP.pl

androdioecja

w biologii: zjawisko występowania u pewnych gatunków roślin osobników z kwiatami męskimi, zawierającymi tylko pręciki, obok osobników z kwiatami obupłciowymi, zawierającymi zarówno pręciki, jak i słupki; androdiecja

SJP.pl

androfag

człowiek, zwykle członek pierwotnego plemienia, jedzący ludzkie mięso; kanibal, ludożerca, ludojad, antropofag

SJP.pl

androfobia

chorobliwy lęk przed mężczyznami, wstręt do mężczyzn odczuwany przez kobiety; mizoandryzm, mizoandria, mizandria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

Wiktionary

Androfobia – stan anormalnego, irracjonalnego i długotrwałego lęku przed mężczyznami.

Zaburzenie może mieć źródło w traumatycznym wydarzeniu z przeszłości. Może powstać wskutek obserwacji rodzica cierpiącego na androfobię lub za sprawą kilku powiązanych ze sobą czynników.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) androphobia

* arabski: (1.1) رهاب الذكور m.

* asturyjski: (1.1) androfobia ż.

* bułgarski: (1.1) андрофобия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 男性恐懼症 (nánxìngkǒngjùzhèng)

* czeski: (1.1) androfobie ż.

* francuski: (1.1) androphobie ż.

* gruziński: (1.1) ანდროფობია (andropobia)

* hiszpański: (1.1) androfobia ż.

* japoński: (1.1) furi|男性恐怖症|だんせいきょうふしょう.

* koreański: (1.1) 남성공포증 (namsŏnggomgp’ojŭng)

* niemiecki: (1.1) Androphobie ż.

* ormiański: (1.1) անդրոֆոբիա (andro'fo'bia)

* perski: (1.1) مردهراسی

* portugalski: (1.1) androfobia ż.

* rosyjski: (1.1) андрофобия ż.

* słowacki: (1.1) androfóbia ż.

* ukraiński: (1.1) андрофобія ż.

* włoski: (1.1) androfobia ż.

źródła.

== androfobia (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. androfobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) androphobia

* arabski: (1.1) رهاب الذكور m.

* asturyjski: (1.1) androfobia ż.

* bułgarski: (1.1) андрофобия ż.

* chiński standardowy: (1.1) 男性恐懼症 (nánxìngkǒngjùzhèng)

* czeski: (1.1) androfobie ż.

* francuski: (1.1) androphobie ż.

* gruziński: (1.1) ანდროფობია (andropobia)

* hiszpański: (1.1) androfobia ż.

* japoński: (1.1) furi|男性恐怖症|だんせいきょうふしょう.

* koreański: (1.1) 남성공포증 (namsŏnggomgp’ojŭng)

* niemiecki: (1.1) Androphobie ż.

* ormiański: (1.1) անդրոֆոբիա (andro'fo'bia)

* perski: (1.1) مردهراسی

* portugalski: (1.1) androfobia ż.

* rosyjski: (1.1) андрофобия ż.

* słowacki: (1.1) androfóbia ż.

* ukraiński: (1.1) андрофобія ż.

* włoski: (1.1) androfobia ż.

źródła.

== androfobia (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. androfobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

androfobiczny

przymiotnik od: androfobia

SJP.pl

androgen

męski hormon płciowy, od którego zależą rozwój i czynności narządów rozrodczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

Wiktionary

- Androgeny – hormony płciowe

- Androgen, androgyn – symbol jedności przeciwieństw

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadmierny łojotok występuje w okresie pokwitania, przy zaburzeniach czynności hormonalnych, przy stosowaniu niektórych leków hormonalnych, w tym androgenów i testosteronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɔɡɛ̃n, AS: ãndrogẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyandrogen m.

przym. androgeniczny, androgenowy, androgenny, antyandrogenny

Wiktionary

androgeneza

rozwój nowej rośliny z męskiego gametofitu

SJP.pl

Wikipedia

androgeniczny

→ androgen; androgenny, androgenowy

SJP.pl

androgenny

→ androgen; androgeniczny, androgenowy

SJP.pl

androgenowy

→ androgen; androgeniczny, androgenny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z androgenem, dotyczący androgenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. androgen m.

Wiktionary

androginia

androgynia;
1. w biologii:
a) upodobnienie się u ludzi i zwierząt zewnętrznych męskich narządów płciowych do żeńskich; obojnactwo rzekome męskie;
b) występowanie kwiatów męskich i żeńskich na jednej roślinie;
2. dwupłciowość (połączenie cech męskich i żeńskich) będąca atrybutem bóstw w wielu religiach i mitologiach; androgynizm

SJP.pl

Androginia, androgynia – połączenie cech męskich i żeńskich:

- androgynia – w biologii, występowanie u osobników danego gatunku zarówno męskich, jak i żeńskich organów rozrodczych; obupłciowość u roślin, hermafrodytyzm u zwierząt

- androgynia – w medycynie, obojnactwo rzekome męskie

- androgynia – w psychologii, występowanie u danej osoby cech psychicznych charakterystycznych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn

- androgynia – w kulturze, umyślne zacieranie różnic kulturowych między kobietami a mężczyznami

- androgynia – w filozofii, termin filozoficzny epoki romantyzmu

- androgynia – w religii,– atrybut bogów i postaci mitycznych, u których występuje połączenie przeciwieństw, w tym przeciwstawnych płci.

Wikipedia

androginiczność

→ androginiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest androginiczne; cecha tych, którzy są androginiczni

Wiktionary

Patrz:
androginiczny
Powiązane:

przym. androginiczny

przysł. androginicznie

rzecz. androgyne mos./ż.

Wiktionary

androginiczny

posiadający równocześnie cechy męskie i kobiece (np. bóstwa androginiczne); androgyniczny

SJP.pl

androginizm

Androginia, androgynia – połączenie cech męskich i żeńskich:

- androgynia – w biologii, występowanie u osobników danego gatunku zarówno męskich, jak i żeńskich organów rozrodczych; obupłciowość u roślin, hermafrodytyzm u zwierząt

- androgynia – w medycynie, obojnactwo rzekome męskie

- androgynia – w psychologii, występowanie u danej osoby cech psychicznych charakterystycznych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn

- androgynia – w kulturze, umyślne zacieranie różnic kulturowych między kobietami a mężczyznami

- androgynia – w filozofii, termin filozoficzny epoki romantyzmu

- androgynia – w religii,– atrybut bogów i postaci mitycznych, u których występuje połączenie przeciwieństw, w tym przeciwstawnych płci.

Wikipedia

androgyn

zjawisko dwupłciowości postaci boskich i ludzkich występujące w wielu religiach; hermafrodytyzm, obojnactwo, androginia

SJP.pl

androgyna

zjawisko dwupłciowości postaci boskich i ludzkich występujące w wielu religiach; hermafrodytyzm, obojnactwo, androginia

SJP.pl

androgyne

występująca w wielu starożytnych mitologiach postać dwupłciowego bóstwa, protoplasty rodzaju ludzkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) seks. osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

(1.2) mit. postać dwupłciowego bóstwa, protoplasty rodzaju ludzkiego

Wiktionary

Androgyne – postać dwupłciowego bóstwa, protoplasty rodzaju ludzkiego, występująca w wielu starożytnych mitologiach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãndrɔˈɡɨ̃nɛ, AS: ãndrogỹne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. androginiczność ż., androgynizm m., androgynia ż., androginia ż.

przym. androgyniczny, androginiczny

przysł. androgynicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hermafrodyta

Wiktionary

androgynia

androginia;
1. w biologii:
a) upodobnienie się u ludzi i zwierząt zewnętrznych męskich narządów płciowych do żeńskich; obojnactwo rzekome męskie;
b) występowanie kwiatów męskich i żeńskich na jednej roślinie;
2. dwupłciowość (połączenie cech męskich i żeńskich) będąca atrybutem bóstw w wielu religiach i mitologiach; androgynizm

SJP.pl

Androgynia (z gr. andros „mężczyzna”, gyne „kobieta”) – występowanie u danej osoby cech psychicznych charakterystycznych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn.

Wikipedia

androgyniczny

posiadający równocześnie cechy męskie i kobiece (np. bóstwa androgyniczne); androginiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. psych. posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbigniew Lew-Starowicz na podstawie przeprowadzonych przez siebie badań twierdzi, że 44 proc. lesbijek reprezentuje typ androgyniczny, 30 proc. - typ męski, a 22 proc. typ kobiecy

(1.1) Włoska aktorka Rosalinda Celantano, która wciela się w postać Szatana, pokazana jest jako istota androgyniczna, która może przybierać różne formy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndrɔɡɨ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: ãndrogỹńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. androginia ż., androgynia ż., androgyne mos./ż.

przym. androginiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwupłciowy, hermafrodytyczny, obupłciowy

Wiktionary

androgynizm

dwupłciowość (połączenie cech męskich i żeńskich) będąca atrybutem bóstw w wielu religiach i mitologiach; androgynia

SJP.pl

Androginia, androgynia – połączenie cech męskich i żeńskich:

- androgynia – w biologii, występowanie u osobników danego gatunku zarówno męskich, jak i żeńskich organów rozrodczych; obupłciowość u roślin, hermafrodytyzm u zwierząt

- androgynia – w medycynie, obojnactwo rzekome męskie

- androgynia – w psychologii, występowanie u danej osoby cech psychicznych charakterystycznych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn

- androgynia – w kulturze, umyślne zacieranie różnic kulturowych między kobietami a mężczyznami

- androgynia – w filozofii, termin filozoficzny epoki romantyzmu

- androgynia – w religii,– atrybut bogów i postaci mitycznych, u których występuje połączenie przeciwieństw, w tym przeciwstawnych płci.

Wikipedia

android

maszyna o ludzkiej postaci, mogąca wykonywać pewne czynności charakterystyczne dla człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) robot mający postać człowieka;

Wiktionary

- android – humanoidalny robot

- Android – system operacyjny na urządzenia mobilne

- Android-x86 – system operacyjny na komputery PC

- Android SDK – pakiet programistyczny

- Android: Netrunner – gra karciana z 2012

- Android – singel TVXQ

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɔjit, AS: ãndroi ̯it

Wiktionary

androidalny

1. przypominający człowieka, o wyglądzie przypominającym ludzki, np. robot androidalny;
2. przypominający mężczyznę, o męskich cechach, np. androidalna sylwetka kobiety, androidalny typ otyłości

SJP.pl

androidka

→ android

SJP.pl

Patrz:
android

androidowy

przymiotnik

(1.1) inform. związany z systemem operacyjnym Android, dotyczący tego systemu operacyjnego, z zainstalowanym systemem operacyjnym Android

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndrɔjiˈdɔvɨ, AS: ãndroi ̯idovy

Wiktionary

androkefalizm

przedstawienie postaci zwierzęcej z ludzką głową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. przedstawienie postaci zwierzęcej z ludzką głową

Wiktionary

Androkefalizm (gr. anḗr, andrós ‘mężczyzna’, ‘człowiek’, kephalḗ ‘głowa’) – przedstawienie postaci zwierzęcej z głową ludzką.

Występował w sztuce starożytnego Egiptu (sfinks), asyryjskiej i perskiej (np. Lamassu), starożytnej Grecji (harpia), Indii i Chin, a także w sztuce koptyjskiej i średniowiecznej Europy.

Wikipedia

androlog

specjalista w dziedzinie andrologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz, specjalista andrologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka, specjalistka andrologii

Wiktionary

Andrologia – dziedzina urologii, endokrynologii zajmująca się fizjologią, fizjopatologią oraz badaniem, diagnozowaniem i leczeniem męskiego układu płciowego ze schorzeń (np. zapalenia, zaburzenia funkcji, ograniczona płodność, nowotwory), wad patologicznych w aspekcie endokrynologicznym, naczyniowym, operacyjnym, a także psychologicznym. W szczególności andrologia skupia się na zaburzeniach rozrodczych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli masz jakieś problemy z erekcją, musisz iść z wizytą do androloga, urologa albo seksuologa.

(2.1) Poczułem się trochę dziwnie, kiedy moja androlog zaczęła mi robić badanie per rectum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɔlɔk, AS: ãndrolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrologia ż.

przym. andrologiczny

przysł. andrologicznie

Wiktionary

andrologia

dział medycyny zajmujący się badaniem budowy męskich narządów płciowych oraz chorób ich dotykających

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

Wiktionary

Andrologia – dziedzina urologii, endokrynologii zajmująca się fizjologią, fizjopatologią oraz badaniem, diagnozowaniem i leczeniem męskiego układu płciowego ze schorzeń (np. zapalenia, zaburzenia funkcji, ograniczona płodność, nowotwory), wad patologicznych w aspekcie endokrynologicznym, naczyniowym, operacyjnym, a także psychologicznym. W szczególności andrologia skupia się na zaburzeniach rozrodczych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) ginekologia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. androlog m.

przym. andrologiczny

przysł. andrologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) andrology

* baskijski: (1.1) andrologia

* bułgarski: (1.1) андрология ż.

* czeski: (1.1) andrologie

* duński: (1.1) andrologi

* estoński: (1.1) androloogia

* fiński: (1.1) andrologia

* francuski: (1.1) andrologie ż.

* hiszpański: (1.1) andrología ż.

* niderlandzki: (1.1) andrologie

* niemiecki: (1.1) Andrologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) andrologi

* nowogrecki: (1.1) ανδρολογία ż.

* perski: (1.1) آندرولوژی

* portugalski: (1.1) andrologia ż.

* rosyjski: (1.1) андрология

* szkocki gaelicki: (1.1) lèigheòlas fhir m.

* szwedzki: (1.1) andrologi

* turecki: (1.1) androloji

* ukraiński: (1.1) андрологія

* włoski: (1.1) andrologia ż.

źródła.

== andrologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. andrologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndrɔˈlɔɟja, AS: ãndroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. androlog m.

przym. andrologiczny

przysł. andrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) ginekologia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. androlog m.

przym. andrologiczny

przysł. andrologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) andrology

* baskijski: (1.1) andrologia

* bułgarski: (1.1) андрология ż.

* czeski: (1.1) andrologie

* duński: (1.1) andrologi

* estoński: (1.1) androloogia

* fiński: (1.1) andrologia

* francuski: (1.1) andrologie ż.

* hiszpański: (1.1) andrología ż.

* niderlandzki: (1.1) andrologie

* niemiecki: (1.1) Andrologie ż.

* norweski (bokmål): (1.1) andrologi

* nowogrecki: (1.1) ανδρολογία ż.

* perski: (1.1) آندرولوژی

* portugalski: (1.1) andrologia ż.

* rosyjski: (1.1) андрология

* szkocki gaelicki: (1.1) lèigheòlas fhir m.

* szwedzki: (1.1) andrologi

* turecki: (1.1) androloji

* ukraiński: (1.1) андрологія

* włoski: (1.1) andrologia ż.

źródła.

== andrologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. andrologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

andrologiczny

związany z andrologią (np. badanie andrologiczne)

SJP.pl

andromacha

w mitologii greckiej: córka króla Teb w Troadzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Wiktionary

Andromacha (gr. Ἀνδρομάχη Andromáchē „mężna w boju”) – w mitologii greckiej córka Eetiona, króla Tebe w Cylicji, żona Hektora. Miała z nim syna Astyanaksa. Po upadku Troi stała się niewolnicą syna Achillesa – Neoptolemosa. Urodziła mu trzech synów: Pergamosa, Pielosa i Molossosa. Wzbudziło to zazdrość żony Neoptolemosa, Hermiony, która zgładziła Molossosa i pozbyła się Andromachy. Historia ta stała się tematem tragedii Eurypidesa Andromacha.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy przeszedłszy przez miasto, był pod Skajską Bramą • I w pole trzeba było iść drogą tąż samą, • Tam bogato posażna zabiega mu żona, • Andromacha, wielkiego córa Etijona, • Który dziedziczył Teby lasami okryte, • Nad Kiliki trzymając berło znakomite. sic.

Wiktionary

andromeda

trująca krzewinka z rodziny wrzosowatych o skórzastych, zimotrwałych liściach, dzbaneczkowatych, bladoróżowych kwiatach i drobnych, różowych owocach; modrzewnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. królewna etiopska, córka Cefeusza i Kasjopei oraz żona Perseusza, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Andromedy (1.3);

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

(1.4) astr. zob. Galaktyka Andromedy, Wielka Mgławica Andromedy, Wielka Mgławica w Andromedzie.

Wiktionary

- Andromeda (gr. Andromede) – w mitologii greckiej królewna etiopska, córka Cefeusza

- Andromeda – gwiazdozbiór nieba północnego

- Andromeda (Galaktyka Andromedy) – galaktyka M31

- Andromeda – imię żeńskie

- Andromeda (modrzewnica) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

- Andromeda – dramat Pierre’a Corneille’a wystawiony w sezonie 1649/1650

- Andromeda – opera włoskiego kompozytora barokowego, Claudia Monteverdiego

- Andromeda – polski jacht żaglowy

- Andromeda – serial telewizyjny science-fiction

- Andromeda – brytyjska grupa muzyczna

- Andromeda – szwedzka grupa muzyczna

- Andromeda – przeglądarka internetowa

- Andromeda – singel Donatana i Edyty Górniak

- Andromeda – singel Elodie

- „Andromeda” – nazwy okrętów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrocznia egipskiego Ammona oznajmiła, że dla odwrócenia klęski należy poświęcić piękną córkę Kefeusa, Andromedę, na żer dla potwora. Poddani zmusili króla, by przywiązał ją nagą do nadmorskiej skały.

(1.1) Perseusz zdobył głowę Meduzy, pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę.

(1.3) Andromeda widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nią mitologicznie powiązane.

(1.4) Choćby nawet statki kosmiczne pędziły z prędkością światła (300 tys. km/s), wyprawa do najbliższej nam gwiazdy – Proximy Centauri – trwałaby ponad cztery lata, a do położonej po sąsiedzku galaktyki Andromedy mknęlibyśmy wraz ze światłem aż 2,2 mln lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãndrɔ̃ˈmɛda, AS: ãndrõmeda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andromeda ż., Andromedydy nmos.

:: zdrobn. Andromedka ż., Andromedzia ż., Andromedeczka ż., Andromedunia ż., Andromedusia ż.

:: przym. Andromedzin

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Cefeida

(1.2) zdrobn. Andromedka, Andromedzia, Andromedeczka, Andromedunia, Andromedusia

(1.3) skr. And

(1.4) Galaktyka Andromedy, Wielka Mgławica Andromedy, Wielka Mgławica w Andromedzie, M31, NGC 224

Wiktionary

andromedianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej pochodzącej z Andromedy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andromeda ż.

Wiktionary

andromimeza

występujące u kobiet niezadowolenie z posiadanej płci, upodabnianie się do osoby płci męskiej przez strój, uczesanie, sposób bycia, jednak bez chirurgicznej zmiany narządów płciowych

SJP.pl

andronikus

nazwisko

SJP.pl

Andronik – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od starogreckiego imienia Andronikos (gr. Ανδρόνικος) wywodzącego się od słów andros (człowiek) i nike (zwycięstwo), które w złożeniu znaczą „zwycięzca”.

Andronik imieniny obchodzi 30 maja i 11 października.

Andronik w innych językach:

- rosyjski — Андроник, Андрон, Ондрон.

Wikipedia

andronowski

kultura andronowska - kultura archeologiczna epoki brązu

SJP.pl

Andronowski (Syrokomla XV) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Syrokomla.

Wikipedia

androny

przestarzale: słowa nieprawdziwe, niewiarygodne albo pozbawione sensu; głupstwa, brednie, banialuki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. brednie; Gloger.;

Wiktionary

Androny – w jęz. polskim: brednie, głupstwa, opowieści wyssane z palca, bzdury. Używane także jako idiom: pleść androny – opowiadać głupstwa. Pochodzenie tego rzeczownika nie jest pewne.

W starożytnej Grecji andronitis (także ksenon, ksenones lub oikos) było pomieszczeniem dla mężczyzn, bogato udekorowanym i umeblowanym, gdzie spożywano posiłki i przyjmowano gości. Wchodziło się do niego z dziedzińca, lecz położone było zwykle w izolowanej części domu blisko drzwi wychodzących na ulicę. Pomieszczenie to było przeciwieństwem bardzo prostego pomieszczenia dla kobiet – gynaikonitis, gynaikon.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Androny! – zawołał Benedykt – te wszystkie cuda, tajemniczości, zagadki za grosz sensu nie mają!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɔ̃nɨ, AS: ãndrõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brednie, banialuki, farmazony, głupstwa, duby smalone, koszałki-opałki, trele-morele; reg. koszyczki-opałeczki, przest. kipki-opałki, przest. koszały-opały

Wiktionary

andropauza

okres w życiu mężczyzny wywołany wygasaniem czynności hormonalnej jąder; występuje zwykle między 50 a 60 rokiem życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych

Wiktionary

Andropauza (gr. andros „mężczyzna, człowiek”; gr. pausis, łac. pausa „przerwa”) – okres w życiu mężczyzny (najczęściej po 50. roku życia), zapowiadający zbliżające się wejście w okres starości z początkiem wystąpienia szeregu dolegliwości w różnych sferach funkcjonowania jednostki, zarówno somatycznej, psychologicznej, jak i seksualnej o podłożu wielonarządowych zmian w organizmie, w tym zmian hormonalnych, wywołanych starzeniem się.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andropauza jest mniej gwałtowna i bardziej złożona niż menopauza.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|andro-|pauza. etym|gr|ἀνδρός|παῦσις.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) andropause

* baskijski: (1.1) andropausia

* esperanto: (1.1) andropaŭzo

* fiński: (1.1) andropaussi

* hiszpański: (1.1) andropausia ż.

* łaciński: (1.1) andropausis ż.

* słowacki: (1.1) andropauza ż.

* ukraiński: (1.1) андропауза ż.

* włoski: (1.1) andropausa ż.

źródła.

== andropauza (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) andropauza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

andropauzalny

→ andropauza

SJP.pl

Patrz:
andropauza

androstendion

hormon steroidowy powstający w korze nadnerczy i/lub gonadach; najważniejszy prekursor testosteronu i estronu

SJP.pl

androsteron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. męski hormon płciowy

Wiktionary

Androsteron, ADT – organiczny związek chemiczny, męski hormon płciowy należący do androgenów. Jest to produkt przemiany testosteronu, o podobnym, lecz słabszym działaniu fizjologicznym.

Androsteron był pierwszym męskim hormonem płciowym wyodrębnionym w stanie czystym i scharakteryzowanym. Dokonał tego w 1931 r. Adolf Butenandt, uzyskując 1,4 mg czystego związku z 200 l moczu mężczyzn.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) androsterone

* esperanto: (1.1) androsterono

* fiński: (1.1) androsteroni

* francuski: (1.1) androstérone ż.

* kataloński: (1.1) androsterona ż.

* niderlandzki: (1.1) androsteron n.

* niemiecki: (1.1) Androsteron n.

* rosyjski: (1.1) андростерон m.

* rumuński: (1.1) androsteron m.

* serbsko-chorwacki: (1.1) androsteron (андростерон) m.

* włoski: (1.1) androsterone m.

źródła.

== androsteron (język niderlandzki.) ==

wymowa.

dzielenie|an|dros|te|ron.

audio|Nl-androsteron.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biochem. androsteron

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

andruchowycz

nazwisko

SJP.pl

andrucik

zdrobnienie od: andrut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od andrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrut m.

Wiktionary

andrukiewicz

nazwisko

SJP.pl

andrulewicz

nazwisko

SJP.pl

andrus

1. żartobliwie: łobuz, psotnik, urwis; łobuziak, nicpoń, ananas;
2. przestarzale: ulicznik; gawrosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. dziś gw-pl|Kraków, Warszawa. łobuziak, psotnik, ulicznik

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przybłęda, włóczęga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrusiak mos.

przym. andrusowski, andrusowaty

Wiktionary

andrusiak

łobuziak, ulicznik, andrus

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Iwan Andrusiak – ukraiński poeta, pisarz dziecięcy, krytyk literacki i tłumacz

- Mikołaj Andrusiak – ukraiński i polski historyk, badacz dziejów nowożytnych

- Wasyl Andrusiak – ukraiński dowódca wojskowy

Wikipedia

andrusiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ferdynand Andrusiewicz – polski architekt, oficer

- Kazimierz Andrusiewicz – polski oficer

Wikipedia

andrusowaty

mający cechy andrusa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) majacy cechy andrusa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrus mos., andrusiak mos.

przym. andrusowski

Wiktionary

andrusowski

→ andrus

SJP.pl

Patrz:
andrus

andruszczak

nazwisko

SJP.pl

andruszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Mogiła;

Wiktionary

- Andruszkiewicz – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Andruszkiewicz:

- Adam Andruszkiewicz (ur. 1990) – polski polityk, prezes Młodzieży Wszechpolskiej, poseł na Sejm VIII i IX kadencji

- Ewa Andruszkiewicz (ur. 1977) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

- Piotr Andruszkiewicz (1893-1969) – polski oficer

- Witold Andruszkiewicz (1917-2014) – polski ekonomista, profesor w dziedzinie ekonomiki portów morskich i żeglugi

- Zbigniew Andruszkiewicz (ur. 1959) – polski wioślarz, olimpijczyk z Moskwy

- Zenon Andruszkiewicz (1877-1953) – działacz lewicowy, uczestnik rewolucji lutowej i październikowej i wojny domowej w Rosji, komisarz Armii Czerwonej;

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od pokoleń pieczętuje się Andruszkiewiczem.

Wiktionary

andruszko

nazwisko

SJP.pl

andruszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Andruszowo

Wiktionary

Andruszowo (ros. Андрусово, Andrusowo) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w zachodniej Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie monastyrszczinskim.

W 1667 w Andruszowie zawarto rozejm andruszowski, kończący wojnę polsko-rosyjską (1654–1667).

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

andruszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego;

Wiktionary

Andruszówka (ukr. Андрушівка) – miasto na Ukrainie w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu andruszowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

andruszowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu;

Wiktionary

Andruszowo (ros. Андрусово, Andrusowo) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w zachodniej Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie monastyrszczinskim.

W 1667 w Andruszowie zawarto rozejm andruszowski, kończący wojnę polsko-rosyjską (1654–1667).

Wikipedia

Powiązane:

przym. andruszowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Andruszów

Wiktionary

andruszowski

rozejm andruszowski - rozejm zawarty 30 stycznia 1667 roku w Andruszowie (obecnie wieś w obwodzie smoleńskim w Federacji Rosyjskiej) pomiędzy Rzeczpospolitą a Rosją na 13 i pół roku

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andruszowem, dotyczący Andruszowa (hist. Andruszów, współcz. Andruszowo)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andruszowo n., Andruszów mrz., Andruszówka ż.

Wiktionary

andrut

wafel, delikatne ciasto w formie bardzo cienkiego płata; służy do sporządzania tzw. przekładańców; zwijany w rurki służy do napełniania masą cukierniczą lub bitą śmietaną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zob. wafel.

(1.2) kulin. wafle przekładane masą, zwykle śmietankową lub kakaową

Wiktionary

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Moje ulubione to andruty śmietankowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãndrut, AS: ãndrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrucik mrz.

przym. andrutowy

Wiktionary

andrutowy

→ andrut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z andrutem, dotyczący andruta

Wiktionary

Patrz:
andrut
Powiązane:

rzecz. andrut m.

Wiktionary

andrychów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Andrychów (dawniej też Jędr(z)ychów, łac. Andrichovia) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, nad rzeką Wieprzówką, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Andrychów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andrychów leży nad rzeką Wieprzówką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdrɨxuf, AS: ãndryχuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrychowianin mos., andrychowianka ż.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowianin

mieszkaniec Andrychowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz.

:: fż. andrychowianka ż.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowianka

mieszkanka Andrychowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz.

:: fm. andrychowianin mos.

przym. andrychowski

Wiktionary

andrychowski

przymiotnik od miasta: Andrychów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andrychowem, dotyczący Andrychowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrychów mrz., andrychowianin mos., andrychowianka ż.

Wiktionary

andrycz

nazwisko

SJP.pl

andrysiak

nazwisko

SJP.pl

andryszczak

nazwisko

SJP.pl

andryszczyk

nazwisko

SJP.pl

andryszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

andrzej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Andrzej – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od greckiego imienia Andréas, którego rdzeń andr- nawiązuje do znaczenia: „człowiek, mężczyzna, taki jak mężczyzna” (inne źródło tłumaczy go jako „dzielny, mężny”). To greckie imię Andréas nosił jeden z apostołów, brat Szymona Piotra. Imię występuje także w Biblii. W języku polskim przybrał formę Andrzej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Andrzej i jestem kolejarzem z podtarnowskiej miejscowości.

(1.1) W Kościele katolickim na 30 listopada przypada wspomnienie św. Andrzeja Apostoła, patrona małżeństw, rybaków, woziwodów, rzeźników i zakochanych oraz wspomagającego w sprawach matrymonialnych.

(1.1) Andrzejowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 30 listopada, a także 6 i 19 stycznia, 12 i 27 kwietnia, 13 i 16 maja, 12 i 21 lipca, 10 listopada oraz 10 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnḍʒɛj, AS: ãnḍžei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejowa ż., Andrzejówna ż., Andrzejostwo lm m., andrzejki nmos., Andrzejów mrz., Andrzejówka ż., Andrzejki nmos., Andrzejowice nmos., andrzejowskia ż.

:: zdrobn. Andrzejek mos., Andrzejeczek mos., Andrek mos., Andruś mos.

:: fż. Andrzeja ż., Andrea ż.

przym. Andrzejowy, Andrzejkowy, Andrekowy, Andrusiowy, andrzejski, andrzejkowy

przysł. andrzejkowo

zob. Jędrzej, Ondrasz, Andrzeja, Andrea.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Jędrzej; rzad. war. Ondrasz; zdrobn. Andrzejek, Andrzejeczek, Andrek, Andruś, Jędrzejek, Jędrek, Jędruś, Jędrunio

Wiktionary

andrzeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Andrzeja, Ondrzeja, Anda – polskie imię żeńskie pochodzące od imienia męskiego Andrzej. Dzisiaj raczej rzadko spotykane (według materiałów Instytutu Języka Polskiego PAN w roku 1998 imię to nosiło 78 mieszkanek Polski). Imię było bardziej popularne w średniowieczu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Andrzeja i jestem kolejarką z Tarnowskich Gór.

(1.1) 4 lutego przypadają imieniny Andrzei i Andrzeja.

(1.1) Pani Andrzejo, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈḍʒɛja, AS: ãnḍžei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andrzejki nmos., Andrzejki nmos., Andrzejów mrz., Andrzejówka ż., Andrzejowice nmos.

:: war. Ondrzeja ż., Andrea ż.

:: zdrobn. Andrzejka ż., Andzia ż., Jędrzejka ż., Jędrusia ż.

:: fm. Andrzej mos., Jędrzej mos.

przym. andrzejkowy

:: gwara. przest. Andrzejowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Ondrzeja, Andrea; zdrobn. Andrzejka, Andzia, Jędrzejka, Jędrusia

Wiktionary

andrzejak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzejak – polskie nazwisko.

Wikipedia

andrzejczak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzejczak – polskie nazwisko

Wikipedia

andrzejczuk

nazwisko

SJP.pl

andrzejczyk

nazwisko

SJP.pl

andrzejek

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Andrzej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Załóż Andrzejkowi czapeczkę, bo słonko praży.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzej m., andrzejki lm.

przym. Andrzejowy, andrzejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Andrek, Andruś, Jędrzejek, Jędrek, Jędruś

Wiktionary

andrzejewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrzejewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n.

:: fż. andrzejewianka ż.

przym. andrzejewski

Wiktionary

andrzejewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrzejewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n.

:: fm. andrzejewianin m.

przym. andrzejewski

Wiktionary

andrzejewicz

nazwisko

SJP.pl

Andrzejewicz (Andrejewicz), polski herb szlachecki, odmiana herbu Giejsz.

Wikipedia

andrzejewo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. miasteczko na Litwie

SJP.pl

- Andrzejewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Andrzejewo

- Andrzejewo – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin

- Andrzejewo – kolonia w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra

- Andrzejewo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki

- Andrzejewo – miasteczko na Litwie

- Andrzejewo – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.

- Andrzejewo – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim

- Andrzejewo – dawna gmina wiejska

- Andrzejewo – dawna gromada z siedzibą w Andrzejewie

Wikipedia

andrzejewski

→ Andrzejewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrzejewa

Wiktionary

- Andrzejewski – polskie nazwisko

Wikipedia

Patrz:
Andrzejewo
Powiązane:

rzecz. Andrzejewo n., andrzejewianin m., andrzejewianka ż.

Wiktionary

andrzejki

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wieczór 29 listopada, w wigilię dnia św. Andrzeja

(1.2) etn. ezot. tradycyjna zabawa połączona z wróżbami odbywająca się w wieczór andrzejkowy, w której dawniej brały udział tylko panny;

Wiktionary

Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 roku za sprawą Marcina Bielskiego.

Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem.

W Szkocji obchodzony 30 listopada dzień świętego Andrzeja jest świętem narodowym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈḍʒɛjci, AS: ãnḍžei ̯ḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejek mos., Andrzej mos., Andrzeja ż.

przym. andrzejkowy, Andrzejowy

Wiktionary

andrzejkować

potocznie: uczestniczyć w andrzejkach

SJP.pl

andrzejkowie

Andrzejek z małżonką

SJP.pl

andrzejkowy

dotyczący andrzejek (wieczoru w przeddzień imienin Andrzeja)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z andrzejkami, dotyczący andrzejek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejek mos., andrzejki nmos., Andrzej mos., Andrzeja ż.

przym. Andrzejowy

Wiktionary

andrzejostwo

Andrzej z małżonką; Andrzejowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. Andrzej z żoną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Andrzejostwo przychodzą do nas co niedzielę.

Wiktionary

Powiązane:

zob. Andrzej.

Wiktionary

andrzejowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andrzejowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejów m.

:: fż. andrzejowianka ż.

przym. andrzejowski

Wiktionary

andrzejowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Andrzejowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzejów m.

:: fm. andrzejowianin m.

przym. andrzejowski

Wiktionary

andrzejowie

Andrzej z małżonką; Andrzejostwo

SJP.pl

andrzejówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 7, w tym 4 podstawowe

- Andrzejówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj

- Andrzejówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Mircze

- Andrzejówka – część wsi Gronówek w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew

- Andrzejówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Muszyna

- Andrzejówka – część wsi Łukówiec w woj. mazowieckim, pow. garwolińskim, w gminie Parysów

- Andrzejówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna

- Andrzejówka – przysiółek wsi Ciecierze w woj. świętokrzyskim, pow. kieleckim, w gminie Chmielnik

Wikipedia

andrzejowski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrzejowa

Wiktionary

Andrzejowski (Prus I odmiana Andrzejowski, Andrzejewski) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Prus.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Andrzejów m., andrzejowianin m., andrzejowianka ż.

Wiktionary

andrzejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Andrzeja lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Andrzeja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed Andrzejowym domem rosną dwa rosochate orzechy.

(1.1) Andrzejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzej mos., Andrzejek mos., Andrzejowa ż., Andrzeja ż., Andrzejka ż., andrzejki nmos., Andrzejki nmos., Andrzejów mrz., Andrzejówka ż., Andrzejowice nmos., Andrek mos., Andruś mos., Jędrzej mos., Jędrzejek mos., Jędrek mos., Jędruś mos., Andreas mos., Andrea ż.

przym. Andrzejkowy, Andrusiowy, Jędrzejowy, Jędrzejkowy, Jędrusiowy, andrzejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Jędrzejowy

Wiktionary

andrzejuk

nazwisko

SJP.pl

andy

góry w Ameryce Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aconcagua jest najwyższym szczytem Andów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãndɨ, AS: ãndy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. andynista mos., andynizm mrz.

przym. andyjski, andynistyczny

Wiktionary

andyjski

→ Andy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andami, dotyczący Andów

Wiktionary

Patrz:
Andy
Przykłady

(1.1) Aconcagua to najwyższy andyjski szczyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈdɨjsʲci, AS: ãndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andy lm nm., andynista m., andynistka ż., andynizm m.

przym. andynistyczny, transandyjski, podandyjski

Wiktionary

andynista

osoba uprawiająca wspinaczkę wysokogórską w Andach

SJP.pl

andynistka

→ andynista

SJP.pl

Patrz:
andynista

andynizm

uprawianie wspinaczki wysokogórskiej w Andach

SJP.pl

andżelika

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Angelika – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, w języku łacińskim oznacza „anielica”, „posłanka”.

W ostatnich czasach zapis imienia Angelika bywa spolszczany i występuje w formie Andżelika lub nawet Andrzelika. Ta ostatnia pisownia jest niepoprawna i ma negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

andżelina

imię żeńskie

SJP.pl

Angelina – forma pochodna imion Aniela, Angela.

W Polsce do lat 20. XX wieku imię Angelina nadano 8 razy. Imię zyskało popularność od lat 80. XX wieku pod wpływem filmu i telewizji. W 1994 zarejestrowano 1581 kobiet o tym imieniu. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 4508 kobiet o imieniu Angelina nadanym jako imię pierwsze, 404 zarejestrowane jako Andżelina a także 88 zapisywanych jako Andrzelina.

Wikipedia

andzia

zdrobnienie od imienia żeńskiego Anna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Anna

Wiktionary

Andzia (oryg. Antje, 2001) – polsko-niemiecki serial animowany, emitowany od 3 września 2008 roku w Wieczorynce. Zawiera 26 odcinków. Od 1 lipca 2015 emitowany w paśmie Bajkowa TVS na antenie TVS, a od 6 lipca 2015 także na kanale Stopklatka TV.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojechałyśmy z Andzią tramwajem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Andrzeja ż., Ania ż., Anka ż., Aneczka ż., Anna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ania, Anka, Aneczka, Anula, Anusia

Wiktionary

andziak

nazwisko

SJP.pl

andziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Andzi lub z nią związany

SJP.pl

anecin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anety lub z nią związany

SJP.pl

Anecin – osiedle w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

Osiedle położone jest na terenie, którego centrum stanowi skrzyżowanie ulicy Modlińskiej i Mehoffera (większa część leży po zachodzie Modlińskiej). Miejski System Informacji nie uwzględnia jednak istnienia tego osiedla i jego teren rozdzielony jest osiami ww. ulic na 4 części i włączony w teren osiedli: Nowodwory, Tarchomin, Dąbrówka Szlachecka i Henryków. Natomiast podział na osiedla (i Rady Osiedli) według Urzędu Dzielnicy Białołęka uwzględnia istnienie tego osiedla jednak identyfikuje pod tą nazwą jedynie tereny Anecina leżące na zachód od ul. Modlińskiej. Na terenie osiedla znajduje się m.in. placówka Domu Opieki Społecznej oraz Sala Królestwa dwóch zborów Świadków Jehowy (Warszawa–Tarchomin i Warszawa–Nowodwory).

Wikipedia

aneciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anety lub z nią związany

SJP.pl

aneczka

zdrobnienie od: Anka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Anna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani Aneczka szczyci się być Kociewianką z dziada pradziada.

(1.1) Kupię Aneczce bukiecik niezapominajek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anuś ż., Anusia ż., Anulka ż., Andzia ż., Anna ż., Anka ż.

Wiktionary

anegdociarka

→ anegdociarz

SJP.pl

Patrz:
anegdociarz

anegdociarski

mający postać anegdoty, polegający na anegdocie

SJP.pl

anegdociarstwo

skłonność do opowiadania anegdot

SJP.pl

anegdociarz

1. amator anegdot;
2. człowiek lubiacy opowiadać anegdoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba umiejąca opowiadać anegdoty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z Marka był niezły anegdociarz, słuchało się go z zainteresowaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡˈdɔt͡ɕaʃ, AS: ãnegdoćaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anegdota ż., anegdotka ż., anegdoteczka ż., anegdotyzm m., anegdotyczność ż., anegdociarstwo n., anegdocista m., anegdotczyk m., anegdotarium n.

przym. anegdotyczny, anegdociarski

przysł. anegdotycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anegdocista

Wiktionary

anegdocista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba opowiadająca anegdoty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡdɔˈt͡ɕista, AS: ãnegdoćista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anegdota ż., anegdotka ż., anegdoteczka ż., anegdotyzm m., anegdotyczność ż., anegdociarstwo n., anegdociarz m., anegdotczyk m., anegdotarium n.

przym. anegdotyczny, anegdociarski

przysł. anegdotycznie

Wiktionary

anegdota

1. krótkie, zabawne opowiadanie o wydarzeniu z czyjegoś życia
2. gatunek prozy narracyjnej w literaturze pisanej, a także ustnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

(1.2) liter. gatunek prozy narracyjnej w literaturze pisanej, a także ustnej

Wiktionary

Anegdota (gr. τὸ ἀνέκδοτоν, to anekdoton „nieopublikowane” od ἀν-, an- „nie-” i ἔκδοτος, ékdotos „opublikowane”, z ἐκ-, ek- „na zewnątrz” i δίδωμι, dídōmi „daję”) – krótka forma literacka, zawierająca prawdziwe lub zmyślone opowiadanie o zdarzeniu z życia znanej postaci, żyjącej albo historycznej, lub z życia określonego środowiska czy grupy społecznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spróbuj rozbawić towarzystwo, opowiedz parę anegdot!

(1.1) W ubiegłowiecznej anegdocie proboszcz pomstuje z ambony na tych, którzy nie chodzą do kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡˈdɔta, AS: ãnegdota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anegdociarz m., anegdocista m., anegdotyzm m.

przym. anegdotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dowcip

Wiktionary

anegdoteczka

zdrobnienie od: anegdotka

SJP.pl

anegdotka

zdrobnienie od: anegdota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: anegdota

Wiktionary

anegdoty

1. krótkie, zabawne opowiadanie o wydarzeniu z czyjegoś życia
2. gatunek prozy narracyjnej w literaturze pisanej, a także ustnej

SJP.pl

anegdotycznie

przysłówek

(1.1) w sposób anegdotyczny

Wiktionary

anegdotyczność

→ anegdotyczny

SJP.pl

Patrz:
anegdotyczny

anegdotyczny

→ anegdota

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający cechy anegdoty

Wiktionary

Patrz:
anegdota
Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡdɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãnegdotyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anegdota ż., anegdotka ż., anegdotyzm m., anegdociarz m., anegdocista m.

przysł. anegdotycznie

Wiktionary

anegdotyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. pojmowanie dzieła od strony anegnotycznej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡˈdɔtɨsm̥, AS: ãnegdotysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anegdociarz m., anegdocista m., anegdota ż.

przym. anegdotyczny

Wiktionary

anejakulacja

Anejakulacja – zaburzenie czynności płciowych polegające na braku wytrysku nasienia u osobników płci męskiej.

Wikipedia

anekdota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. anegdota

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ἀνέκδοτος.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anegdota.

źródła.

== anekdota (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anegdota

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛɡˈdɔta, AS: ãnegdota

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|ἀνέκδοτος.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anegdota.

źródła.

== anekdota (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anegdota

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aneks

1. dodatek, uzupełnienie, załącznik, który stanowi integralną część dzieła lub pisma;
2. wydzielona część pomieszczenia, wnęka lub małe pomieszczenie przylegające do większego; przybudówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dodatek do publikacji

(1.2) przylegające do pomieszczenia lub wydzielone z niego mniejsze pomieszczenie

(1.3) bud. część budynku przylegająca do głównej jego części

Wiktionary

- Aneks – załącznik do określonego dokumentu (np. umowy, aktu, pisma) zawierający związane z nim dodatkowe informacje

- Aneks – czasopismo

- Aneks – wydawnictwo książkowe założone 1975 w Londynie

- Zespół Filmowy Aneks

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O tym, że zależało mu na tym, aby traktat ten odebrany został jako poważna rozprawa naukowa świadczą zarówno liczne przypisy, w których podawał on uściślenia, wyjaśnienia i źródła swoich informacji, jak i dołączone do niego w formie aneksów różnego rodzaju dokumenty i listy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnɛks, AS: ãneks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneksowanie n., aneksik mrz.

czas. aneksować

przym. aneksowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) załącznik

Wiktionary

aneksik

zrobniale: aneks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aneks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aneks, lecz tylko mały aneksik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneks m.

Wiktionary

aneksja

przyłączenie siłą przez państwo części lub całości innego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

Wiktionary

Aneksja (łac. annexio – przyłączenie) – zagarnięcie, przyłączenie przez jedno państwo aktem jednostronnym całości lub części terytorium innego państwa, bez zgody tego państwa, najczęściej przy użyciu siły lub w wyniku wygranej wojny. Współcześnie zakazana przez prawo międzynarodowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Duża część muzułmanów poparła próbę aneksji bogatego Kuwejtu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛksʲja, AS: ãneksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneksjonizm m., aneksjonista m., aneksjonistka ż., anektowanie n., zaanektowanie n.

czas. anektować ndk., zaanektować dk.

przym. aneksyjny, aneksjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anektowanie, zabór, zajęcie, zagarnięcie, debellacja

Wiktionary

aneksjonistka

→ aneksjonista

SJP.pl

Patrz:
aneksjonista

aneksjonistyczny

związany z aneksją, wynikający z aneksji (np. polityka aneksjonistyczna, tendencje aneksjonistyczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z aneksjonizmem, aneksjonistami, siłowym powiększaniem obszaru państwa kosztem terytoriów ościennych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneksja ż., aneksjonizm mrz., aneksjonista mos., anektowanie n., zaanektowanie n.

czas. anektować ndk., zaanektować dk.

przym. aneksyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaborczy

Wiktionary

aneksjonizm

polityka powiększania swojego państwa przez zagarnianie siłą obcych terytoriów; polityka zaborów

SJP.pl

aneksować

dołączać, dołączyć aneks (załącznik, dodatek) do jakiegoś dokumentu

SJP.pl

aneksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sporządzanie aneksu do jakiegoś dokumentu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneks m.

czas. aneksować

przym. aneksowy

Wiktionary

aneksowy

→ aneks

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aneksem, dotyczący aneksu

Wiktionary

Patrz:
aneks
Powiązane:

rzecz. aneks m., aneksowanie n.

Wiktionary

aneksyjny

zaborczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaanektowanie n., aneksja ż., anektowanie n.

czas. anektować, zaanektować

przym. aneksjonistyczny

Wiktionary

aneksyna

białko odwracalnie wiążące jony wapniowe oraz fosfolipidy błony plazmatycznej

SJP.pl

anektować

1. dokonywać (dokonać) aneksji, przyłączać (przyłączyć) siłą obce terytoria do własnego państwa;
2. książkowo: zajmować (zająć) coś, zabierać (zabrać) zwykle bez zgody dotychczasowych użytkowników, np. anektować dom

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) polit. zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

(1.2) książk. zajmować coś, często bez zgody właściciela lub dotychczasowych użytkowników; zagarniać dla siebie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Besarabia to część Mołdawii, którą anektowali Rosjanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛkˈtɔvat͡ɕ, AS: ãnektovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aneksja ż., aneksjonizm m., aneksjonista m., aneksjonistka ż., anektowanie n., zaanektowanie n.

czas. zaanektować dk.

przym. aneksyjny, aneksjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zajmować

Wiktionary

anektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. dokonywanie aneksji terytorium innego państwa

(1.2) samowolne zajmowanie czegoś, zwykle pomieszczeń, lokali, budynków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anglia i Francja wyraziły zgodę na anektowanie przez Niemcy Czechosłowacji dla ratowania siebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛktɔˈvãɲɛ, AS: ãnektovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaanektowanie n., aneksja ż., aneksjonizm m., aneksjonista m.

czas. anektować ndk., zaanektować dk.

przym. aneksyjny, aneksjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aneksja

(1.2) zajmowanie, zagarnianie, zabieranie

Wiktionary

anekumena

obszar niezamieszkany na stałe przez człowieka i niewykorzystany gospodarczo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. obszar nie zamieszkany na stałe i nie wykorzystywany gospodarczo przez człowieka

Wiktionary

Anekumena (z stgr. ἀν- an- „nie, bez” + οἰκουμένη oikoumene „świat zaludniony”) – obszar na kuli ziemskiej trwale i całkowicie niezamieszkany przez człowieka i niewykorzystywany gospodarczo, w przeciwieństwie do ekumeny, czyli terenów stale zamieszkanych i subekumeny – terenów zamieszkanych czasowo.

Do anekumeny można zaliczyć np. obszary pustynne, obszary polarne oraz szczytowe partie wysokich pasm górskich.

Wikipedia

anemia

chorobowy niedobór czerwonych krwinek i hemoglobiny; niedokrwistość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. niedokrwistość.;

(1.2) uczn. ktoś powolny

Wiktionary

Niedokrwistość, anemia (łac. anaemia) – zaburzenie spowodowane przez:

1. spadek całkowitej liczby czerwonych krwinek (erytropenia) albo

2. spadek poziomu hemoglobiny w porównaniu do normy przyjętej dla danego wieku i płci albo

3. spadek zdolności krwi do przenoszenia tlenu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nel pozbyła się tu nie tylko febry, ale i anemii, Stasia nie zabolała nawet nigdy głowa […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛ̃mʲja, AS: ãnẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anemiczka ż., anemik m.

przym. anemiczny

przysł. anemicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedokrwistość

Wiktionary

anemiczka

kobieta, dziewczyna chora na anemię

SJP.pl

anemicznie

przysłówek

(1.1) w sposób anemiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anemiczność ż., anemia ż., anemik m., anemiczka ż.

przym. anemiczny

Wiktionary

anemiczniej

stopień wyższy od przysłówka: anemicznie

SJP.pl

anemiczność

→ anemiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anemiczne; cecha tych, którzy są anemiczni

Wiktionary

Patrz:
anemiczny
Powiązane:

przym. anemiczny

przysł. anemicznie

Wiktionary

anemiczny

1. związany z anemią, cierpiący na anemię (np. anemiczne dziecko);
2. przenośnie: słaby i niepozorny (np. W kącie ogrodu rosły anemiczne krzaczki.)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. dotyczący anemii, właściwy anemii

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anemia ż., anemiczność ż.

przysł. anemicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedokrwisty

(2.1) flegmatyczny, powolny, słaby, słabowity, wątły

Wiktionary

anemik

osoba chora na anemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek chorujący na anemię

(1.2) pot. uczn. człowiek słaby fizycznie

(1.3) uczn. ktoś powolny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na oddziale przebywało czterech anemików.

(1.2) Był słaby jak anemik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛ̃mʲik, AS: ãnẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anemia

przysł. anemicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) słabeusz m.

Wiktionary

anemizacja

1. pojawienie się niedokrwistości;
2. zmniejszenie dopływu krwi do tkanki, niedokrwienie

SJP.pl

anemo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛ̃mɔ, AS: ãnẽmo

Wiktionary

anemochoria

rozprzestrzenianie nasion, roślin i owoców za pomocą wiatru; wiatrosiewność

SJP.pl

Anemochoria (wiatrosiewność) – jeden ze sposobów rozprzestrzeniania zarodników grzybów oraz zarodników, nasion i owoców u roślin, polegający na roznoszeniu ich przez ruchy powietrza. Wiatrosiewność jest bardzo rozpowszechnionym sposobem rozsiewania, szczególnie wśród roślin rosnących w górach, na stepach, pustyniach, na sawannie i na wyspach. Umożliwia rozprzestrzenianie się grzybów i roślin na duże odległości, nawet setek kilometrów. Odległość na jaką przenoszone są zarodniki i nasiona zależy m.in. od ich ciężaru i stopnia przystosowania do wiatrosiewności.

Wikipedia

anemogam

kwiat zapylany za pośrednictwem wiatru

SJP.pl

anemogamia

zapylanie roślin przez wiatr; wiatropylność

SJP.pl

Anemogamia, wiatropylność – zapylenie kwiatów poprzez wiatr przenoszący pyłki. Przykładami roślin zapylanych w ten sposób jest wiele drzew, np. leszczyna, topola, sosny, a także na przykład trawy. U traw pręciki na długich nitkach pręcikowych wystają na zewnątrz kłosa. U wielu roślin wiatropylnych, w tym u większości drzew, kwiaty rozwijają się wcześniej niż liście (proanthia), co zwiększa szanse na zapylenie.

Wikipedia

anemogamiczny

podatny na zapylanie przez wiatr

SJP.pl

anemograf

przyrząd do mierzenia kierunku i prędkości wiatru z urządzeniem samopiszącym

SJP.pl

Anemograf – elektryczny przyrząd samopiszący służący do ciągłego pomiaru oraz zapisu kierunku i prędkości wiatru.

Jest połączeniem anemometru i samopisu.

Wikipedia

anemologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. nauka o wiatrach

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anemologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|anemo-|-logia. (etym|grec|ἄνεμος. → wiatr) + (etym|gr|-λογία. etym|gr|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat)

Pojęcie pojawiło się w nauce w łacińskiej formie anemologia przed końcem XVI wieku. W języku polskim w encyklopedii S. Orgelbranda z 1859 wyraz podano w formie anemologija, w słowniku warszawskim z 1900 w formie anemologja.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anemology

* francuski: (1.1) anémologie ż.

* hiszpański: (1.1) anemología

* łaciński: (1.1) anemologia

* niemiecki: (1.1) Anemologie ż.

* portugalski: (1.1) anemologia ż.

* włoski: (1.1) anemologia ż.

źródła.

== anemologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anemologia, nauka o wiatrach

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja, AS: ãnẽmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. anemologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anemologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|anemo-|-logia. (etym|grec|ἄνεμος. → wiatr) + (etym|gr|-λογία. etym|gr|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat)

Pojęcie pojawiło się w nauce w łacińskiej formie anemologia przed końcem XVI wieku. W języku polskim w encyklopedii S. Orgelbranda z 1859 wyraz podano w formie anemologija, w słowniku warszawskim z 1900 w formie anemologja.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anemology

* francuski: (1.1) anémologie ż.

* hiszpański: (1.1) anemología

* łaciński: (1.1) anemologia

* niemiecki: (1.1) Anemologie ż.

* portugalski: (1.1) anemologia ż.

* włoski: (1.1) anemologia ż.

źródła.

== anemologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anemologia, nauka o wiatrach

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anemometr

1. przyrząd do pomiaru prędkości ruchu gazów i cieczy;
2. przyrząd do pomiaru siły i kierunku wiatru; wiatromierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. meteorol. przyrząd do pomiaru prędkości gazów

Wiktionary

Anemometr – przyrząd służący do mierzenia prędkości ruchu gazów i cieczy. Niektóre anemometry wskazują również kierunek ruchu. Anemometr mierzący prędkość wiatru to wiatromierz.

Anemometr, który rejestruje graficznie prędkość lub kierunek wiatru, nazywa się anemografem. Obecnie anemografy są coraz częściej wspierane przez komputerowy zapis danych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) anemometr czaszowy

synonimy.

(1.1) wiatromierz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anemometryczny

rzecz. anemometria ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) anemometer

* angielski: (1.1) anemometer

* arabski: (1.1) مرياح

* bułgarski: (1.1) анемометър m.

* duński: (1.1) anemometer n.

* esperanto: (1.1) anemometro

* francuski: (1.1) anémomètre

* hiszpański: (1.1) anemómetro m.

* ido: (1.1) anemometro

* niemiecki: (1.1) Anemometer n.

* nowogrecki: (1.1) ανεμόμετρο n.

* włoski: (1.1) anemometro m.

źródła.

== anemometr (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) anemometr

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥, AS: ãnẽmõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. anemometryczny

rzecz. anemometria ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiatromierz

Wiktionary

anemometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. pomiar kierunku i prędkości wiatru

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) wiatromiernictwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anemometr mrz.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|anemo-|-metria. etym|grec|ἄνεμος. → wiatr + (etym|gr|-μετρία. etym|gr|μέτρον. (metron) → miara)

W literaturze naukowej termin ten pojawia się w wersji łacińskiej anemometria i francuskiej anémométrie odpowiednio pod koniec XVII i w XVIII wieku, kiedy to jest notowany przez francuskie słowniki. W formie anemometryja pojawia się w słowniku Łukaszewskiego z 1847 roku.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anemometry

* czeski: (1.1) anemometrie ż.

* francuski: (1.1) anémométrie ż.

* hiszpański: (1.1) anemometría ż.

* interlingua: (1.1) anemometria

* łaciński: (1.1) anemometria

* niderlandzki: (1.1) anemometrie

* niemiecki: (1.1) Windmessung ż., Anemometrie

* nowogrecki: (1.1) ανεμομετρία ż.

* portugalski: (1.1) anemometria ż.

* rumuński: (1.1) anemometrie

* włoski: (1.1) anemometria ż.

źródła.

== anemometria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anemometria, mierzenie wiatru

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: ãnẽmõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anemometr mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiatromiernictwo

Wiktionary

anemometryczny

→ anemometria

SJP.pl

Patrz:
anemometria

anemon

roślina zielna o białych lub żółtych kwiatach; zawilec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Anemone|L.|ref=tak., zawilec;

(1.2) bot. roślina z rodzaju anemonów (1.1)

(1.3) pot. kwiat rośliny z rodzaju anemonów (1.1)

(1.4) zool. nazwa systematyczna|Actiniaria|ref=tak., ukwiał;

Wiktionary

Zawilec (Anemone L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych. Jego klasyfikacja jest problematyczna i w zależności od ujęcia obejmuje ok. 64 gatunki lub ok. 150 gatunków. Niezależnie od ujęcia systematycznego rodzaj jest szeroko rozprzestrzeniony niemal na całym świecie, głównie w strefie klimatu chłodnego i arktycznego półkuli północnej, w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. Rośliny te zasiedlają różne siedliska – lasy, zarośla, łąki górskie i suche murawy. W wąskim ujęciu systematycznym rodzaj ten nie ma przedstawicieli we florze Polski (poza uprawianym zawilcem wieńcowym). W szerszym, tradycyjnym, obejmuje cztery gatunki dziko rosnące w Polsce: zawilec gajowy A. nemorosa, narcyzowy A. narcissiflora, wielkokwiatowy A. sylvestris i żółty A. ranunculoides.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Uprawiali w milczeniu warzywa i białe kwiaty. Tylko białe - lilie, przebiśniegi, anemony, białe piwonie i georginie.

(1.3) Złociste jaskry, purpurowe anemony, tulipany, ostróżki, maki powiewały unoszącymi się nad nimi rojnie motylkami.

(1.4) Istnieją w końcu nieśmiertelne gatunki zwierząt (np. anemony czy słodkowodne hydry) niewykazujące żadnych objawów starzenia się, a niektóre wielkie żółwie dożywają 180 lat.

(1.4) W środku groty rozpościera się fascynujący widok na wielobarwne, falujące w płytkiej wodzie anemony i wodorosty.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) zawilec

(1.4) ukwiał

Wiktionary

anemonina

trująca substancja występująca w anemonach i jaskrach

SJP.pl

Anemonina – organiczny związek chemiczny z grupy laktonów. Została wyizolowana z jaskra ostrego. Występuje w sasance zwyczajnej (Anemone pulsatilla) i innych jaskrowatych. Ma właściwości drażniące.

Wikipedia

anemonowy

związany z anemonem

SJP.pl

anemoplankton

zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych unoszących się biernie w powietrzu; aeroplankton

SJP.pl

Aeroplankton, anemoplankton, plankton powietrzny, plankton eoliczny (gr. aer „powietrze”, planktós „błąkający się”) – ogół organizmów unoszonych ruchami powietrza w atmosferze. Do organizmów takich zaliczane są bakterie, zarodniki grzybów, drobne pajęczaki, owady i inne drobinki organiczne.

Wikipedia

anemoskop

przyrząd służący do określania kierunku wiatru, używany w nawigacji; wiatrowskaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. przyrząd wskazujący kierunek wiatru

Wiktionary

Wiatrowskaz, anemoskop – proste mechaniczne urządzenie do wskazywania kierunku wiatru:

- w ogródkach meteorologicznych – w postaci masztu lub wysięgnika z metalową chorągiewką ustawioną w pionie;

- na lotniskach i przy obiektach przemysłowych – w postaci pasiastego rękawa długości 1,2-5,0 m założonego na obrotową obręcz na maszcie;

- na budowlach – dekoracyjny element architektoniczny, wykonany z blachy np. w kształcie koguta, chorągiewki, żaglówki lub lecącego ptaka, umieszczony na szczycie hełmu (wieży kościelnej lub ratuszowej) lub dachu budynku jako ruchoma chorągiewka obracająca się na wietrze;

- w przydomowych ogrodach – jako zabawka-samolot z wirującym na wietrze śmigłem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Instytut zakupił radziecki anemoskop do ogródka meteorologicznego.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiatrowskaz

Wiktionary

anemoskopowy

przymiotnik od: anemoskop

SJP.pl

anemostat

Anemostat – element nawiewny (nawiewnik) lub wywiewny (wywiewnik) do montowania w suficie, jest to zakończenie sieci wentylacyjnej mechanicznej, umożliwiające kształtowanie strugi powietrza nawiewanego w pożądany sposób.

W zależności od kierunku przepływu powietrza rozróżniamy:

- anemostaty nawiewne – doprowadzające świeże powietrze do pomieszczenia,

- anemostaty wywiewne – usuwające powietrze wraz z zanieczyszczeniami (np. zyskami ciepła, wilgoci, nadmiarem CO_2).

Wikipedia

anencefalia

wada wrodzona, polegająca na niewykształceniu się mózgu u płodu; bezmózgowie

SJP.pl

Bezmózgowie (łac. anencephalia) – letalna (śmiertelna) wada wrodzona o charakterze malformacji, polegająca na braku lub na szczątkowym rozwoju mózgowia, zwykle przebiegającym łącznie z bezczaszkowiem (acrania) czyli niewykształceniem struktur mózgoczaszki. Należy do tzw. dysrafii.

Wikipedia

anencefaliczny

przymiotnik od: anencefalia

SJP.pl

anepigraf

dzieło sztuki bez tytułu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. dzieło nieposiadające tytułu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛˈpʲiɡraf, AS: ãnepʹigraf

Wiktionary

anergia

(medycyna)
1. utrata albo znaczne osłabienie zdolności odpornościowej organizmu, który staje się niezdolny do obrony przed czynnikami chorobotwórczymi;
2. w psychiatrii: brak inicjatywy, energii życiowej występujący w depresjach psychicznych, nerwicach

SJP.pl

Wikipedia

anergiczny

przymiotnik od: anergia

SJP.pl

aneroid

czujnik ciśnieniomierza, np. barometru, w postaci puszki próżniowej, odkształcającej się pod wpływem ciśnienia atmosferycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego

Wiktionary

Aneroid – barometr metalowy. Przyrząd wykorzystywany do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, zastępujący barometr rtęciowy.

Zasadniczą częścią aneroidów jest hermetycznie zamknięta, lekko pofałdowana, metalowa puszka membranowa (w kształcie walca), w której panuje obniżone ciśnienie (tzw. puszka Vidiego). Ciśnienie atmosferyczne próbując zgnieść metalową puszkę, zbliża do siebie jego podstawy (wykonane z elastycznego materiału). Dlatego obie podstawy są przytrzymywane za pomocą umieszczonej na zewnątrz puszki sprężyny równoważącej ciśnienie atmosferyczne. Odkształcenia sprężyny – spowodowane zmiennością ciśnienia atmosferycznego – są przenoszone za pomocą układu dźwigni mechanicznych na wskazówkę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãnɛˈrɔjit, AS: ãneroi ̯it

Wiktionary

aneroidowy

związany z aneroidem

SJP.pl

anestetyczka

→ anestetyk; anestezjolożka

SJP.pl

anestetyczny

dotyczący anestezji, powodujący anestezję (np. środki anestetyczne)

SJP.pl

anestetyk

środek znieczulający

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. med. środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

Wiktionary

Anestetyki, środki znieczulające – leki do znieczulenia ogólnego lub miejscowego. Ich działanie polega na odwracalnym hamowaniu przewodnictwa nerwowego, a w przypadku znieczulenia ogólnego także zmniejszaniu aktywności siatkowo-korowej. Stosowane są wziewnie lub dożylnie podczas operacji, w celu zniesienia bólu, świadomości, odruchów, a także wywołania niepamięci.

Dziedzina medycyny zajmująca się anestetykami to anestezjologia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anestetyka ż., anestetysta m., anestezyna ż., anestezja ż.

przym. anestezyjny, anestetyczny

Wiktionary

anestetyka

dział medycyny zajmujący się metodami znieczulenia i reanimacji, opieką nad chorym przed, w trakcie i po operacji; anestezjologia

SJP.pl

anestetysta

specjalista w dziedzinie anestetyki; anestezjolog

SJP.pl

anestezja

znieczulenie; utrata czucia w całym ciele lub jego części spowodowana podaniem narkozy lub środków znieczulających

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. znieczulenie

Wiktionary

Znieczulenie, anestezja (gr. αν- an- “bez” + αἲσθησις aisthesis “zmysłu”) – zjawisko przerwania przewodzenia impulsów nerwowych aferentnych z komórek receptorowych oraz eferentnych do komórek efektorowych pozwalający na bezpieczne i bezbolesne przeprowadzenie pacjenta przez czas operacji lub innego, potencjalnie bolesnego lub nieprzyjemnego zabiegu medycznego. W przeciwieństwie do analgezji blokuje przewodzenie wszystkich impulsów w obie strony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãnɛˈstɛzʲja, AS: ãnestezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anestetyk m., anestetysta m., anestezyna ż.

przym. anestetyczny, anestezyjny

Wiktionary

anestezjolog

lekarz specjalizujący się w podawaniu znieczulenia; anestetysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

(1.2) med. pot. lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie

Wiktionary

Anestezjolog – lekarz posiadający specjalizację z anestezjologii i intensywnej terapii. Do obowiązków lekarza anestezjologa należą: znieczulanie pacjentów wymagających operacji, leczenie pacjentów oddziału intensywnej terapii, leczenie bólu ostrego i przewlekłego oraz resuscytacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proietti był głównym anestezjologiem w czasie zabiegu tracheotomii u papieża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk, AS: ãnestezʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anestezjologia ż.

:: fż. anestezjolożka ż.

przym. anestezjologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anestetysta

Wiktionary

anestezjologia

dział medycyny zajmujący się metodami znieczulania i reanimacji, opieką nad chorym w czasie i po operacji; anestetyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anestezjolog mos., anestezjolożka ż.

przym. anestezjologiczny

Wiktionary

anestezjologiczny

→ anestezjologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anestezjologią lub anestezjologami

Wiktionary

Patrz:
anestezjologia
Powiązane:

rzecz. anestezjolog mos., anestezjologia ż.

Wiktionary

anestezjolożka

→ anestezjolog

SJP.pl

Patrz:
anestezjolog

anestezyjny

1. znieczulający;
2. pozbawiony czucia, znieczulony

SJP.pl

anestezyna

syntetyczny środek znieczulający o działaniu miejscowym, stosowany tylko zewnętrznie w formie maści, olejków; benzokaina

SJP.pl

Benzokaina, anestezyna (łac. Benzocainum, Anaesthesinum) – organiczny związek chemiczny, ester kwasu p-aminobenzoesowego (PABA) i etanolu stosowany jako środek znieczulający o działaniu miejscowym.

Wikipedia

anestrus

brak aktywności płciowej u samic ssaków między okresami rui

SJP.pl

aneta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Aneta, Anetta – forma pochodna imienia Anna, powstała jako przeniesienie francuskiego zdrobnienia tego imienia, Anette, do języka polskiego. Pochodzi z języka hebrajskiego. Imię dotarło do Polski w XIX w., wcześniej używano tylko imienia Anna.

Aneta imieniny obchodzi: 13 czerwca, 16 czerwca, 17 lipca i 26 lipca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojechaliśmy z Anetą na oazę do Murzasichla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛta, AS: ãneta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anetta ż.

:: zdrobn. Anetka ż.

przym. przest. gwara. Anecin

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Anetta; zdrobn. Anetka

Wiktionary

anetka

zdrobnienie od: Aneta (imię żeńskie)

SJP.pl

aneto

Pico de Aneto; najwyższy szczyt Pirenejów w Hiszpanii (3404 m)

SJP.pl

Pico de Aneto lub po prostu Aneto (kat. Pic d’Aneto) – najwyższy szczyt Pirenejów w masywie Maladeta o wysokości 3404 m n.p.m. Znajduje się w Hiszpanii, w prowincji Huesca na północy Aragonii. Ze względu na położenie szczytu jego francuska nazwa – Néthou – wyszła z użycia.

Wikipedia

anetol

eter nienasycony, biała, krystaliczna substancja o zapachu anyżu, otrzymywana z olejków eterycznych; stosowany do aromatyzowania produktów spożywczych, preparatów kosmetycznych, środków leczniczych i napojów alkoholowych

SJP.pl

Anetol, p-metoksypropenylobenzen – organiczny związek chemiczny zbudowany z reszty anizolu podstawionego w pozycji para grupą propylenową; zawiera szkielet styrenu (Ph−CH=CH
2). Występuje naturalnie w niektórych roślinach, otrzymywany z olejków eterycznych anyżu i kopru.

Wikipedia

anetta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała na imię Anetta i chodziła z nami na lodowisko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aneta ż.

:: zdrobn. Anettka ż.

Wiktionary

aneuploid

organizm lub komórka o nieprawidłowej liczbie chromosomów

SJP.pl

Wikipedia

aneuploidalność

występowanie zmiany liczby chromosomów (brak jednego lub pojawienie się dodatkowego)

SJP.pl

Wikipedia

aneuploidalny

o komórce: mający zmienioną liczbę chromosomów

SJP.pl

aneuploidia

brak albo nadmiar jednego lub kilku chromosomów w stosunku do liczby podstawowej dla danego gatunku

SJP.pl

Wikipedia

aneurofyton

przedstawiciel rzędu roślin nasiennych z gromady pranagozalążkowych

SJP.pl

aneurofytonowiec

przedstawiciel rzędu roślin z podgromady pranagozalążkowych

SJP.pl

aneurofytony

rząd roślin nasiennych z gromady pranagozalążkowych; Aneurophytales

SJP.pl

aneuryna

tiamina

SJP.pl

Wikipedia

aneuryzma

chorobowe uwypuklenie ściany tętnicy, mające często postać tętniącego guza wypełnionego krwią lub skrzepliną; anewryzm; tętniak

SJP.pl

Wikipedia

anewryzm

tętniak, miejscowe rozszerzenie tętnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przest. zob. tętniak.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mówili doktorzy, że człowiek ten umarł na anewryzm.

(1.1) (…) wpadł w taki stan, że lada chwila oczekiwałem ataku apopleksji lub anewryzmu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɛvrɨsm̥, AS: ãnevrysm̦

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tętniak; przest. aneuryzma

Wiktionary

ańfachowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwykły

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. kiepski, byle jaki

Wiktionary

ańfart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren oficyny

Wiktionary

anfelcja

krasnorost dostarczający agaru, występuje w przybrzeżnej strefie Morza Białego i koło Sachalinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ahnfeltia|ref=tak., rodzaj krasnorostów rzędu nazwa systematyczna|Gigartinales|ref=tak., mających rozgałęzioną plechaechę przyczepioną do podłoża, występujących na piaszczystym dnie chłodnych mórz północnych; gatunkiem typowym jest anfelcja złożona;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na Dalekim Wschodzie anfelcje są zbierane w celu pozyskania agaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈfɛlt͡sʲja, AS: ãnfelcʹi ̯a

Wiktionary

anfinsen

nazwisko

SJP.pl

ang.

skrót od: angielski

SJP.pl

skrót

(1.1) = angielski

Wiktionary

Język angielski, angielszczyzna (ang. English language /'ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ/, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich, powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Pełni funkcję języka oficjalnego bądź półoficjalnego w ponad 60 państwach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈɟɛlsʲci, AS: ãŋʹǵelsʹḱi

Wiktionary

ang.-am.

skrót od: anglo-amerykański; ang.-amer.

SJP.pl

ang.-amer.

skrót od: anglo-amerykański; ang.-am.

SJP.pl

angara

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

Wiktionary

Angara (ros. Ангара) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju. Jej długość wynosi 1779 km, a powierzchnia dorzecza 1040 tys. km². Wypływa z jeziora Bajkał, przepływa przez południową część Wyżyny Środkowosyberyjskiej. W środkowym i dolnym biegu tworzy liczne progi. Angara jest jedyną rzeką, która wypływa z Bajkału.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Górna Angara • kolokacje rzeka|D=Angary|N=Angarą.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rzeka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Angarsk mrz.

przym. angarski, nadangarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Ангара ż.

* bułgarski: (1.1) Ангара ż.

* czeski: (1.1) Angara ż.

* francuski: (1.1) Angara

* kataloński: (1.1) Angarà

* litewski: (1.1) Angara

* niemiecki: (1.1) Angara

* rosyjski: (1.1) Ангара ż.

* słowacki: (1.1) Angara ż.

* ukraiński: (1.1) Ангара ż.

* włoski: (1.1) Angara

źródła.

== Angara (język słowacki.) ==

thumb|Angara (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Angara

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angarsk mrz.

przym. angarski, nadangarski

Wiktionary

angaria

rekwizycja obcych statków dla celów publicznych - stosowano ją w czasie wojny

SJP.pl

Angaria (łac.; gr.: ἀγγαρεία, angareía) była rodzajem systemu pocztowego zaadaptowana przez Rzymian od starożytnych Persów. Według Ksenofonta system perski został ustanowiony przez Cyrusa Wielkiego. Kurierzy konni zostali rozmieszczeni na niektórych etapach wzdłuż głównych dróg imperium, aby przesyłać królewskie depesze nocą i dniem przy każdej pogodzie. System rzymski wziął swoją nazwę od greckiej formy babilońskiego słowa przyjętego w języku perskim na określenie konnych kurierów. W systemie rzymskim zaopatrzenie w konie i ich utrzymanie było obowiązkiem prowincjonalnej ludności. Z wypełnienia takiego obowiązku jedynie cesarz mógł udzielić zwolnienia.

Wikipedia

angarsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

Wiktionary

Angarsk (ros. Ангaрск) – miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą, położone w odległości 5150 km na wschód odMoskwy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Angara ż.

przym. angarski

Wiktionary

angarski

→ Angara (dopływ Jeniseju)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Angarą (rzeką w Rosji)

(1.2) związany z Angarskiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angara ż., Angarsk mrz.

przym. nadangarski

Wiktionary

angaż

umowa o pracę; zatrudnienie

SJP.pl

Angaż (fr. engager – zobowiązywać się do czegoś) – określenie dla umowy o pracę, zwłaszcza aktorów.

Wikipedia

angażant

długi mankiet z koronek, modny od połowy XVII wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rodzaj mankietu przy kobiecej sukni

Wiktionary

Angażanty (fr. engageantes) – dwu- lub trójwarstwowe mankiety, wykonane z muślinu, gazy lub koronki, występujące we francuskiej modzie kobiecej pod koniec XVII i w ciągu XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaroił się tedy (…) dwór od barwnych kontuszów, od szabel, od golonych łbów, i pełno w nim było łaciny, niewieściego szczebiotania, lamówek, robronów i rozmaitych „angażantów“.

Wiktionary

angażować

1. zatrudniać kogoś;
2. zajmować kogoś czymś, nakłaniać do czegoś, wciągać go w to;
3. poświęcać na coś czas, siły, pieniądze;
4. angażować się:
a) włączać się w coś, zajmować się czymś z zapałem;
b) zatrudniać się gdzieś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaangażować)

(1.1) włączać do uczestnictwa

(1.2) przyjmować do pracy

(1.3) zajmować czymś, wymuszać uwagę

czasownik zwrotny niedokonany angażować się (dk. zaangażować się)

(2.1) włączać się w coś

(2.2) przyjmować pracę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Robotnicy angażowali się w działalność rewolucyjną.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zaangażować

rzecz. angaż m., angażowanie n., gaża ż., zaangażowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poświęcać

(1.2) zatrudniać

(1.3) absorbować, pochłaniać, wciągać

(2.1) poświęcać się, wciągać się, włączać się, zajmować się

(2.2) zatrudniać się

Wiktionary

angażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|angażować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. angażować

rzecz. zaangażowanie n., angaż m.

Wiktionary

angel

[czytaj: Andżel] obce imię męskie

SJP.pl

- Angel – imię męskie

- Angel – wodospad

- angel – złota moneta angielska, początkowo (XV w.) o wartości 1/3 funta (6 szylingów i 8 pensów)

- The Angel – dawny pub i hotel w Londynie

- Angel – dzielnica Londynu

- Angel – stacja metra londyńskiego

- Jewgienij Piotrowicz Angel – ukraiński dowódca partyzancki okresu wojny domowej w Rosji

Wikipedia

angela

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Aniela

Wiktionary

Angela – imię pochodzi od łacińskiego imienia Angel, które powstało od greckiego słowa ángelos "posłaniec". Imię to też zostało przyswojone w postaci Aniela, od niego powstały też imiona Angelika i Angelina. Jest żeńskim odpowiednikiem imienia Anioł (Angel). W ostatnich czasach zapis imienia Angela bywa spolszczany i występuje w formie Andżela lub nawet Andrzela (część osób błędnie wywodzi jej źródłosłów od imienia męskiego Andrzej). Ta druga wersja jest niepoprawna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Anioł mos./ż., Aniela ż.

Wiktionary

angeliczny

1. pełen duchowego piękna;
2. nawiązujący do aniołów

SJP.pl

angelika

1. gatunek rośliny z rodziny selerowatych; litwor, dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor, dzięgiel lekarski;
2. odmiana lutni o siedemnastu strunach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Angelika – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, w języku łacińskim oznacza „anielica”, „posłanka”.

W ostatnich czasach zapis imienia Angelika bywa spolszczany i występuje w formie Andżelika lub nawet Andrzelika. Ta ostatnia pisownia jest niepoprawna i ma negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — Jak się nazywa ta kobieta? — Ona się nazywa Angelika.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aniela ż., Anioł mos.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Aniela ż., Anioł mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

wikicytaty.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Angelica

* białoruski: (1.1) Анжэліка ż.

* duński: (1.1) Angelica

* francuski: (1.1) Angélique ż.

* hiszpański: (1.1) Angélica ż.

* islandzki: (1.1) Angelíka

* łotewski: (1.1) Anželika ż.

* niemiecki: (1.1) Angelika

* norweski: (1.1) Angelica, Angelika

* nowogrecki: (1.1) Αγγελική ż.

* rosyjski: (1.1) Ангелика ż., Анжелика ż.

* serbski: (1.1) Ангелика

* słowacki: (1.1) Angelika ż.

* szwedzki: (1.1) Angelica, Angelika

* ukraiński: (1.1) Анжеліка ż.

* węgierski: (1.1) Angyalka, Angelika

* włoski: (1.1) Angelica

źródła.

== Angelika (język estoński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|estoński|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

angelina

imię żeńskie

SJP.pl

Angelina – forma pochodna imion Aniela, Angela.

W Polsce do lat 20. XX wieku imię Angelina nadano 8 razy. Imię zyskało popularność od lat 80. XX wieku pod wpływem filmu i telewizji. W 1994 zarejestrowano 1581 kobiet o tym imieniu. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 4508 kobiet o imieniu Angelina nadanym jako imię pierwsze, 404 zarejestrowane jako Andżelina a także 88 zapisywanych jako Andrzelina.

Wikipedia

angelininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Angeliny lub z nią związany

SJP.pl

angelizm

1. pragnienie niepokalanej czystości;
2. postawa, która przejawia się w braku akceptacji przykrej rzeczywistości

SJP.pl

angelolog

specjalista w dziedzinie angelologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. rel. teolog lub religioznawca zajmujący się angeologią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ksiądz profesor zaprosił kilku znanych angelologów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angelologia ż., angeologia ż., angeolożka ż.

:: fż. angelolożka ż.

przym. angelologiczny, angeologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angeolog

Wiktionary

angelologia

1. dział teologii obejmujący naukę o aniołach;
2. dział demonologii dotyczący dobrych duchów;
3. ironicznie: pogrążanie się w marzeniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

(1.2) rel. w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii

(1.3) rel. ogół wierzeń, także ludowych, dotyczących aniołów i ich wpływu na rzeczywistość

(1.4) żart. rub. bujanie w obłokach

Wiktionary

Angelologia a. Angeologia (gr. αγγελος angelos – posłaniec, anioł oraz λόγος logos – słowo, nauka).

- w teologii chrześcijańskiej część dogmatyki zajmująca się bytami duchowymi, jakimi są anioły. Za twórcę angelologii uważany jest Pseudo-Dionizy Areopagita.

- w religioznawstwie dział demonologii zajmujący się duchami dobrymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Diakoni zdali wczoraj angelologię.

(1.2) Kupiłem sobie książkę o angelologii.

(1.3) Profesor zajmował się ludową angelologią ludów Kaukazu.

(1.4) To jego gadanie o warunkach jakie mają to istna angelologia.

(1.4) Sam nie rozumiem, skąd to mi się bierze, • że jestem mitologiczne zwierzę, • ni to świnio-byk ni to koto-pies, • w ogóle z moich stron: liryka, liryka, • tkliwa dynamika, • angelologia • i dal.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angeologia ż., angelolog m., angeolog m., angelolożka ż., angeolożka ż.

przym. angelologiczny, angeologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angeologia

(1.2) angeologia

(1.3) angeologia

(1.4) angeologia

Wiktionary

angelologiczny

przymiotnik od: angelologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. teol. związany z angelologią, dotyczący angelologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec Efraim wrócił z kongresu angelologicznego w Turynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aniołeczek mzw., anielątko n., anielstwo n., anielskość ż., anielica ż., angelologia ż., angelolog m., angeologia ż., angeolog mos.

przym. angeologiczny, aniołkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angeologiczny

Wiktionary

angelus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. anioł

Wiktionary

- Angelus – imię męskie

- Angelus – tytuł polskiego filmu z 2001 roku w reżyserii Lecha Majewskiego

- Angelus Silesius – śląski poeta religijny doby baroku

- Angelus de Stargardia – kronikarz i lektor klasztoru w Stargardzie

- Literacka Nagroda Europy Środkowej „Angelus” – nagroda ufundowana przez miasto Wrocław

- Angelus Lubelski – nagroda przyznawana w Lublinie

- Angelus – magazyn religijno-publicystyczny Polsat News

- Anioł Pański

- Angelus – kantata na sopran, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną autorstwa Wojciecha Kilara

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|aniół, anniół.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|angelus.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anioł.

źródła.

== angelus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. Anioł Pański

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|aniół, anniół.

Wiktionary

angeolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. rel. teolog lub religioznawca zajmujący się angeologią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odbierz z lotniska tego angeologa i zawieź go do Gliwic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angelologia ż., angeologia ż., angelolożka ż.

:: fż. angeolożka ż.

przym. angeologiczny, angelologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angelolog

Wiktionary

angeologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

(1.2) rel. w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii

(1.3) rel. ogół wierzeń, także ludowych, dotyczących aniołów i ich wpływu na rzeczywistość

(1.4) żart. rub. bujanie w obłokach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Diakoni zdali w sobotę angeologię.

(1.2) Kupiłem sobie książkę o angeologii.

(1.3) Profesor zajmował się ludową angeologią ludów Ameryki Południowej.

(1.4) To jego gadanie o warunkach jakie mają to istna angeologia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angelologia ż., angelolog m., angeolog m., angelolożka ż., angeolożka ż., anioł mos./mzw.

przym. angelologiczny, angeologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angelologia

(1.2) angelologia

(1.3) angelologia

(1.4) angelologia

Wiktionary

angeologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. teol. związany z angeologią, dotyczący angeologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec Wit wziął udział w kongresie angeologicznego w Loreto.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angelologia ż., angelolog m., angeologia ż., angeolog mos., anioł mos./mzw.

przym. angelologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angelologiczny

Wiktionary

angers

[czytaj: ążER] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tych okolic docierały do nas z ukrytego radia czy podziemnej gazetki wieści o „naszej wojnie"; przychodziły z Angers, siedziby rządu polskiego.

Wiktionary

Powiązane:

przym. angerski

Wiktionary

angerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Angers, dotyczący Angers

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angers n.

Wiktionary

angielczyk

koń rasy angielskiej; anglik, anglez

SJP.pl

angielka

1. klacz z rasy koni angielskich pełnej krwi;
2. rodzaj bułki;
3. szklaneczka do wódki;
4. potocznie: partia angielska (rozpoczęcie partii szachów ruchem
1. c4)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości angielskiej

Wiktionary

Bułka paryska (francuska) – rodzaj pieczywa, długa, bułka pszenna o długości około 30 cm, kształtem i wielkością zbliżona do bochenka chleba. W skład produktu tego typu wchodzą: mąka pszenna, mleko i woda, olej, drożdże piekarnicze, niewielkie ilości soli i cukru. Na skalę przemysłową zamiennikiem mleka bywa serwatka w proszku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja żona jest Angielką i nie rozumie jeszcze zbyt dobrze po polsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈɟɛlka, AS: ãŋʹǵelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż., Angol m., angol m., angielski m., anglikanizm m., anglikanin m., anglikanka ż., anglicyzm m., anglistyka ż.

:: fm. Anglik m.

czas. anglizować, anglicyzować, zangielszczyć, angielszczyć

przym. angielski, anglikański, anglistyczny

przysł. po angielsku

Wiktionary

angielki

1. klacz z rasy koni angielskich pełnej krwi;
2. rodzaj bułki;
3. szklaneczka do wódki;
4. potocznie: partia angielska (rozpoczęcie partii szachów ruchem
1. c4)

SJP.pl

angielski

związany z Anglią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

(1.2) stpol. anielski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

(2.2) pot. jeden z przedmiotów szkolnych

Wiktionary

Język angielski, angielszczyzna (ang. English language /'ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ/, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich, powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Pełni funkcję języka oficjalnego bądź półoficjalnego w ponad 60 państwach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Angielskie samochody mają kierownicę po prawej stronie.

(2.1) Znam zaledwie kilka słów po angielsku, a korepetycje u pani Agnieszki już za chwilę.

(2.2) Umiesz słówka na angielski?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈɟɛlsʲci, AS: ãŋʹǵelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglistyka ż., Anglia ż., Anglik m., Angielka ż., Angol m., angol m., anglistka ż., anglista m., anglicyzm m., Angl mos., Anglijka ż., angielskość ż.

przysł. angielsko, po angielsku

czas. anglizować, angielszczyć

temsłow. anglo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brytyjski

(2.1) angielszczyzna

(2.2) pot. uczn. angol, anglik

Wiktionary

angielsko-polski

dotyczący Anglii i Polski

SJP.pl

angielskojęzyczny

anglojęzyczny;
1. posługujący się językiem angielskim;
2. napisany w języku angielskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem angielskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. anglojęzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲɟɛlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ãŋʹǵelskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

angielskość

zespół cech charakterystycznych dla Anglii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest angielskie; cecha tych, którzy są angielscy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż., Anglik m., Angielka ż., anglik m., angielski m., anglista m., anglistka ż., anglicyzm m.

przym. angielski

przysł. angielskie

Wiktionary

angielszczyć

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; anglicyzować, anglizować, zangielszczać

SJP.pl

angielszczyzna

język angielski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język angielski

Wiktionary

Język angielski, angielszczyzna (ang. English language /'ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ/, English) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich, powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Pełni funkcję języka oficjalnego bądź półoficjalnego w ponad 60 państwach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Napisałem, zrobiłem rysunki, a ponieważ nie byłem pewien swojej angielszczyzny, poprosiłem prof. Skrobańskiego o doszlifowanie tekstu i oddanie do redakcji.

Wiktionary

angina

ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła wywołane przez paciorkowca ropnego (Streptococcus pyogenes)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

(1.2) med. bolesność, bolesny ucisk o różnej etiologii i umiejscowieniu

Wiktionary

Angina (łac. angina, zapalenie gardła) – w najczęstszym rozumieniu ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła, wywołane przez bakterie paciorkowce β-hemolizujące z grupy A. Jest chorobą zakaźną przenoszoną drogą kropelkową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja córka znowu ma anginę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈɟĩna, AS: ãŋʹǵĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anginka ż.

przym. anginowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anginka ż.

przym. anginowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|angina.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) throat infection, tonsilitis, pot. strep throat

* arabski: (1.1) التهاب اللوزتين

* azerski: (1.1) angina

* baskijski: (1.1) angina

* białoruski: (1.1) ангіна ż.

* bułgarski: (1.1) ангина ż.

* chorwacki: (1.1) tonzilitis

* francuski: (1.1) angine ż., tonsillite ż.

* hiszpański: (1.1) amigdalitis

* japoński: (1.1) furi|扁桃炎|へんとうえん.

* koreański: (1.1) 편도염

* łaciński: (1.1) angina ż.

* łotewski: (1.1) angīna ż.

* niemiecki: (1.1) Angina ż.

* romániço: (1.1) ángino

* rosyjski: (1.1) ангина ż.

* słowacki: (1.1) angína ż.

* szwedzki: (1.1) angina w.

* ukraiński: (1.1) ангіна ż.

* włoski: (1.1) tonsillite ż.

źródła.

== angina (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vininn126-angina.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-angina.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. angina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anginka

1. gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych; anginowiec, pelargonia pachnąca, ruzyndla, geranium, gerania;
2. zdrobnienie od: angina (choroba)

SJP.pl

Wikipedia

anginowiec

gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych; anginka, pelargonia pachnąca, ruzyndla, geranium, gerania

SJP.pl

anginowy

→ angina

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z anginą, spowodowany anginą

Wiktionary

Patrz:
angina
Powiązane:

rzecz. angina ż.

Wiktionary

angio-

przedrostek

(1.1) med. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) angioblast • angiochirurgia • angioencefalografia • angiogeneza • angiografia • angiogram • angiokardiografia • angiologia • angioplastyka • angiostenoza • angiotensyna • angiotonina

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀγγεῖον. (angeíon) → naczynie

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) ангио-

* duński: (1.1) angio-

* hiszpański: (1.1) angio-

* interlingua: (1.1) angio-

* niemiecki: (1.1) angio-

* rosyjski: (1.1) ангио-

* włoski: (1.1) angio-

źródła.

== angio- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|aŋ.xjo.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) angio-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋʲɟɔ, AS: ãŋʹǵo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀγγεῖον. (angeíon) → naczynie

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) ангио-

* duński: (1.1) angio-

* hiszpański: (1.1) angio-

* interlingua: (1.1) angio-

* niemiecki: (1.1) angio-

* rosyjski: (1.1) ангио-

* włoski: (1.1) angio-

źródła.

== angio- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|aŋ.xjo.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) angio-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

angiochirurg

specjalista w dziedzinie angiochirurgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. zob. chirurg naczyniowy.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka - specjalistka w zakresie angiochirurgii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲɟɔˈxʲirurk, AS: ãŋʹǵoχʹirurk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angiochirurgia ż.

:: fż. angiochirurżka ż.

przym. angiochirurgiczny

przysł. angiochirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chirurg naczyniowy, pot. naczyniowiec

(2.1) chirurg naczyniowa

Wiktionary

angiochirurgia

Chirurgia naczyniowa, angiochirurgia – dział chirurgii zajmujący się zabiegami operacyjnymi naczyń krwionośnych (tętnic i żył) oraz limfatycznych. Zakres tej specjalizacji obejmuje leczenie operacyjne, wewnątrznaczyniowe i zachowawcze układu naczyniowego, w tym: trombektomię, skleroterapię żył, pomostowanie tętnic, udrożnianie tętnic, sympatektomię, angioplastykę, implantację stentów, embolizację naczyń, leczenie trombolityczne, leczenie stopy cukrzycowej, leczenie obrzęku chłonnego, amputacje u chorych z niedokrwieniem kończyn dolnych, wytwarzanie dostępu naczyniowego dla celów hemodializy.

Wikipedia

angiochirurgiczny

przymiotnik od: angiochirurgia

SJP.pl

angioencefalograficzny

przymiotnik od: angioencefalografia

SJP.pl

angiogeneza

tworzenie się naczyń włosowatych w czasie rozwoju embrionalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. proces powstawania nowych naczyń włosowatych w czasie życia osobniczego po urodzeniu

Wiktionary

Angiogeneza (gr. angeion = naczynie + genesis = pochodzenie, powstawanie) – proces tworzenia się naczyń włosowatych.

Zachodzi w rozwoju embrionalnym, może także występować w życiu pozapłodowym (zarówno jako proces fizjologiczny, jak i patologiczny).

Angiogenezę można zaobserwować podczas:

- rozwoju zmiany nowotworowej

- gojenia się rany

- agregacji płytek krwi

- regeneracji endometrium

- regulacji metabolizmu jonów.

Wikipedia

angiograf

urządzenie do badań obrazowych z wykorzystaniem promieni rentgenowskich i kontrastu

SJP.pl

angiografia

metoda badania naczyń krwionośnych polegająca na uwidocznieniu ich na obrazie rentgenowskim poprzez wprowadzenie do ich światła środka kontrastującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

Wiktionary

Angiografia lub arteriografia (gr. angeion – naczynie i graphein – zapisać) jest techniką obrazowania medycznego wykorzystywaną do wizualizacji wnętrza naczyń krwionośnych oraz organów ciała, zwracającą szczególną uwagę na tętnice, żyły oraz komory serca. Standardową metodą przeprowadzania badania angiograficznego jest wstrzyknięcie nieprzepuszczalnego dla promieni rentgenowskich środka kontrastowego, a następnie przeprowadzenia obrazowania przy użyciu technik opartych na promieniowaniu rentgenowskim takich jak fluoroskopia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pacjenci zarejestrowani od dwóch miesięcy na angiografię dowiedzieli się, że badania zostały wstrzymane z powodu awarii sprzętu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja, AS: ãŋʹǵografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angiograf m.

przym. angiograficzny

Wiktionary

angiograficzny

→ angiografia

SJP.pl

Patrz:
angiografia

angiogram

zdjęcie rentgenowskie układu wieńcowego

SJP.pl

angiokardiograficzny

przymiotnik od: angiokardiografia, np. badanie angiokardiograficzne

SJP.pl

angiolog

specjalista w dziedzinie angiologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka angiologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W badaniu USG radiolog wykrył coś w rodzaju tętniaka, skierował więc mnie do angiologa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈɟɔlɔk, AS: ãŋʹǵolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angiologia ż.

przym. angiologiczny

przysł. angiologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. naczyniowiec

Wiktionary

angiologia

dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu naczyniowego: krwionośnego i limfatycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nauka o naczyniach krwionośnych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chirurgia wieńcowa jest obszarem chirurgii i nie należy do angiologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja, AS: ãŋʹǵoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angiolog mos./ż.

przym. angiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nauka

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. angiolog mos./ż.

przym. angiologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|angio-|-logia. etym|gr|ἀγγεῖον|-λογία. (angeîon + -logíā) → naczynie + -logia

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) angiology

* arabski: (1.1) طب الأوعية الدموية

* baskijski: (1.1) angiologia

* bułgarski: (1.1) ангиология ż.

* czeski: (1.1) angiologie ż.

* francuski: (1.1) angiologie ż.

* hiszpański: (1.1) angiología ż.

* interlingua: (1.1) angiologia

* niemiecki: (1.1) Angiologie ż.

* nowogrecki: (1.1) αγγειολογία n.

* portugalski: (1.1) angiologia ż.

* rosyjski: (1.1) ангиология ż.

* słowacki: (1.1) angiológia ż.

* ukraiński: (1.1) ангіологія ż.

* włoski: (1.1) angiologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

angiologiczny

→ angiologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z angiologią

Wiktionary

Patrz:
angiologia
Powiązane:

rzecz. angiologia ż., angiolog m.

Wiktionary

angioneuroza

nerwica polegająca na rozstroju czynności układu współczulnego; neuroza naczyniowa

SJP.pl

angioplastyka

zabieg leczniczy mający na celu udrożnienie i poszerzenie naczynia krwionośnego; balonikowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg leczniczy polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych;

Wiktionary

Angioplastyka – zabieg przezskórny polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych, które zostały zwężone lub zamknięte w wyniku choroby (najczęściej miażdżycy). Wykonuje się angioplastykę tętnic wieńcowych, szyjnych, kończyn, narządów wewnętrznych, czasami również naczyń żylnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszej klinice wykonujemy angioplastykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲɟɔˈplastɨka, AS: ãŋʹǵoplastyka

Wiktionary

angioscyntygrafia

rodzaj diagnostycznego badania obrazowego, polegającego na dożylnym wstrzyknięciu radiofarmaceutyku oraz analizie jego przepływu w określonych obszarach

SJP.pl

angiostenoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zwężenie naczyń krwionośnych w wyniku zakrzepu lub zapalenia

Wiktionary

angiotensyna

hormon tkankowy występujący w osoczu krwi, powodujący uogólniony skurcz naczyń i podwyższenie ciśnienia krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. fizj. hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu

Wiktionary

Angiotensyna – hormon peptydowy wchodzący w skład układu hormonalnego RAA, którego zadaniem jest kontrola stężenia jonów sodowych i potasowych w organizmie. Angiotensyny stymulują wydzielanie mineralokortykosteroidu aldosteronu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Angiotensyna powstaje z angiotensynogenu pod wpływem enzymu reniny.

Wiktionary

angiotensynogen

białko wydzielane przez wątrobę; hipertensynogen

SJP.pl

Angiotensynogen – białko wydzielane przez wątrobę, będące prohormonem angiotensyny. Jego biosynteza odbywa się głównie w hepatocytach (w wątrobie), ale także w adipocytach, mózgu, sercu, ścianach naczyń krwionośnych, nerkach i nadnerczach. Kortykosteroidy, estrogeny oraz hormony tarczycy zwiększają jego produkcję w wątrobie. Każdy z narządów produkujących angiotensynogen ma ponadto własny mechanizm regulujący wydzielanie.

Wikipedia

angiotomia

badanie krwi i naczyń limfatycznych ciała ludzkiego

SJP.pl

angiotonina

Angiotensyna – hormon peptydowy wchodzący w skład układu hormonalnego RAA, którego zadaniem jest kontrola stężenia jonów sodowych i potasowych w organizmie. Angiotensyny stymulują wydzielanie mineralokortykosteroidu aldosteronu.

Wikipedia

angklung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. tradycyjny indonezyjski instrument muzyczny, złożony z pewnej liczby bambusowych rurek przytwierdzonych do bambusowej ramy;

Wiktionary

Angklung – tradycyjny instrument indonezyjski, idiofon bambusowy, używany w obrzędach rytualnych ku czci bogini ryżu i płodności Dewi Sri, związanych z sadzeniem ryżu i żniwami, a także podczas uroczystości związanych z obrzezaniem. Popularny instrument do nauki muzyki w szkołach indonezyjskich.

W 2010 roku angklung został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

angkor

ruiny stolicy państwa Khmerów

SJP.pl

Angkor – współczesna nazwa stosowana do państwa Khmerów istniejącego w okresie od 802 do 1432 roku, nazywanego również Imperium Angkoru lub Imperium Khmerskim. Nazwa Angkor pochodzi od sanskryckiego słowa nagara – miasto (nagara>nokor>angkor).

Wikipedia

angl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek plemięemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawdę mówiąc, plemięemiona germańskie na terytorium Brytanii zatracały swój pierwotny charakter – kondotierzy sascy czy jutyjscy wstępowali na służbę wybranego wodza, przy którym była sława zwycięzcy, bez różnicy czy był on Sasem, czy Anglem.

(1.1) W 441 r. rozpoczął się trwały podbój Brytanii przez Germanów. Obok Sasów z Holsztynu z półwyspu duńskiego zaczęli emigrować w poszukiwaniu lepszych ziem uprawnych Anglowie i Jutowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż.

:: fż. Anglijka ż.

przym. angielski

Wiktionary

anglaise

[czytaj: anglEZ] taniec w takcie parzystym, pochodzący z Anglii; muzyka do tego tańca; anglez

SJP.pl

angledozer

typ spychacza z ukośnie ustawionym pługiem

SJP.pl

angler

nizinna mleczna rasa bydła, wyhodowana na półwyspie Angeln w Niemczech

SJP.pl

anglez

dawniej: długi surdut; również długi pukiel włosów

SJP.pl

Anglez - (ang. anglaise angielczyk) to nazwa tańców w takcie parzystym lub czasem trójdzielnym powstałych około XVII-XIX w., rodzaj kontredansa.

Wikipedia

anglezować

1. unosić się rytmicznie w siodle podczas jazdy kłusem w celu złagodzenia wstrząsów
2. przycinać ogon i grzywę konia na sposób angielski; anglizować

SJP.pl

anglezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jeźdz. rytmiczne unoszenie się w siodle podczas jazdy kłusem, aby złagodzić wstrząsy

(1.2) sposób krótkiego przycinania koniowi ogona i grzywy

Wiktionary

Anglezowanie – rytmiczne unoszenie się jeźdźca z siodła podczas jazdy kłusem na koniu, w takt jego ruchu, w celu zamortyzowania wstrząsów i odciążenia grzbietu końskiego.

Wikipedia

Powiązane:

czas. anglezować

Wiktionary

anglezyt

minerał krystaliczny, siarczan ołowiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu wzór chemiczny|PbSO4.

Wiktionary

Anglezyt – rzadki minerał z grupy siarczanów, barytu. Po raz pierwszy znaleziony w kopalni miedzi na wyspie Anglesey, położonej u wybrzeży Walii, stąd nazwa. Wcześniej był znany jako efekt rozkładu galeny. Przeobraża się w cerusyt.

Wikipedia

anglezytowy

związany z anglezytem

SJP.pl

anglia

1. część Wielkiej Brytanii;
2. Nowa Anglia, rejon historyczno-geograficzny w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii

(1.2) pot. geogr. polit. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Wiktionary

Anglia (ang. England) – część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości była niezależnym królestwem. Ma granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Kraj jest oblewany przez Morze Celtyckie i Morze Irlandzkie. Od kontynentalnej części Europy oddzielony jest kanałem La Manche i Morzem Północnym. Stolicą Anglii jest Londyn. Panuje w niej król brytyjski Karol III. Populacja kraju to ponad 56 milionów osób (2019), większość z nich mieszka w stolicy i innych aglomeracjach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anglia jest krainą historyczną Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋɡlʲja, AS: ãŋglʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglistyka ż., anglistka ż., anglista m., Angol m., Anglik m., Angielka ż., anglicyzm m., angielski mrz., Angl mos., Anglijka ż., angielskość ż.

przym. angielski

przysł. angielsko, po angielsku

temsłow. anglo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Albion

Wiktionary

anglicki

dawniej: angielski

SJP.pl

anglicyzacja

poddawanie wpływom angielskim, nadawanie czemuś cech typowo angielskich

SJP.pl

anglicyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku angielskim albo z niego przejęte

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

Wiktionary

Anglicyzm – element językowy zapożyczony z języka angielskiego lub na nim wzorowany.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Załoga nic nie zrozumiała z rojącej się od anglicyzmów przemowy kierownika działu kadr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈɡlʲit͡sɨsm̥, AS: ãŋglʹicysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglik mzw., Anglia ż., Anglik mos., Angielka ż., anglistyka ż., anglista mos., anglistka ż., angielski mrz., angielskość ż., anglicyzowanie n.

przym. anglistyczny, angielski

czas. anglizować

Wiktionary

anglicyzować

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglizować, zangielszczać

SJP.pl

anglicyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stosowanie anglicyzmów

(1.2) uleganie wpływom języka i kultury angielskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglicyzm m., zanglicyzowanie n.

czas. anglicyzować ndk., zanglicyzować ndk.

Wiktionary

anglijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini plemięemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż.

:: fm. Angl m.

przym. angielski

przysł. po angielsku

Wiktionary

anglik

1. angielski koń pełnej krwi;
2. w gwarze uczniowskiej: lekcja języka angielskiego;
3. potocznie: samochód z kierownicą po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna narodowości angielskiej

(1.2) pot. Brytyjczyk

Wiktionary

Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anglicy i Szkoci mają tę samą królową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋɡlʲik, AS: ãŋglʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglicyzm m., Anglia ż., Angol m., angol m., angielskość ż.

:: fż. Angielka ż.

przym. angielski

przysł. angielsko, po angielsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. Angol, angol

Wiktionary

anglikanie

wyznawca anglikanizmu

SJP.pl

Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w okresie reformacji w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm uznawany jest za drogę pośrednią pomiędzy tradycją protestancką a katolicką.

Wikipedia

anglikanin

wyznawca anglikanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca anglikanizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn, AS: ãŋglʹikãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglikanizm m., anglikańskość ż.

:: fż. anglikanka ż.

przym. anglikański

przysł. anglikańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konformista

Wiktionary

anglikanizm

wyznanie chrześcijańskie uznające króla za głowę Kościoła, rozpowszechnione w Anglii; konformizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

Wiktionary

Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w okresie reformacji w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm uznawany jest za drogę pośrednią pomiędzy tradycją protestancką a katolicką.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Angielka ż., anglikanin mos., anglikanka

przym. anglikański

Wiktionary

anglikanka

wyznawczyni anglikanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni anglikanizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po śmierci monarchy dwie jego córki katoliczka Maria i anglikanka Elżbieta rozpoczęły rywalizować o koronę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlʲiˈkãnka, AS: ãŋglʹikãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglikanizm m., anglikańskość ż.

:: fm. anglikanin m.

przym. anglikański

przysł. anglikańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konformistka

Wiktionary

anglikański

związany z anglikanizmem (np. wyznanie anglikańskie, liturgia anglikańska)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z anglikanizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niektórych kościołach katolickich i w anglikańskim "High Church" komunia z reguły jest przyjmowana na klęcząco.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglikanin mos., anglikanizm mrz., Angielka ż., anglikanka ż.

Wiktionary

anglista

znawca anglistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. jęz. znawca języka, literatury i kultury angielskiej

(1.2) pot. eduk. nauczyciel języka angielskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angielskość ż., angielski mrz., anglicyzm mrz., Anglia, Anglik, Angielka, anglistyka, anglistka

przym. angielski, anglistyczny

Wiktionary

anglistka

→ anglista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. eduk. jęz. znawczyni języka, literatury i kultury angielskiej

(1.2) eduk. nauczycielka języka angielskiego

Wiktionary

Patrz:
anglista
Przykłady

(1.2) Nasza anglistka ma hopla na punkcie systematyczności i na każdej lekcji sprawdza słowniczki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż., Anglik mos., Angielka ż., angielski mrz., anglicyzm mrz., anglistyka ż.

:: fm. anglista mos.

przym. angielski, anglistyczny

Wiktionary

anglistyczny

→ anglistyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anglistyką, dotyczący anglistyki

Wiktionary

Patrz:
anglistyka
Powiązane:

rzecz. anglistka ż., anglista mos., anglicyzm mrz., Angielka ż., anglistyka ż.

Wiktionary

anglistyka

nauka o języku angielskim, literaturze angielskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku i literaturze angielskiej

(1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie anglistyki (1.1)

Wiktionary

Filologia angielska (ang. English studies), in. anglistyka (niem. Anglistik, z fr. anglistique) – filologia języka angielskiego; nauka o języku, literaturze i kulturze krajów angielskiego obszaru językowego; kierunek studiów uniwersyteckich.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anglicyzm mrz., angielski mrz., Angielka ż., anglista m., anglistka ż., Anglia ż.

przym. angielski, anglistyczny

Wiktionary

anglizować

1. poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglicyzować, zangielszczać;
2. przycinać ogon i grzywę konia na sposób angielski; anglezować

SJP.pl

czasownik

(1.1) nadawanie komuś lub czemuś cech angielskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglizowanie n., anglicyzm mrz., angielski mrz., Angielka ż.

przym. angielski

Wiktionary

anglizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|anglizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. anglizować

Wiktionary

anglo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) anglofobia • anglokatolicyzm • anglojęzyczny • anglosaski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Anglia ż., angielski mrz.

przym. angielski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Anglus.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) англо-

* hiszpański: (1.1) anglo-

* nowogrecki: (1.1) αγγλο-, αγγλό-

* rosyjski: (1.1) англо-

* włoski: (1.1) anglo-

źródła.

== anglo- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ãŋ.glo.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) anglo-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋɡlɔ, AS: ãŋglo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anglia ż., angielski mrz.

przym. angielski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Anglia ż., angielski mrz.

przym. angielski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Anglus.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) англо-

* hiszpański: (1.1) anglo-

* nowogrecki: (1.1) αγγλο-, αγγλό-

* rosyjski: (1.1) англо-

* włoski: (1.1) anglo-

źródła.

== anglo- (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ãŋ.glo.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) anglo-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

angloarab

koń wyhodowany z krzyżówki konia angielskiego z koniem czystej krwi arabskiej

SJP.pl

Koń angloarabski (Angloarab) – jedna z ras koni gorącokrwistych, pochodząca od konia angielskiego skrzyżowanego z koniem arabskim. W przypadkach idealnych zachowują pozytywne cechy obu ras. Cechuje je gorący temperament i inteligencja. Konie tej rasy odnoszą ogromne sukcesy w sporcie jeździeckim, ale sprawdzają się także w jeździe rekreacyjnej.

Symboliczne oznaczenie rasy: „xxoo” („xx” – pełna krew angielska, „oo” – czysta krew arabska).

Wikipedia

anglofil

sympatyk tego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. miłośnik albo wielbiciel Anglii, Anglików lub angielskości

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) angloman

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anglofilstwo n., anglofilskość ż.

:: fż. anglofilka ż.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anglophile, anglophile

* białoruski: (1.1) англафіл m.

* bułgarski: (1.1) англофил m.

* duński: (1.1) anglofil w.

* francuski: (1.1) anglophile m.

* interlingua: (1.1) anglophile, anglophilo

* rosyjski: (1.1) англофил m.

* słowacki: (1.1) anglofil m.

* ukraiński: (1.1) англофіл m.

* węgierski: (1.1) angolbarát

źródła.

== anglofil (język duński.) ==

wymowa.

Dania|ɑŋloˈfiˀl.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) anglofil

przymiotnik

(2.1) anglofilski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofilstwo n., anglofilskość ż.

:: fż. anglofilka ż.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angloman

Wiktionary

anglofilia

sympatia dla wszystkiego, co angielskie; anglofilizm, anglofilstwo

SJP.pl

anglofilizm

sympatia dla wszystkiego, co angielskie; anglofilstwo, anglofilia

SJP.pl

anglofilka

sympatyczka tego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. miłośniczka albo wielbicielka Anglii, Anglików lub angielskości

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anglofilstwo n., anglofilskość ż.

:: fm. anglofil mos.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|anglofil|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|anglofil.

* słowacki: (1.1) anglofilka ż.

źródła.

== anglofilka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anglofilka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofilstwo n., anglofilskość ż.

:: fm. anglofil mos.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anglofilstwo n., anglofilskość ż.

:: fm. anglofil mos.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|anglofil|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|anglofil.

* słowacki: (1.1) anglofilka ż.

źródła.

== anglofilka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anglofilka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anglofilski

→ anglofilstwo, → anglofilizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anglofilami lub anglofilią, dotyczący anglofilów lub anglofilii

Wiktionary

Patrz:
anglofilstwo, → anglofilizm
Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anglofilstwo n., anglofil mos., anglofilka ż., anglofilia ż., anglofilskość ż.

przysł. anglofilsko

frazeologia.

etymologia.

etymn|anglofil|-ski.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anglophilic, anglophilic

* białoruski: (1.1) англафільскі

* bułgarski: (1.1) англофилски

* duński: (1.1) anglofil

* francuski: (1.1) anglophile

* hiszpański: (1.1) anglófilo

* kataloński: (1.1) anglòfil

* rosyjski: (1.1) англофильский

* słowacki: (1.1) anglofilský, anglofilný

* słoweński: (1.1) anglofilski

* ukraiński: (1.1) англофільський

źródła.

== anglofilski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) anglofilski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofilstwo n., anglofil mos., anglofilka ż., anglofilia ż., anglofilskość ż.

przysł. anglofilsko

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anglofilstwo n., anglofil mos., anglofilka ż., anglofilia ż., anglofilskość ż.

przysł. anglofilsko

frazeologia.

etymologia.

etymn|anglofil|-ski.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anglophilic, anglophilic

* białoruski: (1.1) англафільскі

* bułgarski: (1.1) англофилски

* duński: (1.1) anglofil

* francuski: (1.1) anglophile

* hiszpański: (1.1) anglófilo

* kataloński: (1.1) anglòfil

* rosyjski: (1.1) англофильский

* słowacki: (1.1) anglofilský, anglofilný

* słoweński: (1.1) anglofilski

* ukraiński: (1.1) англофільський

źródła.

== anglofilski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) anglofilski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anglofilsko

przysłówek

(1.1) z nastawieniem anglofilskim, w duchu anglofilstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofil mos., anglofilka ż., anglofilskość ż., anglofilstwo n.

przym. anglofilski

Wiktionary

anglofilskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co anglofilskie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofil mos., anglofilka ż., anglofilstwo n.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anglofilstwo

Wiktionary

anglofilstwo

sympatia dla wszystkiego, co angielskie; anglofilizm, anglofilia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zamiłowanie i sprzyjanie Anglii, Anglikom lub wszelkim przejawom angielskości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie znosił jej anglofilstwa, tych popołudniowych herbatek i ciasteczek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofil mos., anglofilka ż., anglofilskość ż.

przym. anglofilski

przysł. anglofilsko

Wiktionary

anglofob

ktoś mający wrogi stosunek do wszystkiego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba niechętna do wszystkiego co angielskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Osiemnastowieczni Francuzi byli anglofobami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofobia ż.

przym. anglofobijny

Wiktionary

anglofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do Anglików i wszystkiego co angielskie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglofob mos., anglofobka ż.

Wiktionary

anglofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co angielskie

SJP.pl

anglofon

człowiek, którego językiem ojczystym jest angielski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba mówiąca po angielsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poszukajcie jakiegoś anglofona, by to zostało przeczytane z odpowiednim akcentem.

Wiktionary

anglofonka

→ anglofon

SJP.pl

Patrz:
anglofon

anglojęzyczny

angielskojęzyczny;
1. posługujący się językiem angielskim;
2. napisany w języku angielskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem angielskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem angielskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

(1.3) spisany, stworzony w języku angielskim

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Niezmodyfikowany tekst jego noty biograficznej wciąż dostępny jest m.in. w anglojęzycznej Wikipedii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ãŋgloi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

anglokatolicki

→ anglokatolik

SJP.pl

Patrz:
anglokatolik

anglokatolicyzm

prokatolicki prąd w Kościele anglikańskim

SJP.pl

Anglokatolicyzm – prąd wewnątrz Kościoła anglikańskiego, zainicjowany przez L. Andrewsa. Skłania się on ku zmienianiu stosunków z Kościołem katolickim poprzez ponowne przyjęcie:

- pewnych dogmatów;

- nauczania teologicznego;

- określonych, właściwych dla Kościoła katolickiego elementów liturgii.

Wikipedia

anglokatoliczka

→ anglokatolik

SJP.pl

Patrz:
anglokatolik

anglokatolik

wyznawca anglokatolicyzmu

SJP.pl

angloman

wielbiciel wszystkiego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik i naśladowca wszystkiego, co angielskie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglomania ż.

:: fż. anglomanka ż.

przym. anglomański

Wiktionary

anglomania

przesadna sympatia do wszystkiego, co angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadmierna i bezkrytyczna sympatia do osób, przedmiotów, zjawisk związanych z Anglią;

Wiktionary

Anglomania (anglomanie) – objawiająca się w bezgranicznym uwielbieniu wszystkiego co angielskie, zwłaszcza angielskiego ustroju. Była to częsta postawa wśród francuskich les philosophes XVIII wieku. Prym wśród anglomaniaków wiódł Voltaire. Louis de Jaucourt – dobrze znający anglików członek Royal Society był bardziej sceptyczny i nieraz krytykował tą niepatriotyczną postawę.Zjawiskiem tym zajmują się francuscy historycy Claude Bruneteau i Bernard Cottret.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) anglofilstwo, anglofilizm

antonimy.

(1.1) anglofobia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. angloman mos., anglomanka ż.

przym. anglomański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) англаманія ż.

* bułgarski: (1.1) англомания ż.

* duński: (1.1) anglomani w.

* interlingua: (1.1) anglomania

* rosyjski: (1.1) англомания ż.

* słowacki: (1.1) anglomania ż.

* ukraiński: (1.1) англоманія ż.

* węgierski: (1.1) anglománia

* włoski: (1.1) anglomania ż.

źródła.

== anglomania (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anglomania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlɔ̃ˈmãɲja, AS: ãŋglõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angloman mos., anglomanka ż.

przym. anglomański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anglofilstwo, anglofilizm

Wiktionary

anglomanka

→ angloman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłośniczka i naśladowniczka wszystkiego, co angielskie

Wiktionary

Patrz:
angloman
Powiązane:

rzecz. anglomania ż.

:: fm. angloman mos.

przym. anglomański

Wiktionary

anglonubijski

koza anglonubijska - brytyjska rasa kóz domowych

SJP.pl

anglosaksoński

dawniej: anglosaski

SJP.pl

anglosas

1. potomek germańskich plemion Anglów, Sasów i Jutów, które w VI wieku podbiły południową część Wielkiej Brytanii;
2. Brytyjczyk lub Amerykanin brytyjskiego pochodzenia;
3. przedstawiciel kultury i tradycji brytyjskiej, przeciwstawianej zwykle kontynentalnej tradycji europejskiej

SJP.pl

Anglosasi (łac. Anglosaxones, ang. Anglo-Saxons) – w historiografii plemiona wywodzące się z terenu obecnych Niemiec i Skandynawii, takie jak Anglowie, Sasi i Jutowie, które (począwszy od V wieku) zasiedliły większą część Wysp Brytyjskich. Anglosasami nazywa się także społeczeństwa wywodzące się od tych plemion. Współczesny język angielski pochodzi od języków, którymi te plemiona posługiwały się 1500 lat temu.

Wikipedia

anglosasi

1. germańskie plemiona Anglów, Sasów i Jutów, które w VI wieku podbiły południową część Wielkiej Brytanii;
2. Anglicy i inne narody angielskiego pochodzenia, zwłaszcza Amerykanie

SJP.pl

Anglosasi (łac. Anglosaxones, ang. Anglo-Saxons) – w historiografii plemiona wywodzące się z terenu obecnych Niemiec i Skandynawii, takie jak Anglowie, Sasi i Jutowie, które (począwszy od V wieku) zasiedliły większą część Wysp Brytyjskich. Anglosasami nazywa się także społeczeństwa wywodzące się od tych plemion. Współczesny język angielski pochodzi od języków, którymi te plemiona posługiwały się 1500 lat temu.

Wikipedia

anglosaska

dotyczący Anglosasów, charakterystyczny dla Anglasosasów

SJP.pl

anglosaski

dotyczący Anglosasów, charakterystyczny dla Anglasosasów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

przymiotnik

(2.1) związany z językiem anglosaskim (1.1)

(2.2) związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

Wiktionary

Przykłady

(2.2) „PM” jest anglosaskim określeniem pory doby.

(2.2) Wzorem uniwersytetów anglosaskich uczelnia przewiduje szeroki program stypendialny, który pozwoli zwolnić wybitnych studentów z jakichkolwiek opłat związanych ze studiowaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlɔˈsasʲci, AS: ãŋglosasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglosaskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroangielski

(2.1) staroangielski

Wiktionary

anglosaskość

→ anglosaski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anglosaskie; cecha tych, którzy są anglosascy

Wiktionary

Patrz:
anglosaski
Powiązane:

przym. anglosaski

przysł. anglosasko

rzecz. anglosaski mrz.

Wiktionary

anglówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. daw. kopnięcie piłki przednią, zewnętrzną częścią stopy

Wiktionary

anglowie

Anglowie (łac. Angli) – lud pochodzenia germańskiego, który w V wieku n.e. najechał wraz z Sasami i Jutami Brytanię.

Od nich nazwę wzięła Anglia. Po raz pierwszy wspomina o nich Tacyt (II wiek n.e.), mówiąc jako o wyznawcach bogini Nerthus. Według Bedy Czcigodnego pochodzili z prowincji Angeln w Szlezwiku. W wiekach od V do VI zamieszkiwali obszar Nortumbrii, Mercji i wschodnią oraz środkową Anglię.

Wikipedia

angoba

polewa ze szlachetnej glinki używana w garncarstwie

SJP.pl

Angoba (fr. engobe), polewa, pobiałka, engoba – delikatna powłoka z białej lub barwionej glinki nakładana na wyrób przed wypaleniem dla uzyskania powierzchni matowej lub lśniącej.

Uszlachetniona, płynna glinka, którą cienkowarstwowo pokrywa się powierzchnię (czerep) ceramicznego naczynia z gorszego surowca (np. z gliny zanieczyszczonej, gruboziarnistej). Wygładza jego powierzchnię, zmniejsza przesączalność i nadaje jasny koloryt. Zasadniczo nakładane dla ozdoby, angoby najczęściej są żółte, czerwonawe i matowe białe (nazywane pobiałką). Bywają dodatkowo zdobione polichromią lub ryciem (sgraffito), także techniką barbotine lub szkliwione. Angobowanie, znane od czasów przedhistorycznych, występuje we wszystkich kręgach kulturowych.

Wikipedia

angobować

nakładać angobę na powierzchnię wyrobów ceramicznych

SJP.pl

angobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. pokrywanie naczynia warstwą angoby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. angoba ż.

czas. angobować

Wiktionary

angofrazja

wada wysławiania się, polegająca na przerywaniu mowy samogłoskami lub dźwiękami nosowymi

SJP.pl

angoisse

[czytaj: angłAS] stałe uczucie lęku związane z odpowiedzialnością za własne decyzje

SJP.pl

Angoisse – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 559 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 24 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Angoisse plasuje się na 670. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 421.).

Wikipedia

angol

lekceważąco o Angliku; Angol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. Anglik

Wiktionary

Angol (tytuł oryg. The Limey) – amerykański film kryminalny z 1999 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój chłopak jest Angolem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋɡɔl, AS: ãŋgol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anglik mzw., Anglia ż., Angielka ż., Anglik mos., angielski mrz.

przym. angielski

Wiktionary

angola

lekceważąco o Angliku; Angol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Angola, Republika Angoli (port. República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Angoli jest Luanda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈɡɔla, AS: ãŋgola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angolijczyk mos., Angolijka ż., Angolczyk mos., Angolka ż.

przym. angolski, angolijski, proangolski, antyangolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Angoli

Wiktionary

angolański

1. → Angola; angolski, angolijski;
2. talapoin angolański - gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów

SJP.pl

angolczyk

obywatel Angoli; Angolijczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Angoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈɡɔlt͡ʃɨk, AS: ãŋgolčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolijczyk m.

:: fż. Angolka ż., Angolijka ż.

przym. angolski, angolijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Angolijczyk

Wiktionary

angolijczyk

obywatel Angoli; Angolczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Angoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡɔˈlʲijt͡ʃɨk, AS: ãŋgolʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolczyk m.

:: fż. Angolka ż., Angolijka ż.

przym. angolski, angolijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Angolczyk

Wiktionary

angolijka

obywatelka Angoli; Angolka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Angoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡɔˈlʲijka, AS: ãŋgolʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolka ż.

:: fm. Angolijczyk mos., Angolczyk mos.

przym. angolski, angolijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Angolka

Wiktionary

angolijski

przymiotnik od: Angola; angolski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡɔˈlʲijsʲci, AS: ãŋgolʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolka ż., Angolijka ż., Angolijczyk mos., Angolczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angolski

Wiktionary

angolka

lekceważąco: Angielka; Angolka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Angoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈɡɔlka, AS: ãŋgolka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolijka ż.

:: fm. Angolczyk mos., Angolijczyk mos.

przym. angolski, angolijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Angolijka

Wiktionary

angolski

przymiotnik od: Angola; angolijski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Angolska flaga jest czerwona, żółta i czarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈɡɔlsʲci, AS: ãŋgolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., Angolczyk mos., Angolka ż., Angolijczyk mos., Angolijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) angolijski

Wiktionary

angor

wełna ze zwierząt angorskich

SJP.pl

angora

wełna ze zwierząt angorskich

SJP.pl

- „Angora” – polski tygodnik

- Angora – dawna nazwa Ankary

- Angora – rasa królika

- Angora – tkanina uzyskiwana z wełny (sierści) królików rasy Angora

- Angora – rasa kota

Wikipedia

angorowy

związany z angorą

SJP.pl

angorski

1. odnoszący się do angory (rasy zwierząt), zrobiony z sierści tych zwierząt (np. królik angorski, wełna angorska);
2. przymiotnik od: Angora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. hist. związany z Angorą, dotyczący Angory (współcz. Ankara)

(1.2) związany z angorą, dotyczący angory

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Podobnie jak zwierzęta innych gatunków mające długą okrywę, również świnki angorskie wymagają szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych – czesania, pudrowania itp. – i są w hodowli najbardziej kłopotliwe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angora ż., angora ż.

przym. angorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) angorowy

Wiktionary

angoryzm

cecha dziedziczna uzyskiwana przez dobór hodowlany, wyrażająca się wzmożeniem wzrostu owłosienia niektórych zwierząt

SJP.pl

angosciamente

[czytaj: angosczamente] określenie wykonawcze: lękliwie, niespokojnie

SJP.pl

angostura

gorzka i aromatyczna kora południowo-amerykańskiego drzewa, używana dawniej jako lek przeciwszkorbutowy; dziś stosowana głównie do wyrobu gorzkich wódek o tejże nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. gorzka, aromatyczna wódka o ciemnoczerwonej lub pomarańczowej barwie produkowana w Trynidadzie i Tobago, używana również jako dodatek do drinków i przyprawa do potraw;

(1.2) bot. farm. kora z rośliny nazwa systematyczna|Angostura trifoliata|ref=tak. wykorzystywana jako lek przy tropikalnych zaburzeniach żołądkowych i szkorbucie

Wiktionary

- Angostura – gatunek wódki z Trynidadu i Tobago

- Angostura – miasto w Meksyku

- Angostura – miasto w Kolumbii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzisiaj było na bogato – tofu marynowane w angosturze z sokiem pomarańczy, smażone z kasztanami wodnymi i białymi grzybami chińskimi z dodatkiem świeżego imbiru i chili.

Wiktionary

angowski

nazwisko

SJP.pl

angria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Niemczech, środkowa część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Ostfalią a Westfalią;

Wiktionary

Wikipedia

angrosista

przestarzałe: kupiec zajmujący się handlem hurtowym; hurtownik

SJP.pl

angryst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. agrest

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. agrest

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|sztachloki, wieprzki.

Wiktionary

angst

stan umysłu wynikający z braku sensu lub celu życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. stan umysłu świadomego bezcelowości i bezsensu życia

Wiktionary

Muzyka

- Angst – album muzyczny zespołu Lacrimosa

- Angst – album niemieckiego zespołu industrialnego KMFDM

- Angst – album Klausa Schulzego

Kinematografia

- Angst – film z 1983 roku

- Angst – film z 2000 roku

- Angst – anglojęzyczna nazwa filmu La Paura

Inne

- Angst – rumuńska sieć supermarketów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãŋkst, AS: ãŋkst

Wiktionary

angstrem

jednostka długości, 10^(-10) metra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

Wiktionary

Angstrem (Å) – jednostka długości równa 10−10 m. Angstrem nie jest w Polsce legalną jednostką miar; nie jest jednostką układu SI.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Długość fali często podaje się w angstremach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋkstrɛ̃m, AS: ãŋkstrẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 10^{-10}m; symbol. Å

Wiktionary

anguilczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Anguilli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anguilla ż.

:: fż. Anguilka ż.

przym. anguilski

Wiktionary

anguilka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Anguilli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anguilla ż.

:: fm. Anguilczyk m.

przym. anguilski

Wiktionary

anguilla

terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Wiktionary

Anguilla [æŋˈɡwɪlə] – terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim w archipelagu Wysp Nawietrznych (Małe Antyle). Składa się z wysp Anguilla (88 km²), Sombero (5 km²) oraz kilku mniejszych. Najbliższym obcym terytorium jest oddalona o około 7 km na południe wyspa Sint Maarten/Saint-Martin należąca po części do Francji i Holandii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) The Valley to stolica wyspy Anguilli.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anguilczyk m., Anguilka ż.

przym. anguilski, antyanguilski

Wiktionary

anguilski

→ Anguilla

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anguillą, dotyczący Anguilli

Wiktionary

Patrz:
Anguilla
Powiązane:

rzecz. Anguilla ż., Anguilczyk mos., Anguilka ż.

Wiktionary

anguria

rodzaj ogórka, ogórek antylski

SJP.pl

angus

szkocka rasa bydła domowego hodowana dla mięsa

SJP.pl

Angus (gael. Aonghas) – jednostka administracyjna (council area) oraz historyczne hrabstwo w Szkocji. Zajmuje powierzchnię 2182 km², a zamieszkana jest przez 116 200 osób (2011). Ośrodkiem administracyjnym jest miasto Forfar.

Wikipedia

angwantibo

zachodnioafrykańska małpa z rodziny lorisowatych

SJP.pl

Angwantibo (Arctocebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Perodicticinae w obrębie rodziny lorisowatych (Lorisidae).

Wikipedia

anhalcki

→ Anhalt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anhaltem, dotyczący Anhaltu (krainy w Niemczech)

Wiktionary

Patrz:
Anhalt
Powiązane:

rzecz. Anhalt mrz.

Wiktionary

anhalt

kraina historyczna w środkowej części Niemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część dzisiejszego kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Wiktionary

Anhalt – kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część dzisiejszego kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Obejmuje ziemie po obu stronach środkowej Łaby oraz wschodnie pogórza gór Harz. Głównym miastem jest Dessau-Roßlau (d. Dessau). Od czasów średniowiecza do 1918 r. pod władzą przedstawicieli dynastii askańskiej – potomków Albrechta Niedźwiedzia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈanˌhalt

Wiktionary

Powiązane:

przym. anhalcki

Wiktionary

anhedonia

niezdolność odczuwania przyjemności i radości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

Wiktionary

Anhedonia (fr. anhédonie) – brak lub utrata zdolności odczuwania przyjemności (zarówno zmysłowej, cielesnej, jak i emocjonalnej, intelektualnej czy duchowej) i radości. W tym drugim przypadku chodzić może o bardzo zróżnicowane sytuacje takie jak radość wynikająca ze spotkania z bliskimi, wykonywania ulubionych do tej pory czynności czy ogólną radość życia. Jest jednym z kluczowych objawów pomocnych przy diagnozowaniu depresji. Występuje również (jako objaw negatywny) w przypadku schizofrenii oraz niektórych innych zaburzeń psychicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja, AS: ãnχedõńi ̯a

Wiktionary

anheliczny

taki jak Anhelli (tytułowy bohater poematu Juliusza Słowackiego), odznaczający się najwyższymi wartościami moralnymi; anhelliczny

SJP.pl

anhelizm

zespół cech właściwych Anhellemu (bohaterowi poematu Juliusza Słowackiego): łagodne usposobienie, spolegliwość, altruizm, gotowość do poświęceń itp.; anhellizm

SJP.pl

anhelli

poemat Juliusza Słowackiego

SJP.pl

Anhelli – poemat Juliusza Słowackiego będący pesymistyczną prognozą przyszłości polskiej emigracji i jej walki o niepodległość Polski. Utwór uznaje się za poetycką replikę na Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego Adama Mickiewicza, do których nawiązuje stylizacją na prozę biblijną.

Wikipedia

anhelliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anhelliczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. anhelliczny

przysł. anhellicznie

Wiktionary

anhelliczny

taki jak Anhelli (tytułowy bohater poematu Juliusza Słowackiego), odznaczający się najwyższymi wartościami moralnymi; anheliczny

SJP.pl

anhellizm

zespół cech właściwych Anhellemu (bohaterowi poematu Juliusza Słowackiego): łagodne usposobienie, spolegliwość, altruizm, gotowość do poświęceń itp.; anhelizm

SJP.pl

anhuej

prowincja w Chinach; Anhui

SJP.pl

Wikipedia

anhui

prowincja w Chinach; Anhuej

SJP.pl

Wikipedia

anhydraza

enzym zawierający jon cynku skoordynowany z grupami imidazolowymi trzech reszt histydyny

SJP.pl

anhydrobioza

obniżenie aktywności życiowej organizmu wywołane brakiem odpowiedniej ilości wody

SJP.pl

Anabioza (gr. anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Wikipedia

anhydron

nadchloran magnezu

SJP.pl

Nadchloran magnezu, Mg(ClO_4)2 (nazwy handlowe: Anhydron, Dehydryt) – nieorganiczny związek chemiczny, sól magnezowa kwasu nadchlorowego. Występuje w postaci kilku hydratów, z których stabilny jest heksahydrat tworzący białe romboedryczne kryształy o współczynniku załamania równym 1,482.

Stosowany jest głównie jako środek suszący.

Wikipedia

anhydronowy

przymiotnik od: anhydron

SJP.pl

anhydroza

brak lub ograniczenie zdolności pocenia się

SJP.pl

Anhydroza (łac. anhidrosis) – znacznie zmniejszone lub całkowicie zanikłe wydzielanie potu. Przeciwnym objawem jest hyperhidrosis. Łagodniejsza forma jest określana jako hypohidrosis.

Anhidrosis jest zwykle ograniczona i symptomatyczna (wskazuje na występowanie choroby). Gruczoły potowe posiadają unerwienie sympatyczne. Możliwe przyczyny anhydrozy to:

- zmiany skórne,

- choroby skóry (poradiacyjne zapalenie skóry, sklerodermia),

- uszkodzenia nerwów układu sympatycznego (uszkodzenia rdzenia kręgowego, sympathectomia, blokada zwojów sympatycznych; zespół Hornera),

- cukrzyca,

- choroby dziedziczne (zespół Fabry’ego, hipohydrotyczna dysplazja ektodermalna, wrodzona obojętność na ból z anhydrozą),

- choroby psychiczne (histeria).

Wikipedia

anhydryt

minerał, bezwodny siarczan wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, siarczan wapnia (wzór chemiczny|CaSO4.);

(1.2) geol. monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anhydryt krystalizuje w układzie rombowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈxɨdrɨt, AS: ãnχydryt

Wiktionary

Powiązane:

przym. anhydrytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) anhydrytyt

Wiktionary

anhydrytowy

związany z anhydrytem, dotyczący anhydrytu

SJP.pl

ani

spójnik lub partykuła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormiańskiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią;

Wiktionary

- ani – spójnik

- państwo Ani

- miasto Ani

- Ani – osada rzymska

- papirus Ani

- Aa-ma-cheru

- ANI – plik kursora animowanego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Założone ponad 1,6 tys. lat temu Ani leżało niegdyś na kilku ważnych szlakach handlowych.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Kars, Anatolia

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ani

* gruziński: (1.1) ანისი

* łaciński: (1.1) Abnicum n.

* nowogrecki: (1.1) Ανί n.

* ormiański: (1.1) Անի

* portugalski: (1.1) Ani ż.

* staroormiański: (1.1) Անի

* turecki: (1.1) Ani

źródła.

== Ani (język angielski.) ==

thumb|Ani (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Ani

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ani-ani

związek frazeologiczny

(1.1) zupełnie nic, zupełnie nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲi‿ˈãɲi, AS: ãńi‿ãńi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ani trochę, ni w ząb, ni chu chu

Wiktionary

ania

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Anna

Wiktionary

- zdrobnienie imienia kobiecego Anna

- ania – rodzaj z rodziny storczykowatych

- Ania – polski serial i film dokumentalny z 2022 roku, reż. Krystian Kuczkowski i Michał Bandurski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ania ma kota. To kot Ani.

(1.1) Kupiłem Ani bukiecik fiołków.

(1.1) Nie chciałam jednak, Aniu, aby mię uważał za trzpiotkę.

(1.1) One wszystkie mają na drugie imię Ania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãɲa, AS: ãńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anuś ż., Anusia ż., Anulka ż., Anula ż., Andzia ż., Ana ż., Anna ż., Anka ż., Nula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Anna, Anusia, Anula, Anulka, Anuś

Wiktionary

aniana

imię żeńskie

SJP.pl

anianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aniany lub z nią związany

SJP.pl

aniby

1. nawet by nie
2. ani by nie

SJP.pl

aniceciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anicety lub z nią związany

SJP.pl

anicet

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Anicet – imię męskie pochodzące od Anicetus, zlatynizowanej formy greckiego imienia Aniketos. Wywodzi się ono od słowa oznaczającego „niezwyciężony, niepokonany”. Nosił je jeden z wczesnych papieży, św. Anicet.

Anicet imieniny obchodzi 23 stycznia, 17 kwietnia i 12 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za pontyfikatu papieża Aniceta do Rzymu przybył święty Polikarp.

Wiktionary

aniceta

imię żeńskie

SJP.pl

Aniceta – żeński odpowiednik imienia Anicet, które z kolei jest zlatynizowaną formą greckiego imienia Aniketos (Ἀνίκητος) oznaczającego „niepokonany”. Jego patronem jest m.in. jeden z wczesnych papieży, św. Anicet.

W innych językach:

- łacina – Aniceta

- bułgarski – Aniceta

- litewski – Ancė.

Wikipedia

anicetostwo

Anicet z małżonką; Anicetowie

SJP.pl

anicetowie

Anicet z małżonką; Anicetostwo

SJP.pl

anicetowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aniceta lub z nim związany

SJP.pl

aniciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anity lub z nią związany

SJP.pl

anidulafungina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. organiczny związek chemiczny, antybiotyk stosowany w leczeniu grzybic;

Wiktionary

Anidulafungina (łac. anidulafunginum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk przeciwgrzybiczy z nowej grupy echinokandyn, stosowany w leczeniu grzybic układowych.

Wikipedia

aniela

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Aniela – imię żeńskie, które jest spolszczoną formą łacińskiego imienia Angela, pochodzącego od greckiego słowa ángelos „posłaniec”. Imię trafiło do Polski z Włoch prawdopodobnie w XVIII wieku. W świecie chrześcijańskim upowszechniło się jako nawiązanie do aniołów i Anioła Stróża. Jest żeńskim odpowiednikiem imienia Anioł (Angel).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Główna bohaterka tragifarsy kołtuńskiej „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej ma na imię Aniela.

(1.1) W Kościele katolickim na 4 stycznia przypada wspomnienie św. Anieli z Foligno, mistyczki, pokutnicy i pustelnicy.

(1.1) Aniele dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 4 stycznia, a także 27 stycznia, 28 i 30 marca, 1 i 31 maja, 10 i 21 lipca, 7 października, 18, 20 i 30 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲɛla, AS: ãńela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mzw., anielątko n., anielica ż., anielenie n., rozanielenie n., anielość ż., anielskość ż., anielstwo n., aniołowość ż., aniołkowość ż., aniołkowatość ż., aniołowate nmos.

:: zdrobn. Anielka ż., Anielcia ż., Nela ż.

::: gwara. Janielcia ż.

:: gwara. Janiela ż.

:: fm. Anioł mos.

czas. anielić ndk., anielić się ndk., anieleć ndk., rozanielać ndk., rozanielać się ndk., rozanielić dk., rozanielić się dk.

przym. Anielin, Anielowy, Anielczyn, Anielkowy, Anielcin, Anielciowy, anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny

przysł. anielsko

zob. Angela, Angelika, Angelina, Janiela, Anioł.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Angela, Angelika, Angelina; zdrobn. Anielka, Anielcia, Nela; gwara. Janiela; zdrobn. gwara. Janielcia

Wiktionary

anielak

nazwisko

SJP.pl

anielątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: anioł

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nad betlejką umieścili anielątka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz.

przym. anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aniołek m., aniołeczek m., aniołeczek m.

Wiktionary

anielcia

zdrobnienie od: Aniela (imię żeńskie)

SJP.pl

anieleć

stawać się podobnym do anioła; szlachetnieć; łagodnieć

SJP.pl

anielewicz

nazwisko, np. Mordechaj Anielewicz (pseudonimy: Marian, Malachi) (1919-43), żydowski działacz konspiracyjny podczas II wojny światowej

SJP.pl

anieli

przymiotnik

(1.1) związany z aniołami

(1.2) na wzór anioła

Wiktionary

Anieli – polski synth popowy zespół muzyczny, działający od 2020 roku. Tworzą go wokalistka Joanna Prykowska i multiinstrumentalista Paweł Krawczyk. W 2022 duet wydał swój debiutancki album studyjny, Blask.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z daleka dolatywał anieli śpiew.

(1.2) Jej anieli wygląd wprowadzał go w stan błogości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielskość ż., anielstwo n.

przym. anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anielski

Wiktionary

anielica

o kobiecie łagodnej, dobrej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyimaginowana żeńska forma anioła

(1.2) przen. kobieta o cechach anioła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fruwały nad nim anielice.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n.

przym. anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

anielicowaty

podobny do anielicy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy anielicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anielica ż.

Wiktionary

anielin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anieli lub z nią związany

SJP.pl

W Polsce

- Anielin – część miasta Karczew

- Anielin – część miasta Otwock

- Anielin – osada wsi Strzelewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko

- Anielin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo

- Anielin – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol

- Anielin – część wsi Kożuchówka w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Krzywda

- Anielin – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Łanięta

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Poświętne

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica

- Anielin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków

- Anielin – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Nowe Miasto

- Anielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew

- Anielin – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany

- Anielin – część wsi Pępowo w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

- Anielin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków

- Anielin – kolonia w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

Wikipedia

anieliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anieli lub z nią związany

SJP.pl

Anieliny – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Sadki.

Anieliny znajdują się w odległości 8,2 km od Sadek (siedziba gminy).Okupację niemiecką Anielin zakończyło 27 stycznia 1945 roku zajęcie miejscowości przez wojska 47 Armii 1 Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

anielka

zdrobnienie od: Aniela (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Aniela

Wiktionary

Anielka – powieść Bolesława Prusa. Powieść ta po raz pierwszy ukazała się w odcinkach w „Kurierze Warszawskim” (17 IV - 8 VII 1880) pod tytułem Chybiona powieść. Wydanie książkowe w trochę zmienionej wersji ukazało się w 1885 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powiedziałam ciotce Anielce, że przyjedziecie wieczorem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aniela ż., anioł mos./mzw.

Wiktionary

anielski

1. odnoszący się do anioła;
2. przenośnie: doskonały, dobry, łagodny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z aniołami

(1.2) przen. na wzór anioła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtem zstąpił obłok wielki, a z niego słychać było głośny śpiew anielski.

(1.2) Oj, jakżebym posłuchał znów Twego anielskiego głosu, skarbie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲɛlsʲci, AS: ãńelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anielskość ż., anioł m., aniołek m., Aniela ż., Anioł m., aniołeczek mzw., anielica ż., anielstwo n., anielątko n.

przysł. anielsko

przym. anieli, aniołkowaty, aniołkowy, aniołowy

Wiktionary

Synonimy:

daw. anjelski, jenielski, angelski, angielski

(1.1) anieli, cherubinowy, niebiański, rajski, seraficzny

(1.2) dobry, doskonały, łagodny, piękny, czysty, idealny, błogi, szlachetny, zniewalający

Wiktionary

anielsko

przysłówek

(1.1) odprzym. → anielski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barbara wydała mu się anielsko piękna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anielskość ż., anioł m., aniołek m., Aniela ż., Anioł m., aniołeczek mzw., anielica ż., anielstwo n., anielątko n.

przym. anielski, anieli, aniołkowaty, aniołkowy, aniołowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieziemsko

Wiktionary

anielskość

→ anielski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|anielski.

Wiktionary

Patrz:
anielski
Przykłady

(1.1) Już mnie więcej nie nabierze na tę swoją anielskość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielstwo n.

czas. anieleć ndk., rozanielić dk.

przym. anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anielstwo

Wiktionary

anielstwo

1. wielka dobroć, nieskazitelność (typowa aniołom)
2. ogół aniołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie jak anioł, dobrym i pięknym

(1.2) rub. grupa aniołów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co się tak naprawdę kryje za tym jego anielstwem?

(1.2) Anielstwo rozsiadło się na obłokach i patrzy z góry na tę polską ziemię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielskość ż.

przym. anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anielskość ż.

Wiktionary

anihilacja

1. w fizyce: unicestwianie się cząstek i antycząstek przy spotkaniu;
2. całkowite zniszczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zniszczenie, unicestwienie

(1.2) fiz. proces w którym cząstki i anty-cząstki, podlegają unicestwieniu;

Wiktionary

Anihilacja (z łac. annihilatio – unicestwienie, od nihil – nic) – proces prowadzący do całkowitej destrukcji materii posiadającej masę. W fizyce anihilacją nazywa się oddziaływanie cząstki z odpowiadającą jej antycząstką, podczas którego cząstka i antycząstka zostają zamienione na fotony (zasada zachowania pędu nie dopuszcza możliwości powstania jednego fotonu – zawsze powstają co najmniej dwa) o sumarycznej energii równoważnej masom cząstki i antycząstki, zgodnie ze wzorem Einsteina: E=mc² (zobacz: Szczególna teoria względności).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anihilowanie n., anihilator mrz.

czas. anihilować ndk.

Wiktionary

anihilacyjny

związany z anihilacją

SJP.pl

anihilator

1. w kwantowej teorii pola: operator usuwający stan kwantowy;
2. w literaturze fantastycznej, grach komputerowych: broń unicestwiająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. istniejący dla wybranego elementu x zbiór elementów pewnego pierścienia, które dają zero w wyniku przemnożenia przez element x

(1.2) sf. futurystyczna broń zdolna do unicestwiania celów

Wiktionary

- anihilator – operator anihilacji w mechanice kwantowej

- anihilator (teoria pierścieni)

- Annihilator – kanadyjska grupa muzyczna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Grupę addytywną i obustronny anihilator pierścienia R oznaczamy odpowiednio przez R^+ oraz \mathfrak{a}(R).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anihilacja ż.

czas. anihilować ndk.

przym. anihilacyjny

Wiktionary

anihilować

unicestwiać, poddawać całkowitej destrukcji

SJP.pl

anihilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. uleganie procesowi anihilacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anihilacja ż., anihilator m.

czas. anihilować ndk.

przym. anihilacyjny

Wiktionary

anika

imię żeńskie

SJP.pl

Anika – imię żeńskie, jedna ze zdrobniałych form imienia Anna m.in. w jęz. duńskim i holenderskim.

Anika imieniny obchodzi razem z Anną, m.in. 26 lipca.

Wikipedia

anikoniczny

unikający wyobrażeń istot żywych z przyczyn religijnych; aikoniczny

SJP.pl

anikonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. powstrzymywanie się od tworzenia sztuki figuratywnej – ludzi i zwierząt

Wiktionary

anilacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces zmiany właściwości materiału poprzez podgrzanie;

Wiktionary

Anilacja – proces zmiany właściwości materiału poprzez podgrzanie. Anilację stosuje się w:

- metalurgii – w celu zmian własności stopów i metali

- obróbce szkła – w celu usunięcia naprężeń

- dozymetrii – w celu usunięcia zmian spowodowanych uszkodzeniami radiacyjnymi, np. w detektorach termoluminescencyjnych

Wikipedia

anilana

sztuczne włókno wełnopodobne; także włóczka lub materiał z tego włókna

SJP.pl

Anilana – polska nazwa włókien akrylowych; syntetyczne włókno wełnopodobne z poliakrylonitrylu (90%); używane, często w połączeniu z wełną, do wyrobu dzianin i tkanin.

Wikipedia

anilanowy

związany z anilaną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anilaną, dotyczący anilany

(1.2) wykonany z anilany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anilana ż.

Wiktionary

anilina

oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i innych związków; fenyloamina; aminobenzen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. oleista ciecz trująca;

Wiktionary

Anilina – organiczny związek chemiczny, najprostsza amina aromatyczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badania nad chemicznymi własnościami aniliny odegrały dużą rolę w rozwoju syntez organicznych, zwłaszcza w dziedzinie barwników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲiˈlʲĩna, AS: ãńilʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

przym. anilinowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. anilinowy

frazeologia.

etymologia. etym|franc|aniline., od etym|franc|anil|indygo., port., etym|arab|النيل. (an-nīl)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aniline

* białoruski: (1.1) анілін m.

* bułgarski: (1.1) анилин m.

* duński: (1.1) anilin w./n.

* esperanto: (1.1) anilino

* francuski: (1.1) aniline ż.

* hiszpański: (1.1) anilina

* interlingua: (1.1) anilina

* niemiecki: (1.1) Anilin ż.

* nowogrecki: (1.1) ανιλίνη ż.

* rosyjski: (1.1) анилин m.

* słowacki: (1.1) anilín m.

* ukraiński: (1.1) анілін m.

* węgierski: (1.1) anilin

źródła.

== anilina (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. anilina

przymiotnik

(2.1) anilinowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anilinowy

związany z aniliną

SJP.pl

anima

w teorii Karla Gustawa Junga: autonomiczny archetyp zawarty w zbiorowej nieświadomości człowieka, symbolizujący żeńską część jego natury, odziedziczone zbiorowe wyobrażenie kobiety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. u Carla Gustava Junga: archetyp kobiecości;

Wiktionary

Anima i animus – archetypy psychiki w psychologii analitycznej Carla Gustava Junga. Element, który jest przeciwieństwem i dopełnieniem persony.Harmonijny rozwój osobowości wymaga obecności obydwu tych pierwiastków i równowagi między nimi.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anima

źródła.

== anima (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-anima.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. u Junga: anima

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anima

źródła.

== anima (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-anima.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. u Junga: anima

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

animacja

1. metoda robienia filmów (np. rysunkowych, kukiełkowych) polegająca na wykonywaniu serii zdjęć w różnych fazach ruchu; film zrobiony tą metodą,
2. poruszanie lalkami w teatrze lalkowym,
3. tworzenie ruchomych obrazów komputerowych;
4. obraz powstały w ten sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Animacja z ruchomymi promieniami światła w tym programie jest bardzo obliczeniochłonnym efektem i komputer generuje ją przez dłuższy czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩˈmat͡sʲja, AS: ãńĩmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animek m., animator m., animatorka ż., animowanie n.

czas. animować ndk.

przym. animowany

Wiktionary

animacyjny

związany z animacją

SJP.pl

animadwersja

dawniej: nagana, wyrzut, przestroga; protest

SJP.pl

animalista

artysta przedstawiający zwierzęta w sztuce (np. w rzeźbie, malarstwie, fotografii)

SJP.pl

Animalistyka – przedstawienie zwierząt (pasące się bydło, konie, ptactwo domowe) lub scen ze zwierzętami (zwierzyna osaczana przez psy, walki zwierząt i tym podobne), głównie w malarstwie, grafice, rzeźbie i fotografii. Artystę specjalizującego się w tej tematyce nazywa się animalistą.

Wikipedia

animalistka

→ animalista

SJP.pl

Patrz:
animalista

animalistyczny

odnoszący się do zwierząt jako tematu sztuki, przedstawiający zwierzęta (np. animalistyczny obraz, animalistyczna rzeźba)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z animalizmem, dotyczący animalizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩmalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãńĩmalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animalizm m., animalista m., animalistka ż., animalistyka ż., animalizacja ż., animizacja ż.

przym. animalny

Wiktionary

animalistyka

przedstawianie zwierząt w sztuce (np. w rzeźbie, malarstwie, fotografii)

SJP.pl

Animalistyka – przedstawienie zwierząt (pasące się bydło, konie, ptactwo domowe) lub scen ze zwierzętami (zwierzyna osaczana przez psy, walki zwierząt i tym podobne), głównie w malarstwie, grafice, rzeźbie i fotografii. Artystę specjalizującego się w tej tematyce nazywa się animalistą.

Wikipedia

animalizacja

przenośnia polegająca na przypisywaniu cech istot żywych przedmiotom, zjawiskom natury oraz pojęciom abstrakcyjnym, np. nadzieja umarła, komórka mi zdycha, gryzło go sumienie; ożywienie, animizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. rodzaj metafory; nadawanie cech zwierzęcych rzeczom (w celu ich dynamizacji) lub ludziom (dla zdeprecjonowania wartości ludzkich, podkreślenia elementów biologicznych)

Wiktionary

Animalizacja, inaczej uzwierzęcenie – środek stylistyczny używany w celu nadania rzeczom lub osobom cech zwierzęcych. Przykład: „Moja teściowa szczeka”.

Środek ten służy deprecjacji, może także pełnić funkcję inwektywy, natomiast animizacja lub personifikacja często służą sublimacji podmiotu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩmalʲiˈzat͡sʲja, AS: ãńĩmalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animizowanie, animizacja, animalizm, animalistyka, animalista

czas. animalizować

przym. animalistyczny

Wiktionary

animalizm

1. ogół cech właściwych zwierzętom; zwierzęcość;
2. kult zwierząt (zarówno konkretnych osobników, jak i całych gatunków) wyrastający z przekonania, że są one wcieleniami lub wysłannikami bogów, stanowiący element religii wielu ludów, np. Indii, starożytnego Egiptu; zoolatria

SJP.pl

Animalizm (łac. animal „zwierzę”), inaczej zoolatria (gr. zoo „zwierzę” + lateria „służba”) – zespół wierzeń występujący w religiach pierwotnych, głównie Egiptu i Indii, którego przedmiotem jest kult zwierząt. Wynika on z idei, że pewni bogowie wcielają się w zwierzęta, a jej konsekwencją jest zoomorfizm, czyli praktyka przedstawiania tych bogów w postaci zwierząt lub z cechami zwierzęcymi. W starożytnym Egipcie wyobrażano sobie bogów pod postacią krokodyla, ibisa, kota, byka lub szakala.

Wikipedia

animalizować

1. nadawać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; animizować;
2. posługiwać się motywami zwierzęcymi w sztukach plastycznych, fotografice itp.

SJP.pl

animalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) doszukiwanie się w czymś cech właściwych zwierzętom

(1.2) szt. stosowanie motywów zwierzęcych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animalizm m.

czas. animalizować

przym. animalny

Wiktionary

animalność

→ animalny

SJP.pl

Patrz:
animalny

animalny

właściwy zwierzętom, zwierzęcy, szczególnie w odniesieniu do cech człowieka (np. animalne instynkty, animalna strona czyjejś natury)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. właściwy zwierzętom, taki jak zwierzęta

Wiktionary

Powiązane:

przym. animalistyczny

rzecz. animalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwierzęcy

Wiktionary

animaloterapeuta

terapeuta leczący z pomocą zwierząt; zooterapeuta

SJP.pl

animaloterapeutyczny

dotyczący terapii z udziałem zwierząt; zooterapeutyczny

SJP.pl

animaloterapia

forma terapii z udziałem zwierząt; zooterapia

SJP.pl

Zooterapia (animaloterapia) – terapia z udziałem zwierząt.

Zasadniczo dzielona jest (według terminologii anglosaskiej) na:

- Animal-assisted activities (AAA) – zajęcia z udziałem zwierząt

- Animal-assisted therapy (AAT) – terapia z udziałem zwierząt (ukierunkowane i celowe działania terapeutyczne podlegające dokumentacji i ewaluacji)

- Animal-assisted education (AAE) – edukacja z udziałem zwierząt (w Polsce nie jest odrębną formą, ponieważ zwykle nie występuje samodzielnie, a jej elementy wchodzą w zakres AAA i AAT)

Wikipedia

animals

- Animals – album Pink Floyd

- Animals – album TTNG

- Animals – singiel promujący, album grupy Maroon 5 zatytułowany V

- Animals – singel kanadyjskiej grupy rockowej Nickelback

- Animals – czasopismo naukowe z zakresu zoologii i weterynarii

- Animals – serial animowany dla dorosłych z lat 2016–2018

- Animals – amerykański film z 1998 roku

- Animals – brytyjski dramat romantyczny z 1998 roku

- Animals – australijski komediodramat z 2019 roku

- Animals – thriller psychologiczny z 2021 roku

Wikipedia

animalsi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) pot. ogólnopolskie towarzystwo walczące o lepsze traktowanie zwierząt, OTOZ Animals

(1.2) pot. spolszczona nazwa brytyjskiego zespołu muzycznego The Animals

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Animalsi w uwagach do rozporządzenia proponowali, aby łapanie zwierząt było humanitarne (…).

(1.2) Kult zaśpiewał „Dom wschodzącego słońca”, piosenkę, którą w oryginale śpiewali Animalsi.

Wiktionary

animando

określenie wykonawcze: ożywiając

SJP.pl

animato

określenie wykonawcze: dość żywo, z ożywieniem

SJP.pl

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

animator

1. osoba pobudzająca do działania, do działalności w czymś, zachęcająca do czegoś, wzbudzająca zainteresowanie środowiska jakąś dziedziną;
2. osoba poruszająca kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. osoba rysująca lub wykonująca zdjęcia do filmu rysunkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego

(1.2) człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska

(1.3) teatr. osoba, która porusza kukiełkami w teatrze kukiełkowym

(1.4) rel. w chrześcijaństwie leader mniejszej grupy wiernych, np. w którymś z ruchów czy duszpasterstw

Wiktionary

- Animator – Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych w Poznaniu

- animator – twórca filmu animowanego

- animator – artysta zajmujący się animowaniem lalek w teatrze lalek

- animator.ru – strona internetowa poświęcona radzieckim kreskówkom, dostęp w j. rosyjskim i angielskim

- animator czasu wolnego – pracownik organizujący czas wolny gościom hotelowym

- animator kultury

- animator emitenta – członek giełdy wspomagający płynność instrumentu finansowego notowanego na giełdzie

- animator rynku

- animator – lider we wspólnocie chrześcijańskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Na spotkaniu animatorów poruszono sprawę ewangelizacji ulicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩˈmatɔr, AS: ãńĩmator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animacja ż., animowanie n.

:: fż. animatorka ż.

czas. animować ndk.

przym. animatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) formator

Wiktionary

animatorka

1. kobieta poruszająca kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
2. kobieta inicjująca jakieś działania, zachęcająca do czegoś, wzbudzająca zainteresowanie środowiska jakąś dziedziną;
3. kobieta rysująca lub wykonująca zdjęcia do filmu rysunkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. kobieta wykonująca rysunki do filmu rysunkowego

(1.2) kobieta zachęcająca do jakiegoś działania, pobudzająca działania, aktywna w danej dziedzinie i wzbudzająca nią zainteresowanie środowiska

(1.3) teatr. kobieta, która porusza kukiełkami w teatrze kukiełkowym

(1.4) rel. w chrześcijaństwie liderka mniejszej grupy wiernych, np. w którymś z ruchów czy duszpasterstw

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Zuza była moją animatorką na oazie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animacja ż., animowanie n.

:: fm. animator m.

czas. animować ndk.

przym. animatorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) formatorka

Wiktionary

animatorski

→ animator

SJP.pl

Patrz:
animator

animatronika

Animatronika – dziedzina efektów specjalnych w filmie i telewizji, zajmująca się tworzeniem i ożywianiem fikcyjnych postaci za pomocą mechanicznych lub elektronicznych systemów, które są animowane bezpośrednio przed kamerą podczas realizacji zdjęć. Pojęcie ukuł w 1961 roku Walt Disney na określenie zaprojektowanej przez jego spółkę, dziewięciocalowej figurki, która przykuła uwagę szerszej publiczności. Animatronika odtąd – dzięki postępom w dziedzinie robotyki oraz programowania – stała się jedną z podstawowych metod ożywiania nieistniejących realnie postaci w dziedzinie kinematografii.

Wikipedia

animatyzm

Wikipedia

anime

1. japoński film animowany oparty najczęściej na mandze lub visual novel;
2. związany z anime (filmem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) film. japoński film animowany;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój młodszy brat bardzo lubi oglądać anime.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲĩmɛ, AS: ãńĩme

Wiktionary

animek

postać animowana, bohater filmu animowanego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) postać z filmu animowanego, kreskówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] tutaj widz po raz pierwszy widzi połączenie animków i planu aktorskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲĩmɛk, AS: ãńĩmek

Wiktionary

Powiązane:

przym. animowany

czas. animować

rzecz. animacja

Wiktionary

animex

Centrala Importowo-Eksportowa Artykułów i Przetworów Pochodzenia Zwierzęcego; Animex

SJP.pl

Animex Foods – działające na polskim rynku przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji mięsa wieprzowego, drobiowego i przetworów mięsnych. Od lat przedsiębiorstwo zajmuje się produkcją na rynek krajowy oraz eksportem mięsa i jego przetworów na rynki zagraniczne.

Animex posiada 12 zakładów produkcyjnych w Polsce (zakłady mięsne: Ełk, Suwałki, Iława, Morliny, Starachowice, Szczecin, Opole, Kutno K1, Kutno K2, Kutno K4, Daszyna K3; zakład pierzarski: Kraków).

Wikipedia

animista

zwolennik animizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. animizm m.

:: fż. animistka ż.

przym. animistyczny

przysł. animistycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|animiste. etym|łac|anima. → dusza

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) animist

* baskijski: (1.1) animista

* bułgarski: (1.1) анимист m.

* fiński: (1.1) animisti

* francuski: (1.1) animiste m.

* interlingua: (1.1) animista

* niemiecki: (1.1) Animist m.

* portugalski: (1.1) animista m.

* rosyjski: (1.1) анимист m.

* turecki: (1.1) canlıcı

* ukraiński: (1.1) аніміст m.

* węgierski: (1.1) animista

* włoski: (1.1) animista m.

źródła.

== animista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. animista

przymiotnik

(2.1) rel. animistyczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩˈmʲista, AS: ãńĩmʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animizm m.

:: fż. animistka ż.

przym. animistyczny

przysł. animistycznie

Wiktionary

animistka

→ animista

SJP.pl

Patrz:
animista

animistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy animizmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielkiej, ogromnej namiętności bohaterów i sile ich doznań odpowiada wielkość ewokacji — ujętej animistycznie — natury, wykrzykującej i siebie, i ich w „wyciu", „skowycie" wiatru halnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animizm mrz., animista mos., animistka ż.

przym. animistyczny

Wiktionary

animistyczny

dotyczący animizmu lub animistów (np. wierzenia animistyczne, rytuały animistyczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z animizmem, właściwy animizmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przeciwieństwem postawy instrumentalnej, urzeczowiającej jest postawa animistyczna wobec otoczenia, która zespala jednostkę ze światem poprzez wspólny rodzaj przeżywania (anima).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animizm m., animista m., animistka ż.

przysł. animistycznie

Wiktionary

animizacja

przenośnia polegająca na przypisywaniu cech istot żywych przedmiotom, zjawiskom natury oraz pojęciom abstrakcyjnym, np. nadzieja umarła, komórka mi zdycha, gryzło go sumienie; ożywienie, animalizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech istot żywych

Wiktionary

Animizacja (łac. anima - dusza), inaczej ożywienie – literacki środek stylistyczny, polegający na nadaniu przedmiotom nieożywionym lub pojęciom abstrakcyjnym, cech istot żywych, np. „Morze ryczy”, „Chmura goni chmurę”, „Proch przyjął proch". Szczególnym przypadkiem animizacji jest antropomorfizacja w odniesieniu do przedmiotów nieożywionych, gdy przypisuje się im cechy ludzkie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrażenie „samochód zdechł” to przykład animizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲĩmʲiˈzat͡sʲja, AS: ãńĩmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. animizacyjny, animalistyczny

rzecz. animizowanie, animalizacja, animalizm, animalistyka, animalista

czas. animizować, animalizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ożywienie

Wiktionary

animizacyjny

związany z animizacją

SJP.pl

animizm

1. występujący najczęściej w pierwotnych wierzeniach pogląd, że zwierzęta, przedmioty i żywioły posiadają duszę;
2. traktowanie przedmiotów, zwierząt, roślin jako istoty czujące, rozumne, obdarzone wolną wolą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

(1.2) psych. przekonanie, że przedmioty i zwierzęta zachowują się i odczuwają jak ludzie;

Wiktionary

Animizm (łac. anima „oddech, dusza, życie”) – pogląd, zgodnie z którym istoty nie-ludzkie takie jak zwierzęta (niebędące ludźmi), rośliny czy przedmioty nieożywione, posiadają duszę.

Pojęcie animizmu w antropologii religii stosowane jest na określenie systemu wierzeń niektórych rdzennych ludów plemiennych, zwłaszcza z okresu poprzedzającego rozwój zorganizowanych systemów religijnych. Mimo że każda kultura posiada własną mitologię i rytuały, „animizm” ma opisywać najpowszechniejsze, podstawowe wątki „duchowej” czy „nadprzyrodzonej” perspektywy ludów tubylczych. Perspektywa animistyczna jest tak fundamentalna, codzienna i uważana za pewnik, że większość społeczeństw animistycznych nie posiada nawet w swoich językach słowa oznaczającego „animizm” (ani nawet „religia”); termin jest konstruktem antropologicznym.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. animista m., animistka ż.

przym. animistyczny

przysł. animistycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|animisme. etym|łac|anima. → dusza

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) animism

* arabski: (1.1) إحيائية ż.

* azerski: (1.1) animizm

* baskijski: (1.1) animismo

* bengalski: (1.1) সর্বপ্রাণবাদ (sarvaprāṇabāda)

* białoruski: (1.1) анімізм m.

* bośniacki: (1.1) animizam m.

* bułgarski: (1.1) анимизъм m.

* chiński standardowy: (1.1) 泛靈論 (fànlínglùn)

* chorwacki: (1.1) animizam m.

* czeski: (1.1) animismus m.

* duński: (1.1) animisme

* esperanto: (1.1) animismo

* estoński: (1.1) animism

* fiński: (1.1) animismi

* francuski: (1.1) animisme m.

* friulski: (1.1) animisim m.

* gruziński: (1.1) ანიმიზმი (animizmi)

* hebrajski: (1.1) אנימיזם

* hindi: (1.1) सर्वात्मवाद (sarvātmavāda)

* hiszpański: (1.1) animismo m.

* interlingua: (1.1) animismo

* japoński: (1.1) アニミズム (animizumu)

* kataloński: (1.1) animisme m.

* koreański: (1.1) 애니미즘 (aenimijŭm)

* laotański: (1.1) ວິນຍານນິຍົມ

* litewski: (1.1) animizmas m.

* łotewski: (1.1) animisms m.

* malajalam: (1.1) അനിമിസം (animisam)

* marathi: (1.1) जीवात्मवाद (jīvātmavāda)

* niemiecki: (1.1) Animismus m.

* ormiański: (1.1) անիմիզմ (animizm)

* perski: (1.1) روح‌باوری

* portugalski: (1.1) animismo m.

* romániço: (1.1) ànimismo

* rumuński: (1.1) animism m.

* słowacki: (1.1) animizmus m.

* słoweński: (1.1) animizem m.

* tajski: (1.1) วิญญาณนิยม (win.iaan.ni.iom)

* turecki: (1.1) animizm, canlıcılık

* ukraiński: (1.1) анімізм m.

* węgierski: (1.1) animizmus

* włoski: (1.1) animismo m.

źródła.

== animizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) animizm

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲĩmʲism̥, AS: ãńĩmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animista m., animistka ż.

przym. animistyczny

przysł. animistycznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. animista m., animistka ż.

przym. animistyczny

przysł. animistycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|animisme. etym|łac|anima. → dusza

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) animism

* arabski: (1.1) إحيائية ż.

* azerski: (1.1) animizm

* baskijski: (1.1) animismo

* bengalski: (1.1) সর্বপ্রাণবাদ (sarvaprāṇabāda)

* białoruski: (1.1) анімізм m.

* bośniacki: (1.1) animizam m.

* bułgarski: (1.1) анимизъм m.

* chiński standardowy: (1.1) 泛靈論 (fànlínglùn)

* chorwacki: (1.1) animizam m.

* czeski: (1.1) animismus m.

* duński: (1.1) animisme

* esperanto: (1.1) animismo

* estoński: (1.1) animism

* fiński: (1.1) animismi

* francuski: (1.1) animisme m.

* friulski: (1.1) animisim m.

* gruziński: (1.1) ანიმიზმი (animizmi)

* hebrajski: (1.1) אנימיזם

* hindi: (1.1) सर्वात्मवाद (sarvātmavāda)

* hiszpański: (1.1) animismo m.

* interlingua: (1.1) animismo

* japoński: (1.1) アニミズム (animizumu)

* kataloński: (1.1) animisme m.

* koreański: (1.1) 애니미즘 (aenimijŭm)

* laotański: (1.1) ວິນຍານນິຍົມ

* litewski: (1.1) animizmas m.

* łotewski: (1.1) animisms m.

* malajalam: (1.1) അനിമിസം (animisam)

* marathi: (1.1) जीवात्मवाद (jīvātmavāda)

* niemiecki: (1.1) Animismus m.

* ormiański: (1.1) անիմիզմ (animizm)

* perski: (1.1) روح‌باوری

* portugalski: (1.1) animismo m.

* romániço: (1.1) ànimismo

* rumuński: (1.1) animism m.

* słowacki: (1.1) animizmus m.

* słoweński: (1.1) animizem m.

* tajski: (1.1) วิญญาณนิยม (win.iaan.ni.iom)

* turecki: (1.1) animizm, canlıcılık

* ukraiński: (1.1) анімізм m.

* węgierski: (1.1) animizmus

* włoski: (1.1) animismo m.

źródła.

== animizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) animizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

animizować

nadawać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; animalizować

SJP.pl

animizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. przypisywanie cech istoty żywej przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody i pojęciom abstrakcyjnym

Wiktionary

Powiązane:

czas. animizować

rzecz. animalizacja ż., animizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) animizacja

Wiktionary

animka

postać animowana, bohaterka filmu animowanego

SJP.pl

animować

1. pobudzać, pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcać, zachęcić do czegoś, ożywiać, ożywić;
2. poruszać, poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. rysować, narysować lub wykonywać, wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. tworzyć, stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera

SJP.pl

animowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|animować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. animować ndk.

rzecz. animacja ż., animator mos., animatorka ż.

Wiktionary

animowany

ruchomy, przedstawiony w ruchu

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: animować

przymiotnik

(2.1) wykonany z poklatkowych rysunków

Wiktionary

Przykłady

(2.1) W dzieciństwie uwielbiałem oglądać filmy animowane o przygodach krecika.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. animacja ż., animek mos./mzw.

Wiktionary

animozja

(zwykle w liczbie mnogiej) niechęć, uraza, antypatia; animozje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć lub niesnaska wywołana urazą

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antypatia

Wiktionary

animozje

(zwykle w liczbie mnogiej) niechęć, uraza, antypatia; animozje

SJP.pl

animus

w teorii Karla Gustawa Junga: autonomiczny archetyp zawarty w zbiorowej nieświadomości człowieka, symbolizujący męską część jego natury, odziedziczone zbiorowe wyobrażenie mężczyzny

SJP.pl

Anima i animus – archetypy psychiki w psychologii analitycznej Carla Gustava Junga. Element, który jest przeciwieństwem i dopełnieniem persony.Harmonijny rozwój osobowości wymaga obecności obydwu tych pierwiastków i równowagi między nimi.

Wikipedia

animusz

odwaga wraz z zapałem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zapał, werwa, odwaga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲĩmuʃ, AS: ãńĩmuš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojowość, brawura, energiczność, hart ducha, męstwo, odwaga, rezolutność, rezon, śmiałość, werwa, zapał

Wiktionary

anin

dzielnica Warszawy

SJP.pl

Anin – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Wawer w Warszawie.

Wikipedia

anińsk

dawne Anninskoje (wieś w Rosji); Annińsk

SJP.pl

aniński

1. przymiotnik od: Anin (osiedle Warszawy);
2. przymiotnik od: Anińsk (dawne Anninskoje); anniński

SJP.pl

aniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ani lub z nią związany

SJP.pl

anion

jon o ładunku ujemnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. ujemnie naładowany jon;

Wiktionary

Anion – jon o ładunku ujemnym. Anion to każde indywiduum chemiczne, w którym występuje nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Podczas elektrolizy anion podąża do elektrody dodatniej, zwanej anodą. Przeciwieństwem anionu jest jon dodatni, czyli kation.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jon hydroksylowy jest anionem, czyli ma ładunek ujemny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãɲjɔ̃n, AS: ãńi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anionit m.

przym. anionowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) kation

hiperonimy.

(1.1) jon

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anionit m.

przym. anionowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|jon|kation.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anion

* baskijski: (1.1) anioi

* bułgarski: (1.1) анион m.

* duński: (1.1) anion w., anjon w.

* fiński: (1.1) anioni

* hiszpański: (1.1) anión m.

* islandzki: (1.1) anjón ż., mínusjón ż.

* kataloński: (1.1) anió m.

* niemiecki: (1.1) Anion n.

* norweski (bokmål): (1.1) anion n.

* norweski (nynorsk): (1.1) anion n.

* nowogrecki: (1.1) ανιόν n.

* romániço: (1.1) aniono

* rosyjski: (1.1) анион m.

* słowacki: (1.1) anión m.

* szwedzki: (1.1) anjon w.

* ukraiński: (1.1) аніон m.

* węgierski: (1.1) anion

źródła.

== anion (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-anion.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. chem. anion

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anionit

związek chemiczny o charakterze zasady, rodzaj jonitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. materiał jonowymienny, zawierający dodatnio naładowane grupy funkcyjne, które przyciągają i wymieniają aniony z roztworu

Wiktionary

Jonit – substancja służąca do przeprowadzania selektywnego procesu wymiany jonowej, stosowana w kolumnach jonitowych i filtrach jonitowych. Przepuszczenie przez warstwę jonitu ciekłej lub gazowej mieszaniny lub roztworu powoduje albo wzbogacenie jej o określony jon albo przeciwnie pozbycie się z niej określonego jonu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Słaby anionit zawiera grupy aminowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anion mrz.

Wiktionary

anionowy

dotyczący anionu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z anionami, dotyczący anionów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anion mrz.

Wiktionary

anioł

1. osoba nadprzyrodzona pośrednicząca pomiędzy Bogiem a ludźmi, uosabiająca dobroć i doskonałość;
2. przenośnie: osoba bardzo dobra, szlachetna, łagodna;
3. obrońca, opiekun

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. anioł

Wiktionary

Anioł – byt duchowy w wielu religiach, który służy i na różne sposoby wypełnia zamysły Boga.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|angelus, anniół.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. por. etymn|pol|anioł.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anioł.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|angelus, anniół.

Wiktionary

anioła

1. osoba nadprzyrodzona pośrednicząca pomiędzy Bogiem a ludźmi, uosabiająca dobroć i doskonałość;
2. przenośnie: osoba bardzo dobra, szlachetna, łagodna;
3. obrońca, opiekun

SJP.pl

Osoby o nazwisku Anioła

- Jan Anioła (1908–1997) – polski profesor zajmujący się mechaniką maszyn i urządzeń, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej.Anioły.

- Rafał Anioła (ur. 1931) – polski piłkarz

- Teodor Anioła (1925–1993) – polski piłkarz, zawodnik Lecha Poznań, reprezentant Polski

Wikipedia

aniołeczek

zdrobnienie od: aniołek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: anioł

(1.2) pieszcz. o dziecku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poproszę tego fajansowego aniołeczka.

(1.2) Śliczny aniołeczek wyglądał z wózka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł m., aniołek m., anielątko n., anielenie n., zanielenie n., rozanielanie n., rozanielenie n., Aniela ż., Anioł mos., anielica ż., anielskość ż., anielstwo n.

czas. anieleć ndk., zanieleć dk., rozanielać ndk., rozanielić dk.

przym. anieli, anielski, aniołowy, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko, anielicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aniołek m.

(1.2) aniołek m.

Wiktionary

aniołek

zdrobnienie od: anioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: anioł

(1.2) mała figurka, rzeźba z wyobrażeniem anioła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszczotliwie o dziecku, szczególnie małym lub grzecznym

(2.2) środ. uczn. osoba z kręconymi włosami

(2.3) środ. uczn. policjant

(2.4) eufem. zmarłe dziecko (lub jego dusza)

Wiktionary

- Aniołek (oryg. Angel Baby) – australijski film z 1995

- Aniołek (oryg. Engelchen) – niemiecki film z 1996

- Aniołek (oryg. Undercover Angel) – kanadyjski film z 1999

- Aniołek (oryg. The Angel Doll) – amerykański film z 2002

- Aniołek przynoszący prezenty

- Mysz aniołek

- Mordechaj Anielewicz, pseud. „Aniołek”

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Artysta zasłonił aniołkowi przyrodzenie popielatym obłoczkiem.

(2.1) Ten nasz aniołek zdrów także, tylko się martwi, bo jej pan major powiedział, że pan Adolf pewnie dziś urlopu nie dostanie — i spojrzał z ukosa na mnie, a ja okrutnego spiekłem raka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲɔwɛk, AS: ãńou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł m., anielica ż., Anioł mos.

:: zdrobn. aniołeczek m.

czas. aniołować, rozanielić się

przym. anielski, anieli, aniołkowaty, aniołkowy, aniołowy

przysł. anielsko

Wiktionary

aniołkowaty

podobny do aniołka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy aniołka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W szopce stali też aniołkowaci pastuszkowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielskość ż., anielstwo n.

przym. anielski, aniołowy, anieli, aniołowaty, angeliczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

aniołkowy

→ aniołek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aniołkiem, dotyczący aniołka

Wiktionary

Patrz:
aniołek
Przykłady

(1.1) Dziecina miała aniołkową buźkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielskość ż., anielstwo n.

przym. anielski, anieli, aniołowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny, angelologiczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

aniołowate

monotypowa rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowych; raszplowate, skwatowate

SJP.pl

Raszplowate, skwatowate, aniołowate (Squatinidae) – rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu raszplokształtych (Squatiniformes).

Wikipedia

aniołowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Aniołowo (niem. Rapendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Pasłęk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Aniołowo jest jedyną wioską o tej nazwie w Polsce. Wieś położona jest w odległości 3 km od drogi krajowej numer 7 Warszawa – Gdańsk i linii kolejowej. Wieś tematyczna, w której w okresie wakacyjnym odbywa się Międzynarodowy Zlot Miłośników Aniołów. We wsi działa klub sportowy Pogrom Aniołowo, teatr ognia i klub motocyklowy.

Wikipedia

aniołowy

przymiotnik

(1.1) związany z aniołami

(1.2) na wzór anioła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z boku wystawały aniołowe skrzydła.

(1.2) Jej aniołowy wygląd wprowadzał go w stan osłupienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anioł mos./mzw., aniołek mos./mrz., aniołeczek mos./mrz., anielątko n., anielskość ż., anielstwo n.

przym. anielski, anieli, aniołkowy, aniołowaty, aniołkowaty, angeliczny

przysł. anielsko

czas. anieleć ndk., rozanielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anielski, anieli

(1.2) anielski, anieli

Wiktionary

anisette

rzeczownik

(1.1) likier anyżkowy

Wiktionary

Anisette – likier pochodzenia francuskiego o zawartości alkoholu 25-40%. Jest produkowany z likierów korzennych na bazie anyżu, oliwki anyżowej z dodatkiem aromatu kopru, goździków, bądź kolendry. Alkohol jest często używany z barach jako składnik koktajli.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) butelka / kieliszek / szklanka anisette • pić / spożyć anisette

synonimy.

(1.1) anyżówka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|anisette.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|anyżówka.

* angielski: (1.1) anisette

źródła.

== anisette (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-anisette.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) anyżówka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anyżówka

Wiktionary

aniszewski

nazwisko

SJP.pl

anita

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Anita – imię żeńskie, które powstało z hiszpańskiej zdrobniałej formy imienia Anna (hiszp. Ana). Istnieje też teza, że Anita jest skróconą formą Juanity – hiszpańskiego odpowiednika Joanny.

Ponadto, Anita jest krótką formą Anahity, bogini wody, płodności i porządku społecznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Napisałem dzisiaj Anicie, co o niej myślę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲita, AS: ãńita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Anitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Anitka ż.

frazeologia.

etymologia.

prawdop. etym|hiszp|Anita. lub etym|hiszp|Juanita.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Anita

* czeski: (1.1) Anita ż.

* duński: (1.1) Anita

* fiński: (1.1) Anita

* francuski: (1.1) Anita ż.

* hiszpański: (1.1) Anita ż.

* islandzki: (1.1) Anita

* łotewski: (1.1) Anita ż.

* niderlandzki: (1.1) Anita ż.

* niemiecki: (1.1) Anita ż.

* norweski (bokmål): (1.1) Anita ż.

* serbski: (1.1) Анита ż.

* słowacki: (1.1) Anita ż.

* słoweński: (1.1) Anita ż.

* szwedzki: (1.1) Anita w.

* ukraiński: (1.1) Аніта ż.

* węgierski: (1.1) Anita

* włoski: (1.1) Anita ż.

źródła.

== Anita (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Anita

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anitka

zdrobnienie od: Anita (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Anita

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie widziałem się z Anitką już ponad dwa lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈɲitka, AS: ãńitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anita ż.

Wiktionary

aniuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;

Wiktionary

Nazwa ta dotyczy kilku rzek:

- Aniuj – dopływ Kołymy,

- Aniuj – dopływ Amuru,

- Mały Aniuj,

- Wielki Aniuj.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aniujski

Wiktionary

aniujski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rzeką Aniuj

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aniuj mrz.

Wiktionary

aniusia

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

aniusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anusi lub z nią związany

SJP.pl

aniwersarz

doroczne wspomnienie zmarłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rocznica

(1.2) daw. kośc. nabożeństwo w rocznicę śmierci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jubileusz, rocznica

Wiktionary

aniza

rzeka w Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju;

Wiktionary

Aniza (niem. Enns) – rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju o długości 254 km i powierzchni zlewni ponad 6 000 km².

Rzeka wypływa ze źródeł w grupie górskiej Radstädter Tauern w Niskich Taurach, płynie przez Alpy Wschodnie i Północne Przedgórze Alp. W górnym biegu Aniza oddziela Alpy Salzburskie od Niskich Taurów, a w dolnym tworzy głęboki (do 1 500 m) i malowniczy przełom Gesäuse przez Alpy Ennstalskie. Do Dunaju rzeka uchodzi koło miejscowości Mauthausen i Enns.

Wikipedia

aniżeli

przyimek lub spójnik przyłączający wyrażenie określające podstawę porównania; niż, niźli, niżeli

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. niż, niźli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gotowi raczej zginąć, aniżeli przekroczyć ojczyste prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãɲiˈʒɛlʲi, AS: ãńiželʹi

Wiktionary

aniżeliby

spójnik "aniżeli" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

anizocytoza

patologiczne zjawisko występowania we krwi erytrocytów o nierównych wielkościach, występuje w niedokrwistościach

SJP.pl

Anizocytoza – występowanie we krwi erytrocytów, których średnica znacznie odbiega od normy, wynoszącej 6,7–7,7 μm. W przypadku niedokrwistości wywołanej niedoborem żelaza lub niedokrwistości hemolitycznej mikrosferocytowej obserwuje się pojawienie mikrocytów (tj. erytrocytów o zmniejszonym rozmiarze), natomiast w niedokrwistości Addisona-Biermera (niedokrwistości złośliwej) – tzw. makrocytów (tj. erytrocytów o zwiększonym rozmiarze).

Wikipedia

anizofilia

występowanie różnych liści u roślin tego samego gatunku

SJP.pl

Wikipedia

anizogameta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. jedna z dwóch gamet w procesie rozmnażania płciowego, która różni się morfologicznie od drugiej komórki rozrodczej

Wiktionary

anizogamia

rozmnażanie się organizmów przy udziale komórek męskich i żeńskich, zróżnicowanych pod względem morfologicznym i fizjologicznym; heterogamia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rozmnażanie się organizmów za pośrednictwem komórek płciowych, które różnią się wielkością i/lub budową

Wiktionary

Anizogamia, heterogamia – typ rozmnażania płciowego polegający na łączeniu się gamet zróżnicowanych wielkością (z powodu różnej ilości zgromadzonych w nich materiałów zapasowych), kształtem lub zdolnością ruchu (np. obecnością wici). Komórka żeńska (makrogameta) jest zwykle większa niż męska (mikrogameta). Anizogamia jest jedną z dwóch rodzajów gametogamii lub gametangiogamii. Jej przeciwieństwem jest izogamia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U wielu roślin również występuje anizogamia, choćby w przypadku niektórych mszaków.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heterogamia

Wiktionary

anizokoria

nierówność szerokości źrenic obu oczu będąca objawem choroby oczu lub uszkodzenia mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

Wiktionary

Anizokoria – objaw polegający na różnej średnicy źrenic, będący wynikiem zaburzenia odruchu źrenicznego po jednej ze stron. Najczęstszą przyczyną jest nierównomierne pobudzenie nerwów współczulnych unerwiających mięśnie rozwierające źrenice.

Wikipedia

anizol

organiczny związek chemiczny z grupy eterów, używany w przemyśle perfumeryjnym jako rozpuszczalnik

SJP.pl

Anizol – organiczny związek chemiczny z grupy eterów. Jest to eter mieszany alifatyczno-aromatyczny i zarazem najprostszy eter aromatyczny.

Anizol jest cieczą o przyjemnym zapachu i o temperaturze wrzenia 154 °C, jest rozpuszczalny w alkoholu etylowym i eterze dietylowym, natomiast jest nierozpuszczalny w wodzie. Ma zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym jako rozpuszczalnik oraz jako półprodukt do syntezy organicznej w produkcji związków zapachowych.

Wikipedia

anizosporia

Różnozarodnikowość, heterosporia – wytwarzanie przez sporofit części roślin dwóch rodzajów zarodników (spor): męskich mikrospor (powstających w mikrosporangiach w wyniku mejozy mikrosporocytów) i żeńskich makrospor (powstających w makrosporangiach w wyniku mejozy makrosporocytów). Z mikrospor męskich rozwijają się gametofity męskie, z makrospor – gametofity żeńskie. Jeżeli spory zróżnicowane są nie tylko płcią, ale także wielkością – zjawisko takie określane jest jako anizosporia.

Wikipedia

anizotropia

cecha charakterystyczna niektórych ciał, głównie krystalicznych, polegająca na tym, że wykazują one różne właściwości fizyczne w zależności od kierunku, w którym się je bada (np. rozchodzenie się dźwięku)

SJP.pl

Anizotropia (an- ‘nie’; gr. isos ‘równy, jednakowy’; gr. trópos ‘zwrot, obrót’) – zależność od kierunku, brak izotropii.

Wikipedia

anizotropowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anizotropowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. anizotropowy

przysł. anizotropowo

Wiktionary

anizotropowy

odnoszący się do anizotropii, wykazujący anizotropię - zależność niektórych właściwości ciała krystalicznego od kierunku, w którym się tę właściwość bada

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. wykazujący różne właściwości zależnie od kierunku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anizotropia ż., anizotropowość ż.

przysł. anizotropowo

Wiktionary

anizyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, starszy wiek środkowego triasu, trwający 245,9 – 237 milionów lat temu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈɲizɨk, AS: ãńizyk

Wiktionary

anjang

miasto w Chinach; Anyang

SJP.pl

Anyang (chiń. 安阳; pinyin Ānyáng) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Henan, na północny wschód od miasta Zhengzhou. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 817 193. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 5 125 135 mieszkańców. Ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu włókienniczego i spożywczego. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Jixian.

Wikipedia

anjeł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. anioł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnʲjɛw, AS: ãnʹi ̯eu̯

Wiktionary

anjoł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. anioł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnʲjɔw, AS: ãnʹi ̯ou̯

Wiktionary

anka

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Anna

(1.2) pejor. zgrub. od imienia Anna

Wiktionary

Anna, Hanna (hebr. ‏חַנָּה‎ hannāh – „łaska”) – imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego, które tłumaczy się jako „pełna wdzięku, łaski”. W Polsce imię Anna notowane jest od 1229 roku, zaś w formie Hanna – od 1311 roku, ze staropolskimi zdrobnieniami: Annusza, Hannula, Hannusza, Anica, Anka, Anuchna, Anula, Anulka, Anusza, Hanc(z)ka, Hania, Haniła(?), Hanka, Hanszka, Hanuchna, Hanula, Hanulka, Hanusza, Hanuszka, Hańka, Janka, Nuchna, Nutka. Nagłosowe h- można wyjaśnić jako przydech przed samogłoską znajdującą się na początku imienia lub jako wyraz wpływów niemieckich. Forma Hanna, jakkolwiek stała się imieniem nadawanym samodzielnie, w dalszym ciągu wraz z pochodnymi formami – również w czasach współczesnych – występuje jako spieszczenie imienia Anna. Inne formy pochodne: Anita, Aneta, Anika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młody, nieśmiały chłopak, przybywszy nad jeziora rowerem, spotyka na swojej drodze atrakcyjną, piękną Ankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãŋka, AS: ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aneczka ż., Anuś ż., Anulka ż., Andzia ż., Ania ż., Anna ż., Hanna ż., Ania ż., Anusia ż., Anula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ania, Anusia, Anula

Wiktionary

ankajos

Ankajos albo Wielki Ankajos (gr. Ἀγκαῖος Ankajos) – król Tegei w Arkadii; jeden z Argonautów. Postać z mitologii greckiej.

Ankajos był synem Posejdona lub Likurga, władcy Tegei. Jego matką była Kleofyle (lub Euronyme). Wziął udział w wyprawie Argonautów, występuje zarówno na liście Apolloniusza Rodyjskiego, jak i Apollodora. Po śmierci Tifysa, sternika „Argo”, zgłosił się wraz z Erginosem, Naupliosem i Eufemosem, by poprowadzić okręt. Ostatecznie to on został wybrany nowym sternikiem i dobrze wywiązał się z powierzonego mu zadania.

Wikipedia

ankap

zwolennik akapu; akapowiec, anarchokapitalista, akap

SJP.pl

ankara

(dawniej Angora) stolica Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Turcji;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1457;

Wiktionary

Ankara (wcześniej Angora, łac. Ancyra, gr. Ἄγκυρα, ‘kotwica’) – miasto w środkowej Turcji, będące jej stolicą od 1923 roku. Jest po Stambule drugim co do wielkości miastem Turcji. Położone na wysokości 938 m n.p.m.

Leżąca w środkowej Anatolii Ankara jest ważnym ośrodkiem handlowym i przemysłowym, siedzibą rządu państwa oraz wszystkich ambasad. W przeszłości znana była z hodowli kóz angora, kotów angora oraz białych królików angora, gruszek, miodu i winogron.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Matka i ja przenieśliśmy się do domu babci w Ankarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈkara, AS: ãŋkara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankarczyk m., ankarka ż.

przym. ankarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Angora

Wiktionary

ankarczyk

mieszkaniec Ankary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ankary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈkart͡ʃɨk, AS: ãŋkarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankara ż.

:: fż. ankarka ż.

przym. ankarski

Wiktionary

ankarka

mieszkanka Ankary, stolicy Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ankary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈkarka, AS: ãŋkarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankara ż.

:: fm. ankarczyk mos.

przym. ankarski

Wiktionary

ankarski

przymiotnik od: Ankara

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Ankara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) PKK występuje przeciwko wszystkim, którzy na terenie Kurdystanu wspierają rząd ankarski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈkarsʲci, AS: ãŋkarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankara ż., ankarczyk m., ankarka ż.

Wiktionary

anker

historyczna miara objętości równa 34-39 litrom, znana od XIV wieku w północnych Niemczech, Skandynawii i Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. bud. kotwa

Wiktionary

- Anker – rzeka w Wielkiej Brytanii, w Anglii

- Anker – wieś w Wielkiej Brytanii, w Anglii

- Anker – imię

- Anker – chińska marka elektroniczna

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ankra.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. ankrować ndk.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Anker.

uwagi.

(1.1) inna pisownia ankier

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kotwa.

źródła.

== anker (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-anker.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) żegl. kotwica

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ankrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ankra.

Wiktionary

ankeryt

minerał, węglan wapnia, żelaza, magnezu i manganu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, węglan wapnia i żelaza;

Wiktionary

Ankeryt – pospolity minerał z grupy węglanów.

Nazwa minerału pochodzi od nazwiska austriackiego mineraloga Matthiasa Josepha Ankera żyjącego na przełomie XVIII-XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ankeryt stosowany jest w hutnictwie jako topnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋˈkɛrɨt, AS: ãŋkeryt

Wiktionary

ankh

[czytaj: ank] egipski krzyż, talizman powszechny w starożytnym Egipcie; anch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. anch.

Wiktionary

- anch − egipski hieroglif oraz oparty na nim symbol

- Ankh − grupa muzyczna

- Ankh − płyta zespołu Ankh

- Ankh − seria gier komputerowych, których akcja toczy się w starożytnym Egipcie.

Wikipedia

ankier

1. przestarzałe:
a) wychwyt;
b) wiązanie drewniane albo stalowe wzmacniające budowlę; kotew;
2. zegarek o specjalnym mechanizmie regulującym równomierność ruchu;
3. dawne, ozdobne opasanie kobiece z bogatą klamrą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wychwyt, element mocujący mechanizmu zegarów i regulujący ich miarowy chód

(1.2) bud. zob. kotew.

Wiktionary

Kotew (spotyka się też określenia ankier, ankra, kotwa, kołek, dybel lub łącznik) – element konstrukcji stosowany do mocowania (kotwienia) monolitycznego podłoża, rzadziej do mocowania podłoża z otworami takiego jak cegły kratówki lub pustaki stropowe, stopy słupa z fundamentem, wsporników lub belek do słupów lub ścian, płyt okładzinowych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãŋʲcɛr, AS: ãŋʹḱer

Wiktionary

ankieta

1. kwestionariusz zawierający pytania na określony temat;
2. zbieranie opinii na określony temat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

(1.2) daw. urz. komisja śledcza, rzeczoznawcy

(1.3) daw. urz. sprawozdanie

Wiktionary

Ankieta – metoda badawcza używana w naukach społecznych, polegająca na gromadzeniu informacji poprzez samodzielne wypełnienie kwestionariusza ankiety w obecności ankietera lub bez niego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wypełniłam dziś ankietę „Stan teraźniejszy i przyszłość mojej gminy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈcɛta, AS: ãŋʹḱeta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieter m., ankieterka ż., ankietowanie n., ankietowany m., ankietowana ż., ankietyzowanie n.

czas. ankietować ndk.

przym. ankietowy

Wiktionary

ankieter

osoba prowadząca wywiad kwestionariuszowy z respondentem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

Wiktionary

Ankieter – w ankietowych badaniach ilościowych osoba prowadząca wywiad kwestionariuszowy z respondentem.Zadaniem ankietera jest:

- zapoznanie się z narzędziem badawczym: kwestionariusz, karty do pytań – zwykle podczas szkolenia rozpoczynającego badanie,

- dobór respondenta – zgodnie z założeniami doboru próby,

- aranżacja wywiadu,

- właściwe zadawanie pytań, notowanie odpowiedzi,

- posługiwanie się wszystkimi narzędziami badawczymi,

- odpowiednie zakończenie wywiadu,

- zbieranie danych potrzebnych do kontroli pracy ankietera,

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zamknąłem ankieterowi drzwi przed nosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãŋʲˈcɛtɛr, AS: ãŋʹḱeter

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankietowanie n., ankietyzowanie n., ankietowany m., ankietowana ż.

:: fż. ankieterka ż.

czas. ankietować ndk., ankietyzować ndk.

przym. ankietowy

Wiktionary

ankieterka

kobieta zbierająca informacje i opinie o czymś poprzez zadawanie pytań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zbiera informacje za pomocą ankiety

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ankieterka zaczepiała ludzi na ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋʲcɛˈtɛrka, AS: ãŋʹḱeterka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankietowanie n., ankietyzowanie n., ankietowany m. ankietowana ż.

:: fm. ankieter m.

czas. ankietować ndk., ankietyzować ndk.

przym. ankietowy

Wiktionary

ankieterski

→ ankieter

SJP.pl

Patrz:
ankieter

ankietka

zdrobnienie od: ankieta

SJP.pl

ankietkowy

pryzmiotnik od: ankietka

SJP.pl

ankietomania

żartobliwie: przesadna skłonność do stosowania ankiet

SJP.pl

ankietować

pozyskiwać opinie za pomocą ankiety; stawiać pytania i notować odpowiedzi

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zankietować)

(1.1) przeprowadzać ankietę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Firma ankietuje klientów na temat jakości obsługi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankieter mos., ankieterka ż., ankietka ż., ankietomania ż., ankietowana ż., ankietowany mos., ankietowanie n., ankietowość ż., ankietyzacja ż., ankietyzowanie n.

czas. ankietyzować, zankietować

przym. ankietowany, ankietowy

Wiktionary

ankietowana

ta, do której jest skierowana ankieta; respondentka

SJP.pl

ankietowanie

przeprowadzanie badań za pomocą ankiety; ankietyzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierowanie do jakiejś grupy ankiet

(1.2) zadawanie komuś pytań według kwestionariusza ankietowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankieter m., ankieterka ż.

czas. ankietować

przym. ankietowy

Wiktionary

ankietowany

osoba, do której skierowana jest ankieta; respondent

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: ankietować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, do której skierowana jest ankieta, uczestnik ankiety

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieter m., ankieterka ż., ankietyzacja ż., ankieta ż.

czas. ankietować ndk., ankietyzować ndk.

przym. ankietowy

Wiktionary

ankietowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ankietowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. ankietowy

przysł. ankietowo

czas. ankietować

Wiktionary

ankietowy

związany z ankietą (np. pytania ankietowe, badanie ankietowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ankietą, dotyczący ankiety; mający formę ankiety

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankieter mos., ankieterka ż., ankietowanie n., ankietowany mos., ankietowość ż., ankietyzowanie n.

czas. ankietować

Wiktionary

ankietyzacja

przeprowadzanie badań za pomocą ankiety; ankietowanie

SJP.pl

ankietyzacyjny

związany z ankietyzacją

SJP.pl

ankietyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. ankietowanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankieta ż., ankietyzacja ż., ankieter m., ankieterka ż.

czas. ankietyzować, ankietować

przym. ankietowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ankietowanie

Wiktionary

ankiewicz

nazwisko

SJP.pl

ankiloza

zesztywnienie stawu w wyniku urazów; ankyloza

SJP.pl

Ankyloza (gr. agkýlos ‘zakrzywiony’, ‘wygięty’) – włókniste zesztywnienie skutkujące unieruchomieniem stawu powstałe najczęściej w wyniku reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), urazu, zabiegu operacyjnego lub niektórych chorób kości i stawów.

Wikipedia

anko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. półprodukt, słodka pasta z fasoli azuki stosowana w kuchni japońskiej i chińskiej jako składnik deserów i wypieków cukierniczych;

Wiktionary

Anko (jap. 餡こ, 餡子 anko; także: an 餡) − japońska słodka pasta wytworzona z jadalnych nasion roślin strączkowych. Najczęściej z czerwonej fasoli adzuki (azuki, Vigna angularis), rzadziej z fasoli zwykłej (ingen, Phaseolus vulgaris) i cukru.

Anko jest używana jako nadzienie lub część wielu japońskich (np. wagashi) i chińskich słodyczy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anko można przechowywać w lodówce (pod przykryciem) do tygodnia, a zapakowane w folię w zamrażalniku do miesiąca.

Wiktionary

ankona

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sierpniu przybili do portu w Ankonie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankończyk mos., ankonka ż.

przym. ankoński, ankonitański

Wiktionary

ankończyk

mieszkaniec Ankony (miasta we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ankony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bolończycy, ferraryjczycy, ankończycy płacili tylko z odrazą podatki przeznaczone na wzbogacanie kardynałów i ich licznych domowników, tudzież cudzoziemskich wojsk na żołdzie papieskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankona ż.

:: fż. ankonka ż.

przym. ankoński, ankonitański

Wiktionary

ankonitański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ankony, związany z Ankoną, pochodzący z Ankony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Właśnie zwiedzamy ankonitańskie kościoły.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankona ż., ankończyk mos., ankonka ż.

przym. ankoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ankoński

Wiktionary

ankonka

mieszkanka Ankony (miasta we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ankony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankona ż.

:: fm. ankończyk mos.

przym. ankoński, ankonitański

Wiktionary

ankoński

→ Ankona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ankony, związany z Ankoną, pochodzący z Ankony

Wiktionary

Patrz:
Ankona
Przykłady

(1.1) Właśnie zwiedzamy ankońskie zabytki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ankona ż., ankończyk mos., ankonka ż.

przym. ankonitański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ankonitański

Wiktionary

ankowski

nazwisko

SJP.pl

ankra

1. klamra spinająca mury
2. dawniej: klamra u pasa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. zob. ankier.

(1.2) daw. klamra u pasa

Wiktionary

Kotew (spotyka się też określenia ankier, ankra, kotwa, kołek, dybel lub łącznik) – element konstrukcji stosowany do mocowania (kotwienia) monolitycznego podłoża, rzadziej do mocowania podłoża z otworami takiego jak cegły kratówki lub pustaki stropowe, stopy słupa z fundamentem, wsporników lub belek do słupów lub ścian, płyt okładzinowych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãŋkra, AS: ãŋkra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankrowanie n.

Wiktionary

ankrować

spajać, umacniać mury za pomocą przeznaczonych do tego klamer

SJP.pl

ankrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. zespalanie murów lub belek klamrami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ankra ż.

czas. ankrować

Wiktionary

ankrowy

związany z ankrem

SJP.pl

anksjolityczny

lek anksjolityczny - lek zmniejszający lęk i niepokój

SJP.pl

anksjolityk

lek psychotropowy o działaniu przeciwlękowym, zmniejszający niepokój, napięcie emocjonalne; lek przeciwlękowy, lek ataraktyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom

Wiktionary

Leki przeciwlękowe, leki anksjolityczne, anksjolityki (ATC N 05B) – grupa leków psychotropowych o zróżnicowanej budowie chemicznej, które przez działanie na przekaźnictwo impulsów nerwowych w ośrodkowym układzie nerwowym powodują działanie zmniejszające lęk, niepokój, napięcie emocjonalne i objawy somatyczne towarzyszące tym stanom. Większość leków z tej grupy dodatkowo ma też działanie uspokajające i nasenne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wśród leków, które Jolka spożyła, było kilka anksjolityków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋksʲjɔˈlʲitɨk, AS: ãŋksʹi ̯olʹityk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lek anksjolityczny, lek przeciwlękowy, (mały) trankwilizer

Wiktionary

ankudowicz

nazwisko

SJP.pl

ankus

przyrząd używany przy powożeniu słoniem, podobny kształtem do małego bosaka marynarskiego

SJP.pl

Ankus (hind. mahut, bir. uzi) – oścień, bodziec, przyrząd którego używa kornak przy powożeniu słoniem. Przypomina on kształtem nadziak lub mały bosak marynarski. Wykonany w całości z metalu lub o żelaznym żeleźcu, a drewnianym trzonku długości 45–80 cm.

Wikipedia

ankwicz

nazwisko

SJP.pl

Ankwicz – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

ankyloglosja

zaburzenie rozwojowe w jamie ustnej

SJP.pl

ankylostomiaza

pasożytnicza choroba człowieka i zwierząt wywoływana przez nicienie tęgoryjce, objawiająca się m.in. niedokrwistością; ancylostomatoza; anemia górników

SJP.pl

ankyloza

zesztywnienie stawu w wyniku urazów; ankiloza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;

Wiktionary

Ankyloza (gr. agkýlos ‘zakrzywiony’, ‘wygięty’) – włókniste zesztywnienie skutkujące unieruchomieniem stawu powstałe najczęściej w wyniku reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), urazu, zabiegu operacyjnego lub niektórych chorób kości i stawów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ankyloza daje złe rokowania, gdyż brak obecnie skutecznych procedur klinicznych dających pozytywne efekty jej leczenia […].

Wiktionary

ankylozaur

pancerny dinozaur z okresu kredy

SJP.pl

Ankylozaur (Ankylosaurus) – rodzaj dinozaura pancernego. Obejmuje jeden gatunek – A. magniventris. Skamieniałe szczątki odnajdywano w formacjach geologicznych datowanych na koniec okresu kredowego, położonych na zachodzie Ameryki Północnej.

Wikipedia

ankylozaury

pancerny dinozaur z okresu kredy

SJP.pl

Ankylozaury (Ankylosauria – „sztywne jaszczury”) – grupa roślinożernych dinozaurów ptasiomiednicznych z podrzędu tyreoforów. Żyły od późnej jury do końca kredy niemal na całym świecie. Charakteryzował je potężny pancerz kostny na grzbiecie (u niektórych gatunków zaopatrzony dodatkowo w kolce), który stanowił ochronę przed drapieżnikami (dlatego ankylozaury określa się mianem „dinozaurów pancernych”).

Wikipedia

ańlasfarba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba podkładowa

Wiktionary

anna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) ofic. urz. imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 265;

Wiktionary

Anna, Hanna (hebr. ‏חַנָּה‎ hannāh – „łaska”) – imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego, które tłumaczy się jako „pełna wdzięku, łaski”. W Polsce imię Anna notowane jest od 1229 roku, zaś w formie Hanna – od 1311 roku, ze staropolskimi zdrobnieniami: Annusza, Hannula, Hannusza, Anica, Anka, Anuchna, Anula, Anulka, Anusza, Hanc(z)ka, Hania, Haniła(?), Hanka, Hanszka, Hanuchna, Hanula, Hanulka, Hanusza, Hanuszka, Hańka, Janka, Nuchna, Nutka. Nagłosowe h- można wyjaśnić jako przydech przed samogłoską znajdującą się na początku imienia lub jako wyraz wpływów niemieckich. Forma Hanna, jakkolwiek stała się imieniem nadawanym samodzielnie, w dalszym ciągu wraz z pochodnymi formami – również w czasach współczesnych – występuje jako spieszczenie imienia Anna. Inne formy pochodne: Anita, Aneta, Anika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Imię „Anna” nosiły córki pięciu królów Polski.

(1.1) W Kościele katolickim na 26 lipca przypada wspomnienie św. Anny, patronki matek, wdów, małżeństw i żeglarzy.

(1.1) Stefan Batory, książę siedmiogrodzki, poślubił Annę Jagiellonkę, królową polską i ostatnią przedstawicielkę rodu Jagiellonów w Polsce.

(1.1) Anny dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 26 lipca, a także 27 lutego, 7 i 9 czerwca oraz 15 lipca.

(1.2) Anna porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnːa, AS: ã•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Annów mrz., Anin mrz.

:: zdrobn. Ania ż., Anka ż., Aneczka ż., Anula ż., Anulka ż., Aniula ż., Anunia ż., Anusia ż., Anusza ż., Anuś ż., Annusza ż., Anuchna ż., Anica ż., Andzia ż., Andźka ż.

:: reg. śl. Ana. ż.

przym. Anin, Anczyn, Anusin, aniński

zob. Hanna.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Hanna, Aneczka, Anula, Anulka, Aniula, Anunia, Anusia, Anusza, Annusza, Anuś, Anuchna, Anica, Andzia, Andźka; reg. śl. Ana.

Wiktionary

annabergit

minerał, uwodniony arsenian niklu; kwiat niklowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów;

Wiktionary

Annabergit (kwiat niklowy) – bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów. Jego nazwa pochodzi od kopalni kruszców Annaberg znajdującej się w Saksonii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Annabergit powstaje jako minerał wtórny w strefie wietrzenia arsenowych złóż kruszcowych zawierających nikiel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnːaˈbɛrʲɟit, AS: ã•naberʹǵit

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) annabergite

* bułgarski: (1.1) анабергит m.

* rosyjski: (1.1) анабергит m.

* słowacki: (1.1) annabergit m.

źródła.

== annabergit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) annabergit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

annalista

autor annałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. piszący annały

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. annały lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rocznikarz

Wiktionary

annalistka

→ annalista

SJP.pl

Patrz:
annalista

annalistowski

→ annalista; annalistyczny

SJP.pl

annalistyczny

→ annalistyka

SJP.pl

Patrz:
annalistyka

annalistyka

1. dział historii obejmujący badanie dawnych roczników i kronik;
2. ogół roczników i kronik, zwykle zawężony do określonego narodu i okresu historycznego

SJP.pl

Annalistyka (łac. annus „rok”) – nauka zajmująca się badaniem oraz porównywaniem roczników i kronik.

Wikipedia

annam

dawny protektorat Wietnamu

SJP.pl

Annam (chiń. 安南; pinyin Ānnán; dosł. „Uspokojone Południe”; wiet. An Nam) − historyczna nazwa związana z Wietnamem.

Wikipedia

annamaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja młodsza siostra ma na imię Annamaria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnːãˈmarʲja, AS: ã•nãmarʹi ̯a

Wiktionary

annamicki

→ Annamita

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Annamem, dotyczący Annamu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. jęz. zob. wietnamski.

Wiktionary

Patrz:
Annamita
Powiązane:

rzecz. Annam mrz.

przym. annamski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łaszak annamicki

Wiktionary

annamita

przedstawiciel ludności zamieszkującej dawny Annam

SJP.pl

annamitka

przedstawicielka ludności zamieszkującej dawny Annam

SJP.pl

annamski

1. → Annam;
2. kiściec annamski - gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Annamem, dotyczący Annamu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Annam mrz., annamicki mrz.

przym. annamicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. wietnamski

Wiktionary

annan

- Annan – miasto w Szkocji

- Annan – rzeka w Szkocji

- Annan – rzeka w Australii, w stanie Queensland

Wikipedia

annapolis

[czytaj: enapolis] miasto w USA

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica stanu Maryland w St. Zj.;

(1.2) toponim, nazwa kilku miejscowości w krajach anglojęzycznych

Wiktionary

Annapolis – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Maryland, siedziba hrabstwa Anne Arundel, port nad zatoką Chesapeake.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W roku 1845 założono w Annapolis Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

annapurna

jedna z najwyższych gór świata w Nepalu w paśmie Himalajów; pierwszy ośmiotysięcznik zdobyty przez człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. położony w Himalajach dziesiąty pod względem wysokości szczyt na Ziemi;

(1.2) rel. imię hinduistycznej bogini

Wiktionary

Annapurna (sanskryt: अन्नपूर्णा – Annapūrṇā) – ośmiotysięcznik, dziesiąty co do wysokości szczyt Ziemi (8091 m n.p.m.). Po obu stronach głębokiego przełomu rzeki Kali Gandaki w centralnym Nepalu wypiętrzają się potężne masywy górskie; kulminację jednego z nich stanowi Dhaulagiri, a w odległości 33 km od tego szczytu po wschodniej stronie Kali Gandaki wznosi się drugi olbrzym – Annapurna. Indyjska Służba Topograficzna nazwała ją Szczytem XXXIX. Annapurna położona jest na północny zachód od Katmandu. Obszar chroniony dookoła Annapurny (ACAP) jest znanym regionem trekkingowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z bazy pod Annapurną docierały do mediów sprzeczne informacje.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Durga, Parwati

Wiktionary

annasz

arcykapłan żydowski w Jerozolimie w 6-15 r. n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Annasz (hebr. Hananja) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiego słowa oznaczającego Jahwe się zlitował. Pojawia się w polskich tłumaczeniach także w wersjach Ananos i Ananus.

Imię to nosiło dwóch arcykapłanów żydowskich:

- Annasz syn Setiego – znany z tego, że w Wielki Piątek przesłuchiwał Jezusa; teść Józefa Kajfasza.

- Annasz syn Annasza – znany też jako Annasz Młodszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãnːaʃ, AS: ã•naš

Wiktionary

annaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Annasza lub z nim związany

SJP.pl

annata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. opłata pobierana raz w roku od nowo mianowanych dostojników kościoła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈːata, AS: ã•nata

Wiktionary

annato

surowy wyciąg z nasion arnoty właściwej, pomarańczowoczerwony barwnik terpenowy; biksyna

SJP.pl

Annato (E160b, CAS 1393-63-1) – pomarańczowoczerwony barwnik terpenowy, będący mieszaniną karotenoidów, otrzymywany naturalnie z nasion drzewa tropikalnego arnoty właściwej. Jest to nazwa surowego wyciągu, którego ekstraktami są biksyna (rozpuszczalna w tłuszczach) oraz norbiksyna (rozpuszczalna w wodzie).

Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 2,5 mg/kg ciała.

Wikipedia

annaty

opłaty z beneficjum kościelnego, składane dawniej papieżowi na utrzymanie misjonarzy

SJP.pl

Wikipedia

annał

chronologiczny zapis najważniejszych wydarzeń historycznych; kronika, rocznik

SJP.pl

Annały (łac. annales) – inaczej roczniki, najwcześniejsza forma piśmiennictwa historiograficznego pod postacią mniej lub bardziej rozbudowanych zapisków rejestrujących w porządku chronologicznym najważniejsze dla danej społeczności czy kraju wydarzenia.

Wikipedia

annały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

(1.2) przen. historia, pamięć społeczna

Wiktionary

Annały (łac. annales) – inaczej roczniki, najwcześniejsza forma piśmiennictwa historiograficznego pod postacią mniej lub bardziej rozbudowanych zapisków rejestrujących w porządku chronologicznym najważniejsze dla danej społeczności czy kraju wydarzenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Annały żarskie nie odnotowały jakichkolwiek ekscesów na tle wyznaniowym.

(1.2) W historii spotkań gwiazd były takie pojedynki, które na stałe wpisały się w annały NBA i pamięć kibiców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. annalistyka ż., annalista mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rocznik

Wiktionary

anne

obce imię żeńskie

SJP.pl

Estonia:

- Anne – wieś

Inne:

- Anne – imię żeńskie i męskie

- Anne – obszar chroniony w Estonii

- Anne – amerykański zespół muzyczny

Zobacz też:

- Ane

- Sainte-Anne

Wikipedia

annemarie

[czytaj: anmaRI] obce imię żeńskie

SJP.pl

annette

[czytaj: Anet] obce imię żeńskie

SJP.pl

Annette (dawniej Palo Prieto) – obszar niemunicypalny w Kern County, w Kalifornii (Stany Zjednoczone), na wysokości 670 m.

Wikipedia

annie

imię żeńskie

SJP.pl

Annie, właśc. Anne Lilia Berge Strand (ur. 21 listopada 1977 w Trondheim) – norweska piosenkarka pop i didżejka z Bergen.

Wikipedia

annielski

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przen. kiepski, lichy (o pracowniku)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. annioł m.

Wiktionary

annika

imię żeńskie

SJP.pl

annińsk

dawne Anninskoje (wieś w Rosji); Anińsk

SJP.pl

anniński

przymiotnik od: Annińsk (dawne Anninskoje); aniński

SJP.pl

annioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. anioł

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|angelus, aniół.

Wiktionary

anno

anno = w roku

SJP.pl

annominacja

figura stylistyczna polegająca na zestawieniu podobnie brzmiących wyrazów o innym znaczeniu; paronomazja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. liter. zob. paronomazja.

Wiktionary

Annominacja – figura retoryczna polegająca na zestawieniu wyrazów o podobnym brzmieniu, lecz różnych znaczeniach. Wykorzystywana jako rodzaj aluzji wskazującej cechę obiektu poprzez użycie wyrazu o podobnym znaczeniu.

Wikipedia

annominacyjny

przymiotnik od: annominacja

SJP.pl

annopol

1. miasto w Polsce;
2. nazwa wielu wsi w Polsce;
3. wieś na Białorusi;
4. miejscowość na Ukrainie;
5. osiedle w Warszawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Annopol – miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Annopol, w pobliżu Wisły, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

Annopol leży w dawnej ziemi lubelskiej na obszarze historycznej Małopolski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈːɔpɔl, AS: ã•nopol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. annopolanin mos., annopolanka ż.

przym. annopolański, annopolski

Wiktionary

annopolanin

mieszkaniec Annopola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Annopola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnːɔpɔˈlãɲĩn, AS: ã•nopolãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Annopol m.

:: fż. annopolanka ż.

przym. annopolski

Wiktionary

annopolanka

mieszkanka Annopola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Annopola

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnːɔpɔˈlãnka, AS: ã•nopolãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Annopol m.

:: fm. annopolanin m.

przym. annopolski

Wiktionary

annopolański

przymiotnik od: Annopol, Annopol Duży, Annopol Mały, Annopole

SJP.pl

annopolski

→ Annopol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Annopola, związany z Annopolem

Wiktionary

Patrz:
Annopol
Wymowa:

IPA: ˌãnːɔˈpɔlsʲci, AS: ã•nopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Annopol m., annopolanin m., annopolanka ż.

Wiktionary

annów

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

- Annów – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Zakrzew

- Annów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim

- Annów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Czerniewice

- Annów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Policzna

Wikipedia

annuita

1. coroczna opłata wnoszone w stałych terminach, przeznaczone na utworzenie kapitału lub spłatę długu;
2. renta dożywotnia i wieczysta

SJP.pl

Annuita (ang. annuity) – forma spłaty kredytu, pożyczki lub leasingu, polegająca na tym, że klient spłaca swe zobowiązanie w równych płatnościach w każdym okresie spłaty raty.

Gdy oprocentowanie kredytu jest stałe przez cały okres umowy kredytowej, wysokość rat w trakcie trwania okresu kredytowania wyznaczana jest według wzoru:

Wikipedia

annuitetowy

o płatnościach: stałe na przestrzeni danego okresu, np. raty annuitetowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ekon. o płatnościach, zwłaszcza ratach kredytu: równy, w równej wysokości na przestrzeni danego okresu (przy danej stopie procentowej)

Wiktionary

ano

potocznie:
1. partykuła wzmacniająca, potwierdzająca czyjeś przypuszczenia lub akceptująca czyjeś stanowisko, często wraz z następującym po niej "tak", np.: Ano (tak) - przyznał ze śmiechem.; no tak, tak jest, właśnie (tak), nie inaczej;
2. partykuła wprowadzająca nawiązujące do kontekstu zhierarchizowane wyliczenie cech, czynności itp., np.: Ano wrócił, umył się i poszedł spać.; a więc, zatem, otóż;
3. partykuła wykrzyknikowa, np.: Ano, da Bóg, będzie jeszcze z ciebie pociecha; ha!, cóż!

SJP.pl

partykuła wzmacniająca

(1.1) partykuła potwierdzająca lub akceptująca czyjeś stanowisko lub przypuszczenie

partykuła nawiązująca

(2.1) partykuła wprowadzająca dłuższą wypowiedź, na przykład listę jakichś elementów

wykrzyknik

(3.1) wykrzyknik o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia

partykuła twierdząca

(4.1) sącz. tak

Wiktionary

Ano – debiutancki album zespołu BiFF. Nagrany przy współpracy z Marcinem Borsem w studiu Fonoplastykon. Został wydany w 2009 roku przez wytwórnie Galapagos Music. Na krążku znajduje się 14 utworów w stylu pop rocka. Autorami muzyki tekstów są Brachaczek i Fochmann, z wyjątkiem utworu Adela, którego tekst napisała Dorota Masłowska.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — A co to tak na niebie śpiewa? — Skowronek, tata. — Ano widzisz, skowronek.

(2.1) I co on tam robił? Ano przyszedł, popatrzył, poszperał, nic nie znalazł i poszedł.

(3.1) Ano, może jeszcze będą z ciebie ludzie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnɔ, AS: ãno

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) zatem, a więc, cóż

(3.1) cóż, ha

Wiktionary

anoa

najmniejszy i mało znany gatunek bawołu występujący w górskich lasach wyspy Celebes; gatunek zagrożony

SJP.pl

anoć

partykuła

(1.1) stpol. otóż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnɔt͡ɕ, AS: ãnoć

Wiktionary

anoda

elektroda o potencjale dodatnim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. elektr. elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

Wiktionary

Anoda (gr. ana „w górę”, hodós „ścieżka”) – elektroda, przez którą prąd elektryczny wpływa do urządzenia (co może polegać na dopływie ładunku dodatniego lub wypływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) anoda jest elektrodą dodatnią, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – ujemną. Anoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą prąd wypływa z urządzenia, czyli katodą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kadłuby statków zabezpiecza się przed korozją przy pomocy anod cynkowych.

(1.1) Anoda w urządzeniach generujących siłę elektromotoryczną, np. akumulatorach, jest elektrodą ujemną, w urządzeniach absorbujących siłę elektromotoryczną, np. elektrolizerach, jest elektrodą dodatnią, a w lampach elektronowych jest elektrodą dodatnią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɔda, AS: ãnoda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodyzacja ż., anodowanie n., anodyzowanie n.

czas. anodować, anodyzować

przym. anodowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) katoda

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anodyzacja ż., anodowanie n., anodyzowanie n.

czas. anodować, anodyzować

przym. anodowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄνοδος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anode

* baskijski: (1.1) anodo

* białoruski: (1.1) анод m.

* bułgarski: (1.1) анод m.

* czeski: (1.1) anoda ż.

* duński: (1.1) anode w.

* fiński: (1.1) anodi

* francuski: (1.1) anode ż.

* hiszpański: (1.1) ánodo m.

* interlingua: (1.1) anodo

* kataloński: (1.1) ànode m.

* litewski: (1.1) anodas m.

* łotewski: (1.1) anods

* niemiecki: (1.1) Anode ż.

* norweski (bokmål): (1.1) anode m.

* norweski (nynorsk): (1.1) anode m.

* nowogrecki: (1.1) άνοδος ż.

* ormiański: (1.1) مصعد

* rosyjski: (1.1) анод m.

* szwedzki: (1.1) anod w.

* ukraiński: (1.1) анод m.

* węgierski: (1.1) anód

źródła.

== anoda (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|anǒːda.

dzielenie|a|no|da.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. anoda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anodoncja

Anodoncja (agenezja zębów, łac. anodontia, anodontia congenita, ang. tooth agenesis) – wada wrodzona polegająca na całkowitym braku zębów i ich zawiązków. Ma charakter malformacji i jest najrzadszą wadą powodującą zmniejszenie liczby zębów. Spowodowana jest uogólnionymi zmianami w tkankach pochodzenia ektodermalnego.

Wikipedia

anodować

dokonywać anodyzacji; anodyzować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanodować)

(1.1) met. poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

czasownik zwrotny niedokonany anodować się (dk. zanodować się)

(2.1) met. być anodowanym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzeba anodować aluminium, żeby było odporne na rdzę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. anodyzować

Wiktionary

anodowanie

dokonywać anodyzacji; anodyzować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;

Wiktionary

Anodowanie (eloksacja, od „elektrolityczna oksydacja”) – powierzchniowa obróbka metali polegająca na elektrolitycznym wytworzeniu warstwy tlenku. Anodowanie stosuje się głównie w stosunku do aluminium i jego stopów, ale może być także stosowane do niektórych odmian stali, tytanu i stopów magnezu. W przypadku anodowania aluminium można spotkać się z terminem eloksalacja (od „elektrolityczna oksydacja aluminium”). Dodatki stopowe w stopach glinu pogarszają wygląd anodowanego przedmiotu, a przy ich dużej ilości mogą całkiem uniemożliwić przeprowadzenie procesu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Warstwę tlenku wytworzoną przez anodowanie można zaimpregnować PTFE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔdɔˈvãɲɛ, AS: ãnodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodyzowanie n., anoda

przym. anodowy

czas. anodować, anodyzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anodyzacja, eloksalacja

Wiktionary

anodowy

przymiotnik od: anoda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anodą, dotyczący anody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodyzacja ż., anodowanie n., anoda ż.

Wiktionary

anodyna

preparat służący do leczenia stanów zapalnych

SJP.pl

Anodyna (z gr. αν + οδυνη; anódynos – "uśmierzający ból") – środek zmniejszający lub uśmierzający ból. Nazwa ta obejmuje przede wszystkim środki narkotyczne: opium i jego pochodne, belladonna, lulek itp., prócz tego środki odurzające, znieczulające ogólnie: eter i chloroform.

Wikipedia

anodyzacja

elektrolityczne wytwarzanie na powierzchni przedmiotów aluminiowych cienkiej powłoki tlenku aluminium, głównie w celu ochrony przed korozją; eloksalacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. anodowanie.

Wiktionary

Anodowanie (eloksacja, od „elektrolityczna oksydacja”) – powierzchniowa obróbka metali polegająca na elektrolitycznym wytworzeniu warstwy tlenku. Anodowanie stosuje się głównie w stosunku do aluminium i jego stopów, ale może być także stosowane do niektórych odmian stali, tytanu i stopów magnezu. W przypadku anodowania aluminium można spotkać się z terminem eloksalacja (od „elektrolityczna oksydacja aluminium”). Dodatki stopowe w stopach glinu pogarszają wygląd anodowanego przedmiotu, a przy ich dużej ilości mogą całkiem uniemożliwić przeprowadzenie procesu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Warstwę tlenku wytworzoną przez anodyzację można zaimpregnować PTFE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔdɨˈzat͡sʲja, AS: ãnodyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodyzowanie n., anoda

przym. anodowy

czas. anodować, anodyzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anodowanie, eloksalacja

Wiktionary

anodyzować

dokonywać anodyzacji; anodować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanodyzować)

(1.1) met. poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

czasownik zwrotny niedokonany anodyzować się (dk. zanodyzować się)

(2.1) met. być anodyzowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anodyzowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. anodować

Wiktionary

anodyzowanie

dokonywać anodyzacji; anodować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. elektrolityczne wytwarzanie na powierzchni aluminium (lub jego stopów) warstwy tlenku glinu

Wiktionary

Anodowanie (eloksacja, od „elektrolityczna oksydacja”) – powierzchniowa obróbka metali polegająca na elektrolitycznym wytworzeniu warstwy tlenku. Anodowanie stosuje się głównie w stosunku do aluminium i jego stopów, ale może być także stosowane do niektórych odmian stali, tytanu i stopów magnezu. W przypadku anodowania aluminium można spotkać się z terminem eloksalacja (od „elektrolityczna oksydacja aluminium”). Dodatki stopowe w stopach glinu pogarszają wygląd anodowanego przedmiotu, a przy ich dużej ilości mogą całkiem uniemożliwić przeprowadzenie procesu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anoda ż., anodyzacja ż., anodowanie ż.

czas. anodyzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anodyzacja, anodowanie, eloksalowanie

Wiktionary

anoetyczny

przedświadomy lub podświadomy

SJP.pl

anojkonim

nazwa własna miejsca lub obszaru niezamieszkałego

SJP.pl

anoksemia

niedobór tlenu we krwi

SJP.pl

Anoksemia – niedobór tlenu we krwi w stosunku do zapotrzebowania.

Niektóre z możliwych przyczyn anoksemii:

- Wysiłek fizyczny – anoksemia występuje w początkowej fazie wysiłku. Deficyt stanowi zadłużenie tlenowe, które zostaje spłacone po wysiłku lub jeszcze w trakcie jego trwania. Zależne jest to od czasu wysiłku oraz jego intensywności. Organizm podlegający wysiłkowi fizycznemu rozpoczyna natychmiastowe spalanie zapasów tlenu zgromadzonych w komórkach, zaś na dostarczenie niezbędnej ilości tlenu poprzez płuca i krwiobieg potrzeba czasu (przynajmniej około 2 minut). Brak odpoczynku może spowodować, iż organizm nie będzie w stanie nadążyć z dostarczeniem tlenu.

- Blokada oddychania w tkance – uniemożliwienie oddychania na poziomie komórkowym spowodowany np. truciznami (tlenek węgla).

- Brak tlenu w środowisku – np. podczas topienia się albo dekompresji kabiny samolotu lub statku kosmicznego.

Wikipedia

anoksemiczny

→ anoksemia

SJP.pl

Patrz:
anoksemia

anoksja

niedostatek tlenu w tkankach w wyniku zaburzeń krążenia krwi lub jej niedotlenienia

SJP.pl

Anoksja – ogólnie: zjawisko niedoboru tlenu. Wyróżnia się:

- anoksję w ekologii

- anoksję w medycynie (głód tlenowy, deficyt tlenowy)

Wikipedia

anoksybiont

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; beztlenowiec, anaerob, anaerobiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm żyjący w środowisku pozbawionym tlenu

Wiktionary

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu, który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu, jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anoksybionty odgrywają ważną rolę w cyklu siarki i azotu w beztlenowych środowiskach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anaerob, beztlenowiec

Wiktionary

anoksybioza

anaerobioza; życie w środowisku pozbawionym tlenu

SJP.pl

Anabioza (gr. anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Wikipedia

anolis

jaszczurka nadrzewna z Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. nieduża nadrzewna jaszczurka występująca w Ameryce

Wiktionary

Anolidae – monotypowa rodzina jaszczurek zaliczana do infrarzędu Iguania w obrębie rzędu łuskonośnych (Squamata).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Karol trzyma parę anolisów i karmi je świerszczami.

Wiktionary

anolit

część elektrolitu w bezpośrednim sąsiedztwie anody; ciecz anodowa

SJP.pl

Anolit – roztwór anodowy, część elektrolitu w bezpośrednim sąsiedztwie anody. Jeśli ogniwo wyposażone jest w membranę jonoprzepuszczalną, anolit jest częścią elektrolitu znajdującą się po tej samej stronie przepony co anoda. Przykładowo, w kulometrycznym oznaczaniu wody metodą Karla Fischera z diafragmą, anoda zanurzona jest w anolicie, a katoda w katolicie. Z kolei ustalenie składu anolitu po elektrolizie może być podstawą do opracowywania nowych technik elektrochemicznych.

Wikipedia

anomalia

odchylenie od normy; nieprawidłowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

Wiktionary

Anomalia (gr. nieprawidłowość, nierówność) – odchylenie od normy.

Pojęcie jest używane w wielu dziedzinach:

- anomalia termiczna

- anomalia chemiczna

- anomalia fizyczna

- anomalia (astronomia)

- anomalia mimośrodowa

- anomalia prawdziwa

- anomalia średnia

- anomalie w bazach danych

- anomalia anatomiczna

- anomalia magnetyczna

- anomalia siły ciężkości

- anomalia południowoatlantycka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) System wykrył anomalie w analizowanym fragmencie układu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔ̃ˈmalʲja, AS: ãnõmalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. anomalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprawidłowość, reg. śl. abfal.

Wiktionary

anomalność

→ anomalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anomalne; cecha tych, którzy są anomalni

Wiktionary

Patrz:
anomalny
Powiązane:

przym. anomalny

przysł. anomalnie

Wiktionary

anomalny

nieprawidłowy, anormalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anomalia ż., anomalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezwyczajny, niezwykły, nienormalny, nietypowy, nieprawidłowy

Wiktionary

anomer

węglowodan wyróżniający się położeniem przestrzennym grupy hydroksylowej przy atomie węgla

SJP.pl

Anomery – stereoizomeryczne węglowodany, które w projekcji Hawortha różnią się położeniem przestrzennym grupy hydroksylowej przy hemiacetalowym atomie węgla, np. α-D-glukoza i β-D-glukoza. W przypadku anomerów α szeregu konfiguracyjnego D grupa -OH jest skierowana pod płaszczyznę rysunku (pierścienia), w przypadku anomerów β – nad płaszczyznę rysunku. Formy α i β mają taką samą konfigurację wszystkich centrów asymetrii poza hemiacetalowym (anomerycznym) atomem węgla.

Wikipedia

anomeryczny

→ anomery

SJP.pl

Patrz:
anomery

anomia

stan społeczeństwa wynikający z rozpadu powszechnie przyjętych norm postępowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;

Wiktionary

- anomia (stan społeczny)

- anomia (zaburzenie mowy)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kryzys tożsamości jednostki związany ze zjawiskiem anomii może - jak wskazał Robert K. Merton (…) - prowadzić do różnych reakcji, np. do wycofania, konformizmu, buntu, zachowań innowacyjnych, przeniesienia lojalności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. anomiczny

Wiktionary

anomiczny

→ anomia, np. anomiczne społeczeństwo

SJP.pl

anonim

człowiek bezimienny, nieujawniający nazwiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) list niezawierający podpisu lub informacji o nadawcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) autor nieznany z nazwiska;

Wiktionary

Anonim (gr. anonymos – „bezimienny”) – termin oznaczający nieznanego autora dzieła, jak również samo niepodpisane dzieło. W ujęciu bibliologicznym za anonim uważa się całkowity brak podpisu, który uniemożliwia rozpoznanie autora nawet poprzez porównanie do autorstwa innych dzieł. Nie jest nim więc osoba, która ukrywa się pod pseudonimem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przeczytaj no, moje dziecko, jakie okropne skutki wynikły z tego koncertu – rzekła chora dama podając Madzi anonim.

(2.1) Już pierwszy kronikarz polski w zaraniu XI wieku, tajemniczy anonim, nosi ogólnikowe imię „Gallus” […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɔ̃ɲĩm, AS: ãnõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonimowość ż., anonimizacja ż., anonimizowanie n.

przym. anonimowy

przysł. anonimowo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. anonimowość ż., anonimizacja ż., anonimizowanie n.

przym. anonimowy

przysł. anonimowo

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀνώνυμος. (anṓnymos) → bezimienny

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anonymous letter

* białoruski: (1.1) ананім m., ананімка ż.; (2.1) ананім m., ананімшчык m.

* bułgarski: (1.1) анонимка ż.; (2.1) аноним m.

* czeski: (1.1) anonymní dopis m.

* esperanto: (1.1) anonima letero; (2.1) anonimulo, anonima aŭtoro

* francuski: (1.1) lettre anonyme ż.

* hiszpański: (1.1) anónimo m.; (2.1) anónimo m.

* kataloński: (1.1) anònim m.; (2.1) anònim m.

* nowopruski: (1.1) anōnims m.; (2.1) anōnims m.

* słowacki: (2.1) anonym

* ukraiński: (1.1) анонім m., анонімка ż.; (2.1) анонім m.

źródła.

== anonim (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) anonimowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anonimalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. anonimowy

Wiktionary

anonimat

ogłaszanie swoich utworów bez podawania nazwiska lub pod pseudonimem

SJP.pl

anonimizacja

działanie mające na celu ukrycie tożsamości i uniemożliwienie identyfikacji podmiotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej

Wiktionary

Anonimizacja danych – czynność polegająca na przekształceniu danych osobowych w sposób uniemożliwiający przyporządkowanie poszczególnych informacji do określonej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej albo, jeżeli przyporządkowanie takie wymagałoby niewspółmiernych kosztów, czasu lub działań (art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej, państw trzecich, agencjami Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 783).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anonimizacja loginów ma za zadanie przede wszystkim ochronę prywatności i zwiększenie komfortu zakupów w serwisie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔ̃ɲĩmʲiˈzat͡sʲja, AS: ãnõńĩmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonimizowanie n., anonimowość ż., anonim m.

czas. anonimizować ndk.

przym. anonimowy

przysł. anonimowo

Wiktionary

anonimizator

program przekształcający informacje o czyichś danych osobowych w celu ukrycia tożsamości danej osoby i uniemożliwienia jej identyfikacji

SJP.pl

anonimizer

w informatyce: oprogramowanie ukrywające tożsamość użytkownika sieci; anonymizer

SJP.pl

anonimizować

przekształcać informacje w celu ukrycia tożsamości i uniemożliwienia identyfikacji danej osoby

SJP.pl

anonimizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś anonimowym, pozbawionym danych osobowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonimizacja ż., anonim m.

czas. anonimizować ndk.

przym. anonimowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anonimizacja

Wiktionary

anonimka

→ anonim

SJP.pl

Patrz:
anonim

anonimowo

przysłówek

(1.1) w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonim m., anonimizacja ż., anonimowość ż.

przym. anonimowy

Wiktionary

anonimowość

→ anonimowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest anonimowy;

Wiktionary

Anonimowość (gr. ἀνωνυμία ‘bezimienność’ z ἀνώνυμος ‘bezimienny’) – niemożność identyfikacji tożsamości jednostki pośród innych członków danej społeczności, wprost w odniesieniu do osoby albo do pochodzącego od niej przedmiotu (utworu). O anonimowości można mówić w różnych aspektach.

Wikipedia

Patrz:
anonimowy
Przykłady

(1.1) Algorytmy rozpoznawania twarzy w portalach społecznościowych odebrały ludziom anonimowość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕt͡ɕ, AS: ãnõńĩmovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonim m., anonimizacja ż.

czas. anonimizować

przym. anonimowy

przysł. anonimowo

Wiktionary

anonimowy

1. o człowieku: nieujawniający swego autorstwa, nieznany z nazwiska (np. anonimowy darczyńca, anonimowy malarz);
2. o tekście lub dziele sztuki: niepodpisany (np. anonimowy list, anonimowe obrazy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o nieujawnionym nazwisku

(1.2) nieznanego autorstwa

(1.3) z udziałem nieznanych osób

(1.4) taki, który się nie wyróżnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sponsorka postanowiła pozostać anonimowa.

(1.4) Po sześciu latach nauki ten nikt z anonimowego przedmieścia jest ich ojcem chrzestnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ, AS: ãnõńĩmovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. anonimowo

rzecz. anonimowość ż., anonim m., anonimizacja ż., anonimizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezimienny, nieznany, nieokreślony, impersonalny

Wiktionary

anons

ogłoszenie zamieszczone w prasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

(1.2) przedstawienie wchodzącej osoby z nazwiska

(1.3) teatr. zawiadomienie ze sceny o zmianie widowiska lub o zastępstwie w roli

(1.4) łow. komunikowanie myśliwemu przez psa, że znalazł zwierzynę w niedostępnym terenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz portal randkowy nie przyjmuje anonsów towarzyskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnɔ̃w̃s, AS: ãnõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anonsowanie n., anonser mzw.

czas. anonsować

przym. anonsowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ogłoszenie, doniesienie, zawiadomienie, obwieszczenie, przest. inserat

Wiktionary

anonser

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. pies myśliwski zawiadamiający myśliwego o zwierzynie po jej znalezieniu i prowadzący go do niej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miałem wyżła, który był rewelacyjnym anonserem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anons m.

czas. anonsować

Wiktionary

anonsować

1. zapowiadać czyjeś przybycie, wejście;
2. ogłaszać coś, powiadamiać o ważnym wydarzeniu

SJP.pl

anonsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podawanie nazwiska, funkcji, tytułu osoby wchodzącej

(1.2) ogłaszanie czegoś, co za chwilę ma nastąpić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anons m.

czas. anonsować

przym. anonsowy

Wiktionary

anonsowy

związany z anonsem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anonsem, dotyczący anonsu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anons m., anonsowanie n.

Wiktionary

anonymizer

[czytaj: anonimajzer] w informatyce: oprogramowanie ukrywające tożsamość użytkownika sieci; anonimizer

SJP.pl

Anonymizer, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo z siedzibą w San Diego w Kalifornii zajmujące się ochroną prywatności w Internecie. Zostało założone w 1996 r. przez Lance’a Cottrella, eksperta w dziedzinie kryptografii i bezpieczeństwa komputerowego i autora anonimowego remailera Mixmaster. Anonymizer pierwotnie nosił nazwę Infonex Internet.Nazwę zmieniono na Anonymizer w 1997 r., kiedy firma nabyła internetowy serwer proxy zapewniający prywatność o tej samej nazwie. Anonymizer jest jedną z pierwszych firm zajmujących się ochroną prywatności w Internecie.

Wikipedia

anoraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od anorak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anorak m.

Wiktionary

anorak

początkowo: skafander Eskimosów, dziś także: ciepły, nieprzemakalny skafander z kapturem wzorowany na eskimoskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

(1.2) ciepła nieprzemakalna kurtka z kapturem uszyta na wzór anoraka (1.1)

Wiktionary

Anorak (kalaallisut: annoraaq) – nieprzemakalna kurtka z kapturem i ściągaczem noszona przez Inuitów i polarników. Tradycyjnie anorak nie był rozpinany z przodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Danusia miała na sobie błękitny anorak przywieziony z obozu na Krymie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɔrak, AS: ãnorak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. anoraczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kangurka

Wiktionary

anorchia

wrodzony lub pooperacyjny brak obu jąder w mosznie

SJP.pl

Anorchizm (anorchia) – zaburzenie rozwoju płci, w którym osoba o kariotypie XY, który zazwyczaj odpowiada płci męskiej, rodzi się bez jąder.

Wikipedia

anorchizm

wrodzony brak jednego lub obu jąder w mosznie

SJP.pl

Anorchizm (anorchia) – zaburzenie rozwoju płci, w którym osoba o kariotypie XY, który zazwyczaj odpowiada płci męskiej, rodzi się bez jąder.

Wikipedia

anoreksja

brak łaknienia towarzyszący najczęściej chorobom przewodu pokarmowego, zatruciom, jak również chorobom o podłożu psychicznym, prowadzący do wyniszczenia organizmu, a w skrajnych przypadkach do śmierci; jadłowstręt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdaniem autorki teoria ta wyjaśnia dlaczego tradycyjna psychoterapia jest tak nieskuteczna w przypadku leczenia anoreksji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔˈrɛksʲja, AS: ãnoreksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anorektyczka ż., anorektyk m.

przym. anorektyczny

przysł. anorektycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jadłowstręt

Wiktionary

anoreksyjny

związany z anoreksją, właściwy anoreksji, będący objawem anoreksji (np. anoreksyjny brak łaknienia, anoreksyjna postać); anorektyczny (częściej)

SJP.pl

anorektyczka

kobieta, dziewczyna cierpiąca na anoreksję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na anoreksję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podobnie jak anorektyczka, która myśli, że jest za gruba, tanorektyczka uważa, że jest za blada.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anoreksja ż.

:: fm. anorektyk m.

przym. anorektyczny

przysł. anorektycznie

Wiktionary

anorektycznie

przysłówek

(1.1) w sposób charakteryzujący się anoreksją, w sposób właściwy anorektykom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anoreksja ż., anorektyk m., anorektyczka ż., anorektyczność ż.

przym. anorektyczny

Wiktionary

anorektyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anorektyczne; cecha tych, którzy są anorektyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. anorektyczny

przysł. anorektycznie

Wiktionary

anorektyczny

związany z anoreksją, właściwy anoreksji, będący objawem anoreksji (np. anorektyczny brak łaknienia, anorektyczna postać); anoreksyjny (rzadziej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔrɛkˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãnorektyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anorektyczność ż., anorektyczka ż., anorektyk, anoreksja ż.

przysł. anorektycznie

Wiktionary

anorektyk

mężczyzna cierpiący na jadłowstręt; manorektyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek cierpiący na anoreksję

Wiktionary

- osoba chora na jadłowstręt psychiczny

- leki anorektyczne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anorektycy cierpią zwykle na brak apetytu oraz zaburzenia zmysłu smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔˈrɛktɨk, AS: ãnorektyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anoreksja ż.

:: fż. anorektyczka ż.

przym. anorektyczny

przysł. anorektycznie

Wiktionary

anorgazmia

zaburzenie występujące głównie u kobiet polegające na niezdolności do przeżywania orgazmu; oziębłość płciowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

Wiktionary

Anorgazmia – dysfunkcja seksualna definiowana jako zaburzenia w występowaniu orgazmu, którego w czasie stosunku nie udaje się osiągnąć w ogóle, pomimo występowania typowych objawów podniecenia seksualnego.

Zaburzenie dzieli się na anorgazmie pierwotną (u kobiety lub mężczyzny nigdy nie występował orgazm), wtórną (u kobiety lub mężczyzny w przeszłości występował orgazm) oraz sytuacyjną, pojawiającą się w określonych momentach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. orgazm mrz.

Wiktionary

anormalnie

przysłówek

(1.1) w sposób anormalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnɔrˈmalʲɲɛ, AS: ãnormalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anormalność ż.

przym. anormalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nienormalnie

Wiktionary

anormalność

→ anormalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co anormalne; cecha tych, którzy są anormalni

Wiktionary

Patrz:
anormalny
Powiązane:

przym. anormalny

przysł. anormalnie, normalnie

czas. unormować, normować

rzecz. normalność ż., norma ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nienormalność

Wiktionary

anormalny

wykraczający poza normy; nienormalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbiegający od normy, niezgodny z normą

Wiktionary

Powiązane:

przysł. anormalnie

rzecz. anormalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nienormalny

Wiktionary

anormatywność

→ anormatywny

SJP.pl

Nienormatywność – zjawisko polegające na przekraczaniu normy.

Pojęcie nienormatywności stosowane jest m.in. w naukach społecznych, przede wszystkim w psychologii i socjologii, na określenie zachowań wykraczających poza normę społeczną. Zachowanie nienormatywne może mieć charakter stały lub epizodyczny. W przypadku trwałych zachowań nienormatywnych można mówić o kształtowaniu się tożsamości nienormatywnej.

Wikipedia

Patrz:
anormatywny

anorogeniczny

określenie okresu w historii Ziemi pozbawionego ruchów górotwórczych

SJP.pl

anortozyt

magmowa skała głębinowa składająca się z bogatego w wapń plagioklazu

SJP.pl

Anortozyt (plagioklazyt) – leukokratyczna skała magmowa (plutoniczna) grubokrystaliczna lub średniokrystaliczna, o barwie czarnej, szarej, brązowej lub zielonoszarej, składająca się w przewadze plagioklazów. Stanowią one ponad 90% objętości anortozytu. W niewielkich ilościach mogą występować pirokseny. Zawartość anortytu w plagioklazie może wynosić od 20 do 100%. Anortozyty zbudowane z labradoru noszą nazwę labradorytów. Szacuje się, że ziemskie anortozyty powstały na głębokości 15–20 km.

Wikipedia

anortyt

minerał z grupy skaleni, glinokrzemian wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

Wiktionary

Anortyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów; bardzo rzadki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anortytowy

Wiktionary

anortytowy

związany z anortytem

SJP.pl

anoskopia

metoda badania diagnostycznego polegająca na wziernikowaniu kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy za pomocą wziernika - anoskopu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

Wiktionary

Rektoskopia (anoskopia, proktoskopia) należy do badań wziernikowych (endoskopowych) końcowego odcinka przewodu pokarmowego wykonywanych sztywnymi wziernikami.

Zależnie od zakresu wziernikowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego i zastosowanego sprzętu rozróżnia się następujące badania endoskopowe:

- anoskopia – wziernikowanie kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy

- rektoskopia – wziernikowanie całej odbytnicy

- rektoromanoskopia – rektoskopia rozszerzona o badanie końcowego odcinka esicy

- sigmoidoskopia – wziernikowanie końcowego odcinka jelita grubego z esicą włącznie

- rektosigmoidoskopia – wziernikowanie odbytnicy i końcowego odcinka esicy

- kolonoskopia – wziernikowanie całego jelita grubego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. anoskop m., anoskopista m., anoskopistka ż.

przym. anoskopowy

Wiktionary

anosmia

całkowity brak zmysłu węchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

Wiktionary

Anosmia (gr. ἀν- an- „nie, bez”; ὀσμή osme „zapach”), ślepota zapachowa – nabyty lub rzadziej wrodzony całkowity brak funkcji węchu. Zmniejszona zdolność do wyczuwania zapachów to hiposmia. Do najczęstszych przyczyn nabytej anosmii zalicza się wirusowe zakażenia górnych dróg oddechowych (około 18–45% przypadków), choroby nosa i zatok (7–56%) oraz następstwa urazu głowy (8–20%). Niektóre z rzadszych przyczyn to choroba Parkinsona lub Alzheimera, stwardnienie rozsiane, cukrzyca. Wrodzona anosmia stanowi tylko około 4% przypadków tego zaburzenia, jedna z chorób, której objawem jest anosmia to zespół Kallmanna. Gdy z jednostronnym brakiem węchu współistnieje też jednostronny zanik nerwu wzrokowego i przeciwstronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, można rozpoznać zespół Fostera Kennedy′ego, rzadki objaw guza wewnątrzczaszkowego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) bezwęch

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|anosmia. etym|gr|ἀν-|ὀσμή.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anosmia

* francuski: (1.1) anosmie ż.

* hiszpański: (1.1) anosmia ż.

* kataloński: (1.1) anòsmia ż.

* łaciński: (1.1) anosmia ż.

* łotewski: (1.1) anosmija ż.

* niemiecki: (1.1) Anosmie ż.

* nowogrecki: (1.1) ανοσμία ż.

* portugalski: (1.1) anosmia ż.

* rosyjski: (1.1) аносмия ż.

* słowacki: (1.1) anosmia ż.

* włoski: (1.1) anosmia ż.

źródła.

== anosmia (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-anosmia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. anosmia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwęch

Wiktionary

anosognozja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;

Wiktionary

Anosognozja (gr. ἀ- a- – przedrostek przeczący, νόσος nosos – choroba; γνῶσις gnosis – wiedza) lub anozognozja – zaburzenia neurologiczne, polegające na niezdolności zdania sobie sprawy z własnej choroby. Schorzenie to występuje najczęściej przy paraliżu lewostronnym (prawej półkuli mózgu). Objawy anosognozji podobne są do psychologicznych mechanizmów zaprzeczania chorobie (brak zainteresowania swoją ogólną sytuacją; emocjonalna i uczuciowa obojętność wobec sytuacji), w rzeczywistości mają jednak podłoże neurologiczne związane z uszkodzeniem prawej części kory mózgowej znanej jako kora somatosensoryczna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãnɔsɔɡˈnɔzʲja, AS: ãnosognozʹi ̯a

Wiktionary

anotacja

oznaczenie słów lub innych fragmentów w tekście etykietami, które dzielą na kategorie lub wnoszą dodatkowe informacje

SJP.pl

anotator

osoba oznaczająca słowa lub inne fragmenty w tekście etykietami, które dzielą na kategorie lub wnoszą dodatkowe informacje

SJP.pl

anotermia

proste uwarstwienie termiczne, w którym temperatura wody obniża się wraz z głębokością, gdy temperatura powietrza jest wyższa niż 4 stopnie Celsjusza; stratyfikacja termiczna prosta

SJP.pl

anotować

oznaczać słowa lub inne fragmenty w tekście etykietami, które dzielą na kategorie lub wnoszą dodatkowe informacje

SJP.pl

anotowany

przymiotnik

(1.1) poddany anotacji

Wiktionary

anouilh

[czytaj: aNUJ] nazwisko

SJP.pl

anova

Wikipedia

anozognozja

brak świadomości zaburzeń chorobowych lub niezdolność do uświadomienia sobie jakichś cech albo zaprzeczanie ich istnieniu

SJP.pl

Anosognozja (gr. ἀ- a- – przedrostek przeczący, νόσος nosos – choroba; γνῶσις gnosis – wiedza) lub anozognozja – zaburzenia neurologiczne, polegające na niezdolności zdania sobie sprawy z własnej choroby. Schorzenie to występuje najczęściej przy paraliżu lewostronnym (prawej półkuli mózgu). Objawy anosognozji podobne są do psychologicznych mechanizmów zaprzeczania chorobie (brak zainteresowania swoją ogólną sytuacją; emocjonalna i uczuciowa obojętność wobec sytuacji), w rzeczywistości mają jednak podłoże neurologiczne związane z uszkodzeniem prawej części kory mózgowej znanej jako kora somatosensoryczna.

Wikipedia

anr

[czytaj: a-en-ER] skrót od: Agencja Nieruchomości Rolnych

SJP.pl

ansa

przestarzałe: niechęć, uraza, pretensja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do kogoś, pretensja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czuję do ciebie ansę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃sa, AS: ãũ̯sa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pretensja, uraza, uraz, niechęć, animozja

Wiktionary

ansambl

ensemble;
1. scena zespołowa w utworze dramatycznym, operze, lub operetce;
2. trupa teatralna, zespół artystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. scena zbiorowa w sztuce scenicznej

(1.2) przest. grupa muzyczna bądź aktorska

(1.3) daw. szt. harmonijna całość

Wiktionary

Ansambl (z fr. ensemble – razem, zespół) – utwór dla kilku instrumentalistów lub kilku śpiewaków solistów, a także zespół śpiewaków solistów o różnych barwach głosu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ansamblowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ensemble

(1.2) ensemble

Wiktionary

ansamblowy

związany z ansamblem (ensemblem); ensemblowy

SJP.pl

ansarowie

Wikipedia

ansbachski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ansbachem, dotyczący Ansbachu, pochodzący z Ansbachu (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ansbach mrz.

Wiktionary

anschluss

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. przyłączenie Austrii do III Rzeszy;

Wiktionary

Anschluss (także anszlus, z niem. Anschluss, Anschluß – ’przyłączenie’) – aneksja terytorium państwowego Federalnego Państwa Austriackiego przez Rzeszę Niemiecką, dokonana 12 marca 1938 z pogwałceniem traktatu wersalskiego (1919).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wyniku Anschlussu Niemcy przejęli wysokie jakościowo austriackie firmy i uzbrojenie.

Wiktionary

anshan

miasto w Chinach; Anszan

SJP.pl

Anshan (chiń. 鞍山; pinyin Ānshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, przy linii kolejowej Changchun-Dalian. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 192 903. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 402 643 mieszkańców. Wielki ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu maszynowego, metalowego i chemicznego; w pobliżu Anshan wydobywa się rudę żelaza oraz magnezu.

Wikipedia

ansi

[czytaj: ans-i] (skrót od: American National Standards Institute) Amerykański Narodowy Instytut Normalizacyjny, amerykańska organizacja zajmująca się opracowywaniem i rozpowszechnianiem norm technicznych; także oznaczenie norm akceptowanych przez tę organizację

SJP.pl

Ansi – wieś w Estonii, w prowincji Saare, w gminie Lääne-Saare. W 2004 roku wieś zamieszkiwały 42 osoby.

Wikipedia

anszan

miasto w Chinach; Anshan

SJP.pl

Anszan – kraina i miasto (zidentyfikowane w 1972 r. jako Tell-i Maljan niedaleko Szirazu) w starożytnym Iranie, przez tysiąclecia część Elamu - tzw. górny Elam, teren wyżynny w odróżnieniu od dolnego, obejmującego nizinną Suzjanę. Anszan był słabiej rozwiniętą częścią Elamu, ze względu na gorsze niż w Suzjanie warunki uprawy roli. Cywilizacja miejska zagościła tu na stałe dopiero pod panowaniem Persów, którzy na pewno zamieszkiwali Anszan w VII wieku p.n.e., choć trudno oszacować, kiedy dokładnie pojawili się na tych terenach. Początkowo królowie perscy (m.in. także Cyrus II Wielki) nosili, oprócz innych, także tytuł króla Anszanu, jednak został on zarzucony, kiedy ich państwo rozrosło się i stało imperium. Nazwa krainy Anszan została wtedy zastąpiona toponimem Parsa - po grecku Persis (czyli Persyda), później Fars.

Wikipedia

anszlus

włączenie w 1938 roku terytorium Austrii do III Rzeszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pot. zob. Anschluss.

Wiktionary

Anschluss (także anszlus, z niem. Anschluss, Anschluß – ’przyłączenie’) – aneksja terytorium państwowego Federalnego Państwa Austriackiego przez Rzeszę Niemiecką, dokonana 12 marca 1938 z pogwałceniem traktatu wersalskiego (1919).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Opuścił Austrię po anszlusie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃ʃlus, AS: ãũ̯šlus

Wiktionary

Powiązane:

przym. anszlusowy

Wiktionary

anszlusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anszlusem, dotyczący anszlusu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anszlus m.

Wiktionary

ansztalt

żartobliwie: zakład, lokal; instytucja

SJP.pl

anta

1. dekoracyjne zakończenie tworzących przedsionek bocznych ścian świątyni
2. gatunek tapira

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pilaster kończący ścianę, uformowany i zdobiony zgodnie z porządkiem architektonicznym danej epoki;

Wiktionary

- Anta (Espinho) – sołectwo w Portugalii w powiecie Espinho

- Anta – departament w Argentynie w prowincji Salta

- Anta – miasto w Peru

- Anta – prowincja Peru

- anta – element architektoniczny

- Tapir anta (Tapirus terrestris)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anta

* niemiecki: (1.1) Ante

źródła.

== anta (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-anta.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. anta

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnta, AS: ãnta

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anta

* niemiecki: (1.1) Ante

źródła.

== anta (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-anta.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. anta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antaba

1. sztaba wzmacniająca zamknięcie bramy lub drzwi;
2. metalowy uchwyt na bramach, drzwiach lub skrzyniach, służący także za kołatkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi

(1.2) daw. ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;

Wiktionary

Antaba lub hantaba (z niem. die Handhabe – rękojeść) – stały lub ruchomy uchwyt z metalu umieszczany np. na skrzyni, kufrze, drzwiach, bramie.

Ruchomy uchwyt składa się z dwóch części. Antaba umieszczona na drzwiach lub bramach (furtach), najczęściej w postaci lwiej głowy z ruchomą obręczą, służyła często za kołatkę. Antaba występowała głównie w sztuce romańskiej i gotyckiej. Współcześnie używana jest jako element dekoracyjny. Stara polska nazwa antaby to dzierżak.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈtaba, AS: ãntaba

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kołatka

Wiktionary

antabka

zdrobnienie od: antaba

SJP.pl

antabus

związek organiczny zaburzający metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, stosowany w leczeniu alkoholizmu; anticol; esperal; disulfiram

SJP.pl

Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego.

Wikipedia

antagonista

osoba niezgadzająca się z kimś, występująca przeciw komuś, zwłaszcza przeciwnik w sporze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) farm. substancja obca (zwykle lek) blokująca działanie innej substancji lub pracę receptora;

(2.2) anat. mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do innego mięśnia

(2.3) anat. ząb położony naprzeciwko zęba drugiej szczęki

Wiktionary

- antagonista (osoba)

- antagonista (farmakologia)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(2.1) agonista

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antagonizm mrz.

:: fż. antagonistka ż.

przym. antagonistyczny

przysł. antagonistycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|antagoniste. etym|gr|ἀνταγωνιστής. (antagōnistḗs)

uwagi.

(2.1-3) W liczbie mnogiej spotyka się również niezalecaną formę „antagoniści”.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) antagonist

* arabski: (1.1) خصم m.

* baskijski: (1.1) antagonista

* białoruski: (1.1) антаганіст m.

* bułgarski: (1.1) антагонист m.

* duński: (1.1) antagonist w.; (2.2) antagonist w.

* hiszpański: (1.1) antagonista m.

* interlingua: (1.1) antagonista

* portugalski: (1.1) antagonista m.

* rosyjski: (1.1) антагонист m.

* szwedzki: (1.1) antagonist w.

* ukraiński: (1.1) антагоніст m.

* węgierski: (1.1) antagonista

źródła.

== antagonista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antagonista, oponent, przeciwnik

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntaɡɔ̃ˈɲista, AS: ãntagõńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonizm mrz.

:: fż. antagonistka ż.

przym. antagonistyczny

przysł. antagonistycznie

Wiktionary

antagonistka

→ antagonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwniczka w sporze, dyskusji

Wiktionary

Patrz:
antagonista
Wymowa:

IPA: ˌãntaɡɔ̃ˈɲistka, AS: ãntagõńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonizowanie n., antagonizm, antagonista

przym. antagonistyczny

przysł. antagonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adwersarka, oponentka, opozycjonistka, polemistka, przeciwniczka

Wiktionary

antagonistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) wrogo, przeciwnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy chodzi nam o samorząd antagonistycznie nastawiony do władzy centralnej, czy o partnerskie współdziałanie tych dwóch rodzajów władz?

(1.1) Na podstawie sprzedaży biletów będziemy mogli rozlokować antagonistycznie nastawione grupy po przeciwległych krańcach Stadionu Śląskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: ãntagõńistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonista, antagonistka, antagonizm

przym. antagonistyczny

Wiktionary

antagonistyczność

→ antagonistyczny

SJP.pl

Patrz:
antagonistyczny

antagonistyczny

związany z antagonizmami, oparty na antagonizmach, przeciwstawny, sprzeczny (np. antagonistyczne siły, antagonistyczne partie polityczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

(1.2) mający przeciwne działanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konflikt między komunizmem a doktrynami demokratycznymi Zachodu wykazuje sprzeczności antagonistyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntagõńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonizm m., antagonista m., antagonistka ż., antagonizowanie n.

czas. antagonizować

przysł. antagonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antynomiczny, antytetyczny, kontradyktoryczny, kontradyktoryjny, niekompatybilny, nieprzystawalny, niezgodny, odwrotny, opozycyjny, przeciwny, przeciwstawny, rozbieżny, sprzeczny

Wiktionary

antagonizacja

doprowadzanie osób lub grup do wzajemnej wrogości

SJP.pl

antagonizm

1. wzajemna niechęć lub wrogość spowodowane sprzecznością interesów lub różnicą poglądów;
2. przeciwstawne działanie dwóch elementów (np. dwóch mięśni) lub dwóch układów organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

Wiktionary

- antagonista (osoba)

- antagonista (farmakologia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥, AS: ãntagõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonista m., antagonistka ż., antagonizowanie n.

przym. antagonistyczny

przysł. antagonistycznie

Wiktionary

antagonizować

doprowadzać osoby lub grupy osób do wzajemnej wrogości; konfliktować, skłócać, poróżniać

SJP.pl

antagonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wywoływanie między kimś wrogości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antagonizm m., antagonista m., antagonistka ż.

czas. antagonizować

przym. antagonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konfliktowanie, skłócanie, poróżnianie; wsadzanie kija w mrowisko

Wiktionary

antagonizujący

taki, który wprowadza wzajemną wrogość, skłócający ludzi lub środowiska

SJP.pl

antakya

[czytaj: antakja] miasto w Turcji; Antiochia

SJP.pl

Antiochia (tur. Antakya lub Hatay; hist. Antiochia Syryjska, Antiochia koło Dafne, Wielka Antiochia, Teopolis; arab. ‏أنطاكية‎, trl. Anṭākiya, trb. Antakija, gr. Ἀντιόχεια, trl. Antiocheia) – miasto położone w Turcji nad rzeką Orontes (Asi), 22 km od brzegu Morza Śródziemnego, u podnóża góry Silpius (ar. Habib an-Nadżar). W starożytności jedno z najważniejszych centrów kulturalnych, handlowych, politycznych i religijnych basenu śródziemnomorskiego.

Wikipedia

antall

[czytaj: ontol] nazwisko

SJP.pl

antalya

[czytaj: antalja] miasto w Turcji

SJP.pl

Antalya (gr. Αττάλεια – Attália, łac. Attalea) – miasto w południowo-zachodniej Turcji, nad zatoką Antalya na Morzu Śródziemnym, w starożytnej krainie Pamfilia, u południowych podnóży gór Taurus, ośrodek administracyjny prowincji Antalya. Kurort wypoczynkowy Riwiery Tureckiej.

Wikipedia

antananarywa

stolica Madagaskaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Madagaskaru;

Wiktionary

Antananarywa (Antananarivo, potocznie Tana) – stolica Madagaskaru i prowincji Antananarywa. Położona jest w środkowej części wyspy, nad rzeką Ikopa, na wysokości ok. 1400 m n.p.m. Antananarywa jest największym miastem na wyspie, stanowiącym centrum administracyjne, gospodarcze, naukowe i komunikacyjne kraju. Rozwinął się tu przemysł spożywczy, tytoniowy i włókienniczy. Znajdują się tu wyższe uczelnie University of Madagascar oraz Collège Rural d'Ambatobe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntãnãnaˈrɨva, AS: ãntãnãnaryva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antananarywczyk m., antananarywka ż.

przym. antananarywski

Wiktionary

antananarywczyk

mieszkaniec Antananarywy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antananarywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntãnãnaˈrɨft͡ʃɨk, AS: ãntãnãnaryfčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antananarywa ż.

:: fż. antananarywka ż.

przym. antananarywski

Wiktionary

antananarywka

mieszkanka Antananarywy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antananarywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntãnãnaˈrɨfka, AS: ãntãnãnaryfka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antananarywa ż.

:: fm. antananarywczyk mos.

przym. antananarywski

Wiktionary

antananarywski

→ Antananarywa (stolica Madagaskaru)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Antananarywa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntãnãnaˈrɨfsʲci, AS: ãntãnãnaryfsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antananarywa ż., antananarywczyk mos., antananarywka ż.

Wiktionary

antar

rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych; kłykacz

SJP.pl

Dissostichus – rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych (Nototheniidae).

Wikipedia

antares

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Wiktionary

Antares (Alfa Scorpii, α Sco) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona. Jest oddalona od Słońca o około 550 lat świetlnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãnˈtarɛs, AS: ãntares

Wiktionary

antarktozaur

rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów

SJP.pl

Antarktozaur (Antarctosaurus) – rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów.

Wikipedia

antarktyczny

→ Antarktyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Antarktyką

Wiktionary

Patrz:
Antarktyka
Przykłady

(1.1) Skąd pochodzi czerwona woda na antarktycznym lodowcu?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antarktyka ż.

Wiktionary

antarktyda

kontynent w rejonie Antarktyki na półkuli południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Wiktionary

Antarktyda – kontynent położony najdalej na południe Ziemi, na którym znajduje się geograficzny biegun południowy. Jest położony w rejonie Antarktyki na półkuli południowej, niemal w całości na południe od koła podbiegunowego i otoczony przez Ocean Południowy. Ma powierzchnię 14,2 mln km², jest piątym co do wielkości kontynentem po Azji, Afryce, Ameryce Północnej i Ameryce Południowej, prawie dwa razy większym od Australii. Około 98% Antarktydy pokrywa polarna czapa lodowa o średniej grubości 1,9 km, która rozciąga się do wszystkich, prócz wysuniętych najbardziej na północ krańców Półwyspu Antarktycznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antarktydę odkrył w 1820 roku rosyjski admirał Fabian Bellingshausen.

(1.1) Temperatura na Antarktydzie spada poniżej −90 °C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntarkˈtɨda, AS: ãntarktyda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antarktyka ż.

przym. antarktydzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Biały Kontynent, biały kontynent, szósty kontynent

Wiktionary

antarktydzki

→ Antarktyda

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. rzad. związany z Antarktydą

Wiktionary

Patrz:
Antarktyda
Powiązane:

rzecz. Antarktyda ż.

Wiktionary

antarktyka

obszar na półkuli południowej, który obejmuje Antarktydę wraz z lądolodami oraz otaczającymi ją wodami i wyspami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Wiktionary

Antarktyka – część świata znajdująca się na półkuli południowej, która obejmuje Antarktydę oraz otaczający ją Ocean Południowy i położone na nim wyspy. Międzynarodowo uznawaną granicą Antarktyki jest równoleżnik 60°S.

Status prawny Antarktyki i dozwoloną w tej części świata działalność określa Układ Antarktyczny i powiązane umowy, stanowiące międzynarodowe porozumienia (wśród sygnatariuszy jest także Polska). Naturalną granicę Antarktyki wyznacza strefa konwergencji antarktycznej, w której chłodne wody powierzchniowe znajdujące się wokół Antarktydy stykają się z cieplejszymi wodami subantarktycznymi i zanurzają się w nich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sowy spotyka się na całym świecie z wyjątkiem Antarktyki, większej części Grenlandii i innych odległych wysp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtarktɨka, AS: ãntarktyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antarktyda ż., Arktyka ż., Subantarktyka ż.

przym. antarktyczny, arktyczny

Wiktionary

antas

nazwisko

SJP.pl

- Antas – miasto w Brazylii

- Antas – postać z mitologii greckiej

- Antas – miasto i gmina w Hiszpanii

Miejscowości w Portugalii:

- Antas – miejscowość w gminie Esposende

- Antas – miejscowość w gminie Penalva do Castelo

- Antas – miejscowość w gminie Penedono

- Antas – miejscowość w gminie Vila Nova de Famalicão

Wikipedia

antazolina

lek syntetyczny stosowany głównie przeciwuczuleniowo i w chorobie komunikacyjnej; fenazolina; antistina

SJP.pl

Antazolina (łac. antazolinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etylenodiaminy, należąca do grupy antagonistów receptora H_1 I generacji.

Wskazaniami do podania antazoliny są:

- ostre stany alergiczne (m.in. wstrząs anafilaktyczny), jako lek wspomagający w skojarzeniu z adrenaliną,

- napadowe zaburzenia rytmu pochodzenia nadkomorowego włącznie z tachyarytmią w migotaniu przedsionków, niereagujące na standardowe leczenie przeciwarytmiczne.

Wikipedia

antał

dawna miara objętości płynów - około ćwierć dużej beczki; także beczka o takiej objętości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) beczka używana do przechowywania wina i innych trunków;

(1.2) zawartość antała (1.1)

Wiktionary

Antał, inaczej nazywany ćwierćbeczką – dawna jednostka objętości stosowana na ziemiach polskich przed 1764 rokiem. 1 Antał odpowiadał 18 garncom. Połowę antału stanowił antałek (zwany też achtelem) - 9 garnców. Antał stanowił element systemu beczkowego, stosowanego na dawnych ziemiach polskich do mierzenia objętości płynów dla celów handlowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dobrano się wreszcie do podziemnych sklepów i tysiące flach i gąsiorów gasiło nienasycone gardziele. A gdy wytoczono smoliste beczki i antały, pijatyka stała się powszechna. Pito z flach i gąsiorów, pito kociołkami, pito prosto z beczek, pito z kałuż rozlanych – pito do ostatniego tchu, na śmierć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntaw, AS: ãntau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antałek

Wiktionary

Synonimy:

daw. ćwierćbeczek

Wiktionary

antałek

1. beczułka o pojemności połowy lub trzeciej części antała;
2. pół antała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała beczułka używana do przechowywania wina i innych trunków o objętości dwóch wiader lub połowy antała

(1.2) zawartość antałka (1.1)

(1.4) pot. grubas

(1.5) daw. przen. żart. głowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barabaszu, przynieś antałek i szklanki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtawɛk, AS: ãntau̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antał m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) achtel

Wiktionary

antałkowy

przymiotnik od: antałek

SJP.pl

antałówka

osiedle i wzgórze w Zakopanem

SJP.pl

- Antałówka – osiedle i wzgórze w Zakopanem

- Antałówka – przysiółek Kościeliska w powiecie tatrzańskim

Wikipedia

antałowy

przymiotnik od: antał

SJP.pl

antczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Antczak − polski dziennikarz, samorządowiec, poseł na Sejm

- Bogumił Antczak − polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, lektor

- Bronisław Antczak − polski marynarz, poseł na Sejm

- Edmund Antczak − polski lekkoatleta

- Henryk Antczak − polski ekonomista i samorządowiec

- Henryk Antczak − polski siatkarz

- Jacek Antczak − polski reporter

- Jan Antczak − polski działacz opozycyjny i samorządowiec

- Jerzy Antczak − polski reżyser teatralny i filmowy

- Marian Antczak − poseł na Sejm

- Piotr Antczak − polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, marketingowiec

- Roman Antczak − polski bokser

- Ryszard Antczak − polski piłkarz ręczny

- Zdzisław Antczak − polski piłkarz ręczny, olimpijczyk

Wikipedia

antecedencja

1. (wyraz zwykle używany w liczbie mnogiej) fakt poprzedzający stan obecny; antecedens;
2. erozyjne działanie rzeki, przecinającej grzbiet górski w czasie jego wypiętrzania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. inaczej: antecedencje

(1.2) liter. inaczej: antecedencje

Wiktionary

Antecendencja (łac. antecedentia – wyprzedzenie) – zjawisko przecięcia grzbietu górskiego przez rzekę do niego prostopadłą w trakcie jego wypiętrzania. Wskutek antecedencji rzeka nie zmienia swego koryta i tworzy przełomy w których jej bieg przypomina bieg rzeki nizinnej.

Przykładem przełomu antecedentnego w Polsce jest przełom Nysy Kłodzkiej przez Góry Bardzkie. Podobne zjawisko występuje przy przejściu Cangpo przez Himalaje.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɛt͡sɛˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: ãntecedẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antecedencje nmos., antecedens m., antecesor m.

przym. antecedentny

przysł. antecedentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antecedencje, anteriora, antecedensy

Wiktionary

antecedencje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. zdarzenia, okoliczności poprzedzające jakiś fakt, konieczny do jego zrozumienia

(1.2) liter. w utworach dramatycznych i narracyjnych: wydarzenia poprzedzające właściwą akcję, bez których jej przebieg jest niezrozumiały; zawarte są w prologu lub też w wypowiedziach narratora czy postaci

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przykładem antecedencji w literaturze może być „Pamiętnik starego subiekta” w „Lalce” Prusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɛt͡sɛˈdɛ̃nt͡sʲjɛ, AS: ãntecedẽncʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antecedens m., antecesor m., antecedencja nmos.

przym. antecedentny

przysł. antecedentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antecedencja, anteriora, antecedensy

Wiktionary

antecedens

1. fakt poprzedzający stan obecny; antecedencja;
2. w logice: część zdania warunkowego rozpoczynająca się od "jeżeli"; poprzednik

SJP.pl

antecedentny

1. poprzedzający stan obecny; uprzedni;
2. antecedentny przełom rzeczny - przełom rzeczny powstały w wyniku powolnego wypiętrzenia się otoczenia spowodowanego ruchami górotwórczymi

SJP.pl

antecesor

przestarzale o antenacie (przodku jakiejś rodziny)

SJP.pl

antecesorka

→ antecesor

SJP.pl

Patrz:
antecesor

antecki

nazwisko

SJP.pl

antedatować

wpisywać (wpisać) na dokumencie datę wcześniejszą od faktycznej; antydatować (częściej)

SJP.pl

antedatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. podpisywanie czegoś z wcześniejszą datą niż faktyczna data powstania dokumentu

Wiktionary

Powiązane:

czas. antedatować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antydatowanie

Wiktionary

antefiks

element dekoracyjny, najczęściej w kształcie palmety, umieszczony wzdłuż okapu dachu, maskujący od frontu rząd dachówek

SJP.pl

Antefiks – element dekoracyjny, charakterystyczny dla antycznej architektury greckiej i rzymskiej, w postaci płytki z kamienia lub częściej z terakoty, ozdobiony płaskorzeźbą w kształcie palmety, głowy ludzkiej lub zwierzęcej itp. Płytkę ustawiano na gzymsie, wzdłuż okapu, w celu zasłonięcia widoku na pokrycie dachu, zamiast simy.

Wikipedia

antek

w języku potocznym: ulicznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Antoni

Wiktionary

Antek – nowela Bolesława Prusa z roku 1880. Podejmuje tematykę trudnego życia na wsi w XIX wieku, a co za tym idzie niełatwego losu dzieci. Jako główne problemy XIX-wiecznej wsi zostały ukazane zacofanie ludności, wykorzystywanie dzieci do ciężkich prac oraz brak możliwości kształcenia i rozwijania talentów przez dzieci i młodzież.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Teraz Antek podbiegł do pieca i schwycił matkę za spódnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntɛk, AS: ãntek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni mos., Antoniewicz mrz., Antonina ż., Antoś mos.

przym. Antkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Antoś

Wiktionary

antekliza

rozległe wypiętrzenie skorupy ziemskiej

SJP.pl

W geologii antekliza to wypukła struktura tektoniczna o regionalnych rozmiarach w obrębie platformy kontynentalnej, obejmująca zarówno jej fundament jak i pokrywę osadową.

Wikipedia

antemion

starożytny ornament ze stylizowanych liści, wici i kwiatów; anthemion

SJP.pl

Antemion, anthemion (gr. anthémion - "kwiatek") – starożytny pasowy ornament składający się z zestawionych naprzemiennie motywów palmety i lotosu lub dwóch typów palmety (formy otwartej i zamkniętej). Występuje powszechnie w greckiej i rzymskiej dekoracji architektonicznej i malarstwie wazowym. Przejęty przez sztukę nowożytną, szczególnie popularny w klasycyzmie.

Wikipedia

antemiusz

imię męskie

SJP.pl

Prokopiusz Antemiusz, Procopius Anthemius (ok. 415, zm. 11 lipca 472 w Rzymie) – cesarz zachodniorzymski od 12 kwietnia 467 do 11 lipca 472 roku n.e. Jego żoną była Eufemia – jedyna córka cesarza Marcjana.

Wikipedia

antena

urządzenie stanowiące element każdego nadajnika lub odbiornika, wysyłające albo odbierające fale radiowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(1.2) pot. uczn. więz. ucho (zazwyczaj w lm.)

Wiktionary

Antena – urządzenie zamieniające fale elektromagnetyczne na sygnał elektryczny i odwrotnie.

Jest niezbędnym elementem składowym każdego systemu radiokomunikacji. W XX wieku najbardziej rozpowszechnione były anteny odbiorników radiowych i telewizyjnych, natomiast w wieku XXI antena częściej kojarzona jest z elementem wyposażenia radia samochodowego, bezprzewodowych sieci komputerowych lub z odbiorem sygnałów TV z satelitów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mam kablówki, więc do telewizora podłączyłem antenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɛ̃na, AS: ãntẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. antenka ż.

przym. antenowy

Wiktionary

antenacki

przymiotnik od: antenat

SJP.pl

antenat

przodek jakiejś rodziny; antecesor (przestarzałe)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. przodek, zarówno ze strony ojca, jak i matki; dziad, pradziad

Wiktionary

Wstępny lub antenat (l.mn. antenaci), ascendent (l.mn. ascendenci) – pojęcie używane w prawie i genealogii, oznaczające każdego przodka danej osoby: rodziców (ojca, matkę), dziadków (dziadka, babcię), pradziadków (pradziadka, prababcię), prapradziadków itd. Stosunek faktyczny pomiędzy daną osobą a jej wstępnym polega na tym, że ta pierwsza pochodzi od tego drugiego. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie będę zagłębiała się w męczące szczegóły dotyczące moich antenatów. Okazało się to niefortunną przeszkodą później, gdy (…) musiałam zapamiętać dokładnie, jak każdy z dwudziestu osobliwych niemieckich domów panujących jest ze sobą spokrewniony (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. antenatka

przym. antenacki

Wiktionary

antenatka

→ antenat

SJP.pl

Patrz:
antenat

antenka

mała antena; zdrobnienie od: antena

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała antena

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antena ż.

Wiktionary

antenkowaty

przypominający antenkę

SJP.pl

antenkowy

→ antenka

SJP.pl

Patrz:
antenka

antennaria

Ukwap (Antennaria Gaertn.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 45 gatunków. Występuje naturalnie na półkuli północnej na obszarach o klimacie umiarkowanym lub podzwrotnikowym (lecz nie w Afryce). W Europie występuje 6 gatunków, z czego do flory Polski należą dwa gatunki – ukwap dwupienny (A. dioica) i ukwap karpacki (A. carpatica).

Wikipedia

antenor

w mitologii greckiej: Trojańczyk i doradca Priama

SJP.pl

- Antenor – postać z mitologii greckiej

- Antenor z Aten – rzeźbiarz działający w starożytnej Grecji

- Antenor – jeden z bohaterów Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego

Wikipedia

antenorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antenora lub z nim związany

SJP.pl

antenowaty

przypominający antenę

SJP.pl

antenowy

1. przymiotnik od: antena; odnoszący się do anteny;
2. odnoszący się do programów radiowych lub telewizyjnych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anteną, dotyczący anteny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antena ż.

Wiktionary

anteny

urządzenie stanowiące element każdego nadajnika lub odbiornika, wysyłające albo odbierające fale radiowe

SJP.pl

antepedium

w średniowieczu: zasłona górnej części ołtarza; antependium; frontale

SJP.pl

Antepedium (również antependium, frontale) – bogato zdobione zakrycie lub zasłona zakrywająca podstawę (stipes) stałego ołtarza chrześcijańskiego.

Wikipedia

antependium

w średniowieczu: zasłona górnej części ołtarza; antepedium; frontale

SJP.pl

Antepedium (również antependium, frontale) – bogato zdobione zakrycie lub zasłona zakrywająca podstawę (stipes) stałego ołtarza chrześcijańskiego.

Wikipedia

antepozycja

pozycja wyrażenia poprzedzającego dane wyrażenie

SJP.pl

anteridium

męskie gametangium, miejsce wytwarzania plemników; anterydium, plemnia

SJP.pl

anteriora

wypadki poprzedzające jakieś zdarzenie; antecedencje

SJP.pl

anteros

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1943;

Wiktionary

- Anteros (łac. Anterus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za zdradzoną miłość

- Anteros (łac. Anterus) – papież, święty Kościoła katolickiego i Cerkwi prawosławnej

- Anteros – planetoida o numerze katalogowym 1943

Wikipedia

Powiązane:

przym. Anterosowy

zob. Anter.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) war. Anter

Wiktionary

anterozoid

plemnik plechowców

SJP.pl

anterydium

męskie gametangium, miejsce wytwarzania plemników; plemnia, anteridium

SJP.pl

Plemnia, anterydium – haploidalny organ rozmnażania (gametangium), w którym wytwarzane są plemniki. Występuje w wielu grupach systematycznych roślin (zielenice, mszaki, paprotniki), grzybów i glonów nie zaliczanych do roślin. Plemnia może być jednokomórkowa lub wielokomórkowa.

Wikipedia

anteusz

w mitologii greckiej: syn Posejdona i Gai

SJP.pl

Antajos lub Anteusz (gr. Ἀνταῖος, Antaîos) – w mitologii greckiej syn Posejdona i Gai, gigant żyjący w Libii.

Dotknięcie ziemi, jego matki, przywracało mu siły. Herakles zetknął się z nim szukając cudownych jabłek Hesperyd – była to jego jedenasta praca. Anteusz każdego wyzywał do zapasów. Gdy Herakles zorientował się, skąd biorą się siły przeciwnika, udusił go trzymając nad ziemią.

Wikipedia

anteuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anteusza lub z nim związany

SJP.pl

anthem

nieliturgiczny utwór chóralny; rodzaj motetu lub kantaty

SJP.pl

Anthem (ang. hymn) – anglikański nieliturgiczny utwór chóralny z tekstem angielskim. Odpowiednik motetu w muzyce katolickiej i protestanckiej, a po wprowadzeniu basso continuo i stylu concertato – kantaty. Teksty anthemów ograniczały się, w przeciwieństwie do kontynentalnych kantat, do psalmów.

Wikipedia

anthemion

starożytny ornament ze stylizowanych liści, wici i kwiatów; antemion

SJP.pl

Antemion, anthemion (gr. anthémion - "kwiatek") – starożytny pasowy ornament składający się z zestawionych naprzemiennie motywów palmety i lotosu lub dwóch typów palmety (formy otwartej i zamkniętej). Występuje powszechnie w greckiej i rzymskiej dekoracji architektonicznej i malarstwie wazowym. Przejęty przez sztukę nowożytną, szczególnie popularny w klasycyzmie.

Wikipedia

anthony

[czytaj: ANtony] obce imię męskie

SJP.pl

- Antoni

Miejscowości w USA:

- Anthony – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harper

- Anthony – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Doña Ana

- Anthony – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie El Paso

Gminy w USA:

- Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Norman

- Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming

- Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Montour

Wikipedia

anthotyro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. tradycyjny grecki ser, rodzaj koziego lub owczego twarogu z dodatkiem serwatki i mleka, wytwarzany w dwóch rodzajach: świeżej i lekko dojrzewającej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świeże anthotyro smakuje mi na śniadanie z miodem i owocami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntxɔˈtɨrɔ, AS: ãntχotyro

Wiktionary

anti-aging

[czytaj: anti-ejdżing] o kosmetykach, zabiegach itp.: spowalniający proces starzenia; anti-agingowy

SJP.pl

anti-agingowy

[czytaj: anti-ejdżingowy] o kosmetykach, zabiegach itp.: spowalniający proces starzenia; anti-aging

SJP.pl

anticol

[czytaj: antikol] związek organiczny zaburzający metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, stosowany w leczeniu alkoholizmu; esperal; antabus; disulfiram

SJP.pl

Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego.

Wikipedia

antidotum

odtrutka; antydotum;
1. substancja likwidująca lub antagonizująca działanie trucizny na organizm; antydot;
2. w przenośni: środek mogący zaradzić czemuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przen. środek zaradczy

(1.2) zob. odtrutka.

Wiktionary

Odtrutka, antidotum – substancja mająca zdolność neutralizacji lub zmniejszenia toksyczności trucizny. Jej działanie najczęściej polega na tworzeniu z trucizną niewchłanialnego lub mniej toksycznego związku chemicznego. Wyróżnia się odtrutki swoiste (skierowane przeciw konkretnej truciźnie) i nieswoiste (ogólne, na przykład mleko lub węgiel aktywny przy zatruciach doustnych).

W dawnej medycynie uważano, że może istnieć uniwersalna odtrutka. Zdolność taką przypisywano teriakowi.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nie istnieje swoiste antidotum na zatrucie akonityną, ale przy natychmiastowej opiece przedszpitalnej można próbować ratować pacjenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntʲiˈdɔtũm, AS: ãntʹidotũm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|antidotum. etym|gr|ἀντίδοτον. (antídoton) etym|gr|ἀντί|δίδωμι. (antí + dídōmi) → (na)przeciw + dawać

uwagi.

forma przestarzała: antydot

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|odtrutka.

* angielski: (1.1) antidote

* białoruski: (1.1) проціяддзе n., супрацьяддзе n.; (1.2) проціяддзе n., супрацьяддзе n.

* francuski: (1.1) antidote

* hiszpański: (1.1) antídoto m., contraveneno m.

* niemiecki: (1.1) Antidot n., Antidoton n.; (1.2) Gegenmittel n.

źródła.

== antidotum (język niderlandzki.) ==

wymowa. audio|Nl-antidotum.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) antidotum

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antifa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) społ. polit. międzynarodowy, nieformalny antyfaszystowski ruch społeczny luźnych, niepowiązanych grup młodzieżowych, stanowiący siłowe ramię organizacji lewicowych i prospołecznych;

Wiktionary

Antifa (od niem. Antifaschismus „antyfaszyzm” i ang. Anti-Fascist Action, AFA „Akcja Antyfaszystowska”) – zbiorcze określenie ogółu osób deklarujących się jako antyfaszyści i czynnie sprzeciwiających się tendencjom skrajnie prawicowym (utożsamianymi przez Antifę z faszyzmem). Antifa jest ruchem nieformalnym, pozbawionym jakiegokolwiek kierownictwa czy wewnętrznej hierarchii. Określana również jako subkultura. Choć z Antifą nie jest związana żadna ideologia polityczna, wyróżniają się wśród nich socjaliści, anarchiści, socjaldemokraci i liberałowie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Występ odwołano po protestach Antify, zarzucającej muzykom zespołów rasizm i antysemityzm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antifowiec m., antifiarz mos., antifiara ż.

przym. antifowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Akcja Antyfaszystowska

Wiktionary

antifiarz

członek Antify - nieformalnego ruchu antyfaszystowskiego, uważanego również za subkulturę

SJP.pl

antigua

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa położona na Karaibach, w archipelagu Małych Antyli, należąca do Wysp Nawietrznych;

Wiktionary

Antigua – wyspa położona na Karaibach, w archipelagu Małych Antyli, należąca do Wysp Nawietrznych. Wchodzi w skład państwa Antigua i Barbuda. Zajmuje powierzchnię 280 km². Na wyspie położona jest stolica kraju, Saint John’s.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Antiguańczyk mos., Antiguanka ż.

przym. antiguański

Wiktionary

antiguańczyk

obywatel Antigui i Barbudy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antigui

(1.2) obywatel Antigui i Barbudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antigua ż.

:: fż. Antiguanka ż.

przym. antiguański

Wiktionary

antiguanka

obywatelka Antigui i Barbudy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antigui, wyspy na Karaibach

(1.2) obywatelka Antigui i Barbudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antigua ż.

:: fm. Antiguańczyk mos.

przym. antiguański

Wiktionary

antiguański

przymiotnik od:
1. Antigua (wyspa na Morzu Karaibskim lub miasto w Gwatemali);
2. Antigua i Barbuda (państwo)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Antiguą (wyspą na Karaibach)

(1.2) związany z Antiguą i Barbudą (państwem na Karaibach)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiguańczyk mos., Antiguanka ż., Antigua ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) antiguańsko-barbudzki

Wiktionary

antiguańsko-barbudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Antiguą i Barbudą, dotyczący Antigui i Barbudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antigua i Barbuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antiguański

Wiktionary

antihalo

1. warstwa substancji zapobiegająca odblaskowi na materiale fotograficznym;
2. film lub płyta pokryte taką substancją

SJP.pl

Antihalo – warstwa przeciwodblaskowa (antyreflekcyjna) na błonie fotograficznej zapobiegająca powstaniu odblasków działających szkodliwie na obraz (halo świetlne) i polepsza ostrość szczególnie jasnych partii obrazu na błonie. Zwykle jest to szare lub niebieskawe zabarwienie podłoża błony (np. Fomapan 100 w wersji średnioformatowej) lub podlew z przeciwnej strony (np. Efke R50, Shanghai GP3). Zazwyczaj stosuje się podlew przeciwnej strony, który spełnia jednocześnie rolę warstwy przeciwskrętnej. Barwnik jest zmywany podczas wstępnego namaczania błony lub wywoływania, w rzadkich przypadkach w utrwalaczu. Błony odwracalne mają antyrefleksyjną warstwę z metalicznego srebra – dużo bardziej skuteczną, zmywaną podczas odbielania.

Wikipedia

antikol

związek organiczny zaburzający metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, stosowany w leczeniu alkoholizmu; antabus; esperal; disulfiram

SJP.pl

antinoos

Wikipedia

antioch

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.;

Wiktionary

Antioch (gr. Ἀντίοχος Antíokhos) – imię męskie znane przede wszystkim jako imię królów z dynastii Seleucydów, władającej na obszarach Bliskiego i Środkowego Wschodu w okresie hellenistycznym. Imię Antioch nosili także władcy Kommageny, święci oraz inne postacie historyczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żydzi kochali Antiocha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntʲjɔx, AS: ãntʹi ̯oχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiochia ż., antiochenka ż., antiocheńczyk mos.

przym. Antiochowy

Wiktionary

antiocheńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antiochii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Delegacja antiocheńczyków przybyła o świcie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiochia ż., Antioch mos.

:: forma żeńska antiochenka ż.

przym. antiocheński, antiochijski

Wiktionary

antiochenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antiochii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miejscowy suk chętnie odwiedzają antiochenki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiochia ż., Antioch mos.

:: forma męska antiocheńczyk m.

przym. antiocheński, antiochijski

Wiktionary

antiocheński

→ Antiochia; antiochijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ryt antiocheński należy do rodziny wschodnich liturgii chrześcijańskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiochia ż., antiocheńczyk mos., antiochenka ż.

przym. antiochijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antiochijski

Wiktionary

antiochia

1. historyczna nazwa położonego obecnie w Turcji miasta Antakya;
2. sławna stolica greckiego imperium Seleukidów (300-64 p.n.e.) i rzymskiej prowincji Syria, założona na cześć króla Antiocha Sotera nad rzeką Orontes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) hist. geogr. starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(1.3) geogr. toponim, nazwa szeregu miast na świecie;

Wiktionary

Antiochia (tur. Antakya lub Hatay; hist. Antiochia Syryjska, Antiochia koło Dafne, Wielka Antiochia, Teopolis; arab. ‏أنطاكية‎, trl. Anṭākiya, trb. Antakija, gr. Ἀντιόχεια, trl. Antiocheia) – miasto położone w Turcji nad rzeką Orontes (Asi), 22 km od brzegu Morza Śródziemnego, u podnóża góry Silpius (ar. Habib an-Nadżar). W starożytności jedno z najważniejszych centrów kulturalnych, handlowych, politycznych i religijnych basenu śródziemnomorskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antiochia leży nad Orontesem.

(1.2) Od 300 roku w Antiochii istniało biskupstwo.

(1.2) Przez Antiochię przebiegał trakt handlowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antiocheńczyk m., antiochenka ż.; Antioch m.

przym. antiocheński, antiochijski, Antiochowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) hist. Antiochia Syryjska, Antiochia koło Dafne

Wiktionary

antiochijczyk

mieszkaniec Antiochii (księstwa)

SJP.pl

antiochijka

mieszkanka Antiochii (księstwa)

SJP.pl

antiochijski

przymiotnik od: Antiochia; antiocheński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wspólnota antiochijska rozwijała się prężnie w I i II wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antiochia ż., antiochenka ż., antiocheńczyk mos.

przym. antiocheński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antiocheński

Wiktionary

antiochowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Antiocha, będący jego własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na tron wstąpił Antiochowy syn.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antioch m., Antiochia ż.

Wiktionary

antiopa

- Antiope (Antiopa) – w mitologii greckiej córka Nikteusza lub Asoposa, kochanka Zeusa

- Antiope (Antiopa) – w mitologii greckiej jedna z Amazonek

- Antiope – planetoida o numerze katalogowym 90

- Antiope (Q160) – francuski okręt podwodny typu Diane z okresu międzywojennego i II wojny światowej

Wikipedia

antipasto

zakąska, przystawka

SJP.pl

antisol

rodzaj szkła redukującego promieniowanie podczerwone, stosowanego w celu uniknięcia nadmiernego nagrzania i nasłonecznienia pomieszczenia

SJP.pl

antistina

lek syntetyczny stosowany głównie przeciwuczuleniowo i w chorobie komunikacyjnej; fenazolina; antazolina

SJP.pl

antkiewicz

nazwisko

SJP.pl

antkowiak

nazwisko

SJP.pl

antkowie

imię męskie

SJP.pl

antkowski

→ antek; łobuzerski, andrusowski, ulicznikowski

SJP.pl

antkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antka lub z nim związany

SJP.pl

antleryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu_3(OH)4SO_4;

Wiktionary

Antleryt – bardzo rzadki minerał z grupy siarczanów.

Nazwany w 1889 roku przez Williama F. Hillebranda od miejsca występowania - kopalnia Antler w hrabstwie Mohave w Arizonie.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antlerytowy

Wiktionary

antocyjan

barwnik występujący w soku komórkowym roślin; antocyjanina

SJP.pl

Wikipedia

antocyjanina

barwnik występujący w soku komórkowym roślin; antocyjan

SJP.pl

Wikipedia

antocyjaniny

barwnik występujący w soku komórkowym roślin; antocyjan

SJP.pl

Wikipedia

antocyjanowy

związany z antocyjanem

SJP.pl

antocyjany

barwnik występujący w soku komórkowym roślin; antocyjanina

SJP.pl

Wikipedia

antofalla

Antofalla – stratowulkan, drugi pod względem wysokości czynny wulkan na Ziemi w północno-zachodniej Argentynie w Andach Środkowych na płaskowyżu Puna de Atacama. Wysokość 6450 m n.p.m. Szczyt pokrywają wieczne śniegi.

Wikipedia

antofyllit

minerał z grupy amfiboli, krzemian magnezu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Antofyllit (anthophyllit, antofyllin) – minerał z grupy krzemianów (amfiboli).

Nazwa pochodzi od łac. Anthophyllum = goździk (goździkowiec korzenny), używany jako przyprawa kuchenna, nawiązując do barwy tego minerału. Minerał rzadki.

Wikipedia

antoine

[czytaj: antuAN]
1. nazwisko, m.in. André Antoine (1843-1902) - francuski aktor i reżyser;
2. francuskie imię męskie

SJP.pl

Osoby:

- DJ Antoine − szwajcarski DJ

- Antoine Clamaran − francuski DJ

- Antoni "Antoine" Cierplikowski − fryzjer, stylista

Miejscowości w USA:

- Antoine – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike

Gminy w USA:

- Antoine (ang. Antoine Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike

Wikipedia

antolak

nazwisko

SJP.pl

antolczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antolki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antolka ż.

:: fż. antolczanka ż.

przym. antolecki

Wiktionary

antolczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antolki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antolka ż.

:: fm. antolczanin m.

przym. antolecki

Wiktionary

antolecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Antolki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antolka ż., antolczanin m., antolczanka ż.

Wiktionary

antologia

publikacja zawierająca wybór utworów literackich różnych autorów, dokonany według wyraźnej myśli przewodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

Wiktionary

Antologia (gr. ἀνθολογία) – pojedyncza publikacja albo seria wydawnicza wydana drukiem lub cykl audycji radiowych bądź kolekcja nagrań płytowych itp. będąca wyborem dzieł lub ich fragmentów, kilku autorów, powiązanych określoną tematyką, dokonana według określonych zasad, opatrzona tytułem. Dla publikacji dzieł jednego autora stosuje się termin zbiór opowiadań.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) antologia poezji / liryki

synonimy.

(1.1) almanach

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) miniantologia

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antologista m.

przym. antologiczny, antologijny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ανθολογία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthology

* baskijski: (1.1) antologia

* białoruski: (1.1) анталогія ż.

* bułgarski: (1.1) антология ż.

* francuski: (1.1) anthologie ż., florilège m.

* hiszpański: (1.1) antología ż.

* nowogrecki: (1.1) ανθολογία ż.

* rosyjski: (1.1) антология ż.

* słowacki: (1.1) antológia ż.

* ukraiński: (1.1) антологія ż.

* węgierski: (1.1) antológia

* włoski: (1.1) antologia ż., florilegio m.

źródła.

== antologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) liter. antologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɔˈlɔɟja, AS: ãntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antologista m.

przym. antologiczny, antologijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) almanach

Wiktionary

antologiczny

→ antologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z antologią, stanowiący antologię

Wiktionary

Patrz:
antologia
Powiązane:

rzecz. antologia ż.

przym. antologijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antologijny

Wiktionary

antologijny

przymiotnik

(1.1) związany z antologią, stanowiący antologię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antologia ż.

przym. antologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antologiczny

Wiktionary

antologistka

→ antologista

SJP.pl

Patrz:
antologista

anton

obce imię męskie

SJP.pl

Anton (2001) – czesko-niemiecko-węgierski serial animowany dla dzieci w wieku 3–6 lat, którego bohaterem jest siedmioletni chłopiec imieniem Anton.

Wikipedia

antończak

nazwisko

SJP.pl

antończyk

nazwisko

SJP.pl

antonescu

[czytaj: antoNESku] nazwisko

SJP.pl

antoni

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Antoni – imię męskie pochodzenia łacińskiego

- Antoni (1966–2021) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego, następnie Kościoła Prawosławnego Ukrainy

- Antoni (1887–1952) – duchowny Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, następnie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

- Antoni (1926–2005) – rumuński biskup prawosławny

- Antoni (1867-1943) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego narodowości gruzińskiej, święty prawosławny

- Antoni (1815-1878) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego

- Antoni (ur. 1979) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni (1910-1993) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni – biskup czernihowski. Sprawował urząd od 1158 do 1168

- Antoni (?-1474) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin

- Antoni (?-1391 lub 1392) – duchowny rzymskokatolicki, dominikanin lub franciszkanin

- Antoni – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2013 biskup Irlandii, Szkocji i północno-wschodniej Anglii

- Antoni (ur. 1969) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego

- Antoni – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego

- Antoni (1914-2003) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni (ur. 1968) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego

- Antoni (ur. 1956) – gruziński duchowny prawosławny, od 2010 metropolita Bani i Bagrati

- Antoni (1858-1931) – rosyjski biskup prawosławny, święty nowomęczennik

- Antoni (1932-2017) – biskup prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego

- Antoni (1863-1936) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni (ur. 1939) – rosyjski biskup prawosławny

- Antoni (ur. 1980) – biskup Egzarchatu Białoruskiego Patriarchatu Moskiewskiego

- Antoni (ur. 1946) – metropolita Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego

- Antoni (ur. 1955) – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2008 biskup Europy Zachodniej

- Antoni (1935-2004) – grecki duchowny prawosławny

- Antoni (1858-1914) – rosyjski biskup prawosławny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Antoni i jestem księdzem z Częstochowy.

(1.1) 12 i 17 stycznia oraz 5 lipca przypadają imieniny Antoniego.

(1.1) Panie Antoni, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɔ̃ɲi, AS: ãntõńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antonin mrz., Antonina ż., Antoniowa ż., Antoniówna ż., Antoniostwo lm m., antoninka ż., reg. śl. Antonik {{mos.}}, reg. śl. Antoniczek {{mos.}}

:: war. Antonin mos., Antoniusz mos.

:: zdrobn. Antek mos., Antoś mos., Tosiek mos., Tonek mos.

::: góry|kielce|Jantek {{mos.}}

:: fż. Antonia ż.

przym.

:: gwara. przest. Antoniowy, Antoninowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Antek, Antoś, Tosiek, Tonek; góry|kielce|Jantek.

Wiktionary

antonia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Antonia – imię noszone przez przedstawicielki rzymskiego rodu Antoniuszy (Antonii)

- Antonia Hybryda – wnuczka Marka Antoniusza Oratora

- Antonia – żona Lucjusza Kaniniusza Gallusa

- Antonia – żona Pythodorosa

- Antonia Starsza – babka cesarza Nerona.

- Antonia Młodsza – matka cesarza Klaudiusza

- Klaudia Antonia – córka cesarza Klaudiusza

- Antonia – córka Marka Antoniusza Oratora

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kolejnym punktem na liście przygotowanej przez Antonię, rodowitą zagrzebiankę, była pijalnia czekolady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɔ̃ɲja, AS: ãntõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni m., Tosia ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Antoni m., Tosia ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Antonia

* bułgarski: (1.1) Антония ż.

* francuski: (1.1) Antonia ż., Antoinette ż.

* kataloński: (1.1) Antònia ż., Antonia ż.

* łaciński: (1.1) Antonia

* łotewski: (1.1) Antonija ż.

* niderlandzki: (1.1) Antonia

* niemiecki: (1.1) Antonia ż.

* portugalski: (1.1) Antonia ż.

* rosyjski: (1.1) Антония ż.

* słowacki: (1.1) Antónia ż.

* szwedzki: (1.1) Antonia

* węgierski: (1.1) Antónia

* włoski: (1.1) Antonia ż.

źródła.

== Antonia (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Back ache-Antonia.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Antonia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antoniak

nazwisko

SJP.pl

antonianin

członek zgromadzenia, którego patronem jest św. Antoni, opartego na regule św. Franciszka z Asyżu

SJP.pl

antonianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla III Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu

SJP.pl

antonianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla III Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu

SJP.pl

Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla III Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu (Antonianki) (łac. Congregatio Sororum Antoniarum a Christo Rege III Ordinis Reg. S. Francisci Assisien) – żeńskie katolickie zgromadzenie zakonne założone w 1936 przez bł. Anastazego Pankiewicza w Łodzi.

Wikipedia

antoniczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święty Antoni (także. figurka świętego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antonik mos., Antoni mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Antonik.

Wiktionary

antonietta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlatego niespełna siedmioletnia Antonietta jest zaliczana do grona największych mistyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniewicz mrz., Antosia ż., Tonia ż., Tosia ż., Tośka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Antosia, Tonia, Tosia, Tośka

Wiktionary

antoniewicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki używany przez ormiański ród Bołoz Antoniewiczów;

Wiktionary

Antoniewicz (lm. Antoniewiczowie, Antoniewicze) – polskie nazwisko patronimiczne pochodzące od imienia Antoni, noszone m.in. przez następujące rodziny:

- Bołoz Antoniewiczowie – rodzina szlachecka pochodzenia ormiańskiego

- Antoniewiczowie herbu Hełm – litewska rodzina szlachecka

- Wojsym Antoniewiczowie – rodzina szlachecka z Wielkopolski

- Znane postacie

- Bolesław Antoniewicz – ksiądz, działacz społeczny i niepodległościowy

- Jan Bołoz Antoniewicz – polski historyk i teoretyk sztuki

- Karol Bołoz Antoniewicz – duchowny katolicki, poeta

- Katarzyna Antoniewicz – polska aktorka

- Mikołaj Bołoz Antoniewicz – poeta, dramatopisarz i oficer kawalerii Wojsk Polskich w powstaniu listopadowym 1830–1831

- Włodzimierz Antoniewicz – polski archeolog, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN

- Zdzisław Antoniewicz – dziennikarz, sportowiec, krajowy i międzynarodowy sędzia pływacki i motorowy

- Zygmunt Antoniewicz – żołnierz armii pruskiej w I wojnie światowej, oficer powstania wielkopolskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od XVII w. pieczętuje się Antoniewiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni m., Antek m., antek m., Antonin m., Antonina ż., Antonin m., Antoniusz m., Antonietta ż., Antonów m., antonówka ż.

przym. Antkowy

Wiktionary

antoniewo

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 19, w tym 12 podstawowych

- Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo

- Antoniewo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń

- Antoniewo – część wsi Ruda w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo

- Antoniewo – część wsi Kuczwały w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża

- Antoniewo – przysiółek wsi Lubicz Dolny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz

- Antoniewo – część wsi Dzikowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo

- Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn

- Antoniewo – część wsi Zielona w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń

- Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka

- Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo

- Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo

- Antoniewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy

- Antoniewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

- Antoniewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz

- Antoniewo – część wsi Szklarka Przygodzicka w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowski, w gminie Ostrzeszów

- Antoniewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka

- Antoniewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

- Antoniewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

Wikipedia

antoniewski

nazwisko

SJP.pl

antonik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święty Antoni (także. figurka świętego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni mos., Antoniczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Antoniczek.

Wiktionary

antonim

jeden z pary wyrazów mających znaczenie przeciwstawne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

Wiktionary

Antonim (z gr. anti „naprzeciw”, onoma „imię, wyraz, tytuł”) – termin oznaczający przeciwieństwo, odwrotność znaczeniową wyrazu; antonimy to określenia przeciwstawne. Dyscyplina zajmująca się m.in. antonimami to leksykologia.

Przykłady antonimów:

- ciepło – zimno,

- gruby – chudy,

- syty – głodny.

Termin „antonim” również ma swój antonim – jest nim „synonim”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antonimem słowa „dobry” jest „zły”, a „zły” jest antonimem dla „dobry”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɔ̃ɲĩm, AS: ãntõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antonimia ż., antonimiczność ż.

przym. antonimiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwieństwo, antyfraza, wyraz przeciwstawny

Wiktionary

antonimia

przeciwstawność znaczeń wyrazów (np. ciepły - zimny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. przeciwstawność znaczeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W językoznawstwie antonimia jest jedną z podstawowych relacji leksykalnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antonim mrz.

przym. antonimiczny

Wiktionary

antonimiczność

przeciwstawność znaczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antonimiczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antonim m.

przym. antonimiczny

przysł. antonimicznie

Wiktionary

antonimiczny

→ antonim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. o przeciwstawnym znaczeniu

Wiktionary

Patrz:
antonim
Powiązane:

rzecz. antonimia ż., antonim m., antonimiczność ż.

przysł. antonimicznie

Wiktionary

antonin

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: Antonina

Wiktionary

- Antonin – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym roku brat Antonin posadził na cmentarzu studentki.

(2.1) Ci państwo zamieszkali po ślubie w Antoninie w Wielkopolsce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni mos., Antoniewicz mos./ż./mrz.

Wiktionary

antonina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Antonin

Wiktionary

Antonina – imię żeńskie; żeński odpowiednik imienia Antonin; uformowany przy użyciu przyrostka -inus, -ina, oznaczającego przynależność lub pochodzenie, przydomek od nazwy rodowej rodu Antoniuszów. W Polsce Antonina pojawiła się później niż obecna od średniowiecza Antonia; notowana jest co najmniej od 1637 roku. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Antonina w 2017 r. zajmowała 15. miejsce w grupie imion żeńskich. W całej populacji Polek Antonina zajmowała w 2017 r. 90. miejsce (43 462 nadań).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Antonino, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɔ̃ˈɲĩna, AS: ãntõńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antosia ż., Tonia ż., Tosia ż., Tośka ż., Nina ż., Antoni m.

:: fm. Antonin m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Antosia, Tonia, Tosia, Tośka, Nina

Wiktionary

antonininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antoniny lub z nią związany

SJP.pl

antoninka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Opieki Społecznej św. Antoniego

SJP.pl

Antoninka – potok, płynący na Mazowszu o długości około 8 km i powierzchni zlewni 42 km². Bierze swoje źródła na skraju Lasów Pilawskich na południowy zachód od Zabieżek. Płynie przez Kąty, Antoninek, Starą Wieś, by w okolicach Kołbieli ujść do Świdra.

Wikipedia

antoninki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Opieki Społecznej św. Antoniego

SJP.pl

Antoninki, Zgromadzenie Sióstr Opieki Społecznej św. Antoniego należy do rodziny franciszkańskiej. Jest oparte na regule Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu i agregowane do Pierwszego Zakonu Braci Mniejszych. Od roku 1991 Zgromadzenie jest Instytutem Życia Konsekrowanego na prawie papieskim.Formacja zakonna obejmuje roczny postulat, dwuletni nowicjat i juniorat trwający pięć lat.

Wikipedia

antoninostwo

Antonin z małżonką; Antoninowie

SJP.pl

antoninowie

Antonin z małżonką; Antoninostwo

SJP.pl

Antoninowie – dynastia panująca w latach 96–192 w cesarstwie rzymskim.

Obejmowali rządy w wyniku dokonania prawnej procedury adopcji (łac. adoptio) przez swego poprzednika. Na okres rządów tej dynastii przypada szczyt potęgi rzymskiego imperium, które objęło swym zasięgiem tak odległe terytoria jak Dacja (dzis. Rumunia), Mezopotamia i Armenia.

Wikipedia

antoninowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antonina lub z nim związany

SJP.pl

antonio

włoskie imię męskie

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Antonio – miejscowość

- Antonio Santos Colonia – miejscowość

Zobacz też:

- D’Antonio

- San Antonio

- Sant’Antonio

- Santo António

- Simeon Antonio

Wikipedia

antonioni

Michelangelo Antonioni, OMRI (ur. 29 września 1912 w Ferrarze, zm. 30 lipca 2007 w Rzymie) – włoski reżyser filmowy, scenarzysta, montażysta i autor.

Początkowo niedoceniany, głównie za sprawą niewielkiego zainteresowania ze strony publiczności oraz nieprzychylnej krytyki, która zarzucała Antonioniemu odejście od zasad neorealizmu, z czasem zyskał rangę mistrza filmu psychologicznego. Dziś uznawany jest za jednego z najwybitniejszych twórców kina autorskiego w historii.

Wikipedia

antoniostwo

Antoni z małżonką; Antoniowie

SJP.pl

antoniowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Antoniego

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Antoniów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Antoniowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kilka minut później Antoniowa znalazła ją wiszącą na strychu.

(2.1) Jadę dziś do Antoniowa.

(3.1) Sąsiadował z Antoniową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɔ̃ˈɲɔva, AS: ãntõńova

Wiktionary

Powiązane:

zob. Antoni.

Wiktionary

antoniowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antoniowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniów m.

:: fż. antoniowianka ż.

przym. antoniowski

Wiktionary

antoniowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antoniowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniów m.

:: fm. antoniowianin m.

przym. antoniowski

Wiktionary

antoniowie

Antoni z małżonką; Antoniostwo

SJP.pl

antoniówka

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Gorzków

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Ostrówek

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Krzczonów

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wysokie

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice

- Antoniówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Komarów-Osada

- Antoniówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kleszczów

- Antoniówka – przysiółek wsi Józefów Widawski w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa

- Antoniówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno

- Antoniówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko

- Antoniówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna

- Antoniówka – kolonia w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaklików

- Antoniówka – część wsi Jeziory w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

Wikipedia

antoniowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Antoniowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniów m., antoniowianin m., antoniowianka ż.

Wiktionary

antoniowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antoniego lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Antoniego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grubodziób schronił się w Antoniowym sadzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoni mos.

Wiktionary

antoniuk

nazwisko

SJP.pl

Antoniuk — osiedle w północnej części Białegostoku. W jego skład wchodzą osiedla mieszkaniowe: Przyjaźń (w XX w. istniało jako oddzielne osiedle) i Sady Antoniukowskie, niebędące jednostkami administracyjnymi.

Wikipedia

antoniusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Antoni – imię męskie

- Marek Antoniusz – wódz i polityk rzymski

- Lucjusz Antoniusz – polityk rzymski

- Jullus Antoniusz – polityk rzymski

- Marek Antoniusz Kretyk – polityk rzymski

- Gajusz Antoniusz – polityk rzymski

- Marek Antoniusz Orator – polityk i znany mówca rzymski

- Antoniusz Feliks – prokurator Judei

- Gajusz Antoniusz Hybryda – polityk rzymski.

- Marek Antoniusz Antyllus – najstarszy syn Marka Antoniusza

- Marek Antoniusz Julianus – prokurator Judei

- Marek Antoniusz Polemon I Eusebes Soter – król Pontu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brat Marka Antoniusza miał na imię Lucjusz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniuszek m., Antoni mos., Antoniewicz mrz.

przym. Antoniuszowy

Wiktionary

antoniuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Antoniusz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antoniuszku, pomóż babci wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniusz m.

przym. Antoniuszowy

Wiktionary

antoniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Antoniusza lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Antoniusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lodzia nazbierała poziomek w Antoniuszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoniusz mos., Antoniuszek mos.

Wiktionary

antonomazja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

Wiktionary

Antonomazja (gr. ἀντονομασία antonomasía, łac. prōnōminātiō) – odmiana metonimii, zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą (najczęściej epitetem).

- godność zamiast nazwiska: wieszcz romantyczny – Mickiewicz

- określenie zamiast nazwy rzeczy: nauka o języku – językoznawstwo

- etymologia imienia zamiast imienia: Miły Bogu – Bogumił

- nazwa geograficzna zamiast nazwiska: Stagiryta – Arystoteles

- opis dzieła zamiast nazwiska autora: autor Wesela – Wyspiański

- wyraz pospolity zamiast własnego: ojczyzna – Polska

- słynny cytat zamiast nazwiska: ten, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię – Kopernik

Wikipedia

antonow

samolot transportowy lub pasażerski typu Antonow

SJP.pl

Wikipedia

antonowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Antonowicz:

- Andrzej Woisim Antonowicz – polski szlachcic i dowódca wojskowy

- Aleksander Antonowicz – polski oficer

- Anja Antonowicz – polska i niemiecka aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

- Ignacy Antonowicz – Sługa Boży Kościoła katolickiego

- Iwan Antanowicz – radziecki i białoruski językoznawca, filozof, wykładowca i polityk

- Izabella Antonowicz-Szuszkiewicz – polska kajakarka, olimpijka

- Jacek Antonowicz – polski polityk, poseł na Sejm

- Jan Antonowicz – polski polityk, rolnik i senator

- Kalina Skłodowska-Antonowicz – polska etnograf, polonistka i muzealnik

- Kazimierz Antonowicz – polski fizyk

- Lech Antonowicz – polski prawnik

- Leonarda Antonowicz – polska polityk, posłanka na Sejm

- Marcin Antonowicz – polski student

- Teodor Antonowicz – polski oficer

- Witold Antonowicz – polski nauczyciel, polityk, poseł na Sejm, działacz społeczny i samorządowy

- Wołodymyr Antonowycz – ukraiński historyk, archeolog, etnograf i działacz społeczny

- Zbigniew Antonowicz – polski oficer

Wikipedia

antonówka

odmiana jabłoni; odmiana jabłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim obwodu rówieńskiego, siedziba gminy w II RP;

Wiktionary

- Antonówka – odmiana jabłoni domowej

Wikipedia

antonowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Na Białorusi

- Antonowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie małoryckim, w sielsowiecie Wielkoryta

- Antonowo – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Jeremicze

- Antonowo – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Pirogańce

- Antonowo − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.

- Antonowo – dawna osada w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.

- Antonowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław

- Antonowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja

- Antonowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Ciecierki

- Antonowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Królewszczyzna

- Antonowo – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Krupole

- Antonowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa

- Antonowo – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo

- Antonowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie

- Antonowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.

- Antonowo – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Chocieńczyce

- Antonowo – dawny folwark. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie w obwodzie witebskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda

Wikipedia

antonowszczyzna

antybolszewicki ruch chłopski 1920-21 w guberni tambowskiej (od nazwiska przywódcy, eserowca A. Antonowa)

SJP.pl

Powstanie tambowskie (również antonowszczyzna, ros. Тамбовское восстание) – rosyjskie powstanie chłopskie przeciwko bolszewikom, które miało miejsce w latach 1920–1921 w guberni tambowskiej.

Wikipedia

antopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Antopol – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Podedwórze

- Antopol – część kolonii Bochotnica-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów

- Antopol – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb

Wikipedia

Powiązane:

przym. antopolski

Wiktionary

antos

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Antoni

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od Antosia

Wiktionary

Antos – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkały 2293 osoby o tym nazwisku.

Nazwisko Antos (Antosz) wywodzi się od imienia Antoni, notowanego w Polsce od XIII wieku; pochodzącego od łacińskiego Antonius (Antoninowie) – znanego rodu rzymskiego i dynastii w cesarstwie rzymskim panującej w latach 96–192.Jest notowane w Polsce od XIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkałam Antosia na spacerze z psem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antek mos., Antoni mos., Antosia ż.

przym. Antosiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Antek, Tosiek

Wiktionary

antosia

zdrobnienie od: Antonina (imię żeńskie); Tosia, Tośka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobn. od: Antonina

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Antoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego żona ma na imię Antosia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antonina ż., Antośka ż., Tosia ż., Tośka ż., Nina ż., Antoni mos., Antonin mos., Antonietta ż., Antoś mos., Tonia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Antośka, Tosia, Tośka, Nina, Antoninka

Wiktionary

antosiak

nazwisko

SJP.pl

antosiewicz

nazwisko

SJP.pl

antosik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Antosik – polski ekonomista i polityk

- Krzysztof Antosik – polski siatkarz

- Piotr Antosik – polski matematyk

Wikipedia

antosiowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rzad. taki, który należy do Antosia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza kotka lubi sypiać w Antosiowym pokoju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antoś mos.

Wiktionary

antosz

nazwisko

SJP.pl

antoszczyk

nazwisko

SJP.pl

antoszewski

nazwisko

SJP.pl

Antoszewski:

- Andrzej Antoszewski

- Hubert Antoszewski

- Zbigniew Edward Antoszewski

Wikipedia

antoszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

antr.

skrót od: antropologia, antropologiczny

SJP.pl

skrót

(1.1) = nauk. eduk. antropologia

(1.2) = nauk. eduk. antropologiczny

(1.4) = bot. antropofit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈlɔɟja, AS: ãntropoloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antrop., antropol.

Wiktionary

antracen

bezbarwny węglowodór ze smoły węglowej, używany do wytwarzania barwników

SJP.pl

Antracen – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny o trzech skondensowanych pierścieniach benzenowych. Jest głównym składnikiem tzw. oleju antracenowego (jedna z frakcji smoły węglowej).

Wikipedia

antracenowy

związany z antracenem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z antracenem; zawierający antracen

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antracen mrz.

Wiktionary

antrachinon

Antrachinon – organiczny związek chemiczny z grupy chinonów, pochodna antracenu zawierająca dwie grupy karbonylowe w położeniach 9 i 10. Jest to żółta substancja nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w benzenie. Tworzy krystaliczne igły. Służy jako półprodukt do produkcji wielu barwników, w tym m.in. alizaryny. Występuje w korze rośliny kruszyny pospolitej (Frangula alnus) oraz ożanki czosnkowej (Teucrium scordium).

Wikipedia

antrachinonowy

związany z antrachinonem

SJP.pl

antracyt

najbardziej przeobrażona postać węgla kamiennego, zawiera ponad 90% pierwiastka węgla; twardy węgiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. odmiana węgla kamiennego;

(1.2) szaro-czarny kolor antracytu (1.1)

Wiktionary

- antracyt (barwa)

- antracyt (węgiel)

- Antracyt (miasto) – miasto na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W złożach natalskich jakość węgla zbliżona jest do antracytu, lecz w stosunku do całkowitych zasobów stanowią one zaledwie 2%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtrat͡sɨt, AS: ãntracyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. antracytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. węglobłysk, węglomień

Wiktionary

antracytowy

zbudowany z antracytu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący antracytu, związany z antracytem

(1.2) szaro-czarny kolor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrat͡sɨˈtɔvɨ, AS: ãntracytovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antracyt m.

Wiktionary

antrakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od antrakt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antrakt m.

Wiktionary

antraknoza

choroba roślin powodowana głównie przez grzyby

SJP.pl

Antraknoza lub zgorzel – grupa grzybowych chorób roślin, podczas których w tkankach roślin występują zgorzele. Są to choroby infekcyjne wywoływane przez grzyby. Porażają one głównie liście, łodygi i owoce, powodując powstawanie na nich drobnych plamistości i brunatnych, zapadniętych plam ze zdeformowaną powierzchnią. Silnie porażone liście przedwcześnie opadają. W niektórych przypadkach antraknoza obejmuje również podstawę łodygi i korzeń (antraknoza ziemniaka i pomidora).

Wikipedia

antrakologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka

Wiktionary

Antrakologia – to dyscyplina archeobotaniki, zajmuje się analizą roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka, na podstawie szczątków roślinnych ze stanowisk archeologicznych.

Analizie poddawane są elementy drewna np. węgiel drzewny. Wydzieliła się wskutek badań węgli drzewnych z wykopalisk archeologicznych w XIX w. Rozwój nastąpił w latach 30.–40. XX w. wskutek opracowania nowych technik obserwacji mikroskopowych A.C. Westerna.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antrakolog m.

przym. antrakologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄνθραξ. (ánthraks) → węgiel drzewny + etym|gr|-λογία. etym|gr|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthracology

* baskijski: (1.1) antrakologia

* francuski: (1.1) anthracologie ż.

* hiszpański: (1.1) antracología ż.

* kataloński: (1.1) antracologia ż.

* niemiecki: (1.1) Anthrakologie ż.

* portugalski: (1.1) antracologia ż.

* serbski: (1.1) антракологија ż.

źródła.

== antrakologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antrakologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antrakolog m.

przym. antrakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antrakolog m.

przym. antrakologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄνθραξ. (ánthraks) → węgiel drzewny + etym|gr|-λογία. etym|gr|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthracology

* baskijski: (1.1) antrakologia

* francuski: (1.1) anthracologie ż.

* hiszpański: (1.1) antracología ż.

* kataloński: (1.1) antracologia ż.

* niemiecki: (1.1) Anthrakologie ż.

* portugalski: (1.1) antracologia ż.

* serbski: (1.1) антракологија ż.

źródła.

== antrakologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antrakologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antrakologiczny

przymiotnik

(1.1) nauk. dotyczący antrakologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antrakologia ż., antrakolog m.

Wiktionary

antrakozaur

przedstawiciel rzędu wymarłych płazów pierwotnych

SJP.pl

antrakozaury

rząd wymarłych płazów pierwotnych

SJP.pl

Antrakozaury (Anthracosauria) – tradycyjnie wyróżniany rząd wymarłych płazów pierwotnych, należących do parafiletycznej grupy labiryntodontów.

Antrakozaury jako pierwszy wyróżnił w 1929 r. David Watson, nadając im wówczas łacińską nazwę Anthracosauroideae. Watson zaliczył antrakozaury do większej grupy Embolomeri, obejmującej niewielką liczbę rodzajów mięsożernych czworonogów żyjących w karbonie i wczesnym permie, generalnie cechujących się stosunkowo dużymi rozmiarami, długim, węgorzowatym ciałem i małymi kończynami, silnie związanych ze środowiskiem wodnym; Watson zaliczył do Anthracosauroideae wszystkich przedstawicieli Embolomeri poza rodziną Loxommatidae (młodszy synonim Baphetidae, później uznane za bliżej niespokrewnione z Embolomeri i wykluczone z tej grupy). Nazwy Anthracosauria na określenie grupy jako pierwszy użył w 1934 r. Gunnar Säve-Söderbergh, zaliczając do niej wówczas taksony wcześniej zaliczane do Embolomeri.

Wikipedia

antraks

ostra, zwykle śmiertelna choroba zakaźna zwierząt wywoływana przez bakterię - laseczkę wąglika, przenoszona na ludzi, objawiająca się m.in. czarnymi strupami w miejscu zakażenia, bólami głowy i gorączką; wąglik, czarna krosta, karbunkuł (dawniej)

SJP.pl

Wąglik (łac. anthrax) – choroba zakaźna, zaraźliwa, wywoływana przez Gram-dodatnią bakterię nazywaną laseczką wąglika (Bacillus anthracis). Znany już od czasów starożytnych, występuje na całym świecie. Wąglik występuje najczęściej u bydła, koni, owiec i kóz. Świnie rzadko chorują. Psy cechuje znaczna odporność. Ptaki są niewrażliwe na zakażenia naturalne.

Wikipedia

antrakt

przerwa między częściami przedstawienia teatralnego, opery, koncertu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

(1.2) przerwa podczas wykonywania jakiejś czynności

Wiktionary

Antrakt (z fr. entr'acte) – przerwa między aktami przedstawienia teatralnego, opery, częściami koncertu muzycznego; także epizod instrumentalny wykonywany między aktami opery czy baletu (muzyka antraktowa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykwintny poczęstunek dla widzów Loży Prezydenckiej serwowany jest przed spektaklem bądź w antrakcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntrakt, AS: ãntrakt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antrakcik mrz., antraktowość ż.

przym. antraktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. międzyakt

Wiktionary

antraktowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antraktowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. antraktowy

przysł. antraktowo

rzecz. antrakt mrz.

Wiktionary

antraktowy

związany z antraktem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) teatr. związany z antraktem; odbywający się podczas antraktu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antrakt mrz., antraktowość ż.

Wiktionary

antranoidowy

związany z antranoidem

SJP.pl

antrej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przedpokój

Wiktionary

antrejka

w gwarze poznańskiej: przedpokój, ganek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. ganek, przedpokój, korytarz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W antrejce na ryczce stały pyry w tytce.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antryjka

Wiktionary

antreprener

dawniej właściciel teatru lub cyrku, pełniący funkcję dyrektora

SJP.pl

antreprenerka

dawniej: właścicielka teatru lub cyrku, pełniąca również funkcję dyrektora

SJP.pl

antrepryza

dawne przedsiębiorstwo teatralne lub cyrkowe; entrepryza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. prywatne przedsiębiorstwo teatralne lub cyrkowe

(1.2) daw. przedsięwzięcie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Postanowiłem tedy wziąć Roda i wprowadziłem kilkaset muszkieterów kryjomo do zamku, ale antrepryza nie poszła, bo go chromy Szymelfenig ostrzegł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɛˈprɨza, AS: ãntrepryza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antreprener

Wiktionary

antresola

niska kondygnacja pomiędzy parterem a pierwszym piętrem; półpiętro; mezanin; mezzanino

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;

Wiktionary

Antresola (fr. entresol „międzypiętro”), półpiętro – pomieszczenie (mieszkalne, biurowe, magazynowe itp.) jedno- lub kilkupokojowe, wydzielone z przestrzeni parteru, piętra budynku mieszkalnego lub hali przemysłowej. Nie stanowi osobnej kondygnacji.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) półpiętro

Wiktionary

antretenować

czasownik

(1.1) daw. zabawiać rozmową

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɛtɛ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ãntretẽnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antretenowanie n.

Wiktionary

antretenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|antretenować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. antretenować ndk.

Wiktionary

antrop.

skrót

(1.1) = nauk. eduk. antropologia

(1.2) = nauk. eduk. antropologiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈlɔɟja, AS: ãntropoloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antropol., antr.

Wiktionary

antropo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) antropo- + -logia = antropologia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtrɔpɔ, AS: ãntropo

Wiktionary

Powiązane:

temsłow. andro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) humano-

Wiktionary

antropocen

obecna epoka geologiczna zdominowana działalnością człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. geol. epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

Wiktionary

Antropocen – proponowana epoka geologiczna, charakteryzująca się znacznym wpływem człowieka na ekosystem i geologiczny system planety Ziemia. Wpływ ten będzie widoczny w przyszłości w śladach kopalnych. Antropocen nie jest oficjalnie uznany za epokę geologiczną, jednak jest postulowany przez wiele środowisk naukowych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antropocenowy, antropoceński

Wiktionary

antropocentryczny

dotyczący antropocentryzmu, właściwy antropocentryzmowi (np. antropocentryczny światopogląd, antropocentryczny punkt widzenia)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) skupiony na człowieku, stawiający człowieka na najważniejszym miejscu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naiwnością było tylko brać idiosynkrazję antropocentryczną za miarę rzeczy, za linię demarkacyjną między tym, co „realne” i „nierealne”: mówiąc krótko, zabsolutyzowanie tego, co jest względne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropocentryzm mrz.

Wiktionary

antropocentryzm

pogląd stawiający w centrum zainteresowań i badań człowieka, głoszący go miarą wszystkiego, występujący w różnych epokach jako część rozmaitych filozofii, charakterystyczny dla różnych odmian humanizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego

(1.2) interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

Wiktionary

Antropocentryzm (z gr. anthropos – człowiek i gr. kentron – środek koła) – pogląd filozoficzny i religijny, według którego człowiek stanowi centrum i cel Wszechświata. Prekursorami antropocentryzmu poznawczego byli sofiści, od których pochodzi określenie – „człowiek jest miarą wszechrzeczy”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) w polskiej humanistyce zwierzęta były tak długo nieobecne, że wiele aspektów ufundowanego na antropocentryzmie stosunku ludzi do zwierząt nie zostało jeszcze opisanych i zrozumianych.

(1.1) Antropocentryzm jest charakterystyczną cechą myślenia inspirowanego religią chrześcijańską.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antropocentryczny

przysł. antropocentrycznie

Wiktionary

antropochoria

celowe lub przypadkowe rozsiewanie diaspor (głównie nasion i owoców) przez człowieka

SJP.pl

Wikipedia

antropofag

człowiek, zwykle członek pierwotnego plemienia, jedzący ludzkie mięso; kanibal, ludożerca, ludojad, androfag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek zjadający innych ludzi

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kanibal, ludożerca

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antropofagia ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀνθρωποφάγος. → ludożerca etym|gr|ἄνθρωπος|φάγος. (ánthrōpos + fagos) → człowiek + żarłok

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) антрапафаг m.

* bułgarski: (1.1) антропофаг m.

* duński: (1.1) antropofag w.

* esperanto: (1.1) antropofago

* rosyjski: (1.1) антропофаг m.

* słoweński: (1.1) antropofag m.

* ukraiński: (1.1) антропофаг m.

źródła.

== antropofag (język duński.) ==

wymowa. IPA3|antʁopoˈfæˀj.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) antropofag

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔˈpɔfak, AS: ãntropofak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropofagia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kanibal, ludożerca

Wiktionary

antropofagia

zwyczaj rytualnego zjadania mięsa ludzkiego przez innych ludzi, do niedawna spotykany u niektórych ludów Afryki, Indonezji, Oceanii i wysp Morza Karaibskiego; kanibalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ludzki kanibalizm, ludożerstwo

Wiktionary

Kanibalizm – praktyka zjadania osobników własnego gatunku, dość rozpowszechniona w naturze. Występuje w wielu grupach zwierząt, m.in. u owadów, pajęczaków, ryb, płazów i ptaków, bardzo rzadko u ssaków. Może się nasilić ze względu na zbytnie zagęszczenie populacji lub w następstwie głodu. Do najbardziej znanych zwierząt praktykujących kanibalizm należą modliszki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈfaɟja, AS: ãntropofaǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropofag m.

przym. antropofagiczny

Wiktionary

antropofagiczny

→ antropofagia

SJP.pl

Patrz:
antropofagia

antropofit

takson roślin obcego pochodzenia na danym terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ekol. gatunek roślin obcy florze naturalnej określonego terenu,

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) skr. antr.

Wiktionary

antropofob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bóbr jest wybitnym antropofobem, wymierającym wraz ze wzrostem gęstości zaludnienia.

(1.1) I w ogóle nie jestem ani „człowiekolubem” czyli „antropofilem”, ani też ”człowiekonienawistnikiem” czyli „antropofobem” lub nawet ”człowiekożercą” czyli „antropofagiem”. Moimi sądami o sprawach ludzkich nie kieruje ani miłość, ani nienawiść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropofobia ż.

Wiktionary

antropofobia

chorobliwy lęk przed ludźmi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

Wiktionary

Antropofobia – zaburzenie lękowe z grupy fobii oznaczające lęk przed ludźmi. W odróżnieniu od fobii społecznej, antropofobia oznacza lęk przed ludźmi w ogóle, natomiast fobia społeczna lęk przed relacjami interpersonalnymi i odrzuceniem oraz ośmieszeniem. W klasyfikacji ICD-10 antropofobia traktowana jest jako szczególny przypadek fobii społecznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej istotne zmiany występują w grupach zwierząt wykazujących antropofobię lub ścisły związek ze środowiskami naturalnymi. Zmiany wywołane urbanizacją powodują w pierwszym rzędzie zmniejszanie się powierzchni terenów, na których mogą one żyć.

(1.1) Miliony ludzi cierpią na antropofobię, czyli chorobliwy lęk przed innymi ludźmi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja, AS: ãntropofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropofob m., antropofobik m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antropofob m., antropofobik m.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|antropo-|-fobia., etym|niem|Anthropophobie. etym|gr.; pierwsze użycie w Metafizyce moralności Kanta, późny XVIII w.

uwagi.

por|taijin kyofusho|fobia społeczna.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthropophobia

* arabski: (1.1) رهاب البشر m. (ruhāb al-bášar)

* białoruski: (1.1) антрапафобія ż.

* bułgarski: (1.1) антропофобия ż.

* czeski: (1.1) antropofobie ż.

* estoński: (1.1) antropofoobia

* fiński: (1.1) antropofobia

* francuski: (1.1) anthropophobie ż.

* hiszpański: (1.1) antropofobia ż.

* kataloński: (1.1) antropofòbia ż.

* koreański: (1.1) 대인 공포증 (對人恐怖症, taein komgp’ojŭng)

* niemiecki: (1.1) Anthropophobie ż.

* ormiański: (1.1) անտրոպոֆոբիա (antro'po'fo'bia)

* portugalski: (1.1) antropofobia ż.

* rosyjski: (1.1) антропофобия ż.

* słowacki: (1.1) antropofóbia ż.

* słoweński: (1.1) antropofobija ż.

* szwedzki: (1.1) antropofobi w.

* turecki: (1.1) antropofobi

* ukraiński: (1.1) антропофобія ż.

* węgierski: (1.1) antropofóbia

* włoski: (1.1) antropofobia ż.

źródła.

== antropofobia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antropofobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antropogenetyczny

związany z antropogenezą (np. badania antropogenetyczne, hipotezy antropogenetyczne)

SJP.pl

antropogeneza

powstanie i rozwój gatunku ludzkiego we wczesnych stadiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) antrop. pochodzenie człowieka jako gatunku, historia jego rozwoju;

Wiktionary

Antropogeneza (gr. ánthrōpos – człowiek, génesis – pochodzenie) – filogeneza człowieka, czyli pochodzenie, droga rozwojowa i procesy biologiczne, które doprowadziły do powstania anatomicznie nowoczesnego człowieka rozumnego (Homo sapiens), wyjaśniane na gruncie teorii ewolucji w oparciu o osiągnięcia antropologii, filogenetyki molekularnej i antropolingwistyki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proces antropogenezy wciąż trwa.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antropogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) filogeneza człowieka

Wiktionary

antropogeniczny

przymiotnik

(1.1) zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropogeneza ż.

przysł. antropogenicznie

Wiktionary

antropogeograf

osoba wyspecjalizowana w zakresie antropogeografii

SJP.pl

antropogeografia

Geografia społeczno-ekonomiczna (także: antropogeografia, geografia człowieka) – nauka geograficzna badająca różne aspekty działalności człowieka, w tym także konsekwencje społeczne i gospodarcze dla tej aktywności w przestrzeni geograficznej. Jeden z czterech głównych działów geografii (obok geografii fizycznej, geografii regionalnej, geografii technicznej i geografii stosowanej).

Wikipedia

antropogeograficzny

przymiotnik od: antropogeografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. antrop. związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropogeografia ż., antropogeograf mos.

Wiktionary

antropograficzny

przymiotnik od: antropografia

SJP.pl

antropoid

1. małpa najbardziej pokrewna człowiekowi; małpa człekokształtna;
2. w fantastyce: istota mająca cechy człowieka

SJP.pl

Małpokształtne, małpy właściwe (Simiiformes) – infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych obejmujący małpy szerokonose i małpy wąskonose.

Wikipedia

antropoidalny

mający cechy podobne do ludzkich (np. sarkofag antropoidalny, stwór antropoidalny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do człowieka; mający kształt człowieka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człekopodobny, człekokształtny, antropomorficzny

Wiktionary

antropoidy

1. małpa najbardziej pokrewna człowiekowi; małpa człekokształtna;
2. w fantastyce: istota mająca cechy człowieka

SJP.pl

Małpokształtne, małpy właściwe (Simiiformes) – infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych obejmujący małpy szerokonose i małpy wąskonose.

Wikipedia

antropol.

skrót od: antropologia, antropologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = nauk. eduk. antropologia

(1.2) = nauk. eduk. antropologiczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomocnicy prac. nauki: Janina Kozikowska, mgr, asyst. do 30 9 1959 [...] Franciszek Rożnowski mgr antropol., asyst., Jerzy Woszczyk mgr antropol. [...]

(1.2) Oprócz nielicznych artykułów umieszczonych w Zbiorze Wiadomości do Antropol. Kraj. i niektórych czasopismach, oraz kilku zbiorów pieśni dawniej wydanych, w literaturze naszej nie więcej odnaleźć nie można

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈlɔɟja, AS: ãntropoloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antrop., antr.

Wiktionary

antropolatria

oddawanie czci boskiej ludziom

SJP.pl

Antropolatria – odmiana deifikacji, uprawienie kultu i oddawanie czci wobec ludzi.

Odmianą antropolatrii jest apoteoza odnosząca się do założycieli albo przywódców religijnych lub innych wybitnych osobistości czy autorytetów.

Wikipedia

antropolit

skamielina ciała ludzkiego lub jego części znajdowana w wykopaliskach archeologicznych

SJP.pl

antropolog

specjalista w dziedzinie antropologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. biol. badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

Wiktionary

Antropologia (gr. ἄνθρωπος anthropos „człowiek”, λόγος logos „nauka”) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekście historycznej zmienności, biorąc pod uwagę warunki socjalno-ekonomiczne oraz kulturowe; poszukuje zrozumienia roli kultury i struktur władzy w życiu człowieka. Ma dwa podstawowe nurty:

- antropologię fizyczną zajmującą się zmiennością biologiczną i fizjologiczną człowieka;

- antropologię kulturową (antropologia społeczna) zajmującą się człowiekiem w społeczności (zbliżony do socjologii).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔˈpɔlɔk, AS: ãntropolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropologia ż., antropologizm mrz.

:: fż. antropolożka ż.

przym. antropologiczny

przysł. antropologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antropologia ż., antropologizm mrz.

:: fż. antropolożka ż.

przym. antropologiczny

przysł. antropologicznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|antropo-|-log. etym|gr|ἄνθρωπος|λόγος. (anthropos + logos) → człowiek + nauka

uwagi.

zobacz też: Indeks:Polski - Zawody

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthropologist

* arabski: (1.1) أنثروبولوجي

* baskijski: (1.1) antropologo

* białoruski: (1.1) антраполаг m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) антраполяг m.

* bułgarski: (1.1) антрополог m.

* czeski: (1.1) antropolog m.

* francuski: (1.1) anthropologue

* hindi: (1.1) नृविज्ञानी m. (nr̥vijñānī)

* hiszpański: (1.1) antropólogo m.

* japoński: (1.1) 人類学者

* kataloński: (1.1) antropòleg m.

* ormiański: (1.1) մարդաբան

* rosyjski: (1.1) антрополог m.

* słowacki: (1.1) antropológ m.

* szwedzki: (1.1) antropolog w.

* ukraiński: (1.1) антрополог m.

* węgierski: (1.1) antropológus

* włoski: (1.1) antropologo m.

źródła.

== antropolog (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|antropǒloɡ.

dzielenie|an|tro|po|log.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) antropolog

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antropologia

wiedza o człowieku (często jako dział jakiejś nauki, np. antropologia biblijna, antropologia biologiczna lub zespół pewnych nauk, np. antropologia kulturowa)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o człowieku;

Wiktionary

Antropologia (gr. ἄνθρωπος anthropos „człowiek”, λόγος logos „nauka”) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekście historycznej zmienności, biorąc pod uwagę warunki socjalno-ekonomiczne oraz kulturowe; poszukuje zrozumienia roli kultury i struktur władzy w życiu człowieka. Ma dwa podstawowe nurty:

- antropologię fizyczną zajmującą się zmiennością biologiczną i fizjologiczną człowieka;

- antropologię kulturową (antropologia społeczna) zajmującą się człowiekiem w społeczności (zbliżony do socjologii).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielu naukowców zajmuje się antropologią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔˈlɔɟja, AS: ãntropoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropolog m., antropolożka ż., antropologizm m.

przym. antropologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) antropolingwistyka

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. antropolog m., antropolożka ż., antropologizm m.

przym. antropologiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἄνθρωπος|λόγος. → człowiek + nauka

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthropology

* arabski: (1.1) علم الإنسان, أنثروبولوجيا, egiparab|انثروبولوجيا.

* baskijski: (1.1) antropologia

* białoruski: (1.1) антрапалогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) антрапалёгія ż.

* bułgarski: (1.1) антропология ż.

* duński: (1.1) antropologi w.

* esperanto: (1.1) antropologio

* fiński: (1.1) antropologia

* francuski: (1.1) anthropologie ż.

* gruziński: (1.1) ანთროპოლოგია

* hindi: (1.1) मानवशास्त्र m. (mānavaśāstra), नृविज्ञान m. (nr̥vijñāna)

* hiszpański: (1.1) antropología ż.

* interlingua: (1.1) anthropologia

* islandzki: (1.1) mannfræði ż.

* kataloński: (1.1) antropologia ż.

* koreański: (1.1) 인류학 (illyuhak)

* łotewski: (1.1) antropoloģija ż.

* niemiecki: (1.1) Anthropologie ż.

* nowogrecki: (1.1) ανθρωπολογία ż.

* perski: (1.1) مردم‌شناسی

* portugalski: (1.1) antropologia ż.

* rosyjski: (1.1) антропология ż.

* słowacki: (1.1) antropológia ż.

* szwedzki: (1.1) antropologi w.

* turecki: (1.1) antropoloji

* ukraiński: (1.1) антропологія ż.

* węgierski: (1.1) antropológia, embertan

* włoski: (1.1) antropologia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antropologiczno-archeologiczny

antropologiczny i archeologiczny

SJP.pl

antropologiczny

dotyczący antropologii (np. badania antropologiczne, typy antropologiczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z antropologią, dotyczący antropologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Esej to nie tylko gatunek literacki. To również zagadnienie psychologiczne, antropologiczne, egzystencjalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ãntropoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropologia ż., antropolog m., antropolożka ż.

Wiktionary

antropologizm

pogląd filozoficzny według którego właściwym przedmiotem filozofii jest człowiek pojmowany jako "najwyższy wytwór" przyrody

SJP.pl

antropolożka

→ antropolog

SJP.pl

Patrz:
antropolog

antropometr

przyrząd służący do pomiarów ciała ludzkiego

SJP.pl

Antropometr – przyrząd wykorzystywany do pomiarów ciała człowieka. Może być użyty do pomiaru wysokości ciała, długości tułowia oraz długości kończyn górnych i dolnych.

Wykonany jest z rury o długości około 2 metrów. Z jednej strony jest ona spłaszczona i zaopatrzona w podziałkę milimetrową. Po rurze poruszany jest suwak z iglicą, za pomocą którego ustawia się mierzoną wysokości. W okienku suwaka jest odczytywany wynik pomiaru.

Wikipedia

antropometria

dział antropologii (nauki o powstaniu gatunku ludzkiego, jego rozwoju i zróżnicowaniu) zajmujący się pomiarami szkieletu i ciała ludzkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego

Wiktionary

Antropometria – metoda badawcza stosowana w antropologii fizycznej, polegająca na pomiarach porównawczych części ciała ludzkiego np.: długości kości (osteometria), objętości i proporcji czaszki (kraniometria), głowy (kefalometria), proporcji ciała (karpometria), masa ciała, rozstawu oczu, określenie pigmentacji oczu, włosów i skóry itp. Do pomiarów wykorzystywane są przyrządy antropometryczne.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. antropometryczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἄνθρωπος|μέτρον.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthropometry, anthropometrics

* baskijski: (1.1) antropometria

* słowacki: (1.1) antropometria ż.

* włoski: (1.1) antropometria ż.

źródła.

== antropometria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antropometria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antropometryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. antropometryczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἄνθρωπος|μέτρον.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthropometry, anthropometrics

* baskijski: (1.1) antropometria

* słowacki: (1.1) antropometria ż.

* włoski: (1.1) antropometria ż.

źródła.

== antropometria (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) antropometria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antropometryczny

związany z antropometrią (np. pomiary antropometryczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropometria ż., antropometr m.

Wiktionary

antropomorficzny

1. książkowo: dotyczący antropomorfizmu - przypisywania cech ludzkich przyrodzie żywej i martwej (zjawiskom przyrody, zwierzętom, roślinom i przedmiotom), np. cechy antropomorficzne;
2. w religii: dotyczący antropomorfizmu - wyobrażenia bóstwa na podobieństwo człowieka, przypisywania mu cech właściwych człowiekowi, np. bóstwo antropomorficzne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający wyglądem człowieka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilkaset kamiennych figurek antropomorficznych archeolodzy odkryli w tej części tellu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropomorfizowanie n., antropomorfista mos., antropomorfizm mrz., antropomorfizacja ż.

czas. antropomorfizować ndk., antropomorfizować się ndk.

przym. antropomorfizacyjny

Wiktionary

antropomorfista

książkowo: ten, który uległ antropomorfizmowi, któremu przypisywano cechy ludzkie

SJP.pl

antropomorfizacja

w literaturze: odmiana animizacji, przenośnia polegająca na przypisywaniu cech ludzkich przedmiotom, zjawiskom natury, roślinom i zwierzętom oraz pojęciom abstrakcyjnym, np. gwiazdy mówią mi..., nawet niebo płacze; antropomorfizm, uczłowieczenie; porównaj: animizacja (ożywienie), personifikacja (uosobienie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich

Wiktionary

Antropomorfizacja (gr. άνθρωπος anthrōpos – „człowiek”, μορφή morphē – „kształt, forma”) lub uczłowieczenie – zabieg językowy polegający na nadawaniu niebędącym ludźmi przedmiotom, pojęciom, zjawiskom, zwierzętom itp. cech ludzkich i ludzkich motywów postępowania. Konkretne zastosowanie antropomorfizacji nazywa się antropomorfizmem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrażenie „niebo płacze” to przykład antropomorfizacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔ̃mɔrfʲiˈzat͡sʲja, AS: ãntropõmorfʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropomorfista, antropomorfizm

przym. antropomorficzny, antropomorfizacyjny

czas. antropomorfizować

Wiktionary

antropomorfizacyjny

związany z antropomorfizacją (rodzajem przenośni), np. przenośnia antropomorfizacyjna

SJP.pl

antropomorfizm

1. książkowo: przypisywanie cech ludzkich przyrodzie żywej i martwej (zjawiskom przyrody, zwierzętom, roślinom i przedmiotom), np. gwiazdy mówią mi..., nawet niebo płacze; antropomorfizacja, uczłowieczenie;
2. w religii: wyobrażenie bóstwa na podobieństwo człowieka, przypisywanie mu cech właściwych człowiekowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

Wiktionary

Antropomorfizacja (gr. άνθρωπος anthrōpos – „człowiek”, μορφή morphē – „kształt, forma”) lub uczłowieczenie – zabieg językowy polegający na nadawaniu niebędącym ludźmi przedmiotom, pojęciom, zjawiskom, zwierzętom itp. cech ludzkich i ludzkich motywów postępowania. Konkretne zastosowanie antropomorfizacji nazywa się antropomorfizmem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥, AS: ãntropõmorfʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropomorfista m., antropomorfizacja ż., antropomorfizowanie n.

czas. antropomorfizować

przym. antropomorficzny, antropomorfizacyjny

Wiktionary

antropomorfizować

przypisywać przedmiotom, zjawiskom natury, roślinom i zwierzętom oraz pojęciom abstrakcyjnym cechy fizyczne, psychiczne lub zachowania właściwe człowiekowi

SJP.pl

antropomorfizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przypisywanie cech ludzkich zjawiskom przyrody, zwierzętom i przedmiotom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropomorfizm m., antropomorfista m.

czas. antropomorfizować ndk.

przym. antropomorfizacyjny, antropomorficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antropomorfizm

Wiktionary

antroponim

w językoznawstwie: nazwa własna osoby, np. imię, nazwisko, pseudonim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. osobowa nazwa własna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nazwisko jest antroponimem dziedziczonym przez pokolenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔˈpɔ̃ɲĩm, AS: ãntropõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antroponimia

przym. antroponimiczny

Wiktionary

antroponimia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o antroponimach, dział onomastyki;

(1.2) jęz. nazewnictwo osobowe, będące przedmiotem badań antroponimii (1.1)

Wiktionary

Antroponimia, antroponomastyka – dział onomastyki zajmujący się badaniem nazewnictwa osobowego (zwanego antroponimią), nazw własnych przypisywanych istotom żywym (imion, przezwisk, nazwisk itd.).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Profesor był znanym specjalistą w zakresie białoruskiej i ukraińskiej antroponimii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: ãntropõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antroponim m.

przym. antroponimiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antroponomastyka

Wiktionary

antroponimiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antroponimiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. antroponimiczny

przysł. antroponimicznie

Wiktionary

antroponimiczny

przymiotnik od: antroponimia

SJP.pl

antroponomastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o antroponimach

Wiktionary

Antroponimia, antroponomastyka – dział onomastyki zajmujący się badaniem nazewnictwa osobowego (zwanego antroponimią), nazw własnych przypisywanych istotom żywym (imion, przezwisk, nazwisk itd.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdzie mogę dowiedzieć się czegoś o antroponomastyce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntrɔpɔ̃nɔ̃ˈmastɨka, AS: ãntropõnõmastyka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antroponimia

Wiktionary

antropopatyzm

Antropopatyzm (z gr. anthropopathes, „mający ludzkie uczucia”, od anthropos – człowiek i pathos – doznawanie) – forma antropomorfizmu. Polega na przypisywaniu zwierzętom, roślinom lub przedmiotom nieożywionym uczuciowości ludzkiej. W innym znaczeniu jest to przypisywanie uczuć ludzkich bóstwu.

Wikipedia

antropopresja

wpływ człowieka na środowisko naturalne i zmiany w ekosystemie

SJP.pl

Antropopresja – ogół działań człowieka (zarówno planowych i przypadkowych) mających wpływ na środowisko przyrodnicze.

Czynniki antropopresji, czyli czynniki antropogeniczne – czynniki związane z każdą formą pośredniego lub bezpośredniego wpływu człowieka na środowisko i bytujące w nim rośliny i zwierzęta. Na terenach użytkowanych rolniczo jest to całokształt działalności związanej z produkcją roślinną i zwierzęcą. Działalność rolnicza, podporządkowana nadrzędnemu celowi, tj. maksymalizacji produkcji, często prowadzi do degradacji środowiska (np. w wyniku nadmiernej chemizacji). W rezultacie działalności pozarolniczej również zachodzą niekorzystne zmiany, np. zmniejszanie powierzchni użytków rolnych na korzyść gospodarki komunalnej i zabudowy przemysłowej, skażenie atmosfery, wody i gleby przez przemysł, zachwianie stosunków wodnych w glebie wskutek pogłębiania rzek lub wadliwej melioracji. Na terenach użytkowanych rolniczo jest to całokształt działalności związanej z produkcją roślinną i zwierzęcą, a na terenach uprzemysłowionych - z przemysłem.

Wikipedia

antropornis

kopalna forma pingwina z miocenu

SJP.pl

antroposfera

część biosfery, obszar kuli ziemskiej zamieszkiwany przez człowieka

SJP.pl

Antroposfera – sfera kuli ziemskiej (obręb biosfery), w której działa człowiek. Jest to zazwyczaj obszar poddany silnej antropopresji, ulega on poszerzeniu wraz z rozwojem cywilizacji. Antroposfera obejmuje m.in. obszary zurbanizowane. Aktualnie w badaniach naukowych badany jest wpływ przekształceń środowiska przyrodniczego dokonywanych przez człowieka również na tę sferę.

Wikipedia

antroposkopia

dział antropologii, ściślej jedna z metod opisu cech jakościowych człowieka, przy użyciu schematycznych rysunków (np. profile nosa) lub skal wzorcowych, np. barwy włosów lub oczu

SJP.pl

antroposkopijny

→ antroposkopia

SJP.pl

Patrz:
antroposkopia

antropotechnik

nauka zajmująca się badaniem warunków pracy

SJP.pl

antropotechnika

nauka zajmująca się badaniem warunków pracy

SJP.pl

antropozof

osoba wyspecjalizowana w zakresie antropozofii

SJP.pl

antropozofia

odmiana teozofii, głosząca możliwość poznania świata pozamaterialnego za pomocą jasnowidztwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia

Wiktionary

Antropozofia (mądrość o człowieku, od gr. ánthropos – „człowiek”, sophía – „mądrość, wiedza”) – szkoła duchowa (inicjacyjna), światopogląd ezoteryczny i całościowa propozycja przebudowy cywilizacji materialistycznej, zapoczątkowana i inspirowana w pierwszych dwóch dekadach XX w. przez austriackiego filozofa, wizjonera i gnostyka Rudolfa Steinera (1861–1925). Centralną rolę w antropozofii odgrywa bezpośrednie poznanie świata duchowego wsparte na indywidualnym doświadczeniu, praktyce duchowej (głównie medytacyjnej) i na związanej z tą praktyką całościowej przemianie człowieka. W tym sensie antropozofia jest współczesną formą chrześcijańskiej gnozy (ma swoje analogie zarówno w antycznej mistyce filozoficznej, np. neoplatońskiej, jak i inicjacyjnych szkołach orientalnych, np. buddyjskich). Aby podkreślić różnice między tradycyjną mistyką a antropozofią Steiner nazywał tę ostatnią „nauką duchową” (Geisteswissenschaft), rozumiejąc ją jako próbę obiektywnego badania rzeczywistości duchowej bez jednostronności zarówno mistyki, jak i nowożytnej nauki.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. antropozoficzny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἄνθρωπος|σοφία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthroposophy

* baskijski: (1.1) antroposofia

* czeski: (1.1) antropozofie ż.

* francuski: (1.1) anthroposophie ż.

* hiszpański: (1.1) antroposofía ż.

* niemiecki: (1.1) Anthroposophie ż.

* portugalski: (1.1) antroposofia ż.

* słowacki: (1.1) antropozofia

* ukraiński: (1.1) антропософія ż. (antroposofija)

* włoski: (1.1) antroposofia ż.

źródła.

== antropozofia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. antropozofia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antropozoficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. antropozoficzny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἄνθρωπος|σοφία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anthroposophy

* baskijski: (1.1) antroposofia

* czeski: (1.1) antropozofie ż.

* francuski: (1.1) anthroposophie ż.

* hiszpański: (1.1) antroposofía ż.

* niemiecki: (1.1) Anthroposophie ż.

* portugalski: (1.1) antroposofia ż.

* słowacki: (1.1) antropozofia

* ukraiński: (1.1) антропософія ż. (antroposofija)

* włoski: (1.1) antroposofia ż.

źródła.

== antropozofia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. antropozofia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

antropozoficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antropozoficzne; cecha tych, którzy są antropozoficzni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropozofia ż.

przym. antropozoficzny

przysł. antropozoficznie

Wiktionary

antropozoficzny

związany z antropozofią (np. antropozoficzne spojrzenie na świat, antropozoficzne ćwiczenia duchowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antropozofia ż., antropozoficzność ż.

przysł. antropozoficznie

Wiktionary

antropozoiczny

przymiotnik od: antropozoik

SJP.pl

antropozoik

okres w dziejach Ziemi, w którym pojawił się człowiek; czwartorzęd

SJP.pl

antropozoonoza

Choroby odzwierzęce, zoonozy, antropozoonozy – zakaźne lub pasożytnicze choroby zwierząt, bądź przez zwierzęta tylko roznoszone, przenoszące się na człowieka poprzez kontakt bezpośredni lub surowce pochodzenia zwierzęcego, rzadziej drogą powietrzną (np. toksoplazmoza, bruceloza, wścieklizna, ptasia grypa i inne).

Wikipedia

antrycharz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. pomocnik kopacza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtrɨxaʃ, AS: ãntryχaš

Wiktionary

antryj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przedpokój

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W antryju na byfyju stoła szolka tyju. → W przedpokoju na kredensie stała filiżanka herbaty.

Wiktionary

antrykot

mięso cielęce lub wołowe z kością z przedniej górnej części tuszy; także: kotlet z tego mięsa

SJP.pl

Antrykot (fr. entrecôte, międzyżebrze) – mięso otrzymywane z tuszy wołowej (z tzw. górnicy) lub cielęcej (z tzw. górki) (część przednia ćwierćtuszy).

Antrykot oddzielony jest od rozbratla pomiędzy szóstym i siódmym kręgiem piersiowym i przyległymi do nich żebrami. Długi mięsień wzdłuż kręgosłupa przyrastający do kręgów piersiowych, a od dołu do żeber, z warstwą tłuszczu i powięzi; również kotlet z takiego mięsa.

Wikipedia

antuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mączka ceglana

(1.2) slang. sport. nawierzchnia pokryta mączką ceglaną

Wiktionary

Powiązane:

przym. antukowy

Wiktionary

antukowy

przymiotnik

(1.1) pokryty mączką ceglaną (antuką)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antuka ż.

Wiktionary

anturaż

otoczenie, środowisko; entourage

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. otoczenie, środowisko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) entourage

Wiktionary

anturium

roślina z rodziny obrazkowatych; kitnia

SJP.pl

Anturium, kitnia (Anthurium Schott) – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, obejmujący około 850 opisanych gatunków neotropikalnych (łączną ich liczbę szacuje się na około tysiąc). Rodzaj ten jest w obrębie rodziny obrazkowatych najbogatszym w gatunki i najbardziej zróżnicowanym morfologicznie. Wiele kultywarów tego rodzaju uprawianych jest na całym świecie, w tym w Polsce, przemysłowo na kwiaty cięte lub jako rośliny pokojowe.

Wikipedia

antwerpia

miasto w Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Belgii;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Belgii, we Flandrii;

Wiktionary

Antwerpia (niderl. Antwerpen, wym. [ˈɑntˌʋɛrpə(n)]; fr. Anvers, wym. [ɑ̃vɛʁs]; hist. Antorf, Antorff) – miasto w północnej Belgii, w Regionie Flamandzkim, siedziba administracyjna prowincji Antwerpia oraz okręgu Antwerpia, położone nad Skaldą. Jest drugim co do wielkości ośrodkiem miejskim w Belgii, po Regionie Stołecznym Brukseli. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w kraju, a pod względem powierzchni największym we Flandrii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antwerpia leży w północnej Belgii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãntˈfɛrpʲja, AS: ãntferpʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antwerpijczyk mos., antwerpijka ż.

przym. antwerpski, antwerpijski

Wiktionary

antwerpijczyk

mieszkaniec Antwerpii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antwerpii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antwerpijczycy zażądali zburzenia wszystkich murów, premier bez powodzenia szukał rozwiązania pośredniego, aż do upadku gabinetu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antwerpia ż.

:: fż. antwerpijka ż.

przym. antwerpski, antwerpijski

Wiktionary

antwerpijka

mieszkanka Antwerpii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antwerpii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antwerpia ż.

:: fm. antwerpijczyk mos.

przym. antwerpski, antwerpijski

Wiktionary

antwerpijski

→ Antwerpia; antwerpski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Antwerpii, związany z Antwerpią, pochodzący z Antwerpii

Wiktionary

Powiązane:

przym. antwerpski

rzecz. antwerpijka ż., antwerpijczyk mos., Antwerpia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antwerpski

Wiktionary

antwerpski

→ Antwerpia; antwerpijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Antwerpii, związany z Antwerpią, pochodzący z Antwerpii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uczestniczyłam w nabożeństwie i pogrzebie na antwerpskim cmentarzu. Żegnałam go, dziękując za to, jakim był.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãntˈfɛrpsʲci, AS: ãntferpsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antwerpia ż., antwerpijczyk m., antwerpijka ż.

przym. antwerpijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antwerpijski

Wiktionary

anty

potocznie: być anty - być przeciw (czemuś)

SJP.pl

Anty – pierwsze wydawnictwo zespołu Nagły Atak Spawacza. Singel został sprzedany w nakładzie dziesięciu tysięcy sztuk w czasach, gdy polski rap nie był popularny. Tak ogromny sukces zawdzięcza nagraniu Anty, w którym Spawacze wraz ze Slums Attack zaatakowali Liroya. W obu nagraniach głównie słychać Faziego, udział w demie Kaczmiego i Dzwona jest symboliczny w drugim nagraniu Narkotyki.

Wikipedia

anty-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwległy, skierowany w przeciwną stronę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntɨ, AS: ãnty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciw-, kontr-

Wiktionary

anty-lgbt

przymiotnik jakościowy

(1.1) nastawiony wrogo wobec społeczności LGBT

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W umowie Polski z UE znalazł się zakaz finansowania stref anty-LGBT. Komisja Europejska wprowadziła do umowy partnerstwa z Polską zapis zakazujący finansowego wspierania samorządów, które przyjęły uchwały anty-LGBT - informuje Kampania Przeciw Homofobii.

Wiktionary

anty-ranking

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) klasyfikacja uporządkowana według negatywnego kryterium

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyranking

Wiktionary

antyabchaski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Abchazji i Abchazom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyabchaskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyabchaskość ż.

Wiktionary

antyabolicjonistyczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia abolicjonizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec abolicjonizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyabolicjonistyczność ż.

Wiktionary

antyaborcja

stanowisko przeciwstawiające się aborcji, jako powszechnemu prawu

SJP.pl

antyaborcjonista

osoba przeciwstawiająca się aborcji, jako powszechnemu prawu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik dopuszczalności aborcji

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyaborcyjny

Wiktionary

antyaborcjonistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta sprzeciwiająca się prawu reprodukcyjnemu do przerywania ciąży

Wiktionary

antyaborcyjny

będący przeciwny aborcji, zakazujący aborcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko legalności aborcji, zakazujący aborcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨabɔrˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntyaborcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyaborcjonista m.

Wiktionary

antyadhezyjny

zmniejszający przyczepność (adhezję), np. środek antyadhezyjny

SJP.pl

antyafgański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Afganistanowi i Afgańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyafgańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Od początku siódmej zmiany PKW Afganistan ujęto już ponad sto osób podejrzanych o działalność antyafgańską i antykoalicyjną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyafgańskość ż.

Wiktionary

antyafrykański

niechętny lub wrogi Afryce, Afrykanom

SJP.pl

antyaidsowy

[czytaj: antyejtsowy lub antyejcsowy] zwalczający AIDS; przeciwaidsowy

SJP.pl

antyakustyczny

wykorzystywany do tłumienia dźwięków; przeciwakustyczny, przeciwdźwiękowy, przeciwhałasowy, antyhałasowy

SJP.pl

antyalbański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Albanii i Albańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyalbańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na fali protestów antyalbańskich, w 1987 roku Slobodan Milosević po objęciu władzy prowadził politykę, w wyniku której usunięto Albańczyków ze wszystkich istotnych stanowisk - zastąpiono ich Serbami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyalbańskość ż.

Wiktionary

antyalergiczny

zapobiegający alergii; przeciwalergiczny, antyuczuleniowy, przeciwuczuleniowy

SJP.pl

antyaliancki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi aliantom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyalianckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyalianckość ż.

Wiktionary

antyaliasing

w grafice komputerowej: redukcja zniekształceń wizualnych poprzez wygładzanie krawędzi obiektów

SJP.pl

Antyaliasing (ang. anti-aliasing) – zespół technik służących zmniejszeniu liczby błędów zniekształceniowych (aliasing, schodkowanie obrazu), powstających przy reprezentacji obrazu (lub innego sygnału) o wysokiej rozdzielczości w rozdzielczości mniejszej.

W grafice komputerowej rezultatem antyaliasingu jest tworzenie wrażenia wygładzenia krawędzi obiektów wyświetlanych na ekranie komputera, który jest ekranem rastrowym.

Wikipedia

antyalkoholik

osoba występująca przeciwko alkoholizmowi

SJP.pl

antyalkoholizm

postawa niechęci wobec alkoholu

SJP.pl

antyalkoholowy

skierowany przeciw alkoholizmowi; przeciwalkoholowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trybunał zbiera materiały do rozprawy nad zaskarżoną zmianą ustawy antyalkoholowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: ãntyalkoχolovy

Wiktionary

antyamerykanizm

wrogie nastawienie wobec narodu lub państwa amerykańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niechęć lub pogarda do Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Antyamerykanizm – stały, niezmienny, krytyczny stosunek do społecznych, ekonomicznych i politycznych instytucji, tradycji i wartości reprezentowanych przez Stany Zjednoczone.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polityka Korei Północnej to czysty antyamerykanizm.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyamerykański

Wiktionary

antyamerykański

niechętny lub wrogi Ameryce, Amerykanom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

(1.2) wymierzony przeciwko Stanom Zjednoczonym Ameryki i jej obywatelom, niechętny wobec Stanów Zjednoczonych Ameryki i jej obywateli

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Równie dobrze można by papieża oskarżyć, że jest antyrosyjski czy antyukraiński albo antyamerykański czy antykanadyjski. Czego się nie robi, by pognębić papieża „lewaka”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyamerykanizm m.

Wiktionary

antyanafilaksja

brak silnej reakcji alergicznej organizmu po wprowadzeniu do ustroju substancji, na którą organizm jest uczulony

SJP.pl

antyandorski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Andorze i Andorczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyandorskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyandorskość ż.

Wiktionary

antyandrogen

środek zmniejszający lub znoszący popęd płciowy i potencję mężczyzny przez blokadę receptorów testosteronu

SJP.pl

antyandrogenny

hamujący wydzielanie androgenów; antyandrogenowy

SJP.pl

antyandrogenowy

hamujący wydzielanie androgenów; antyandrogenny

SJP.pl

antyangielski

niechętny lub wrogi Anglii

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Anglii i Anglikom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyangielskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyangielskość ż.

Wiktionary

antyangolski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Angoli i Angolczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyangolskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Angola ż., antyangolskość ż.

Wiktionary

antyanguilski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Anguilli i Anguilczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyanguilskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyanguilskość ż., Anguilla ż.

Wiktionary

antyapeks

punkt na sferze niebieskiej przeciwległy do apeksu

SJP.pl

antyarabski

niechętny lub wrogi Arabii Saudyjskiej, Arabom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Arabom, niechętny wobec Arabów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dość wcześnie formuje się aktywna organizacja antyarabska złożona z Irańczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arabia ż.

Wiktionary

antyargentyński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Argentynie i Argentyńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyargentyńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyargentyńskość ż.

Wiktionary

antyariański

przeciwstawiający się arianizmowi, doktrynie arian

SJP.pl

antyarmeński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Armenii i Ormianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyarmeńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyarmeńskość ż.

Wiktionary

antyarubański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Arubie i Arubańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyarubańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyarubańskość ż.

przym. arubański, arubski

Wiktionary

antyarystotelizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. opowiadanie się w dyskursie filozoficznym przeciwko poglądom Arystotelesa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prace tego myśliciela odznaczały się antyarystotelizmem.

Wiktionary

antyarytmicznie

→ antyarytmiczny

SJP.pl

Patrz:
antyarytmiczny

antyarytmiczny

stosowany przeciwko arytmii

SJP.pl

antyatlas

pasmo górskie w północno-zachodniej Afryce, na terenie Maroka, należące do Atlasu

SJP.pl

Antyatlas – zrębowe pasmo górskie w Afryce Północnej. Stanowi południowo-zachodnią część Atlasu. Rozpościera się na długości ok. 600 km, w całości na terytorium Maroka. Najwyższy szczyt Imkut - 2531 m n.p.m.

Wikipedia

antyatom

atom o ujemnie naładowanym jądrze, zbudowanym z antyprotonów i antyneutronów z powłoką zbudowaną z pozytonów (antyelektronów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. atom zbudowany z antycząstek;

Wiktionary

Antyatom – atom antymaterii, składa się z antycząstek. Jego jądro atomowe składa się z antyprotonów i antyneutronów jest naładowane ujemnie. Natomiast wokoło jądra krążą dodatnie antyelektrony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O ile atomy naszego świata są zbudowane z cząstek elementarnych (protonów, neutronów i elektronów), o tyle budulcem antyatomów są odpowiednie antycząstki (antyprotony, antyneutrony i pozytrony).

Wiktionary

antyatomowy

zabezpieczający przed bronią atomową; przeciwatomowy, antynuklearny, przeciwjądrowy

SJP.pl

antyaustralijski

niechętny lub wrogi Australii, Australijczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Australii i Australijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyaustralijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyaustralijskość ż.

Wiktionary

antyaustriacki

niechętny lub wrogi Austrii, Austriakom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Austrii i Austriakom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyaustriackiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W lutym 1918 r., na wiadomość o pokoju brzeskim, w którym Austria odstępowała Ukrainie ziemię chełmską, w Krakowie odbyły się kilkudniowe spontaniczne demonstracje antyniemieckie i antyaustriackie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyaustriackość ż.

Wiktionary

antyautorytarny

zwalczający autorytaryzm, występujący przeciw autorytaryzmowi, np. wystąpienia antyautorytarne

SJP.pl

antyazerbejdżański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Azerbejdżanowi i Azerom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyazerbejdżańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyazerbejdżańskość ż., Azerbejdżan mrz.

przym. proazerski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antyazerski

Wiktionary

antyazerski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Azerbejdżanowi i Azerom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyazerskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Raczej wątpię, by Turcja dała się nabrać Rosji, która w dodatku jest antyazerska w konflikcie z Armenią o Górski Karabach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyazerskość ż., Azerbejdżan mrz.

przym. proazerski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antyazerbejdżański

Wiktionary

antyazjatycki

niechętny lub wrogi Azji, Azjatom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Azjatom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyazjatyckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyazjatyckość ż.

Wiktionary

antybahamski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bahamom i Bahamczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybahamskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybahamskość ż.

Wiktionary

antybahrajński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bahrajnowi i Bahrajńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybahrajńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybahrajńskość ż.

Wiktionary

antybakch

antyczna trzysylabowa stopa wierszowa; antybakchej, palimbakch, palimbakchej

SJP.pl

antybakteryjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób antybakteryjny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbaktɛˈrɨjɲɛ, AS: ãntybakteryi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. antybakteryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyseptycznie, bakteriobójczo, odkażająco

Wiktionary

antybakteryjny

chroniący przed bakteriami, zwalczający bakterie; przeciwbakteryjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) farm. med. kosmet. chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lecznicze, antybakteryjne właściwości olejku z drzewa herbacianego odkryli już dawno aborygeni zamieszkujący tereny północno-wschodniej Australii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ, AS: ãntybakteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antybakteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwbakteryjny, bakteriobójczy

Wiktionary

antybangladeski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bangladeszowi i Banglijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybangladeskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybangladeskość ż., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

przym. antybanglijski, bangladeski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybanglijski

Wiktionary

antybanglijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bangladeszowi i Banglijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybanglijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybanglijskość ż., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

przym. antybangladeski, bangladeski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybangladeski

Wiktionary

antybarbadyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Barbados i Barbadosyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybarbadyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybarbadyjskość ż.

Wiktionary

antybarion

cząstka antymaterii przeciwna do barionu

SJP.pl

antybaskijski

niechętny lub wrogi Baskonii, Baskom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Krajowi Basków i Baskom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybaskijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybaskijskość ż.

Wiktionary

antybaza

część balisty poprzeczna względem bazy, zapobiegająca przewracaniu się machiny ku przodowi

SJP.pl

antybelgijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Belgii i Belgom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybelgijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybelgijskość ż.

Wiktionary

antybelizeński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Belize i Belizeńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybelizeńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybelizeńskość ż., Belize n.

przym. belizeński

Wiktionary

antybelkowy

przymiotnik

(1.1) pot. mający na celu uniknięcie płacenia podatku od zysków kapitałowych, zwanego potocznie podatkiem Belki (zwykle o lokatach)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbɛlˈkɔvɨ, AS: ãntybelkovy

Wiktionary

antybeniński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Beninowi i Benińczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybenińskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybenińskość ż.

Wiktionary

antybermudzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bermudom i Bermudczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybermudzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybermudzkość ż.

Wiktionary

antybhutański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bhutanowi i Bhutańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybhutańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybhutańskość ż.

Wiktionary

antybiałoruski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Białorusi i Białorusinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybiałoruskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybiałoruskość ż.

Wiktionary

antybiogram

opis wrażliwości lub oporności poszczególnych typów bakterii na działanie antybiotyków, sulfonamidów lub innych środków chemioterapeutycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

Wiktionary

Antybiogram – profil wrażliwości danego mikroorganizmu na działanie środków przeciwdrobnoustrojowych (np. danej bakterii chorobotwórczej na antybiotyki). Taka podatność różni się w zależności od szpitala, regionu i kraju. Antybiogramy pomagają decydować, które antybiotyki zastosować w leczeniu podejrzanych infekcji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszym laboratorium można wykonać antybiogramy wymazów z gardła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm, AS: ãntybʹi ̯ogrãm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybiotykogram

Wiktionary

antybiotyczny

1. → antybiotyk; antybiotykowy;
2. → antybioza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. farm. związany z antybiotykami

przymiotnik

(2.1) biochem. farm. mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii

Wiktionary

Patrz:
antybiotyk; antybiotykowy;
2. → antybioza
Synonimy:

(1.1) antybiotykowy

Wiktionary

antybiotyk

naturalny, wytwarzany przez drobnoustroje związek chemiczny, stosowany w lecznictwie jako lek przeciw chorobom infekcyjnym wywoływanym przez drobnoustroje (bakterie, pierwotniaki)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Izraelski premier, Ariel Szaron, nabawił się obustronnego zapalenia płuc i jest leczony antybiotykami […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈbʲjɔtɨk, AS: ãntybʹi ̯otyk

Wiktionary

Powiązane:

przym. antybiotykowy

Wiktionary

antybiotykogram

wynik badania laboratoryjnego podający stopień wrażliwości na działanie antybiotyków, sulfonamidów itp. dla pobranej próbki; antybiogram

SJP.pl

antybiotykooporność

Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytą – na skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji. Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym.

Wikipedia

antybiotykoterapia

leczenie antybiotykami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia antybiotykiem

Wiktionary

Antybiotykoterapia – termin medyczny, określający stosowanie antybiotyków w procesie leczniczym.

Wprowadzenie antybiotyków do terapii zostało zapoczątkowane w 1928, gdy Alexander Fleming odkrył penicylinę. Do leczenia została ona jednak dopiero wprowadzona w I połowie lat czterdziestych XX wieku. W 1943 opublikowano pierwsze badania kliniczne z zastosowaniem penicyliny w leczeniu zakażeń. Kolejnym krokiem milowym rozwoju antybiotykoterapii było odkrycie pleśni Cephalosporium acremonium w 1945, który jest prekursorem cefalosporyn. Pleśń ta została odkryta przez Giuseppe Brotzu, który zauważył, że nie występują zachorowania na infekcje przewodu pokarmowego, pomimo że ścieki z Cagliari (Sardynia) są zrzucane bezpośrednio do morza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbʲjɔtɨkɔtɛˈrapʲja, AS: ãntybʹi ̯otykoterapʹi ̯a

Wiktionary

antybiotykowrażliwość

o drobnoustrojach: wrażliwość na działanie antybiotyku

SJP.pl

antybiotykowrażliwy

o drobnoustrojach: wrażliwy na działanie antybiotyku

SJP.pl

antybiotykowy

→ antybiotyk; antybiotyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. farm. związany z antybiotykami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybiotyk m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybiotyczny

Wiktionary

antybioza

zahamowanie rozwoju jednych organizmów żywych przez inne, rozwijające się w tym samym środowisku

SJP.pl

Antybioza – szczególny rodzaj antagonizmu, powszechny wśród mikroorganizmów, polegający na wydzielaniu przez nie toksycznych związków chemicznych, które hamują rozwój innych mikroorganizmów lub działają na nie zabójczo. Przykładem tego typu zjawiska jest produkcja antybiotyków przez niektóre grzyby.

Odpowiednikiem antybiozy u roślin jest allelopatia.

Wikipedia

antybodźcowy

→ antybodziec; przeciwbodźcowy

SJP.pl

antybodziec

przeciwbodziec;
1. bodziec przeciwdziałający innemu bodźcowi;
2. czynnik o działaniu hamującym, powstrzymującym

SJP.pl

antybohater

1. postać literacka, filmowa lub teatralna mająca cechy negatywne, będące przeciwieństwem typowych cech bohatera;
2. osoba, która swoim działaniem lub wyglądem wzbudziła negatywne zainteresowanie, np. antybohater meczu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. film. fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera

(1.2) liter. film. postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

Wiktionary

Antybohater – pierwszoplanowa postać literacka lub filmowa, niemająca cech bohatera lub mająca je w niewielkim stopniu. Antybohater może mieć cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech heroicznych bądź może być tych ostatnich pozbawiony albo posiadać je w bardzo ograniczonym stopniu (może być fajtłapą, tchórzem, nieudacznikiem, leniem). Antybohater dokonuje czasem czynów heroicznych, jednak sposób, w jaki to robi bądź jego intencje niekoniecznie są heroiczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tamtemu antybohaterowi przytrafiały się same nieszczęścia, co było wywołane głównie przez jego tchórzostwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbɔˈxatɛr, AS: ãntyboχater

Wiktionary

antybohaterka

→ antybohater

SJP.pl

Patrz:
antybohater

antyboliwijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Boliwii i Boliwijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyboliwijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyboliwijskość ż.

Wiktionary

antybolszewicki

skierowany przeciwko bolszewikom, bolszewizmowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) hist. polit. nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Później wstąpił do Armii Czerwonej i walczył przeciwko oddziałom antybolszewickim w rejonie Moskwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨbɔlʃɛˈvʲit͡sʲci, AS: ãntybolševʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybolszewik mos.

przysł. antybolszewicko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwbolszewicki

Wiktionary

antybolszewik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. przeciwnik bolszewizmu, bolszewików

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziadek, będąc zagorzałym antybolszewikiem, w 1920 zgłosił się do wojska.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antybolszewicki

Wiktionary

antybośniacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bośni i Bośniakom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybośniackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybośniackość ż.

Wiktionary

antybotswański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Botswanie i Botswańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybotswańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybotswańskość ż.

Wiktionary

antybrazylijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Brazylii i Brazylijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybrazylijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybrazylijskość ż.

Wiktionary

antybrexitowy

przymiotnik

(1.1) polit. taki, który sprzeciwia się opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

(1.2) polit. taki, który świadczy o lub jest wyrazem sprzeciwu wobec opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Partia — prezentująca prounijny, antybrexitowy, centrystyczny program — powstała w wyniku odejścia grupy posłów z Partii Pracy; dołączyło do niej także kilkoro posłów z Partii Konserwatywnej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybrexitowski

(1.2) antybrexitowski

Wiktionary

antybroń

broń służąca do zwalczania innej broni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. broń używana do zwalczania innej broni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do antybroni zalicza się np. antyrakiety.

Wiktionary

antybrunejski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Brunei i Brunejczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybrunejskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybrunejskość ż.

Wiktionary

antybrytyjski

niechętny lub wrogi Wielkiej Brytanii, Brytyjczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Wielkiej Brytanii i Brytyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybrytyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., antybrytyjskość ż.

Wiktionary

antyburundyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Burundi i Burundyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyburundyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyburundyjskość ż.

Wiktionary

antybutelka

zwijana butelka wielokrotnego użytku

SJP.pl

antybułgarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Bułgarii i Bułgarom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybułgarskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antybułgarskość ż.

Wiktionary

antycarski

skierowany przeciwko carowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) hist. polit. występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antycarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwcarski

Wiktionary

antycejloński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Cejlończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antycejlońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycejlońskość ż.

Wiktionary

antycellulitisowy

przeciwdziałający powstawaniu cellulitu, likwidujący cellulit; antycellulitowy, przeciwcellulitowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) kosmet. zapobiegający lub redukujący cellulitis

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polecam preparaty antycellulitisowe naszej produkcji.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycellulitowy

Wiktionary

antycellulitowy

przeciwdziałający powstawaniu cellulitu, likwidujący cellulit; antycellulitisowy, przeciwcellulitowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) kosmet. zapobiegający lub redukujący cellulit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polecamy Państwu preparaty antycellulitowe naszej produkcji.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycellulitisowy

Wiktionary

antycentrum

punkt leżący po przeciwnej stronie Ziemi niż epicentrum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. punkt na powierzchni skorupy ziemskiej położony symetrycznie względem epicentrum na przeciwnej półkuli

Wiktionary

antycerkiewny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko, wrogi cerkwi prawosławnej jako organizacji

Wiktionary

antycesarski

wrogi cesarzowi, krytyczny wobec cesarza

SJP.pl

antycesarz

cesarz będący antagonistą panującego lub legalnie powołanego cesarza, uznany i koronowany przez opozycję

SJP.pl

Antycesarz – kontrkandydat do władzy wobec legalnie panującego cesarza, często sprawujący władzę na części terytorium państwa.

Wikipedia

antychadecki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia politycznej chadecji

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec chadecji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychadeckość ż.

Wiktionary

antychilijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Chile i Chilijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antychilijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychilijskość ż.

Wiktionary

antychiński

niechętny lub wrogi Chinom, Chińczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Chinom i Chińczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antychińskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Australijska policja użyła pałek i gazu, by rozpędzić antychińską demonstrację w Sydney.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychińskość ż.

Wiktionary

antychlor

związek chemiczny, tiosiarczan sodowy mający zdolność wiązania chloru, stosowany w fotografii jako składnik utrwalacza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. tiosiarczan sodu

Wiktionary

antycholesterolowy

zapobiegający nadmiarowi cholesterolu w tkankach; przeciwcholesterolowy

SJP.pl

antycholinergiczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) biochem. blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość trójpierścieniowych leków antydepresyjnych ma silne działanie antycholinergiczne, dlatego ich ordynowanie ludziom starszym cierpiącym także z powodu demencji okazuje się mało użyteczne, a wręcz szkodliwe [...]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycholinergik m.

przysł. antycholinergicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cholinolityczny, przeciwcholinergiczny

Wiktionary

antychorwacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Chorwacji i Chorwatom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antychorwackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychorwackość ż.

Wiktionary

antychryst

1. przenośnie o przeciwniku religii chrześcijańskiej będącym winnym nieszczęść na świecie;
2. przenośnie o osobie potępianej przez otoczenie za swą postawę sprzeczną z nauką Kościoła;
3. przenośnie: człowiek zły, nieuczciwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) war. bibl. rel. antychryst

Wiktionary

Antychryst (gr. antichristos) – przeciwnik, oponent Chrystusa (anti – przeciw, zamiast; christos – pomazaniec); duch będący zaprzeczeniem Chrystusa, jego antytezą. Szatan; anioł upadły, zły duch, czart, władca, który rządzi w powietrzu (Biblia: List do Efezjan, 2,2), kusiciel, książę ciemności, w wierzeniach judeo-chrześcijańskich główny duch zła we wszechświecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzieci, jest już ostatnia godzina, / i tak, jak słyszeliście, Antychryst nadchodzi, / bo oto teraz właśnie pojawiło się wielu Antychrystów; / stąd poznajemy, że już jest ostatnia godzina.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychryst mos.

przym. antychrystowy

Wiktionary

antychrystowy

→ antychryst

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący antychrysta, związany z antychrystem

Wiktionary

Patrz:
antychryst
Powiązane:

rzecz. Antychryst mos., antychryst mos.

Wiktionary

antychrześcijański

występujący, skierowany przeciwko chrześcijaństwu, chrześcijanom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko chrześcijaństwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: ãntyχšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antychrześcijańskość ż.

Wiktionary

antychłopski

skierowany, wymierzony przeciwko chłopom

SJP.pl

antyciało

białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; przeciwciało

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. przeciwciało.

Wiktionary

Przeciwciało, antyciało (określenie bliskoznaczne: immunoglobulina) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzuje się ono zdolnością do swoistego wiązania antygenów.

Wikipedia

antyciemnogrodzki

przeciwstawny, przeciwny ciemnogrodzkiemu; światowy, światły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwny mentalnemu zacofaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨt͡ɕɛ̃mnɔˈɡrɔt͡sʲci, AS: ãntyćẽmnogrocʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) światowy, światły

Wiktionary

antycovidowiec

[czytaj: antykowidowiec] osoba przekonana, że epidemia choroby COVID-19 nie istnieje i została wymyślona w ramach międzynarodowego spisku

SJP.pl

antycovidowy

[czytaj: antykowidowy] przeciwdziałający rozprzestrzenianiu się koronawirusa wywołującego chorobę COVID-19

SJP.pl

antycyganizm

Antycyganizm – uprzedzenie w stosunku do Romów, niekiedy także do innych narodów, zaliczanych do zbiorczej kategorii Cyganów, wiążące się z okazywaniem wobec nich postaw i zachowań antyspołecznych.

Wikipedia

antycygański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Cyganom, Romom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antycygańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wypadek samochodowy, jakich wiele na polskich ulicach, wywołuje antycygańskie zamieszki w Mławie. Dlaczego? Bo sprawcą nie był Polak, tylko… Rom.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycyganizm m., antycygańskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antyromski

Wiktionary

antycyklon

układ wiatrów wiejących wokół ośrodka wysokiego ciśnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wyż (atmosferyczny);

Wiktionary

Antycyklon – rodzaj cyrkulacji atmosferycznej typowej dla wyżów barycznych. Pojęcie antycyklonu często bywa traktowane jako synonim wyżu.

Cyrkulacja powietrza w obrębie antycyklonu ma kierunek przeciwny do kierunku ruchu obrotowego Ziemi, co oznacza, że na półkuli północnej ma kierunek zgodny z kierunkiem ruchu wskazówek zegara, zaś na półkuli południowej ma kierunek przeciwny. Wynika to z działania efektu Coriolisa. Kierunek wiatru jest przeciwny niż w przypadku cyklonu, związanego z niżem barycznym.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antycyklonowy, antycyklonalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyż, układ wyżowy

Wiktionary

antycyklonalny

→ antycyklon; antycyklonowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z antycyklonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycyklon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycyklonowy

Wiktionary

antycyklonowy

→ antycyklon; antycyklonalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z antycyklonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycyklon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycyklonalny

Wiktionary

antycypacja

1. przewidywanie tego, co może nastąpić;
2. zapowiedź przyszłych wydarzeń;
3. w muzyce: wprowadzenie do akordu dźwięków akordu kolejnego; wyprzedzenie;
4. w językoznawstwie: dostosowanie wymowy głoski do wymowy następującej po niej głoski (np. ubezdźwięcznienie głoski "w" do "f" pod wpływem "k" w wyrazie "ławka"); upodobnienie wsteczne;
5. w literaturze: niezgodna z porządkiem logicznym lub czasowym kolejność pojawiania się elementów w wypowiedzi; prolepsis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

(1.2) wyprzedzanie, przedwczesne występowanie czegoś, realizacja części jakiegoś większego procesu przed jego rozpoczęciem

(1.3) pogląd jeszcze nieudowodniony, ale słuszny i znajdujący później swoje potwierdzenie

Wiktionary

- antycypacja (genetyka) – antycypacja genetyczna

- antycypacja (językoznawstwo) – upodobnienie wsteczne

- antycypacja (muzyka) – wyprzedzenie akordu

- antycypacja (psychologia) – przewidywanie zdarzenia

- antycypacja – presupozycja (logika)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨt͡sɨˈpat͡sʲja, AS: ãntycypacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycypowanie n.

czas. antycypować

przym. antycypacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewidywanie

(1.2) wyprzedzanie, uprzedzanie

Wiktionary

antycypacyjny

→ antycypacja

SJP.pl

Patrz:
antycypacja

antycypować

1. przewidywać, przypuszczać, przedwcześnie wykonywać
2. w filozofii: przyjmować jakiś pogląd z góry, nie licząc się z doświadczeniem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. kierując się wiedzą lub przeczuciem, domyślać się, co się wydarzy lub jaki coś będzie miało przebieg

(1.2) książk. być zapowiedzią czegoś, co nastąpi lub zaistnieje w przyszłości

(1.3) książk. przyjmować jakiś pogląd bez dowodzenia jako słuszny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pod tym względem pałac Watykański wybudowany za pontyfikatu Mikołaja III z długimi ceremonialnymi przejściami, mnogością wielkich reprezentacyjnych pomieszczeń antycypował koncepcję rezydencji awiniońskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycypacja ż., antycypowanie n.

czas. pot. zantycypować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewidywać

(1.2) zapowiadać

Wiktionary

antycypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przewidywanie tego, co ma nastąpić i podejmowanie zawczasu działań, wyprzedzanie biegu wypadków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antycypacja ż.

czas. antycypować

przym. antycypacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewidywanie

Wiktionary

antycypryjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Cyprowi i Cypryjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antycypryjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypr mrz., antycypryjskość ż.

Wiktionary

antycywilizacja

zaprzeczenie cywilizacji; stan rozwoju państwa cechujący się brakiem istotnych cech właściwych cywilizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwieństwo cywilizacji, stan rozwoju państwowości niewykazujący oznak nowoczesnej cywilizacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨt͡sɨvʲilʲiˈzat͡sʲja, AS: ãntycyvʹilʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. antycywilizacyjny

Wiktionary

antycywilizacyjny

przeciwstawiający się cywilizacji, wrogo nastawiony do cywilizacji

SJP.pl

antyczadyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Czadowi i Czadyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyczadyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyczadyjskość ż., Czad mrz.

Wiktionary

antyczarnogórski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Czarnogórze i Czarnogórzanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyczarnogórskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyczarnogórskość ż.

Wiktionary

antycząsteczka

cząsteczka antymaterii

SJP.pl

Antymateria – układ antycząstek. Antycząstki to cząstki elementarne podobne do występujących w „zwykłej” materii (koinomaterii), ale o przeciwnym znaku ładunku elektrycznego oraz wszystkich addytywnych liczb kwantowych (np. izospinu, dziwności, liczby barionowej itp).

Wikipedia

antycząstka

cząstka elementarna o właściwościach przeciwnych do danej cząstki (pary antycząstek to np. pozyton i negaton, proton i antyproton)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. cząstka antymaterii;

Wiktionary

Antymateria – układ antycząstek. Antycząstki to cząstki elementarne podobne do występujących w „zwykłej” materii (koinomaterii), ale o przeciwnym znaku ładunku elektrycznego oraz wszystkich addytywnych liczb kwantowych (np. izospinu, dziwności, liczby barionowej itp).

Wikipedia

antyczechosłowacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Czechosłowacji i Czechosłowakom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyczechosłowackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyczechosłowackość ż.

Wiktionary

antyczeski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi państwu czeskiemu lub Czechom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyczeskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przemysł II zawarł z Władysławem Łokietkiem pakt antyczeski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyczeskość ż., czeski mrz.

przym. czeski

Wiktionary

antyczność

1. wszystko co odnosi się do epoki starożytnej; starożytność;
2. staroświeckość; zabytkowość

SJP.pl

antyczny

1. właściwy światu starożytnej Grecji i Rzymu (np. antyczne pojęcie piękna);
2. dotyczący antyku jako okresu historycznego, tyle co: starożytny (np. okres antyczny);
3. potocznie o czymś przestarzałym i niemodnym (np. antyczne ubranie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

(1.2) pochodzący z dawnych czasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kulturze renesansu ogromną rolę odegrało odrodzenie i przyswojenie kultury antycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyk m., antykizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starożytny

(1.2) dawny

Wiktionary

antydaktyl

stopa wierszowa złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej; daktyl odwrócony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiersz złożony z dwóch sylab długich oraz jednej krótkiej (w starożytnej liryce)

Wiktionary

antydarwinistyczny

sprzeciwiający się teorii darwinizmu

SJP.pl

antydatować

wpisywać (wpisać) na dokumencie datę wcześniejszą od faktycznej; antedatować (rzadko)

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) wpisywać gdzieś datę wcześniejszą niż rzeczywista, zwykle w celu oszustwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Listonosz antydatował awizo włożone do naszej skrzynki pocztowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨdaˈtɔvat͡ɕ, AS: ãntydatovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydatowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. antedatować

Wiktionary

antydatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podpisywanie czegoś z wcześniejszą datą niż faktyczna data powstania dokumentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kontrola ujawniła też, że zaniżano pracownikom wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz antydatowanie umów o pracę dla zarządu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨdatɔˈvãɲɛ, AS: ãntydatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. antydatować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. antedatowanie

Wiktionary

antydemokrata

przeciwnik demokracji

SJP.pl

antydemokratyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antydemokratyczne; cecha tych, którzy są antydemokratyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. antydemokratyczny

przysł. antydemokratycznie

Wiktionary

antydemokratyczny

zwalczający demokrację, występujący przeciwko demokracji (np. wystąpienia antydemokratyczne, antydemokratyczne ograniczenia reżimowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cały kraj demonstruje przeciwko antydemokratycznej polityce rządu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydemokratyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedemokratyczny, rzad. przeciwdemokratyczny

Wiktionary

antydemokratyzm

1. wrogi, krytyczny stosunek do demokracji;
2. cecha czegoś sprzecznego z zasadami demokracji

SJP.pl

Antydemokratyzm – światopogląd, odrzucający ideę demokracji, opierający się na przeświadczeniu, że w zróżnicowanym społeczeństwie, w którym największą część stanowią osoby niewykształcone i niezamożne, demokracja jest de facto dyktaturą ciemniaków. Przeciwnicy demokracji często uznają za lepsze rządy monarchistyczne lub autorytarne.

Wikipedia

antydepresant

lek przeciwdepresyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwdziałający objawom depresji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziurawiec jest zaliczany do łagodnie działających, ziołowych antydepresantów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antydepresyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tymoleptyk, lek antydepresyjny, lek przeciwdepresyjny

Wiktionary

antydepresyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antydepresyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. antydepresyjny

przysł. antydepresyjnie

Wiktionary

antydepresyjny

stosowany przeciwko depresji, leczący depresję; przeciwdepresyjny, psychodepresyjny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) med. zwalczający objawy depresji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Połączenie terapii i pigułek antydepresyjnych może wyleczyć do jednej trzeciej tych, którzy wmawiają sobie, że są chorzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydepresyjność ż., antydepresant mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwdepresyjny

Wiktionary

antydesma

drzewo owocowe z rodziny liściokwiatowatych, występujące w tropikalnych obszarach Azji, Chinach i Australii

SJP.pl

antydespotyczny

zwalczający despotyzm, występujący przeciwko despotyzmowi

SJP.pl

antydetonator

Środki przeciwstukowe lub antydetonatory – chemiczne dodatki do paliw stosowanych w silnikach iskrowych, które zapobiegają zjawisku spalania stukowego i, co za tym idzie, zwiększają maksymalny stopień sprężania, który można stosować w tych silnikach. Środki przeciwstukowe w sztuczny sposób podnoszą liczbę oktanową benzyny oraz metanową LPG.

Wikipedia

antydeuteron

antyjądro ciężkiego wodoru

SJP.pl

antydialog

żartobliwie: dialog pozbawiony cech dialogu, przeciwieństwo dialogu

SJP.pl

antydiuretyczny

hamujący wytwarzanie moczu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. hamujący diurezę, nadmierne wydzielanie moczu

Wiktionary

antydiuretyna

hormon powodujący zmniejszenie wydalania wody z organizmu przez nerki

SJP.pl

Hormon antydiuretyczny, wazopresyna, adiuretyna, ADH (ang. antidiuretic hormone), AVP (ang. arginine vasopressin) – organiczny związek chemiczny z grupy oligopeptydów, pełniący u ssaków (także u człowieka) funkcję hormonu.

Wikipedia

antydogmatyczny

nieuznający dogmatów

SJP.pl

antydogmatyzm

krytyczny stosunek do dogmatów, zwalczanie dogmatyzmu

SJP.pl

antydominicki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi państwu Dominika

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antydominickiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydominickość ż.

Wiktionary

antydominikański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Dominikanie

(1.2) taki, który jest przeciwny lub wrogi zakonowi dominikanów

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antydominikańskiej (1.1-2)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydominikańskość ż.

Wiktionary

antydominikańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antydominikańskie

Wiktionary

Powiązane:

przym. antydominikański

Wiktionary

antydoping

ogólna nazwa działań, które mają zapobiegać lub zwalczać stosowanie środków dopingowych przez sportowców; kontrola antydopingowa

SJP.pl

antydopingowy

zwalczający doping, przeciwdziałający dopingowi (w znaczeniu niedozwolonego wspomagania organizmu), np. komisja antydopingowa, kontrola antydopingowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do walki z dopingiem u sportowców, do wykrywania niedozwolonych środków dopingujących

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do tej grupy należą również hormony, których stosowanie w świetle przepisów antydopingowych jest zwykle zakazane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨdɔpʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: ãntydopʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. doping mrz.

Wiktionary

antydot

substancja likwidująca lub antagonizująca działanie trucizny na organizm; antidotum, odtrutka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. antidotum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨdɔt, AS: ãntydot

Wiktionary

antydotum

odtrutka; antidotum;
1. substancja likwidująca lub antagonizująca działanie trucizny na organizm; antydot;
2. w przenośni: środek mogący zaradzić czemuś

SJP.pl

antydramat

współczesna odmiana dramatu (utworu scenicznego), niezachowująca tradycyjnej formy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. teatr. współczesna odmiana dramatu, w której brak tradycyjnych konwencji

Wiktionary

Teatr absurdu – nowatorski nurt w dramacie współczesnym, zapoczątkowany w latach 80. XIX wieku we Francji, mający swój renesans w latach 1950-1965, potem odżywający i przekształcany w kolejnych pokoleniach pisarzy. Charakterystyczną cechą teatru absurdu jest widzenie świata polegające na godzeniu sprzeczności. W teatrze absurdu zostają odwrócone tradycyjne role przypisane tragizmowi i komizmowi – tragizm staje się nośnikiem treści komicznych, a komizm – tragicznych. Równocześnie zostaje zakwestionowane jedno ontologiczne rozstrzygnięcie świata. Głównymi tematami w dramacie absurdu jest niepewność prawdziwości wszystkiego, co otacza współczesnego człowieka; to tragiczny bohater komicznej gry pozorów istnienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Określenie „teatr absurdu” wyparło wcześniejsze, funkcjonujące wśród krytyków terminy, takie jak: antydramat, czarna literatura, awangarda paryska lat pięćdziesiątych, nowy teatr, teatr logik modalnych, dramat kreacyjny, teatr szyderczy.

Wiktionary

antydrgawkowy

zapobiegający drgawkom, leczący drgawki; przeciwdrgawkowy

SJP.pl

antydronowy

skierowany przeciwko dronom

SJP.pl

antydumpingowy

[czytaj: antydampingowy] przeciwdziałający sprzedaży towarów po cenach niższych od kosztów produkcji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ekon. zapobiegający, przeciwdziałający dumpingowi, niszczeniu konkurencji przez zaniżanie cen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨdãmpʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: ãntydãmpʹĩŋgovy

Wiktionary

antyduński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Danii i Duńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyduńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyduńskość ż.

Wiktionary

antydynastyczny

zwalczający dynastię, występujący przeciwko dynastii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko dynastii, działający na szkodę dynastii

Wiktionary

antydżibutyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Dżibuti i Dżibutyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antydżibutyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antydżibutyjskość ż.

Wiktionary

antyedukacyjny

→ antyedukacja

SJP.pl

Patrz:
antyedukacja

antyegipski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Egiptowi i Egipcjanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyegipskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. egipcjanka ż., antyegipskość ż.

Wiktionary

antyekologiczny

niesprzyjający zachowaniu równowagi w przyrodzie

SJP.pl

antyeksportowy

przeciwdziałający eksportowi, mający za zadanie zmniejszenie eksportu

SJP.pl

antyekwadorski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ekwadorowi i Ekwadorczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyekwadorskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyekwadorskość ż.

Wiktionary

antyelektron

krótko trwająca cząstka elementarna, elektron o ładunku elektrycznym dodatnim; pozytron; pozyton

SJP.pl

Pozyton, antyelektron (nazywany też pozytronem wskutek kalkowania ang. nazwy positron) – elementarna cząstka antymaterii oznaczana symbolem e+, będąca antycząstką elektronu. Należy do grupy leptonów.

Jej ładunek elektryczny jest równy +1 (jednostce ładunku elementarnego), masa jest równa masie elektronu. Spin pozytonu jest połówkowy.

Wikipedia

antyelektrostatyczny

przeciwdziałający elektryzowaniu się materiałów; antystatyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antystatyczny

Wiktionary

antyemancypacyjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia jakiejś emancypacji

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec emancypacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyemancypacyjność ż.

Wiktionary

antyemigracyjny

przeciwdziałający emigracji - wyjeżdżaniu obywateli poza granice państwa

SJP.pl

antyemigrancki

występujący, skierowany przeciwko emigracji, emigrantom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi emigrantom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyemigranckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyemigranckość ż.

Wiktionary

antyemiracki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Zjednoczonym Emiratom Arabskim

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyemirackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyemirackość ż.

Wiktionary

antyempiryzm

pogląd głoszący, że źródłem poznania jest rozum, a nie doświadczenie zmysłowe

SJP.pl

antyenerdowski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi NRD

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyenerdowskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyenerdowskość ż.

Wiktionary

antyerytrejski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Erytrei i Erytrejczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyerytrejskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyerytrejskość ż., Erytrea ż.

przym. erytrejski

Wiktionary

antyestetyczny

preferujący brzydotę, przeciwstawiający się estetyzmowi

SJP.pl

antyestetyka

estetyka sprzeczna z podstawowymi wartościami w tej dziedzinie, np. harmonią; charakterystyczna dla twórczości wielu grup awangardowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. liter. pogląd sprzeciwiający się estetyzmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A idąc dalej — czy na tle dotychczasowych kanonów estetyki wyrasta coś w rodzaju antyestetyki?

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyestetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyestetyzm

Wiktionary

antyestetyzm

wprowadzenie do utworu brzydkich elementów w celu wywołania szoku estetycznego

SJP.pl

Turpizm (łac. turpis „brzydki”) – zabieg literacki polegający na wprowadzeniu do utworu elementów brzydoty w celu wywołania szoku estetycznego. Tendencja występująca w niektórych kierunkach poetyckich 2. połowy XX wieku, której cechą jest antyestetyzm i swoisty kult brzydoty.

Wikipedia

antyestoński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Estonii i Estończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyestońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyestońskość ż.

Wiktionary

antyestrogenny

hamujący wydzielanie estrogenów; antyestrogenowy

SJP.pl

antyestrogenowy

hamujący wydzielanie estrogenów; antyestrogenny

SJP.pl

antyetiopski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Etiopii i Etiopczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyetiopskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyetiopskość ż.

Wiktionary

antyeuropejski

1. występujący, skierowany przeciwko Unii Europejskiej, sprzeczny z interesem Unii Europejskiej; antyunijny;
2. wrogo nastawiony do Europy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyeuropejskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na tych obawach robią kampanię partie antyeuropejskie – skrajna prawica i skrajna lewica.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyeuropejskość ż.

Wiktionary

antyeuropejskość

1. postawa kogoś przeciwnego Unii Europejskiej;
2. postawa kogoś wrogo nastawionego do Europy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest skierowane przeciwko Europie, sprzeczne z wartościami europejskimi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapewne w zachodniej Europie nastroje antyamerykańskie są wciąż bardziej powszechne niż antyeuropejskość w Stanach.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyeuropejski

Wiktionary

antyewangeliczny

przymiotnik

(1.1) przeciwny ewangelii

Wiktionary

Powiązane:

przym. ewangeliczny

Wiktionary

antyewangelizacja

sprzeciwianie się ewangelii, zjawisko odwrotne do ewangelizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwieństwo ewangelizacji, działalność mająca na celu wykorzenienie zasad wiary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨɛvãŋɡɛlʲiˈzat͡sʲja, AS: ãntyevãŋgelʹizacʹi ̯a

Wiktionary

antyfan

osoba publicznie okazująca swoją niechęć wobec kogoś lub czegoś, często w sposób napastliwy

SJP.pl

antyfanka

kobieta publicznie okazująca swoją niechęć wobec kogoś lub czegoś, często w sposób napastliwy

SJP.pl

antyfaszysta

przeciwnik ideologii faszyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik faszyzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród antyfaszystów są komuniści, socjaliści, liberałowie, konserwatyści oraz ludzie wszelkich światopoglądów i ideologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨfaˈʃɨsta, AS: ãntyfašysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfaszyzm m.

:: fż. antyfaszystka ż.

przym. antyfaszystowski

Wiktionary

antyfaszystka

przeciwniczka ideologii faszyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. przeciwniczka faszyzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Ravensbrück tylko międzynarodowa solidarność uratowała życie żonie E. Thälmanna, gdy polska antyfaszystka, starsza bloku 23, w porę dowiedziała się, że nazwisko Rosy Thälmann znajduje się na liście przeznaczonych do selekcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfaszyzm m.

:: fm. antyfaszysta m.

przym. antyfaszystowski

Wiktionary

antyfaszystowski

zwalczający faszyzm, przeciwny faszyzmowi (np. działacze antyfaszystowscy, ruch antyfaszystowski)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W młodości Seweryn naprawiał świat wypisując na murach antyfaszystowskie hasła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci, AS: ãntyfašystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., antyfaszysta mos., antyfaszystka ż., antyfaszyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwfaszystowski

Wiktionary

antyfaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

Wiktionary

Antyfaszyzm – ruch polityczny przeciwny ideologii faszystowskiej. Powstał z inspiracji środowisk lewicowych w latach 20. XX wieku, jako odpowiedź na formowanie się ruchu faszystowskiego we Włoszech (m.in. organizacja Śmiałkowie Ludu). Z czasem ruch antyfaszystowski stawał się reakcją na rosnącą popularność faszyzmu w innych krajach. W latach 30. powstał w Niemczech Front Żelazny, a następnie odrębna organizacja Akcja antyfaszystowska. Z kolei w Hiszpanii idee sprzeciwu wobec faszyzmu reprezentowali ochotnicy z Brygad Międzynarodowych. W II Rzeczypospolitej natomiast ruch antyfaszystowski skupiony był przede wszystkim wokół Polskiej Partii Socjalistycznej (m.in. Akcja Socjalistyczna) czy Bundu. Walkę o usunięcie z życia publicznego praktyk faszyzmu, ogłosili w Grecji, w latach 1946–1949, partyzanci Demokratycznej Armii Grecji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈfaʃɨsm̥, AS: ãntyfašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. faszyzm mrz., faszołek mzw., antyfaszysta m., antyfaszystka m., antyfaszystowskość ż.

przym. antyfaszystowski

Wiktionary

antyfaza

1. figura stylistyczna, przeciwieństwo hiperboli; zastąpienie określenia jego zaprzeczonym przeciwstawieniem; litotes, litota, meiosis;
2. warstwa wewnątrz stopu

SJP.pl

antyfederalista

1. przeciwnik federalizmu;
2. członek grupy politycznej w USA z końca XVIII wieku, przeciwnej ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych z 1787 roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik federalizmu

(1.2) hist. polit. członek ruchu politycznego w Stanach Zjednoczonych sprzeciwiającego się ratyfikacji konstytucji z 1789 r.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Aby uniknąć posądzeń o to, że faworyzuje któreś ze stronnictw politycznych, do rządu powołał zarówno federalistów, jak i antyfederalistów, przedstawicieli różnych regionów młodej republiki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfederalizm m.

przym. antyfederalistyczny

Wiktionary

antyfederalistka

1. przeciwniczka federalizmu;
2. członkini grupy politycznej w USA z końca XVIII wieku, przeciwnej ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych z 1787 roku

SJP.pl

antyfederalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. koncepcja ustrojowa polegająca na sprzeciwie wobec tworzenia państwa złożonego lub federalnego

(1.2) polit. ruch społeczno-polityczny opowiadający się przeciwko ustrojowi federalnemu

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyfederalny

rzecz. antyfederalista mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) republikanizm

Wiktionary

antyfeminista

mężczyzna niechętny feminizmowi lub ogólniej mężczyzna niechętny wobec kobiet i ich równouprawnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik feminizmu

(1.2) mężczyzna wrogo nastawiony do kobiet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfeminizm mrz., feminizm mrz., feminista mos.

:: fż. antyfeministka ż.

przym. antyfeministyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) męski szowinista, mizogin

Wiktionary

antyfeministka

→ antyfeminista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta sprzeciwiająca się ideom i ruchowi feministycznemu

Wiktionary

Patrz:
antyfeminista
Przykłady

(1.1) Wśród wrogów idei wystawy byli naturalnie antyfeminiści (i antyfeministki), dla których podział ról w społeczeństwie na damskie i męskie jest niepodważalny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfeminizm m.

:: fm. antyfeminista

przym. antyfeministyczny

przysł. antyfeministycznie

Wiktionary

antyfeministycznie

przysłówek

(1.1) w sposób antyfeministyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfeminizm mrz., antyfeministyczność ż., antyfeministka ż.

przym. antyfeministyczny

Wiktionary

antyfeministyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antyfeministyczne; cecha tych, którzy są antyfeministyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyfeministyczny

przysł. antyfeministycznie

Wiktionary

antyfeministyczny

mający niechętny lub wrogi stosunek do kobiet, zwalczający równouprawnienie kobiet

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który opiera się na antyfeminizmie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli przedstawicielka klasy średniej angażuje się w ruch antyfeministyczny poprzez zatrudnienie pani do pomocy w domu, to w takim razie przedstawiciel klasy średniej zatrudniający hydraulika dopuszcza się wyzysku i ucisku klasowego.

(1.1) To rzeczywiście tragedia, jeśli nie uda nam się znaleźć tej drugiej połówki, której wciąż bezustannie szukamy, czy tylko staromodna, antyfeministyczna gadka? A może miłość jest przereklamowana? Albo lepiej: zanadto ją upraszczamy?

(1.1) Wyjechała z mężem do Ameryki, gdzie panowały wówczas silne nastroje antyfeministyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyfẽmʹĩńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfeminizm m., antyfeminista m., antyfeministka ż., antyfeministyczność ż.

przysł. antyfeministycznie

Wiktionary

antyfeminizm

postawa niechęci wobec idei feminizmu i nieuznawanie równouprawnienia kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

(1.2) pot. wrogi stosunek do kobiet i/lub nieakceptowanie ich równości wobec prawa

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antyfeminizm faszyzmu, sprzeciwiający się liberalnej idei powszechnej równości ludzi, szczególnie płci, był wręcz ostentacyjny

(1.1) Również „antyfeminizm" jest jednak w języku polskim czymś pejoratywnym, jeśli w ten sposób określimy czyjeś poglądy, to jasne jest, że się z nimi nie utożsamiamy.

(1.2) Zdecydowany antyfeminizm cechuje wielu moralistów, m.in. głośnego Szymona Starowolskiego. Uzasadniając swą niechęć do kobiet powoływał się na prawa natury.

(1.2) Naukowy antyfeminizm przybrał w tekstach XV-wiecznych inkwizytorów Jakuba Sprengera i Henryka Instytora postać krańcowej nienawiści, tworząc jeden z najgorszych w historii systemów represji wobec kobiet.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfeminista m., antyfeministka ż.

przym. antyfeministyczny

przysł. antyfeministycznie

Wiktionary

antyferroelektryczność

→ antyferroelektryczny

SJP.pl

Patrz:
antyferroelektryczny

antyferroelektryk

Antyferroelektryk – dielektryk niewykazujący spontanicznej polaryzacji przy braku zewnętrznego pola elektrycznego, ale posiadający wewnętrzne uporządkowanie elektrycznych momentów dipolowych: wypadkowe momenty sąsiednich komórek elementarnych są ułożone przeciwrównolegle.

Wikipedia

antyferromagnetyk

Antyferromagnetyzm – właściwość magnetyczna materiału; zjawisko polegające na antyrównoległym uporządkowaniu elementarnych momentów magnetycznych w podsieciach sieci krystalicznej. Typowym przykładem pierwiastka o silnych właściwościach magnetycznych jest mangan. Antyferromagnetyzm występuje np. w CuO (znajdujących się w większości badanych nadprzewodników wysokotemperaturowych), CuMnAs oraz w MnTe.

Wikipedia

antyferromagnetyzm

Antyferromagnetyzm – właściwość magnetyczna materiału; zjawisko polegające na antyrównoległym uporządkowaniu elementarnych momentów magnetycznych w podsieciach sieci krystalicznej. Typowym przykładem pierwiastka o silnych właściwościach magnetycznych jest mangan. Antyferromagnetyzm występuje np. w CuO (znajdujących się w większości badanych nadprzewodników wysokotemperaturowych), CuMnAs oraz w MnTe.

Wikipedia

antyfertylizyna

u zwierząt: substancja wydzielana przez plemniki, ułatwiająca zapłodnienie

SJP.pl

Antyfertylizyna (anty + gr. fertós ‘znośny’, lýsis ‘rozwiązanie’) – wydzielina występująca na powierzchni główki plemnika, która reaguje ze znajdującą się na powierzchni komórki jajowej, swoiście dopasowaną przestrzennie fertylizyną, w wyniku czego możliwe jest zapłodnienie plemnikami wyłącznie własnego gatunku.

Wikipedia

antyfestiwalowy

→ antyfestiwal

SJP.pl

Patrz:
antyfestiwal

antyfeudalny

zwalczający feudalizm, występujący przeciwko feudalizmowi i feudałom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żadna z powieści Mostowskiej nie zawiera charakterystycznych dla angielskiego romansu grozy akcentów antyfeudalnych.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwfeudalny

Wiktionary

antyfidżyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Fidżi i Fidżyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyfidżyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfidżyjskość ż.

Wiktionary

antyfilipiński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Filipinom i Filipińczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyfilipińskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfilipińskość ż.

Wiktionary

antyfilm

film przeciwstawiający się tradycyjnym schematom i konwencjom sztuki filmowej

SJP.pl

antyfiński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Finlandii i Finom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyfińskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Finka ż., antyfińskość ż.

Wiktionary

antyfon

środek ochrony słuchu, zwykle w postaci zatyczek do uszu lub słuchawek ochronnych

SJP.pl

- antyfon – indywidualny środek ochrony słuchu, ochronnik słuchu, artykuł BHP

- wewnętrzny – wkładany do przewodu słuchowego, wkładka przeciwhałasowa, np. Stoper (zatyczka)

- zewnętrzny – zasłaniający małżowinę uszną, np. nauszniki

- Antyfon – kwartalnik diecezji przemysko-nowosądeckiej

Wikipedia

antyfona

krótkie modlitwy śpiewane lub recytowane przez dwa chóry kolejno po jednym wersie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku;

(1.2) muz. w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej;

(1.3) muz. w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;

Wiktionary

Antyfona (gr. „przeciwgłos”, „naprzemienna odpowiedź”) – w liturgii chrześcijańskiej werset rozpoczynający i kończący modlitwę – najczęściej psalm lub kantyk (pieśń), często zaczerpnięty z Psalmów lub innych ksiąg Pisma Świętego.

W chorale gregoriańskim antyfony to różne typy śpiewów, np. antyfony psalmowe czy antyfony mszalne. Wywodzą się one na ogół z praktyki wykonywania tekstów liturgicznych przez dwa chóry, recytujące lub śpiewające na przemian (śpiew antyfonalny). Zostały przejęte przez Kościół zachodni w IV w. z obrządku syryjskiego (śpiew ambrozjański).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zapomnieliśmy o antyfonie na końcu kantyku.

(1.2) Po Komplecie kantor zaintonował antyfonę maryjną.

(1.3) Za śpiew antyfon na roratach odpowiada schola parafialna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfonarz mrz., antyfonał mrz.

przym. antyfonalny

Wiktionary

antyfonalny

→ antyfona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. wykonywany jako antyfona na początku i na końcu psalmu lub kantyku

Wiktionary

Patrz:
antyfona
Przykłady

(1.1) Kantor rozpoczął śpiew wersetu antyfonalnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfona ż.

Wiktionary

antyfonarz

księga zawierająca zbiór śpiewów liturgicznych, głównie antyfon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. księga liturgiczna zawierająca antyfony

Wiktionary

Antyfonarz (z łac.średn. antiphonarium) – księga liturgiczna Kościoła rzymskokatolickiego zawierająca zbiór antyfon (najstarszych śpiewów liturgicznych); w czasach późniejszych w skład antyfonarza weszły również śpiewy używane w liturgii poza mszą świętą.W antyfonarz wchodziły pieśni śpiewane w niedziele i inne święta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kantor otworzył antyfonarz i zaintonował antyfonę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfona ż., antyfonał mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. antyfonał

Wiktionary

antyfonarzowy

→ antyfonarz

SJP.pl

Patrz:
antyfonarz

antyfonał

dawniej: antyfonarz - księga zawierająca zbiór śpiewów liturgicznych, głównie antyfon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. księga liturgiczna zawierająca antyfony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na pulpicie w oratorium leżał oprawiony w skórę antyfonał z XVII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfonarz mrz., antyfona ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyfonarz

Wiktionary

antyfrancuski

niechętny lub wrogi Francuzom, Francji

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Francji i Francuzom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyfrancuskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfrancuskość ż.

Wiktionary

antyfrankistowski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia frankizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec frankizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyfrankistowskość ż.

Wiktionary

antyfraza

figura retoryczna polegająca na ironicznym użyciu wyrazu, zmieniającym jego sens na przeciwny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. środek stylistyczny, polegający na ironicznej zmianie znaczenia wyrazu na przeciwny (np. ale jesteś mądry = jesteś głupi) bądź też na użyciu zaprzeczonego antonimu zamiast nazwania wprost jakiejś cechy (np. niepiękny = brzydki)

Wiktionary

Ironia (grec. εἰρωνεία eironeía, dosłownie „przestawienie, pozorowanie“) – sposób wypowiadania się, oparty na zamierzonej niezgodności, najczęściej przeciwieństwie, dwóch poziomów wypowiedzi: dosłownego i ukrytego, np. w zdaniu Jaka piękna pogoda wypowiedzianym w trakcie ulewy. W klasycznej retoryce ironia stanowi jeden z tropów, jest zaliczana także do podstawowych kategorii w estetyce.

Wikipedia

antyfrykcyjny

zapobiegający tarciu, powodujący zmniejszenie tarcia; przeciwcierny

SJP.pl

antyfutbol

gra przecząca zasadom dobrego futbolu

SJP.pl

antyfutrzarski

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko przemysłowi futrzarskiemu, wrogi produkcji i noszeniu naturalnych futer przez ludzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dołączyła do innych znanych i pięknych kobiet, które wspierają kampanie antyfutrzarskie (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨfuˈṭʃarsʲci, AS: ãntyfuṭšarsʹḱi

Wiktionary

antygaboński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gabonowi i Gabończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygabońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygabońskość ż.

Wiktionary

antygambijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gambii i Gambijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygambijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygambijskość ż.

Wiktionary

antygangowy

przeznaczony do walki z gangami

SJP.pl

antygaz

mechanizm zapobiegający nadmiernemu zużyciu sprzęgła

SJP.pl

antygejowski

skierowany przeciwko gejom, nastawiony przeciw homoseksualizmowi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeciwny gejom, zwalczający gejów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gej mos.

Wiktionary

antygen

wielocząsteczkowa substancja wywołująca powstanie (wytwarzanie) przeciwciał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

Wiktionary

Antygen (źródłosłów niejasny: stgr. ἀντί anti, przeciw, γένος genos, ród, rodzaj; przytaczane także ang. antigen = antibody generator, generator przeciwciał) – substancja, która wykazuje antygenowość (właściwość wiązania się ze swoistymi przeciwciałami) oraz immunogenność (właściwość wywołania przeciw sobie odpowiedzi odpornościowej), przy czym znane są antygeny, tzw. hapteny, które stają się immunogenne dopiero po związaniu się z nośnikiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W badanych błonach erytrocytów występują antygeny dwóch rodzajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨɡɛ̃n, AS: ãntygẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. antygenowy

przysł. antygenowo

Wiktionary

antygenowy

→ antygen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z antygenem, dotyczący antygenów

Wiktionary

Patrz:
antygen
Powiązane:

rzecz. antygen mrz.

przysł. antygenowo

Wiktionary

antyghański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ghanie i Ghańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyghańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyghańskość ż.

Wiktionary

antygibraltarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gibraltarowi i Gibraltarczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygibraltarskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygibraltarskość ż.

Wiktionary

antyglobalista

członek ruchu antyglobalistycznego; alterglobalista

SJP.pl

antyglobalistka

→ antyglobalista

SJP.pl

Patrz:
antyglobalista

antyglobalistyczny

przeciwny globalizacji, mający na celu jej zahamowanie; alterglobalistyczny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia globalizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec globalizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyglobalizm m., antyglobalistyczność ż.

Wiktionary

antyglobalizacja

ideologia przeciwna globalizacji, mająca na celu jej zahamowanie

SJP.pl

antyglobalizm

ruch społeczno-polityczny sprzeciwiający się korzyściom płynącym z procesów globalizacji; alterglobalizm

SJP.pl

Ruch alterglobalistyczny – ruch społeczno-polityczny aktywny w większości państw świata, różnorodny ideowo i niejednolity organizacyjnie. Za cel stawia sobie radykalną zmianę obecnych stosunków ekonomicznych, ekologicznych i społecznych, m.in. poprzez budowanie globalnego społeczeństwa obywatelskiego.

Wikipedia

antygona

mit. gr. córka Edypa i Jokasty

SJP.pl

- Antygona – dramat Sofoklesa

- Antygona (gr. i łac. Antigone) – królowa Epiru, córka Filipa i Bereniki

- Antygona (gr. i łac. Antigone) – w mitologii greckiej córka Edypa, królewna tebańska

- Antygona (gr. i łac. Antigone) – w mitologii greckiej córka Eurytiona

- Antygona (gr. i łac. Antigone) – w mitologii greckiej córka Laomedona

- Antygona – powieść Kazimierza Brandysa z 1948 r.

Wikipedia

antygoryt

minerał barwy zielonej, odmiana serpentynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

Wiktionary

Antygoryt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów. Należy do minerałów pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa wywodzi się od Antigoro (nazwa doliny we włoskim Piemoncie) – miejsca pozyskiwania czystego antygorytu. Znane w gemmologii odmiany: bowenit i williamsyt.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antygorytowy

Wiktionary

antygorytowy

→ antygoryt

SJP.pl

Patrz:
antygoryt

antygradacja

opozycyjne zestawienie stopniowania wzmacniającego i osłabiającego cechy, np. "Atak wroga był coraz silniejszy, gwałtowniejszy, a garstka obrońców malała, słabła."; antyklimaks

SJP.pl

Antygradacja (antyklimaks, gradacja opadająca) – figura retoryczna, odmiana gradacji, w której składniki uszeregowane są w taki sposób, że ich wartość znaczeniowa lub emocjonalna stopniowo maleje. Termin odnosi się także do nieoczekiwanego obniżenia tonu, przejścia od podniosłości do trywialności, pospolitości.

Inaczej gradacja w języku wysokim, nagle przełamana językiem niskim, prostym, nierzadko wulgaryzmem.

Wikipedia

antygraffiti

1. preparat do pokrywania powierzchni obiektów umożliwiający łatwe usunięcie z nich napisów i rysunków;
2. umożliwiający łatwe usunięcie napisów i rysunków z powierzchni obiektów; antygraffitowy

SJP.pl

antygraffitowy

umożliwiający łatwe usunięcie napisów i rysunków z powierzchni obiektów; antygraffiti

SJP.pl

antygrawitacyjny

przeciwdziałający grawitacji

SJP.pl

antygrecki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Grecji i Grekom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygreckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Grecja ż., antygreckość ż.

Wiktionary

antygrenadyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Grenadzie i Grenadyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygrenadyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygrenadyjskość ż.

Wiktionary

antygromowy

zabezpieczający przed uderzeniem pioruna

SJP.pl

antygruziński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gruzji i Gruzinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygruzińskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygruzińskość ż.

Wiktionary

antygrypowy

zwalczający grypę, zapobiegający grypie; przeciwgrypowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. przeciwgrypowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwgrypowy

Wiktionary

antygrzybiczny

zapobiegający grzybicy; przeciwgrzybiczny, przeciwgrzybiczy

SJP.pl

antyguamski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Guamowi i Guamczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyguamskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyguamskość ż.

Wiktionary

antygujański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gujanie i Gujańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygujańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygujańskość ż.

Wiktionary

antygwatemalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gwatemali i Gwatemalczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygwatemalskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygwatemalskość ż.

Wiktionary

antygwałty

potocznie: damska odzież mająca na celu odstraszenie potencjalnego gwałciciela

SJP.pl

antygwinejski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gwinei i Gwinejczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygwinejskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antygwinejskość ż.

Wiktionary

antyhabsburski

skierowany przeciwko Habsburgom

SJP.pl

antyhaitański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Haiti i Haitańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhaitańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyhaitańskość ż.

Wiktionary

antyhaker

osoba zabezpieczająca sieci, systemy komputerowe itp. przed włamaniem

SJP.pl

antyhakerski

zabezpieczający przed atakami hakerów

SJP.pl

antyhałasowy

przeciwhałasowy;
1. zmniejszający, likwidujący hałas; przeciwakustyczny, antyakustyczny, przeciwdźwiękowy;
2. mający na celu walkę z hałasem

SJP.pl

antyhierarchiczność

→ antyhierarchiczny

SJP.pl

Patrz:
antyhierarchiczny

antyhinduski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Indiom i Hindusom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhinduskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Indus mos./mrz., antyhinduskość ż., antyindyjskość ż.

przym. antyindyjski

Wiktionary

antyhistaminik

potocznie: lek antyhistaminowy

SJP.pl

Antagonisty receptora H_1, leki przeciwhistaminowe H_1, antyhistaminiki H_1 – substancje odwracające działanie histaminy na jej receptor H_1. Jest to podstawowa grupa leków stosowana w atopii. W rzeczywistości nie są one antagonistami, lecz odwrotnymi agonistami receptora H_1.

Wikipedia

antyhistaminowy

zapobiegający przedostawaniu się histaminy z krwi do tkanek; przeciwhistaminowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. zob. przeciwhistaminowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwhistaminowy

Wiktionary

antyhiszpański

niechętny lub wrogi Hiszpanii, Hiszpanom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Hiszpanii i Hiszpanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhiszpańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Amerykańska prasa, tzw. żółta, czyli brukowa, wszczęła gwałtowną kampanię antyhiszpańską.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyhiszpańskość ż.

Wiktionary

antyhitlerowiec

przeciwnik polityki Adolfa Hitlera

SJP.pl

antyhitlerowski

przeciwny hitleryzmowi, zwalczający hitleryzm (np. koalicja antyhitlerowska)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi hitleryzmowi i hitlerowcom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhitlerowskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Polska dla Polaków – jak to pogodzić z postawą obcoplemieńca, który po opuszczeniu getta działał w konspiracji, pisał antyhitlerowskie satyry, przeszedł przez obozy i łagrową poniewierkę, by wreszcie po andersowskim epizodzie znaleźć się w Londynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyhitlerowiec m., antyhitlerowskość ż.

przym. hitlerowski

Wiktionary

antyhitleryzm

wrogie nastawienie do hitleryzmu, zwalczanie hitleryzmu

SJP.pl

antyholenderski

niechętny lub wrogi Holandii, Holendrom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Holandii i Holendrom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyholenderskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Z tego, co wiem, to do dzisiaj Holendrzy kupili ośmiokrotnie więcej ziemi w Polsce niż Niemcy. A nieznany mi jest antyholenderski ruch w Polsce!

(1.1) W latach 1943-49 aktywnie uczestniczył w antyholenderskim ruchu oporu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyholenderskość ż.

Wiktionary

antyhonduraski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Hondurasowi i Honduranom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhonduraskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyhonduraskość ż.

Wiktionary

antyhormon

substancja blokująca lub znosząca działanie hormonów

SJP.pl

antyhumanistyczny

wrogi prądom humanistycznym

SJP.pl

antyhumanitarny

sprzeczny z zasadami humanitaryzmu; nieludzki, okrutny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwny, wrogi zasadom humanitarnym

Wiktionary

antyimigracyjny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko imigracji lub imigrantom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) jak patrzę na scenę polityczną wielu państw, w których imigranci stanowią duży odsetek, mam wrażenie, że dziś wygrywa się wybory tylko i wyłącznie na antyimigracyjnej retoryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjĩmʲiɡraˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntyi ̯ĩmʹigracyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyimigrancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyimigrancki

Wiktionary

antyimigrancki

występujący, skierowany przeciwko imigracji, imigrantom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko imigrantom, wrogi imigrantom

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyimigracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyimigracyjny

Wiktionary

antyimperialistka

→ antyimperialista

SJP.pl

Patrz:
antyimperialista

antyimperialistyczny

walczący z imperializmem, wrogi imperializmowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moskwa widziała w Hawanie sojusznika antyimperialistycznego i klasowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjĩmpɛrʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyi ̯ĩmperʹi ̯alʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyimperialista m., antyimperializm m.

Wiktionary

antyimperializm

kierunek w polityce przeciwstawiający się imperializmowi

SJP.pl

Antyimperializm – idea sprzeciwiająca się imperializmowi, kolonializmowi, imperiom kolonialnym i ich dążeniom do hegemonii oraz ich ekspansji terytorialnej poza swoje ustalone granice . Do idei antyimperializmu odwoływały się głównie ruchy nacjonalistyczne oraz komunistyczne.

Wikipedia

antyimplozyjny

1. zabezpieczający przed implozją;
2. zabezpieczony przed implozją

SJP.pl

antyimport

Antyimport – polityka handlu zagranicznego polegająca na ograniczaniu przywozu z zagranicy towarów, które na większą skalę mogą być wytwarzane w kraju, nazywana również polityką ograniczonej autarkii.

Do końca lat 80. XX wieku polityka antyimportowa stosowana była także w krajach o gospodarce centralnie sterowanej, w tym w Polsce.

Wikipedia

antyimportowy

przeciwdziałający importowi, zwłaszcza przewyższającemu eksport (np. antyimportowe regulacje rządu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający na celu zmniejszanie lub zlikwidowanie importu, przeciwdziałający importowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) PSL bił się też z SLD o podatek antyimportowy, którym chciał chronić polskich producentów przed zagraniczną konkurencją, która w opinii chłopskich działaczy z zasady była nieuczciwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjĩmpɔrˈtɔvɨ, AS: ãntyi ̯ĩmportovy

Wiktionary

antyindiański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Indianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyindiańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyindiańskość ż.

Wiktionary

antyindonezyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Indonezji i Indonezyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyindonezyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyindonezyjskość ż., Indonezja ż.

Wiktionary

antyindyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Indiom i Hindusom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyindyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Indus mos./mrz., antyindyjskość ż., antyhinduskość ż.

przym. antyhinduski, indyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyhinduski

Wiktionary

antyindywidualizm

sprzeciwianie się poczuciu niezależności i odrębności osobistej

SJP.pl

antyinflacyjny

przeciwdziałający, zapobiegający inflacji; przeciwinflacyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający na celu zmniejszenie lub przeciwdziałanie inflacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjĩnflaˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntyi ̯ĩnflacyi ̯ny

Wiktionary

antyintelektualistka

→ antyintelektualista

SJP.pl

Patrz:
antyintelektualista

antyintelektualizm

Antyintelektualizm – termin oznaczający sprzeciw wobec intelektualizmu albo postawę wrogą wobec intelektualistów i ich roli w społeczeństwie. Antyintelektualista jest więc przeciwieństwem tak zwanych „jajogłowych” rozumianych jako naukowcy, historycy i filozofowie oraz racjonaliści i empirycy. Według Hofstadtera można wyróżnić trzy typy antyintelektualizmu: antyracjonalizm religijny, populistyczny antyelitaryzm i bezrefleksyjny instrumentalizm.

Wikipedia

antyintelektualny

wyrażający sprzeciw wobec wartości poznania intelektualnego; występujący przeciwko intelektualistom

SJP.pl

antyinteligencki

występujący przeciwko inteligencji; przeciwny inteligencji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nastawiony wrogo do inteligencji jako warstwy społecznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wzniecona przez partię pomarcowa kampania antysemicka i antyinteligencka pobudziła polityczną świadomość inteligencji i stała się punktem odniesienia jej politycznych poglądów i preferencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjĩntɛlʲiˈɡɛ̃nt͡sʲci, AS: ãntyi ̯ĩntelʹigẽncʹḱi

Wiktionary

antyinteligenckość

→ antyinteligencki

SJP.pl

Patrz:
antyinteligencki

antyinternetowy

1. ograniczający korzystanie z internetu;
2. niechętny do korzystania z internetu

SJP.pl

antyiracki

niechętny lub wrogi Irakowi, Irakijczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Irakowi i Irakijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyirackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyirackość ż.

Wiktionary

antyirański

przeciwstawiający się Iranowi lub Irańczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Iranowi i Irańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyirańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyirańskość ż.

Wiktionary

antyirlandzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Irlandii i Irlandczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyirlandzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyirlandzkość ż.

Wiktionary

antyironia

specyficzna forma wypowiedzi, pozorna ironia wykazująca w rzeczywistości bezsensowność lub szkodliwość czegoś

SJP.pl

antyislamizm

Islamofobia – antyspołeczne uprzedzenie i dyskryminacja w stosunku do islamu i muzułmanów. Pojęcie odnosi się do wszelkich przejawów dyskryminacji i rozpowszechniania nienawiści.

Określenie "islamofobia" pochodzi od słów: nazwy islam i greckiego słowa phóbos (gr.φόβος) – strach. Termin ten używany był już w latach 20. XX wieku.

Wikipedia

antyislamski

występujący, skierowany przeciwko islamowi

SJP.pl

antyislandzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Islandii i Islandczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyislandzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyislandzkość ż., Islandia ż.

Wiktionary

antyizraelizm

niechęć lub wrogość wobec Izraela

SJP.pl

antyizraelski

niechętny lub wrogi Izraelowi, Izraelczykom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Izraelowi, niechętny wobec Izraela

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Komunistyczne władze prowadziły politykę antyizraelską, a może i antysemicką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjizraˈɛlsʲci, AS: ãntyi ̯izraelsʹḱi

Wiktionary

antyjądro

w fizyce: jądro zbudowane z antyprotonów i antyneutronów

SJP.pl

antyjądrowy

skierowany przeciw wytwarzaniu i stosowaniu broni jądrowej; antyatomowy, przeciwatomowy, przeciwjądrowy, antynuklearny

SJP.pl

antyjakobiński

przymiotnik

(1.1) przeciwny jakobinom, zwalczający jakobinów

Wiktionary

antyjamajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Jamajce i Jamajczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjamajskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyjamajskość ż.

Wiktionary

antyjapoński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Japonii i Japończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjapońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyjapońskość ż.

Wiktionary

antyjemeński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Jemenowi i Jemeńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjemeńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyjemeńskość ż., Jemen mrz.

Wiktionary

antyjezuicki

występujący, skierowany przeciwko jezuitom

SJP.pl

antyjordański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Jordanii i Jordańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjordańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyjordańskość ż.

Wiktionary

antyjudaistyczny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko judaizmowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨjudajiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyi ̯udai ̯istyčny

Wiktionary

antyjudaizm

wrogie nastawienie wobec Żydów, mające źródło w błędnej interpretacji Nowego Testamentu

SJP.pl

antyjugosłowiański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Jugosławii i Jugosłowianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjugosłowiańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyjugosłowiańskość ż.

Wiktionary

antyk

1. świat starożytnej Grecji i Rzymu;
2. okres historyczny od początku czasów historycznych do przełomu IV i V wieku naszej ery (przyjmuje się rok 476 jako jego kres); starożytność;
3. stary, zabytkowy przedmiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. świat starożytnej kultury grecko-łacińskiej;

(1.2) pot. przedmiot stary, zabytkowy

(1.3) przen. człowiek staroświecki, dawnej daty

(1.4) łódź. stary człowiek

(1.5) uczn. rodzic

(1.6) uczn. nauczyciel (zwłaszcza starej daty)

Wiktionary

- antyk (z łac. antiquus – „dawny”) – określenie świata starożytnego, głównie okresu rozkwitu cywilizacji i kultury starożytnej Grecji i Rzymu, mniej więcej od I tysiąclecia p.n.e. do końca starożytności w V wieku n.e.

- antyk – zabytkowy przedmiot sztuki dawnej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawsze interesował mnie świat antyku.

(1.2) W jego mieszkaniu jest dużo pięknych antyków.

(1.4) Nie chce mi się iść na te imieniny, same antyki tam będą siedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãntɨk, AS: ãntyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykizowanie n., antyczność

przym. antyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starożytność

(1.2) staroć, zabytek

Wiktionary

antykadencja

w językoznawstwie: intonacja rosnąca

SJP.pl

Wikipedia

antykambodżański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kambodży i Kambodżanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykambodżańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykambodżańskość ż.

Wiktionary

antykamera

komnata poprzedzająca sypialnię lub pokój paradny, pełniąca funkcję poczekalni dla dworzan i służby w pałacach królewskich i magnackich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. rodzaj formalnego przedpokoju, poczekalni poprzedzającego reprezentacyjne wnętrze, salon

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) antyszambr

Wiktionary

antykameruński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kamerunowi i Kameruńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykameruńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykameruńskość ż.

Wiktionary

antykanadyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kanadzie i Kanadyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykanadyjskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Równie dobrze można by papieża oskarżyć, że jest antyrosyjski czy antyukraiński albo antyamerykański czy antykanadyjski. Czego się nie robi, by pognębić papieża „lewaka”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kanadystyka ż., kanadyjka ż., Kanada ż., antykanadyjskość ż.

Wiktionary

antykandydat

kandydat strony przeciwnej rywalizujący w ubieganiu się o to samo stanowisko

SJP.pl

antykapitalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik kapitalizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykapitalizm mrz.

:: fż. antykapitalistka ż.

przym. antykapitalistyczny

Wiktionary

antykapitalistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: antykapitalista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkapʲitaˈlʲistka, AS: ãntykapʹitalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. antykapitalista m.

przym. antykapitalistyczny

Wiktionary

antykapitalistyczny

zwalczający kapitalizm, wrogi kapitalizmowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi wobec kapitalizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykapitalizm mrz., antykapitalista m., antykapitalistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. przeciwkapitalistyczny

Wiktionary

antykataloński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Katalonii i Katalończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykatalońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykatalońskość ż.

Wiktionary

antykataralny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. med. przeciwdziałający katarowi lub go łagodzący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sporo ludzi wierzy, zdaje się, że antykataralne i antygrypowe tampony, które tak często widuje się na nosach tokijczyków, to rodzaj masek przeciwgazowych.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antykataralnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwkatarowy, przeciwkataralny

Wiktionary

antykatarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Katarowi i Katarczykom

(1.2) taki, który jest przeciwny lub wrogi katarom

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antykatarskiej (1.1-2)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykatarskość ż.

Wiktionary

antykatoda

anoda w lampie rentgenowskiej

SJP.pl

Elektroda – końcowy element niektórych układów lub urządzeń elektrycznych, przewodnik elektryczny wysyłający ładunek elektryczny lub przyjmujący go z otoczenia, albo kształtujący pole elektrostatyczne w swoim otoczeniu.

Istnieją trzy rodzaje elektrod. Pierwsze dwa rodzaje to anoda i katoda. W obwodach prądu stałego anoda to elektroda, która przyjmuje ładunek ujemny lub wysyła dodatni, zaś katoda to elektroda wysyłająca ładunek ujemny lub przyjmująca dodatni. W lampie rentgenowskiej elektroda w którą uderzają rozpędzone elektrony jest nazywana antykatodą, może ona być anodą lampy albo lampa zawiera dodatkową elektrodę będącą anodą. Ładunkami elektrycznymi przepływającymi między anodą i katodą mogą być swobodne elektrony lub jony.

Wikipedia

antykatolicki

przeciwny katolicyzmowi, zwalczający katolicyzm (np. antykatolickie wystąpienia, antykatolickie wydawnictwo)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkatɔˈlʲit͡sʲci, AS: ãntykatolʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykatolicyzm m., antykatolik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwkatolicki

Wiktionary

antykatolicyzm

postawa niechęci wobec katolicyzmu

SJP.pl

Antykatolicyzm – ogólne pojęcie obejmujące wrogość lub uprzedzenia skierowane przeciwko chrześcijaństwu katolickiemu, a szczególnie przeciwko Kościołowi katolickiemu, jego duchowieństwu i jego zwolennikom. Termin odnosi się również do prześladowań religijnych katolików.

Wikipedia

antykatoliczka

→ antykatolik

SJP.pl

Patrz:
antykatolik

antykawiarnia

kawiarnia, w której płaci się wyłącznie za spędzany w niej czas

SJP.pl

antykazachski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kazachstanowi i Kazachom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykazachskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykazachskość ż.

przym. kazachstański

Wiktionary

antykidnapingowy

przeciwdziałający porwaniom

SJP.pl

antykino

nurt w kinematografii, będący zaprzeczeniem kina tradycyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierunek w kinematografii stanowiący zaprzeczenie kina tradycyjnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem zażenowana i chcę jak najszybciej o tym antykinie zapomnieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈcĩnɔ, AS: ãntyḱĩno

Wiktionary

antykirgiski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kirgistanowi i Kirgizom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykirgiskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykirgiskość ż.

Wiktionary

antykiribacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kiribati i Kiribatyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykiribackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykiribackość ż.

Wiktionary

antykizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. naśladowanie stylu dzieł antycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyk m., antyczność ż.

czas. antykizować

przym. antyczny

Wiktionary

antyklerykalizm

postawa niechęci wobec kleru, występowanie przeciwko odgrywaniu przez duchowieństwo znaczącej roli w życiu społecznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

Wiktionary

Antyklerykalizm (od „anty” i gr. klerikos, „mający władzę religijną”) – ideologia społeczno-polityczna i postawa życiowa wyrażająca się w niechętnym lub wrogim stosunku do udziału kleru w życiu społecznym i politycznym. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥, AS: ãntyklerykalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyklerykalność ż., antyklerykał m., antyklerykałka ż.

przym. antyklerykalny

Wiktionary

antyklerykalność

→ antyklerykalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antyklerykalne; cecha tych, którzy są antyklerykalni

Wiktionary

Patrz:
antyklerykalny
Powiązane:

rzecz. antyklerykalizm m., antyklerykał m.

przym. antyklerykalny

przysł. antyklerykalnie

Wiktionary

antyklerykalny

zwalczający kler, występujący przeciwko klerowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ, AS: ãntyklerykalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyklerykalizm m., antyklerykał m., antyklerykalność ż.

Wiktionary

antyklerykał

ktoś przeciwny klerowi; zwolennik antyklerykalizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu

Wiktionary

Antyklerykalizm (od „anty” i gr. klerikos, „mający władzę religijną”) – ideologia społeczno-polityczna i postawa życiowa wyrażająca się w niechętnym lub wrogim stosunku do udziału kleru w życiu społecznym i politycznym. Antyklerykalizm często mylnie utożsamiany jest z ateizmem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oczywiście, antyklerykałowie i niewierzący to nie są zbiory tożsame. Są wierzący antyklerykałowie i niewierzący, którzy nie przejawiają wrogich uczuć do Kościoła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyklerykalność ż., antyklerykalizm m.

:: fż. antyklerykałka ż.

przym. antyklerykalny

przysł. antyklerykalnie

Wiktionary

antyklerykałka

→ antyklerykał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwniczka klerykalizmu

Wiktionary

Patrz:
antyklerykał
Przykłady

(1.1) Opowiadanie to dotknęło Michalinę z Dziekońskich Zaleską, zwaną w Grodnie „hrabiną", tę samą panią Zaleską, w której salonie pani Orzeszkowa, rozwódka i antyklerykałka, pozytywistka i demokratka, nieraz była krytykowana i potępiana (…).

(1.1) Pewna dziennikarka, antyklerykałka i „permisywistka", pojechała do pewnego miasta, by sprawdzić pogłoskę, że zakonnice załatwiają nielegalne adopcje zagraniczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyklerykalizm m.

:: fm. antyklerykał m.

Wiktionary

antyklimaks

opozycyjne zestawienie stopniowania wzmacniającego i osłabiającego cechy, np. "Atak wroga był coraz silniejszy, gwałtowniejszy, a garstka obrońców malała, słabła."; antygradacja

SJP.pl

Antygradacja (antyklimaks, gradacja opadająca) – figura retoryczna, odmiana gradacji, w której składniki uszeregowane są w taki sposób, że ich wartość znaczeniowa lub emocjonalna stopniowo maleje. Termin odnosi się także do nieoczekiwanego obniżenia tonu, przejścia od podniosłości do trywialności, pospolitości.

Inaczej gradacja w języku wysokim, nagle przełamana językiem niskim, prostym, nierzadko wulgaryzmem.

Wikipedia

antyklina

wypukły fałd skalny, którego część centralna zbudowana jest ze skał starszych niż boczne skrzydła; siodło

SJP.pl

Antyklina, siodło (gr. anti – przeciw i klinein – nachylać) – w geologii wypukły fałd, którego wnętrze zbudowane jest ze skał starszych, na zewnątrz zaś (na tzw. skrzydłach) występują skały coraz młodsze. Proste normalne w stosunku do płaszczyzn odpowiadających poszczególnym warstwom skalnym tworzą w antyklinie wiązkę rozbieżną.

Zamknięciem antykliny jest peryklina.

Wikipedia

antyklinalny

przymiotnik od: antyklina

SJP.pl

antyklinorium

rozległy zespół fałdów wypiętrzony względem otoczenia

SJP.pl

Antyklinorium − rozległy zespół fałdów, których obwiednia, przynajmniej górna, jest wypukła ku górze, przeciwieństwo synklinorium.

W Polsce uważa się za antyklinorium m.in. cały element wypukły biegnący przez obszar kraju z północnego zachodu na południowy wschód − antyklinorium środkowopolskie, lub tylko jego południowy odcinek − antyklinorium świętokrzyskie i antyklinorium dolnego Sanu.

Wikipedia

antykoagulant

substancja hamująca proces krzepnięcia krwi, w medycynie używana jako lek; lek przeciwzakrzepowy; lek przeciwkrzepliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek zmniejszający krzepliwość krwi;

Wiktionary

Leki przeciwzakrzepowe, antykoagulanty, leki hamujące krzepnięcie krwi – grupa leków spowalniających, utrudniających lub uniemożliwiających krzepnięcie krwi. Stosuje się je w profilaktyce zakrzepic różnego pochodzenia oraz w leczeniu istniejących zakrzepów w żyłach o powolnym przepływie krwi. Leki te są mało skuteczne w leczeniu i profilaktyce zakrzepów w tętnicach, które zwykle składają się głównie z czopów płytek krwi z niewielką zawartością fibryny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lekarz i chory mają jedną z 3 możliwości: kontynuować leczenie doustnym antykoagulantem, zatrzymać terapię na okres okołozabiegowy lub zatrzymać leczenie doustnym antykoagulantem, stosując jednocześnie leczenie pomostowe heparyną niefrakcjonowaną lub drobnocząsteczkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔaˈɡulãnt, AS: ãntykoagulãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykoagulacja ż.

Wiktionary

antykobiecość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antykobiece; cecha tych, którzy są antykobiecy

Wiktionary

Powiązane:

przym. antykobiecy

przysł. antykobieco

Wiktionary

antykobiecy

wrogi wobec kobiet, skierowany przeciw kobietom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko kobietom, wrogi wobec nich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔˈbʲjɛt͡sɨ, AS: ãntykobʹi ̯ecy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykobiecość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyfeministyczny

Wiktionary

antykodon

trzy nukleotydy w tRNA parujące z mRNA w czasie translacji

SJP.pl

Antykodon – sekwencja trzech kolejnych nukleotydów, występujących w pozycji 34–36, w cząsteczce tRNA, których zasady są komplementarne do zasad kodonu danego aminokwasu na mRNA. Bierze udział w translacji, zachodzącej na rybosomach, podczas której przyłącza się do komplementarnej trójki zasad w mRNA (zgodnie z kodem genetycznym) wraz ze znajdującym się na przeciwnym końcu cząsteczki tRNA aminokwasem.

Wikipedia

antykognitywizm

pogląd etyczny zakładający nieistnienie obiektywnych wartości etycznych i moralnych, uznający je za wynikające z jednostkowego bądź zbiorowego przeświadczenia; akognitywizm, nonkognitywizm

SJP.pl

antykoincydencja

Koincydencja (fr. coincident, od śred. łac. im. czas. coincidere, od co-, „razem, współ-” i incidere, „upadać na”, od in- i cadere, „upadać”, być może spokr. z sanskr. śad-, „spaść”) – przypadek, zbieg okoliczności, zbieżność kilku zdarzeń, często nieoczekiwana i bez dostrzegalnej przyczyny. M.in. z powodu swej niepowtarzalności i bezprzyczynowości koincydencje najczęściej nie są w zainteresowaniu badań naukowych, a jako intuicyjnie nieoczekiwane bywają źródłem błędów poznawczych prowadzących do twierdzeń z zakresu okultyzmu, zjawisk nadprzyrodzonych czy paranormalnych. W ogólności w przypadku braku bardziej wyszukanych metod wyjaśniania zdarzeń mogą służyć jako łącze do ludowej psychologii i filozofii.

Wikipedia

antykolizyjny

zapobiegający kolizji pojazdów; przeciwkolizyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. mający zmniejszyć prawdopodobieństwo zajścia kolizji (zwłaszcza między pojazdami)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwzderzeniowy

Wiktionary

antykolkowy

zapobiegający lub przeciwdziałający kolce; przeciwkolkowy

SJP.pl

antykolonializm

ideologia i ruch mający na celu zniesienie kolonializmu

SJP.pl

antykolonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antykolonialne; cecha tych, którzy są antykolonialni

Wiktionary

Powiązane:

przym. antykolonialny

przysł. antykolonialnie

Wiktionary

antykolonialny

przeciwny kolonializmowi, dążący do jego likwidacji (np. ruch antykolonialny, wystąpienia antykolonialne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwny kolonializmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Komuniści zawsze głosili, że chcą poprawy sytuacji społecznej ludzi biednych, wysuwali hasła antykolonialne i antysyjonistyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔlɔ̃ˈɲalnɨ, AS: ãntykolõńalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykolonializm m., antykolonialność ż.

Wiktionary

antykolumbijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kolumbii i Kolumbijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykolumbijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykolumbijskość ż.

Wiktionary

antykomania

żartobliwie: przesadny kult antyku (kultury i sztuki starożytnej)

SJP.pl

antykominternowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wrogi Kominternowi, zwalczający Komintern

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Komintern mrz.

przym. kominternowski, prokominternowski

Wiktionary

antykomoryjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Komorom i Komoryjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykomoryjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykomoryjskość ż.

Wiktionary

antykomunikatywność

→ antykomunikatywny

SJP.pl

Patrz:
antykomunikatywny

antykomunista

osoba przeciwna komunizmowi, zwalczająca komunizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój dziadek był antykomunistą, działał w PRL-u w opozycji demokratycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista, AS: ãntykõmũńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykomunizm m.

:: fż. antykomunistka ż.

przym. antykomunistyczny

przysł. antykomunistycznie

Wiktionary

antykomunistka

→ antykomunista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

Wiktionary

Patrz:
antykomunista
Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka, AS: ãntykõmũńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykomunizm m.

:: fm. antykomunista m.

przym. antykomunistyczny

przysł. antykomunistycznie

Wiktionary

antykomunistyczny

zwalczający komunizm, występujący przeciwko komunizmowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antykomunistyczna opozycja w Polsce działała przez cały okres istnienia PRL.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃mũɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntykõmũńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykomunizm m., antykomunista m., antykomunistka ż.

przysł. antykomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. przeciwkomunistyczny

Wiktionary

antykomunizm

ideologia i ruch przeciwny komunizmowi, zwalczający komunizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. wroga postawa wobec komunizmu

Wiktionary

Antykomunizm – zbiorcza nazwa ideologii oraz polityk nastawionych lub skupiających się na krytyce i zwalczaniu myśli komunistycznej, zarówno na płaszczyźnie intelektualnej, jak i praktycznej, dążąc w ten sposób do zapobiegnięcia skutkom wprowadzenia jej w życie. Postawa ta wynika z różnic między założeniami komunizmu, a dążeniami innych ruchów politycznych lub religijnych jak nacjonalizm, liberalizm, faszyzm czy chrześcijaństwo. Z tego powodu antykomunizm sam w sobie nie jest jednolitą ideologią, lecz dzieli się na odmiany, które różnią się co do tego jak definiują komunizm, które konkretne postulaty odrzucają oraz jakie wyciągają wnioski ze swojej krytyki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥, AS: ãntykõmũńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykomunista m., antykomunistka ż., antykomunistyczność ż.

przym. antykomunistyczny

przysł. antykomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antybolszewizm

Wiktionary

antykomutator

operator w fizyce kwantowej

SJP.pl

Komutator – wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego. Definicje w teorii grup oraz teorii pierścieni różnią się między sobą.

Wikipedia

antykoncepcja

zapobieganie zajściu w ciążę; także: środki i metody temu służące

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. seks. działania zapobiegające zapłodnieniu

Wiktionary

Antykoncepcja, zwana również kontrolą narodzin lub kontrolą płodności – zbiór metod lub środków służących zapobieganiu ciąży. Planowanie, udostępnianie i stosowanie antykoncepcji nazywane jest planowaniem rodziny. Bezpieczny seks, w tym stosowanie męskich lub żeńskich prezerwatyw, może również uchronić przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Antykoncepcja stosowana jest już od czasów starożytnych, jednak skuteczne i bezpieczne metody stały się dostępne dopiero w XX wieku. W niektórych kulturach dostęp do antykoncepcji jest celowo ograniczany, ponieważ uznawana jest ona za moralnie lub politycznie niepożądaną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stosowanie antykoncepcji ma na celu zapobieganie niechcianej ciąży z powodów wiekowych, ekonomicznych, zdrowotnych, genetycznych lub światopoglądowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃nˈt͡sɛpt͡sʲja, AS: ãntykõncepcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. antykoncepcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. kontracepcja

Wiktionary

antykoncepcyjny

zapobiegający zajściu w ciążę; przeciwciążowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. farm. zapobiegający zajściu w ciążę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bo inną sprawą jest aborcja, inną środki antykoncepcyjne, a jeszcze inną kwestia celibatu księży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔ̃nt͡sɛpˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntykõncepcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykoncepcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwciążowy

Wiktionary

antykonformista

osoba sprzeciwiająca się postawie społecznej nakazującej bezkrytyczne akceptowanie ogólnie przyjętych norm i wzorów postępowania

SJP.pl

antykonformizm

postawa społeczna nakazująca kwestionowanie ogólnie przyjętych norm i wzorów postępowania, radykalna forma nonkonformizmu

SJP.pl

Antykonformizm – postawa społeczna, charakteryzująca się bezkrytycznym odrzucaniem ogólnie przyjętych reguł i wzorów postępowania. Stoi w opozycji do konformizmu i jest bezrefleksyjną formą nonkonformizmu. Antykonformizm może być rozumiany jako specyficzna forma konformizmu – dana osoba również jest pod wpływem grupy i nacisku grupy, nie jest niezależna. Niezależność rozumiana jest jako nonkonformizm.

Wikipedia

antykonserwatywny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się politycznemu konserwatyzmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec konserwatyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykonserwatywność ż.

Wiktionary

antykonstytucyjny

wymierzony przeciw konstytucji, dążący do obalenia konstytucji; przeciwkonstytucyjny

SJP.pl

antykonsumencki

niesprzyjający konsumentom

SJP.pl

antykonsumpcyjny

sprzeciwiający się spożywaniu lub użytkowaniu czegoś

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do antykonsumpcjonizmu, związany z antykonsumpcjonizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moi kochani, freeganizm jest antykonsumpcyjnym stylem życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykonsumpcjonizm mrz.

Wiktionary

antykopernikowski

przymiotnik

(1.1) przeciwny kopernikanizmowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. kopernikowski

Wiktionary

antykoreański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Korei i Koreańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykoreańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykoreańskość ż.

Wiktionary

antykorodal

Antykorodal (anticorodal) – antykorozyjny stop glinu z dodatkami krzemu, magnezu, manganu lub tytanu. Przykładowy skład chemiczny (97% Al, 1% Mg, 1% Mn, 1% Si); Posiada dużą odporność na korozję w stanie po utwardzeniu wydzieleniowym. Daje się polerować. Stosowany w przemyśle lotniczym, okrętowym i samochodowym.

Wikipedia

antykorowski

występujący przeciwko KOR (Komitetowi Obrony Robotników)

SJP.pl

antykorozyjność

→ antykorozyjny; przeciwkorozyjność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antykorozyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. antykorozyjny

przysł. antykorozyjnie

Wiktionary

antykorozyjny

chroniący przed niszczeniem metali lub ich stopów pod wpływem otaczającego środowiska; przeciwkorozyjny, przeciwerozyjny, przeciwrdzewny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. mot. zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ, AS: ãntykorozyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykorozyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwkorozyjny, przeciwrdzewny

Wiktionary

antykorporacyjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) przeciwny lub wrogi działalności korporacji

(1.2) zaliczający korporacje

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykorporacyjność ż.

Wiktionary

antykorupcja

działania mające na celu zwalczanie korupcji

SJP.pl

antykorupcyjny

przeciwny korupcji, zwalczający korupcję (np. przepisy antykorupcyjne, procedury antykorupcyjne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający na celu przeciwdziałanie i zwalczanie korupcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tę piętnastkę uzupełnia informacja (bez podania nazwisk), że ustawę antykorupcyjną złamało sześciu urzędników administracji terenowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkɔrupˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntykorupcyi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwkorupcyjny

Wiktionary

antykościelność

→ antykościelny

SJP.pl

Patrz:
antykościelny

antykościelny

występujący, skierowany przeciw Kościołowi; antyklerykalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Kościołowi, niechętny wobec Kościoła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chciałby scenę polityczną podzielić wyraźnie na dwa bieguny: antykościelny, postkomunistyczny oraz prokościelny, postsolidarnościowy.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antykościelnie

rzecz. kościółek mrz.

Wiktionary

antykościół

coś, co przeznaczeniem i funkcją przypomina Kościół, lecz w istocie jest jego przeciwieństwem

SJP.pl

antykostarykański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kostaryce lub Kostarykanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykostarykańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykostarykańskość ż.

Wiktionary

antykołtuński

zwalczający, piętnujący prostactwo, ciasnotę umysłową i małostkowość; przeciwkołtuński, antymieszczański

SJP.pl

antykradzieżowy

zapobiegający kradzieży, chroniący przed kradzieżą; przeciwkradzieżowy

SJP.pl

antykrajowy

skierowany przeciwko interesom państwa; przeciwpaństwowy, antypaństwowy, antyrządowy, przeciwrządowy

SJP.pl

antykremlowski

przeciwstawiający się władzy rosyjskiej

SJP.pl

antykról

kontrkandydat do władzy wobec aktualnego króla

SJP.pl

Antykról – kontrkandydat do władzy wobec legalnie panującego króla.

Wikipedia

antykrytycyzm

przyjmowanie poglądu bez dowodu, na zasadzie ślepej wiary; dogmatyzm

SJP.pl

antykryzysowy

przeciwdziałający kryzysowi, służący wyjściu z kryzysu; przeciwkryzysowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niemcy i Francja zakładają u siebie fundusze antykryzysowe, powstające z przymusowych potrąceń ze środków banków i wzywają partnerów do pójścia w ich ślady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkrɨzɨˈsɔvɨ, AS: ãntykryzysovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwkryzysowy

Wiktionary

antykseryczny

niemożliwy do skopiowania za pomocą skanera lub kserokopiarki

SJP.pl

antykubański

niechętny lub wrogi Kubie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kubie i Kubańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykubańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykubańskość ż.

Wiktionary

antykultura

kontrkultura;
1. grupa społeczna odrzucająca normy i zachowania kultury oficjalnej, propagująca nowe wartości;
2. kultura tej grupy społecznej

SJP.pl

antykulturowy

1. przeciwstawiający się jakiejś kulturze, wrogo nastawiony do jakiejś kultury;
2. → antykultura

SJP.pl

Patrz:
antykultura

antykurdyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kurdom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykurdyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kurd mos., kurdologia ż., antykurdyjskość ż.

Wiktionary

antykuwejcki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kuwejtowi i Kuwejtczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykuwejckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykuwejckość ż.

Wiktionary

antykwa

znajdujący się w powszechnym użyciu rodzaj czcionki drukarskiej o kroju nawiązującym do pisma rzymskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. krój pisma drukarskiego o pionowym rysunku liter i zaokrąglonych brzegach;

(1.2) druk. pismo drukowane niepochylone (w przeciwieństwie do kursywy)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W przypisie imię i nazwisko autora piszemy antykwą, a tytuł książki kursywą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨkfa, AS: ãntykfa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwariusz mos., antykwarnia ż.

Wiktionary

antykwariacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od antykwariat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie antykwariat, lecz tylko mały antykwariacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwariat m., antykwarnia ż.

Wiktionary

antykwariacki

→ antykwariat, np. rynek antykwariacki

SJP.pl

antykwariat

1. sklep sprzedający stare pisma, książki, druki itp., niedostępne już w księgarniach;
2. sklep sprzedający antyki i wyroby rzemiosła artystycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sklep z antykami;

(1.2) sklep z używanymi książkami;

(1.3) uczn. szkoła

Wiktionary

Antykwariat (od łac. antiquarius – zajmujący się starożytnością) – przedsiębiorstwo zajmujące się handlem starymi przedmiotami, mającymi wartość historyczną, estetyczną lub materialną; sklep oferujący antyki bądź książki (głównie używane).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mirek był zawziętym bibliofilem, czytał godzinami, znał wszystkie antykwariaty w mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈkfarʲjat, AS: ãntykfarʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwariusz m., antykwariuszka ż., antykwarz m., antykwarnia ż., antykwariacik mrz.

przym. antykwaryczny, antykwarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykwarnia

Wiktionary

antykwariusz

osoba prowadząca antykwariat - sklep sprzedający stare pisma, książki, druki itp., niedostępne już w księgarniach lub sklep sprzedający antyki i wyroby rzemiosła artystycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba handlująca antykami, dziełami sztuki, starodrukami, monetami, także używanymi książkami;

(1.2) przest. kolekcjoner, znawca, badacz starożytności

Wiktionary

Antykwariusz ( z łac. antiquarius) – osoba zajmująca się skupowaniem i sprzedażą antyków, między innymi dzieł sztuki (mebli, rzeźb, obrazów), monet, rękopisów i starodruków, książek itp. Miejscem jego działalności jest antykwariat.

Drwinę z ówczesnej popularności kolekcjonerów antycznych obiektów zawarł oświeceniowy encyklopedysta Denis Diderot w dedykowanej inskrypcji nagrobka poświęconego hrabiemu de Caylus, który pośmiertnie pragnął spocząć w starożytnej etruskiej urnie:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli kocha się książki, czy lepiej zostać antykwariuszem, czy bibliotekarzem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈkfarʲjuʃ, AS: ãntykfarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwarstwo n., antykwariat m., antykwarnia ż., antykwa ż.

:: fż. antykwariuszka ż.

przym. antykwaryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykwarysta, antykwarz

(1.2) antykwarysta

Wiktionary

antykwariuszka

→ antykwariusz

SJP.pl

Patrz:
antykwariusz

antykwariuszowski

→ antykwariusz

SJP.pl

Patrz:
antykwariusz

antykwark

antycząstka kwarka

SJP.pl

Antykwark – antycząstka kwarka.

Wikipedia

antykwarnia

przestarzale: antykwariat - sklep z antykami i używanymi książkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. antykwariat

Wiktionary

Antykwariat (od łac. antiquarius – zajmujący się starożytnością) – przedsiębiorstwo zajmujące się handlem starymi przedmiotami, mającymi wartość historyczną, estetyczną lub materialną; sklep oferujący antyki bądź książki (głównie używane).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie ostry umysł naukowca, ale żyłka zbieracza, kolekcjonera, amatora białych kruków, magazynów starożytności, gabinetów figur woskowych, antykwarni, wszystkiego, co rzadkie, dziwne, tajemnicze, a przez to niepokojące i kuszące – ta żyłka była bodźcem ku wydaniu tej niesamowitej książki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈkfarʲɲa, AS: ãntykfarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwariacik mrz., antykwariusz mos., antykwariuszka ż., antykwarysta m., antykwarz mos., antykwariat mrz., antykwa ż., antykwarystyka ż.

przym. antykwaryczny, antykwarystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykwariat

Wiktionary

antykwarski

przestarzale: dotyczący antyków i dzieł sztuki sprzedawanych w antykwariatach; antykwaryczny

SJP.pl

antykwarstwo

działalność antykwariusza polegająca na zbieraniu antyków

SJP.pl

antykwaryczny

dotyczący antyków i dzieł sztuki sprzedawanych w antykwariatach; antykwarski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednocześnie narasta pasja antykwaryczna, dotycząca zarówno przedmiotów, jak i języka.

(1.1) – Proszę pana, wartość antykwaryczna i muzealna tych dokumentów jest żadna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨkfaˈrɨt͡ʃnɨ, AS: ãntykfaryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwarenka, antykwariat, antykwariusz, antykwarnia, antykwarstwo, antykwarz

przym. antykwariacki, antykwariuszowski, antykwarniany, antykwarski

przysł. antykwarycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykwarski

Wiktionary

antykwarz

dawniej: antykwariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. antykwariusz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨkfaʃ, AS: ãntykfaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antykwariusz m., antykwariat m., antykwarnia ż.

przym. antykwaryczny

Wiktionary

antykwowy

przymiotnik od: antykwa

SJP.pl

antyla

rodzaj ptaków śpiewających

SJP.pl

antylaba

część wersu w wierszowanym dialogu utworu dramatycznego, będąca wypowiedzią jednej z osób

SJP.pl

antylaotański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Laosowi i Laotańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylaotańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylaotańskość ż.

Wiktionary

antylczyk

mieszkaniec Antyli, Antyli Holenderskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Antyli

(1.2) mieszkaniec Antyli Holenderskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alan jest jedynym Antylczykiem, którego znam osobiście.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antyle nmos.

:: fż. Antylka ż.

przym. antylski

Wiktionary

antyle

rodzaj ptaków śpiewających

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;

Wiktionary

Antyle (hiszp. Antillas, ang. i fr. Antilles, niderl. Antillen) – grupa wysp położona w basenie Morza Karaibskiego, rozciągająca się łukowato na długości 4,5 tys. km od Cieśniny Jukatańskiej aż do wybrzeży Wenezueli. Większość wysp górzysta, klimat wilgotny, równikowy i podrównikowy. Plantacje trzciny cukrowej, kakao, kawy, bawełny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. antylski mrz., Antylczyk mos., Antylka ż.

przym. antylski

Wiktionary

antylechicki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Lechistanowi i Lechitom (Lachom)

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylechickiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylechickość ż.

Wiktionary

antylekcja

nauka przynosząca zamiast pożytku szkodę

SJP.pl

antylesotyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Lesotho i Lesotyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylesotyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylesotyjskość ż.

Wiktionary

antylewicowość

→ antylewicowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antylewicowe; cecha tych, którzy są antylewicowi

Wiktionary

Patrz:
antylewicowy
Powiązane:

przym. antylewicowy

przysł. antylewicowo

Wiktionary

antylewicowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się politycznej lewicy

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec lewicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylewicowość ż.

Wiktionary

antyliban

pasmo górskie na granicy Libanu i Syrii

SJP.pl

Antyliban – pasmo górskie na Bliskim Wschodzie, na granicy Izraela, Syrii i Libanu, ciągnące się na długość ok. 150 km. Najwyższy szczyt: Hermon (2814 m n.p.m.).

Zbudowane głównie z trzeciorzędowych wapieni i skał wulkanicznych. Na terenie Antylibanu występują zjawiska krasowe. Stoki wykazują wyraźną asymetrię: ku zachodowi stromo opada do doliny Bekaa, natomiast ku wschodowi pasmo górskie obniża się łagodnie, terasowo. Obszary odznaczające się większą sumą opadów porastają wieczne zielone lasy dębowe i roślinność krzewiasta typu makkia. Z kolei bardziej suche stoki wschodnie porasta roślinność typowo półpustynna.

Wikipedia

antylibański

→ Antyliban

SJP.pl

Patrz:
Antyliban

antyliberalizm

wroga postawa wobec liberalizmu

SJP.pl

antyliberalny

zwalczający liberalizm, występujący przeciwko liberalizmowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się politycznemu liberalizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec liberalizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyliberalność ż., antyliberyjskość ż.

przym. antyliberyjski

Wiktionary

antyliberyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Liberii i Liberyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyliberyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyliberyjskość ż.

przym. antyliberalny

Wiktionary

antylibijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Libii i Libijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylibijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylibijskość ż.

Wiktionary

antylichtensztajński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Liechtensteinowi

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylichtensztajńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylichtensztajńskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyliechtensteiński

Wiktionary

antyliniowy

przekształcenie antyliniowe - rodzaj przekształcenia między zespolonymi przestrzeniami liniowymi

SJP.pl

antylitewski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Litwie i Litwinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylitewskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W środę w poznańskim sądzie ruszył proces za wywieszenie antylitewskiego transparentu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylitewskość ż.

Wiktionary

antylka

mieszkanka Antyli, Antyli Holenderskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antyli

(1.2) mieszkanka Antyli Holenderskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antyle nmos.

:: fm. Antylczyk mos.

przym. antylski

Wiktionary

antylogarytm

liczba logarytmowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. mat. liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x

Wiktionary

Antylogarytm liczby – liczba, której logarytm jest równy danej liczbie. Formalnie: niech \log _{a}b=c, gdzie a,b>0\land a\neq 1. Antylogarytmem liczby c jest b=a^{c}. Innymi słowy antylogarytm to funkcja odwrotna do logarytmicznej – synonim funkcji wykładniczej.

Wikipedia

antylogia

w językoznawstwie: przenośne zestawienie pojęć o przeciwstawnym, wykluczającym się wzajemnie znaczeniu, np. spieszyć się powoli, sucha woda; oksymoron, epitet sprzeczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zestawienie przeciwieństw

Wiktionary

Oksymoron (z gr. ὀξύμωρος, czyt. oksýmōros, od oksýs „ostry” i mōros „tępy”), antylogia, epitet sprzeczny – figura retoryczna, którą tworzy się przez zestawienie wyrazów o przeciwstawnych znaczeniach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈlɔɟja, AS: ãntyloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oksymoron

Wiktionary

antylogizm

Antylogizm – układ trzech zdań, takich że z każdej pary zdań tej trójki wynika zdanie sprzeczne z pozostałym. Antylogizm można otrzymać z sylogizmu zastępując konkluzję zdaniem z nią sprzecznym.

Na przykład:

1. Niektóre S są M („Niektórzy politycy są internacjonalistami.”)

2. Każdy M jest P („Każdy internacjonalista jest ograniczony.”)

3. Żaden S nie jest P („Żaden polityk nie jest ograniczony.”)

Wikipedia

antylopa

ssak rodziny krętorogich, zamieszkujący rejony Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. pot. nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Antilope|ref=tak., monotypowy rodzaj zwierząt z rodziny wołowatych

(1.3) zool. zwierzę z rodzaju antylopa (1.2) i jedynego gatunku antylopa indyjska

(1.4) zool. zwierzę z rodzaju antylopy (nazwa systematyczna|Antilopinae|ref=tak.)

Wiktionary

- antylopa (Antilope) – rodzaj ssaków kopytnych z rodziny wołowatych i podrodziny antylop, jedynym żyjącym przedstawicielem rodzaju jest antylopa indyjska (Antilope cervicapra),

- antylopy (Antilopinae) – podrodzina ssaków wołowatych,

- antylopa – potoczna nazwa członka grupy kilkudziesięciu gatunków parzystokopytnych ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae) oraz jednego gatunku z rodziny widłorogowatych (widłoróg amerykański, Antilocapra americana). Grupa ta nie stanowi taksonu w systematyce organizmów. Najwięksi przedstawiciele grupy osiągają wysokość rzędu 1,75 metra, a masa ich ciała dochodzi do 950 kg. Zwierzęta z tej nieformalnej grupy w warunkach naturalnych zamieszkują Afrykę, Azję i Amerykę Północną (widłoróg amerykański). Kilka gatunków introdukowano do Ameryki Północnej i Południowej. Często spotykane w ogrodach zoologicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pasły się one czasem osobno, czasem pomieszane razem: gnu, pufu, ariele, antylopy, krowy, bubale, kozły skaczące i wielkie kudu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈlɔpa, AS: ãntylopa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylopik m.

przym. antylopi

Wiktionary

antylopi

przymiotnik od: antylopa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z antylopą

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki jak u antylopy, mający cechy antylopy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antylopa ż.

Wiktionary

antylopka

zdrobnienie od: antylopa

SJP.pl

Antylopka karłowata (Neotragus pygmaeus) – gatunek antylopy z rodziny wołowatych, najmniejsza antylopa świata. Dożywa 10 lat.

Wikipedia

antylopowce

rodzaj ssaków z podrodziny antylop

SJP.pl

Antylopowce (Hippotragini) – plemię ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

antylopowiec

rodzaj ssaków z podrodziny antylop

SJP.pl

Antylopowiec (Hippotragus) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

antylopy

podrodzina ssaków wołowatych z rzędu parzystokopytnych

SJP.pl

Antylopy (Antilopinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

antylski

→ Antyle, → Antyle Holenderskie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archipelagiem Antyli, dotyczący archipelagu Antyli

(1.2) związany z Antylami Holenderskimi, dotyczący Antyli Holenderskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język antylski;

Wiktionary

Patrz:
Antyle, → Antyle Holenderskie
Powiązane:

rzecz. Antyle nmos., Antylczyk mos., Antylka ż.

Wiktionary

antyludowy

wrogi lub niechętny ludowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwny lub wrogi ludowi; działający na szkodę ludu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) pisze się mianowicie, że idee demokratyzacji są listkiem figowym, którym imperialiści i reakcja wszelkiej maści osłaniają swe niecne, antyludowe i antyradzieckie cele.

Wiktionary

antyluksemburski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Luksemburgowi i Luksemburczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyluksemburskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyluksemburskość ż.

Wiktionary

antylustracja

w krajach postkomunistycznych: przeciwdziałanie kontroli w zakresie współpracy z tajnymi służbami totalitarnego państwa

SJP.pl

antylustracyjny

przeciwny lustracji (np. antylustracyjny artykuł, antylustracyjna propaganda)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwstawiający się lustracji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨlustraˈt͡sɨjnɨ, AS: ãntylustracyi ̯ny

Wiktionary

antylustrator

osoba przeciwna przeprowadzaniu lustracji

SJP.pl

antymacedoński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Macedonii i Macedończykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymacedońskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymacedońskość ż.

Wiktionary

antymadagaskarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Madagaskarowi i Madagaskarczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymadagaskarskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymadagaskarskość ż.

Wiktionary

antymafijny

zwalczający mafię, właściwy do walki z mafią (np. antymafijne oddziały policji, antymafijny telefon zaufania)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zwalczający mafię, prowadzący walkę z mafią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niedzielę ujawniono szczegóły tajnej operacji antymafijnej przeprowadzonej przez jednostki policji włoskiej, która udaremniła przemyt 105 tysięcy karabinów automatycznych do Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃maˈfʲijnɨ, AS: ãntỹmafʹii ̯ny

Wiktionary

antymagnetyczny

nieulegający działaniu magnesu

SJP.pl

antymalajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Malezji i Malajom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymalajskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymalajskość ż., antymalezyjskość ż.

przym. antymalezyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antymalezyjski

Wiktionary

antymalediwski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Malediwom i Malediwczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymalediwskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymalediwskość ż.

Wiktionary

antymalezyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Malezji i Malajom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymalezyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymalezyjskość ż., antymalajskość ż.

przym. antymalajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antymalajski

Wiktionary

antymaltański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Malcie i Maltańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymaltańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymaltańskość ż., maltańczyk mzw./mos.

Wiktionary

antymaoryski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Maorysom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymaoryskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymaoryskość ż.

Wiktionary

antymarksistka

→ antymarksista

SJP.pl

Patrz:
antymarksista

antymarksistowski

sprzeczny ze światopoglądem marksizmu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się marksizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec marksizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymarksistowskość ż.

Wiktionary

antymarokański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Maroku i Marokańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymarokańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymarokańskość ż.

Wiktionary

antymaseczkowiec

osoba, która uważa, że choroba COVID-19 nie jest groźna, a wymóg noszenia maseczki niepotrzebny i szkodliwy, dlatego odmawia jej zakładania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik obostrzeń związanych z epidemią koronawirusa, szczególnie noszenia maseczek w miejscach publicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antymaseczkowcy uważają, że epidemia koronawirusa jest zmyślona, a wszystkie możliwe środki zaradcze mocno przesadzone.

(1.1) Antymaseczkowcy działali także w trakcie epidemii grypy hiszpanki.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycovidowiec, koronasceptyk, plandemista, covidiota

Wiktionary

antymaseczkowy

przeciwstawiający się wymogowi noszenia maseczki ochronnej

SJP.pl

antymaskulinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wróg mężczyzn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃maskulʲĩˈɲista, AS: ãntỹmaskulʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymaskulinizm m.

:: fż. antymaskulinistka ż.

Wiktionary

antymasoński

niechętny lub wrogi masonom, masonerii

SJP.pl

antymateria

substancja zbudowana z antycząstek, niewystępująca w warunkach naturalnych na Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

Wiktionary

Antymateria – układ antycząstek. Antycząstki to cząstki elementarne podobne do występujących w „zwykłej” materii (koinomaterii), ale o przeciwnym znaku ładunku elektrycznego oraz wszystkich addytywnych liczb kwantowych (np. izospinu, dziwności, liczby barionowej itp).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naukowcom z genewskiego CERN udało się uwięzić antymaterię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja, AS: ãntỹmaterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymaterializm m., materia ż., materialność ż., materializm m.

przym. antymateryjny, antymaterialny, materialny, materialistyczny

Wiktionary

antymauritiuski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Mauritiusowi i Maurytyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymauritiuskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymauritiuskość ż.

Wiktionary

antymeksykański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Meksykowi i Meksykanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymeksykańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymeksykańskość ż., Meksyk mrz.

Wiktionary

antymer

u zwierząt z symetrią dwuboczną: jedna z dwóch lustrzanych, równowartościowych części, między którymi przechodzi prostopadła do osi głównej ciała płaszczyzna symetrii

SJP.pl

antymetabola

powtórzenie tych samych składników wyrażenia w innym porządku i w zmienionych związkach gramatycznych, tworzące w rezultacie konstrukcję o dwóch członach zróżnicowanych znaczeniowo, choć wypełnionych jednakowymi słowami; antymetateza

SJP.pl

Antymetabola (gr. ἀντιμεταβολή antimetabolḗ) lub antymetateza (gr. ἀντιμετάθεσις antimetáthesis), lub antymetalepsja (gr. ἀντιμετάληψις antimetálēpsis), commutatio (łac. commūtātiō) – figura retoryczna polegająca na powtórzeniu członu wypowiedzi w odwrotnym szyku, np. Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie; Nie po to się żyje, aby jeść, lecz po to się je, aby żyć, Siłę argumentu zawsze można zastąpić argumentem siły.

Wikipedia

antymetaboliczny

1. przeciwdziałający metabolizmowi;
2. dotyczący antymetaboli

SJP.pl

antymetabolit

związek chemiczny zastępujący właściwe metabolity w procesach biochemicznych, stosowany jako środek owadobójczy i chwastobójczy

SJP.pl

Antymetabolit – związek chemiczny zaburzający przebieg określonego szlaku metabolicznego wewnątrz komórki poprzez wyparcie naturalnie występującego metabolitu. Zwykle cechuje się dużym podobieństwem strukturalnym, umożliwiającym zajęcie identycznego miejsca aktywnego w enzymie docelowym. W przeciwieństwie do typowego substratu katalizowana reakcja nie przebiega poprawnie, w następstwie trwale unieczynniając białko enzymatyczne lub wytwarzając produkt o nieprawidłowej budowie. Wywierany efekt jest w znacznym stopniu nieswoisty, przez co zostaje zakłócone funkcjonowanie wszystkich komórek przeprowadzających daną reakcję.

Wikipedia

antymetateza

powtórzenie tych samych składników wyrażenia w innym porządku i w zmienionych związkach gramatycznych, tworzące w rezultacie konstrukcję o dwóch członach zróżnicowanych znaczeniowo, choć wypełnionych jednakowymi słowami; antymetabola

SJP.pl

Antymetabola (gr. ἀντιμεταβολή antimetabolḗ) lub antymetateza (gr. ἀντιμετάθεσις antimetáthesis), lub antymetalepsja (gr. ἀντιμετάληψις antimetálēpsis), commutatio (łac. commūtātiō) – figura retoryczna polegająca na powtórzeniu członu wypowiedzi w odwrotnym szyku, np. Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie; Nie po to się żyje, aby jeść, lecz po to się je, aby żyć, Siłę argumentu zawsze można zastąpić argumentem siły.

Wikipedia

antymiażdżycowy

przeciwdziałający miażdżycy

SJP.pl

antymieszczański

1. zwalczający, piętnujący prostactwo, ciasnotę umysłową i małostkowość; antykołtuński, przeciwkołtuński;
2. wymierzony przeciwko zamożnym mieszkańcom miast

SJP.pl

antymieszczańskość

→ antymieszczańsky

SJP.pl

Patrz:
antymieszczańsky

antymikronezyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Mikronezji i Mikronezyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymikronezyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymikronezyjskość ż.

Wiktionary

antymilitarysta

osoba postulująca zaprzestanie zbrojeń i zlikwidowanie stałej armii

SJP.pl

antymilitarystyczny

występujący przeciwko militaryzmowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Istotną rolę w antywojennej i antymilitarystycznej propagandzie odgrywała również prasa anarchistyczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntỹmʹilʹitarystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymilitaryzm m., antymilitarysta m.

Wiktionary

antymilitaryzm

Antymilitaryzm, ruch antywojenny – doktryna zwykle znajdowana wśród ruchów lewicowych. Opiera się na krytycznej ocenie polityki imperializmu i państw narodowych. Kojarzona z ruchami komunistycznymi, będących częścią I i II Międzynarodówki, nie jest jednak domeną tylko tych ruchów.

Wikipedia

antymitotyczny

hamujący podział komórek na drodze mitozy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. hamujący mitozę

Wiktionary

antymitotyk

lek hamujący podział komórek, używany głównie w leczeniu chorób nowotworowych; cytostatyk, lek antymitotyczny, lek cytostatyczny, lek onkostatyczny

SJP.pl

antymjanmarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi państwu Myanmar i Myanmarczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymjanmarskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymjanmarskość ż.

Wiktionary

antymolowy

chroniący przed molami, stosowany przeciwko molom; przeciwmolowy

SJP.pl

antymon

pierwiastek chemiczny o symbolu Sb, kruchy metal, składnik czcionek i stopów używanych do produkcji łożysk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

Wiktionary

Antymon (Sb, łac. stibium) – pierwiastek chemiczny z grupy metaloidów.

Występuje w czterech odmianach alotropowych: żółtej, srebrzystobiałej (antymon metaliczny), czarnej i wybuchowej. Znany od starożytności.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma antymon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨ̃mɔ̃n, AS: ãntỹmõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymonian m., antymonit m., antymonowodór m., antymonyl m., antymonowanie n.

przym. antymonowy

Wiktionary

antymonakijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Monako i Monakijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymonakijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymonakijskość ż., Monako n.

Wiktionary

antymonarchistyczny

występujący przeciwko monarchii, zwalczający monarchię

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się politycznemu monarchizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec monarchizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymonarchistyczność ż.

Wiktionary

antymonek

związek antymonu; np. dyskrazyt

SJP.pl

antymongolski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Mongolii i Mongołom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymongolskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymongolskość ż., Mongolia ż.

Wiktionary

antymonian

sól kwasu antymonowego

SJP.pl

antymonit

minerał, siarczek antymonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

Wiktionary

Antymonit – pospolity minerał z grupy siarczków.

Nazwa pochodzi z gr. anthemon – kwiat; i z późnogrec. antimonion – wykwit, nawiązując do tworzonych przez niego przypominających kwiaty szczotek krystalicznych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antymonitowy

rzecz. antymon mrz., antymonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błyszcz antymonu, błyszcz antymonowy, stibnit

Wiktionary

antymonopolistyczny

skierowany do zwalczania praktyk monopolistycznych, występujący przeciwko takim praktykom (np. przepisy antymonopolistyczne, działania antymonopolistyczne); antymonopolowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. antymonopolowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antymonopolowy

Wiktionary

antymonopolowy

skierowany do zwalczania praktyk monopolistycznych, występujący przeciwko takim praktykom (np. urząd antymonopolowy, działania antymonopolowe); antymonopolistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antymonopolistyczny, przeciwmonopolowy

Wiktionary

antymonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. nanoszenie na powierzchnię metali warstwy antymonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymon m., antymonek m., antymonian m., antymonit m.

czas. antymonować

przym. antymonowy

Wiktionary

antymonowodór

bezbarwny, silnie trujący gaz o nieprzyjemnym zapachu; podczas ogrzewania rozkłada się wybuchowo na antymon i wodór; stybina

SJP.pl

Antymonowodór, SbH
3 – nieorganiczny związek chemiczny antymonu i wodoru. Bezbarwny, toksyczny gaz o nieprzyjemnym zapachu. Ogrzewany rozkłada się na pierwiastki składowe:

2SbH
3 → 2Sb + 3H
2

Wikipedia

antymonowy

przymiotnik od: antymon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący antymonu, zawierający antymon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃mɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ãntỹmõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymon m., antymonowanie n.

Wiktionary

antymonyl

nieorganiczny rodnik złożony z antymonu i tlenu

SJP.pl

antymotywacyjny

zniechęcający do działania

SJP.pl

antymozambicki

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Mozambikowi, niechętny wobec Mozambiku

Wiktionary

antymozambijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Mozambikowi i Mozambijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymozambijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymozambijskość ż.

Wiktionary

antymołdawski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Mołdawii i Mołdawianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymołdawskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymołdawskość ż.

Wiktionary

antymurzyński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Murzynom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymurzyńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antymurzyńskość ż.

Wiktionary

antymuzułmański

przeciwstawiający się muzułmanom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko islamowi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃muzuwˈmãj̃sʲci, AS: ãntỹmuzuu̯mãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) islamofobiczny

Wiktionary

antynagroda

rodzaj wyróżnienia dla najsłabszych wytworów sztuki, np. Złota Malina dla najgorszego filmu

SJP.pl

antynamibijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Namibii i Namibijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynamibijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynamibijskość ż.

Wiktionary

antynapadowy

zapobiegający napadom rabunkowym lub padaczkowym; przeciwnapadowy

SJP.pl

antynarkotykowy

przeciwdziałający handlowi i rozprzestrzenianiu się narkotyków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko spożyciu, wytwarzaniu i obrotowi narkotykami

Wiktionary

antynarodowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antynarodowe; cecha tych, którzy są antynarodowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. antynarodowy

przysł. antynarodowo

Wiktionary

antynarodowy

sprzeczny z interesami narodu, wrogi narodowi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi narodowi; działający na szkodę na narodu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynarodowość ż.

Wiktionary

antynatalista

zwolennik antynatalizmu (stanowiska filozoficznego przypisującego negatywną wartość ludzkiej prokreacji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik antynatalizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektórzy antynataliści uważają, że większość ludzi nie ocenia rzeczywistości w sposób realny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynatalizm m.

:: fż. antynatalistka

przym. antynatalistyczny

przysł. antynatalistycznie

Wiktionary

antynatalistka

→ antynatalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka antynatalizmu

Wiktionary

Patrz:
antynatalista
Powiązane:

rzecz. antynatalizm m.

:: fm. antynatalista

przym. antynatalistyczny

przysł. antynatalistycznie

Wiktionary

antynatalistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób antynatalistyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynatalizm m., antynatalista m., antynatalistka ż.

przym. antynatalistyczny

Wiktionary

antynatalistyczny

przymiotnik

(1.1) filoz. dotyczący antynatalizmu, właściwy antynatalizmowi

(1.2) polit. socjol. związany z dążeniem do zmniejszenia tempa przyrostu naturalnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zdecydowana większość demografów i ekonomistów uważa jednak, że polityka antynatalistyczna jest konieczna. Różnice ich poglądów dotyczą stopnia ograniczania przyrostu naturalnego oraz sposobu osiągania tego celu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynatalizm m., antynatalista m., antynatalistka ż.

przysł. antynatalistycznie

Wiktionary

antynatalizm

stanowisko filozoficzne przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. stanowisko przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji;

Wiktionary

Antynatalizm – stanowisko etyczne przypisujące negatywną wartość ludzkiej prokreacji. Antynataliści argumentują, że ludzie powinni zrezygnować z prokreacji, ponieważ jest ona moralnie zła. Niektórzy antynataliści uznają za moralnie złe także powstawanie innych czujących istot. Do antynatalizmu prowadzić mogą różne etyczne podstawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) za antynatalizmem przemawiają te same argumenty, które są stosowane w rozważaniach o teodycei. To nie jest najlepszy ze światów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynatalista m., antynatalistka ż., natalizm m., pronatalizm m.

przym. antynatalistyczny, natalistyczny, pronatalistyczny

przysł. antynatalistycznie, natalistycznie, pronatalistycznie

Wiktionary

antynatalny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciw rodzeniu się dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Deficyt budżetowy rzędu 10 proc. PKB albo rozpad systemów zabezpieczenia społecznego i zdrowotnego - przed takim dylematem już za dwadzieścia lat stanie Polska za sprawą antynatalnej i depopulacyjnej polityki prowadzonej przez kolejne rządy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃naˈtalnɨ, AS: ãntỹnatalny

Wiktionary

antynatowski

przeciwny organizacji NATO

SJP.pl

antynaturalistyczny

zwalczający naturalizm, występujący przeciwko naturalizmowi

SJP.pl

antynaturalizm

kierunek przeciwstawiający się naturalizmowi, reprezentowanemu poprzez myśl pozytywistyczną

SJP.pl

Antynaturalizm – kierunek w metodologii nauki przeciwstawiający się charakterystycznemu dla pozytywizmu naturalizmowi.

Antynaturalizm głosi postulat odmienności metod badań w naukach społecznych i humanistycznych od metod stosowanych na gruncie nauk przyrodniczych, które zostały przejęte od nauk ścisłych.

Reprezentanci tego kierunku to (m.in.) Wilhelm Dilthey, Wilhelm Windelband, Heinrich Rickert, Max Weber czy Clifford Geertz.

Wikipedia

antynaukowość

→ antynaukowy

SJP.pl

Patrz:
antynaukowy

antynaukowy

sprzeczny z nauką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprzeczny ze stanowiskiem nauki

(1.2) odrzucający metodę naukową

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. przeciwnaukowy

Wiktionary

antynaurański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nauru i Nauruańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynaurańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynaurańskość ż.

Wiktionary

antynazistka

→ antynazista

SJP.pl

Patrz:
antynazista

antynazistowski

zwalczający nazizm, przeciwny nazizmowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi nazizmowi i nazistom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynazistowskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynazista m., antynazistowskość ż.

Wiktionary

antynazizm

Antyfaszyzm – ruch polityczny przeciwny ideologii faszystowskiej. Powstał z inspiracji środowisk lewicowych w latach 20. XX wieku, jako odpowiedź na formowanie się ruchu faszystowskiego we Włoszech (m.in. organizacja Śmiałkowie Ludu). Z czasem ruch antyfaszystowski stawał się reakcją na rosnącą popularność faszyzmu w innych krajach. W latach 30. powstał w Niemczech Front Żelazny, a następnie odrębna organizacja Akcja antyfaszystowska. Z kolei w Hiszpanii idee sprzeciwu wobec faszyzmu reprezentowali ochotnicy z Brygad Międzynarodowych. W II Rzeczypospolitej natomiast ruch antyfaszystowski skupiony był przede wszystkim wokół Polskiej Partii Socjalistycznej (m.in. Akcja Socjalistyczna) czy Bundu. Walkę o usunięcie z życia publicznego praktyk faszyzmu, ogłosili w Grecji, w latach 1946–1949, partyzanci Demokratycznej Armii Grecji.

Wikipedia

antynepalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nepalowi i Nepalczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynepalskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynepalskość ż.

Wiktionary

antyneuralgina

anilinowy związek farmaceutyczny, stosowany jako lek (proszek) przeciwbólowy

SJP.pl

antyneutrino

cząstka mająca wszystkie właściwości takie jak neutrino, z wyjątkiem liczby leptonowej

SJP.pl

Neutrino (ν) – cząstka elementarna należąca do leptonów. Jest posiadającym masę spoczynkową fermionem o spinie równym ½ i zerowym ładunku elektrycznym. Neutrina są cząstkami podstawowymi w modelu standardowym. Powstają w reakcjach rozpadu β+
, rozpadu mionu, rozpadu pionu i rozpadu taonu, na przykład neutrino elektronowe (νe) podczas rozpadu 116C:

116C → 115B + e+
+ νe

Wikipedia

antyneutron

antycząstka neutronu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna będąca antycząstką neutronu;

Wiktionary

Antyneutron – antycząstka neutronu.

Wikipedia

antyniemiecki

przeciwny Niemcom; przeciwniemiecki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Niemcom

(1.2) taki, który jest przejawem wrogości wobec Niemców

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Od początku 1918 r. można zauważyć coraz wyraźniej antypolski, a później antywęgierski i antyniemiecki kurs w polityce Masaryka prowokującego napięcia i niepokoje w Sudetach oraz na południowej granicy Polski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyniemieckość ż.

Wiktionary

antyniemieckość

→ antyniemiecki

SJP.pl

Patrz:
antyniemiecki

antyniewolniczy

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko niewolnictwu, działający przeciw niewolnictwu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Działaczka stanęła na czele komitetów antyniewolniczych w Austro-Węgrzech.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwniewolniczy

Wiktionary

antynigerski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nigrowi i Nigerczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynigerskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Niger m., Nigerczyk m., Nigerka ż., antynigerskość ż., pronigerskość ż.

przym. nigerski, pronigerski

Wiktionary

antynigeryjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nigerii i Nigeryjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynigeryjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynigeryjskość ż.

Wiktionary

antynikaraguański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nikaragui i Nikaraguańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynikaraguańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynikaraguańskość ż.

Wiktionary

antynikotynowy

pomagający w walce z nałogiem palenia papierosów ze względu na szkodliwość nikotyny; przeciwnikotynowy, przeciwtytoniowy, antytytoniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃ɲikɔtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: ãntỹńikotỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antynikotynowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwnikotynowy

Wiktionary

antyniuański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Niue i Niueńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyniuańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyniuańskość ż.

Wiktionary

antynomia

1. sprzeczność;
2. w logice: rozumowanie pozornie uzasadniające parę zdań sprzecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. filoz. sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

Wiktionary

Antynomia (gr. antinomia – sprzeczność praw) – logiczna sprzeczność, paradoks, zdanie logiczne bądź rozumowanie dedukcyjne, które prowadzi do sprzeczności.

Termin używany w logice, epistemologii.

Przykład: antynomia klas samozwrotnych.

- Niech A oznacza zbiór takich wypowiedzi, które nie mogą orzekać o samych sobie.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antynomiczny, antynomijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sprzeczność

Wiktionary

antynomiczność

→ antynomiczny

SJP.pl

Patrz:
antynomiczny

antynomiczny

sprzeczny, przeciwstawny; antynomijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wewnętrznie sprzeczny, przeciwstawny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antynomiczna, paradoksalna, zmienna i iluzoryczna Rosja, skrywająca swą tajemną, nieuchwytną dla intelektu istotę pozostaje nieprzewidywalna w swym bycie i myśleniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: ãntỹnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynomia ż., antynomiczność ż.

przym. antynomijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niespójny, antynomijny

Wiktionary

antynomijny

sprzeczny, przeciwstawny; antynomiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. antynomiczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynomia ż., antynomiczność ż.

przym. antynomiczny

Wiktionary

antynomistyczny

→ antynomizm

SJP.pl

Patrz:
antynomizm

antynomizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filozofia mówiąca, że wierzący nie potrzebuje praw jeśli kieruje się chrześcijańską miłością

Wiktionary

Antynomizm (gr. αντι 'przeciwko' i νομος 'reguła, zasada, prawo') to pojęcie filozoficzne oznaczające wewnętrzną sprzeczność.

W teologii antynomizm naucza, że Dekalog nie powinien być normą dla chrześcijan, gdyż skoro jedynym motywem postępowania chrześcijanina ma być miłość do Chrystusa, wobec tego prawo jest niepotrzebne.

Wikipedia

antynorweski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Norwegii i Norwegom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynorweskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynorweskość ż.

Wiktionary

antynowotworowo

→ antynowotworowy

SJP.pl

Patrz:
antynowotworowy

antynowotworowy

zapobiegający nowotworom, stosowany przeciw nowotworom; przeciwnowotworowy

SJP.pl

antynowozelandzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nowej Zelandii i Nowozelandczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynowozelandzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antynowozelandzkość ż.

Wiktionary

antynudziarski

rzadko: przeciwdziałający nudzie

SJP.pl

antynuklearny

przeciwny produkcji i rozprzestrzenianiu broni nuklearnej (np. demonstracje antynuklearne, konwencja antynuklearna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. skierowany przeciwko wykorzystaniu energii jądrowej

(1.2) polit. skierowany przeciwko wykorzystaniu, badaniu czy rozmieszczaniu broni jądrowej

Wiktionary

antyobywatelski

niechętny lub wrogi obywatelom

SJP.pl

antyodblaskowy

zapobiegający powstawaniu odblasków; antyrefleksowy

SJP.pl

antyodleżynowy

zapobiegający odleżynom, leczący odleżyny; przeciwodleżynowy

SJP.pl

antyodorowy

przeciwdziałający odorowi, smrodowi

SJP.pl

antyodprężeniowy

przeciwdziałający odprężeniu psychicznemu, relaksacji

SJP.pl

antyodpryskowy

eliminujący powstawanie odprysków; przeciwodpryskowy

SJP.pl

antyokrętowy

służący do niszczenia okrętów wojskowych; przeciwokrętowy

SJP.pl

antyoksydacyjnie

→ antyoksydacyjny

SJP.pl

Patrz:
antyoksydacyjny

antyoksydacyjny

przeciwdziałający utlenianiu się pierwiastków i związków chemicznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Selen, cynk, miedź i mangan wchodzą w skład enzymów antyoksydacyjnych, które chronią komórki przed negatywnymi skutkami utleniania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyoksydant m.

Wiktionary

antyoksydant

związek chemiczny łatwo ulegający utlenianiu i chroniący inne substancje przed utlenianiem; antyutleniacz, przeciwutleniacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. przeciwutleniacz.

Wiktionary

Przeciwutleniacze (antyoksydanty, antyutleniacze) – grupa związków chemicznych, które same występując w małych stężeniach (w porównaniu z substancją podlegającą utlenianiu), wstrzymują lub opóźniają proces utleniania danej substancji. Każdy przeciwutleniacz może występować w roli prooksydanta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Owoce i warzywa zawierają naturalne antyoksydanty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨɔˈksɨdãnt, AS: ãntyoksydãnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyoksydacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwutleniacz, antyutleniacz

Wiktionary

antyomański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Omanowi i Omańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyomańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyomańskość ż., Oman mrz.

Wiktionary

antyonkogen

gen działający hamująco na procesy namnażania komórek przez organizmy, uniemożliwiający powstawanie niektórych nowotworów; gen supresorowy

SJP.pl

Antyonkogen, inaczej gen supresorowy – gen działający hamująco na procesy proliferacji komórkowej (geny bramkowe) bądź stabilizująco na procesy utrzymujące stabilność genetyczną komórki (geny opiekuńcze).

Czasem geny tej grupy są określane jako recesywne onkogeny, gdyż ich rola w procesie karcynogenezy ujawni się dopiero po inaktywacji obu alleli danego antyonkogenu.

Wikipedia

antyormiański

niechętny lub wrogi Ormianom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ormianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyormiańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyormiańskość ż.

Wiktionary

antyosetyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Osetii i Osetyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyosetyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyosetyjskość ż.

Wiktionary

antyosmański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Imperium Osmańskiemu i Osmańczykom

(1.2) taki, który jest przeciwny dynastii Osmanów

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antyosmańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Persja, odwieczny wróg Turcji, od XV w. usiłowała zmontować wielki sojusz antyosmański z udziałem ówczesnych potęg: Rzeczypospolitej i imperium Habsburgów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyosmańskość ż.

Wiktionary

antypakistański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Pakistanowi i Pakistańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypakistańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypakistańskość ż.

Wiktionary

antypalacz

przeciwnik palenia papierosów

SJP.pl

antypalauski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Palau i Palauańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypalauskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypalauskość ż.

Wiktionary

antypalestyński

przeciwstawiający się Palestynie lub Palestyńczykom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Palestynie i Palestyńczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypalestyńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypalestyńskość ż.

Wiktionary

antypanamski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Panamie i Panamczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypanamskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypanamskość ż.

Wiktionary

antypaniczny

zapobiegający lub przeciwdziałający panice

SJP.pl

antypaństwowiec

osoba występująca przeciw panującemu systemowi władzy lub interesom państwa; antysystemowiec

SJP.pl

antypaństwowość

→ antypaństwowy

SJP.pl

Patrz:
antypaństwowy

antypaństwowy

skierowany przeciwko interesom państwa; przeciwpaństwowy, antykrajowy, antyrządowy, przeciwrządowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec państwa i państwowości

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wystąpienia jej przedstawicieli w parlamencie, podobnie jak zgromadzenia w terenie, przybierały niemal z reguły charakter demonstracji antypaństwowych, które z kolei pociągały za sobą reakcję władz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypaństwowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwpaństwowy

(1.2) przeciwpaństwowy

Wiktionary

antypapa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kośc. zob. antypapież.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Papież zajął się procesem, który konstatował, że go uznają książęta rakuscy, a gdyby Jagiełło przeszedł na stronę antypapy — jak się tego prawdopodobnie obawiano — kto wie, jakie stanowisko byłby zajął Urban VI.

Wiktionary

antypapierosowy

pomagający w walce z nałogiem palenia papierosów; antynikotynowy, przeciwnikotynowy, przeciwtytoniowy, antytytoniowy

SJP.pl

antypapieski

skierowany przeciwko papieżowi; przeciwpapieski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. skierowany przeciwko papiestwu lub papieżowi i ich polityce, poglądom, nauczaniu itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Rzymie poselstwo zastało sytuację dramatyczną, bo właśnie wybuchło powstanie antypapieskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpaˈpʲjɛsʲci, AS: ãntypapʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypapież m., antypapieskość ż.

Wiktionary

antypapież

papież wybrany przez grono skupione wokół biskupów nieuznających tego, który został już wybrany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

Wiktionary

Antypapież (łac. antipapa) – osoba powołana przez grupę duchowieństwa na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony (sede vacante).

Antypapieże wybierani byli najczęściej wskutek sporów teologicznych (np. Hipolita powołano w czasie sporów wokół sabelianizmu) lub politycznych (np. Paschalis obsadził tron papieski dzięki przekupieniu niezwykle wpływowego wówczas arcybiskupa Rawenny). Gdy zaczęło kształtować się Państwo Kościelne i rosło jego znaczenie polityczne, coraz częściej spory wokół powołania papieża były odbiciem walki o wpływy różnych stronnictw czy rodów. Pomimo wprowadzenia w 1059 roku zasady powoływania papieży przez kolegium kardynalskie, sytuacja nie uległa zmianie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednym z pierwszych antypapieży był Feliks II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈpapʲjɛʃ, AS: ãntypapʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

przym. antypapieski

Wiktionary

antypapista

przeciwnik papieża

SJP.pl

antypapuański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Papui-Nowej Gwinei

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypapuańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypapuańskość ż.

Wiktionary

antyparagwajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Paragwajowi i Paragwajczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyparagwajskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyparagwajskość ż.

Wiktionary

antyparlamentaryzm

wroga postawa wobec parlamentaryzmu

SJP.pl

antypartyjny

występujący, skierowany przeciwko partii (organizacji politycznej)

SJP.pl

antypartyzancki

występujący przeciwko partyzantce, partyzantom; przeciwpartyzancki

SJP.pl

antypas

Antypas – imię męskie pochodzenia greckiego, stanowiące skróconą formę imienia Antypater, oznaczającego „podobny do ojca”. Patronem tego imienia jest św. Antypas, zm. w Azji Mniejszej.

W innych językach:

- rosyjski – Антип, Антипа.

Wikipedia

antypasat

prąd powietrzny płynący w wysokich warstwach atmosfery w strefie zwrotnikowej, ponad pasatem, w przeciwnym do niego kierunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) meteorol. geogr. ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;

Wiktionary

Antypasat – umiarkowanie ciepły, stały prąd powietrza o kierunku zachodnim, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów, transportujący gorące powietrze od równika w kierunku zwrotników, gdzie na skutek obrotowego ruchu Ziemi zmienia kierunek na wschodni i spływa w dół, po czym jako pasat wraca w kierunku równika.

Wikipedia

antypasatowy

związany z wiatrem strefy międzyzwrotnikowej - antypasatem

SJP.pl

antypast

dawniej: przekąska podawana przed daniem głównym; przystawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. napój lub potrawa podawane przed daniem głównym dla zaostrzenia apetytu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãnˈtɨpast, AS: ãntypast

Wiktionary

antypater

- Antypater – imię męskie

- Antypater (wódz macedoński)

- Antypater z Cyreny – grecki filozof, uczeń Arystypa z Cyreny

- Antypater z Sydonu – grecki poeta

- Antypater z Tarsu – grecki filozof

- Antypater z Miletu – grecki olimpijczyk

- Antypater z Tessaloniki – grecki poeta

- Antypater z Tyru – grecki filozof

Wikipedia

antypatia

1. uczucie wstrętu, niechęci, odrazy do kogoś lub czegoś;
2. osoba, do której się czuje niechęć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do niektórych osób czuję antypatię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈpatʲja, AS: ãntypatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypatyczność ż.

przym. antypatyczny

przysł. antypatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awersja

Wiktionary

antypatriotyczny

przymiotnik

(1.1) sprzeciwiający się patriotyzmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Plugawy motłoch wykrzykiwał antypatriotyczne hasła.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepatriotyczny

Wiktionary

antypatriotyzm

Antypatriotyzm – postawa etyczna lub polityczna odrzucająca patriotyzm.

Wikipedia

antypatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: antypatyczny; bardziej antypatyczny

SJP.pl

antypatyczność

cecha osoby wywołującej u innych uczucie niechęci, wstrętu, odrazy; niesympatyczność, nieprzyjemność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antypatyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypatia ż.

przym. antypatyczny

przysł. antypatycznie

Wiktionary

antypatyczny

budzący uczucie wstrętu, odrazy, niechęci, np. antypatyczna osoba, antypatyczny wygląd; odpychający, niesympatyczny, nieprzyjemny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) budzący odrazę, niechęć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co do tego nowego gimnazjum, to się rozczarowałam - koleżanki i koledzy dosyć antypatyczni - poziom średni, rzadko kto się uczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãntypatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypatia ż., antypatyczność ż.

przysł. antypatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przykry, gburowaty, oschły, niemiły, nieprzyjemny, niesympatyczny

Wiktionary

antypatyjka

zdrobnienie od: antypatia

SJP.pl

antypedagogika

Antypedagogika – nurt we współczesnej pedagogice negujący formę wychowania opierającą się na zasadzie „sterowania” życiem dziecka.

Wikipedia

antypeerelowski

skierowany przeciwko zasadom i siłom partyjnym PRL-u

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko zasadom ustrojowym PRL-u oraz ówczesnej władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj oczywiście, jak każdy, kto pełnymi garściami czerpał z PRL-u, stał się nad wyraz antypeerelowski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpɛːrɛˈlɔfsʲci, AS: ãntyp•erelofsʹḱi

Wiktionary

antyperski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Persji i Persom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyperskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyperskość ż.

Wiktionary

antyperspiracyjny

hamujący wydzielanie potu

SJP.pl

antyperspirant

kosmetyk hamujący wydzielanie potu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. kosmet. środek zapobiegający nadmiernemu poceniu;

Wiktionary

Antyperspirant (łac. perspirare – „przewiewać, oddychać przez coś”) – kosmetyk mający na celu zmniejszanie wydzielania potu i w ten sposób zwalczanie nieprzyjemnego zapachu ciała poprzez naniesienie go bezpośrednio na pocące się części ciała. Działanie antyperspirantów opiera się na zawartości soli glinu. Dostępne na rynku preparaty różnią się ich stężeniem i w związku z tym skutecznością i częstotliwością stosowania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpɛrˈspʲirãnt, AS: ãntyperspʹirãnt

Wiktionary

antyperuwiański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Peru i Peruwiańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyperuwiańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyperuwiańskość ż.

Wiktionary

antyperystaltyka

Antyperystaltyka – aktywność motoryczna w przewodzie pokarmowym, która powoduje wsteczne (odwrotnie niż w perystaltyce) przesuwanie pokarmu ku jamie ustnej (np. podczas wymiotów). Fizjologiczna antyperystaltyka dwunastnicy ułatwia mieszanie się treści pokarmowej.

Wikipedia

antyperz

płynny preparat chemiczny stosowany przeciw chwastom

SJP.pl

antypierwiastek

odpowiednik pierwiastka chemicznego złożony z antymaterii

SJP.pl

Antypierwiastek – pierwiastek składający się z antyatomów (atomów antymaterii). Obecnie jedynym uzyskanym na znaczącą skalę antypierwiastkiem jest antywodór. Antyhel-3 uzyskany został już w latach 1970. na terenie ZSRR, zaś 24 kwietnia 2011 r. w wielkim zderzaczu hadronów po raz pierwszy zaobserwowano antyhel-4.

Wikipedia

antypiracki

skierowany przeciwko piratom (komputerowym)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwdziałający piractwu – nielegalnemu kopiowaniu i rozpowszechnianiu nagrań muzycznych, filmów itp.; zwalczający piracką działalność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpʲiˈrat͡sʲci, AS: ãntypʹiracʹḱi

Wiktionary

antypiren

substancja zmniejszająca palność (np. gumy); opóźniacz palenia

SJP.pl

antypiryna

syntetyczny środek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny stosowany jako syntetyczny środek o właściwościach przeciwbólowych, przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych, zaliczany do grupy pirazolonów;

Wiktionary

Fenazon, antypiryna (łac. Phenazonum) – organiczny związek chemiczny z grupy pirazolonów, stosowany jako syntetyczny środek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym. Do lecznictwa został wprowadzony przez niemieckiego farmakologa Wilhelma Filehnego. Znakowany jodem 131 był używany w medycynie nuklearnej do oznaczania przestrzeni wody ustrojowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie będziesz miał antypiryny na twoje bóle głowy. Bodaj to! Nie będziesz miał aspiryny. Nie mamy tej walizki!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fenazon

Wiktionary

antypisowski

przeciwny Prawu i Sprawiedliwości, niepopierający Prawa i Sprawiedliwości

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia PiS-owi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypisowskość ż.

Wiktionary

antypka

1. krzew rosnący w Europie i zachodniej Azji, uprawiany jako roślina ozdobna, żywopłotowa a także do wyrobu lasek i fajek; wiśnia wonna,
2. przedmiot zrobiony z drewna tego krzewu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wiśnia wonna, nazwa systematyczna|Cerasus mahaleb|L.|ref=tak.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antypki nadają się na żywopłoty.

Wiktionary

antypkowy

przymiotnik od: antypka

SJP.pl

antyplatformiany

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. taki, który się sprzeciwia Platformie Obywatelskiej

(1.2) pot. taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec Platformy Obywatelskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyplatformianość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyplatformerski

Wiktionary

antyplazmina

białkowy inhibitor plazminy, znajdujący się m.in. w osoczu

SJP.pl

antypocisk

pocisk przeznaczony do zwalczania pocisków nieprzyjaciela; przeciwpocisk, antyrakieta, przeciwrakieta

SJP.pl

antypoda

1. mieszkaniec antypodów (przeciwległych krańców Ziemi)
2. przenośnie o człowieku o skrajnie odmiennych poglądach w stosunku do porównywanej osoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

(1.2) przen. człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Australijczycy to nasi antypodzi, ponieważ mieszkają na przeciwnym krańcu Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypody lm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mieszkaniec antypodów

(1.2) antagonista, oponent, przeciwnik

Wiktionary

antypodalny

dotyczący antypodów; znajdujący się po przeciwnej stronie kuli ziemskiej

SJP.pl

antypody

1. przeciwległe krańce Ziemi;
2. przenośnie o skrajnie odmiennych poglądach, postawach, kierunkach politycznych, artystycznych itp.;
3. komórki powstające w woreczku zalążkowym u roślin okrytonasiennych na biegunie przeciwnym do bieguna zawierającego komórkę jajową i synergidy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. obszar położony po przeciwnej stronie kuli ziemskiej;

Wiktionary

Antypody (gr. αντίποδες (antipodes) – „naprzeciw stopy”) – punkt na powierzchni Ziemi, który w stosunku do określonego punktu jest położony dokładnie po drugiej stronie planety, tj. na drugim końcu jej średnicy. Potocznie termin ten używany jest w szerszym znaczeniu i używany jest w stosunku do wszystkich obszarów na półkuli południowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) odkrycie Nowego Świata potwierdziło istnienie antypodów, ponieważ znajduje się on „po przeciwnej stronie Indii Gangeskich".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈpɔdɨ, AS: ãntypody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypoda mos.

Wiktionary

antypodyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antypodyczne; cecha tych, którzy są antypodyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. antypodyczny

przysł. antypodycznie

Wiktionary

antypodyczny

1. skrajnie odmienny, krańcowo różny, np. antypodyczne tendencje w sztuce;
2. znajdujący się po przeciwnej stronie kuli ziemskiej

SJP.pl

antypoetka

→ antypoeta

SJP.pl

Patrz:
antypoeta

antypoetyka

poetyka nowej literatury postulująca odrzucenie poetyki tradycyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. poetyka stanowiąca zaprzeczenie tradycyjnej poetyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autor wprowadził nawet terminy najnowsze, proponowane w ostatnich latach, jak np. antydramat, antyliteratura, antypoetyka, antypowieść, turpizm etc., starając się je zdefiniować; nie zawsze jednak określenia jego mogą nas zadowolić.

Wiktionary

antypokojowy

pragnący wojny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący zagrożenie dla pokoju, zmierzający do zachwiania pokoju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpɔkɔˈjɔvɨ, AS: ãntypokoi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pokój mrz.

Wiktionary

antypolicyjny

skierowany przeciwko policji, policjantom

SJP.pl

antypolityk

przeciwnik władz państwowych, zwłaszcza rządu

SJP.pl

antypolonizm

wrogość wobec narodu lub państwa polskiego; polonofobia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niechętny stosunek do Polaków i polszczyzny

Wiktionary

Antypolonizm (także: polonofobia) – termin określający zbiorowo wszelkie uprzedzenia, dyskryminację, niechęć i postawy wrogości wobec Polaków. Historycznym odpowiednikiem antypolonizmu jest polakożerstwo, określenie używane w XIX w. wobec antypolskiej polityki Ottona von Bismarcka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie posądzałbym tego włoskiego polityka o antypolonizm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) polonofobia, polakożerstwo

Wiktionary

antypolski

niechętny lub wrogi Polakom, Polsce

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko Polakom, dyskryminujący Polaków

Wiktionary

Antypolonizm (także: polonofobia) – termin określający zbiorowo wszelkie uprzedzenia, dyskryminację, niechęć i postawy wrogości wobec Polaków. Historycznym odpowiednikiem antypolonizmu jest polakożerstwo, określenie używane w XIX w. wobec antypolskiej polityki Ottona von Bismarcka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny polsko-rosyjskiej w 1609 roku było zawiązanie koalicji antypolskiej między Szwecją a Rosją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈpɔlsʲci, AS: ãntypolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. polski mrz., Polska ż., Polak mos., antypolskość ż.

przysł. antypolsko

przym. polski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) polakożerczy, antypolonistyczny, przeciwpolski

Wiktionary

antypolsko

przysłówek

(1.1) na sposób antypolski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na murach pojawiły się antypolsko brzmiące napisy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypolskość ż.

przym. antypolski

Wiktionary

antypolskość

→ antypolski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antypolskie; cecha tych, którzy są antypolscy

Wiktionary

Patrz:
antypolski
Powiązane:

przym. antypolski, polski

przysł. antypolsko

rzecz. polski mrz., Polska ż.

Wiktionary

antyport

Antyport – forma transportu aktywnego wtórnego przez błony biologiczne. W antyporcie przemieszczenie jednej substancji (jonu lub cząsteczki, np. metabolitu) do wnętrza określonego przedziału zachodzi równocześnie z usuwaniem drugiej substancji z tego przedziału.

Wikipedia

antyportorykański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Portoryku lub Portorykańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyportorykańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Portorykańczyk mos., antyportorykańskość ż.

przym. portorykański

Wiktionary

antyportugalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Portugalii i Portugalczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyportugalskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyportugalskość ż.

Wiktionary

antypoślizgowo

→ antypoślizgowy

SJP.pl

Patrz:
antypoślizgowy

antypoślizgowy

chroniący przed poślizgiem; przeciwpoślizgowy, przeciwślizgowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨpɔɕlʲizˈɡɔvɨ, AS: ãntypoślʹizgovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwpoślizgowy

Wiktionary

antypowieść

odmiana powieści zrywająca z tradycyjnymi regułami tego gatunku, zwłaszcza z ciągłością czasową fabuły; nouveau roman, nowa powieść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Autor wprowadził nawet terminy najnowsze, proponowane w ostatnich latach, jak np. antydramat, antyliteratura, antypoetyka, antypowieść, turpizm etc., starając się je zdefiniować; nie zawsze jednak określenia jego mogą nas zadowolić.

Wiktionary

antypowstańczy

przeciwny zbrojnemu wystąpieniu w imię wolności

SJP.pl

antypozytywizm

zespół doktryn filozoficznych odrzucających pozytywistyczne zasady uprawiania nauk

SJP.pl

antypółnocnokoreański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Korei Północnej

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypółnocnokoreańskiej (1.1)

Wiktionary

antypołudniowoafrykański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi RPA

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antypołudniowoafrykańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antypołudniowoafrykańskość ż.

Wiktionary

antyprawicowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia politycznej prawicy

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec prawicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyprawicowość ż., prawica ż.

Wiktionary

antyprezydencki

występujący przeciwko prezydentowi; przeciwny prezydentowi

SJP.pl

antyproletariacki

nieprzyjaźnie nastawiony do klasy społecznej złożonej z robotników

SJP.pl

antypropagandowy

przeczący oficjalnej propagandzie

SJP.pl

antyproteaza

substancja hamująca aktywność proteaz; inhibitor proteazy

SJP.pl

antyprotekcjonistyczny

skierowany, wymierzony przeciwko polityce ochrony produkcji i handlu krajowego

SJP.pl

antyproton

antycząstka protonu, cząstka elementarna przeciwstawna do protonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna będąca antycząstką protonu;

Wiktionary

Antyproton – cząstka elementarna będąca antycząstką protonu — różniąca się od niego głównie odwrotnym ładunkiem elektrycznym, momentem magnetycznym, i liczbą barionową — lecz mająca tę samą masę i czas życia.

Antyproton według Modelu Standardowego jest cząstką złożoną, zaliczaną do hadronów, a ściślej barionów, i jest zbudowana z trzech antykwarków: dwóch antykwarków górnych "{\bar {u}}" i jednego antykwarka dolnego "{\bar {d}}" (układ '{\bar {u}}{\bar {u}}{\bar {d}}) związanych silnym oddziaływaniem przenoszonym przez gluony.

Wikipedia

antyprotrombina

pochodna kumaryny, związek powstający w zgniłej koniczynie; melitoksyna, dikumarol, antywitamina K

SJP.pl

antyproza

proza przeciwstawiająca się tradycyjnym schematom i konwencjom

SJP.pl

antyprzemocowy

przeciwstawiający się przemocy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) neol. polit. mający na celu ukrócenie przemocy w rodzinie, mający nieść pomoc ofiarom przemocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Polsce jednak informacje i działania antyprzemocowe zaczęły się pojawiać już we wczesnych latach 90. natomiast w Hiszpanii dopiero pod koniec lat 90-tych. Oba kraje w podobnym okresie uchwaliły prawo antyprzemocowe (…).

Wiktionary

antyprzepięciowo

→ antyprzepięciowy

SJP.pl

Patrz:
antyprzepięciowy

antyprzepięciowy

przeciwdziałający powstawaniu przepięć; przeciwprzepięciowy

SJP.pl

antyprzykład

zły przykład

SJP.pl

antypsychiatria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom

Wiktionary

Antypsychiatria – ruch społeczny i intelektualny oparty na poglądzie, że leczenie psychiatryczne jest częściej szkodliwe niż pomocne pacjentom. Wśród zastrzeżeń do psychiatrii wymieniane są m.in. stosowanie technik o małej skuteczności a dużej szkodliwości. Częściej jednak aktywiści skupiają się na filozoficznych i etycznych obawach dotyczących zarówno natury psychiatrii, jak i jej praktyk.

Wikipedia

antypsychologistyczny

przeciwstawny psychologizmowi

SJP.pl

antypsychologizm

kierunek w filozofii, naukach społecznych i literaturze przeciwstawiający się psychologizmowi

SJP.pl

Antypsychologizm (z gr. anti – przeciw, psyche – dusza, logos – nauka) – stanowisko opozycyjne wobec psychologizmu, zapoczątkowane z końcem XIX wieku, a upowszechnione w XX wieku.

Wikipedia

antyptak

1. kolce przeciwko ptakom, montowane na parapetach, gzymsach itp.;
2. sztuczny ptak drapieżny na szybach, ekranach itp., odstraszający inne ptaki

SJP.pl

antyputinowski

niechętny, wrogi Władimirowi Putinowi

SJP.pl

antypłytkowy

zmniejszający agregację płytek krwi i przeciwdziałający powstawaniu zakrzepów; przeciwpłytkowy

SJP.pl

antyradar

radar ustawiony na zakłócanie pracy innego radaru

SJP.pl

Antyradar – urządzenie służące do informowania kierowcy o tym, że na jego drodze znajduje się radar lub fotoradar.

Urządzenie to posiada wbudowany wykrywacz fal wysyłanych przez radary oraz fotoradary w pasmach: X, K, Ka, Ku, SWKa. Nowoczesne antyradary informują również o pomiarze dokonywanym z fotoradarów ukrytych w samochodach znajdujących się przed samochodem wyposażonym w antyradar (lub przy bardziej zaawansowanych urządzeniach nawet za samochodem).

Wikipedia

antyradarowy

zakłócający działanie radaru, niszczący radar albo ostrzegający o obecności radaru; przeciwradarowy

SJP.pl

antyradio

rozgłośnia radiowa

SJP.pl

Antyradio – polska komercyjna rozgłośnia radiowa o ponadregionalnym zasięgu, należąca do spółki radiowej Eurozet.

Radio rozpoczęło działalność w 2005 roku. Początkowo funkcjonowało jako sieć stacji lokalnych, obejmując zasięgiem wyłącznie największe aglomeracje. Od lutego 2015 – za sprawą ponadregionalnej koncesji – emituje program w 17 miastach Polski.

Wikipedia

antyradziecki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyradzieckiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) I podobno ktoś z władz, pragnąc tych nastrojów, wydrukował antyradzieckie ulotki, ale ich nie rozkolportowano (chodzi o rzekome ulotki KPN o Katyniu).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyradzieckość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antysowiecki

Wiktionary

antyradzieckość

→ antyradziecki

SJP.pl

Patrz:
antyradziecki

antyrakieta

rakieta służąca do zestrzeliwania innych rakiet; przeciwrakieta, przeciwpocisk, antypocisk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. rakieta przystosowana do zwalczania innych rakiet, głównie rakiet balistycznych

Wiktionary

Rakietowy pocisk antybalistyczny – pocisk o napędzie rakietowym służący przede wszystkim do zwalczania innych pocisków rakietowych we wszystkich fazach ich lotu (Boost Phase, Midcourse Phase, Terminal Phase: upper tier i lower tier) np. pocisków balistycznych, manewrujących, niektóre (fazy terminalnej) mają możliwości też przeciwlotnicze mogąc zestrzeliwać: myśliwce, uzbrojone jak i nie bezpilotowe aparaty latające oraz śmigłowce (np. Patriot PAC-3), a nawet (każdej fazy) satelity na orbicie okołoziemskiej (np. Kinetic Energy Interceptor, Ground Based Interceptor czy Standard Missile 3 Block IA). Obecnie nowoczesne pociski antyrakietowe w większości są wyposażone w Głowica bojowa technologii hit-to-kill np. min.: GBI, KEI, SM-3, Patriot PAC-3, THAAD, PAD, AAD ale są też nowoczesne pociski z głowicą wybuchową np. Arrow 2, AMRAAM czy SM-6 ERAM. Pociski przeciwbalistyczne starego typu są uzbrojone w głowicę odłamkową np. MIM-104 Patriot oraz atomową: XLIM-49 Nike-Zeus, Sprint i Spartan czy A-350. Obecnie rzadko używa się głowic jądrowych do niszczenia innych głowic np. 53T6, 51T6 służące do ochrony w fazie terminalnej Moskwy, jest to spowodowane tworzeniem się szkodliwego dla zdrowia i środowiska promieniowania jądrowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do antybroni zalicza się np. antyrakiety.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyrakietowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwrakieta, rakietowy pocisk antybalistyczny

Wiktionary

antyrakietowy

zwalczający rakiety, chroniący przed rakietami nieprzyjaciela; przeciwrakietowy

SJP.pl

antyrakowo

→ antyrakowy

SJP.pl

Patrz:
antyrakowy

antyrakowy

przeciwdziałający rozwojowi raka; przeciwrakowy

SJP.pl

antyrama

oprawa rysunku, zdjęcia itp. składająca się z szyby i tekturowej podkładki połączonych zaciskami

SJP.pl

Antyrama (gr. anti – przeciw, odwrotny) – rodzaj oprawy służący do umieszczania w niej płaskich obrazków, zdjęć itp. Nazwa odnosi się do wyglądu, przypominającego pozostałość po usunięciu ramy z obrazu. Antyrama usztywnia dzieło, chroni je przed zniszczeniem i nadaje schludny, estetyczny wygląd. Umożliwia również zawieszenie na ścianie.

Wikipedia

antyrasistka

→ antyrasista

SJP.pl

Patrz:
antyrasista

antyrasistowski

przeciwny rasizmowi, zwalczający rasizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko rasizmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drugim etapem polityki antyrasistowskiej był okres po wojnie domowej, zwany okresem Rekonstrukcji Południa (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrasizm m., antyrasista m., antyrasistka ż.

Wiktionary

antyrasizm

postawa lub pogląd przeciwstawiający się rasizmowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrasista m., antyrasistka ż.

przym. antyrasistowski

Wiktionary

antyrealistyczny

→ antyrealizm

SJP.pl

Patrz:
antyrealizm

antyrealizm

kierunek w literaturze i sztuce przeciwstawiający się realizmowi

SJP.pl

Antyrealizm - przeciwieństwo realizmu epistemologicznego. Przekonanie, że świat zewnętrzny niezależny od podmiotu poznającego nie istnieje, a przynajmniej jest zupełnie inny niż podmiotowi poznającemu się wydaje.

Wikipedia

antyrecesyjny

przeciwdziałający recesji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. ekon. mający zlikwidować albo złagodzić skutki recesji

Wiktionary

antyrefleks

specjalna, cienka powłoka na soczewkach (szkłach) okularowych, redukująca powstające na nich odblaski i odbicia; powłoka antyrefleksyjna

SJP.pl

antyrefleksowy

przeciwdziałający powstawaniu refleksów; antyodblaskowy

SJP.pl

antyrefleksyjny

redukujący odblaski, odbicia

SJP.pl

antyreformator

osoba hamująca reformy, przeciwnik reform

SJP.pl

antyreformatorski

przeciwny wprowadzeniu reform

SJP.pl

antyreformatorsko

→ antyreformatorski

SJP.pl

Patrz:
antyreformatorski

antyreformistyczny

sprzeciwiający się wprowadzaniu reform ustrojowych, społecznych i gospodarczych

SJP.pl

antyrekord

najgorszy wynik

SJP.pl

antyreligia

to, co godzi w podstawowe wartości religijne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. to, co jest wrogie religii

Wiktionary

Antyreligia – 1. w religioznawstwie: pojęcie bliskoznaczne terminowi "pseudoreligia" – przedrostek "anty-" (z gr. "przeciw") wskazuje występowanie cech, które stoją w jawnej opozycji do religii, w zasadzie wykluczając spełnianie jej kryteriów; 2. postawa społeczna polegająca na sprzeciwie wobec wszelkiej religii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta nowa nauka antywartości – antyreligia – próbuje narzucić człowiekowi nowe myślenie, które kreuje nowy sposób życia i nową kulturę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. religia ż., antyreligijność ż.

przym. antyreligijny

Wiktionary

antyreligijnie

→ antyreligijny

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) wyrażając wrogość wobec religii

Wiktionary

Patrz:
antyreligijny
Przykłady

(1.1) Najbardziej antyreligijnie zareagowały władze w Phenianie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyreligijność ż.

przym. antyreligijny

Wiktionary

antyreligijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postawa, ideologia, polityka itp. wrogie względem religii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sekularyzacja i nastroje zinstytucjonalizowanej antyreligijności w okresie Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) spowodowały, że wschodnia część kraju stała się jednym z najbardziej ateistycznych regionów świata.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyreligijny

rzecz. antyreligia ż.

przysł. antyreligijnie

Wiktionary

antyreligijny

skierowany przeciwko religii

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Utopijna piosenka napisana przez Lennona jest antyreligijna, antynacjonalistyczna, niekonwencjonalna i antykapitalistyczna, jednak została zaakceptowana z powodu wartości artystycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨrɛlʲiˈɟijnɨ, AS: ãntyrelʹiǵii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyreligia ż., antyreligijność ż.

przysł. antyreligijnie

Wiktionary

antyrepublikański

występujący przeciw rządom republikańskim, zwalczający republikę

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia politycznemu republikanizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec republikanizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrepublikańskość ż.

Wiktionary

antyreumatyczny

stosowany przeciw reumatyzmowi, leczący reumatyzm; przeciwreumatyczny, przeciwgośćcowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. przeciwreumatyczny.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwreumatyczny

Wiktionary

antyrewolucyjny

przeciwny rewolucji (np. działania antyrewolucyjne, wiersz antyrewolucyjny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kontrrewolucyjny, reakcyjny

Wiktionary

antyreżimowy

przeciwny reżimowi, zwalczający reżim (np. front antyreżimowy); antyreżymowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi, nieprzyjazny rządowi (reżimowi), walczący przeciw rządowi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyreżymowy, antyrządowy, przeciwrządowy

Wiktionary

antyreżymowy

przeciwny reżymowi, zwalczający reżym (np. front antyreżymowy); antyreżimowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. antyreżimowy.

Wiktionary

antyrobotniczy

skierowany przeciwko robotnikom

SJP.pl

antyrodzinność

zachowanie antyrodzinne

SJP.pl

antyrodzinny

skierowany przeciwko rodzinie i jej interesom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko rodzinie, skierowany przeciwko interesom rodziny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: ãntyroʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrodzinność

Wiktionary

antyrojalista

przeciwnik rojalizmu

SJP.pl

antyrojalistka

→ antyrojalista

SJP.pl

Patrz:
antyrojalista

antyrojalistyczny

przeciwstawiający się rządom monarchicznym, występujący przeciwko rojalistom i rojalizmowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia rojalizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec rojalizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wyborach stało się jasne, że na riksdagu nastąpi gwałtowny atak na dotychczasowy kurs polityczny rządu. Szlachta była zdominowana przez antyrojalistycznych patriotów (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrojalistyczność ż.

Wiktionary

antyromantyczny

zwalczający romantyzm, przeciwstawiający się romantyzmowi

SJP.pl

antyromantyk

przeciwnik romantyzmu

SJP.pl

antyromski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Romom, Cyganom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyromskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W sobotę, w czasie Dni Andrychowa ma dojść do antyromskiej manifestacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyromskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) antycygański

Wiktionary

antyrost

hydrazyd kwasu maleinowego; regulator wzrostu roślin, stosowany w przechowalnictwie warzyw i do hamowania wzrostu drzew

SJP.pl

Hydrazyd maleinowy – organiczny związek chemiczny, hydrazyd kwasu maleinowego, regulator wzrostu roślin. Stosowany jako inhibitor wzrostu drzew oraz do przechowywania warzyw, na przykład ziemniaków lub cebuli.

Występuje w dwóch formach tautomerycznych, laktamowej i laktimowej.

Wikipedia

antyrosyjski

przeciwny Rosji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko Rosji i Rosjanom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) „Uważamy, że trzeba skończyć z szydzeniem z historii i dochodzeniem w antyrosyjskiej histerii do braku szacunku dla pamięci tych, którzy nie szczędzili życia dla wyzwolenia Europy.”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rosyjski mrz., antyrosyjskość ż.

przym. antyrusiński, antyruski, rosyjski

Wiktionary

antyrosyjskość

→ antyrosyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antyrosyjskie; cecha tego, kto antyrosyjski

Wiktionary

Patrz:
antyrosyjski
Powiązane:

przym. antyrosyjski, antyrusiński, antyruski

Wiktionary

antyrównościowy

przeciwstawiający się równości społecznej

SJP.pl

antyrozwojowy

przeciwdziałający rozwojowi

SJP.pl

antyrumuński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Rumunii i Rumunom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyrumuńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrumuńskość ż.

Wiktionary

antyrusiński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Rusi i Rusinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyrusińskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyrusińskość ż., antyruskość ż., antyrosyjskość ż.

przym. antyruski, antyrosyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyruski

Wiktionary

antyruski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Rusi i Rusinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyruskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyruskość ż., antyrusińskość ż., antyrosyjskość ż.

przym. antyrusiński, antyrosyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyrusiński

Wiktionary

antyrynkowiec

przeciwnik gospodarki opartej na zasadach wolnego rynku

SJP.pl

antyrynkowy

ograniczający swobodę handlową

SJP.pl

antyrząd

nowy rząd, będący w opozycji do dawnego

SJP.pl

antyrządowiec

osoba negatywnie nastawiona do rządu - naczelnego organu wykonawczego w państwie

SJP.pl

antyrządowość

negatywne nastawienie do rządu (rady ministrów)

SJP.pl

antyrządowy

nastawiony negatywnie do rządu, przeciwny rządowi; przeciwrządowy, opozycyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. skierowany przeciwko rządowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Izrael zwrócił się poufnie do Stanów Zjednoczonych i krajów europejskich o wsparcie stabilności władzy prezydenta Hosniego Mubaraka w Egipcie, który zmaga się od tygodnia z falą antyrządowych protestów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: ãntyžõndovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwrządowy

Wiktionary

antysalwadorski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Salwadorowi i Salwadorczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysalwadorskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysalwadorskość ż.

Wiktionary

antysamoański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Samoa i Samoańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysamoańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysamoańskość ż.

Wiktionary

antysamorządowy

skierowany przeciwko samorządom i samorządności

SJP.pl

antysanitarny

niezgodny z przepisami sanitarnymi; niehigieniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprzeczny z wymogami sanitarnymi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niehigieniczny

Wiktionary

antysaudyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Arabii Saudyjskiej i Saudyjczykom

(1.2) taki, który jest przeciwny lub wrogi dynastii Saudów

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antysaudyjskiej (1.1-2)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysaudyjskość ż.

Wiktionary

antyścierny

zapobiegający ścieraniu się; przeciwścierny

SJP.pl

antyseksualizm

ogół poglądów sprzeciwiających się seksualności, zaspokajaniu popędu płciowego

SJP.pl

Antyseksualizm − termin odnoszący się do poglądów sprzeciwiających się seksualności.

Wikipedia

antysemicki

cechujący się niechęcią, wrogością wobec Żydów, skierowany przeciw narodowi żydowskiemu; antyżydowski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wzniecona przez partię pomarcowa kampania antysemicka i antyinteligencka pobudziła polityczną świadomość inteligencji i stała się punktem odniesienia jej politycznych poglądów i preferencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛ̃ˈmʲit͡sʲci, AS: ãntysẽmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysemityzm m., antysemita m., antysemitka ż.

przysł. antysemicko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyżydowski, przeciwżydowski, antysyjonistyczny, żydożerczy

Wiktionary

antysemickość

→ antysemicki

SJP.pl

Patrz:
antysemicki

antysemita

osoba wrogo nastawiona wobec narodu żydowskiego; judeosceptyk, judeofob, judofob, żydofob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

Wiktionary

Antysemityzm – postawa niechęci, wrogości wobec Żydów i osób pochodzenia żydowskiego wynikająca z różnego rodzaju uprzedzeń; prześladowania i dyskryminacja Żydów jako grupy wyznaniowej, etnicznej lub rasowej oraz poglądy uzasadniające takie działania. Zwana także żydożerstwem, jest przeciwieństwem filosemityzmu. Ekstremalny antysemityzm głosiła ideologia niemieckiego nazizmu, doprowadzając do próby wyniszczenia narodu żydowskiego w okupowanej Europie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Antysemitami byli członkowie partii Adolfa Hitlera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita, AS: ãntysẽmʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysemityzm m.

:: fż. antysemitka ż.

przym. antysemicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) judofob, żydożerca; eufem. judeosceptyk

Wiktionary

antysemitka

kobieta wrogo nastawiona wobec narodu żydowskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alicja jest antysemitką, zawsze źle się wyraża o Żydach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitka, AS: ãntysẽmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysemityzm m.

:: fm. antysemita m.

przym. antysemicki

Wiktionary

antysemityzm

nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związane z nietolerancją i rasizmem; judeosceptycyzm, judofobia, judeofobia, żydofobia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

Wiktionary

Antysemityzm – postawa niechęci, wrogości wobec Żydów i osób pochodzenia żydowskiego wynikająca z różnego rodzaju uprzedzeń; prześladowania i dyskryminacja Żydów jako grupy wyznaniowej, etnicznej lub rasowej oraz poglądy uzasadniające takie działania. Zwana także żydożerstwem, jest przeciwieństwem filosemityzmu. Ekstremalny antysemityzm głosiła ideologia niemieckiego nazizmu, doprowadzając do próby wyniszczenia narodu żydowskiego w okupowanej Europie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zostały w nią wymierzone brutalne hejterskie kampanie po tym, jak skrytykowała rosnącą w Polsce ksenofobię, antysemityzm i nacjonalistyczny zwrot na prawo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥, AS: ãntysẽmʹitysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysemita m., antysemitka ż.

przym. antysemicki

przysł. antysemicko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. żydożerstwo

Wiktionary

antysenegalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Senegalowi i Senegalczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysenegalskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysenegalskość ż., Senegal mrz.

Wiktionary

antysensowny

antysensowny RNA - odcinek RNA powstały w wyniku wykorzystania nici sensownej jako matrycy w procesie transkrypcji

SJP.pl

antysepsja

rzadko: postępowanie zapewniające wykluczenie dostępu drobnoustrojów chorobotwórczych do jakiegoś środowiska; antyseptyka

SJP.pl

antyseptycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób antyseptyczny; odkażająco, bakteriobójczo, antybakteryjnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Olejek eteryczny z drzewa herbacianego działa antyseptycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: ãntyseptyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. antyseptyczny

rzecz. antyseptyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odkażająco, bakteriobójczo, antybakteryjnie

Wiktionary

antyseptyczność

→ antyseptyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. zdolność przeciwdziałania rozwojowi drobnoustrojów

Wiktionary

Patrz:
antyseptyczny
Powiązane:

rzecz. antyseptyk mrz., antyseptyka ż.

przym. antyseptyczny

Wiktionary

antyseptyczny

niszczący drobnoustroje, zapobiegający zakażeniom; odkażający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

Wiktionary

Antyseptyka (gr. anti – przeciw sepsis – gniciu, dosłownie: zapobieganie gniciu) – postępowanie odkażające, mające na celu niszczenie drobnoustrojów na skórze, błonach śluzowych, w zakażonych ranach.

W przeciwieństwie do dezynfekcji, antyseptyka nie dotyczy odkażania przedmiotów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedmiotem zamówienia jest dostawa […] leków, środków dezynfekcyjnych i antyseptycznych […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɛpˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyseptyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyseptyczność ż., antyseptyka ż., antyseptyk m.

przysł. antyseptycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odkażający, dezynfekcyjny

Wiktionary

antyseptyk

środek do niszczenia drobnoustrojów; dezynfektyk, środek dezynfekcyjny (odkażający)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek służący do niszczenia drobnoustrojów

Wiktionary

Antyseptyka (gr. anti – przeciw sepsis – gniciu, dosłownie: zapobieganie gniciu) – postępowanie odkażające, mające na celu niszczenie drobnoustrojów na skórze, błonach śluzowych, w zakażonych ranach.

W przeciwieństwie do dezynfekcji, antyseptyka nie dotyczy odkażania przedmiotów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈsɛptɨk, AS: ãntyseptyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyseptyka ż., antyseptyczność ż.

przym. antyseptyczny

przysł. antyseptycznie

Wiktionary

antyseptyka

w medycynie: postępowanie mające na celu zniszczenie drobnoustrojów na narzędziach chirurgicznych, w salach operacyjnych, w ranach itp. w celu uniknięcia zakażeń

SJP.pl

Antyseptyka (gr. anti – przeciw sepsis – gniciu, dosłownie: zapobieganie gniciu) – postępowanie odkażające, mające na celu niszczenie drobnoustrojów na skórze, błonach śluzowych, w zakażonych ranach.

W przeciwieństwie do dezynfekcji, antyseptyka nie dotyczy odkażania przedmiotów.

Wikipedia

antyserbski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Serbii i Serbom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyserbskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyserbskość ż., serbski mrz.

przym. serbski

Wiktionary

antyserum

surowica ze swoistymi przeciwciałami skierowanymi przeciw określonemu antygenowi; surowica odpornościowa

SJP.pl

Surowica odpornościowa, antyserum (ang. antiserum) – surowica o dużej zawartości swoistych przeciwciał, otrzymana w wyniku naturalnego lub sztucznego uodpornienia określonym antygenem (np. wirusy, bakterie, toksyny, jady). Ponieważ jest to preparat zawierający gotowe przeciwciała natychmiast niszczące wrogie dla ustroju antygeny, wstrzykuje się go do organizmu w razie ciężkiego przebiegu danej choroby.

Wikipedia

antysingapurski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Singapurowi i Singapurczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysingapurskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysingapurskość ż.

Wiktionary

antyskandynawski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Skandynawii i Skandynawom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyskandynawskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyskandynawskość ż.

Wiktionary

antysklerotycznie

→ antysklerotyczny

SJP.pl

Patrz:
antysklerotyczny

antysklerotyczny

zapobiegający sklerozie; przeciwsklerotyczny

SJP.pl

antysmogowy

związany z przeciwdziałaniem smogowi; przeciwsmogowy

SJP.pl

antysocjalistyczny

przeciwny socjalizmowi, zwalczający socjalizm

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi socjalizmowi i socjalistom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysocjalistycznej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W szeregu przypadkach uczestnicy działalności antysocjalistycznej ukarani zostali przez Kolegia do Spraw Wykroczeń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysocjalistyczność ż.

Wiktionary

antysocjalizm

wrogie nastawienie do socjalizmu, zwalczanie socjalizmu

SJP.pl

antysocjalny

nieprzychylny ludziom, społeczeństwu

SJP.pl

antysolidarnościowy

skierowany przeciwko "Solidarności" (związkowi zawodowemu i w latach 80. XX wieku szerzej: ruchowi społecznemu), zwalczający "Solidarność" (np. antysolidarnościowe działania rządu, antysolidarnościowa postawa)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Solidarności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɔlʲidarnɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: ãntysolʹidarnośćovy

Wiktionary

antysowiecki

przymiotnik

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Sowietom albo Związkowi Radzieckiemu

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysowieckiej (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwsowiecki, antyradziecki, przeciwradziecki

(1.2) przeciwsowiecki, antyradziecki, przeciwradziecki

Wiktionary

antyspalinowy

przeciwdziałający wydobywaniu się spalin

SJP.pl

antyspamowy

zapobiegający spamowaniu, likwidujący spam (np. filtr antyspamowy)

SJP.pl

antyspast

stopa wierszowa złożona z sylaby krótkiej, dwóch długich i znowu krótkiej

SJP.pl

antyspastyczny

przeciwdziałający spazmom, łagodzący spazmy; przeciwspastyczny, przeciwkurczowy, przeciwskurczowy

SJP.pl

antyspazmatyczny

działający łagodząco na układ nerwowy, przeciwdziałający kurczom, drgawkom, konwulsjom; przeciwspazmatyczny

SJP.pl

antyspołeczny

sprzeczny z interesami społeczeństwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi społeczeństwu; działający na szkodę społeczeństwa

Wiktionary

Powiązane:

przysł. antyspołecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwspołeczny

Wiktionary

antystalinowski

występujący, skierowany przeciwko stalinizmowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) hist. polit. nastawiony na walkę ze stalinizmem, zwalczający stalinizm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam przyjął postawę antybolszewicką i antystalinowską i zadeklarował Niemcom współpracę w walce ze wspólnym wrogiem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. stalinowski

Wiktionary

antystat

urządzenie neutralizujące nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

SJP.pl

antystatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antystatyczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. antystatyczny

Wiktionary

antystatyczny

zapobiegający elektryzowaniu się czegoś; antyelektrostatyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. zob. antyelektrostatyczny.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W warsztacie obowiązkowe jest noszenie obuwia ochronnego z antystatyczną podeszwą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antystatyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyelektrostatyczny

Wiktionary

antystatyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

Wiktionary

Antystatyk – substancja zmniejszające lub całkowicie eliminujące elektryzowanie się ciał nie przewodzących prądu elektrycznego, szczególnie tworzyw sztucznych. Stosuje się je jako dodatki do materiału oraz jako środki nanoszone na powierzchnię.

Antystatyki zewnętrzne stosuje się głównie w tekstyliach, na które mogą być nanoszone w trakcie produkcji, prania, konserwacji oraz użytkowania.

Antystatyki wewnętrzne stosowane są jako dodatki do tworzyw sztucznych.

Wikipedia

antystatyzacja

nadanie materiałom właściwości antystatycznych

SJP.pl

antystatyzować

sprawiać, aby jakiś materiał nie elektryzował się

SJP.pl

antystenes

Antystenes z Aten - filozof grecki, twórca cynizmu

SJP.pl

Antystenes z Aten (gr. Ἀντισθένης Ἀθηναῖος Antisthenes Athenaios, ur. ok. 445 p.n.e., zm. ok. 365 p.n.e.) – filozof grecki, twórca cynizmu. Jego najbardziej znanym uczniem był Diogenes z Synopy.

Początkowo był uczniem Gorgiasza i obracał się wśród sofistów, lecz w późnym wieku dołączył do uczniów Sokratesa – należał do grupy tzw. sokratyków mniejszych.

Wikipedia

antystreptolizyna

(ASO) przeciwciało, które wytwarza się w organizmie po kontakcie z toksyną produkowaną przez paciorkowca

SJP.pl

antystresowo

→ antystresowy

SJP.pl

Patrz:
antystresowy

antystresowy

przeciwdziałający stresowi, łagodzący stres; przeciwstresowy, odprężający, relaksowy, relaksujący

SJP.pl

antystrofa

strofa konstrukcją odpowiadająca strofie poprzedzającej ją

SJP.pl

antystroficzny

przymiotnik od: antystrofa

SJP.pl

antystyl

sposób wyrażania myśli unikający wszelkiej literackości, nieliczący się z regułami i wzorcami stylistycznymi, a niekiedy z wymaganiami składni i interpunkcji

SJP.pl

antysuazyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Suazi i Suazyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysuazyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysuazyjskość ż.

Wiktionary

antysudański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Sudanowi i Sudańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysudańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysudańskość ż.

Wiktionary

antysurinamski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Surinamowi i Surinamczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysurinamskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysurinamskość ż., Surinam mrz.

przym. surinamski

Wiktionary

antysvalbardzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Svalbardowi i Swalbardczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysvalbardzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysvalbardzkość ż.

Wiktionary

antyświadectwo

świadectwo zadające kłam bronionym wartościom

SJP.pl

antysyjonista

osoba wyrażająca sprzeciw wobec ideologii i praktyki syjonizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik syjonizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysyjonizm m.

przym. antysyjonistyczny

Wiktionary

antysyjonistyczny

skierowany przeciwko syjonizmowi i syjonistom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Komuniści zawsze głosili, że chcą poprawy sytuacji społecznej ludzi biednych, wysuwali hasła antykolonialne i antysyjonistyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntysyi ̯o̊̃ńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysyjonizm m., antysyjonista m., antysyjonistka ż.

Wiktionary

antysyjonizm

Antysyjonizm – postawa sprzeciwu wobec ideologii i praktyki syjonizmu, często wyrażająca się w sprzeciwie wobec samego istnienia Państwa Izrael.

Ten punkt widzenia charakteryzuje różne grupy o zróżnicowanych motywach, zarówno środowiska lewicowe (marksiści, anarchiści), pojedyncze organizacje żydowskie i większość organizacji palestyńskich, a także środowiska antysemickie, grupy arabskich nacjonalistów i fundamentalistów islamskich.

Wikipedia

antysylwester

sylwester w atmosferze ciszy i skupienia, organizowany zwykle przez środowiska zakonne

SJP.pl

antysymetria

przekształcenie towarzyszące przekształceniu symetrycznemu figury (np. zmieniające znak plus na minus)

SJP.pl

antysyryjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Syrii i Syryjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysyryjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysyryjskość ż.

Wiktionary

antysystem

potocznie: ogół osób o poglądach antysystemowych

SJP.pl

antysystemowiec

osoba występująca przeciw panującemu systemowi władzy lub interesom państwa; antypaństwowiec

SJP.pl

antysystemowość

→ antysystemowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antysystemowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. antysystemowy

Wiktionary

antysystemowy

przeciwstawiający się jakiemuś systemowi, np. politycznemu

SJP.pl

antyszachowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. przeciwny szachowi, zwalczający szacha

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szach mos.

wykrz. szach

Wiktionary

antyszambr

rzadko: niewielki pokój przed salą lub salonem; przedpokój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. rodzaj formalnego przedpokoju, poczekalni poprzedzającego reprezentacyjne wnętrze, salon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszambrowanie n.

czas. antyszambrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykamera

Wiktionary

antyszambrować

przestarzałe: długo wyczekiwać w przedpokojach, poczekalniach na audiencję, posłuchanie, rozmowę z osobami ustosunkowanymi, wpływowymi

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) przest. żart. wyczekiwać w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszambr m., antyszambrowanie n.

Wiktionary

antyszambrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. żart. wyczekiwanie w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszambr m.

czas. antyszambrować ndk.

Wiktionary

antyszambrownik

przestarzałe: osoba wyczekująca w przedpokojach w celu dotarcia do wpływowych osób

SJP.pl

antyszczekacz

urządzenie oduczające psa częstego szczekania przy pomocy ultradźwięków

SJP.pl

antyszczekowy

zapobiegający szczekaniu psa

SJP.pl

antyszczep

lekceważąco: przeciwnik szczepień; antyszczepionkowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pogard. przeciwnik szczepień ochronnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja przestałem już łudzić się, że takim bardzo gorliwym antyszczepom da się cokolwiek wytłumaczyć – to zazwyczaj ludzie albo mało inteligentni i na bakier z logiką, albo czymś mocno sfrustrowani, albo działający z innych dziwnych pobudek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszczepionkowiec m., szczep mrz., szczepionka ż., szczepienie n., wyszczepienie n., zaszczepienie n., proszczepionkowiec m.

czas. szczepić ndk., zaszczepić dk., wyszczepić dk.

przym. antyszczepionkowy, szczepionkowy, proszczepionkowy, szczepowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyszczepionkowiec; pejor. proepidemik

Wiktionary

antyszczepionkowiec

potocznie: przeciwnik szczepień; antyszczep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zagorzały przeciwnik szczepień ochronnych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po szczepionkach ludzie głupieją, można zapaść na autyzm, alzheimera, astmę, katar sienny – przekonują antyszczepionkowcy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszczep mos., szczep mrz.

przym. antyszczepionkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyszczep m., proepidemik m.

Wiktionary

antyszczepionkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) skierowany przeciwko obowiązkowi szczepień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rosyjskie trolle karmią ruch antyszczepionkowy.

(1.1) Czy to przypadek, zwykła korelacja, że antyszczepionkowe szury wierzą również w teorie spiskowe na temat WTC?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszczepionkowiec m., antyszczep mos., szczep mrz.

Wiktionary

antyszkocki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Szkocji i Szkotom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyszkockiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ostatnia zwrotka mająca zdecydowany wydźwięk antyszkocki nie jest wykonywana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szkocki mrz., antyszkockość ż.

przym. szkocki

Wiktionary

antyszlachecki

niechętny lub wrogi szlachcie

SJP.pl

antyszpiegowski

przymiotnik

(1.1) zwalczający szpiegów, utrudniający lub uniemożliwiający szpiegowanie

Wiktionary

antysztuka

sztuka pozbawiona typowych cech tradycyjnie jej przypisywanych, pozbawiona klasycznych walorów artystycznych

SJP.pl

antyszwajcarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwajcarii i Szwajcarom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyszwajcarskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszwajcarskość ż.

przym. szwajcarski

Wiktionary

antyszwedzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwecji i Szwedom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyszwedzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyszwedzkość ż.

Wiktionary

antysłowacki

niechętny lub wrogi Słowacji

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Słowacji i Słowakom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysłowackiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opozycyjni politycy tłumaczą, że Mecziar już straszy wyborców Węgrami i będzie opowiadał historie o tajnych umowach „antysłowackiej” opozycji z Węgrami.

(1.2) Podobnie jak w ub. tygodniu demonstracja miała wyraźnie antysłowacki charakter.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysłowackość ż.

Wiktionary

antysłoweński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Słowenii i Słoweńcom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysłoweńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysłoweńskość ż., słoweński mrz.

przym. słoweński

Wiktionary

antysłowiański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi słowiańszczyźnie i Słowianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysłowiańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antysłowiańskość ż.

Wiktionary

antytadżycki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tadżykistanowi i Tadżykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytadżyckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytadżyckość ż.

Wiktionary

antytajlandzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tajlandii i Tajom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytajlandzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytajlandzkość ż., antytajskość ż.

przym. antytajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antytajski

Wiktionary

antytajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tajlandii i Tajom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytajskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytajskość ż., antytajlandzkość ż.

przym. antytajlandzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antytajlandzki

Wiktionary

antytajwański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tajwanowi i Tajwańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytajwańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytajwańskość ż.

Wiktionary

antytalent

brak uzdolnienia w jakimś kierunku

SJP.pl

antytanzański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tanzanii i Tanzańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytanzańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytanzańskość ż.

Wiktionary

antytaon

antycząstka, przeciwieństwo taonu

SJP.pl

Antytaon (T+) – antycząstka, przeciwieństwo cząstki Taon. Należy do leptonów.

Wikipedia

antyteatr

sztuka teatralna zrywająca z tradycyjnymi konwencjami zarówno w zakresie twórczości dramatycznej, jak i inscenizacji

SJP.pl

antytechniczny

niechętny do korzystania z najnowszych osiągnięć techniki

SJP.pl

antyteista

osoba wrogo nastawiona do religii teistycznych, opowiadająca się przeciwko teizmowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która sprzeciwia się wierze w Boga lub bogów; w szerszym znaczeniu: także. osoba przejawiająca postawę przeciwną wobec religii teistycznych

Wiktionary

Antyteizm – postawa polegająca na negatywnym nastawieniu wobec instytucjonalnych religii teistycznych; w wąskim znaczeniu, negatywne nastawienie wobec wiary w boga lub bogów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie jestem jednak antyteistą – dlatego że dla człowieka oszołomionego tajemnicą istnienia każde rozwiązanie jest możliwe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyteizm m.

:: fż. antyteistka ż.

przym. antyteistyczny

przysł. antyteistycznie

Wiktionary

antyteistka

kobieta wrogo nastawiona do religii teistycznych, opowiadająca się przeciwko teizmowi

SJP.pl

antyteizm

wrogie nastawienie do religii teistycznych, opowiadanie się przeciwko teizmowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym;

Wiktionary

Antyteizm – postawa polegająca na negatywnym nastawieniu wobec instytucjonalnych religii teistycznych; w wąskim znaczeniu, negatywne nastawienie wobec wiary w boga lub bogów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Używany zarówno potocznie, jak i przez osoby duchowe termin «ateizm» jest rozumiany właściwie jako antyteizm; tak też jest przedstawiany. Niekiedy odróżnia się ateizm umiarkowany od ateizmu radykalnego bądź «wojującego».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨˈtɛjism̥, AS: ãntytei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyteista m., antyteistka ż.

przym. antyteistyczny

Wiktionary

antyterrorka

potocznie: policyjna jednostka antyterrorystyczna

SJP.pl

antyterrorysta

funkcjonariusz jednostek wyspecjalizowanych w walce z terrorystami i uzbrojonymi gangsterami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. osoba specjalnie wyszkolona i wyposażona do zwalczania terroryzmu

Wiktionary

Wikipedia

antyterrorystka

→ antyterrorysta

SJP.pl

Patrz:
antyterrorysta

antyterrorystyczny

nastawiony na zwalczanie terroryzmu, związany ze zwalczaniem terrorystów (np. oddział antyterrorystyczny, akcja antyterrorystyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zwalczający terroryzm, prowadzący walkę z terrorystami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nazajutrz nad ranem specjalna grupa antyterrorystyczna z Krakowa aresztowała w Szaflarach Marka B. Miał przy sobie znaczone banknoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtɛrːɔrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ãntyte•rorystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyterrorysta mos., antyterroryzm mrz.

Wiktionary

antyterroryzm

działania mające na celu zapobiegnięcie wystąpienia zamachu terrorystycznego i minimalizację jego skutków

SJP.pl

Wikipedia

antytetyczność

→ antytetyczny

SJP.pl

Patrz:
antytetyczny

antytetyczny

tyle co: przeciwstawny (np. antytetyczne zdania, antytetyczne elementy dzieła sztuki)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeciwstawnie różny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãntytetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyteza ż., antytetyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. sprzeczny.

Wiktionary

antyteza

1. twierdzenie przeciwne do tezy,
2. kontrast, przeciwieństwo,
3. w literaturze zabieg stylistyczny, polegający na zestawieniu dwóch przeciwnych znaczeniowo segmentów wypowiedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twierdzenie sprzeczne do innego sądu; coś przeciwnego

(1.2) filoz. wg Kanta jeden z dwóch sprzecznych, równorzędnych sądów odnoszących się do tego samego metafizycznego zagadnienia

(1.3) filoz. wg Hegla drugie stadium dialektycznego rozwoju rzeczywistości przez triady

(1.4) liter. środek stylistyczny polegający na zestawieniu obok siebie w utworze dwóch przeciwstawnych znaczeniowo wyrażeń w jedną całość treściową, celem wywołania silniejszej ekspresji

Wiktionary

Antyteza (gr. ἀντίθεσις antíthesis – „przeciwstawienie”, inna nazwa: contrapositum) – figura retoryczna polegająca na zestawieniu dwóch elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedną całość treściową dla uzyskania wyższej ekspresji (np. „jest czas rodzenia i czas umierania”). Często mylona z oksymoronem.

Utwory literackie okresu baroku cechowały się nagromadzeniem antytez, co miało służyć podkreśleniu paradoksu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. antytetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kontrast, przeciwieństwo

Wiktionary

antytimorski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Timorowi i Timorczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytimorskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytimorskość ż.

przym. timorski

Wiktionary

antytogijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Togo i Togijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytogijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytogijskość ż.

Wiktionary

antytokelauański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tokelau i Tokelauańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytokelauańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytokelauańskość ż.

Wiktionary

antytoksyczny

neutralizujący działanie toksyn; przeciwjadowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. med. wet. neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtɔˈksɨt͡ʃnɨ, AS: ãntytoksyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytoksyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwjadowy

Wiktionary

antytoksykacja

neutralizowanie działania toksyn; odtruwanie, detoksykacja

SJP.pl

antytoksyna

substancja neutralizująca działanie toksyn, wytwarzana w organizmie po wpływem antygenów; przeciwjad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

Wiktionary

Antytoksyna (pot. surowica) – preparat leczniczy zawierający swoiste przeciwciała skierowane przeciwko egzotoksynom wytwarzanym przez niektóre drobnoustroje (np. laseczkę tężca czy maczugowca błonicy) lub zawartym w jadach węży.

Po raz pierwszy, w roku 1890, Emil Adolf von Behring i Shibasaburō Kitasato wykazali, że antytoksyna błonicza neutralizuje działanie egzotoksyny i że to działanie daje się przenosić na osobniki, które wcześniej nie uzyskały takiej odporności. Za to odkrycie Behring otrzymał w roku 1901 Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Surowica zawierająca antytoksyny może uratować życie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. antytoksyczny

Wiktionary

antytorpedowy

chroniący przed uderzeniem torpedy; przeciwtorpedowy

SJP.pl

antytotalitarny

wrogo nastawiony do totalitaryzmu, zwalczający totalitaryzm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nastawiony na walkę z totalitaryzmem, potępiający totalitaryzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W oficjalnej retoryce to krzewienie demokracji i wsparcie tendencji antytotalitarnych, zaś w sensie pragmatycznym — tworzenie „kordonu izolującego” od Rosji.

(1.1) W okresie przedwojennym i w czasie wojny aktywnie działa przeciwko nazizmowi, pisząc książki antytotalitarne i wspierając norweski ruch oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtɔtalʲiˈtarnɨ, AS: ãntytotalʹitarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytotalitaryzm m.

Wiktionary

antytotalitaryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. poglądy i postawa przeciwna totalitaryzmowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. antytotalitarny

Wiktionary

antytradycjonalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. przeciwnik tradycji, osoba sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Różewicz uchodzi za antytradycjonalistę, burzyciela wzorów i obowiązujących norm. I tak, i nie. Nie ogłasza on rocznicowych czy nawet autentycznych pochwał tradycji, to jasne.

(1.1) Nash określa owo zjawisko jako pewien rodzaj kulturowej wojny pomiędzy tymi, którzy są religijni i wyznają tradycyjne wartości oraz niewierzącymi, którzy są antytradycjonalistami i zwolennikami światopoglądu w duchu modernistycznym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytradycjonalizm m.

:: fż. antytradycjonalistka ż.

przym. antytradycjonalistyczny

przysł. antytradycjonalistycznie

Wiktionary

antytradycjonalistka

→ antytradycjonalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przeciwniczka tradycji, kobieta sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

Wiktionary

Patrz:
antytradycjonalista
Powiązane:

rzecz. antytradycjonalizm m.

:: fm. antytradycjonalista m.

przym. antytradycjonalistyczny

przysł. antytradycjonalistycznie

Wiktionary

antytradycjonalistyczny

→ antytradycjonalizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. przeciwny tradycjonalizmowi

Wiktionary

Patrz:
antytradycjonalizm
Powiązane:

rzecz. antytradycjonalizm m., antytradycjonalista m., antytradycjonalistka ż.

przysł. antytradycjonalistycznie

Wiktionary

antytradycjonalizm

postawa przeciwna tradycjonalizmowi, przeciwstawianie się tradycji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obok bowiem nowatorstwa (określanego też mianem pionierstwa) pojawia się w funkcji charakteryzowania awangardy antytradycjonalizm, to jest postawa dystansowania się wobec dotychczasowej sztuki i zastanej rzeczywistości (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytradycjonalista m., antytradycjonalistka ż.

przym. antytradycjonalistyczny

przysł. antytradycjonalistycznie

Wiktionary

antytrenerski

skierowany, występujący przeciwko trenerowi

SJP.pl

antytrombina

białko osocza zapobiegające zlepianiu się krwi i tworzeniu niebezpiecznych dla życia zakrzepów

SJP.pl

Antytrombina, antytrombina III (ATIII) – główny inhibitor trombiny, czynnika Xa oraz czynnika IXa, występujący naturalnie w osoczu krwi. Wspólnie z heparyną (która wzmacnia jego działanie) odpowiada za hamowanie krzepnięcia krwi (poprzez uniemożliwienie przekształcania fibrynogenu w fibrynę). Jego niedobór bywa przyczyną zakrzepicy wewnątrznaczyniowej.

Wikipedia

antytrynidadzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Trynidadowi i Tobago i Trynidadczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytrynidadzkiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytrynidadzkość ż.

Wiktionary

antytrynitariusz

osoba odrzucająca dogmat Trójcy Świętej, zwolennik antytrynitaryzmu; antytrynitarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca antytrynitaryzmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtrɨ̃ɲiˈtarʲjuʃ, AS: ãntytrỹńitarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytrynitaryzm

przym. antytrynitarski, antytrynitarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antytrynitarz

Wiktionary

antytrynitarka

→ antytrynitarz

SJP.pl

Patrz:
antytrynitarz

antytrynitarny

przeciwny dogmatowi Trójcy Świętej

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) teol. taki, którego cechuje antytrynitaryzm

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z antytrynitaryzmem, dotyczący antytrynitaryzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 1553 r. Servet opublikował anonimowo traktat antytrynitarny (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. antytrynitarski, trynitarny

rzecz. antytrynitaryzm mrz., antytrynitariusz mos., antytrynitarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1, 2.1) war. antytrynitarski

Wiktionary

antytrynitarski

→ antytrynitaryzm, → antytrynitarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z antytrynitarzami, antytrynitaryzmem lub odrzuceniem dogmatu o Trójcy Świętej

Wiktionary

Patrz:
antytrynitaryzm, → antytrynitarz
Powiązane:

rzecz. antytrynitariusz mos., antytrynitarz mos., antytrynitaryzm mrz.

przym. antytrynitarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. antytrynitarny

Wiktionary

antytrynitaryzm

doktryna religijna odrzucająca dogmat Trójcy Świętej, polegająca najczęściej na uznawaniu Ducha Świętego za część Boga Ojca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Potomkowie księcia skłaniali się ku antytrynitaryzmowi, przez co weszli w konflikt z teologami z dworu kardynalskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytrynitarz mos., antytrynitariusz mos.

przym. antytrynitarski, antytrynitarny

Wiktionary

antytrynitarz

osoba odrzucająca dogmat Trójcy Świętej, zwolennik antytrynitaryzmu; antytrynitariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca antytrynitaryzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opłaciła się Rzeczypospolitej tolerancja okazywana przedstawicielom mniejszości religijnych, najbardziej skrajnych sekt wyznaniowych, takich jak anabaptyści niemieccy i holenderscy (menonici) czy antytrynitarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨtrɨ̃ˈɲitaʃ, AS: ãntytrỹńitaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytrynitaryzm mrz.

przym. antytrynitarski, antytrynitarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antytrynitariusz

Wiktionary

antytrynitarze

osoba odrzucająca dogmat Trójcy Świętej, zwolennik antytrynitaryzmu; antytrynitariusz

SJP.pl

Wikipedia

antytrypsyna

inhibitor osocza

SJP.pl

antytunezyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tunezji i Tunezyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytunezyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytunezyjskość ż.

Wiktionary

antyturecki

niechętny lub wrogi Turcji, Turkom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Turcji i Turkom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytureckiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Antyturecka wyprawa Zygmunta Luksemburczyka w 1396 r. zakończyła się sromotną klęską.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. turecki mrz., panturkizm mrz., antytureckość ż.

przym. turecki

Wiktionary

antyturkmeński

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Turkmenii i Turkmenom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyturkmeńskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyturkmeńskość ż.

Wiktionary

antytybetański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tybetowi i Tybetańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytybetańskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antytybetańskość ż.

Wiktionary

antytytoniowy

zwalczający nałóg palenia tytoniu; przeciwtytoniowy, antynikotynowy, przeciwnikotynowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zwalczający palenie tytoniu, przeznaczony do walki z nałogiem tytoniowym

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwtytoniowy, antynikotynowy, przeciwnikotynowy

Wiktionary

antyuczuleniowy

zapobiegający uczuleniu, leczący uczulenie; przeciwuczuleniowy, przeciwalergiczny, antyalergiczny

SJP.pl

antyugandyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ugandzie i Ugandyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyugandyjskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyugandyjskość ż., Uganda ż.

Wiktionary

antyukraiński

niechętny, wrogi Ukrainie, Ukraińcom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ukrainie i Ukraińcom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyukraińskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Równie dobrze można by papieża oskarżyć, że jest antyrosyjski czy antyukraiński albo antyamerykański czy antykanadyjski. Czego się nie robi, by pognębić papieża „lewaka”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ukrainizacja ż., antyukraińskość ż.

przym. ukrainny

Wiktionary

antyunijność

→ antyunijny

SJP.pl

Patrz:
antyunijny

antyunijny

występujący, skierowany przeciwko Unii Europejskiej, sprzeczny z interesem Unii Europejskiej; antyeuropejski

SJP.pl

antyurbanistka

→ antyurbanista

SJP.pl

Patrz:
antyurbanista

antyurugwajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Urugwajowi i Urugwajczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyurugwajskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyurugwajskość ż.

Wiktionary

antyustrojowy

przeciwstawiający się panującemu ustrojowi politycznemu

SJP.pl

antyutleniacz

substancja hamująca utlenianie, dodawana do rozmaitych wyrobów, np. w celu przedłużenia ich przydatności do spożycia; przeciwutleniacz, antyoksydant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. przeciwutleniacz.

Wiktionary

Przeciwutleniacze (antyoksydanty, antyutleniacze) – grupa związków chemicznych, które same występując w małych stężeniach (w porównaniu z substancją podlegającą utlenianiu), wstrzymują lub opóźniają proces utleniania danej substancji. Każdy przeciwutleniacz może występować w roli prooksydanta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãntɨwuˈtlɛ̃ɲat͡ʃ, AS: ãntyu̯utlẽńač

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyoksydant

Wiktionary

antyutleniający

zapobiegający utlenianiu związków chemicznych; przeciwutleniający

SJP.pl

antyutopia

utopia negatywna, ukazująca, zazwyczaj w formie powieściowej, społeczeństwo przyszłości, nad którym rządy sprawuje dyktatorska władza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

(1.2) utwór fabularny przedstawiający antyutopię (1.1)

Wiktionary

Dystopia (st.gr. δυς – zły; τόπος – miejsce) – utwór fabularny z dziedziny literatury fantastycznonaukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany zastanego stanu rzeczy w przyszłości.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) dystopia

(1.2) dystopia

Wiktionary

antyutopijny

odnoszący się do antyutopii; przeciwstawiający się utopii

SJP.pl

antyuzbecki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Uzbekistanowi i Uzbekom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyuzbeckiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyuzbeckość ż.

Wiktionary

antyvanuacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Vanuatu

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyvanuackiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyvanuackość ż.

Wiktionary

antywalijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Walii i Walijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywalijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywalijskość ż.

Wiktionary

antywartość

1. w filozofii: wartość przeciwstawna wobec danej wartości;
2. przenośnie: coś mylnie brane za wartość, wartość pozorna

SJP.pl

Antywartość - przeciwieństwo wartości: suma win lub krzywd wynikających z czyjejś decyzji, postępowania lub cechy charakteru.

Wikipedia

antywatykański

niechętny lub wrogi Watykanowi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Watykanowi i Watykańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywatykańskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szkocja zawsze była bardzo antywatykańska i nadal taka pozostaje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywatykańskość ż.

Wiktionary

antywęgierski

niechętny lub wrogi Węgrom

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Węgrom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywęgierskiej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Od początku 1918 r. można zauważyć coraz wyraźniej antypolski, a później antywęgierski i antyniemiecki kurs w polityce Masaryka prowokującego napięcia i niepokoje w Sudetach oraz na południowej granicy Polski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywęgierskość ż.

Wiktionary

antywenezuelski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Wenezueli i Wenezuelczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywenezuelskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywenezuelskość ż.

Wiktionary

antywermina

środek przeciwpasożytniczy; adipinian piperazyny

SJP.pl

antywestern

[czytaj: antyłestern] gatunek filmu fabularnego, odmiana westernu odrzucająca tradycyjne schematy fabularne typowe dla klasycznych westernów

SJP.pl

Rewizjonistyczny western (ang. Revisionist Western), antywestern – nurt w westernie literackim i filmowym, który podawał w wątpliwość wartości przypisywane klasycznemu westernowi, a więc wyraźny podział na dobro i zło, konflikt cywilizacji z naturą oraz obecność honorowo postępujących rewolwerowców.

Wikipedia

antywiążący

orbital antywiążący - orbital molekularny mający energię wyższą od orbitalu atomowego

SJP.pl

antywibracyjny

zapobiegający wibracji, chroniący przed wibracją

SJP.pl

antywietnamski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Wietnamowi i Wietnamczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywietnamskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywietnamskość ż.

Wiktionary

antywirus

potocznie:
1. w informatyce: program wykrywający i usuwający wirusy komputerowe;
2. lek zwalczający wirusy

SJP.pl

Program antywirusowy – program komputerowy, którego zadaniem jest wykrywanie, zwalczanie, usuwanie i odizolowanie wirusów komputerowych. Współcześnie najczęściej jest to element pakietu programów chroniących komputer także przed wieloma innymi zagrożeniami.

Wikipedia

antywirusowy

1. w medycynie: zwalczający wirusy; przeciwwirusowy;
2. w informatyce: wykrywający i usuwający wirusy komputerowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. służący do wykrywania i pozbywania się szkodliwego oprogramowania

(1.2) med. zwalczający wirusy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konieczny jest program antywirusowy, który trzeba systematycznie uaktualniać.

(1.2) Eukaliptus - "sprzyja dobrym snom". Teraz wiadomo, że jest antyseptyczny, antywirusowy, obniża gorączkę, wzmacnia układ obronny organizmu i serce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨvʲiruˈsɔvɨ, AS: ãntyvʹirusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywirus m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przeciwwirusowy

Wiktionary

antywitamina

związek chemiczny podobny do witaminy pod względem składu i struktury, nie spełniający jej funkcji, blokujący jej biologiczne wykorzystanie przez organizm

SJP.pl

Antywitamina – antymetabolit, który poprzez podobieństwo strukturalne do określonej witaminy blokuje jej szlak metaboliczny (np. poprzez łączenie się z koenzymami), nie oddziałując bezpośrednio na nią samą. Związki te są stosowane w medycynie (np. jako środki przeciwbakteryjne czy leki przeciwnowotworowe) oraz w badaniach nad metabolizmem witamin.

Przykłady antywitamin:

- dikumarol – inhibitor kompetycyjny witaminy K;

- sulfonamidy – antywitaminy kwasu foliowego.

Wikipedia

antywodór

pierwiastek antymaterii będący odpowiednikiem wodoru; atom, cząsteczka tegoż pierwiastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. odpowiednik zwykłego wodoru w antymaterii, składający się z antyprotonu i pozytonu (czyli antyelektronu)

Wiktionary

Antywodór – pierwiastek antymaterii (antypierwiastek), odpowiednik wodoru w materii. Atom antywodoru składa się z pozytonu (antyelektronu) i antyprotonu, analogicznie do atomu wodoru, składającego się z elektronu i protonu. Symbolem używanym na oznaczenie antywodoru jest H.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli antywodór zetknie się z materią (np. z powietrzem), dochodzi do anihilacji.

Wiktionary

antywojenność

→ antywojenny

SJP.pl

Patrz:
antywojenny

antywojenny

skierowany przeciw wojnie; pacyfistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Antywojennymi mediami zawładnął populistyczny instynkt stadny: elity to kanalie, rozprawa z Husajnem to zasłona dymna dla ich knowań, raport Huttona to problairowska propaganda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ, AS: ãntyvoi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pacyfistyczny, przeciwwojenny

Wiktionary

antywschodni

wrogi Wschodowi, krytyczny wobec Wschodu

SJP.pl

antywstrząsowy

przeciwwstrząsowy;
1. zabezpieczający przed wstrząsami;
2. odporny na negatywne skutki wstrząsów;
3. używany w celu wyprowadzenia pacjenta z szoku

SJP.pl

antywychowawczy

sprzeczny z celami wychowawczymi

SJP.pl

antywynalazczy

przeciwdziałający wynalazczości

SJP.pl

antywyważeniowy

chroniący przed wyważeniem drzwi; przeciwwyważeniowy

SJP.pl

antywzorzec

przeciwieństwo tradycyjnych wzorców, norm, wartości

SJP.pl

Antywzorzec (ang. anti-pattern) – przypadek powtarzających się, odkrywanych na nowo złych rozwiązań problemów. Badanie antywzorców zajmuje się ich rozpoznawaniem i porządkowaniem, tak aby można ich było uniknąć w przyszłości, a także aby można było je łatwo wykryć w wadliwie działających systemach.

Wikipedia

antywłamaniowy

chroniący przed włamaniem; przeciwwłamaniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zapobiegający włamaniu, chroniący przed włamaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Standard wykończenia obejmował również parapety oraz antywłamaniowe drzwi wejściowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãntɨvwãmãˈɲɔvɨ, AS: ãntyvu̯ãmãńovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwwłamaniowy, antykradzieżowy

Wiktionary

antywłoski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Włochom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antywłoskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antywłoskość ż.

Wiktionary

antyzachodni

wrogi lub niechętny wobec krajów Europy Zachodniej i Ameryki Północnej

SJP.pl

Wikipedia

antyzambijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Zambii i Zambijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyzambijskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyzambijskość ż.

Wiktionary

antyzapalny

zwalczający zapalenie lub zapobiegający jego powstawaniu; przeciwzapalny

SJP.pl

antyzbrylacz

dodatek do sypkich substancji zapobiegający ich zbrylaniu

SJP.pl

antyzdrowotny

negatywny dla zdrowia

SJP.pl

antyzwarciowy

zabezpieczający przewody prądu elektrycznego przed zwarciem; przeciwzwarciowy

SJP.pl

antyzwiązkowiec

przeciwnik związków zawodowych, kwestionujący ich pozytywną rolę

SJP.pl

antyżydowski

cechujący się niechęcią, wrogością wobec Żydów, skierowany przeciw narodowi żydowskiemu; antysemicki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Występni podżegacze wojenni, imperialiści robią swoją brudną robotę i jak dawniej łączy się front antykomunistyczny z antyżydowskim.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwżydowski, antysemicki

Wiktionary

antyżydowskość

→ antyżydowski

SJP.pl

Patrz:
antyżydowski

antyłańcuch

termin w kilku dziedzinach matematyki na określenie obiektów o własnościach związanych z pewnymi praporządkami

SJP.pl

Antyłańcuch to termin w kilku dziedzinach matematyki na określenie obiektów o własnościach związanych z pewnymi praporządkami.

Wikipedia

antyłotewski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Łotwie i Łotyszom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyłotewskiej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. antyłotewskość ż., Łotwa ż.

Wiktionary

anubis

w mitologii egipskiej: bóg zmarłych przedstawiany zwykle jako człowiek z głową szakala

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitegip. bóg zmarłych, nekropolii i balsamistów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1912;

Wiktionary

Anubis (gr. ’Άνουβις) – w egipskiej mitologii bóg o głowie szakala, ściśle łączony z mumifikacją i życiem pozagrobowym. W języku Starożytnego Egiptu był znany jako Inpw. Najstarsza znana wzmianka o nim pochodzi z tekstów piramid z okresu Starego Państwa, gdzie łączony jest z pogrzebem faraona. W tej epoce był najważniejszym bogiem związanym ze śmiercią, lecz w Średnim Państwie zastąpił go Ozyrys.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anubis był jednym z najważniejszych bóstw starożytnego Egiptu.

(2.1) Anubis porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnubʲis, AS: ãnubʹis

Wiktionary

anula

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. poufała forma imienia Anna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taka z ciebie na wierzchu grzeczna Anula, ale to nie jest twoje prawdziwe oblicze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anuś ż., Anusia ż., Anulka ż., Anna ż., Ania ż., Anka ż., Hanna ż., Nula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Nula

Wiktionary

anulacja

uznanie czegoś za nieważne; unieważnienie, anulowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odwołanie zamówienia lub rezerwacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzwonię w sprawie anulacji zamówienia na tort weselny.

Wiktionary

Powiązane:

czas. anulować dk./ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anulowanie, odwołanie, skasowanie, unieważnienie

Wiktionary

anulacyjny

→ anulacja

SJP.pl

Patrz:
anulacja

anulewicz

nazwisko

SJP.pl

anulka

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Anna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Posprzątałyśmy z Anulką na pierwszym piętrze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aneczka ż., Ania ż., Anka ż., Anna ż., Anula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ania, Anka, Aneczka, Anula

Wiktionary

anulować

uznać (uznawać) coś za nieważne, unieważniać (unieważnić)

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

(1.2) inform. unieważnić czynność w programie komputerowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 13 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy Republiki Litewskiej anulował decyzję Sądu Apelacyjnego i oczyścił R. Paksasa z zarzutów złamania tajemnicy państwowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnuˈlɔvat͡ɕ, AS: ãnulovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anulacja ż., anulowanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwoływać, znosić

Wiktionary

anulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) unieważnianie, odwoływanie czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zadzwoniłam i poprosiłam o anulowanie zamówienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnulɔˈvãɲɛ, AS: ãnulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. anulować ndk./dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) unieważnianie

Wiktionary

anulus

szereg komórek ułożonych w zarodni paprotkowców pierścieniowo, rozrywający zarodnię przy dojrzewaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pierścień pomiędzy trzonem kolumny a kapitelem;

Wiktionary

Anulus (łac. pierścień, l.mn. anuli) – pierścień kamienny lub kilka pierścieni, zdobiących górną część trzonu kolumny, znajdował się pod kapitelem. Stosowany w starożytnych porządkach architektonicznych oraz innych, późniejszych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== anulus (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pierścień

odmiana.

(1.1) lp. anul|us, ~i lm. ~i, ~orum

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnulus, AS: ãnulus

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== anulus (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pierścień

odmiana.

(1.1) lp. anul|us, ~i lm. ~i, ~orum

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anunnaki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. bóstwo z mitologii sumeryjskiej z grupy tzw. „wielkich bogów” powiązanych ze stwarzaniem świata oraz wyznaczaniem losów ludzi i innych bogów;

(1.2) ezot. sf. przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej, która stworzyła pierwszą cywilizację ziemską

Wiktionary

Anun(n)a, Anun(n)aki (sum. Anun(n)a, akad. Anunnakū, Anunnaki) – określenie grupy „wielkich bogów” występujących w wierzeniach ludów Mezopotamii. Sumeryjscy Anunna powiązani byli ze stwarzaniem świata i wyznaczaniem losów ludzi i bogów. Akadyjscy Anunnaki posiadali więcej cech chtonicznych i występowali w roli sędziów świata podziemnego.

Wikipedia

anuria

niewytwarzanie się moczu na skutek schorzenia nerek lub niemożność wydalania go; bezmocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. bezmocz.

Wiktionary

Bezmocz (łac. anuria) – dobowa ilość moczu mniejsza od 100 ml.

Bezmocz jest niebezpiecznym dla zdrowia i życia stanem patologicznym, spowodowanym np. przez uszkodzenie lub chorobę nerki, ucisk, zatkanie kanalików nerkowych czy zaburzenie krążenia nerkowego krwi. Bezmocz, zależnie od stanu, może być leczony farmakologicznie lub, w skrajnych przypadkach, może wymagać dializy zewnątrzustrojowej lub przeszczepu nerki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) [...] u mężczyzny miało miejsce "uogólnione zakażenie bakteryjne zakończone wstrząsem z obrazem uszkodzeń wielonarządowych — układ krążenia, oddechowy, nerek z anurią".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnurʲja, AS: ãnurʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zoblistę|anuria|oliguria|poliuria.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) anuria

* czeski: (1.1) anurie ż.

* duński: (1.1) anuri

* francuski: (1.1) anurie ż.

* hiszpański: (1.1) anuria ż.

* łotewski: (1.1) anūrija ż.

* niderlandzki: (1.1) anurie ż.

* niemiecki: (1.1) Anurie ż.

* portugalski: (1.1) anúria ż.

* słowacki: (1.1) anúria ż., anuréza ż.

* szwedzki: (1.1) anuri

* węgierski: (1.1) vizeletelapadás

* włoski: (1.1) anuria ż.

źródła.

== anuria (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) med. bezmocz

odmiana.

(1.1) lp. anuria; blm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anus

w medycynie: odbyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Anna

Wiktionary

Odbyt (łac. anus) – w anatomii końcowy otwór przewodu pokarmowego. Odbyt zamykany jest przez wieniec silnych, okrężnych mięśni tworzących zwieracz odbytu (rozróżnia się zwieracz wewnętrzny odbytu i zwieracz zewnętrzny odbytu). Podstawową funkcją odbytu jest opróżnianie przewodu pokarmowego z kału w procesie defekacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie wiem, czy Anuś wiedziała o chorobie Tomka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aneczka ż., Ania ż., Anka ż., Anna ż., Anula ż.

przym. Anusin

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ania, Anka, Aneczka, Anula

Wiktionary

anusia

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Anna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja córka ma na imię Anusia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Anna ż., Ania ż., Anka ż., Aneczka ż., Anula ż., Hanusia ż., Nula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ania, Anka, Aneczka, Anula

Wiktionary

anusiewicz

nazwisko

SJP.pl

anusz

nazwisko

SJP.pl

anuszewski

nazwisko

SJP.pl

anuszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

anwajong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oblewanie nowego mieszkania

Wiktionary

anwil

drużyna sportowa z Włocławka

SJP.pl

Szwajcaria:

- Anwil – gmina w kantonie Bazylea-Okręg, w okręgu Sissach

Osoby:

- Fritz Jakob von Anwil – niemiecki rycerz

Inne:

- Anwil – firma transportowa z Poznania

- Anwil S.A. – przedsiębiorstwo chemiczne z siedzibą we Włocławku

- Anwil Włocławek – polski klub koszykarski

Zobacz też:

- Andwil

- Anvil

Wikipedia

anyang

miasto w Chinach; Anjang

SJP.pl

- Anyang – miasto w Chinach

- Anyang – miasto w Korei Południowej

Wikipedia

anyż

anyżek;
1. roślina zielna o białych kwiatach, ceniona ze względu na owoce; biedrzeniec anyżu;
2. wysuszone owoce tej rośliny, przyprawa korzenna o słodkawo-piekącym smaku;
3. olej z nasion tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pimpinella anisum|L.|ref=tak., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

(1.2) kulin. przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

(1.3) uczn. język angielski

Wiktionary

- anyż gwiazdkowy

- biedrzeniec anyż

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten napój smakuje jak anyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãnɨʃ, AS: ãnyš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anyżówka ż., anyżek m.

przym. anyżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. hanyż

(1.3) angol

Wiktionary

anyżek

1. roślina zielna o białych kwiatach, ceniona ze względu na owoce; anyż, biedrzeniec anyżu;
2. wysuszone owoce tej rośliny, przyprawa korzenna o słodkawo-piekącym smaku; anyż;
3. olej z nasion tej rośliny; anyż;
4. ciastko lub cukierek z dodatkiem anyżu (przyprawy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten napój smakuje jak anyżek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnɨʒɛk, AS: ãnyžek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anyż m., anyżówka ż.

przym. anyżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anyż

Wiktionary

anyżkowy

mający smak, zapach anyżku; zrobiony z anyżku, zawierający anyżek (np. cukierki anyżkowe); anyżowy

SJP.pl

anyżówka

wódka zaprawiana anyżkiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. likier o zapachu i smaku anyżku;

Wiktionary

Anyżówka - słodki likier o wyraźnym zapachu i smaku anyżku, zazwyczaj bezbarwny. W oryginalnej formie produkowany najczęściej we Francji lub Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Napiłbym się babcinej anyżówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anyż mrz., anyżek mrz., anyżowość ż., anyżkowość ż.

przym. anyżowy, anyżkowy

Wiktionary

anyżowy

mający smak, zapach anyżu; zrobiony z anyżu, zawierający anyż (np. ciasto anyżowe); anyżkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. spoż. dotyczący anyżu, zrobiony z anyżu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Komary nie znoszą zapachu olejku kamforowego, goździkowego, eukaliptusowego, anyżowego i kwiatu dzikiego bzu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anyż m., anyżek mrz., anyżówka ż.

Wiktionary

anżelika

1. korzeń arcydzięgla litworu, zawierający olejki eteryczne;
2. usmażone w cukrze części zielone arcydzięgla litworu, wykorzystywane przy dekorowaniu wyrobów cukierniczych

SJP.pl

anzelm

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Anzelm – imię

- Św. Anzelm z Canterbury (1033–1109) – arcybiskup Canterbury

- Św. Anzelm (?–805) – opat Nonantoli i książę Friuli

- Św. Anzelm z Lukki (młodszy, Baduarius) – biskup Lukki, bratanek papieża Aleksandra II

- bp Anzelm OT (ok. 1210–1278) – biskup warmiński

- Anzelm (zm. przed 1016) – burgundzki szlachcic

- Anzelm (zm. ok. 1141) – kardynał

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wtem u ogrodzenia z desek rozdzielającego zagrody Anzelma i Fabiana coś zaszeleściło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃zɛlm, AS: ãũ̯zelm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Anselm

* duński: (1.1) Ansam

* fiński: (1.1) Anselmi, Anssi

* francuski: (1.1) Anselme m., Anseaume

* hiszpański: (1.1) Anselmo m.

* litewski: (1.1) Anzelmas

* łaciński: (1.1) Anselmus

* niemiecki: (1.1) Anselm m., Anselmus, Anshelm

* norweski: (1.1) Anselm

* rosyjski: (1.1) Ансельм m.

* szwedzki: (1.1) Anselm

* węgierski: (1.1) Anzelm

* włoski: (1.1) Anselmo m.

źródła.

== Anzelm (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|węgierski|m. Anzelm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

anzelma

imię żeńskie

SJP.pl

Anzelma (znane też w formie Selma) – żeński odpowiednik imienia Anzelm. W niektórych krajach jako zdrobnienie od tego imienia funkcjonuje forma Selma.

Anzelma imieniny obchodzi 21 kwietnia

Znane osoby o imieniu Anzelma:

- Selma Blair – aktorka

- Selma Lagerlöf – szwedzka pisarka, noblistka

Wikipedia

anzelminy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anzelmy lub z nią związany

SJP.pl

anzelmostwo

Anzelm z małżonką; Anzelmowie

SJP.pl

anzelmowie

Anzelm z małżonką; Anzelmostwo

SJP.pl

anzelmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anzelma lub z nim związany

SJP.pl

anżero-sudżeńsk

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Anżero-Sudżensk

Wiktionary

anzus

[czytaj: anzus] (skrót od angielskich nazw państw założycielskich: Australia, New Zealand, United States) sojusz polityczno-wojskowy pomiędzy Australią, Nową Zelandią i Stanami Zjednoczonymi; Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku

SJP.pl

aoida

wędrowny albo nadworny pieśniarz w Grecji przedhomeryckiej, opiewający czyny bogów; aojda

SJP.pl

Aojda (stgr. ἀοιδός aoidos; od „oda” – pieśń) – w starożytnej Grecji śpiewak odwiedzający dwory arystokratów, w których umilał czas zgromadzonych na ucztach biesiadników. Aojda w tworzonych przez siebie pieśniach epickich opiewał czyny bogów, herosów i bohaterów. Swoje pieśni najczęściej wykonywał przy akompaniamencie formingi.

Według starożytnych Greków najsławniejszym z aojdów był Homer.

Wikipedia

aojda

w starożytnej Grecji, w czasach przedhomerowych wędrowny śpiewak, który w pieśniach epickich opiewał czyny bogów i herosów; aoida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. muz. nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;

Wiktionary

Aojda (stgr. ἀοιδός aoidos; od „oda” – pieśń) – w starożytnej Grecji śpiewak odwiedzający dwory arystokratów, w których umilał czas zgromadzonych na ucztach biesiadników. Aojda w tworzonych przez siebie pieśniach epickich opiewał czyny bogów, herosów i bohaterów. Swoje pieśni najczęściej wykonywał przy akompaniamencie formingi.

Według starożytnych Greków najsławniejszym z aojdów był Homer.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aojdowie opiewali czyny bogów i herosów, akompaniując sobie na kitarze lub formindze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɔjda, AS: aoi ̯da

Wiktionary

aojdowski

→ aojda; aojdyczny

SJP.pl

aojdowy

→ aojda

SJP.pl

Patrz:
aojda

aojdyczny

→ aojda; aojdowski

SJP.pl

aol

[czytaj: aol] część korporacji medialnej AOL Time Warner, dostawca usług internetowych

SJP.pl

aon

[czytaj: a-o-EN lub Aon] skrót od: Akademia Obrony Narodowej - uczelnia wojskowa w Warszawie

SJP.pl

aoński

siostry aońskie - inaczej Aonidy, wg mitologii rzymskiej muzy mieszkające wraz z Apollinem na Helikonie

SJP.pl

aor.

skrót w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = gram. aoryst

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɔrɨst, AS: aoryst

Wiktionary

aorta

główna tętnica, rozprowadzająca krew z serca do całego organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. główna i największa tętnica człowieka;

Wiktionary

Aorta, tętnica główna – największa tętnica odprowadzająca utlenowaną krew z części komorowej serca występująca u niektórych zwierząt, w tym kręgowców. Od niej odchodzą naczynia zaopatrujące w krew cały organizm poza płucami.

U stawonogów wychodzi z serca ku przodowi ciała i rozdziela się na tętnice. U mięczaków krew z aorty wylewać się może prosto do szczelin blastocelu. U ślimaków aorta jest krótka i rozgałęziona na dwie części: jedna prowadzi do głowy i nogi, a druga do trzewi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɔrta, AS: aorta

Wiktionary

Powiązane:

przym. aortalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tętnica główna

Wiktionary

aortalgia

ból aorty spowodowany zmianami zapalnymi lub zwyrodnieniowymi

SJP.pl

aortalno-wieńcowy

związany z aortą i naczyniami wieńcowymi (np. pomosty aortalno-wieńcowe)

SJP.pl

aortalny

związany z aortą, dotyczący aorty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z aortą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aorta ż.

przym. aortowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aortowy

Wiktionary

aortografia

badanie rentgenowskie aorty

SJP.pl

aortograficzny

przymiotnik od: aortografia

SJP.pl

aortowy

→ aorta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z aortą

Wiktionary

Patrz:
aorta
Powiązane:

przym. aortalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aortalny

Wiktionary

aoryst

czas przeszły dokonany, głównie w gramatyce greckiej i sanskryckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W językach łużyckich formy aorystu tworzy się jedynie od czasowników dokonanych, zaś formy imperfectum tylko od czasowników niedokonanych.

(1.1) W języku tureckim aoryst służy przede wszystkim do wyrażania czynności ogólnych, powtarzających się oraz mogących nastąpić w bardzo bliskiej przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɔrɨst, AS: aoryst

Wiktionary

Powiązane:

przym. aorystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. aor.

Wiktionary

aorystyczny

przymiotnik od: aoryst

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający związek z aorystem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɔrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: aorystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aoryst mrz.

Wiktionary

aosta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) geogr. adm. Dolina Aosty • kolokacje miejscowość|D=Aosty|Ms=Aoście.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aostański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aosta

* czeski: (1.1) Aosta

* francuski: (1.1) Aoste

* hiszpański: (1.1) Aosta

* kataloński: (1.1) Aosta

* litewski: (1.1) Aosta

* niemiecki: (1.1) Aosta n.

* rosyjski: (1.1) Аоста ż.

* słowacki: (1.1) Aosta

* słoweński: (1.1) Aosta ż.

* ukraiński: (1.1) Аоста ż.

* włoski: (1.1) Aosta ż.

źródła.

== Aosta (język angielski.) ==

thumb|Aosta (1.1)

wymowa.

bryt. IPA|ɑːˈɒstə.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Aosta

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɔsta, AS: aosta

Wiktionary

Powiązane:

przym. aostański

Wiktionary

aostański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aostą, dotyczący Aosty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aosta ż.

Wiktionary

aowiec

członek klubu Anonimowych Alkoholików; AA-owiec

SJP.pl

ap

1. [czytaj: a pe lub ej pi] skrót od: Associated Press - amerykańska agencja prasowa;
2. skrót od: Adobe Photoshop - program graficzny;
3. skrót od: Aeroklub Polski - stowarzyszenie zrzeszające ludzi uprawiających sport i rekreację polegającą na różnych formach latania w powietrzu

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Apokalipsa świętego Jana

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Obj

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Apo

* hiszpański: (1.1) Ap

* niemiecki: (1.1) Offb

źródła.

== Ap (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

symbol

(1.1) = bibl. Apocalipsis → Ap, Apokalipsa świętego Jana

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔkaˈlʲipsa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈjãna, AS: apokalʹipsa śfʹi ̯ẽntego i ̯ãna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Obj

Wiktionary

ap.

skrót od: apostoł; apost.

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. apostoł

(1.2) = apelatyw

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) apost.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ap. (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = a podobně → itp.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apost.

Wiktionary

apach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Poznań. przest. opryszek, oprych, zbój

Wiktionary

Apach – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 798 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 238 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Apach plasuje się na 441. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1148.).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) apaj

Wiktionary

apache

[czytaj: apacz] helikopter marki Apache

SJP.pl

- Apacze – plemię Indian północnoamerykańskich

- Apache (polski tytuł: Ostatnia walka Apacza) – amerykański western z 1954 roku

- Boeing AH-64 Apache – amerykański śmigłowiec szturmowy

- North American A-36 Apache – amerykański samolot myśliwsko-szturmowy

- Apache – serwer HTTP

- Apache Software Foundation – fundacja oprogramowania

- Apache License – licencja wolnego oprogramowania

- Apache – gra komputerowa pod system MS-DOS

- skala APACHE

Wikipedia

apacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Apaczami, dotyczący Apaczów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podobnie jak w metaforze europejskiej celem apackich słów mądrości jest wskazanie ukrytych podobieństw.

(1.1) Najbardziej fascynujące są przyjaźnie między zupełnie niepasującymi do siebie ludźmi, jak chociażby historia Toma Jeffordsa, właściciela spółki dyliżansowej, działającej w czasie wojen apackich w latach 60. XIX w. na terenie Arizony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apacz mos., Apaczka ż.

Wiktionary

apacz

Indianin należący do zespołu grup etnicznych Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Winnetou był wodzem Apaczów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apasz mos., apaszka ż.

:: fż. Apaczka ż.

przym. apacki

Wiktionary

apacze

Indianie Ameryki Północnej dawniej prowadzący koczowniczy tryb życia, współcześnie rolnicy i hodowcy w rezerwatach Nowego Meksyku i Arizony

SJP.pl

Apacze (N’de lub Dine’é – „ludzie”) – zespół grup etnicznych Indian Ameryki Północnej, spokrewnionych prawdopodobnie z Atabaskami, zamieszkujący głównie stan Nowy Meksyk.

Nazwa Apacze obejmuje wiele grup mówiących dialektami południowo-atabaskańskimi, spośród których najbardziej znanymi były Mescalero, Jicarilla, Chiricahua i tzw. Apacze-Kiowa (właściwie Naishadena, żyjący w ścisłych związkach z plemieniem Kiowa z kaddoańskiej grupy językowej, inaczej Apacze Preriowi). Najdalej wysuniętych na zachód określa się Western Apaczami (społeczności znane pod nazwą San Carlos, White Mountains i Tonto). W zachodnim Teksasie mieszkali Apacze Lipan, którzy po walkach z Meksykiem i z napierającymi na nich osadnikami amerykańskimi zostali wyparci do Nowego Meksyku.

Wikipedia

apaczka

Indianka należąca do zespołu grup etnicznych Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lekarz podał młodej Apaczce lek dostarczony z Santa Fe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apasz mos., apaszka ż.

:: fm. Apacz mos.

przym. apacki

Wiktionary

apadana

w starożytnej Persji: monumentalna sala audiencyjna o stropie wspartym na kolumnach

SJP.pl

Wikipedia

apage

z greki: idź precz, oddal się!

SJP.pl

apagoge

dowód nie wprost, polegający na udowodnieniu, że fałszywe jest negowanie twierdzenia, które trzeba udowodnić; dowód apagogiczny

SJP.pl

apaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Poznań. przest. opryszek, oprych, zbój

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apach

Wiktionary

apanasewicz

nazwisko

SJP.pl

apanaż

1. w monarchii: pensja dla członków rodu panującego
2. dawniej: zasiłek, środki na utrzymanie, zwykle niezbyt zasłużone i nadmierne

SJP.pl

Wikipedia

apanaże

1. dochody, zwłaszcza za pracę wykonywaną nieregularnie (na zlecenie) lub w formie wolnego zawodu;
2. w historii: ziemia przyznawana dla członków dynastii niezasiadających na tronie, jako źródło utrzymania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) urz. pieniądze przeznaczane na utrzymanie członków panującego rodu

(1.2) hist. fragment królewskich posiadłości, które panujący wydzielił dla młodszych członków rodu

(1.3) przen. książk. zyski wynikające z pełnienia wysokich funkcji

(1.4) przen. książk. pieniądze przeznaczane na czyjeś utrzymanie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Jan jest płatnym prowokatorem na usługach policji i pobiera za to regularne apanaże zupełnie bez skrupułów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapãˈnaʒɛ, AS: apãnaže

Wiktionary

Powiązane:

przym. apanażowy

Wiktionary

apanażowy

przymiotnik od: apanaż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z apanażem, apanażami, dotyczący apanażu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apanaż mrz., apanaże nmos.

Wiktionary

apanowicz

nazwisko

SJP.pl

Apanowicz:

- Franciszek Apanowicz

- Jerzy Apanowicz

- Magda Apanowicz

Wikipedia

apap

lek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy; paracetamol, acetaminofen, acenol

SJP.pl

Paracetamol, acetaminofen (łac. paracetamolum) – organiczny związek chemiczny, hydroksylowa pochodna acetanilidu, stosowany jako lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. W handlu znajduje się od 1955. W Polsce stał się popularny w latach 90. XX wieku, wypierając z rynku aminofenazon, powszechnie wówczas używany lek przeciwgorączkowy.

Wikipedia

aparacik

zdrobnienie od: aparat (przyrząd)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aparat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aparat, lecz tylko mały aparacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparat m., aparatczyk mos., aparatka ż.

Wiktionary

aparacikowy

przymiotnik od: aparacik

SJP.pl

aparat

1. urządzenie do wykonywania określonych czynności lub funkcji;
2. system powiązanych ze sobą urzędów, organów funkcyjnych, działających w jakiejś sferze życia publicznego (np. aparat władzy);
3. całość metod i środków służących weryfikacji hipotez naukowych (np. aparat pojęciowy);
4. zespół narządów organizmu pełniący daną funkcję (np. aparat ruchowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

(1.2) med. przyrząd do korekcji wad

(1.3) anat. grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania

(1.4) instytucje, urzędy zajmujące się kontrolą lub kierowaniem pewną dziedziną życia państwowego, społecznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. uczn. zabawny lub szokujący człowiek

(2.2) gwara więzienna cwaniak

Wiktionary

Biblistyka:

- aparat Eutaliusza

Biologia:

- aparat gębowy

- aparat Golgiego

- aparat gnykowy

- aparat mowy

- aparat szparkowy

- aparat Webera

Chemia:

- aparat absorpcyjny

- aparat Deana-Starka

- aparat destylacyjny – destylator

- aparat Graefego

- aparat Kippa

- aparat Kocha

- aparat Orsata

- aparat Ruttnera

- aparat Soxhleta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Telegrafista cofnął się, zmieszany nieco, do telegrafu, usiadł przy aparacie, zatopił długie, chude, nerwowe palce w jasnych jak len włosach i zapatrzył się przez okno w zamglony jesienny dzień.

(1.2) Dziadek bez aparatu prawie nic nie słyszy.

(1.4) Stworzenie na gruzach dawnego aparatu państwowego, który był aparatem kapitalistycznej przemocy w stosunku do mas ludowych, nowego aparatu państwowego, złożonego w swych zasadniczych ogniwach z nowych, ludowych kadr, aparatu, który stał się orężem walki z wszelkimi próbami przywrócenia panowania burżuazji oraz dźwignią podstawowych przeobrażeń ustrojowych w kierunku socjalizmu; ścisłe powiązanie wojska z ludem i demokratyzacja korpusu oficerskiego; coraz szerszy i aktywniejszy udział mas w rządzeniu państwem.

(2.1) Niezły z niego aparat!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈparat, AS: aparat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparatura ż., aparatczyk mos.

:: zdrobn. aparacik m.

:: fż. aparatka ż.

przym. aparatowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) agregat, model, numer, numerant

(2.2) gwara. więz. model, agregat

Wiktionary

aparatczyk

pogardliwie o działaczu i urzędniku aparatu partyjnego, kiedyś zwłaszcza w odniesieniu do urzędników partii komunistycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. polit. członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

Wiktionary

Aparatczyk (ros. аппара́тчик) – etatowy, zawodowy funkcjonariusz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego lub aparatu rządowego Związku Radzieckiego (ros. аппарат, aparat), ktokolwiek, kto sprawował jakąkolwiek funkcję biurokratyczną lub polityczną, z wyjątkiem wyższych szczebli zarządzania zwanych nomenklaturą. James H. Billington zdefiniował to słowo jako człowieka niesnującego wielkich planów, lecz wykonującego mrówczą pracę. Termin ten jest często uważany za pejoratywny, mający negatywne konotacje do jakości, kompetencji i postawy tak opisywanej osoby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zakrojone na szeroką skalę dechrystianizowanie społeczeństwa cieszyło aparatczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparat m., aparacik m., aparatura ż., aparatka ż.

przym. aparatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bonzo partyjny; funkcjonariusz partyjny

Wiktionary

aparatczykowy

przymiotnik od: aparatczyk; aparatczykowski

SJP.pl

aparatka

→ aparat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: aparat; pot. uczn. kobieta zabawna lub szokująca

Wiktionary

Aparatka (tyt. oryg. Braceface) – kanadyjsko-amerykańsko-chiński serial animowany dla nastolatków, nadawany w latach 2001–2004. Był produkowany dla studia Nelvana przez amerykańską aktorkę Alicię Silverstone, która również użyczyła głosu głównej bohaterce. W polskiej wersji językowej dubbinguje ją Małgorzata Kożuchowska.

Wikipedia

Patrz:
aparat
Przykłady

(1.1) Ale z tej Maryśki aparatka, przyszła do biura w czapce kucharza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapaˈratka, AS: aparatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparat m., aparacik m., aparatura ż., aparatczyk mos.

przym. aparatowy

Wiktionary

aparatownia

pomieszczenie, w którym umieszczone są aparaty wylęgowe piskląt

SJP.pl

aparatowy

przymiotnik od: aparat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aparatem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) specjalista obsługujący dany rodzaj aparatów, maszyn lub procesów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparat mos./mrz.

Wiktionary

aparatura

ogół aparatów zestawionych razem dla wykonania pewnego zadania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do produkcji bimbru potrzebna jest specjalistyczna aparatura.

(1.1) Nowa aparatura umożliwia pomiar z dokładnością do jednego mikrograma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaparaˈtura, AS: aparatura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparat mrz. / mos., aparatczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maszyneria

Wiktionary

aparaturowy

przymiotnik od: aparatura

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aparaturą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aparatura ż.

Wiktionary

aparencja

dawniej:
1. pozór;
2. okazałość, blask

SJP.pl

apart

wypowiedź "na stronie" postaci teatralnej, skierowana do pozornie nieistniejącej publiczności

SJP.pl

Apart Sp. z o.o. – polskie przedsiębiorstwo jubilerskie z siedzibą w Suchym Lesie koło Poznania.

Wikipedia

apartamencik

zdrobnienie od: apartament

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: apartament

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wynajęliśmy milutki apartamencik w samym centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapartãˈmɛ̃ɲt͡ɕik, AS: apartãmẽńćik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apartament m., apartamentowiec m.

przym. apartamentowy

Wiktionary

apartament

wygodne, elegancko urządzone, luksusowe mieszkanie lub pokój w hotelu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reprezentacyjne wnętrze pałacu, ambasady itp.;

(1.2) wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

(1.3) hotel. komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu

Wiktionary

Apartament – wielopokojowe mieszkanie w wysokim standardzie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych dla potrzeb jednego użytkownika np. w hotelu. Nazwa pochodzi od francuskiego appartement oznaczającego większe mieszkanie, które z kolei wywodzi się z włoskiego appartare (oddzielić).

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Na wyposażeniu każdego apartamentu znajduje się lodówka, komplet naczyń, sztućce, czajnik, garnki i patelnia, żelazko, deska do prasowania, suszarka do włosów oraz pościel i ręczniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaparˈtãmɛ̃nt, AS: apartãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apartamentowiec m.

:: zdrobn. apartamencik m.

przym. apartamentowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. apartamentowiec m.

:: zdrobn. apartamencik m.

przym. apartamentowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.2) apartment; (1.3) suite (of rooms)

* bułgarski: (1.2) апартамент m.

* chorwacki: (1.2) apartman; (1.3) apartman

* duński: (1.2) appartement n.

* esperanto: (1.2) apartamento

* fiński: (1.2) asunto

* francuski: (1.2) appartement m.

* hiszpański: (1.2) apartamento m.

* interlingua: (1.2) appartamento

* rosyjski: (1.2) апартамент m.

* węgierski: (1.2) lakosztály; (1.3) lakosztály

* wietnamski: (1.3) nhà ở

* włoski: (1.2) appartamento, tosk|quartiere {{m.}}

źródła.

== apartament (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) apartament, mieszkanie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apartamentowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nowoczesny budynek z drogimi ekskluzywnymi mieszkaniami

Wiktionary

Apartamentowiec – budynek mieszkalny składający się z apartamentów, zaprojektowany zgodnie z wysokimi standardami, usytuowany najczęściej w prestiżowej lokalizacji oraz wykonany z materiałów wysokiej jakości.

Z zasady apartamentowiec ma jedno wyróżniające się przeszklone wejście, zamiast kilku klatek, jakie mają bloki. Na parterze znajduje się recepcja, obsługiwana przez portiera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obok lasu postawili trzy nieduże apartamentowce.

(1.1) W owym czasie w całym Manhattanie wznosiły się już pięcio- i sześciopiętrowe eleganckie apartamentowce – nazywane czasem „mieszkaniami w stylu francuskim”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apartament m., apartamencik mrz.

Wiktionary

apartamentowy

przymiotnik od: apartament

SJP.pl

apartheid

[czytaj: aparthejd] koncepcja "prawa do osobnego rozwoju", stanowiąca od roku 1948 podstawę rasistowskiej dyskryminacji ludności niebiałej; stworzona przez burskich nacjonalistów w Afryce Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

(1.2) polit. (w szerszym rozumieniu) polityka segregacji rasowej połączona z dyskryminacją

Wiktionary

Apartheid (z afr. apartheid) – ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras, a także bazujący na tej teorii system polityczny panujący w Południowej Afryce do połowy lat 90 XX wieku, oparty na segregacji rasowej. System segregacji był oparty na przekonaniu o wyższości rasy białej i dyskryminował ludność czarną i kolorową. W 1968 został uznany przez Organizację Narodów Zjednoczonych za zbrodnię przeciwko ludzkości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwieńczeniem tego systemu segregacji – wyprzedzającego apartheid, a nawet rasowe ustawy w hitlerowskich Niemczech – było wprowadzenie przez Belgów specjalnych paszportów, zawierających informację o przynależności do Tutsi lub Hutu.

(1.1) Symbolem walki z apartheidem w Republice Południowej Afryki jest Nelson Mandela. Dla swej działalności zyskał on poparcie społeczności międzynarodowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpartxajt, AS: apartχai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

przym. apartheidowy

Wiktionary

aparthotel

hotel składający się z apartamentów

SJP.pl

apartnie

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań. osobno

Wiktionary

Powiązane:

przym. apartny

Wiktionary

apartny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. osobny

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przysł. apartnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== apartny (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) odrębny, osobny

(1.2) osobliwy, wyjątkowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. apartnie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przysł. apartnie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== apartny (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) odrębny, osobny

(1.2) osobliwy, wyjątkowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apartyjność

deklarowanie nieprzynależenia do żadnej partii politycznej; bezpartyjność

SJP.pl

apartyjny

nienależący do żadnej partii politycznej; bezpartyjny

SJP.pl

aparycja

wygląd zewnętrzny; prezencja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wygląd zewnętrzny (powierzchowny)

(1.2) przest. ukazanie się, pokazanie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ważną rzeczą jest to, żeby podręcznik szkolny miał aparycję podręcznika, a nie słownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapaˈrɨt͡sʲja, AS: aparycʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prezencja, powierzchowność, wygląd

Wiktionary

aparycyjny

rzadko: dotyczący wyglądu zewnętrznego

SJP.pl

apastron

punkt orbity okołogwiazdowej ciała niebieskiego najbardziej oddalony od gwiazdy obieganej

SJP.pl

Apsyda – jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej. Apsydami są:

- perycentrum (peryapsis) – punkt orbity najbliższy środkowi masy układu, zwykle ciału centralnemu o masie znacznie większej od mniejszego ciała obiegającego, tzw. punkt największego zbliżenia; grecki przedrostek pery- oznacza w tym kontekście „przy”

- apocentrum (apoapsis) – punkt orbity najdalszy środkowi masy układu, tzw. punkt największego oddalenia; grecki przedrostek apo- oznacza w tym kontekście „odległy” lub „oddalony”.

Wikipedia

apasz

człowiek należący do świata przestępczego; opryszek, rzezimieszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś należący do przestępczego półświatka, w szczególności paryskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Syn ulicy przeklęty, apasz zbój, który od najmłodszych lat postrach siał, rabował, kradł, aż w urocze sidła pięknej ulicznicy wpadł.

(1.1) Apaszem Stasiek był; w krąg znały go ulice
W spelunkach, tam gdzie podłe życie wre.
Kochanką jego była zwykła ulicznica,
Co gdzieś na rogu sprzedaje ciało swe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa.paʃ, AS: a.paš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apaszka ż., Apacz m.

przym. apaszowski, apaszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przestępca, rabuś, zbir, łotr, bandzior, oprych, łotrzyk, rzezimieszek, bandyta, zbój, baciar, ulicznik, gangster, mafiozo, chuligan

Wiktionary

apaszka

trójkątna lub kwadratowa chustka noszona na szyi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

Wiktionary

Apaszka – rodzaj kwadratowej chusty (najczęściej jedwabnej), składanej w trójkąt i zawiązywanej na szyi.

Pierwotnie element stroju apasza, czyli ulicznego chuligana, bandyty – stąd jej nazwa. W drugiej połowie XIX wieku noszona przez paryskich robotników. Później, w latach 20. XX wieku stała się popularna w sportowym stroju kobiecym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj założyłam swoją ulubioną apaszkę.

(1.1) Agata ma nową apaszkę i podoba się wszystkim chłopakom, także mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a.ˈpaʃ.ka, AS: a.paš.ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apaczka ż., apasz, Apacz

przym. paszowski, apaszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bandytka, gawroszka, chustka

Wiktionary

apaszkowy

→ apaszka

SJP.pl

Patrz:
apaszka

apaszowski

łobuzerski; przymiotnik od: apasz (łobuz, włóczęga, huligan z fantazją)

SJP.pl

apaszowy

przymiotnik od: apasz

SJP.pl

apate

iluzja sztuki, zwłaszcza teatru, mająca na celu wywołanie u widza prawdziwych uczuć za pomocą pozorowanych sytuacji

SJP.pl

Apate (także Zdrada; gr. Ἀπάτη Apátē) – w mitologii greckiej uosobienie zdrady; córka Nyks; jedno z nieszczęść zawartych w puszce Pandory

Jej rzymską odpowiedniczką była Fraus.

Wikipedia

apateista

zwolennik poglądu, według którego Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. neol. zwolennik apateizmu, człowiek obojętny na kwestię istnienia lub nieistnienia Boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wersji bardziej świadomej apateista pozostałby sobą, nawet gdyby udowodniono mu istnienie Boga — bo on ma to po prostu gdzieś. Ale czy to rzeczywiście możliwe?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apateizm m.

:: fż. apateistka ż.

przym. apateistyczny

przysł. apateistycznie

Wiktionary

apateistka

zwolenniczka poglądu, według którego Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka apateizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale jako apateistka traktuję te rozważania jako grę intelektualną i idę dalej, starając się być dobrym człowiekiem, bo tak chcę, a nie myśląc o wszelkich formach życia po życiu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apateizm m.

:: fm. apateista m.

przym. apateistyczny

przysł. apateistycznie

Wiktionary

apateistyczny

taki, według którego Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. neol. rzad. związany z apateizmem i/lub apateistami; obojętny na kwestie religijne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A kto czytał „Balladyny i romanse”, ten wie, że to chyba pierwsza polska ostentacyjnie apateistyczna powieść. Kiedy w jej trzeciej części bogowie (…) zstępują na Ziemię i osiadają w Polsce, między Polakami, nie ma to dla nikogo znaczenia. Nie oni wpływają na polskie życie, ale ono na nich – pochłania ich, wciąga i pozbawia boskości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apateizm m., apateista m., apateistka ż.

przysł. apateistycznie

Wiktionary

apateizm

pogląd, według którego Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. neol. założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

Wiktionary

Apateizm (ang. apatheism) – przekonanie, założenie lub zaakceptowanie poglądu, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia.

Termin ten to neologizm, portmanteau powstałe z połączenia słów apatia i teizm, po raz pierwszy użyty w roku 2003 przez Jonathana Raucha w The Atlantic Monthly w artykule zatytułowanym Let It Be.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apateizm — to postawa indyferentyzmu wobec samej kwestii istnienia/nieistnienia Boga, także wobec teizmu i ateizmu jako zdeklarowanej wiary/niewiary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apateista m., apateistka ż.

przym. apateistyczny

przysł. apateistycznie

Wiktionary

apatetyczny

polegający na stwarzaniu złudzenia, zwodniczy

SJP.pl

apatheia

ideał stoickiej doskonałości: brak uczuć, niedoznawanie żadnych emocji

SJP.pl

Apatheia (stgr. ἀπάθεια, apátheia, od a 'brak' i páthos 'doświadczenie) – w filozofii starożytnej stan lub postawa nieczułości, beznamiętności, niewzruszoności osiągany przez mędrca i któremu przypisywano wartość etyczną .

Wikipedia

apatia

nieczułość na bodźce zewnętrzne, brak zaangażowania w cokolwiek, niezdolność do odczuwania i okazywania wzruszeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

(1.2) filoz. u stoików stan spokoju wewnętrznego

Wiktionary

- Apatheia (filozofia)

- Apatia (psychopatologia)

- Apatia (grupa muzyczna)

- Apatia – album studyjny polskiego zespołu Pneuma

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Melancholia objawia się apatią i niechęcią do życia.

(1.1) Trzeba otrząsnąć się z apatii i podnieść głowę, jak przystało na kobietę samodzielną…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpatʲja, AS: apatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatyk mos., apatyczność ż., apatycznienie n.

czas. apatycznieć ndk.

przym. apatyczny

przysł. apatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) marazm, bezruch, bezwład, drętwota, osowiałość, otępienie, zblazowanie, splin, przest. indyferencja

Wiktionary

apator

klub sportowy

SJP.pl

Apator – polska grupa kapitałowa producentów oraz dystrybutorów urządzeń i systemów pomiarowych, a także dostawców nowoczesnych rozwiązań do automatyzacji pracy sieci elektroenergetycznej. Grupa działa w trzech segmentach biznesowych: energia elektryczna, woda i ciepło oraz gaz, dostarczając rozwiązania w zakresie opomiarowania wszystkich mediów użytkowych (liczniki energii elektrycznej, wodomierze, ciepłomierze, gazomierze), jak również zaawansowane technologicznie rozwiązania dla inteligentnych sieci elektroenergetycznych, wodnych i gazowych.

Wikipedia

apatozaur

rodzaj dużego zauropoda z rodziny diplodoków

SJP.pl

Wikipedia

apatriotyczny

przymiotnik od: apatriotyzm

SJP.pl

apatryda

osoba nie posiadająca obywatelstwa żadnego państwa; bezpaństwowiec; apolita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która nie posiada żadnego obywatelstwa państwowego;

Wiktionary

Apatryda (gr. άπατρις „pozbawiony ojczyzny”), bezpaństwowiec (ang. stateless person) – osoba, której żadne państwo nie uznaje za swojego obywatela, czyli osoba nieposiadająca żadnego obywatelstwa.

Konwencja o statusie bezpaństwowców z 1954 definiuje w art. 1 bezpaństwowca jako osobę, która nie jest uznawana za obywatela żadnego państwa w zakresie obowiązywania jego prawa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy każdy apatryda może ubiegać się o polskie obywatelstwo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapaˈtrɨda, AS: apatryda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. patriarcha mos., patria ż., patriota m., patriotka ż., patriotyzm m.

:: fż. apatrydka ż.

przym. patriarchalny, patriotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apolita, bezpaństwowiec

Wiktionary

apatyczka

→ apatyk

SJP.pl

Patrz:
apatyk

apatycznie

przysłówek

(1.1) w sposób apatyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrzyła przed siebie apatycznie, widać było, że jest zupełnie zrezygnowana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatia ż., apatyk m., apatyczność ż.

przym. apatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bez oznak życia, bez życia

Wiktionary

apatycznieć

czasownik

(1.1) obojętnieć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatia ż., apatycznienie n.

przym. apatyczny

Wiktionary

apatycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|apatycznieć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatia ż.

czas. apatycznieć

przym. apatyczny

Wiktionary

apatyczność

obojętność na to, co się wokół dzieje, niewrażliwość na bodźce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co apatyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatia ż., apatyk m.

przym. apatyczny

przysł. apatycznie

Wiktionary

apatyczny

przymiotnik od: apatia; zobojętniały, nieczuły na bodźce zewnętrzne, niezdolny do odczuwania i okazywania wzruszeń (np. apatyczne spojrzenie, apatyczny chłopak)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

(1.2) będący przejawem stanu niewrażliwości na otoczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: apatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apatia ż., apatyczność ż., apatycznienie n.

przysł. apatycznie

czas. apatycznieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bez oznak życia, bez życia, odrętwiały, osowiały, otępiały, przyćmiony, przygasły, przygaszony, tępy, zgasły, zgaszony, zobojętniały, zrezygnowany

Wiktionary

apatyk

osoba apatyczna

SJP.pl

apatyt

minerał, fosforan wapnia zawierający fluor, chlor lub grupę wodorotlenową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

Wiktionary

Apatyt (gr. apatao = „oszukiwać, zwodzić, łudzić”, gdyż często bywa mylony z innymi minerałami jak beryl, nefelin, diopsyd, turmalin czy diaspor) – minerał z gromady fosforanów. Należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych występujących we wszystkich typach skał.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apatyt jest częstym składnikiem pegmatytów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpatɨt, AS: apatyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apatyty nmos.

przym. apatytowy

Wiktionary

apatytowy

przymiotnik od: apatyt

SJP.pl

apatyty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie murmańskim;

Wiktionary

Apatyty (ros. Апатиты) – miasto w Rosji, w obwodzie murmańskim, nad jeziorem Imandra. Czwarte co do wielkości miasto za północnym kołem biegunowym. Liczy około 53,8 tys. mieszkańców (2021). Tworzy miejski okręg, do którego oprócz miasta wchodzi osiedle Drelich-warga i stacja Chibiny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apatyt mrz.

Wiktionary

apałonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. warząchew, łyżka wazowa

Wiktionary

apedagogiczny

niezgodny z zasadami pedagogiki; niepedagogiczny, szkodliwy wychowawczo

SJP.pl

apeiron

[czytaj: apejron] w greckiej filozofii przyrody: bezgraniczna, bezkształtna pramateria, będąca elementarnym tworzywem przyrody; apejron

SJP.pl

- apeiron – pojęcie filozoficzne

- Apeiron – wydawnictwo prezentujące alternatywne teorie fizyki

- Apeiron – Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego w Krakowie

Wikipedia

apejron

bezgraniczna, bezkształtna pramateria, będąca elementarnym tworzywem przyrody - wg Anaksymandra z Miletu; apeiron

SJP.pl

Apeiron (ἄπειρον) to greckie słowo oznaczające „(to, co jest) nieograniczone”, „bezgraniczne”, „nieskończone” lub „nieokreślone”, od ἀ- a-, „bez” i πεῖραρ peirar, „koniec, limit”, „granica”, (w jońskim dialekcie greki πέρας peras – „koniec, limit, granica”). Spokrewnione z perskim piramon, „granica, obwód, otoczenie”.

Wikipedia

apeks

1. punkt na sferze niebieskiej określający kierunek ruchu Słońca lub innego obiektu względem wybranej grupy gwiazd;
2. koniec języka

SJP.pl

Apeks Słońca (łac. apex „szczyt; szpic czapki kapłana Jowisza”) – punkt, w kierunku którego Słońce porusza się względem innych jasnych gwiazd w otoczeniu.

Słońce, jako jedna z wielu miliardów innych gwiazd Drogi Mlecznej, obiega środek Naszej Galaktyki – podobnie jak planety krążą wokół Słońca. W wyniku tego ruchu przemieszcza się ono w odniesieniu do ośrodka międzygwiazdowego oraz innych gwiazd. Astronomowie ustalili, że apeks Słońca znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa i Słońce porusza się w jego stronę z prędkością ok. 22 km/s. Jest to ok. 8% jego całkowitej prędkości w ruchu wokół Centrum Galaktyki (prędkość tę ocenia się obecnie na ok. 220 do 270 km/s).

Wikipedia

apeksowy

przymiotnik od: apeks

SJP.pl

apel

1. zbiórka (w celu sprawdzenia obecności itp.);
2. odezwa, wezwanie;
3. karność psa myśliwskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce

(1.2) eduk. zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)

(1.3) sygnał ogłaszający zbiórkę na apel (1.1)

(1.4) publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś

(1.5) publiczna wypowiedź skierowana do jakiejś osoby

(1.6) łow. karność psa myśliwskiego

(1.7) łow. sygnał do rozpoczęcia polowania

(1.8) utwór literacki, bezpośrednie wezwanie do adresata

Wiktionary

Apel (fr. appel wezwanie, odwołanie) – bezpośrednie wezwanie, żądanie wysłuchania i odezwy – działania mającego na celu zastosowania się do treści niesionej słowami, kierowane przez autora ku czytelnikom lub ku słuchaczom apelu. Treść apelu często jest wyrazem uczuć mających łączyć nadawcę i jego odbiorców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Major rozkazał sierżantowi zebrać podwładnych na apel.

(1.2) Na apelu nie obyło się bez oracji dyrektorki.

(1.4) Lokalne media opublikowały apel policji o pomoc w znalezieniu zaginionego dziecka.

(1.6) Apel mojej suczki jest bardzo słaby, bo lubi ona biegać po lesie i pływać rzeką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapɛl, AS: apel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apelacja ż., apelowanie n., apelant m.

:: zdrobn. apelik m.

czas. apelować

przym. apelowy, apelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) odezwa, orędzie

(1.5) list otwarty

Wiktionary

apelacja

w prawie procesowym: środek odwoławczy, przysługujący od nieprawomocnego wyroku sądu I instancji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

(1.2) środ. praw. wyższa instancja sądownicza

(1.3) roln. region uprawy winorośli, gdzie wytwarza się wino określonego gatunku

Wiktionary

- apelacja – odwołanie się od wyroku

- apelacja – termin stosowany w winiarstwie

- apelacja – appellation d’origine contrôlée

- Apelacja – powieść Johna Grishama

- Apelacja – film radziecki z 1987 roku

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apelant mos., apel mrz.

przym. apelacyjny

czas. apelować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwołanie, rewizja

Wiktionary

apelacyjny

związany z apelacją (np. procedura apelacyjna, sąd apelacyjny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z apelacją, dotyczący apelacji

(1.2) praw. związany z odwołaniami od wyroków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na przykład w federalnych sądach apelacyjnych zasiada około dwustu sędziów, a w sądach rejonowych około sześciuset.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apelacja ż., apelant mos., apel mrz.

czas. apelować

Wiktionary

apelant

osoba lub instytucja wnosząca apelację

SJP.pl

apelantka

→ apelant

SJP.pl

Patrz:
apelant

apelatiwum

w językoznawstwie: rzeczownik będący nazwą całej klasy desygnatów, niebędący nazwą własną, np. "człowiek", "zwierzę", "roślina"; apelatyw, appellativum, rzeczownik pospolity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. apelatyw.

Wiktionary

Nazwa pospolita (imię pospolite, apelatyw od łac. appellativum) – nazwa mogąca się odnosić do dowolnego egzemplarza desygnatów danej klasy przedmiotów (np. stół, drzewo, pies, kobieta, człowiek), w odróżnieniu od nazw własnych (imion własnych), odnoszących się do jednostek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛlaˈtʲivũm, AS: apelatʹivũm

Wiktionary

apelatyw

w językoznawstwie: rzeczownik będący nazwą całej klasy desygnatów, niebędący nazwą własną, np. "człowiek", "zwierzę", "roślina"; apelatiwum, appellativum, rzeczownik pospolity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki

Wiktionary

Nazwa pospolita (imię pospolite, apelatyw od łac. appellativum) – nazwa mogąca się odnosić do dowolnego egzemplarza desygnatów danej klasy przedmiotów (np. stół, drzewo, pies, kobieta, człowiek), w odróżnieniu od nazw własnych (imion własnych), odnoszących się do jednostek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛˈlatɨf, AS: apelatyf

Wiktionary

Powiązane:

przym. apelatywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) appellativum, nazwa pospolita, imię pospolite, skr. ap.

Wiktionary

apelatywizacja

przekształcanie się nazwy własnej w rzeczownik pospolity; pospolicenie nazwy własnej

SJP.pl

apelatywny

1. mający charakter rzeczownika pospolitego, apelatywu;
2. mający charakter nawoływania, wezwania do czegoś

SJP.pl

apeldoorn

Apeldoorn – miasto w prowincji Geldria (Gelderland), około 40 km na wschód od Amersfoort, w środkowej części Holandii.

Miasto jest regionalnym centrum. Najstarsze wzmianki o mieście, niegdyś zwanym Appoldro, pochodzą z VIII wieku. Miasto powstało jako osada na skrzyżowaniu dróg z Amersfoort do Deventer i drogi z Arnhem do Zwolle. Mapa z 1740 pokazuje miasto jako Apeldoorn.

Wikipedia

apelik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od apel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apel m.

Wiktionary

apeliotes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

Wiktionary

Apeliotes (gr. Ἀπηλιώτης Apēliṓtēs ‘związany ze Słońcem’, łac. Solanus ‘wiatr wschodni’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru wschodniego.

Uosabiał porywisty wiatr, wiejący ze wschodu (lub, według niektórych źródeł, z południowego wschodu). Przypuszczalnie uchodził za syna tytana Astrajosa i tytanidy Eos oraz za brata Boreasza, Eurosa, Notosa, Zefira, Kajkiasa, Lipsa, Skirona (personifikacji wiatrów), Fosforosa (Hesperosa; personifikacji planety Wenus), niektórych gwiazd (personifikacji gwiazd).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apeliotes uosabiał porywisty wiatr, wiejący ze wschodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛˈlʲjɔtɛs, AS: apelʹi ̯otes

Wiktionary

Powiązane:

przym. Apeliotesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Solanus

Wiktionary

apella

w starożytnej Sparcie: zgromadzenie ludowe spartiatów, które bez dyskusji przyjmowało lub odrzucało wnioski geruzji oraz wybierało gerontów i eforów; apella nie miała inicjatywy ustawodawczej

SJP.pl

Apella (gr. Ἀπέλλα) – zgromadzenie ludowe w starożytnej Sparcie, uchwalające prawa, rozstrzygające najważniejsze kwestie państwowe i wybierające urzędników (gerontów i eforów), a od VI/V w. p.n.e. decydujące także o wypowiedzeniu wojny. Uczestniczyli w nim wszyscy pełnoprawni obywatele (homoioi – „równi”, czyli spartiaci), którzy ukończyli 20 lat. Zebrani nie mieli prawa dyskusji – w przeciwieństwie do Aten nie funkcjonowała zasada isegorii, a Spartanie jedynie przyjmowali lub odrzucali wnioski geruzji i eforów, bez możliwości wprowadzenia poprawek. Głosowano okrzykami, a w razie wątpliwości przez rozejście się.

Wikipedia

apelles

Apelles (ur. ok. 370 p.n.e. w Kolofonie lub na Kos, zm. ok. 300 p.n.e. na Kos) – największy wedle opinii starożytnych malarz grecki, syn Pytheosa z Kolofonu.

Wikipedia

apelować

1. wzywać kogoś do czegoś, zwracać się z apelem;
2. w prawie: odwoływać się od wyroku, wnosić apelację

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) książk. wzywać kogoś do czegoś, zwracać się z apelem

(1.2) praw. odwoływać się od wyroku, wnosić apelację

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Organizacje pozarządowe apelują do premiera, aby nie obcinał im wpływów z 1 procenta.

(1.2) Adwokat w sądzie często apeluje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛˈlɔvat͡ɕ, AS: apelovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apelowanie n., apel m., apelacja ż., apelant m.

przym. apelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nawoływać, wzywać, prosić

Wiktionary

apelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwracanie się z apelem

(1.2) praw. składanie apelacji od wyroku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛlɔˈvãɲɛ, AS: apelovãńe

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. apel mrz.

czas. apelować

przym. apelowy

(1.2)

rzecz. apelacja ż.

czas. apelować

przym. apelacyjny

Wiktionary

apelowy

dotyczący apelu (w znaczeniu zbiórki), np. plac apelowy, przepisy apelowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z apelem, dotyczący apelu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apel m.

Wiktionary

apendyks

przestarzałe: dodatek, uzupełnienie, załącznik do książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dodatek, załącznik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɛ̃ndɨks, AS: apẽndyks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. appendix

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) appendix

Wiktionary

apenin

1. Apenin Kalabryjski, góry w pd. części Płw. Apenińskiego;
2. nazwa wielu pasm, łańcuchów górskich i innych części Apenin

SJP.pl

apeniński

przymiotnik od: Apeniny (łańcuch górski), Apenin (część Apeninów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Apeninami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Św. Benedykt urodził się około 480 roku w apenińskiej miejscowości Nursja, położonej na północ od Rzymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: apẽńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apeniny nmos.

Wiktionary

apeniny

łańcuch górski na Półwyspie Apenińskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski we Włoszech;

Wiktionary

Apeniny (wł. Appennini) – łańcuch górski we Włoszech, rozciągający się na długości 1350 km z północy na południe wzdłuż całego Półwyspu Apenińskiego i na szerokość od 40 do 200 km. Wyróżnia się Apeniny Północne (w tym Apenin Liguryjski, Toskański i Umbryjski), Środkowe i Południowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dali widać błękitne Apeniny, góry spalone od słońca – jednobarwną smugę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ, AS: apẽńĩny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apenin m.

przym. apeniński

Wiktionary

apepsja

niemożność trawienia wskutek braku wydzielania soków trawiennych

SJP.pl

apercepcja

1. w filozofii: samoświadomość, zdolność do postrzegania przez umysł swych własnych stanów;
2. w psychologii: zdolność postrzegania i rozumienia, prowadząca w konsekwencji do przyswajania nowych wiadomości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;

Wiktionary

Apercepcja – termin filozoficzny oznaczający postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów.

Leibniz wprowadzając to pojęcie odróżniał percepcję – przedstawianie sobie rzeczy – od apercepcji, która oznacza zdawanie sobie sprawy z tego przedstawiania. Krok dalej uczynił Kant, który odróżnił apercepcję empiryczną, czyli introspekcję od transcendentalnej jedności apercepcji, czyli warunku umożliwiającego samo doświadczanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛrˈt͡sɛpt͡sʲja, AS: apercepcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. apercepcyjny

rzecz. apercypowanie n.

Wiktionary

apercepcjonistka

→ apercepcjonista

SJP.pl

Patrz:
apercepcjonista

apercepcyjny

związany z apercepcją (np. procesy apercepcyjne)

SJP.pl

apercypować

w psychologii: postrzegać coś i rozumieć, a w konsekwencji przyswajać wiadomości dotyczące tego

SJP.pl

apercypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. spostrzeganie ze zrozumieniem poprzez wiązanie treści nowych spostrzeżeń z zasobem posiadanych wyobrażeń, pojęć, sądów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apercepcja ż., apercepcjonizm m., apercepcjonista m.

czas. apercypować

przym. apercepcyjny

Wiktionary

aperiodyczny

nieokresowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. niepowtarzający się okresowo

(1.2) występujący, pojawiający się w zmiennych odstępach czasu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieokresowy

(1.2) nieregularny

Wiktionary

aperiodyk

czasopismo ukazujące się nieregularnie

SJP.pl

Aperiodyk – czasopismo ukazujące się w nieregularnych odstępach czasu (w przeciwieństwie do periodyku). Szczególnym przykładem aperiodyku jest jednodniówka.

Wikipedia

aperitif

[czytaj: aperiTIF] napój alkoholowy podawany przed posiłkami, mający na celu pobudzenie apetytu; apéritif

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

(1.2) uczn. zob. jabol.

Wiktionary

Aperitif (fr. apéritif, wł. aperitivo z łac. aperire – otwierać) – napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu, odprężenia gościa oraz zaspokojenia pragnienia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛrʲiˈtʲif, AS: aperʹitʹif

Wiktionary

aperol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. czerwony, wytrawny aperitif pochodzenia włoskiego o zawartości alkoholu 11%, składający się z wyciągu z goryczki, gorzkiej pomarańczy i rabarbaru;

Wiktionary

Aperol – aperitif pochodzenia włoskiego o zawartości alkoholu 11%.

Napój ma jasnoczerwony kolor. Jego podstawowymi składnikami są goryczka, gorzka pomarańcza, rabarbar. Alkohol sprzedawali od 1919 r. bracia Barbieri. Obecnie trunek produkuje firma Campari Group.

Wikipedia

apersonalny

niepowiązany z osobą lub osobami

SJP.pl

aperto

z włoskiego: jawny, otwarty, szczery

SJP.pl

apertometr

przyrząd do pomiaru apertury numerycznej układów optycznych

SJP.pl

apertura

rozwartość układu optycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opt. otwór ograniczający wiązkę światła;

Wiktionary

Apertura – otwór ograniczający przestrzeń, przez którą przechodzą fale elektromagnetyczne. W przypadku instrumentu optycznego jest to efektywna średnica otworu (np. teleskopu, lunety), przez który wpada światło, soczewki lub lustra zapoczątkowującego dany układ optyczny, mierzona jako rozwartość układu, czyli kąt pomiędzy promieniami świetlnymi wpadającymi do układu z najbardziej odmiennych kierunków (kąt u na rysunku obok). Apertura wzrasta ze średnicą układu, a maleje z jego długością. Im większa apertura układu, tym czulszy instrument.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛrˈtura, AS: apertura

Wiktionary

aperturowy

przymiotnik od: apertura

SJP.pl

apertyzacja

metoda konserwacji żywności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) technologia i proces konserwowania żywności, polegająca na odpowiednim podgrzewaniu i schładzaniu w autoklawie;

Wiktionary

Apertyzacja – metoda sterylizacji polegająca na utrwalaniu żywności w opakowaniach hermetycznie zamkniętych, przeprowadzana w urządzeniach zwanych autoklawami. Parametry sterylizacji konserw oprócz temperatury i czasu sterylizacji, obejmują również – ze względu na proces wymiany ciepła – czas podgrzania konserwy do temperatury sterylizacji oraz czas ochładzania konserwy po sterylizacji. Parametry sterylizacji konserw zapisuje się umownie według formuły:

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apertyzowanie n.

czas. apertyzować ndk.

Wiktionary

apertyzacyjny

przymiotnik od: apertyzacja

SJP.pl

apetizer

[czytaj: apetajzer] potrawa jedzona przed daniem głównym; starter, przystawka

SJP.pl

apetycik

zdrobnienie od: apetyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od apetyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apetyt m., apetyczność ż.

przym. apetyczny

Wiktionary

apetycznie

przysłówek

(1.1) w sposób apetyczny, zachęcający do jedzenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apetyczność ż., apetyt mrz.

przym. apetyczny

Wiktionary

apetyczniej

stopień wyższy od przysłówka: apetycznie

SJP.pl

apetyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: apetyczny

SJP.pl

apetyczność

→ apetyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co apetyczne

Wiktionary

Patrz:
apetyczny
Powiązane:

rzecz. apetyt m., apetycik m.

przym. apetyczny

przysł. apetycznie

Wiktionary

apetyczny

1. wzbudzający apetyt, zachęcający do jedzenia; smaczny;
2. ładny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zachęcający do jedzenia

(1.2) przen. atrakcyjny pod względem seksualnym

(1.3) o dziecku: mający ładne, gładkie ciało

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Apetyczny swąd ulatniał się z kuchennych okien i gęsto wisiał w podwórzach, gdyż skrzętnie i gospodarnie przetapiano masło i słoninę, suszono jabłka i gruszki, jak na długą i ciężką zimę.

(1.2) Kobieta chce mieć u swego boku apetycznego mężczyznę, z którego może być dumna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: apetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apetyt m., apetycik m., apetyczność ż.

przysł. apetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) smakowity, smaczny

(1.2) atrakcyjny, ponętny, powabny, pociągający

(1.3) gładki, pulchny

Wiktionary

apetyt

1. chęć do jedzenia; łaknienie;
2. chęć posiadania czegoś, ochota na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chęć jedzenia, łaknienie;

(1.2) przen. pragnienie, chęć na coś

Wiktionary

Apetyt (łac. appetitus ‘pożądanie’), łaknienie – pragnienie spożycia (najczęściej określonego) pokarmu, zazwyczaj zawierającego konkretny składnik odżywczy, potrzebny w danej chwili organizmowi. Bardzo często, mylnie, utożsamiany z głodem, który jest fizjologiczną potrzebą przyjęcia pokarmu, nie zaś, jak apetyt – psychologiczną. Za regulację apetytu odpowiada układ limbiczny. Hormonem regulującym apetyt jest serotonina.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Myślę, że najlepiej byłoby zacząć od jakiejś niewinnej przekąski w rodzaju sardynek w oliwie, które ubłożywszy z lekka podniebienie nie odebrałyby apetytu do dań następnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɛtɨt, AS: apetyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apetyczność ż.

:: zdrobn. apetycik m.

przym. apetyczny

przysł. apetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łaknienie

Wiktionary

apetytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: apetytny

SJP.pl

apetytny

regionalnie: apetyczny;
1. wzbudzający apetyt, zachęcający do jedzenia; smaczny;
2. ładny

SJP.pl

apfal

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. zob. abfal.

Wiktionary

apfelbaum

[czytaj: afelbałm] nazwisko

SJP.pl

apfelmus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. mus jabłkowy

Wiktionary

apfelzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pomarańcza

Wiktionary

apg

[czytaj: ej-pi-DŻI albo a-pe-GIE] skrót angielskiego: Angiosperm Phylogeny Group - międzynarodowa grupa, która opracowała nowoczesny system klasyfikacji roślin okrytonasiennych, zwany systemem APG

SJP.pl

aphanisis

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) seks. lęk przed utratą własnej seksualności;

Wiktionary

Aphanisis – lęk przed utratą własnej seksualności. U mężczyzn przejawia się ono lękiem przed kastracją lub utratą członka, natomiast u kobiet przejawia się lękiem przed porzuceniem lub odrzuceniem.

Wikipedia

apheliczny

→ aphelium [czytaj: afeliczny]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. związany z aphelium, dotyczący aphelium

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aphelium n.

Wiktionary

aphelium

[czytaj: afelium] najbardziej oddalony od Słońca punkt orbity okołosłonecznej ciała niebieskiego; afelium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. punkt orbity okołosłonecznej planetaanety, planeta karłowataanety karłowatej, planetoidaanetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

Wiktionary

Aphelium (polska nazwa – punkt odsłoneczny; zlatynizowany wyraz pochodzenia greckiego, od gr. apo – „od” i helios – „słońce”) – punkt na orbicie ciała niebieskiego krążącego wokół Słońca, znajdujący się w miejscu największego oddalenia (apocentrum) tego ciała od Słońca. Aphelium posiadają orbity okołosłoneczne ciał poruszających się po orbitach eliptycznych (nie kołowych), jak planety, planetoidy czy komety.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Helios mos.

temsłow. helio-

przym. apheliczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) punkt odsłoneczny

Wiktionary

aphodos

[czytaj: afodos] w starożytnym teatrze greckim: zejście chóru ze sceny po zakończeniu dramatu; afodos

SJP.pl

api

[czytaj: api]
1. skrót od: Agencja Prasowo-Informacyjna;
2. skrót od: Application Programming Interface - interfejs programowania aplikacji

SJP.pl

apia

dwuletnia roślina warzywna z rodziny baldaszkowatych, o pierzastych liściach zawierających olejki eteryczne i zgrubiałym, jadalnym korzeniu; seler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Samoa;

Wiktionary

Apia – stolica i jedyne miasto Samoa. Położone na północnym brzegu wyspy Upolu, jest także największym portem Samoa. Według danych z 2016 roku miasto liczy ponad 35 tys. mieszkańców. Na półwyspie Mulinuu znajduje się siedziba Rady Ustawodawczej, rozgłośnia radiowa i obserwatorium.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Apii|Ms=Apii.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. apijczyk mos., apijka ż.

przym. apijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Apia

* angielski: (1.1) Apia

* białoruski: (1.1) Апія

* bułgarski: (1.1) Апия

* czeski: (1.1) Apia

* esperanto: (1.1) Apio

* łaciński: (1.1) Apia

* niemiecki: (1.1) Apia n.

* nowogrecki: (1.1) Άπια

* rosyjski: (1.1) Апиа

* słowacki: (1.1) Apia ż.

* szwedzki: (1.1) Apia

* włoski: (1.1) Apia ż.

źródła.

== Apia (język angielski.) ==

thumb|Apia (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Apia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapʲja, AS: apʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apijczyk mos., apijka ż.

przym. apijski

Wiktionary

apiać

[czytaj: aPIAĆ] potocznie: jeszcze raz, od początku, ponownie, znowu

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) pot. znowu, znów, powtórnie, ponownie, jeszcze raz, od początku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wróciłem po 12 (= dwunastu) godzinach z roboty, zjadłem, umyłem się, a jutro apiać to samo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpʲjät͡ɕ, AS: apʹi ̯äć

Wiktionary

apifobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed pszczołami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kazik cierpi na apifobię, lepiej nie zabieraj go do pasieki.

Wiktionary

apigenina

związek chemiczny, przeciwutleniacz z grupy flawonoidów, występujący naturalnie w wielu roślinach, otrzymywany również syntetycznie

SJP.pl

apijczyk

mieszkaniec Apii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Apii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpʲijt͡ʃɨk, AS: apʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apia ż.

:: fż. apijka ż.

przym. apijski

Wiktionary

apijka

mieszkanka Apii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Apii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpʲijka, AS: apʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apia ż.

:: fm. apijczyk mos.

przym. apijski

Wiktionary

apijski

→ Apia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Apia

Wiktionary

Patrz:
Apia
Wymowa:

IPA: aˈpʲijsʲci, AS: apʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apia ż., apijczyk mos., apijka ż.

Wiktionary

apikalny

spółgłoska apikalna - spółgłoska, podczas wymawiania której czubek języka styka się z przednią częścią podniebienia twardego

SJP.pl

apiol

związek chemiczny występujący w korzeniu pietruszki

SJP.pl

Apiol – organiczny, aromatyczny związek chemiczny. Występuje naturalnie w nasionach pietruszki. Dawniej apiol, w formie olejku z nasion pietruszki był używany w medycynie do leczenia zaburzeń menstruacji a także do aborcji.

Wikipedia

apiolog

entomolog badający pszczoły

SJP.pl

apiologia

dział entomologii zajmujący się badaniem pszczół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. dział entomologii, nauka o pszczołach;

Wiktionary

Apiologia (apis – pszczoła i logos – nauka; także: apidologia, melitologia) – nauka o pszczołach, dział entomologii.

Nauka zajmująca się badaniem wszystkich pszczół Apiformes, z uwzględnieniem taksonomii, biologii Apis, zwłaszcza w warunkach naturalnych, określana jest mianem melitologii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapʲjɔˈlɔɟja, AS: apʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apiolog m., apiolożka ż.

przym. apiologiczny

Wiktionary

apioterapia

leczenie różnych schorzeń produktami pszczelimi (m.in. miodem, woskiem i mleczkiem pszczelim); apiterapia

SJP.pl

apis

1. kosmetyk marki APIS;
2. apis mellifica - lek homeopatyczny

SJP.pl

APIS

- APIS – bateria testów do badania inteligencji ogólnej

- „APIS” – spółdzielnia pszczelarska w Lublinie

Apis

- Apis – bóg-byk w Starożytnym Egipcie

- Apis – pszczoła, rodzaj owadów z rodziny pszczołowatych

Wikipedia

apiterapeutka

→ apiterapeuta

SJP.pl

Patrz:
apiterapeuta

apiterapeutyk

środek leczniczy w postaci produktu pszczelego

SJP.pl

apiterapia

leczenie różnych schorzeń produktami pszczelimi (m.in. miodem, woskiem i mleczkiem pszczelim); apioterapia

SJP.pl

Wikipedia

apitoksynoterapeutka

specjalistka w zakresie apitoksynoterapii (leczenie jadem pszczelim)

SJP.pl

apium

dwuletnia roślina warzywna z rodziny baldaszkowatych, o pierzastych liściach zawierających olejki eteryczne i zgrubiałym, jadalnym korzeniu; seler

SJP.pl

Selery (Apium L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (baldaszkowatych). Obejmuje 12 gatunków. Większość z nich rośnie w Ameryce Południowej i tylko selery zwyczajne A. graveolens są szeroko rozpowszechnione (rosną dziko w Europie, poza tym powszechnie są uprawiane, także w Polsce), a A. prostratum rośnie w Australii i Nowej Zelandii. Dawniej zaliczano tu także przedstawicieli rodzaju pęczyna Helosciadium i Cyclospermum, ale okazali się oni odlegle spokrewnieni i są wyodrębniani do osobnych rodzajów i nawet plemion w obrębie selerowatych.

Wikipedia

apka

potocznie: aplikacja na urządzenie mobilne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. inform. aplikacja, najczęściej na tablet, smartfon czy inne urządzenie mobilne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ściągnąłem bardzo przydatną apkę do edycji fotek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapka, AS: apka

Wiktionary

apl

skrót od: A Programming Language - jeden z języków programowania

SJP.pl

apl.

skrót

(1.1) = aplikant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obsługę mobilnego urządzenia do kontroli pojazdów stanowią st. apl. Rafał Szulc oraz mł. rew. Karol Ziółkowski z Referatu Grupy Mobilnej w Olsztynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikant mos.

Wiktionary

apla

płaszczyzna zadrukowana w stu procentach jednym kolorem, bez punktów rastrowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. jednolite tło, bez użycia rastru, będące podkładem pod tekst lub ilustracje

(1.2) poligr. blacha cynkowa służąca jako forma do druku wypukłego

(1.3) poligr. ilość farby użytej do druku

Wiktionary

Apla – pojęcie z zakresu poligrafii, może oznaczać:

1. jednobarwną, nierastrowaną płaszczyznę mogąca stanowić tło np. plakatu, okładki , na którym można umieścić tekst czy ilustracje, a także wykorzystać je jako swoisty kontrast wobec innych elementów

2. powierzchnię zadrukowaną w powyższy sposób

3. blachę cynkową służącą jako formę do druku wypukłego

4. ilość użytej farby drukowej

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. haploid m.

Wiktionary

aplanat

układ optyczny, w którym usunięto prawie wszystkie aberracje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) układ optyczny stosowany w obiektywach fotograficznych, urządzeniach oświetlających itd., korygujący większość wad optycznych;

Wiktionary

Aplanat – obiektyw fotograficzny opracowany w 1866 roku w zakładach Carl August Steinheil & Söhne w Monachium, składał się z dwóch dubletów achromatycznych ustawionych symetrycznie wobec apertury. Jego projektantem był Hugo Adolf Steinheil.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈplãnat, AS: aplãnat

Wiktionary

aplanatyczny

→ aplanat

SJP.pl

Patrz:
aplanat

aplanospora

zarodnik niezdolny do ruchu

SJP.pl

Aplanospora – nieruchliwy zarodnik wytwarzany m.in. przez niektóre grzyby lub glony. Charakteryzuje się cienką ścianą komórkową. Aplanospory są wytwarzane w aplanosporangiach i uwalniane po pęknięciu ścianki na wierzchołku.

Wikipedia

aplastyczny

niedokrwistość aplastyczna - choroba szpiku kostnego

SJP.pl

aplauz

oznaka uznania, aprobaty, brawo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

Wiktionary

Aplauz (ang. applause, łac. applaudere) – ekspresja zadowolenia lub przyznania racji, otrzymywana głównie poprzez klaskanie i wytwarzania hałasu przez grupę ludzi. Aplauz jest często oczekiwany od publiczności po występach takich, jak koncerty, sztuki czy przemówienia; może również pojawiać się w środku występu, np. po udanym żarcie powiedzianym przez komika, czy też po opisaniu ważnej kwestii przez polityka podczas przemowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykład inauguracyjny poświęcam voodoo haitańskiemu, żeby mocno rąbnąć na samym początku – zapowiedział przy aplauzie widowni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaplaws, AS: aplau̯s

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oklaski, poklask

Wiktionary

aplauzować

wznosić aplauz

SJP.pl

aplazja

zahamowanie rozwoju jakiejś tkanki lub narządu; zanik

SJP.pl

Aplazja – niewykształcenie się narządu, mimo że wykształcony jest zawiązek tego narządu. Termin może oznaczać również zanik funkcji wywołany chorobą – np. aplazja szpiku kostnego.

Wikipedia

aplegier

1. w ogrodnictwie: odkład, sadzonka powstała przez ukorzenienie bocznego pędu; ablegier;
2. przenośnie o nowym osobniku, potomku, latorośli;
3. żartobliwie: guz, siniak

SJP.pl

aplet

applet;
1. w informatyce: niewielki program, przeznaczony do wykonywania ściśle określonej funkcji;
2. potocznie: osadzona na stronie WWW aplikacja w języku Java

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. niewielki program webowy działający po stronie klienta;

Wiktionary

Aplet (z ang. applet, zdrobnienie od application) – niewielki (zwykle) program napisany w taki sposób, by:

- mógł zostać osadzony na stronie WWW wprost i wykonany przez przeglądarkę internetową na komputerze, na którym jest ona uruchomiona – najczęściej jest to kod JavaScript, ale też JScript, VBScript i Tcl, kontrolki ActiveX (stosowane tylko w przeglądarce MS Internet Explorer z ogólnym zaleceniem ich wyłączenia ze względu na bezpieczeństwo)

Wikipedia

aplika

1. świecznik przyścienny z okresu empiru;
2. element dekoracyjny z odmiennego materiału przymocowany do zdobionego przedmiotu;
3. małe lustro przyścienne, oprawione w drewniane, złocone lub malowane ramki

SJP.pl

Aplika (z franc. applique – nakładanie, od łac. applico – przytwierdzam) – element dekoracyjny nakładany na odmienną powierzchnię; określenie mające kilka specyficznych znaczeń.

Apliką jest każdy element dekoracyjny z odmiennego materiału przymocowany do zdobionego obiektu. Stosowany w złotnictwie, stolarstwie (np. zdobienie mebli aplikami z brązu, szylkretu itp.), ślusarstwie i hafciarstwie (koronkarstwie).

Wikipedia

aplikacja

1. praktyka przygotowująca do zawodu prawniczego (np. aplikacja adwokacka); aplikantura;
2. użytkowy program komputerowy służący wykonywaniu określonych zadań;
3. ozdobny wzór naszywany na tło z innego materiału;
4. w środowisku biznesowym: podanie, zwłaszcza w sprawie zatrudnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;

(1.2) praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;

(1.3) zastosowanie

(1.4) przyszyta ozdoba tkaniny

(1.5) wniosek, podanie np. o pracę

(1.6) śrpol. przyłożenie się do czegoś

Wiktionary

- aplikacja (informatyka)

- aplikacja komputerowa

- aplikacja mobilna – oprogramowanie dla urządzeń przenośnych

- aplikacja internetowa – program komputerowy, który pracuje na serwerze i komunikuje się poprzez sieć komputerową z hostem użytkownika komputera

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aplikacjami są m.in. menedżery plików i oprogramowanie biurowe.

(1.4) Mam po mamie stare dżinsy z hipisowską aplikacją w kwiaty.

(1.6) Gdyby aplikacja do talentów była dodana, ledwoby się mógł który naród z naszym mierzyć w naukach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaplʲiˈkat͡sʲja, AS: aplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikant m., aplikantka ż., aplikantura ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) program

(1.2) aplikantura

(1.3) zastosowanie

(1.4) naszywka

Wiktionary

aplikacyjny

związany z aplikacją (np. obowiązki aplikacyjne, ikona aplikacyjna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. związany z aplikacją

(1.2) inform. związany z aplikacją komputerową

(1.3) związany z aplikacją, podaniem, wnioskiem lub z aplikowaniem, wnioskowaniem o coś

(1.4) związany z aplikowaniem, wdrażaniem czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikant mos., aplikantka ż., aplikator mrz., aplikatura ż., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

czas. aplikować

Wiktionary

aplikancki

odnoszący się do aplikanta, właściwy aplikantom

SJP.pl

aplikant

osoba odbywająca praktykę przygotowującą do zawodu prawniczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. absolwent prawa odbywający praktykę przygotowującą do wykonywania któregoś z zawodów prawniczych

(1.2) pierwszy stopień służbowy w Służbie Celnej a następnie w Służbie Celno-Skarbowej

(1.3) osoba posiadająca stopień aplikanta (1.2)

Wiktionary

Aplikacja prawnicza – proces szkolenia teoretycznego i praktycznego absolwenta studiów prawniczych mający na celu przygotowanie go do wykonywania określonego zawodu prawniczego, odbywający się w miejscach i w czasie określonym szczegółowymi przepisami i kończy się zdaniem stosownego egzaminu państwowego. Celem aplikacji jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aplikant powoli odczytał zaznaczony ustęp.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikantura ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

:: fż. aplikantka ż.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikancki, aplikacyjny

skr. apl.

Wiktionary

aplikantka

→ aplikant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. absolwentka prawa odbywająca praktykę przygotowującą do wykonywania któregoś z zawodów prawniczych

Wiktionary

Patrz:
aplikant
Przykłady

(1.1) Przewieziono go do Warszawy i tam właśnie sędzia śledczy miał go skonfrontować z ludźmi, którzy go wcześniej znali; ten jednak to ważne i odpowiedzialne zadanie zlecił aplikantce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikantura ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

:: fm. aplikant m.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikancki, aplikacyjny

Wiktionary

aplikantura

praktyka przygotowująca do zawodu prawniczego (np. aplikantura adwokacka); aplikacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. praktyka przygotowująca do zawodu prawniczego

Wiktionary

Aplikacja prawnicza – proces szkolenia teoretycznego i praktycznego absolwenta studiów prawniczych mający na celu przygotowanie go do wykonywania określonego zawodu prawniczego, odbywający się w miejscach i w czasie określonym szczegółowymi przepisami i kończy się zdaniem stosownego egzaminu państwowego. Celem aplikacji jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aplikowanie n., aplikatura ż., aplikator mrz., aplikantka ż., aplikant mos., zaaplikowanie n., aplikacja ż.

czas. aplikować

Wiktionary

aplikator

przyrząd do aplikowania leku lub kosmetyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. farm. kosmet. przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Umieścić uchwyt z aplikatorem pianki w otworze na szczycie nakrywki, tak aby aplikator pianki był niewidoczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaplʲiˈkatɔr, AS: aplʹikator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikatura ż., aplikantura ż., aplikant m., aplikantka ż., aplika ż., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary

aplikatorek

zdrobnienie od: aplikator

SJP.pl

aplikatura

1. optymalny układ palców w grze na instrumencie muzycznym; palcowanie;
2. zapis tego układu za pomocą cyfr przy nutach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zalecany układ palców podczas gry na instrumencie;

Wiktionary

Aplikatura, palcowanie – w grze na instrumentach muzycznych optymalny ze względu na fizjologię ręki sposób układania palców. Także zapis kolejności użycia palców podczas gry. Podczas opracowywania aplikatury bierze się również pod uwagę dynamikę, artykulację i frazowanie utworu. Podstawy współczesnej aplikatury w zakresie gry fortepianowej stworzył na początku XIX wieku Muzio Clementi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaplʲikaˈtura, AS: aplʹikatura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikator m., aplikantura ż., aplikant m., aplikantka ż., aplika ż., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) palcowanie

Wiktionary

aplikować

1. odbywać praktykę przygotowującą do zawodu prawniczego;
2. zdobić tkaninę, ubranie przez naszywanie na nim ozdobnego wzoru z innego materiału;
3. podawać, zalecać, przepisywać coś komuś, zwłaszcza jako środek leczniczy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaaplikować)

(1.1) med. kosmet. podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku

(1.2) ozdabiać naszywając aplikacje

(1.3) przen. przekazywać, stosować, narzucać coś

(1.4) praw. odbywać aplikację w celu praktycznego przygotowania do zawodu prawniczego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaplʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: aplʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aplikacja ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikantura ż., aplikant m., aplikantka ż., aplika ż., aplikowanie n., zaaplikowanie n.

czas. zaaplikować dk.

przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przepisywać

Wiktionary

aplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aplikować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaaplikowanie n., aplikacja ż., aplikatura ż., aplikator m., aplikantura ż., aplikant m., aplikantka ż.

czas. aplikować ndk., zaaplikować dk.

przym. aplikacyjny, aplikancki

Wiktionary

aplikowany

taki, który ma naszyte wzory zdobnicze

SJP.pl

aplit

magmowa skała drobnoziarnista występująca w postaci żył

SJP.pl

Aplit – głębinowa, najczęściej kwaśna skała magmowa, tworząca żyły, czasem gniazda, o składzie granitoidu, ale uboższa w minerały maficzne. Występuje w granitoidach oraz skałach ich osłony.

Wikipedia

aplitowy

→ aplit

SJP.pl

Patrz:
aplit

aplomb

przestarzałe: śmiałość, tupet

SJP.pl

apluzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pomarańcza

Wiktionary

apluzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pomarańcza

Wiktionary

apoastron

punkt na orbicie ciała niebieskiego okrążającego dany obiekt, w którym jest ono najdalej od tego obiektu

SJP.pl

Apsyda – jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej. Apsydami są:

- perycentrum (peryapsis) – punkt orbity najbliższy środkowi masy układu, zwykle ciału centralnemu o masie znacznie większej od mniejszego ciała obiegającego, tzw. punkt największego zbliżenia; grecki przedrostek pery- oznacza w tym kontekście „przy”

- apocentrum (apoapsis) – punkt orbity najdalszy środkowi masy układu, tzw. punkt największego oddalenia; grecki przedrostek apo- oznacza w tym kontekście „odległy” lub „oddalony”.

Wikipedia

apocentrum

punkt na orbicie wokół jakiegoś ciała niebieskiego, najbardziej od niego oddalony

SJP.pl

Apsyda – jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej. Apsydami są:

- perycentrum (peryapsis) – punkt orbity najbliższy środkowi masy układu, zwykle ciału centralnemu o masie znacznie większej od mniejszego ciała obiegającego, tzw. punkt największego zbliżenia; grecki przedrostek pery- oznacza w tym kontekście „przy”

- apocentrum (apoapsis) – punkt orbity najdalszy środkowi masy układu, tzw. punkt największego oddalenia; grecki przedrostek apo- oznacza w tym kontekście „odległy” lub „oddalony”.

Wikipedia

apochromat

układ optyczny, z którego została usunięta aberracja chromatyczna (dla trzech podstawowych barw światła) oraz sferyczna

SJP.pl

Apochromat (z gr. apó – od, chrōma – barwa, chrōmatos – dopełniacz barwy, apochrōmatos – odbarwiony) – układ soczewek (np. obiektyw) złożony z co najmniej dwóch soczewek ze szkła optycznego różnych gatunków, o różnych współczynnikach załamania i różnych dyspersjach – zależnościach współczynnika załamania światła od długości fali. W tym jednej ze szkła niskodyspersyjnego.

Wikipedia

apochromatyczny

→ apochromat

SJP.pl

Patrz:
apochromat

apodema

Apodema (ang. apodeme) – element anatomiczny ciała stawonogów.

Apodema to wpuklenie (inwaginacja) oskórka (kutykuli) służąca za punkt przyczepu mięśni, wzmocnienie ściany ciała, ochrona lub podpora dla narządów wewnętrznych.

Apodema zwykle tworzona jest przez macierz wielokomórkową, ale może być też tworem jednokomórkowym.

Wikipedia

apodyktyczniej

stopień wyższy od przysłówka: apodyktycznie

SJP.pl

apodyktyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: apodyktyczny; bardziej apodyktyczny

SJP.pl

apodyktyczność

niezłomność w przekonaniu o jedynej słuszności swojego zdania, czasem wręcz despotyczne narzucanie go innym

SJP.pl

apodyktyczny

1. taki, który narzuca swoją wolę innym i nie znosi sprzeciwu; bezwzględny, arbitralny, despotyczny, bardzo stanowczy (np. apodyktyczny szef);
2. taki, który jest wyrazem tych cech (np. apodyktyczne spojrzenie);
3. w logice: stwierdzający, wyrażający konieczność;
4. w logice: zdanie lub sąd apodyktyczny - zdanie, w którym występuje np. słowo "musi", stwierdzające konieczność istnienia jakiegoś stanu rzeczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

(1.2) log. oczywisty, konieczny, definitywny, wypływający z przesłanek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prześledźmy taki przypadek: w pewnej rodzinie urodziły się kolejno dwie córeczki, jako jedyne dzieci. Na rodziców wybrały sobie małżeństwo, gdzie matka była apodyktyczna, bezwzględna, karząca i karcąca, niezdolna do negocjacji, wymuszająca, a nie prosząca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔdɨkˈtɨt͡ʃnɨ, AS: apodyktyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apodyktyczność ż.

przysł. apodyktycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stanowczy, zaborczy, arbitralny, despotyczny

(1.2) konieczny

Wiktionary

apodyktyzm

sposób postępowania polegający na nieznoszeniu sprzeciwu i narzucaniu innym swojego zdania; apodyktyczność, arbitralność, arbitralizm

SJP.pl

apoenzym

białkowa część enzymu

SJP.pl

Apoenzymy – białkowe części enzymu, które po połączeniu z odpowiednimi koenzymami lub grupami prostetycznymi tworzą holoenzymy. Z reguły dopiero holoenzym jest w pełni funkcjonalnym enzymem, bowiem koenzymy odgrywają kluczową rolę w mechanizmie reakcji enzymatycznej. Apoenzym decyduje o swoistości enzymu oraz często o rodzaju reakcji jaką enzym jest zdolny katalizować.

Wikipedia

apoetyckość

→ apoetycki

SJP.pl

Patrz:
apoetycki

apofatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. teol. przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest

Wiktionary

Teologia apofatyczna (gr. apofatikos - "przeczący", nazywana też Teologią negatywną) – nurt teologii oparty na założeniu, że jakiekolwiek pozytywne poznanie natury Boga przekracza granice możliwości ludzkiego rozumu.

Swe początki teologia apofatyczna bierze z filozofii neoplatoników, z nauczania Klemensa Aleksandryjskiego, Pseudo–Dionizego Areopagity oraz z myśli autorów tworzących tzw. trójcę kapadocką: Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nyssy, Grzegorza z Nazjanzu.

Wikipedia

apofenia

zjawisko subiektywnego dostrzegania związków i ukrytych sensów w przypadkowych, niepowiązanych zjawiskach, zdarzeniach

SJP.pl

Apofenia (gr. ἀποφαίνω – pojawiać się, podkreślać, sprawiać, że staje się) – doświadczenie odnajdywania związków i ukrytych sensów w przypadkowych oraz nic nieznaczących zjawiskach, faktach, zdarzeniach. Pojęcie to zostało po raz pierwszy użyte w 1958 roku przez Klausa Conrada w pracy o wstępnych etapach schizofrenii, który określił apofenię jako „nieumotywowane dostrzeganie związków”, któremu towarzyszy „specyficzne doświadczanie nienormalnej znaczeniowości”.

Wikipedia

apoferrytyna

cząsteczka białka o średnicy dwunastu nanometrów

SJP.pl

apofit

roślina rodzima dla flory danego obszaru, występująca na siedliskach powstałych w wyniku działalności człowieka, np. perz, pokrzywa, podbiał pospolity

SJP.pl

Apofit – gatunek roślin synantropijnych miejscowego pochodzenia, który występuje na siedliskach sztucznych (antropogenicznych) powstałych w wyniku działalności człowieka. Apofity stanowią część flory gatunków rodzimych. Niektórym roślinom łatwo przychodzi zajmowanie siedlisk sztucznych, stworzonych przez człowieka, gdyż naturalnie zajmowały w przyrodzie siedliska o zbliżonych własnościach. Tak np. podbiał pospolity Tussilago farfara rosnący na kamieniskach nadrzecznych bez trudu zajmuje stworzone w wyniku działalności człowieka nasypy kolejowe, wykopy placów budowy, pola uprawne, hałdy przemysłowe. Do apofitów należą również np. perz właściwy Elymus repens, trzcinnik piaskowy Calamagrostis epigejos. Niektóre apofity z kolei zajmują siedliska antropogeniczne odmienne od tych występujących w naturze, np. hałdy górnicze, wyrobiska, tereny silnie skażone.

Wikipedia

apofiza

boczne odgałęzienie większej intruzji magmowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zgrubienie na grzbietowej stronie łuski nasiennej szyszki sosnowej;

(1.2) mikol. trzonek zarodnionośny u podstawy zarodni;

(1.3) mikol. pierścieniowate zgrubienie na dolnej stronie osłonki otaczającej owocnik;

(1.4) geol. rozgałęzienie masy głębinowej wypełnione magmą;

(1.5) geol. rodzaj żyły skalnej;

Wiktionary

Apofiza, apofyza (gr. apo ‘od’, ‘z dala’; physis ‘natura’, ‘wzrost’) – termin w naukach przyrodniczych stosowany do określenia różnych elementów odstających, odróżniających się od struktury podstawowej:

- w geologii – ciało skalne, żyła, będąca bocznym podrzędnym, mniejszym i najczęściej ślepym odgałęzieniem większej żyły lub ciała magmowego (intruzji), zobacz też: dajka, sill,

- w zoologii – u owadów wyrostek oskórka na sternum z organami kopulacyjnymi (zobacz też apodema), u mięczaków miejsce przyczepu mięśni, znajdujące się poniżej szczytu. Jest ostrogą sterczącą do wnętrza muszli.

- w mykologii – rozszerzający się u podstawy zarodni trzonek zarodnionośny (np. u rodzaju Rhizopus), lub pierścieniowate zgrubienie na dolnej stronie endoperydium u Geastrum,

- w botanice:

- w przypadku niektórych mchów (np. w rodzaju podsadnik Splachnum) rozszerzenie trzonka sporofitu (sety) znajdujące się bezpośrednio pod puszką zarodni. Może być okazałe, barwne i może zawierać aparaty szparkowe. Bywa określane też mianem hipofizy,

- w przypadku szyszek wytwarzanych w rodzaju sosna (Pinus) zgrubienie na grzbietowej stronie łuski nasiennej, zwane także tarczką. Stanowią zewnętrzną część szyszek zamkniętych. Apofizy mają zwykle romboidalny kształt oraz inną barwę (zwykle są jaśniejsze) i budowę od pozostałej części łuski. U wielu gatunków sosen w poprzek tarczki biegnie kant, na którym znajduje się piramidka (umbo), nierzadko zwieńczona wyrostkiem, czasem ostrym i cienkim (np. u sosny ościstej) lub ostrym i grubym (np. u sosny żółtej). Sama piramidka bywa spłaszczona (np. u sosny Banksa) lub uwypuklona bardzo mocno (np. u sosny kłującej).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) apofyza

(1.2) apofyza

(1.3) apofyza

(1.4) apofyza

(1.5) apofyza

Wiktionary

apofonia

wymiana samogłosek w morfemach wyrazów, np. pienić - piana, plotą - pleść

SJP.pl

Przegłos, inaczej metafonia, apofonia (ablaut – z niem.) – uwarunkowana fonologicznie wymiana samogłosek w temacie (np. w języku niemieckim i praindoeuropejskim), powstała na skutek historycznych procesów fonetycznych, jak również proces fonetyczny, w wyniku którego pojawia się przegłos, np. przegłos lechicki. Apofonia dzieli się na jakościową, gdzie następuje alternacja całego dźwięku (np. łac. tego i toga) i ilościową, gdzie zmienia się długość samogłoski: lēgit – lĕgit.

Wikipedia

apoftegmat

krótka, dowcipna anegdota lub zwięzłe, trafne powiedzenie zręcznie dostosowane do okoliczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótka anegdota lub powiedzenie, zręcznie dostosowane do okoliczności

Wiktionary

Apoftegmat (gr. apóphthegma, ~matos – sentencja, wypowiedź) – krótki utwór literacki, wierszowany lub prozatorski, prezentujący dowcipną, błyskotliwą, trafną wypowiedź wybitnej postaci (np. władcy).

Apoftegmaty spisywane były już w starożytności. Ich zbiory tworzyli m.in. Valerius Maximus (Factorum et dictorum memorabiliorum libri IX) i Plutarch (Apoftegmaty królów i wodzów, Apoftegmaty lakońskie). Chociaż apoftegmaty pojawiały się również w średniowieczu, to jednak popularne stały się w okresie renesansu. Jednym z istotniejszych zbiorów stworzonych wtedy był zbiór Erazma z Rotterdamu pt. Apophtegmata.

Wikipedia

Powiązane:

przym. apoftegmatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bon mot

Wiktionary

apoftegmatyczny

przymiotnik od: apoftegmat

SJP.pl

apofyllit

minerał, krzemian wapnia i potasu

SJP.pl

Apofyllit – rzadki minerał z grupy krzemianów. Nazwę tego minerału (od gr. apophyllein = łuszczyć) wprowadził René-Just Haüy.

Wikipedia

apogamia

typ rozmnażania bezpłciowego u roślin, polegający na rozwoju zarodka i nasienia z komórki woreczka zalążkowego; rodzaj apomiksji

SJP.pl

Apogamia – jeden z rodzajów rozmnażania bezpłciowego – apomiksji. Charakteryzuje się tym, że zarodek nie powstaje z jaja, lecz z synergidy, lub innej komórki woreczka zalążkowego. Liczba chromosomów w zarodku powstałym w wyniku apogamii jest taka sama, jak w komórkach woreczka zalążkowego, z których powstał. Może więc wynosić n chromosomów (jest to apomiksja haploidalna), gdy zaszła mejoza, lub 2 n chromosomów (apomiksja diploidalna), gdy nie doszło do mejozy w woreczku zalążkowym.

Wikipedia

apogamiczny

przymiotnik od: apogamia

SJP.pl

apogeum

1. punkt orbity Księżyca lub sztucznego satelity najbardziej odległy od Ziemi;
2. najwyższy stopień, szczytowy punkt (np. rozwoju)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi

(1.2) moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

Wiktionary

- apogeum – określenie osiągnięcia wartości maksymalnej, np. apogeum wzrostu ekonomicznego,

- apogeum – antonim perygeum, jedna z apsyd, punkt na orbicie eliptycznej ciała okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi

- apogeum – określenie momentu szczytowego fabuły

Wikipedia

apogon

rodzaj morskich ryb z rodziny apogonowatych

SJP.pl

Apogon – rodzaj morskich ryb z rodziny apogonowatych (Apogonidae). Hodowane w akwariach morskich. W języku polskim nazwą apogon określany jest również jeden z gatunków tego rodzaju – Apogon imberbis.

Wikipedia

apogonowate

o cechach apogonowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Apogonowate, kardynałkowate (Apogonidae) – rodzina małych, drapieżnych ryb okoniokształtnych (Perciformes). Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych. Nazywane również kardynałami lub kardynałkami (nie mylić z kardynałkiem chińskim z rodziny karpiowatych).

Wikipedia

apogonowaty

o cechach apogonowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

apograf

przestarzałe:
1. kopia oryginału;
2. przyrząd do kopiowania rysunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. liter. odręczna kopia tekstu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔɡraf, AS: apograf

Wiktionary

apokalipsa

1. koniec świata przepowiedziany w Biblii;
2. katastroficzna przepowiednia;
3. dzieło sztuki lub utwór przedstawiający groźną wizję przyszłości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. bibl. dzień ostateczny

(1.2) pot. zniszczenie, zagłada świata

Wiktionary

Apokalipsa (z gr. ἀποκάλυψις apokalypsis „odsłonięcie, zdjęcie zasłony, objawienie” od apokalýptein „odsłaniać, ujawniać”; apó „od” i kalýptein „zasłonić”) – w terminologii judaistycznej i chrześcijańskiej literatury religijnej to opis szczególnego rodzaju proroctwa, dotyczącego tego, co ma się wydarzyć w dniach ostatecznych, przekazywanego przez Boga wybranemu prorokowi. Badania historyczne wskazują, że zwyczaj pisania apokalips powstał wśród zhellenizowanych Żydów, a następnie rozpowszechnił się również wśród chrześcijan.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie wiadomo kiedy zdarzy się apokalipsa.

(1.2) „Niedługo nastąpi apokalipsa!” – powiedział przechodniom obłąkany mężczyzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔkaˈlʲipsa, AS: apokalʹipsa

Wiktionary

Powiązane:

przym. apokaliptyczny

rzecz. apokaliptyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. apokaliptyczny

rzecz. apokaliptyka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apocalypse

* baskijski: (1.1) apokalipsi

* czeski: (1.1) apokalypsa ż.

* francuski: (1.1) apocalypse ż.

* hiszpański: (1.1) apocalipsis m.

* interlingua: (1.1) apocalypse

* litewski: (1.1) apokalipsė ż.

* niemiecki: (1.1) Apokalypse ż.

* nowopruski: (1.1) apōkalipsi ż.

* rosyjski: (1.1) Апокалипсис

* słowacki: (1.1) apokalypsa ż.

* słoweński: (1.1) apokalipsa ż.

* szwedzki: (1.1) apokalyps w.

* węgierski: (1.1) apokalipszis

źródła.

== apokalipsa (język słoweński.) ==

wymowa.

IPA|apɔkaˈlíːpsa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) apokalipsa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apokaliptyczność

→ apokaliptyczny

SJP.pl

Patrz:
apokaliptyczny

apokaliptyczny

1. dotyczący Apokalipsy św. Jana (np. apokaliptyczna liczba 666);
2. wieszczący zagładę, związany z przerażającymi wydarzeniami (np. apokaliptyczne wieści)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący apokalipsy, końca świata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cyberpunkowy świat jest wizją, wizją przyszłości, apokaliptyczną, ponurą i przerażającą. W tym świecie rządzonym przez rywalizujące ze sobą korporacje, bohaterem jest zwykle „zbuntowany młody człowiek walczący z systemem lub żyjący na krawędzi marginesu drobny przestępca, uwikłany na skutek zbiegu okoliczności w konflikt z potężną organizacją”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apokaliptyka ż., apokalipsa ż., apokaliptyczność ż.

przysł. apokaliptycznie

Wiktionary

apokaliptyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piśmiennictwo o tematyce apokaliptycznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apokalipsa, Apokalipsa

przym. apokaliptyczny

Wiktionary

apokarpia

Apokarpia, wolnoowockowość, słupkowie apokarpiczne – rodzaj słupkowia u roślin, u których tworzone jest ono z więcej niż jednego owocolistka, przy czym każdy z owocolistków pozostaje wolny (nie zrośnięty z innymi). W trakcie rozwoju (ontogenezy) brzegi poszczególnych owocolistków zawijają się i zrastają tworząc szew brzuszny. W efekcie w kwiecie powstaje wiele jednoowocolistkowych słupków, tym samym też wiele zalążni. Po zapyleniu i zapłodnieniu zalążków z zalążni apokarpicznych rozwijają się owoce zbiorowe.

Wikipedia

apokatastasis

[czytaj: apokatastas-is] teoria "wiecznego powrotu", w myśl której świat ma się odrodzić po pewnym okresie nieistnienia; apokatastaza

SJP.pl

apokatastaza

teoria "wiecznego powrotu", w myśl której świat ma się odrodzić po pewnym okresie nieistnienia; apokatastasis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. filoz. koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;

Wiktionary

Apokatastaza (od gr. apokatastasis czyli „ponowne włączenie, odnowienie” z Dz 3, 21) – końcowa i ostateczna odnowa całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności lub nawet przewyższenie tego pierwotnego stanu. Potocznie apokatastaza nazywana jest ideą pustego piekła.

Wikipedia

apokopa

zanik jednej lub kilku głosek na końcu wyrazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fonet. skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

(1.2) muz. maniera muzyczna podczas śpiewu polegająca na opuszczaniu lub ściszaniu ostatniej głoski lub sylaby słowa;

Wiktionary

- apokopa – proces fonetyczny

- apokopa – figura retoryczna w muzyce

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) paragoga

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. apokopowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym2|płac|apocope|apocopē. etym|starogr|ἀποκοπή. (→ „odcięcie”) etym|starogr|ἀποκόπτω. (→ „odcinać”) etymn|starogr|ἀπο-|κόπτω. (→ „od-” + „ciąć”)

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apocope

* bułgarski: (1.1) апокопа ż.

* francuski: (1.1) apocope ż.

* hiszpański: (1.1) apócope ż.

* niemiecki: (1.1) Apokope ż.

* nowogrecki: (1.1) αποκοπή ż.

* rosyjski: (1.1) апоко́па ż.

* słowacki: (1.1) apokopa ż.

* starogrecki: (1.1) ἀποκοπή ż.

* włoski: (1.1) troncamento m.

źródła.

== apokopa (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fonet. apokopa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈkɔpa, AS: apokopa

Wiktionary

Powiązane:

przym. apokopowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) paragoga

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. apokopowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym2|płac|apocope|apocopē. etym|starogr|ἀποκοπή. (→ „odcięcie”) etym|starogr|ἀποκόπτω. (→ „odcinać”) etymn|starogr|ἀπο-|κόπτω. (→ „od-” + „ciąć”)

uwagi.

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apocope

* bułgarski: (1.1) апокопа ż.

* francuski: (1.1) apocope ż.

* hiszpański: (1.1) apócope ż.

* niemiecki: (1.1) Apokope ż.

* nowogrecki: (1.1) αποκοπή ż.

* rosyjski: (1.1) апоко́па ż.

* słowacki: (1.1) apokopa ż.

* starogrecki: (1.1) ἀποκοπή ż.

* włoski: (1.1) troncamento m.

źródła.

== apokopa (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fonet. apokopa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apokopiczny

przymiotnik od: apokopa

SJP.pl

apokryf

1. tekst związany tematycznie z Nowym lub Starym Testamentem, lecz nieuznany przez Kościół chrześcijański za kanoniczny;
2. przenośnie o utworze przypisywanemu nieżyjącemu lub wymyślonemu twórcy, często w celu wprowadzenia odbiorcy w błąd i nadania utworowi wyższej rangi, wartości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pierwotnie teksty ukryte dotyczące religii, do których dostęp tylko posiadali nieliczni, posiadający określoną wiedzę

(1.2) rel. bibl. teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;

(1.3) przen. utwór rzekomo autentyczny, np. podrobione dzieło wielkiego pisarza lub recenzja nienieistniejącej książki

Wiktionary

Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście religijnym wobec ksiąg o tematyce biblijnej, uważanych za nienatchnione i co za tym idzie niewchodzących w skład Kanonu Biblii.

W szerszym zakresie oznacza dzieło o niepewnej, podejrzanej autentyczności, np. przypisywany Plutarchowi traktat „O wychowaniu dzieci”.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dawniej za apokryfy uznano pisma niepewnego pochodzenia, które nie zostały przyjęte do kanonu pism świętych.

(1.3) Apokryfy Lema to zbiór recenzji i wstępów nieistniejących książek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔkrɨf, AS: apokryf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apokryfista m., apokryficzność ż.

przym. apokryficzny

przysł. apokryficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pseudoepigraf

Wiktionary

apokryficzno-satyryczny

o cechach apokryfu i satyry

SJP.pl

apokryficzność

→ apokryficzny

SJP.pl

Patrz:
apokryficzny

apokryficzny

mający charakter apokryfu:
a) biblijnego (np. elementy apokryficzne w kazaniach);
b) literackiego (np. teksty apokryficzne w historii literatury)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. rel. mający charakter apokryfu

(1.2) przen. o wątpliwej autentyczności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zanim przejdziemy do przedstawienia literatury apokryficznej, musimy sprecyzować pojęcie "apokryfu".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔkrɨˈfʲit͡ʃnɨ, AS: apokryfʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apokryf mrz., apokryficzność ż.

przym. apokryfowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apokryfowy, fałszywy, podrobiony, udawany

Wiktionary

apokryfowy

przymiotnik od: apokryf; apokryficzny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający charakter apokryfu

Wiktionary

Powiązane:

przym. apokryficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apokryficzny, fałszywy, podrobiony, udawany

Wiktionary

apokrynowy

wydzielanie apokrynowe - rodzaj wydzielania zewnątrzkomórkowego polegające na oderwaniu szczytowej części komórki zawierającej wydzielaną substancję

SJP.pl

apolinariusz

imię męskie

SJP.pl

apolinarski

nazwisko

SJP.pl

apolinary

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Apolinary – męskie imię pochodzenia greckiego, powstałe od imienia boga Apollina.

Formą żeńską imienia jest Apolinaria.

Apolinary imieniny obchodzi: 8 stycznia, 8 kwietnia, 23 lipca, 23 sierpnia, 2 września, 13 września i 5 października.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɔlʲĩˈnarɨ, AS: apolʹĩnary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mos./mzw.

Wiktionary

apolinaryzm

pogląd z filozofii chrześcijańskiej odnoszący się do boskiej natury Chrystusa

SJP.pl

Apolinaryzm – jest poglądem odnoszącym się do natury Chrystusa. Nazwa pochodzi od głównego przedstawiciela tej doktryny, Apolinarego, będącego w latach około 360-392 biskupem Laodycei. Interpretując dogmat ogłoszony na Soborze Nicejskim (325), który wobec arianizmu głosił, że oprócz natury ludzkiej, Chrystus w całej pełni posiada boską naturę. Apolinary stwierdził, że aby boskość Chrystusa mogła się w nim w pełni przejawić, Jego natura ludzka musiała być niekompletna, np. nie posiadała duszy rozumnej. Apolinaryzm kwestionował zatem integralność ludzkiej natury Chrystusa, wyznając pogląd, że posiada On tylko jedną, zmieszaną i zmodyfikowaną, naturę, w myśl słynnej formuły Apolinarego z Laodycei:

Wikipedia

apoliński

apolliński;
1. dotyczący Apolla (mitologicznego greckiego boga), np. apolińskie atrybuty - łuk i lira;
2. niesamowicie piękny, harmonijny (np. apolińska budowa ciała);
3. apoliński pierwiastek - w filozofii Nietzschego: jeden z dwóch głównych pierwiastków kultury i natury człowieka, jasny, rozumowy, związany z ładem i porządkiem, przeciwstawny pierwiastkowi dionizyjskiemu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. apolliński.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mzw./mos.

Wiktionary

apolińskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest apolińskie; cecha tych, którzy są apolińscy

Wiktionary

Powiązane:

przym. apoliński

przysł. apolińskie

Wiktionary

apolipoproteina

białkowa część lipoproteiny, wiążąca lipidy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. białko wchodzące w skład lipoprotein;

Wiktionary

Apolipoproteina – białkowa część lipoproteiny, która odpowiedzialna jest za wiązanie lipidów. W zależności od klasy lipoprotein mogą stanowić od 1% składu cząsteczki lipoproteiny (chylomikrony) po 45 – 55% w przypadku lipoprotein o dużej gęstości.Różnią się one między sobą budową cząsteczkową, składem aminokwasowym oraz właściwościami przeciwmiażdżycowymi, właściwościami immunologicznymi, ruchliwością elektroforetyczną oraz funkcjami klinicznymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cząsteczki HDL nigdy nie zawierają apoliporoteiny B.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈjĩna, AS: apolʹipoprotei ̯ĩna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apo

Wiktionary

apolita

osoba nie posiadająca obywatelstwa żadnego państwa; bezpaństwowiec; apatryda

SJP.pl

apolitycznie

przysłówek

(1.1) w sposób apolityczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apolityczność ż.

przym. apolityczny

Wiktionary

apolityczność

→ apolityczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest apolityczne; cecha tych, którzy są apolityczni

Wiktionary

Apolityczność – odnosi się do dwóch podobnych pojęć.

- Apolityczność – postawa obojętności wobec aktualnych zagadnień politycznych polegająca na odrzuceniu udziału w życiu politycznym, co przejawia się np. w nieuczestniczeniu w wyborach bądź referendum czy zaniechaniu działalności związanej z polityką;

Wikipedia

Patrz:
apolityczny
Powiązane:

przym. apolityczny

przysł. apolitycznie

Wiktionary

apolityczny

nieangażujący się w politykę, stroniący od polityki (np. apolityczna postawa, apolityczna osoba)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niezwiązany z polityką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apolityczność ż.

przysł. apolitycznie

Wiktionary

apollin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. grecki bóg piękna i sztuki;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Apollo (gr. Ἀπόλλων Apóllōn, także jako Febus, gr. Φοῖβος Phoibos ‘Jaśniejący’, łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto, bliźniaczy brat Artemidy. Urodzony na wyspie Delos. Należał do dwunastu najważniejszych bogów Olimpu. Swoją siedzibę miał na szczycie góry Parnas w Delfach, skąd zsyłał natchnienie. Mury okalające dom Apollina okalały też miejsce słynnej wyroczni delfickiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oby Apollin z łuku tak na pewne mierzył, / Lub Telemach na zamku uśmiercon, dziś nieżył, / Jak to pewna, że Odyss dawno leży w ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. apollinowy, apolliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Apollo, Feb, Febus, Fojbos

(1.2) Apollo; war. Apollon

Wiktionary

apollinaire

[czytaj: apoliNE:R] nazwisko, m.in. Guillaume Apollinare (właściwie Wilhelm Apollinaris Kostrowicki; 1880-1918) - poeta francuski polskiego pochodzenia

SJP.pl

Wikipedia

apollinowy

przymiotnik

(1.1) daw. poetycki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mos., apollo mzw./mos.

przym. apolliński

Wiktionary

apolliński

apoliński;
1. dotyczący Apolla (mitologicznego greckiego boga), np. apollińskie atrybuty - łuk i lira;
2. niesamowicie piękny, harmonijny (np. apollińska budowa ciała);
3. apolliński pierwiastek - w filozofii Nietzschego: jeden z dwóch głównych pierwiastków kultury i natury człowieka, jasny, rozumowy, związany z ładem i porządkiem, przeciwstawny pierwiastkowi dionizyjskiemu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Apollem, dotyczący Apolla

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do Apolla, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u Apolla, charakterystyczny dla Apolla

(3.2) filoz. w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem harmonijnym, umiarkowanym, racjonalnym w sztuce greckiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mos., apollo mzw./mos.

przym. apollinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apoliński

(2.1) apoliński

(3.1) apoliński

(3.2) apoliński

Wiktionary

apollo

przenośne określenie mężczyzny o wybitnej urodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg sztuki i piękna;

(1.2) rzad. imię|polski|m., jedno z imion mitologicznych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1862;

Wiktionary

Apollo (gr. Ἀπόλλων Apóllōn, także jako Febus, gr. Φοῖβος Phoibos ‘Jaśniejący’, łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto, bliźniaczy brat Artemidy. Urodzony na wyspie Delos. Należał do dwunastu najważniejszych bogów Olimpu. Swoją siedzibę miał na szczycie góry Parnas w Delfach, skąd zsyłał natchnienie. Mury okalające dom Apollina okalały też miejsce słynnej wyroczni delfickiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apollo, jeden z najprzystojniejszych olimpijczyków, był synem Zeusa i Leto oraz bliźniaczym bratem Artemidy.

(1.1) Artemida i Apollo, oboje strzelający niechybnie z łuku, uchodzili za dawców nagłej śmierci.

(1.1) Atrybutami Apolla były: kitara, wieniec laurowy, jastrząb, kruk, kogut, konik polny, wawrzyn szlachetny (laur) i trójnóg.

(1.1) Głównymi ośrodkami kultu Apollina były Delfy i wyspa Delos.

(1.1) Uwieńczano także posągi bogów, zwykle roślinami, jakie były im poświęcone, np. wawrzyn Apollowi, dąb Zeusowi, mirt Afrodycie, winorośl albo platan Dionizosowi, kłosy zboża Demeter, oliwka Atenie.

(1.1) Obrażona bogini poskarżyła się Apollinowi i Artemidzie, którzy zabili strzałami z łuku dzieci Niobe.

(1.2) Mam na imię Apollo i studiuję filologię klasyczną na Uniwersytecie Łódzkim.

(1.2) 25 stycznia i 18 kwietnia przypadają imieniny Apolla.

(2.1) Apollo porusza się po orbicie, która ma peryhelium położone bliżej Słońca niż Ziemia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔlːɔ, AS: apo•lo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apollo mos./mzw., apollinowość ż., apollińskość ż., Apollonia ż., Apolonia ż., Apollina ż., Apollon m., Apolina ż., Apoloniusz mos., Apolinary mos., Apolinaria ż.

przym. apollinowy, apoliński, apolliński

:: przest. gwara. Apollowy

przysł. apollińsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Apollin, Feb, Febus, Fojbos

(1.2) Apollin; war. Apollon

Wiktionary

apollon

mit. gr. bóg obrzędów oczyszczających, wróżbiarstwa i muzyki; od VI w. p.n.e. uważany za boga światła słonecznego; syn Zeusa i Leto, bliźniaczy brat Artemidy; Apollo

SJP.pl

- Apollon – konstruktor i zespół Formuły 1

- Apollon Limassol – klub piłkarski z Cypru

- Apollon (Apollo) – imię męskie

- Apollon (Apollo) – w mitologii greckiej bóg sztuki i wróżbiarstwa

- Apollon – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego

Wikipedia

apollonikon

dawny rodzaj wielkich organów z cylindrem

SJP.pl

apollonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Apollona lub z nim związany

SJP.pl

apollos

Apollos (gr. Απολλως; skrót od Apollonius, gr. Απολλώνιος) – wczesny judeochrześcijanin, wymieniony parokrotnie w Nowym Testamencie. Był Judejczykiem, urodzonym w Aleksandrii.

Był prawdopodobnie uczniem Jana Chrzciciela – według relacji biblijnej znał tylko chrzest Janowy. Po raz pierwszy pojawia się w Dz 18,24-19,1 – gdy przybył do Efezu i zaczął nauczać w synagodze. Według Dziejów Apostolskich odznaczał się znajomością greckiej retoryki i wiedział już dużo o Jezusie. Zwrócił na siebie uwagę chrześcijan, a Pryscylla i Akwila, przyjaciele Pawła udzielili mu dalszych pouczeń o wierze chrześcijańskiej.

Wikipedia

apolog

opowieść dydaktyczna bliska bajce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;

Wiktionary

Apolog (gr. apólogos = opowieść) – krótki, dydaktyczno-moralizatorski utwór pisany prozą lub wierszem, często alegoryczny. Bohaterami takich utworów są postacie o schematycznych cechach.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀπόλογος. (apólogos) → opowieść

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apologue

* esperanto: (1.1) apologo

* niemiecki: (1.1) Apolog m.

źródła.

== apolog (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) apolog

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔlɔk, AS: apolok

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀπόλογος. (apólogos) → opowieść

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apologue

* esperanto: (1.1) apologo

* niemiecki: (1.1) Apolog m.

źródła.

== apolog (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) apolog

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apologeta

1. osoba broniąca określonej idei, postawy itp.; apologetyk;
2. pisarz chrześcijański z II i III wieku, którego twórczość miała na celu obronę religii chrześcijańskiej przed zarzutami niewiernych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba broniąca określonej idei, postawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔlɔˈɡɛta, AS: apologeta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apologia ż., apologetyka ż., apologetyk m., apologizowanie n.

:: fż. apologetka ż.

przym. apologetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apologetyk

Wiktionary

apologetka

→ apologeta

SJP.pl

Patrz:
apologeta

apologetyczny

1. broniący jakiejś idei, sprawy (np. apologetyczne artykuły);
2. dotyczący apologetyki (np. pisma apologetyczne)

SJP.pl

apologetyk

przemowa (wygłoszona lub napisana) zawierająca apologię

SJP.pl

apologetyka

1. twórczość chrześcijańskich autorów (zwłaszcza w pierwszych wiekach naszej ery) odpierających zarzuty stawiane ich religii;
2. dział teologii obejmujący uzasadnianie i obronę podstawowych prawd wiary

SJP.pl

Apologetyka (łac. apologeticum, z gr. ἀπολογία) – dział teologii (teologia fundamentalna, której apologetyka jest wymiarem praktycznym) lub literatury zajmujący się obroną wiary przed zarzutami przeciwników oraz uzasadniający podstawowe prawdy wiary. Termin ten również dotyczyć może twórczości pisarskiej apologetów. Mianem tym określa się pisarzy wczesnochrześcijańskich z II i III w. działających w okresie po Ojcach Apostolskich. Zaliczani są do nich m.in. św. Justyn, Atenagoras z Aten, Arystydes z Aten, Teofil z Antiochii, Tertulian, Klemens Aleksandryjski, Meliton z Sardes, Tacjan Syryjczyk, Minucjusz Feliks, Apolinary z Hierapolis, Kwadrat Apologeta. Wymienieni pisarze chrześcijańscy próbowali dowodzić, iż wiara chrześcijańska mogłaby zagwarantować porządek w Cesarstwie Rzymskim.

Wikipedia

apologetyzm

bezkrytyczny i bezrefleksyjny stosunek do prawd religijnych

SJP.pl

apologia

obrona przed zarzutami i zarazem pochwała danej osoby, dzieła, instytucji; w użyciu codziennym: obrona, pochwała, usprawiedliwienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

Wiktionary

Apologia (gr. ἀπολογία = „obrona”, „mowa obrończa”) – gatunek literacki będący tekstem mówionym lub pisanym, poświęconym obronie jakiejś osoby, idei, sprawy lub dzieła, zawierającym jawną lub ukrytą ich pochwałę oraz odparcie zarzutów przeciwników. Apologia była gatunkiem częstym zwłaszcza w antycznej literaturze chrześcijańskiej. Znane są jednak również apologie żydowskie (np. Józef Flawiusz – Przeciw Apionowi). Apologia wywodzi się ze sztuki oratorskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niesłychany sukces Nowej Heloizy, apologia miłości, kobiecości, uczuć, nie mogą jednak przesłonić przesłania innego z dzieł wielkiego genewczyka - Emila, traktatu w pięciu księgach, poświęconego wychowaniu dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈlɔɟja, AS: apoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apologeta m., apologetka ż., apologetyka ż., apologizowanie n.

przym. apologetyczny

Wiktionary

apologiczny

→ apologia

SJP.pl

Patrz:
apologia

apologizować

występować z apologią; bronić kogoś lub czegoś przed oskarżeniami albo/i wychwalać kogoś lub coś

SJP.pl

apologizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. występowanie w obronie kogoś lub czegoś, usprawiedliwianie kogoś lub czegoś, a zarazem głoszenie pochwał kogoś lub czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apologia ż., apologetyka ż., apologeta m., apologetka ż.

czas. apologizować

przym. apologetyczny

Wiktionary

apolonia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Apolonia – imię żeńskie pochodzenia greckiego, oznaczające osobę należącą do boga Apolla. W starożytności mogło także pochodzić od nazwy miasta (dotyczy wyzwoleńców).

Zdrabniane jako Pola, Polka, Polonia, Polonka, Polunia, Polusia.

Męski odpowiednik to Apoloniusz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈlɔ̃ɲja, AS: apolõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mos./mzw.

Wiktionary

apoloniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Apolonii lub z nią związany

SJP.pl

apoloniusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Apoloniusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od imienia greckiego boga Apollina. Nosili je między innymi grecki poeta żyjący w III wieku p.n.e. i matematyk Apoloniusz z Pergi. Istnieją liczni święci o tym imieniu (m.in. Ojcowie Kościoła Apoloniusz z Efezu i Apoloniusz senator). Jego żeńskim odpowiednikiem jest Apolonia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈlɔ̃ɲuʃ, AS: apolõńuš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apollo mos./mzw.

Wiktionary

apoloniuszostwo

Apoloniusz z małżonką; Apoloniuszowie

SJP.pl

apoloniuszowie

imię męskie

SJP.pl

apoloniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Apoloniusza lub z nim związany

SJP.pl

apomiksja

rozmnażanie bez procesu zapłodnienia, występujące u wielu roślin i niektórych zwierząt

SJP.pl

Apomiksja, agamospermia (apo – bez, oddzielony, oddalony; miksja – fuzja, zlewanie) – typ rozmnażania, w którym do powstania zarodka i wytworzenia nasion dochodzi bez zapłodnienia. Zarodek powstaje wyłącznie z komórek osobnika matczynego. W przeszłości termin apomiksja oznaczał wszelkie formy rozmnażania bezpłciowego występujące u roślin. Aktualnie apomiksja jest synonimem agamospermii i dotyczy roślin wytwarzających nasiona (nagozalążkowe i okrytozalążkowe). Znane są zjawiska podobne do apomiksji u roślin niższych, jednak użycie samego terminu wobec tych organizmów jest dyskusyjne.

Wikipedia

apomorfia

Wikipedia

apomorfina

substancja używana w leczeniu choroby Parkinsona oraz zaburzeń erekcji

SJP.pl

Apomorfina (łac. apomorphinum) – agonista receptorów dopaminergicznych D_1 i D_2 z silniejszym wpływem na te drugie, posiadająca silne właściwości wymiotne, stosowana w diagnostyce i leczeniu choroby Parkinsona oraz w mniejszych dawkach w leczeniu zaburzeń erekcji.

Wikipedia

aponeurologia

nauka o wiązadłach

SJP.pl

aponeuroza

błona utworzona z tkanki łącznej ścięgnistej, przymocowująca mięśnie do kości; powięź; rozcięgno

SJP.pl

apoplast

zespół ścian komórkowych, wnętrz martwych komórek i przestworów międzykomórkowych w organizmie roślinnym

SJP.pl

Apoplast – zespół ścian komórkowych, wnętrz martwych komórek i przestworów międzykomórkowych w organizmie roślinnym. Połączone ze sobą i wysycone wodą ściany komórkowe razem z wypełnionymi wodą wnętrzami martwych komórek przewodzących są głównymi drogami transportu wody w roślinie. W ścianach komórkowych ruch wody możliwy jest dzięki zjawisku imbibicji. Wypełnione powietrzem przestwory międzykomórkowe stanowią rezerwuary gazów i umożliwiają roślinie prowadzenie wymiany gazowej z otoczeniem.

Wikipedia

apopleksja

uszkodzenie tkanki mózgowej spowodowane niedokrwieniem pewnego obszaru mózgu lub pęknięciem naczynia krwionośnego (wylew); udar mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. med. udar mózgu

Wiktionary

Udar mózgu, zdarzenie mózgowonaczyniowe, dawniej także apopleksja (gr. stgr. ἀποπληξία – paraliż; łac. apoplexia cerebri, insultus cerebri) – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) wpadł w taki stan, że lada chwila oczekiwałem ataku apopleksji lub anewryzmu (…)

(1.1) Uszkodzenie ośrodka oddechowego, np. na skutek apopleksji, może powodować objawy podobne do letargu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈplɛksʲja, AS: apopleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apoplektyk m., apoplektyczka ż.

przym. apoplektyczny

przysł. apoplektycznie

Wiktionary

apoplektyczka

kobieta zagrożona apopleksją (udarem mózgu)

SJP.pl

apoplektyczny

będący wynikiem apopleksji, skłonny do apopleksji (np. atak apoplektyczny, osobnik apoplektyczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący przejawem / następstwem apopleksji

(1.2) skłonny do apopleksji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał on atak apoplektyczny i od tego czasu miewał kłopoty z operowaniem lewą ręką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔplɛkˈtɨt͡ʃnɨ, AS: apoplektyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apoplektyk mos., apopleksja ż.

Wiktionary

apoplektyk

osoba zagrożona apopleksją (udarem mózgu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która miała atak apopleksji lub jest zagrożona apopleksją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apopleksja ż.

:: fż. apoplektyczka ż.

przym. apoplektyczny

Wiktionary

apoptotyczny

→ apoptoza

SJP.pl

Patrz:
apoptoza

apoptoza

genetycznie zaplanowana śmierć komórki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

Wiktionary

Apoptoza (z starogr. ἀπό [apó, „od”] + πτῶσις [ptôsis, „padanie”]) – jeden z naturalnych procesów biologicznych zaprogramowanej i podlegającej kontroli destrukcji własnych komórek w organizmie wielokomórkowym. Ten mechanizm jest potrzebny i wpływa korzystnie na prawidłowy rozwój, homeostazę i zapobieganie nadmiernej, szkodliwej proliferacji komórek organizmu. Stale usuwane są zużyte, uszkodzone lub niepotrzebne komórki, a w ich miejsce powstają nowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈptɔza, AS: apoptoza

Wiktionary

aporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aport

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aport m.

wykrz. aport

Wiktionary

apordekiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pokrywa sedesu

Wiktionary

aporema

kwestia sporna dopuszczająca dwa przeciwne sobie rozstrzygnięcia

SJP.pl

aporetyczny

→ aporetyka

SJP.pl

Patrz:
aporetyka

aporetyk

osoba zajmująca się aporetyką, wynajdywaniem i analizowaniem aporii

SJP.pl

aporetyka

wyszukiwanie i analiza aporii, zagadnień filozoficznych wciąż aktualnych, analizowanych wciąż przez kolejne pokolenia filozofów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. działanie polegające na wynajdywaniu i analizie aporii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈrɛtɨka, AS: aporetyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aporia ż., aporetyk m.

przym. aporetyczny

Wiktionary

aporia

trudność logiczna pozornie niedająca się przezwyciężyć (np. paradoksy starożytnych filozofów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

Wiktionary

- aporia w filozofii i logice

- aporia – figura retoryczna

- Aporia – polski zespół emo-core

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aporetyka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀπορία. (aporía) → bezdroże, bezradność; trudność etym|gr|ἄπορος. (áporos) → nieprzebyty; trudny

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aporia

* francuski: (1.1) aporie ż.

* hiszpański: (1.1) aporía ż.

* niemiecki: (1.1) Aporie ż.

* portugalski: (1.1) aporia

* węgierski: (1.1) aporia

* włoski: (1.1) aporia ż.

źródła.

== aporia (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|əˈpɔːɹɪə.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aporia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. aporia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔrʲja, AS: aporʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aporetyka ż.

Wiktionary

aporogamia

wnikanie łagiewki pyłkowej do woreczka zalążkowego rośliny

SJP.pl

aporokaktus

roślina z rodziny kaktusowatych, pochodząca z Meksyku

SJP.pl

aport

komenda wydawana do psa w znaczeniu: "przynieś", "podaj"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. praw. wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;

(1.2) rzekome, paranormalne zjawisko przenoszenia rzeczy przez duchy;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. wychodek, ubikacja

wykrzyknik

(2.1) kynol. łow. komenda dla psa, aby coś przyniósł;

Wiktionary

- aport (prawo)

- aport (pseudonauka)

- aport (tresura)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aportowanie n., aporcik mrz., aporter mzw.

czas. aportować ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.3) zobtłum|ubikacja.

* angielski: (1.1) apportionment; (1.2) apport

* bułgarski: (1.1) апорт m.; (2.1) апорт

* duński: (1.1) apportindskud n.; (2.1) apport

* estoński: (1.1) mitterahaline sissemakse

* norweski (bokmål): (2.1) apport

* norweski (nynorsk): (2.1) apport

* słowacki: (1.1) aport m.; (2.1) aport

* szwedzki: (2.1) apport

źródła.

== aport (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) ekon. praw. aport

wykrzyknik

(2.1) kynol. aport

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aportowanie n., aporcik mrz., aporter mzw.

czas. aportować ndk.

Wiktionary

aportacja

zdolność teleportacji obiektów do siebie

SJP.pl

aporter

pies myśliwski zbierający i przynoszący postrzeloną zwierzynę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pies myśliwski przynoszący myśliwemu upolowaną zwierzynę

Wiktionary

Aporter – typ psa utworzony w XIX wieku w Wielkiej Brytanii, używany w myślistwie do aportu drobnej zwierzyny – ptaków (w Polsce głównie kaczek i bażantów) oraz królików i zajęcy. Aportery to psy stosunkowo duże i silne, o szacie chroniącej przed zimnem i przemakaniem, wytrwałe w poszukiwaniu zastrzelonej zwierzyny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Setery są bardzo dobrymi aporterami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aport m.

czas. aportować ndk.

wykrz. aport

Wiktionary

aportować

o psie: przynosić panu określoną rzecz

SJP.pl

czasownik

(1.1) o psie: przynosić rzucony przedmiot

(1.2) łow. o psie: przynosić ustrzeloną zwierzynę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔrˈtɔvat͡ɕ, AS: aportovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aportowanie n., aport m., aporter m., zaaportowanie n.

przym. aportowy

wykrz. aport

Wiktionary

aportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aportować.

Wiktionary

Aport – komenda wydawana tresowanemu zwierzęciu, najczęściej psu, oznaczająca nakaz przyniesienia przez zwierzę rzuconej rzeczy (również nazywanej „aportem”), a także sama czynność przynoszenia przez zwierzę tej rzeczy.

W szczególności, podczas polowań z użyciem psów (w szczególności polowań na ptactwo albo drobną zwierzynę, jak lisy lub zające) wykorzystuje się psy aportujące do odszukiwania i przynoszenia zastrzelonej zdobyczy.

Wikipedia

Powiązane:

czas. aportować ndk.

rzecz. zaaportowanie n., aport mrz.

wykrz. aport

Wiktionary

aportowy

przymiotnik od: aport

SJP.pl

aposelenium

punkt orbity satelity Księżyca najbardziej oddalony od niego

SJP.pl

Apsyda – jeden z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej. Apsydami są:

- perycentrum (peryapsis) – punkt orbity najbliższy środkowi masy układu, zwykle ciału centralnemu o masie znacznie większej od mniejszego ciała obiegającego, tzw. punkt największego zbliżenia; grecki przedrostek pery- oznacza w tym kontekście „przy”

- apocentrum (apoapsis) – punkt orbity najdalszy środkowi masy układu, tzw. punkt największego oddalenia; grecki przedrostek apo- oznacza w tym kontekście „odległy” lub „oddalony”.

Wikipedia

aposematyczny

ubarwienie aposematyczne - jaskrawe, często kontrastowe ubarwienie ciała charakterystyczne dla organizmów dysponujących silną i skuteczną bronią (np. trucizną, żądłem), dobrze widoczne dla potencjalnych wrogów, będące dla nich sygnałem ostrzegawczym; ubarwienie ostrzegawcze

SJP.pl

aposiopeza

[czytaj: aposjopeza] figura stylistyczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza; zamilknięcie, niedopowiedzenie, retycencja, apozjopeza, aposjopeza

SJP.pl

aposjopeza

figura stylistyczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza; zamilknięcie, niedopowiedzenie, retycencja, apozjopeza, aposiopeza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. środek stylistyczny, który polega na nagłym przerwaniu wypowiedzi przed jej pełnym spodziewanym zakończeniem

Wiktionary

Zamilknięcie, aposjopeza (gr. ἀποσιώπησις aposiṓpēsis), retycencja (łac. reticentia) – figura retoryczna polegająca na urwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza (czytelnika). Przedstawiając niemożność dokończenia zdania pod wpływem silnych emocji służy spotęgowaniu wrażenia odbiorcy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykład aposjopezy: „A gdybym ci powiedział, iż ja… ech, nieważne.”.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedopowiedzenie

Wiktionary

aposporia

Wikipedia

apost.

skrót od: apostoł; ap.

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. apostoł

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ap.

Wiktionary

apostata

osoba, która odstąpiła od ważnych idei, zasad, zwłaszcza odstępca od wiary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

Wiktionary

- synonim rodzaju ryb z rodziny luszczowatych – conodon

- człowiek, który dokonał aktu porzucenia wiary religijnej (apostazji)

- Julian Apostata

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatecznie uznano go za apostatę i wykluczono ze wspólnoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈstata, AS: apostata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostatka ż., apostazja ż.

przym. apostatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odstępca, odszczepieniec

Wiktionary

apostatka

→ apostata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

Wiktionary

Patrz:
apostata
Powiązane:

rzecz. apostata m., apostazja ż.

przym. apostacki, apostatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odstępczyni

Wiktionary

apostatyczny

→ apostazja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) oparty na odstępstwie od dogmatu

(1.2) związany z apostazją, dotyczący apostazji

Wiktionary

Patrz:
apostazja
Powiązane:

rzecz. apostazja ż., apostata m., apostatka ż.

Wiktionary

apostazja

rezygnacja wyznawcy z wiary, zakonnika z zakonu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. porzucenie jakiejś wiary religijnej;

(1.2) przen. porzucenie swoich idei, przekonań

Wiktionary

Apostazja (gr. ἀποστασία „odstąpienie, odnowa, odpadnięcie, zdrada, odstępstwo”; z ἀπό (apo) „od”, στάσις (stasis) „postawa, pozycja”; połączenie tych słów oznacza „οdległość, oddalenie, zdystansowanie się od...”) – porzucenie wiary religijnej lub religii. W pierwotnym znaczeniu – całkowite porzucenie wiary chrześcijańskiej; termin został również adaptowany do ogólnych pojęć religioznawczych oraz wykorzystywany przez religie i wyznania niechrześcijańskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Współcześnie apostazja rozumiana jest jako świadome, dobrowolne i publiczne odejście od wiary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈstazʲja, AS: apostazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostata m., apostatka ż.

przym. apostacki, apostatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) książk. odstępstwo, odszczepieństwo; przest. zaprzaństwo

Wiktionary

apostel

nazwisko

SJP.pl

aposterioryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aposterioryczne; cecha tych, którzy są aposterioryczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aposterioryczny

przysł. aposteriorycznie

Wiktionary

aposterioryczny

dotyczący aposterioryzmu; nabyty przez doświadczenie, oparty na doświadczeniu lub uzasadniony za pomocą doświadczenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔstɛrʲjɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: aposterʹi ̯oryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aposterioryczność ż.

przysł. aposteriorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) empiryczny

Wiktionary

aposteriorysta

zwolennik aposterioryzmu

SJP.pl

aposteriorystka

→ aposteriorysta

SJP.pl

Patrz:
aposteriorysta

aposteriorystyczny

przymiotnik od: aposterioryzm

SJP.pl

aposterioryzm

w filozofii: pogląd epistemologiczny głoszący, że prawdziwe poznanie może nastąpić wyłącznie przez doświadczenie; empiryzm metodologiczny

SJP.pl

Empiryzm (od stgr. ἐμπειρία empeiría – „doświadczenie”) – kierunek filozoficzny głoszący, że źródłem ludzkiego poznania są wyłącznie lub przede wszystkim bodźce zmysłowe docierające do naszego umysłu ze świata zewnętrznego, natomiast wszelkie idee, teorie itp. są w stosunku do nich (bodźców zmysłowych) wtórne. Empiryzm stoi w ostrej sprzeczności z racjonalizmem filozoficznym, który głosi, iż źródłem poznania są właśnie idee, zaś bodźce zmysłowe mają znaczenie drugorzędne.

Wikipedia

apostilb

dawna jednostka luminancji

SJP.pl

Apostilb (także: blondel; z gr. stilbei – błyszczeć, lśnić) – jednostka luminacji źródła światła pochodząca od stilba, oznaczana asb.

Zależności między apostilb a stilb:

1 asb = 1/π · 10-4 sb = 1/π nt

3.14 asb = 1 cd/m^2

Druga nazwa jednostki (blondel) pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka André Blondela (1863-1938).

Wikipedia

apostille

[czytaj: apostij] poświadczenie dokumentu sporządzonego w jednym państwie (np. aktu notarialnego) umożliwiające legalne użycie go w innym państwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ofic. urz. praw. klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

Wiktionary

Apostille (z fr. apostille, wym. [apostij]), w spolszczeniu apostylla lub apostyl – poświadczenie dokumentu sporządzonego w jednym państwie (np. aktu notarialnego, tłumaczenia przysięgłego, dyplomu ukończenia studiów wyższych lub odpisu aktu stanu cywilnego) umożliwiające legalne użycie go w innym państwie. Poświadczenie to wydawane jest przez właściwy organ państwa, z którego dokument pochodzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apostille wydawana jest na wniosek posiadacza dokumentu.

Wiktionary

apostolat

1. godność, funkcja biskupa; biskupstwo;
2. krzewienie wiary chrześcijańskiej; apostolstwo;
3. przenośnie: misja krzewienia jakiejś idei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. godność biskupia

(1.2) rel. działalność apostolska, krzewienie wiary

(1.3) rel. grupa chrześcijań uczestnicząca w ewangelizacji

(1.4) przen. upowszechnianie ideologii, nauki

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Bożena wzięła udział w sympozjum na temat apostolatu świeckich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostoł m., apostołka ż., apostołowanie n.

czas. apostołować ndk.

przym. apostolski

Wiktionary

apostolski

1. dotyczący apostoła lub apostołów (np. duch apostolski, listy apostolskie);
2. dotyczący papieża jako następcy św. Piotra, pochodzący od papieża (np. błogosławieństwo apostolskie, nuncjusz apostolski)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący apostołów

(1.2) dotyczący papieża (jako następcy św. Piotra Apostoła)

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Skład apostolski

(1.2) administrator apostolski • Stolica Apostolska • sukcesja apostolska • wikariat apostolski • wikariusz apostolski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. apostołowanie n., apostolat mrz., apostoł mos., apostołka ż., apostolstwo n.

czas. apostołować

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apostolic

* baskijski: (1.1) apostoliko; (1.2) apostoliko

* białoruski: (1.1) апостальскі

* bułgarski: (1.1) апостолски; (1.2) апостолически

* czeski: (1.1) apoštolský; (1.2) apoštolský

* duński: (1.1) apostolsk, apostolisk

* francuski: (1.1) apostolique

* hiszpański: (1.1) apostólico; (1.2) apostólico

* litewski: (1.1) apaštališkas

* niemiecki: (1.1) apostolisch

* rosyjski: (1.1) апостольский

* słowacki: (1.1) apoštolský; (1.2) apoštolský

* słoweński: (1.1) apostolski

* ukraiński: (1.1) апостольський

* węgierski: (1.1) apostoli; (1.2) apostoli

* włoski: (1.1) apostolico; (1.2) apostolico

źródła.

== apostolski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) apostolski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈstɔlsʲci, AS: apostolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostołowanie n., apostolat mrz., apostoł mos., apostołka ż., apostolstwo n.

czas. apostołować

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. apostołowanie n., apostolat mrz., apostoł mos., apostołka ż., apostolstwo n.

czas. apostołować

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apostolic

* baskijski: (1.1) apostoliko; (1.2) apostoliko

* białoruski: (1.1) апостальскі

* bułgarski: (1.1) апостолски; (1.2) апостолически

* czeski: (1.1) apoštolský; (1.2) apoštolský

* duński: (1.1) apostolsk, apostolisk

* francuski: (1.1) apostolique

* hiszpański: (1.1) apostólico; (1.2) apostólico

* litewski: (1.1) apaštališkas

* niemiecki: (1.1) apostolisch

* rosyjski: (1.1) апостольский

* słowacki: (1.1) apoštolský; (1.2) apoštolský

* słoweński: (1.1) apostolski

* ukraiński: (1.1) апостольський

* węgierski: (1.1) apostoli; (1.2) apostoli

* włoski: (1.1) apostolico; (1.2) apostolico

źródła.

== apostolski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) apostolski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apostolskość

→ apostolski

SJP.pl

Patrz:
apostolski

apostolstwo

1. działalność apostolska; apostołowanie; apostolat;
2. upowszechnianie, krzewienie jakiejś idei, nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. propagowanie wiary chrześcijańskiej;

(1.2) misja głoszenia jakiś idei lub poglądów

Wiktionary

Apostolstwo (gr. apostolos = wysłannik) – w chrześcijaństwie przybliżanie przez ludzi wierzących innych osób do Boga i wiary.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy wierzący powinien zaangażować się w jakąś formę apostolstwa.

(1.3) Stowarzyszenie Matki Bożej, Patronki Dobrej Śmierci, zwane także Apostolstwem Dobrej Śmierci, jest zrzeszeniem modlitewnym, które ma przygotować do godnego, chrześcijańskiego umierania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostoł m., apostołka ż., apostołowanie n.

przym. apostolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apostołowanie, apostolat, krzewienie, propagowanie

(1.2) propagowanie

(1.3) apostołowanie, apostolat

Wiktionary

apostoł

1. jeden z dwunastu uczniów Chrystusa;
2. propagator chrześcijaństwa;
3. przenośnie: krzewiciel jakiejś idei, nauki, jakichś poglądów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

(1.2) rel. ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo

(1.3) przen. ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki

(1.4) uczn. przen. nauczyciel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Struthidea cinerea|ref=tak., żyjący w Australii szarobrązowawy ptak z długim ogonem należący do rodziny skałowronów (Corcoracidae)

Wiktionary

Apostoł (gr. apostolos – wysłannik) – nazwa używana w Nowym Testamencie najczęściej na określenie najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego osobiście i wysłanych do głoszenia jego nauk. Samo pojęcie występuje też w Nowym Testamencie na określenie innych osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najstarsze na świecie portrety apostołów Piotra, Pawła, Andrzeja i Jana znaleźli archeolodzy w rzymskich katakumbach świętej Tekli.

(1.3) Co tydzień pukają do mnie apostołowie świadków Jehowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔstɔw, AS: apostou̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostolat m., apostołka ż., apostolstwo n., apostołowanie n.

czas. apostołować ndk.

przym. apostolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczeń

(1.2) misjonarz, krzewiciel

(1.3) propagator, krzewiciel

Wiktionary

apostołka

1. zwolenniczka, krzewicielka jakiegoś poglądu; propagatorka;
2. dawniej: apostolstwo; apostołowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przen. kobieta propagująca jakieś idee

(1.2) daw. rel. głoszenie wiary chrześcijańskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani Nina była zawsze apostołką zdrowego odżywiania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostolat mrz., apostolstwo n., apostołowanie n.

:: fm. apostoł mos.

czas. apostołować ndk.

przym. apostolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głosicielka, krzewicielka, propagatorka, zwolenniczka; książk. szerzycielka

(1.2) apostolstwo, apostołowanie

Wiktionary

apostołować

1. krzewić wiarę chrześcijańską;
2. przenośnie: propagować jakieś idee, zasady

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wypełniać obowiązki apostoła, głosić chrześcijaństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Święty Paweł apostołował na terenie dzisiejszej Turcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostołka ż., apostoł m., aspostołka ż., apostolat m., apostołowanie n.

przym. apostolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ewangelizować

Wiktionary

apostołowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. głoszenie wiary chrześcijańskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obowiązek świadomego apostołowania powierzony zostaje również bierzmowanym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostoł m., apostołka ż., apostolat m., apostolstwo n.

czas. apostołować ndk.

przym. apostolski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ewangelizowanie, apostolat

Wiktionary

apostołowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie dniepropietrowskim;

Wiktionary

Apostołowo (ukr. Апостолове) – miasto na Ukrainie w obwodzie dniepropietrowskim, siedziba władz rejonu apostołowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. apostołowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Pokrowsk (do 1923)

Wiktionary

apostrof

znak graficzny w kształcie przecinka umieszczany nad wierszem, używany m.in. do oddzielania końcówek fleksyjnych przy odmianie wyrazów obcych (np. hardware'u)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

Wiktionary

Apostrof (gr. ἀπόστροφος apóstrophos) – znak pisarski w kształcie przecinka, umieszczany we frakcji górnej: ’ . W ortografii polskiej służy do oznaczenia, że litera (najczęściej samogłoska) występująca przed nim jest niewymawiana. Np. w przypadku nazwiska Morse [mɔːs] ostatnia litera e nie jest wymawiana; w celu jego odmiany należy użyć apostrofu: alfabet Morse’a. Służy też często jako oznaczenie zwarcia krtaniowego w transkrypcji różnych języków (np. arabskiego). Ponadto jest stosowany jako znak zamykający cudzysłów definicyjny lub zagnieżdżony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apostrof jest znakiem interpunkcyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpɔstrɔf, AS: apostrof

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apostrofa ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. apostrofa ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|apostrŏphe. etym|gr|ἀποστροφή. → odwrót, ucieczka

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apostrophe

* baskijski: (1.1) apostrofo

* białoruski: (1.1) апостраф m.

* bułgarski: (1.1) апостроф m.

* duński: (1.1) apostrof w.

* esperanto: (1.1) apostrofo

* fiński: (1.1) heittomerkki, apostrofi

* francuski: (1.1) apostrophe ż.

* hiszpański: (1.1) apóstrofo m.

* interlingua: (1.1) apostropho

* kataloński: (1.1) apòstrof m.

* łotewski: (1.1) apostrofs m.

* niemiecki: (1.1) Apostroph m.

* nowogrecki: (1.1) απόστροφος ż.

* rosyjski: (1.1) апостроф m.

* słowacki: (1.1) apostrof m.

* szwedzki: (1.1) apostrof w.

* ukraiński: (1.1) апостроф m.

* węgierski: (1.1) aposztróf

źródła.

== apostrof (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|ǎpostrof.

dzielenie|a|po|strof.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) apostrof

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apostrofa

1. w literaturze: bezpośredni, podniosły zwrot do adresata (osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu), np.: Litwo, Ojczyzno moja!; metabaza;
2. dawniej:
a) ustne lub pisemne zwrócenie się do kogoś lub przeciwko komuś;
b) apostrof

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

(1.2) zwrócenie się do kogoś ustnie lub pisemnie

(1.3) daw. apostrof

Wiktionary

Apostrofa (gr. ἀποστροφή apostrophḗ – "zwrot") – składniowa figura retoryczna, charakteryzująca się bezpośrednim zwrotem do osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu (dochodzi wówczas do personifikacji adresata wypowiedzi). Dominuje styl podniosły, czasami patetyczny. Apostrofa zazwyczaj jest skierowana do osób, przedmiotów, zjawisk itd., które nie pełnią roli tematu utworu. Dzięki temu można ją wyraźnie wyodrębnić z tekstu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apostrof mrz.

Wiktionary

apostroficzny

→ apostrofa

SJP.pl

Patrz:
apostrofa

apotecjum

owocnik workowców i niektórych porostów; miseczka

SJP.pl

Apotecjum, w l.mn. apotecja (łac. apothecium) – rodzaj askokarpu (owocnika) u workowców. Używana jest też polska nazwa miseczka. Apotecjum ma wygląd mniej lub bardziej wklęsłej miseczki o mięsistych ścianach i zbudowany jest z dwóch rodzajów strzępek:

- na wklęsłej stronie miseczki znajdują się płodne warstwy hymenium (warstwa rodzajna). Powstają w nich worki (ascus) z zarodnikami. Pomiędzy nimi znajdują się płonne wstawki (parafizy);

- wypukłą stronę miseczki tworzą splątane płonne strzępki grzybni (hypotecjum).

Wikipedia

apoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. med. farm. apteka

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== apoteka (język bośniacki.) ==

thumb|apoteka (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. apteka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔˈtɛka, AS: apoteka

Wiktionary

apotema

1. promień okręgu wpisanego w wielokąt foremny
2. w ostrosłupie prawidłowym: wysokość ściany bocznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. promień okręgu wpisanego w wielokąt foremny

(1.2) geom. wysokość ściany bocznej ostrosłupa prawidłowego

Wiktionary

Apotema – pojęcie geometryczne definiowane dwojako:

- w planimetrii: promień okręgu wpisanego w wielokąt foremny.

- w stereometrii: apotema ostrosłupa prawidłowego to wysokość ściany bocznej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apothem

* niemiecki: (1.1) Apothema n.

źródła.

== apotema (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Iker Agirre Alberdi-apotema.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geom. apotema

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) apothem

* niemiecki: (1.1) Apothema n.

źródła.

== apotema (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Iker Agirre Alberdi-apotema.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) geom. apotema

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

apoteoza

1. wychwalanie, uwielbienie kogoś lub czegoś; adoracja, deifikacja, gloryfikacja;
2. ukazanie postaci, idei lub wydarzenia w sposób wyidealizowany;
3. patetyczny utwór pochwalny;
4. w starożytności: obrzęd oddawania czci boskiej cesarzom lub bohaterom; ubóstwianie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią;

(1.2) szt. przedstawienie osoby, idei lub wydarzenia w sposób gloryfikujący

(1.3) szt. pełen patosu utwór pochwalny

(1.4) teatr. scena finalna w niektórych przedstawieniach dziewiętnastowiecznych

(1.5) staroż. rel. urzędowa deifikacja człowieka lub zwierzęcia

Wiktionary

Apoteoza (stgr. ἀποθέωσις – ubóstwienie) – pochwała osób, rzeczy, wydarzeń, idei bądź wartości (np. apoteoza życia, bohaterstwa, religijna), osądzenie istoty ludzkiej jako idealnej, godnej dokonanych czynów (np. bohaterstwo Polaków).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Są one apoteozą majestatu i wszechpotęgi Jahwe, który otacza miłością ludzkość i potrafi wybaczyć jej najcięższe grzechy, ale także bywa nieubłagany w gniewie i wymierzaniu kar.

(1.2) Artysta wykonał „Apoteozę Wenecji” po pożarze w 1577 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapɔtɛˈɔza, AS: apoteoza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apoteozowanie n.

czas. apoteozować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) idealizacja, wybielenie, gloryfikacja

Wiktionary

apoteozować

wychwalać coś do granic uwielbienia, poddawać apoteozie, idealizować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. nadawać bardzo szczególne znaczenie

(1.2) książk. uznawać za boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie apoteozuj zbytnio jej dokonań!

(1.2) Imperator apoteozował własnego konia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apoteoza ż., apoteozowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) idealizować

(1.2) ubóstwiać

Wiktionary

apoteozowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przypisywanie komuś lub czemuś znacznie lepszych cech niż w rzeczywistości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apoteoza ż.

czas. apoteozować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) idealizowanie, brązowanie, brązowienie, gloryfikowanie

Wiktionary

apotome

półton diatoniczny (muzyka)

SJP.pl

apotropaiczny

→ apotropaizm; apotropeiczny

SJP.pl

apotropaizm

w wierzeniach ludów prymitywnych: magia obronna zabezpieczająca przed złymi duchami, chorobami, klęskami

SJP.pl

Wikipedia

apotropeiczny

→ apotropaizm; apotropaiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. etn. taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) apotropaizm m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apotropaiczny

Wiktionary

apozjopeza

figura stylistyczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza; zamilknięcie, niedopowiedzenie, retycencja, aposjopeza, aposiopeza

SJP.pl

apozycja

1. dopowiedzenie, przydawka rzeczownikowa;
2. w botanice: mechanizm wzrostu pierwotnej ściany komórkowej polegający na tym, że nowe łańcuchy celulozy wbudowywane są pomiędzy już istniejące; intususcepcja

SJP.pl

- apozycja w biologii

- apozycja w językoznawstwie

Wikipedia

apozycyjny

związany z apozycją

SJP.pl

appalachijski

1. → Appalachy;
2. królak appalachijski - gatunek ssaka z rodziny zającowatych; orogeneza appalachijska

SJP.pl

appalachy

łańcuch górski we wschodniej części Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

Wiktionary

Appalachy (ang. Appalachian Mountains, fr. Appalaches) – łańcuch górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie.

Rozciągają się od Niziny Zatokowej w kierunku północno-wschodnim do Nowej Fundlandii, na długości 2600 km (szerokość od 300 do 500 km). Najwyższym szczytem jest Mount Mitchell – 2037 m n.p.m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapːaˈlaxɨ, AS: a•palaχy

Wiktionary

Powiązane:

przym. appalaski

Wiktionary

appalaski

→ Appalachy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Appalachów

Wiktionary

Patrz:
Appalachy
Powiązane:

rzecz. Appalachy nmos.

Wiktionary

appaloosa

[czytaj: apalusa] rasa koni gorącokrwistych wyhodowana w Ameryce Północnej przez Indian

SJP.pl

Koń Appaloosa – rasa koni gorącokrwistych.

Ta rasa została wyhodowana w Ameryce Północnej przez Indian Nez Percé zamieszkujących w XVIII wieku północno-wschodnie obszary stanu Oregon, między innymi nad rzeką Palouse, od której wywodzi się nazwa rasy. Konie mają około 145-160 cm wysokości w kłębie. Appaloosa są maści tarantowatej we wszystkich jej wariantach.

Wikipedia

appassionata

[czytaj: apasjonata] utwór Ludwiga van Beethovena

SJP.pl

Sonata fortepianowa nr 23 f-moll op. 57 Ludwiga van Beethovena, znana jako "Appassionata" – obok sonat Waldsteinowskiej op. 53 i Les Adieux op. 81a najważniejsza sonata fortepianowa środkowego okresu twórczości tego kompozytora, a zarazem jedna z najsłynniejszych sonat w historii muzyki. Została skomponowana w latach 1803–05 (-06?) i dedykowana księciu Franzowi von Brunsvikowi. Pierwsze wydanie Sonaty miało miejsce w lutym 1807 r.

Wikipedia

appassionato

[czytaj: apas-ionato] muzyczne określenie wykonawcze: namiętnie, z pasją; passionato

SJP.pl

przysłówek

(1.1) choreogr. muz. z pasją, uczuciem

Wiktionary

appeasement

[czytaj: ePIZment] ustępstwa polityczne czynione wobec agresywnego państwa w imię pokoju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. polityka ustępstw wobec żądań agresywnego państwa, mająca na celu złagodzenie jego postawy, osiągnięcie ugody i utrzymanie pokoju;

Wiktionary

Appeasement (ang.), zaspokajanie, uspokajanie, łagodzenie – polityka ustępstw prowadzona przez rząd Wielkiej Brytanii premiera Neville’a Chamberlaina, a później także rząd francuski premiera Édouarda Daladiera w latach 1935–1939 wobec państw Osi: III Rzeszy i faszystowskich Włoch. W znaczeniu szerszym – pejoratywny termin oznaczający ugodowe postawy polityczne wobec państw agresywnych.

Wikipedia

appellativum

[czytaj: apelatiwum] w językoznawstwie: rzeczownik będący nazwą całej klasy desygnatów, niebędący nazwą własną, np. "człowiek", "zwierzę", "roślina"; apelatyw, apelatiwum, rzeczownik pospolity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zob. apelatyw.

Wiktionary

Nazwa pospolita (imię pospolite, apelatyw od łac. appellativum) – nazwa mogąca się odnosić do dowolnego egzemplarza desygnatów danej klasy przedmiotów (np. stół, drzewo, pies, kobieta, człowiek), w odróżnieniu od nazw własnych (imion własnych), odnoszących się do jednostek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌapɛlaˈtʲivũm, AS: apelatʹivũm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apelatyw, nazwa pospolita, imię pospolite

Wiktionary

appena

określenie wykonawcze: ledwie, zaledwie

SJP.pl

appendektomia

operacyjne usunięcie wyrostka robaczkowego, w przypadku ostrego lub przewlekłego zapalenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;

Wiktionary

Appendektomia – chirurgiczne usunięcie wyrostka robaczkowego. Wskazaniem do operacji jest najczęściej rozpoznanie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego, jak również ropnia okołowyrostkowego (po odpowiednim leczeniu nieoperacyjnym). Zabieg ten jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od tego czasu w wielu ośrodkach na świecie wykonuje się rutynowo laparoskopową appendektomię w ramach ostrego dyżuru chirurgicznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapːɛ̃ndɛkˈtɔ̃mʲja, AS: a•pẽndektõmʹi ̯a

Wiktionary

appendix

1. dodatek do książki; suplement, aneks;
2. w medycynie: wyrostek robaczkowy

SJP.pl

appenzeller

[czytaj: Apenceler] rasa niewielkich psów pasterskich pochodzących ze Szwajcarii

SJP.pl

Osoby

- Benedictus Appenzeller – holenderski kompozytor

- Bernd Appenzeller – belgijski muzyk

- Immo Appenzeller – niemiecki astronom

- Stanisław Appenzeller – polski malarz

Inne

- Appenzeller – ser szwajcarski

- Appenzeller – rasa kur

- Appenzeller – rasa psów

Wikipedia

applause

[czytaj: aploz] samochód typu Daihatsu Applause

SJP.pl

Applause – pierwszy singiel amerykańskiej piosenkarki Lady Gagi pochodzący z jej trzeciego albumu studyjnego Artpop. Piosenka wydana została 12 sierpnia 2013 roku jako pierwszy singiel promujący najnowszą płytę artystki. Applause odniósł wielki sukces komercyjny, singiel zadebiutował na 4 pozycji Billboardu Hot 100. Utwór stał się numerem jeden m.in. w Grecji, Hiszpanii oraz na Węgrzech.

Wikipedia

applet

[czytaj: aplet] aplet;
1. w informatyce: niewielki program, przeznaczony do wykonywania ściśle określonej funkcji;
2. potocznie: osadzona na stronie WWW aplikacja w języku Java

SJP.pl

Aplet (z ang. applet, zdrobnienie od application) – niewielki (zwykle) program napisany w taki sposób, by:

- mógł zostać osadzony na stronie WWW wprost i wykonany przez przeglądarkę internetową na komputerze, na którym jest ona uruchomiona – najczęściej jest to kod JavaScript, ale też JScript, VBScript i Tcl, kontrolki ActiveX (stosowane tylko w przeglądarce MS Internet Explorer z ogólnym zaleceniem ich wyłączenia ze względu na bezpieczeństwo)

Wikipedia

appletini

[czytaj: aplTIni] owocowy koktajl alkoholowy z wódki, wermutu i napoju o smaku jabłka

SJP.pl

Appletini (apple martini) – owocowy koktajl alkoholowy przyrządzany z wódki i soku jabłkowego lub likieru jabłkowego.

Koktajl powstaje po rozgnieceniu połówki jabłka moździerzem barmańskim, zmieszaniu z wódką i likierem jabłkowym wg określonej proporcji, po przecedzeniu i dodaniu kostek lodu.

Wikipedia

applowski

przymiotnik

(1.1) (neologizm) związany z amerykańską korporacją Apple zajmującą się projektowaniem i produkcją elektroniki użytkowej, oprogramowania i komputerów osobistych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Utworzenie przymiotnika applowski jest dowodem na to, że mamy do czynienia z coraz powszechniejszą tendencją spolszczania wyrazów obcych. Tendencja ta jest bardziej widoczna, zwłaszcza w wyrazach zapożyczonych z języka angielskiego w dziedzinie elektroniki i informatyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈlɔfsʲci, AS: aplofsʹḱi

Wiktionary

appoggiando

określenie artykulacyjne oznaczające ścisłe legato

SJP.pl

appoggiatura

[czytaj: apodżiatura] nutka przejmująca akcent nuty głównej; przednutka długa

SJP.pl

Przednutka długa (wł. appoggiatura) – ozdobnik, w którym przed głównym dźwiękiem dodawany jest dodatkowy o dowolny interwał (często sekundę) wyższy lub niższy od niego.

Przednutka długa skraca nutę ozdabianą o wartość rytmiczną, jaką sama posiada, oraz przejmuje akcent. Przednutka długa jest rzadko stosowana, wyszła z użycia na początku XIX wieku; była natomiast szeroko stosowana w muzyce barokowej.

Wikipedia

appogiatura

w muzyce: rodzaj ozdobnika, drobna nutka, odbierająca nucie głównej, przed którą stoi, tę część wartości rytmicznej, jaką ma sama i przejmująca akcent nuty głównej; przednutka długa

SJP.pl

apraksja

niezdolność wykonywania celowych czynności ruchowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. upośledzenie zdolności do wykonywania wcześniej wyuczonych, celowych ruchów, które nie wynika z niedowładów, ataksji ani zaburzeń czucia, lecz z uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w obrębie kory mózgowej

Wiktionary

Apraksja – upośledzenie precyzyjnych, celowych ruchów przy braku niedowładu, objawów móżdżkowych i zaburzeń czucia. Zaburzenia apraktyczne są często wynikiem udarów, guzów, spotyka się je również w chorobie Alzheimera.

Wikipedia

aprecjacja

wzrost siły nabywczej pieniądza danego państwa, czemu zwykle towarzyszy wzrost jego wartości w stosunku do walut innych państw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. wzrost wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;

Wiktionary

Aprecjacja – wzrost wartości towaru lub dobra.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzrost popytu na polskie towary spowodował aprecjację złotego, przez co kurs euro spadł z 4,20 zł do 3,80 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprɛˈt͡sʲjat͡sʲja, AS: aprecʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aprecjacyjny

Wiktionary

aprecjacyjny

→ aprecjacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od aprecjacja

Wiktionary

Patrz:
aprecjacja
Wymowa:

IPA: ˌaprɛt͡sʲjaˈt͡sɨjnɨ, AS: aprecʹi ̯acyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprecjacja ż.

Wiktionary

aprecjonować

1. zwiększać siłę nabywczą pieniądza danego państwa;
2. zyskiwać na wartości

SJP.pl

aprehensja

dawniej: niepokój, lęk, zmartwienie, rozpacz

SJP.pl

apresjan

nazwisko

SJP.pl

apreska

środowiskowo:
1. ubiór zakładany po nartach lub jego część;
2. wieczorna zabawa, impreza, zwłaszcza po nartach

SJP.pl

apreski

środowiskowo: ciepłe obuwie noszone po jeździe na nartach

SJP.pl

apret

substancja chemiczna, wykorzystywana jako środek wykończeniowy, posiadający właściwości antystatyczne i ochronne

SJP.pl

apretować

nasycać apreturą wyroby włókiennicze, skórę, papier lub drewno; apreturować

SJP.pl

apretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nasycanie tkanin, drewna, papierów lub skór apreturą

Wiktionary

Apretura (nm. appretur, fr. appreter - wykańczać) – uszlachetnianie, wykańczanie materiału nadające mu nowych lub lepszych cech i właściwości podnoszących ich właściwości użytkowe. Apreturowanie stosuje się przede wszystkim w stosunku do tkanin i skór, ale też do papieru a nawet drewna. Podczas produkcji nowej odzieży cienka powłoka apretury polepsza wygląd wyrobu (intensyfikuje barwę), utrzymuje fason oraz zwiększa odporność na gniecenie się i zabrudzenia. Zwykle użytkowanie oraz kolejne prania lub czyszczenia powodują usunięcie fabrycznej apretury.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apretura ż., apreturowanie n.

czas. apretować ndk., apreturować ndk.

Wiktionary

apretura

1. substancja służąca do wykańczania wyrobów włókienniczych, drewna, papierów i skór
2. wykańczanie wyrobów włókienniczych, drewna, papierów lub skór przez nasycanie ich apreturą

SJP.pl

Apretura (nm. appretur, fr. appreter - wykańczać) – uszlachetnianie, wykańczanie materiału nadające mu nowych lub lepszych cech i właściwości podnoszących ich właściwości użytkowe. Apreturowanie stosuje się przede wszystkim w stosunku do tkanin i skór, ale też do papieru a nawet drewna. Podczas produkcji nowej odzieży cienka powłoka apretury polepsza wygląd wyrobu (intensyfikuje barwę), utrzymuje fason oraz zwiększa odporność na gniecenie się i zabrudzenia. Zwykle użytkowanie oraz kolejne prania lub czyszczenia powodują usunięcie fabrycznej apretury.

Wikipedia

apreturnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik, który dobiera apreturę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprɛˈturʲɲik, AS: apreturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apretura ż.

Wiktionary

apreturować

nasycać apreturą wyroby włókiennicze, skórę, papier lub drewno; apretować

SJP.pl

apreturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. apretowanie.

Wiktionary

Apretura (nm. appretur, fr. appreter - wykańczać) – uszlachetnianie, wykańczanie materiału nadające mu nowych lub lepszych cech i właściwości podnoszących ich właściwości użytkowe. Apreturowanie stosuje się przede wszystkim w stosunku do tkanin i skór, ale też do papieru a nawet drewna. Podczas produkcji nowej odzieży cienka powłoka apretury polepsza wygląd wyrobu (intensyfikuje barwę), utrzymuje fason oraz zwiększa odporność na gniecenie się i zabrudzenia. Zwykle użytkowanie oraz kolejne prania lub czyszczenia powodują usunięcie fabrycznej apretury.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apretura ż., apretowanie n.

czas. apreturować ndk., apretować ndk.

Wiktionary

apreturowy

dotyczący apretury

SJP.pl

aprikoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. nazwa systematyczna|Prunus armeniaca|L.|ref=tak., morela zwyczajna

(1.2) reg-pl|Poznań. bot. morela

(1.3) reg-pl|Poznań. bot. brzoskwinia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. morela pospolita, morela zwyczajna

(1.2) aprykoza

(1.3) aprykoza

Wiktionary

aprikółza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. morela

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. brzoskwinia

Wiktionary

aprioryczność

→ aprioryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aprioryczne; cecha tych, którzy są aprioryczni

Wiktionary

Patrz:
aprioryczny
Powiązane:

przym. aprioryczny

przysł. apriorycznie, a priori

Wiktionary

aprioryczny

oparty na z góry przyjętych założeniach, zależny nie od doświadczenia, lecz od rozumu (np. sądy aprioryczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który przyjęty z góry jako założenie niezależne od doświadczenia, a bazujące na sądzie rozumowym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprʲjɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: aprʹi ̯oryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprioryczność ż.

przysł. a priori

Wiktionary

apriorysta

zwolennik aprioryzmu

SJP.pl

apriorystka

→ apriorysta

SJP.pl

Patrz:
apriorysta

apriorystyczny

→ aprioryzm

SJP.pl

Patrz:
aprioryzm

aprioryzm

w filozofii: pogląd uznający poznanie ludzkie za częściowo lub całkowicie niezależne od doświadczenia; racjonalizm metodologiczny

SJP.pl

Racjonalizm (łac. ratio „rozum”; rationalis „rozumny, rozsądny”) – ogólna nazwa różnych stanowisk, podkreślających znaczenie rozumu lub ewentualnie racjonalności. Najbardziej ogólne i istotne są racjonalizm filozoficzny i światopoglądowy.

Wikipedia

aprobacja

dawniej: aprobata

SJP.pl

aprobacyjny

→ aprobacja

SJP.pl

Patrz:
aprobacja

aprobata

zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; akceptacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dubbing do tego filmu zyskał aprobatę krytyków.

(1.1) Rozciągnął szeroko wargi we właściwym sobie dziwnym grymasie, wyrażającym ironiczną aprobatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprɔˈbata, AS: aprobata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprobacja ż., zaaprobowanie n., aprobowanie n., dezaprobata ż.

czas. aprobować ndk., zaaprobować dk., dezaprobować ndk.

przym. aprobatywny, aprobacyjny

przysł. aprobatywnie, aprobująco, dezaprobująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmacja, akcept; przest. aprobacja

Wiktionary

aprobatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aprobatywne; cecha tych, którzy są aprobatywni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aprobatywny

przysł. aprobatywnie

Wiktionary

aprobatywny

przyzwalający, wyrażający aprobatę (np. aprobatywny ton, aprobatywny stosunek do czegoś)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. wyrażający zgodę, poparcie, aprobatę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprobata ż., aprobatywność ż., aprobowanie n., zaaprobowanie n.

czas. aprobować ndk., zaaprobować dk.

przysł. aprobatywnie

Wiktionary

aprobować

uznawać (uznać) coś za słuszne, godne poparcia, wyrażać (wyrazić) aprobatę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaaprobować)

(1.1) uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie aprobuję twego zachowania.

(1.1) Basia poważnie kiwała głową i uśmiechała się enigmatycznie, widocznie aprobowała wszystkie uwagi Żorżika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprɔˈbɔvat͡ɕ, AS: aprobovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaaprobowanie n., aprobowanie n., aprobata ż., aprobacja ż.

czas. zaaprobować dk.

przym. aprobatywny, aprobacyjny

przysł. aprobatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akceptować

Wiktionary

aprobowalny

dający się aprobować

SJP.pl

aprobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie zgody, akceptacji, aprobaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaprɔbɔˈvãɲɛ, AS: aprobovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaaprobowanie n., aprobata ż., aprobacja ż.

czas. aprobować ndk., zaaprobować dk.

przym. aprobatywny, aprobacyjny

przysł. aprobatywnie

Wiktionary

aprobujący

wyrażający aprobatę

SJP.pl

aproksymacja

1. książkowo: ujęcie czegoś w sposób niezupełnie ścisły; przybliżenie;
2. w matematyce: zastąpienie wielkości matematycznych innymi, o przybliżonych własnościach, łatwiejszymi do badania i zastosowania

SJP.pl

Aproksymacja (łac. approximare – przybliżać) – budowanie rozwiązań przybliżonych, zwłaszcza wtedy, gdy ścisłego rozwiązania nie da się przedstawić dokładnie w postaci analitycznej.

Przykład to zastąpienie pewnej funkcji f(x) inną, zazwyczaj prostszą \varphi (x), umożliwiającą efektywne rozwiązanie postawionego problemu. Przykłady takich sytuacji to:

- obliczanie całek oznaczonych z funkcji, które nie dają się scałkować ściśle;

- rozwiązywanie równań różniczkowych – zarówno zwyczajnych, jak i cząstkowych – kiedy poszukuje się niewiadomych funkcji;

- opracowywanie wyników pomiarów znanych tylko na dyskretnym zbiorze punktów, np. w meteorologii.

Wikipedia

aproksymacyjny

→ aproksymacja; aproksymatywny

SJP.pl

aproksymatywny

→ aproksymacja; aproksymacyjny

SJP.pl

aproksymować

w matematyce: przybliżać wartość, zaokrąglać

SJP.pl

aproksymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. ujmowanie czegoś w sposób przybliżony, niezupełnie ścisły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aproksymacja ż.

czas. aproksymować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aproksymacja, przybliżenie

Wiktionary

apropriacja

Wikipedia

aprosdoketon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. figura stylistyczna polegająca na niespodziewanej podmianie słowa w znanym cytacie lub przysłowiu

(1.2) jęz. dowolne zaskakujące użycie środków językowych

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) figura stylistyczna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aprosdoketon; (1.2) aprosdoketon

źródła.

== aprosdoketon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. aprosdoketon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) figura stylistyczna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aprosdoketon; (1.2) aprosdoketon

źródła.

== aprosdoketon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. aprosdoketon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aprosza

zwykle w liczbie mnogiej: aprosze - kręte rowy oblężnicze, umożliwiające atakującym dojście do obleganej twierdzy; przykopy

SJP.pl

Aprosze, inaczej przykopy – wąskie, kręte rowy oblężnicze, umożliwiające atakującym skryte dojście do obleganej twierdzy, przy jak najmniejszych stratach w ludziach.

Wikipedia

aprotonowy

o rozpuszczalniku: niezdolny do oddawania lub przyłączania protonu (wodoru); aprotyczny

SJP.pl

aprotyczny

o rozpuszczalniku: niezdolny do oddawania lub przyłączania protonu (wodoru); aprotonowy

SJP.pl

aprowidować

aprowizować; przestarzałe:
1. zajmować się aprowizacją (zaopatrywaniem ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie);
2. aprowidować się - zaopatrywać się w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność

SJP.pl

aprowidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaopatrywanie w żywność i inne artykuły pierwszej potrzeby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprowizacja ż.

czas. aprowidować

przym. aprowizacyjny

Wiktionary

aprowizacja

1. zaopatrywanie ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie;
2. artykuły spożywcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

(1.2) określenie żywności

Wiktionary

Aprowizacja – zaopatrywanie ludności w towary pierwszej potrzeby, m.in. w żywność, w tych miejscach, gdzie występuje ich brak lub niedobór.

Deficyt aprowizacyjny zmusza władze danego państwa lub terytorium m.in. do wykorzystania odgórnych mechanizmów ograniczenia popytu na określone dobra, zwłaszcza żywność. W takich sytuacjach stosuje się np. aprowizację reglamentowaną, czyli system kartkowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaprɔvʲiˈzat͡sʲja, AS: aprovʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprowizowanie n., aprowidowanie n., aprowizator m., aprowizatorka ż.

przym. aprowizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaopatrzenie

Wiktionary

aprowizacyjny

związany z aprowizacją (np. trudności aprowizacyjne)

SJP.pl

aprowizator

osoba zajmująca się aprowizacją (zaopatrywaniem ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie)

SJP.pl

aprowizatorka

→ aprowizator

SJP.pl

Patrz:
aprowizator

aprowizować

aprowidować; przestarzałe:
1. zajmować się aprowizacją (zaopatrywaniem ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie);
2. aprowidować się - zaopatrywać się w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność

SJP.pl

aprowizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) organizowanie aprowizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aprowizacja ż.

czas. aprowizować

przym. aprowizacyjny

Wiktionary

aprykoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. morela

(1.2) gw-pl|Poznań. rzad. brzoskwinia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aprikoza

(1.2) aprikoza

Wiktionary

apryl

dawniej: kwiecień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. (dziś gw-pl|Górny Śląsk.) kwiecień

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aprylowy

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Aprilis.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kwiecień.

źródła.

== apryl (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kwiecień

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aprylowy

Wiktionary

apryl-apryl

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Poznań. okrzyk po udanym żarcie primaaprilisowym

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prima aprilis

Wiktionary

aprylowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. kwietniowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apryl m.

Wiktionary

aps

skrót od:
1. American Physical Society – amerykańskie stowarzyszenie naukowe fizyków;
2. Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie – uczelnia pedagogiczna;
3. Awtomat Podwodnyj Specjalnyj - radziecki karabin automatyczny

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = wet. afrykański pomór świń

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ASF

Wiktionary

apsar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. w Abchazji;

Wiktionary

Apsar (abch. аҧсар) – jednostka monetarna Abchazji. Obecnie emitowane są jedynie monety i banknoty pamiątkowe, faktyczną jednostką monetarną jest rubel rosyjski. Formalny kurs apsara – 1 apsar = 10 rubli rosyjskich.

Wikipedia

apsara

w mitologii indyjskiej: półboska istota płci żeńskiej o niezwykłej urodzie; apsaras

SJP.pl

Apsara (sanskryt: अप्सरा: trl. apsarāḥ, pāli: accharā) – w mitologii indyjskiej boginki wody, mgieł i chmur (nazwa ap-sara dosłownie znaczy "która wyszła z wody"). Mogły być istotami zarówno niebiańskimi (daiwika), jak i ziemskimi (laukika). W literaturze staroindyjskiej najbardziej znane apsary to m.in. Urwaśi, Menaka i Rambha.

Wikipedia

apsaras

w mitologii indyjskiej: półboska istota płci żeńskiej o niezwykłej urodzie; apsara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mit. indyjska nimfa wodna pochodzenia niebiańskiego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apsara

Wiktionary

apsel

rodzaj żagla

SJP.pl

Apsel, bezansztaksel – żagiel należący do grupy sztaksli o kształcie trójkątnym. Zawieszany jest między grotmasztem i bezanmasztem na (zwykle wypinanym) sztagu bezanmasztu. Zastosowanie go w zwykłym takielunku dwumasztowym wymaga na ogół zrzucenia grota i wypięcia bomu na stałe, lub tylko na czas zwrotu, tzn. apsel praktycznie uniemożliwia halsowanie przy pełnym ożaglowaniu. Pierwszy raz zastosowany na keczu sztakslowym Vamarie w 1933 roku.

Wikipedia

apsik

a psik, psik;
1. wykrzyknik wyrażający kichnięcie;
2. wykrzyknik używany przy przepędzaniu kota

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

(1.2) …służący do przeganiania kota

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O zmężniał już i dojrzał mój duch! • Zamiast zapachu róż • Wolę tabaki niuch! • Apsik! Apsik!

(1.2) Skąd tu koty — krzyknęła staruszka, bała się śmiertelnie kotów. — Wynoś się! Idź stąd! Apsik, apsik!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈpʲɕik, AS: apʹśik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. psik mrz., psikawka ż., psikacz m.

czas. psikać ndk., psiknąć dk.

wykrz. psik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) psik!, a psik!

(1.2) psik!, a psik!

Wiktionary

apsyda

absyda;
1. kościelne pomieszczenie zamykające prezbiterium lub nawę
2. punkt minimalnej lub maksymalnej odległości ciał niebieskich względem siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; Gloger|Absyda|absyda.

(1.2) astr. każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;

Wiktionary

- Apsyda (architektura) – termin architektoniczny

- Apsyda (astronomia) – nazwa skrajnego punktu orbity

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mozaika na sklepieniu apsydy prezentuje bogatą ikonografię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɨda, AS: apsyda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absyda ż., apsydiola ż.

przym. apsydalny, apsydialny, apsydowy

przysł. apsydalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. absyda

Wiktionary

apsydalny

→ apsyda; absydalny, apsydowy, absydowy

SJP.pl

apsydiola

mała apsyda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. niewielka apsyda przylegająca do większej

Wiktionary

Apsyda (lub absyda) – pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione do bryły budynku, często świątyni i otwarte do jej wnętrza. Zazwyczaj zamyka prezbiterium, czasem nawy boczne i ramiona transeptu lub westwerk. Apsyda jest zwykle mniejsza lub równa bryle części budynku, która jest przez nią zamknięta. Występowała już w architekturze rzymskiej, stąd przejęta przez chrześcijaństwo.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. apsyda ż.

Wiktionary

apsydowy

→ apsyda; absydalny, apsydalny, absydowy

SJP.pl

apt

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. agencja pracy tymczasowej

(1.2) inform. skoordynowane i długotrwałe zagrożenie cybernetyczne ze strony wyspecjalizowanej grupy przestępczej, mającej na celu infiltrację sieci i systemów w sposób trudny do wykrycia i otrzymującej wsparcie od służb państwowych lub dużych organizacji

Wiktionary

Apt – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse. Leży nad rzeką Calavon i jest najważniejszym spośród miast znajdujących się w górach Luberon.

Według danych na rok 2006 gminę zamieszkiwało 11 229 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 252 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Apt plasuje się na 57. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 170.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: a‿pɛ‿ˈtɛ, AS: a‿pe‿te

Wiktionary

aptacja

w biologii: cecha organizmu, która w określonych warunkach środowiska umożliwia temu organizmowi trwanie i reprodukcję

SJP.pl

apteczka

komplet lekarstw i narzędzi potrzebnych do udzielenia choremu pierwszej pomocy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: apteka

(1.2) med. torba, skrzynka lub szafka z podręcznymi opatrunkami i lekarstwami;

Wiktionary

Apteczka – pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy.Powinien być wyraźnie oznakowany, trwały i czysty (opakowanie apteczki może być wodoodporne).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Państwowa Inspekcja Pracy ukarała aptekarza za brak apteczki w aptece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈtɛt͡ʃka, AS: aptečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka ż., aptekarz m., aptekarzyna m., aptekarka ż., aptekarzowa ż., aptekarstwo n., aptekarszczyzna ż.

przym. apteczny, aptekarski, apteczkowy

Wiktionary

apteczkowy

→ apteczka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z apteczką, dotyczący apteczki

Wiktionary

Patrz:
apteczka
Powiązane:

rzecz. apteczka ż.

Wiktionary

apteczny

dotyczący apteki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z apteką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matka wyjęła z szafki kredensu dwie ciemnobrązowe butelki apteczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka ż., apteczka ż., aptekarz mos., aptekarzowa ż.

przym. aptekarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aptekarski

Wiktionary

apteka

miejsce sprzedaży leków; czasem także ich wyrobu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

(1.2) przen. bardzo dokładne obliczenia

Wiktionary

Apteka – placówka ochrony zdrowia publicznego zajmująca się wydawaniem leków i innych produktów medycznych (np. opatrunków, środków higienicznych). Apteki recepturowe zajmują się także przygotowywaniem leków recepturowych zgodnie z przepisaną przez lekarza receptą. Pacjenci mogą skorzystać w aptekach także z konsultacji medycznych w sprawie stosowania poszczególnych leków w przypadku konkretnych dolegliwości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W aptece jest dużo leków.

(1.2) Taka apteka, żeby liczyć moment skręcający do dziesiątego miejsca po przecinku, nie jest konieczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈtɛka, AS: apteka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptekarszczyzna ż., apteczka ż., aptekarz mos., aptekarka ż., aptekarzowa ż., aptekarzówna ż., aptekarstwo n.

przym. apteczny, aptekarski

przysł. aptekarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|aptyka.

Wiktionary

aptekarczyk

dawniej: pomocnik aptekarski; puer

SJP.pl

aptekareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: aptekarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptekarka ż.

Wiktionary

aptekarka

1. farmaceutka pracująca w aptece;
2. właścicielka apteki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aptekarka doradziła mi ten syrop na kaszel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaptɛˈkarka, AS: aptekarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka ż.

:: fm. aptekarz m.

przym. aptekarski

Wiktionary

aptekarski

1. → aptekarz;
2. → aptekarstwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący aptekarstwa, aptekarzy

Wiktionary

Patrz:
aptekarz;
2. → aptekarstwo
Przykłady

(1.1) Policjanci zabezpieczyli osiemnaście torebek z 30 gramami kokainy oraz wagę aptekarską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaptɛˈkarsʲci, AS: aptekarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptekarszczyzna ż., apteka ż., apteczka ż., aptekarz mos., aptekarka ż., aptekarstwo n., aptekarzowa ż.

przym. apteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) farmaceutyczny

Wiktionary

aptekarstwo

zawód aptekarza; farmacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) profesja aptekarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do intratnych zajęć należało korzennictwo i aptekarstwo łączone z wyrobem świec i handlem różnorodnym towarem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaptɛˈkarstfɔ, AS: aptekarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka, aptekarz, apteczka, aptekarszczyzna

przym. aptekarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) farmacja

Wiktionary

aptekarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środki albo materiały aptekarskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaptɛkarˈʃt͡ʃɨzna, AS: aptekarščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptekarz, aptekarka, aptekarstwo, apteka, apteczka, aptekarzowa, aptekarzyna

przym. aptekarski

Wiktionary

aptekarz

1. farmaceuta będący pracownikiem apteki;
2. właściciel apteki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. farm. osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

Wiktionary

Farmaceuta – osoba specjalizująca się w farmacji. W szczególności jest to tytuł zawodowy przysługujący w Polsce osobie, która ukończyła studia w szkole wyższej na kierunku farmacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] składał uroczyście życzenia księdzu plebanowi wraz z aptekarzem, poczciarzem i sędzią […] (S. Żeromski: Siłaczka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈtɛkaʃ, AS: aptekaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka ż., aptekarstwo n., aptekarszczyzna ż., apteczka ż., aptekarzowa ż., aptekarzyna ż.

:: fż. aptekarka ż.

przym. aptekarski, apteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) farmaceuta, żart. pigularz, pot. magister, daw. farmakopola

Wiktionary

aptekarzostwo

przestarzałe: aptekarz z żoną

SJP.pl

aptekarzowa

przestarzałe określenie na żonę aptekarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona aptekarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. apteka ż., aptekarz mos., apteczka ż., aptekarszczyzna ż.

przym. aptekarski, apteczny

Wiktionary

aptekarzówna

dawniej: córka aptekarza

SJP.pl

aptekarzowy

→ aptekarz (dawniej); aptekarski

SJP.pl

aptekarzyna

(r. męski) pogardliwie o aptekarzu

SJP.pl

aptekomat

automat do wydawania leków w określonych dawkach

SJP.pl

aptyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. med. farm. apteka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptykorz mos.

Wiktionary

aptykorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aptekarz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aptyka ż.

Wiktionary

apulejusz

pisarz rzymski, ok. 125-170

SJP.pl

- Apulejusz (pisarz) – Apulejusz z Madaury (Lucius Apuleius), rzymski pisarz, filozof i retor z II wieku

- Apulejusz (imię)

Wikipedia

apulia

region we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Wiktionary

Apulia (wł. Puglia) – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 19348 km², z ok. 4 milionami mieszkańców i stolicą w Bari (362,5 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 208 osób na km². Graniczy z Molise, Kampanią i Basilicatą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Profesor spędza Boże Narodzenie w Apulii, gdzie mieszka jego brat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apulijczyk mos., Apulijka ż.

przym. apulijski, apulski

Wiktionary

apulijczyk

mieszkaniec Apulii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Apulii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apulia ż.

:: fż. Apulijka ż.

przym. apulijski, apulski

Wiktionary

apulijka

mieszkanka Apulii (regionu we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Apulii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apulia ż.

:: fm. Apulijczyk mos.

przym. apulski, apulijski

Wiktionary

apulijski

→ Apulia; apulski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Apulią, dotyczący Apulii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apulia ż., Apulijczyk mos., Apulijka ż., apulijskość ż.

przym. apulski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apulski

Wiktionary

apulski

→ Apulia; apulijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Apulią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Apulia ż., Apulijczyk mos., Apulijka ż.

przym. apulijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apulijski

Wiktionary

apure

1. rzeka w Wenezueli;
2. stan w Wenezueli;
3. San Fernando de Apure, miasto w Wenezueli

SJP.pl

Apure (hiszp. Estado Apure) – jest jednym z 23 stanów Wenezueli. Stolicą stanu Apure jest miasto San Fernando de Apure.

Stan Apure zajmuje powierzchnię 76 500 km² i liczy 459 025 mieszkańców (2011); dla porównania, w roku 1970, mieszkańców było 177,5 tys.

Wikipedia

apurimac

[czytaj: apuRImak] rzeka w Peru

SJP.pl

- Apurímac – rzeka w Peru

- Apurímac – region Peru

Wikipedia

aquafaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. zagęstnik spożywczy otrzymywany przy gotowaniu ciecierzycy lub innych strączkowych, półprodukt stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek;

Wiktionary

Aquafaba – woda po gotowaniu ciecierzycy lub zalewa pozostała po ciecierzycy konserwowej.

Ma zastosowanie w kuchni wegetariańskiej i wegańskiej, ponieważ zachowuje się podobnie jak jajko:

- emulguje w majonez,

- wiąże ciasto naleśnikowe,

- zredukowana ubija się na pianę, podobnie jak białko jaja wobec czego może być wykorzystana do przygotowywania kremów, bez, biszkoptów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aquafabę zastosować można w musach, wypiekach, daniach gorących oraz np. w hummusie, gdzie dodaje ona konsystencji i puszystości.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|aquafaba. etym|łac|aqua|faba.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aquafaba

* duński: (1.1) aquafaba w., kikærtevand n.

* francuski: (1.1) aquafaba ż.

źródła.

== aquafaba (język angielski.) ==

thumb|aquafaba (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. aquafaba

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aquafitness

rzeczownik

(1.1) aerobik w wodzie, który nie obciąża stawów

Wiktionary

aquapark

[czytaj: akfapark] obiekt rekreacyjny złożony z wielu wodnych atrakcji, np. zjeżdżalni, sauny, trampoliny, sztucznej rzeki; akwapark, aqua park, park wodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: akˈfapark, AS: akfapark

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) park wodny

Wiktionary

aquaparkowy

→ aquapark [czytaj: akwaparkowy]; akwaparkowy

SJP.pl

aquaplaning

[czytaj: akwaplaning] sytuacja, gdy w miejscu styku opony z podłożem tworzy się wodny klin, pogarszający przyczepność opon

SJP.pl

Akwaplanacja (ang. aquaplaning, hydroplaning) – utrata przyczepności opony podczas jazdy po nawierzchni pokrytej wodą, spowodowana tworzeniem się warstwy wody między oponą a jezdnią. W rezultacie może wystąpić utrata kontroli nad pojazdem. O akwaplanację łatwo (między innymi) podczas jazdy w czasie albo po deszczu na asfaltowych nawierzchniach z wygniecionymi koleinami lub nierównościami, w których zbiera i długo się utrzymuje wystarczająco gruba warstwa wody.

Wikipedia

aquarius

Aquarius – rodzaj pluskwiaków różnoskrzydłych z rodziny nartnikowatych i podrodziny Gerrinae.

Wikipedia

aquaterapia

ogół zabiegów leczniczych z użyciem wody w różnych stanach skupienia; wodolecznictwo, hydroterapia, hydropatia

SJP.pl

aquavibron

[czytaj: akwawibron] akwawibron;
1. urządzenie do leczniczego lub rehabilitacyjnego hydromasażu;
2. zabieg takiego masażu

SJP.pl

aquila

Aquila – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Wikipedia

ar

jednostka miary powierzchni ziemi równa 100 metrom kwadratowym; powierzchnia równa tej jednostce

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = eduk. akademia rolnicza

Wiktionary

Geografia:

- Ar – miasto biblijne w Moabie

Inne:

- .ar – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Argentyny

- ar – jednostka powierzchni

- Ar – komputerowe narzędzie do archiwizacji danych

- Ar – symbol chemiczny pierwiastka argon

- Ar – we wzorach chemicznych symbol oznaczający grupę arylową

- AR (Adventure Racing) – rajdy przygodowe

- Grupa "a.r." – awangardowa grupa artystyczno-literacka

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== AR (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = all rail

(1.2) = all risks

(1.3) = annual return

(1.4) = acknowledgment of receipt

(1.5) = geogr. Arkansas → Arkansas

(1.6) = księg. accounts receivable → należności

(1.7) = wojsk. army regulation

(1.8) = wojsk. automatic rifle

(1.9) = inform. augmented reality → rzeczywistość rozszerzona

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈɛr, AS: a‿er

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== AR (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

(1.1) = all rail

(1.2) = all risks

(1.3) = annual return

(1.4) = acknowledgment of receipt

(1.5) = geogr. Arkansas → Arkansas

(1.6) = księg. accounts receivable → należności

(1.7) = wojsk. army regulation

(1.8) = wojsk. automatic rifle

(1.9) = inform. augmented reality → rzeczywistość rozszerzona

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ar-rijad

stolica Arabii Saudyjskiej; Rijad, Al-Rijad

SJP.pl

Rijad (arab. ‏الرياض‎, Ar-Riyāḍ, Ar-Rijad) – stolica Arabii Saudyjskiej położona w środkowej części kraju, u wschodniego podnóża gór Dżabal Tuwajk, siedziba administracyjna prowincji Rijad. W 2010 roku miasto liczyło ok. 5,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

ar.

skrót od: arabski; arab.

SJP.pl

ara

rodzaj dużej papugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ara|ref=tak., rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;

(1.2) ornit. duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

(1.3) ornit. nazwa niektórych papug z podrodziny papug neotropikalnych;

Wiktionary

- Ara – rodzaj ptaków z rodziny papugowatych

- ara – architektura

- ARA – zespół muzyczny

- ARA – zespół portów morskich Amsterdam – Rotterdam – Antwerpia

- ARA – dolarowy indeks cen węgla w EU. Loco w portach Amsterdam–Rotterdam–Antwerpia

- Ara – polski radioodbiornik

- Tiendas Ara – sieć handlowa w Kolumbii

- ARA – kod ISO Austral

- ARA – skrótowiec przed nazwami okrętów Armada de la República Argentina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przepisach celnych papużki długoogonowe wymieniane są obok ary i kakadu, mimo że nie figurują jako takson w systematyce.

(1.2) Gdzież jesteś, ma aro czerwonopióra!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈara, AS: ara

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rodzaj

(1.2) ptak, papuga

(1.3) ptak, papuga

hiponimy.

(1.2) ara ararauna / ararauna, ara czerwona / ara żółtoskrzydła, ara kasztanowoczelna, ara oliwkowa, ara różowooka, ara szafirowa, ara trójbarwna, ara zielona

(1.3) ara błękitna, ara epoletowa, ara hiacyntowa / modroara hiacyntowa, ara marakana, ara modra, ara niebieskogłowa, ara turkusowa, ara żółtolica, ara żółtoszyja

holonimy.

(1.1) papugi neotropikalne

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ara; (1.2) macaw; (1.3) macaw

* białoruski: (1.1) ара ż.

* bułgarski: (1.2) ара m.

* duński: (1.1) ara w.; (1.2) ara w.

* esperanto: (1.2) arao

* estoński: (1.2) aara

* francuski: (1.2) ara m.

* hiszpański: (1.2) guacamayo m.

* łaciński: (1.1) Ara

* nahuatl klasyczny: (1.2) alotl

* rosyjski: (1.1) а́ра m.; (1.2) а́ра m.; (1.3) а́ра m.

* szwedzki: (1.2) ara w.

* ukraiński: (1.1) а́ра m./ż.; (1.2) а́ра m./ż.; (1.3) а́ра m./ż.

* włoski: (1.2) ara ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arab

koń czystej krwi arabskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba narodowości arabskiej;

Wiktionary

- Arab – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman

- Arab – miejscowość w południowej części stanu Missouri

- Arabowie – naród pierwotnie zamieszkujący Półwysep Arabski

- Arab – jedna z ras koni gorącokrwistych

- Arab – poemat Juliusza Słowackiego

- Gabriel „Arab” Al-Sulwi – polski raper

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arabowie stworzyli na Sycylii silny ośrodek państwowy, który pod rządami emirów z dynastii kalbickiej przyniósł rozkwit gospodarczy i kulturalny tej wyspy, zaniedbanej przez panujących na niej przez trzy poprzednie wieki cesarzy bizantyjskich.

(1.1) Nagminnie zdarza się, że Arabowie znają lepiej francuski niż swój ojczysty arabski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarap, AS: arap

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabus mos., Arabus mos., arabika ż., arab mzw., arabka ż., Arabia ż., arabista mos., arabistka ż., arabistyka ż., arabizacja ż., arabizm mrz., arabszczyzna ż., arabeska ż., arabskość ż.

:: fż. Arabka ż.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabistyczny, arabski

przysł. arabsko, po arabsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Araber.; pejor. Arabus

Wiktionary

arab.

skrót od: arabski; ar.

SJP.pl

Język arabski (arab. اللغة العربية, trb. al-luġa al-‘arabijja) – język z rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim typu abdżad, od strony prawej do lewej.

Wikipedia

araban

wielocukier, polimer cząsteczek arabinozy

SJP.pl

arabczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. jeźdz. zdrobn. arab

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arab mos., arab mzw., Arabczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arab, koń arabski, koń czystej krwi arabskiej, bedew

Wiktionary

arabela

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Arabela – imię

- Arabela (serial telewizyjny) – serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Arabella

* włoski: (1.1) Arabella ż.

źródła.

== Arabela (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|portugalski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈbɛla, AS: arabela

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Arabella

* włoski: (1.1) Arabella ż.

źródła.

== Arabela (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|portugalski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

araber

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Arab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaʀabɐ

Wiktionary

arabeska

1. antyczny ozdobnik roślinny;
2. utwór muzyczny z wieloma ozdobnikami;
3. poza w balecie polegająca na pochyleniu tułowia w przód i wyprostowaniu jednej nogi poziomo w tył; arabesque;
4. utwór ironiczno-humorystyczny charakterystyczny przede wszystkim dla romantyzmu niemieckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archit. ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

(1.2) muz. miniatura na fortepian;

(1.3) choreogr. poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi

(1.4) choreogr. sport. figura w łyżwiarstwie figurowym wzorowana na arabesce (1.3)

(1.5) liter. gatunek prozy, drobny utwór zawierający wiele motywów fantastyki baśniowej

(1.6) pot. prostytutka, której klientami są Arabowie

Wiktionary

- arabeska – forma muzyczna

- arabeska – ornament

- arabeska – pozycja w balecie

- arabeska – gatunek literacki

- Arabeska – film z 1966

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ale i renesans Florencji czy Rzymu, albo złote, a rękami niewiernych haftowane arabeski Palerma i Monreale, to także miejsca, w których stosunkowo najłatwiej budzi się coś w rodzaju estetyczno-religijnej ekstazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈbɛska, AS: arabeska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., Arab m., arab m., Arabka ż., arabus m., arabskość ż., arabista m., arabistka ż., arabistyka ż., arabizm m., arabizacja ż., arabika ż., arabka ż., arabizowanie n.

czas. arabizować ndk.

przym. arabski

przysł. arabsko

Wiktionary

arabeskowość

wzorzystość taka jak w arabesce, ornamencie w stylu arabskim; styl arabeskowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arabeskowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. arabeskowy

przysł. arabeskowo

Wiktionary

arabeskowy

przymiotnik od: arabeska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arabeską, arabeskami

(1.2) szt. pokryty arabeskami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabeskowość ż.

Wiktionary

arabesque

[czytaj: araBESK] poza w balecie polegająca na pochyleniu tułowia w przód i wyprostowaniu jednej nogi poziomo w tył; arabeska

SJP.pl

- Arabesque – film Donena

- Arabesque – amerykański gejowski film pornograficzny, z 2005 roku

- Arabesque – niemiecka grupa grająca muzykę dyskotekową

- Arabesque – album Jane Birkin

- Arabesque – singel zespołu Coldplay

Wikipedia

arabia

1. prowincja rzymska, dawne królestwo Nabatejczyków;
2. przestarzale: Półwysep Arabski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

(1.2) pot. geogr. Arabia Saudyjska

(1.3) astr. planetoida z pasa głównego asteroid o numerze 1157;

Wiktionary

Arabia (pochodzi od słowa arab. ‏عرب‎ ’Arab – w pierwotnym znaczeniu: „koczownik”) – kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji Zachodniej leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu. Sam Półwysep Arabski określano także jako Dżazirat al-Arab (Wyspa Arabów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jest bardzo prawdopodobne, że ludy semickie wyruszyły z Arabii na podbój Mezopotamii i Palestyny.

(1.2) Przyjechało też kilku szejków z Arabii, by kupić nasze ogiery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrabʲja, AS: arabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., arabika ż., arabizowanie n., arabka ż., Arab mos., Arabka ż., arab mzw., arabizacja ż., arabista mos., arabistka ż., arabistyka ż., arabizm mrz., arabszczyzna ż., arabskość ż., arabus mzw., arabuska ż., Arabistan m., panarabizm m., panarabskość ż.

czas. arabizować ndk.

przym. arabski, arabistyczny, arabskojęzyczny, panarabski, proarabski, antyarabski

przysł. arabsko, po arabsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Arabia Saudyjska

Wiktionary

arabica

[czytaj: arabika] rodzaj kawy; arabika

SJP.pl

arabika

rodzaj kawy; arabica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski w Wielkim Kaukazie, położony na terytorium Abchazji;

Wiktionary

- arabika – kawa arabska

- Arabika – masyw górski w Wielkim Kaukazie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈrabʲika, AS: arabʹika

Wiktionary

arabinoza

monosacharyd, aldopentoza

SJP.pl

Arabinoza – organiczny związek chemiczny, pięciowęglowy monosacharyd (cukier prosty) zaliczany do aldoz (aldopentoza). W przyrodzie występuje najczęściej w postaci enancjomeru L. Wykazuje czynność optyczną (konfiguracja D(–)). D-Arabinoza jest rzadko spotykana w przyrodzie. Występuje jako składnik niektórych glikozydów. Otrzymuje się ją głównie przez degradację D-glukozy.

Wikipedia

arabista

naukowiec badający język, kulturę i dzieje Arabów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

Wiktionary

Arabistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języka arabskiego i jego dialektów, kultury, historii obszarów arabskojęzycznych, systemów religijnych i filozoficznych, literatury arabskiej, a także polityki, gospodarki oraz ekonomii. Dziedziny powiązane ściśle z arabistyką to islamistyka i semitystyka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był jednym z najbardziej znanych polskich arabistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈbʲista, AS: arabʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arab m., Arabia ż., arabistyka ż., arabizm m., arabskość ż.

:: fż. arabistka ż.

przym. arabistyczny, arabski

czas. arabizować

przysł. arabsko

Wiktionary

arabistka

→ arabista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w zakresie arabistyki

Wiktionary

Patrz:
arabista
Przykłady

(1.1) Francja: Polska arabistka otrzymała prestiżową nagrodę UNESCO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈbʲistka, AS: arabʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabistyka ż.

:: fm. arabista m.

przym. arabistyczny, arabski

przysł. arabsko

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arabistyka ż.

:: fm. arabista m.

przym. arabistyczny, arabski

przysł. arabsko

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|arabista.

* bułgarski: (1.1) арабистка ż.

* francuski: (1.1) arabiste m. ż.

* hiszpański: (1.1) arabista ż.

* niemiecki: (1.1) Arabistin ż.

* portugalski: (1.1) arabista m. ż.

* słowacki: (1.1) arabistka ż.

* ukraiński: (1.1) арабістка ż.

* włoski: (1.1) arabista m. ż.

źródła.

== arabistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arabistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arabistyczny

→ arabistyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący arabistyki

Wiktionary

Patrz:
arabistyka
Wymowa:

IPA: ˌarabʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: arabʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., arabizowanie n., arabka ż., arabika ż., arabizacja ż., Arabia, Arab, arabistyka ż., arabista m., arabistka ż., arabizm m.

przym. arabski

przysł. arabsko

Wiktionary

arabistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się literaturą arabską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, kulturze i historii Arabów;

(1.2) kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie arabistyki (1.1)

Wiktionary

Arabistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języka arabskiego i jego dialektów, kultury, historii obszarów arabskojęzycznych, systemów religijnych i filozoficznych, literatury arabskiej, a także polityki, gospodarki oraz ekonomii. Dziedziny powiązane ściśle z arabistyką to islamistyka i semitystyka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrażając swoje zainteresowanie arabistyką spotykałam się z wieloma komentarzami dotyczącymi sytuacji i pozycji kobiet w świecie arabskim (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈbʲistɨka, AS: arabʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arab mos./mzw., arabeska ż., Arabka ż., arabizacja ż., arabus m., arabszczyzna ż., arabskość ż., Arabia ż., Arab m., arabista m., arabistka ż., arabizm m.

przym. arabistyczny, arabski

przysł. po arabsku

Wiktionary

arabizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

(1.2) nadawanie czemuś lub komuś cech arabskich

(1.3) rozpowszechnienie języka arabskiego, dostosowywanie czegoś do języka arabskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przeciwieństwie do Egiptu czy Syrii, w Iranie ostatecznie islamizacja nie została jednak połączona z arabizacją.

(1.2) Tam z łatwością znajdują pracę jako nauczyciele języka arabskiego, gdyż kraj ten zaraz po wyzwoleniu się spod mandatu Francji rozpoczyna arabizację szkolnictwa oraz państwowych urzędów, dlatego szczególnie poszukiwani są arabiści.

(1.3) Arabscy literaturoznawcy rozróżniają trzy określenia: ta'rib (arabizacja), tamsir (egipcjanizacja) i targama (tłumaczenie), dla form adaptacji dzieł literatury obcej w Egipcie.

(1.3) Rok 1966 przyniósł wypowiedź ministra Benhimy, który na konferencji prasowej stwierdził, że należy zarzucić rozpoczęty projekt całkowitej arabizacji i przywrócić nauczanie przedmiotów ścisłych w języku francuskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arab m., Arabka ż., arabus m., arabuska ż., arabika ż., arab m., arabka ż., Arabia ż., arabista m., arabistka ż., arabistyka ż., arabizowanie n., zarabizowanie n., arabizm m., arabszczyzna ż., arabeska ż., arabskość ż., arabski mrz.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabistyczny, arabski, arabizacyjny

przysł. arabsko

Wiktionary

arabizm

1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku arabskim albo z niego przejęte;
2. element typowy dla Arabii Saudyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;

(1.2) grupa cech charakterystycznych dla Arabów, kultury bądź świata arabskiego

Wiktionary

Arabizm – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka arabskiego.

Arabizmami jest wiele terminów związanych z islamem i całą kulturą arabską, a także terminy naukowe zapożyczone w średniowieczu, gdy nauka w krajach arabskich stała na wyższym poziomie w porównaniu z nauką europejską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈrabʲism̥, AS: arabʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arabia ż., Arab mos., Arabka ż., arabistyka ż., arabista mos., arabistka ż., arabskość ż., arabizacja ż., arabeska ż., arab mos./mzw.

przym. arabski, arabistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) arabskość

Wiktionary

arabizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarabizować)

(1.1) kult. narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

czasownik zwrotny niedokonany arabizować się (dk. zarabizować się)

(2.1) stawać się Arabem, nabierać cech arabskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najeźdźcy dosyć szybko arabizowali podbijane państewka.

(2.1) Plemiona na północy zaczęły arabizować się w VIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arab mzw./mos., Arabka ż., Arab mos., Arabia ż., arabizowanie n., zarabizowanie n.

czas. zarabizować dk.

Wiktionary

arabizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzucanie kultury i języka arabskiego

(1.2) nadawanie czemuś charakteru arabskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., Arabia ż., Arab m., Arabka ż., arab m., arabka ż., arabus m., arabistyka ż., arabista m., arabistka ż., arabizacja ż., arabizm m., arabszczyzna ż., arabeska ż., arabskość ż., arabika ż., zarabizowanie n.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabski, arabistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) arabizacja

Wiktionary

arabka

klacz czystej krwi arabskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arabus m., arabszczyzna ż., arabizm m., arabskość ż., Arab m., Arabia ż., arabka ż., arabeska ż., arabistyka ż., arabista m., arabista m., arabizacja ż., arab mos./mzw.

czas. arabizować ndk.

przym. arabski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Arab

* arabski: (1.1) عربية ż. (`arabíyya)

* białoruski: (1.1) арабка ż.

* bułgarski: (1.1) арабка ż.

* czeski: (1.1) Arabka ż.

* francuski: (1.1) Arabe m. ż.

* hebrajski: (1.1) ערביה ż. (araviya)

* hiszpański: (1.1) árabe m. ż.

* kurmandżi: (1.1) ‘Ereb m. ż.

* litewski: (1.1) arabė ż.

* łotewski: (1.1) arābiete ż.

* maltański: (1.1) Għarbija ż.

* niemiecki: (1.1) Araberin ż.

* nowogrecki: (1.1) Αράβισσα ż. (Arávissa)

* nowopruski: (1.1) arābini ż.

* portugalski: (1.1) árabe m. ż.

* rosyjski: (1.1) арабка ż.

* rumuński: (1.1) arabă ż.

* słowacki: (1.1) Arabka ż.

* słoweński: (1.1) Arabka ż.

* szwedzki: (1.1) arabiska w.

* ukraiński: (1.1) арабка ż.

* włoski: (1.1) araba ż.

źródła.

== Arabka (język czeski.) ==

wymowa.

dzielenie|Arab|ka.

IPA|arap.ka.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Arabka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrapka, AS: arapka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabus m., arabszczyzna ż., arabizm m., arabskość ż., Arab m., Arabia ż., arabka ż., arabeska ż., arabistyka ż., arabista m., arabista m., arabizacja ż., arab mos./mzw.

czas. arabizować ndk.

przym. arabski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arabus m., arabszczyzna ż., arabizm m., arabskość ż., Arab m., Arabia ż., arabka ż., arabeska ż., arabistyka ż., arabista m., arabista m., arabizacja ż., arab mos./mzw.

czas. arabizować ndk.

przym. arabski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Arab

* arabski: (1.1) عربية ż. (`arabíyya)

* białoruski: (1.1) арабка ż.

* bułgarski: (1.1) арабка ż.

* czeski: (1.1) Arabka ż.

* francuski: (1.1) Arabe m. ż.

* hebrajski: (1.1) ערביה ż. (araviya)

* hiszpański: (1.1) árabe m. ż.

* kurmandżi: (1.1) ‘Ereb m. ż.

* litewski: (1.1) arabė ż.

* łotewski: (1.1) arābiete ż.

* maltański: (1.1) Għarbija ż.

* niemiecki: (1.1) Araberin ż.

* nowogrecki: (1.1) Αράβισσα ż. (Arávissa)

* nowopruski: (1.1) arābini ż.

* portugalski: (1.1) árabe m. ż.

* rosyjski: (1.1) арабка ż.

* rumuński: (1.1) arabă ż.

* słowacki: (1.1) Arabka ż.

* słoweński: (1.1) Arabka ż.

* szwedzki: (1.1) arabiska w.

* ukraiński: (1.1) арабка ż.

* włoski: (1.1) araba ż.

źródła.

== Arabka (język czeski.) ==

wymowa.

dzielenie|Arab|ka.

IPA|arap.ka.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Arabka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arabokonik

mieszaniec konia czystej krwi arabskiej z kucem

SJP.pl

arabski

dotyczący Arabów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

Wiktionary

- Językoznawstwo:

- Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego

- Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich

- Geografia:

- Półwysep Arabski – półwysep w Azji Południowo-Zachodniej

- Osoby:

- Tomasz Arabski – dziennikarz i polityk

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arabski jest językiem urzędowym ponad dwudziestu krajów.

(2.1) Rozwój takich ośrodków handlowych, jak Neapol, Gaeta, Amalfi, czy nawet Bari lub Brindisi, wiązał się z ich położeniem w miejscu przecinania się trzech wielkich kręgów ekonomicznych obszaru śródziemnomorskiego: bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego.

(2.1) Po arabskim brzegu ciągnęła się, jak okiem sięgnąć, płowa piaszczysta pustynia – głucha, złowroga, martwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrapsʲci, AS: arapsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabka ż., arabus, arabika, arabizm, arabeska, Arab m., Arabka ż., Arabia ż., arab m., arabistyka ż., arabista m., arabistka ż., arabskość ż., arabszczyzna ż., arabizacja ż., arabizowanie n., zarabizowanie n., arabina ż.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabistyczny

przysł. arabsko, po arabsku

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arabka ż., arabus, arabika, arabizm, arabeska, Arab m., Arabka ż., Arabia ż., arab m., arabistyka ż., arabista m., arabistka ż., arabskość ż., arabszczyzna ż., arabizacja ż., arabizowanie n., zarabizowanie n., arabina ż.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabistyczny

przysł. arabsko, po arabsku

frazeologia.

guma arabska

etymologia.

etymn|pol|Arab|-ski.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Arabies

* albański: (2.1) arab

* angielski: (1.1) Arabic; (2.1) Arab, Arabian, Arabic

* arabski: (1.1) العربية ż. (al-ʿarabiyya); (2.1) عربي (ʿarabiyy)

* baskijski: (1.1) arabiera; (2.1) arabiar

* białoruski: (1.1) арабская ż.; (2.1) арабскі

* bośniacki: (1.1) arapski; (2.1) arapski

* bułgarski: (1.1) арабски m.; (2.1) арабски

* czeski: (1.1) arabština ż.; (2.1) arabský

* duński: (1.1) arabisk

* esperanto: (2.1) araba

* fiński: (1.1) arabia; (2.1) arabialainen

* francuski: (1.1) arabe; (2.1) arabique, arabe

* gudźarati: (2.1) અરબી (arabī)

* hiszpański: (1.1) árabe m.; (2.1) árabe

* interlingua: (2.1) arabe, arabic

* islandzki: (1.1) arabíska; (2.1) arabískur

* japoński: (1.1) アラビア語 (アラビアご, arabiago)

* jidysz: (1.1) אַראַביש n. (arabisz); (2.1) אַראַביש (arabisz)

* kabylski: (1.1) taɛrabt; (2.1) aɛrab

* kantoński: (1.1) 阿拉伯語 (aa3 laai1 baak3 jyu5)

* kataloński: (1.1) àrab m.; (2.1) àrab

* koreański: (1.1) 아랍어 (arabŏ)

* łaciński: (1.1) arabicus

* łotewski: (1.1) arābu valoda ż.; (2.1) arābu, arābisks

* niderlandzki: (1.1) Arabisch n.; (2.1) Arabisch

* niemiecki: (1.1) Arabisch n.; (2.1) arabisch

* nowogrecki: (1.1) αραβικά n. lm.; (2.1) αραβικός

* ormiański: (1.1) արաբերեն (araberen); (2.1) արաբական (arabakan)

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1, 2.1) {{PJM|Arab, arabski.}}

* portugalski: (2.1) árabe

* rosyjski: (1.1) арабский m.; (2.1) арабский

* rumuński: (2.1) arăpesc

* slovio: (1.1) Arabio (Арабио); (2.1) arabju (арабйу)

* słowacki: (1.1) arabčina ż.; (2.1) arabský

* szwedzki: (1.1) arabiska; (2.1) arabisk

* turecki: (1.1) Arapça; (2.1) Arap

* ukraiński: (1.1) арабська ż.; (2.1) арабський

* włoski: (1.1) arabo; (2.1) arabo

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arabsko

przysłówek

(1.1) na sposób arabski, po arabsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., Arab mos., Arabka ż., arabus m., arabika ż., arab m., arabka ż., Arabia ż., arabista m., arabistka ż., arabistyka ż., arabizacja ż., arabizm m., arabszczyzna ż., arabeska ż., arabskość ż.

czas. arabizować ndk., zarabizować dk.

przym. arabistyczny, arabski

Wiktionary

arabsko-muzułmański

przymiotnik

(1.1) dotyczący jednocześnie Arabów, kultury arabskiej i muzułmanów, islamu; dotyczący arabskich muzułmanów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niecały wiek muzułmańscy Arabowie zbudowali imperium, które było niekwestionowaną potęgą aż do XI w. Upadło politycznie, ale zostawiło bogaty spadek w postaci cywilizacji arabsko-muzułmańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarapskɔ‿muzuwˈmãj̃sʲci, AS: arapsko‿muzuu̯mãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

arabskojęzyczny

1. posługujący się językiem arabskim;
2. napisany w języku arabskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem arabskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem arabskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem arabskim

(1.3) spisany, stworzony w języku arabskim

Wiktionary

Przykłady

(1.3) W podobnym tonie wypowiada się niemal cała prasa arabskojęzyczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrapskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: arapskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arabia ż., arabskojęzyczność ż.

przysł. arabskojęzycznie

Wiktionary

arabskość

→ arabski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co typowo arabskie; zbiór cech, pojęć, rzeczy, zjawisk wywodzących się ze świata arabskiego / charakterystycznych dla świata arabskiego i Arabów

Wiktionary

Patrz:
arabski
Przykłady

(1.1) W świecie arabskim funkcjonuje stereotyp Tunezyjczyka jako osoby uparcie odżegnującej się od swojej arabskości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrapskɔɕt͡ɕ, AS: arapskość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arab mos./mzw., arabeska ż., arabizacja ż., arabista, Arab m., Arabka ż., Arabia ż., arabistyka ż., arabizm m.

przym. arabski

Wiktionary

arabszczyzna

1. język arabski;
2. cechy charakterystyczne kultury arabskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jęz. język arabski

(1.2) pot. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów arabskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarapˈʃt͡ʃɨzna, AS: arapščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arabski mrz., arabika ż., arabizowanie n., arabka ż., arabizacja ż., Arab, arab, Arabka, Arabia, arabistyka

przym. arabski

przysł. arabsko

Wiktionary

arabus

pogardliwie o Arabie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. Arab

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arabusy otwierają największe lotnisko na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrabus, AS: arabus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arabia ż., Arab m., Arabka ż., arabeska ż., arabistyka ż., arabizacja ż., arab mos./mzw.

przym. arabski

przysł. arabsko

Wiktionary

arabuska

→ arabus

SJP.pl

Patrz:
arabus

araby

rasa gorącokrwistych koni wierzchowych wywodząca się z rejonu Półwyspu Arabskiego; konie osiągające wysokość w kłębie do 155 cm, o maści w zależności od typu siwej, gniadej albo kasztanowatej; arabskie konie czystej krwi

SJP.pl

Araby – czarno-biały polski krótkometrażowy film dokumentalny Zbigniewa Raplewskiego z roku 1963, podejmujący tematykę koni czystej krwi arabskiej ukazanych na tle pięknych krajobrazów, zrealizowany w Janowie Podlaskim.

Wikipedia

arachid

fistaszek, orzeszek ziemny, orzeszek arachidowy;
a) owoc orzecha ziemnego zawierający jadalne nasiona;
b) jadalne nasiono owocu orzecha ziemnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Arachis hypogaea|L.|ref=tak., roślina z rodziny bobowatych, pochodząca z Ameryki Południowej, uprawiana dla jadalnych nasion rozwijających się pod ziemią;

(1.2) kulin. spoż. jadalne nasiono orzachy podziemnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ubodzy rolnicy zaczęli sadzić maniok, arachidy i dynie.

(1.2) Na stole stała miseczka z arachidami i talerz z biszkoptami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. arachidowy

przysł. arachidowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) orzacha podziemna, orzech ziemny, orzech arachidowy

(1.2) fistaszek, orzech ziemny, orzeszek arachidowy, pot. żydek

Wiktionary

arachidonowy

kwas arachidonowy - ważny składnik pokarmu człowieka, odpowiednik nasyconego kwasu arachidowego, występującego w orzeszkach ziemnych

SJP.pl

arachidowo

przysłówek

(1.1) tak jak arachidy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciasteczka pachniały arachidowo i zrobiło się świątecznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arachid mrz.

przym. arachidowy

Wiktionary

arachidowy

zrobiony z arachidów, zawierający arachidy, mający smak arachidów (np. orzechy arachidowe, olej arachidowy)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) spoż. zrobiony z arachidów, zawierający arachidy

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z arachidami, odnoszący się do arachidów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arachid mrz.

przysł. arachidowo

Wiktionary

arachina

lekarstwo

SJP.pl

arachne

w mitologii greckiej: tkaczka lidyjska słynąca z maestrii swych dzieł, uczennica Ateny

SJP.pl

- Arachne – postać z mitologii greckiej

- Arachne – przeglądarka internetowa

- (407) Arachne – planetoida

- Arachne – album studyjny polskiej grupy muzycznej Hunter

Wikipedia

arachnofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed pająkami

SJP.pl

arachnofobia

chorobliwy lęk przed pająkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed pająkami;

Wiktionary

Arachnofobia (stgr. αράχνη, arachne – pająk, stgr. φοβία phobia – strach) – fobia, objawiająca się bardzo silnym lękiem przed pająkami lub innymi bezkręgowcami zbliżonymi do nich wyglądem. Jest to jedna z najczęściej występujących fobii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaraxnɔˈfɔbʲja, AS: araχnofobʹi ̯a

Wiktionary

arachnofobka

→ arachnofob

SJP.pl

Patrz:
arachnofob

arachnolog

specjalista w zakresie arachnologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) arachn. zoolog badający pajęczaki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakiego pająka nazwano na cześć tego brazylijskiego arachnologa w 2017 roku?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arachnologia ż.

przym. arachnologiczny

skr. arach.

Wiktionary

arachnologia

nauka biologiczna z zakresu zoologii zajmująca się badaniem różnych gatunków pajęczaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. dział zoologii, nauka o pajęczakach;

Wiktionary

Arachnologia (gr. aráchnē = pająk, lógos = nauka) – dziedzina zoologii zajmująca się badaniem pajęczaków (Arachnida).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaraxnɔˈlɔɟja, AS: araχnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arachnolog m., arachnolożka ż.

przym. arachnologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót arach.

Wiktionary

arachnologiczny

dotyczący arachnologii lub arachnologów (np. badania arachnologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arachnologią, dotyczący arachnologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arachnolog mos., arachnologia ż.

Wiktionary

araczek

zdrobnienie od: arak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od arak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arak m.

Wiktionary

arad

miasto w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

(1.2) geogr. miasto w Dystrykcie Południowym w Izraelu

Wiktionary

- Arad – miasto w Bahrajnie

- Arad – miasto w Izraelu

- Arad – miasto w Rumunii

- Arad – okręg administracyjny w Rumunii

- Arad – stacja kolejowa

- Arad – biskupstwo tytularne

Wikipedia

Powiązane:

przym. aradzki

Wiktionary

aradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aradem, dotyczący Aradu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arad mrz.

Wiktionary

arafat

nazwisko, np. Jaser Arafat (1929-2004), polityk palestyński, przywódca Palestyny

SJP.pl

arafatka

chusta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. arabskie nakrycie głowy, także chusta wzorowana na tym nakryciu, w biało-czarny wzór, zakończona frędzlami

(1.2) uczn. chustka noszona na szyi

Wiktionary

Kefija (arab.: كوفية, kūfīyah) – tradycyjne arabskie nakrycie głowy. Kwadratowy kawałek materiału, przeważnie bawełniany, złożony i owinięty w różny sposób dookoła głowy. Występuje wiele odmian, wiele palestyńskich kefiji jest wykonanych z mieszaniny bawełny i wełny, która charakteryzuje się tym, iż zachowuje ciepło i schnie szybko. Przeważnie złożona na pół, tak iż formuje się trójkąt, sfałdowany następnie na czole. Często kefija utrzymywana jest na odpowiednim miejscu za pomocą pętli ze sznurka, nazywanej agal (عقال, ʿiqāl). Niektórzy noszący tę chustę formują z niej turban, podczas gdy inni noszą ją luźno opadającą na ramiona i plecy. Kefija najczęściej jest biała, z czarnym lub czerwonym wzorem. Prosta, biała kefija jest najbardziej popularna w państwach Zatoki Perskiej, wypierając niemal całkiem inne wzory z Kuwejtu i Bahrajnu. Biało-czarna kefija jest najbardziej rozpowszechniona w krajach Lewantu. Biało-czerwona natomiast jest najbardziej związana z Jordanią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy na ciemne, długie, spięte w kok włosy zakłada przywiezioną z Bliskiego Wschodu arafatkę, wygląda jak prawdziwy Arab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈfatka, AS: arafatka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kefija

Wiktionary

arafura

Morze Arafura - część Oceanu Spokojnego

SJP.pl

Morze Arafura (indonez. Laut Arafura, ang. Arafura Sea) – morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego (bywa zaliczane do Oceanu Indyjskiego) między Australią a wyspami: Tanimbar, Kai i Nowa Gwinea. Od wschodu, przez Cieśninę Torresa łączy się z Morzem Koralowym, od zachodu sąsiaduje z morzami Timor, Banda i Seram, od południa z Zatoką Karpentaria. Pływy morskie osiągają do 7,6 m (Nowa Gwinea).

Wikipedia

arago

[czytaj: araGO] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- François Arago (1786–1853) – francuski matematyk, fizyk, astronom i polityk

- Jacques Arago (1790–1855) – francuski podróżnik, rysownik i literat

Astronomia:

- (1005) Arago – planetoida

Miejsca:

- Arago – jaskinia we Francji

Sport:

- Arago de Sète – francuski klub siatkarski

Technika:

- „Arago” – nazwa francuskich okrętów

- „Arago” – francuski okręt

Wikipedia

aragon

[czytaj: araGĄ] nazwisko, np. Louis Aragon (1897-1982), francuski pisarz i uczestnik ruchu oporu podczas II wojny światowej

SJP.pl

- Aragonia – region w Hiszpanii

- Aragon – miasto we Francji

- Aragon – miasto w USA, w stanie Georgia

- Aragon – jednostka osadnicza w USA, w stanie Nowy Meksyk

- Louis Aragon – francuski powieściopisarz i poeta

Wikipedia

aragończyk

mieszkaniec Aragonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aragonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aragon mrz., Aragonia ż., aragonit mrz.

:: fż. Aragonka ż.

przym. aragoński, aragonitowy

Wiktionary

aragonia

region autonomiczny i kraina historyczna w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region autonomiczny w północnej Hiszpanii

(1.2) hist. dawne państwo obejmujące ten region

Wiktionary

Aragonia (hiszp. i arag. Aragón, kat. Aragó) – wspólnota autonomiczna i region historyczny w północno-wschodniej Hiszpanii. Region historyczny Aragonii obejmuje środkową część biegu Ebro. Pełna hiszpańska nazwa wspólnoty brzmi: "Comunidad Autónoma de Aragón".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Aragonii jest Saragossa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈɡɔ̃ɲja, AS: aragõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aragoński mrz., Aragończyk m., Aragonka ż., aragonit mrz.

przym. aragoński, aragonitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. Aragon

Wiktionary

aragonit

minerał, rombowa odmiana węglanu wapnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

Wiktionary

Aragonit – minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia, druga co do powszechności występowania na Ziemi (na pierwszym miejscu jest kalcyt). M. in. stanowi 90% masy perłowej.

Jego nazwa wiąże się z miejscem występowania – okolic miasta Molina de Aragón (Hiszpania). Została ona nadana minerałowi w roku 1797 przez Abrahama Gottloba Wernera.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) węglan

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aragonitowy

rzecz. Aragończyk mos., Aragonia ż.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od toponimu etym|hiszp|Molina de Aragon..

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aragonite

* bułgarski: (1.1) арагонит m.

* duński: (1.1) aragonit w.

* niemiecki: (1.1) Aragonit m.

* rosyjski: (1.1) арагонит m.

* słowacki: (1.1) aragonit m.

* węgierski: (1.1) aragonit

* włoski: (1.1) aragonite ż.

źródła.

== aragonit (język duński.) ==

thumb|aragonit (1.1)

wymowa.

IPA3|ɑʁɑgoˈnid.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) miner. aragonit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈɡɔ̃ɲit, AS: aragõńit

Wiktionary

Powiązane:

przym. aragonitowy

rzecz. Aragończyk mos., Aragonia ż.

Wiktionary

aragonitowy

przymiotnik od: aragonit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z aragonitu, składający się z aragonitu, zawierający aragonit

(1.2) związany z aragonitem, dotyczący aragonitu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraɡɔ̃ɲiˈtɔvɨ, AS: aragõńitovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aragończyk mos., aragonit m., Aragonia ż.

Wiktionary

aragonka

mieszkanka Aragonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aragonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aragon mrz., Aragonia ż.

:: fm. Aragończyk mos.

przym. aragoński

Wiktionary

aragoński

przymiotnik od:
1. Aragon (miasto we Francji);
2. Aragona (miasto we Włoszech);
3. Aragonia (kraina historyczna i region autonomiczny w Hiszpanii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język aragoński;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miałem po szpitalu iść na komisję lekarską, ale pojechałem na front aragoński.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci, AS: aragõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aragończyk mos., Aragonia ż., Aragonka ż.

Wiktionary

aragońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem aragońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem aragońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku aragońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈɡɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: aragõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

aragorn

Imię bohatera powieści J.R.R.Tolkiena - "Władca Pierścieni"; człowiek, potomek Isildura, syn Arathorna, znany jako Obieżyświat

SJP.pl

Aragorn (ur. 1 marca 2931 Trzeciej Ery, zm. 1 marca 120 Czwartej Ery) – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści Tolkiena Władca Pierścieni. W filmowej trylogii Petera Jacksona wcielił się w niego Viggo Mortensen.

Wikipedia

araguaia

rzeka w Brazylii

SJP.pl

Araguaia – rzeka w środkowej Brazylii o długości 2640 km i powierzchni dorzecza 370 tys. km². Źródła rzeki znajdują się na Wyżynie Brazylijskiej.

Głównym dopływem jest lewy dopływ Rio das Mortes (nazywana także Manso). W środkowym biegu rzeka dzieli się na dwa ramiona tworząc Wyspę Bananową. W środkowym biegu żeglowna na odcinku około 1000 km.

Wikipedia

aragwi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

Wiktionary

Wikipedia

arai

Arai Ken, znany również jako 18degrees. lub a la i. – japoński kompozytor, gitarzysta, producent muzyczny, dj. Debiutował w 2003 roku w zespole transluv. W 2008 jako 18degrees. wydał album solowy „Tokyo Boy, Tokyo Girl”. Ogólnojapońską sławę zyskał za muzykę do serialu „Kagi no kakatta heya”. Jako dj koncentruje się na muzyce electro house.

Wikipedia

arak

gatunek alkoholu, napój otrzymywany z ryżu, trzciny cukrowej i soku palmowego, niegdyś dodawany do kawy i herbaty (jak dziś rum), obecnie głównie składnik niektórych koktajli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

Wiktionary

- arak – napój alkoholowy

- Arak – miasto w Iranie

- Arak – miejscowość w Syrii

Wikipedia

arakanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej zachodnie wybrzeże Mjanmy i pogranicze Bangladeszu;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arakan mrz.

:: fm. Arakanin mos.

przym. arakański

Wiktionary

arakański

związany z Górami Arakańskimi, górami na Półwyspie Indochińskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arakanem lub Arakanami, dotyczący Arakanu lub Arakanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język arakański;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arakan mrz., Arakanin mos., Arakanka ż.

Wiktionary

arakowy

przymiotnik od: arak

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od: arak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po upieczeniu trzeba pozwolić babie odpocząć w formie przez 15 minut, następnie wyłożyć na talerz i posypać cukrem pudrem lub polukrować polewą cytrynową, rumową czy arakową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaraˈkɔvɨ, AS: arakovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arak m.

Wiktionary

araks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

Wiktionary

Araks (pers. ارس, orm. Արաքս, tur. Araz, starogr. Ἀράξης Aráxēs) – rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie (Zakaukazie).

Długość – 1072 km, powierzchnia dorzecza – 102 tys. km². Źródła w Turcji na Wyżynie Armeńskiej na zboczach Bingöl Dağları. Uchodzi do Kury jako jej prawobrzeżny dopływ.

Wikipedia

Powiązane:

przym. arakski

Wiktionary

arakski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Araksem, dotyczący Araksu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Araks mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. araksyjski

Wiktionary

aralia

drzewo, krzew lub roślina zielna z rodziny araliowatych; dzięgława

SJP.pl

Aralia, dzięgława (Aralia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny araliowatych (Araliaceae). Zalicza się do niego co najmniej 73 gatunki. Występują one w Azji i w obu Amerykach. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w południowo-wschodniej Azji. W Chinach występuje 29 gatunków, z czego 17 to endemity tego kraju. Rośliny te rosną w lasach, często w lukach i na porębach, także w formacjach zaroślowych.

Wikipedia

araliowate

rodzina drzew, krzewów lub pnączy o zdrewniałych łodygach, rosnących przeważnie w strefach tropikalnych i subtropikalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Araliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina drzew, krzewów i pnączy o zdrewniałych łodygach należąca do rzędu selerowców;

Wiktionary

Araliowate (Araliaceae Juss.) – rodzina drzew, krzewów, pnączy o zdrewniałych łodygach (podrodzina Aralioideae), rzadziej roślin zielnych (podrodzina Hydrocotyloideae). Należą tu 43 rodzaje z 1450 gatunkami występującymi głównie w strefie tropikalnej i subtropikalnej, choć sięgające także rejonów arktycznych i umiarkowanych chłodnych w Ameryce Północnej, na Dalekim Wschodzie (Sachalin), na półkuli południowej rosnąc na południowych krańcach Ameryki Południowej i w Nowej Zelandii. W Polsce rosną dziko przedstawiciele dwóch rodzajów – wąkrota Hydrocotyle i bluszcz Hedera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre zaliczane dawniej do araliowatych rodzaje przeniesione zostały do innych rodzin, gdy odkryto ich rzeczywiste relacje filogenetyczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aralia ż.

przym. araliowaty

Wiktionary

araliowaty

o cechach araliowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny araliowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. araliowate nmos.

Wiktionary

araliowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; baldachokwiatowiec

SJP.pl

aralsk

miasto w Kazachstanie

SJP.pl

Aralsk (kaz. Арал, Arał; ros. Аральск, Aralsk) – miasto położone w południowo-zachodnim Kazachstanie, w obwodzie kyzyłordyńskim. Liczy około 33 tys. mieszkańców (2021).

Wikipedia

aralski

→ Aralsk (miasto w Kazachstanie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jeziorem Aralskim

(1.2) związany z Aralskiem (miastem w Kazachstanie)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arał mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Arał

Wiktionary

aram

Postacie noszące imię Aram

- Aram – imię męskie

- Aram – postać biblijna, syn Sema

- Aram – król Urartu w latach 859–844 p.n.e.

- Aram Chaczaturian – ormiański kompozytor

- Aram I Kesziszjan – duchowny Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego

- Aram Yengoyan – armejski profesor antropologii

- Aram – pseudonim Arkadiusza Rybickiego, polityka i działacza społecznego

Wikipedia

aram.

skrót od: aramejski

SJP.pl

Język aramejski (aram. ܐܪܡܝܐ Ārāmājâ, hebr. ‏אֲרָמִית‎ Arāmît) – język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych.

Wikipedia

arame

wodorosty używane w niektórych kuchniach azjatyckich jako przyprawa

SJP.pl

Wikipedia

arameizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa przejęte z języka aramejskiego lub na nim wzorowane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. cecha fonetyczna, wyraz, forma, konstrukcja wyrazowa charakterystyczne dla języka aramejskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarãˈmɛjism̥, AS: arãmei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aramejski mrz., Aramejczyk m., Aramejka ż.

przym. aramejski

Wiktionary

aramejczycy

członek jednego plemion semickich, które w II tysiącleciu p.n.e. żyły na pustyniach na zachód od Mezopotamii

SJP.pl

Wikipedia

aramejczyk

członek jednego plemion semickich, które w II tysiącleciu p.n.e. żyły na pustyniach na zachód od Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jezus Chrystus był Aramejczykiem czy Żydem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarãˈmɛjt͡ʃɨk, AS: arãmei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arameizm m.

:: fż. Aramejka ż.

przym. aramejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Semita

Wiktionary

aramejka

członkini jednego plemion semickich, które w II tysiącleciu p.n.e. żyły na pustyniach na zachód od Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arameizm m.

:: fm. Aramejczyk ż.

przym. aramejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Aramejczyk.

* białoruski: (1.1) арамейка ż.

* niemiecki: (1.1) Aramäerin ż.

* rosyjski: (1.1) арамейка ż.

* słowacki: (1.1) Aramejka ż., Aramejčanka ż.

* ukraiński: (1.1) арамейка ż.

źródła.

== Aramejka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Aramejka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarãˈmɛjka, AS: arãmei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arameizm m.

:: fm. Aramejczyk ż.

przym. aramejski

Wiktionary

aramejski

związany z Aramejczykami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

Wiktionary

Język aramejski (aram. ܐܪܡܝܐ Ārāmājâ, hebr. ‏אֲרָמִית‎ Arāmît) – język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W żadnym wypadku satrapa nie urzędował w Samarii, jakkolwiek Transeufratea w aramejskim dokumencie uchodzi za kraj należący do Samarii.

(2.1) Językiem liturgicznym Kościoła chaldejskiego pozostał aramejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarãˈmɛjsʲci, AS: arãmei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arameizm m., Aramejczyk m., Aramejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(2.1) semicki

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arameizm m., Aramejczyk m., Aramejka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aramaic; (2.1) Aramaic

* arabski: (1.1) آرامية (2.1) آرامي

* baskijski: (2.1) aramera

* białoruski: (1.1) арамейскі; (2.1) арамейская мова ż.

* chorwacki: (1.1) aramejski (2.1) aramejski

* czeski: (1.1) aramejský; (2.1) aramejština ż.

* francuski: (1.1) araméen (2.1) araméen

* kataloński: (1.1) arameu; (2.1) arameu m.

* niemiecki: (1.1) aramäisch; (2.1) Aramäisch n.

* ormiański: (1.1) արամեական (2.1) արամեերեն

* rosyjski: (1.1) арамейский (2.1) арамейский m.

* słoweński: (2.1) aramejščina ż.

* turecki: (2.1) Aramice

* ukraiński: (1.1) арамейський

* włoski: (1.1) aramaico; (2.1) aramaico m.

źródła.

== aramejski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) aramejski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aramejskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem aramejskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem aramejskim

(1.3) spisany, stworzony w języku aramejskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarãˈmɛjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: arãmei ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

aramid

włókno, rodzaj poliamidu, np. kevlar

SJP.pl

Aramidy – grupa polimerów, rodzaj poliamidów włóknotwórczych. Ich cechą charakterystyczną jest występowanie w ich łańcuchach głównych ugrupowań aromatycznych. Niektóre aramidy zawierają między wiązaniami amidowymi tylko grupy aromatyczne, inne zaś zawierają też ugrupowania alifatyczne. Czym więcej w jego strukturze ugrupowań aromatycznych, tym większa odporność mechaniczna, termiczna i pożarowa, ale spada też rozpuszczalność, co powoduje wzrost trudności przy przetwarzaniu.

Wikipedia

aramidowy

→ aramid

SJP.pl

Patrz:
aramid

aramis

jeden z głównych bohaterów powieści "Trzej muszkieterowie" Aleksandra Dumasa

SJP.pl

Aramis – jeden z bohaterów cyklu powieści Alexandre'a Dumasa-ojca: Trzej muszkieterowie, W dwadzieścia lat później, Wicehrabia de Bragelonne. Występuje również w powieści D’Artagnan autora Henry'ego Bedford-Jonesa. Właściwie nazywa się kawaler Rene d'Herblay, później opat d'Herblay (Dwadzieścia lat później), później biskup d'Herblay (Wicehrabia de Bragelonne). Postać wzorowana na księdzu Henri d’Aramitz.

Wikipedia

aranjaki

zespół tekstów staroindyjskich, przeznaczonych do studiowania w pustelniach

SJP.pl

Aranjaki (sanskryt आरण्यक āraṇyaka, teksty pustkowi) – część kanonicznej literatury wedyjskiej, spisana w sanskrycie, stanowiąca zbiór tekstów fazy przejściowej, pomiędzy zawierającymi opisy obrzędów ofiarnych Brahmanami, a spekulacjami filozoficznymi Upaniszad.

Wikipedia

aranjueski

[czytaj: aranhueski] przymiotnik od: Aranjuez (miasto w Hiszpanii)

SJP.pl

aranjuez

[czytaj: aranHŁES] miasto w Hiszpanii

SJP.pl

Wikipedia

aranowski

nazwisko

SJP.pl

arański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wyspami Aran (na północno-zachodnim wybrzeżu Irlandii)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założyłam deszczową sukienkę, pulower z wełny arańskich owiec oraz różowe kaszmirowe skarpetki – pulower i skarpety dostałam na Boże Narodzenie od Helen.

(1.1) Zwierzenia jego z pobytu na wyspach arańskich (Aranmor, Iuishere, Inishmaan), zawarte w tomie »Aran Islands«, przepojone są dziką poezją, pierwotnego życia i słonym zapachem morza (…) sic..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aran mrz.

Wiktionary

aranż

opracowanie utworu muzycznego na inny niż przewidziano w oryginale; aranżacja

SJP.pl

Aranżacja albo też aranżowanie – ogół czynności twórczych i technicznych związanych z rozwinięciem utworu muzycznego i nadaniem mu nowego obrazu dźwiękowego. W węższym znaczeniu, w jakim używa się tego terminu w muzyce rozrywkowej, aranżacją (opracowaniem) nazywa się przystosowanie utworu do konkretnych warunków wykonania i tendencji panujących aktualnie w muzyce. Aranżację utożsamia się też z utworem, który został aranżowany – tak więc określenie to może oznaczać zarówno proces twórczy (aranżowanie), jak i utwór już zaaranżowany.

Wikipedia

aranżacja

1. w muzyce poważnej: opracowanie utworu muzycznego na inny niż przewidziany w oryginale instrument, głos itp.;
2. w muzyce rozrywkowej: rytmiczne, harmoniczne i artykulacyjno-dynamiczne opracowanie zarysu melodycznego kompozycji (piosenki) i przydzielenie określonych jego partii do poszczególnych instrumentów (wykonawców); aranż;
3. zaprojektowanie wystroju pomieszczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dostosowanie przestrzeni lub wnętrza pod względem funkcjonalnym albo estetycznym

(1.2) muz. zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;

Wiktionary

Aranżacja albo też aranżowanie – ogół czynności twórczych i technicznych związanych z rozwinięciem utworu muzycznego i nadaniem mu nowego obrazu dźwiękowego. W węższym znaczeniu, w jakim używa się tego terminu w muzyce rozrywkowej, aranżacją (opracowaniem) nazywa się przystosowanie utworu do konkretnych warunków wykonania i tendencji panujących aktualnie w muzyce. Aranżację utożsamia się też z utworem, który został aranżowany – tak więc określenie to może oznaczać zarówno proces twórczy (aranżowanie), jak i utwór już zaaranżowany.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aranżowanie n.

czas. aranżować ndk., zaaranżować dk.

przym. aranżowany

Wiktionary

aranżacyjny

związany z aranżacją

SJP.pl

aranżer

1. osoba dokonująca aranżacji;
2. ten, kto coś organizuje, urządza

SJP.pl

- aranżer – osoba tworząca aranżację

- aranżer – inaczej keyboard

Wikipedia

aranżerka

1. kobieta dokonująca aranżacji;
2. kobieta, która coś organizuje, urządza

SJP.pl

aranżować

1. dokonywać aranżacji;
2. urządzać, organizować coś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaaranżować)

(1.1) organizować, urządzać

(1.2) daw. porządkować, układać

(1.3) muz. dostosować kompozycję do użycia innych instrumentów czy śpiewu

(1.4) daw. przewodzić, wodzić rej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aranżacja ż., aranżowanie rzecz. odczas.

czas. zaaranżować dk.

Wiktionary

aranżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aranżować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aranżować

rzecz. aranżacja ż.

Wiktionary

arapaima

ryba kostnoszkieletowa z podrzędu kostnojęzycznych, największa wśród słodkowodnych

SJP.pl

Arapaima (Arapaima gigas) – gatunek ryby kostnojęzykokształtnej z rodziny Arapaimidae. Znana także jako piraruku (ryba czerwona) lub paiche. Jedna z największych słodkowodnych ryb świata.

Wikipedia

arapaimokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; arowanokształtne, kostnojęzykokształtne

SJP.pl

Kostnojęzykokształtne, arowanokształtne, arapaimokształtne (Osteoglossiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o wielu prymitywnych cechach budowy, zamieszkujących wody słodkowodne całego świata, głównie w obszarach tropikalnych. Większość gatunków prowadzi drapieżny tryb życia. Najstarsze otolity pochodzą z mastrychtu.

Wikipedia

arar

gatunek dużego ptaka z podrodziny kakadu; kakadu palmowa, kakadu wielka, żałobnica palmowa

SJP.pl

Arar (arab. عرعر) – miasto w północno-wschodniej Arabii Saudyjskiej, położone 60 kilometrów od granicy z Irakiem; stolica Północnej Prowincji Granicznej. Według spisu ludności z 2010 roku liczyło 167 057 mieszkańców. Ośrodek przemysłowy. W mieście znajduje się port lotniczy Arar.

Wikipedia

arara

gatunek dużego ptaka z podrodziny kakadu; kakadu palmowa, kakadu wielka, żałobnica palmowa

SJP.pl

Arara – miasto w środkowej Brazylii, w stanie Paraíba.

Wikipedia

araracki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Araratem, dotyczący Araratu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ararat mrz.

Wiktionary

ararat

masyw wulkaniczny w Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. górski masyw wulkaniczny w Turcji;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Armenii, w południowej części kraju;

(1.3) geogr. miasto w Armenii, w prowincji Ararat (1.2);

(1.4) geogr. miejscowość w Australii, w stanie Wiktoria;

(1.5) geogr. hist. starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, na Wyżyny Armeńskiej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Góra Ararat (orm. Արարատ, hebr. ‏אררט‎, tur. Ağrı, pers. ‏آرارات‎) – masyw wulkaniczny leżący w centrum Wyżyny Armeńskiej między jeziorami Wan i Sewan, na terytorium Turcji, 32 km od granicy z Armenią i 16 km od granicy z Iranem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ararat jest widoczny z Erywania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrarat, AS: ararat

Wiktionary

Powiązane:

przym. araracki

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) Urartu, Biajnili, Królestwo Wan

Wiktionary

ararauna

gatunek dużego ptaka z rodziny papugowatych, o żółtych i jaskrawoniebieskich piórach; ara ararauna

SJP.pl

Ara ararauna, ararauna (Ara ararauna) – gatunek dużego ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae). Nie wyróżnia się podgatunków.

Morfologia

Jaskrawoniebieskie pióra z wierzchu i żółte od spodu. Na boku głowy naga biała skóra poprzecinana czarnymi prążkami. Czoło zielone, tęczówka żółta.

Wikipedia

arasari

rodzaj ptaków z podrodziny tukanów

SJP.pl

araszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Araszkiewicz – polskie nazwisko. Na początku XXI wieku noszone w Polsce przez 749 osób.

Wikipedia

arat

pasterz bydła w Mongolii

SJP.pl

Aratos z Sykionu, Arat z Sykionu (ur. 271 p.n.e., zm. 213 p.n.e.) – grecki polityk, wieloletni strateg Związku Achajskiego.

Wikipedia

araukana

rasa kur ozdobnych z Chile, znoszących jaja barwy jasnozielonkawej lub jasnoniebieskawej

SJP.pl

Araukana (hiszp. La Araucana) – szesnastowieczny hiszpański epos bohaterski autorstwa Alonsa de Ercilla y Zúñiga. Dzieło powstawało w latach 1569–89. Utwór opowiada o podboju Chile przez hiszpańskich konkwistadorów. Poemat składa się z trzech części. Został napisany oktawą (po hiszpańsku octava real).

No las damas, amor, no gentilezas

de caballeros canto enamorados,

ni las muestras, regalos y ternezas

de amorosos afectos y cuidados;

mas el valor, los hechos, las proezas

de aquellos españoles esforzados,

que a la cerviz de Arauco no domada

pusieron duro yugo por la espada.

Wikipedia

araukanie

rasa kur ozdobnych z Chile, znoszących jaja barwy jasnozielonkawej lub jasnoniebieskawej

SJP.pl

Mapucze, Araukanie (mapucze Mapuche; hiszp. mapuche(s) lub araucano(s)) – grupa etniczna Indian Ameryki Południowej, zamieszkujących południowo-centralne obszary Chile i południowo-zachodnią Argentynę. Sami Araukanie mówią o sobie Mapucze, co w dosłownym tłumaczeniu znaczy „Ludzie Ziemi”. Plemiona te żyły w czasach prekolumbijskich na południe od terenów zajmowanych przez Inków na obszarze dzisiejszego Chile.

Wikipedia

araukanin

Indianin Ameryki Południowej zamieszkujący środkowe Chile i północno-zachodnią Argentynę

SJP.pl

araukanka

Indianka Ameryki Południowej zamieszkująca środkowe Chile i północno-zachodnią Argentynę

SJP.pl

araukański

dotyczący Araukanów, właściwy Araukanom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Araukanią, dotyczący Araukanii

(1.2) jęz. związany z językami araukańskimi, dotyczący języków araukańskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Araukania ż.

Wiktionary

araukaria

wiecznie zielone drzewo iglaste; igława

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych

Wiktionary

Araukaria, igława (Araucaria Juss.) – rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych. Obejmuje 19 gatunków. Dwa gatunki rosną w południowej części Ameryki Południowej, pozostałe we wschodniej Australii, na Nowej Gwinei i Nowej Kaledonii. Drzewa są wiecznozielone, dwupienne (rzadko jednopienne) i wyróżniają się regularnym pokrojem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyróżniamy dziewiętnaście gatunków araukarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarawˈkarʲja, AS: arau̯karʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. araukariowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) igława

Wiktionary

araukariowate

rodzina roślin nagonasiennych; igławowate

SJP.pl

Wikipedia

araukariowaty

o cechach araukariowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny araukariowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. araukariowate nmos.

Wiktionary

araukariowy

związany z araukarią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z araukarii

(1.2) wykonany z drewna lub innej części araukarii

(1.3) będący częścią araukarii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najchętniej przebywa w rzadkich, krzewiastych lasach, ale spotyka się ją również w wysokich lasach araukariowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarawkarʲˈjɔvɨ, AS: arau̯karʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. araukaria

Wiktionary

arawacki

1. → Arawak;
2. języki arawackie - grupa językowa ludów indiańskich Ameryki Południowej i Środkowej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arawakami, dotyczący Arawaków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arawakowie lm m.

Wiktionary

arawak

Indianin Ameryki Południowej posługujący się językami z rodziny arawackiej

SJP.pl

Arawak, Arawakowie – grupy etniczne Indian Ameryki Południowej, posługujące się językami z rodziny arawackiej (ang. Arawakan).

Wikipedia

arawakowie

grupy etniczne Indian Ameryki Południowej, posługujące się językami z rodziny arawackiej

SJP.pl

Arawak, Arawakowie – grupy etniczne Indian Ameryki Południowej, posługujące się językami z rodziny arawackiej (ang. Arawakan).

Wikipedia

arba

1. dwukołowy wózek używany w krajach Orientu;
2. czterokołowy wóz na Ukrainie i Kaukazie, głównie do przewozu zboża

SJP.pl

Arba – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Pordenone.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1228 osób, 87,7 os./km².

Wikipedia

arbaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubranie robocze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|arbajtancug.

Wiktionary

arbajtancug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubranie robocze, kombinezon roboczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Justa, podej mi arbajtancug, bo ida na szychta.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|arbaj.

Wiktionary

arbajter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kolej. pociąg pracowniczy

Wiktionary

arbalet

kusza, która zamiast bełtów wyrzuca kamienne lub ołowiane kule; arbaleta

SJP.pl

Arbalet (także: arbaleta; niem. balester) – rodzaj kuszy, przystosowanej do miotania pocisków kamiennych lub ołowianych (zamiast bełtów).

Arbalet posiadał łoże (często z charakterystycznym wygięciem w przedniej części), do którego przymocowane było stalowe łuczysko. Wyposażony był w podwójną cięciwę na środku której znajdowała się skórzana miseczka (podobnie jak w procy). Niektóre arbalety posiadały również prymitywne przyrządy celownicze, zazwyczaj w postaci koralika zawieszonego na ramce, w miejscu łączenia łuczyska z łożem, oraz blaszki z przeziernikiem lub szczerbinką, umiejscowionej za orzechem mechanizmu spustowego.

Wikipedia

arbaleta

kusza, która zamiast bełtów wyrzuca kamienne lub ołowiane kule; arbalet

SJP.pl

arbaletowy

przymiotnik od: arbalet

SJP.pl

arbata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. herbata

Wiktionary

arbek

czeczeński żołnierz lub ochotnik walczący w oddziałach partyzanckich przeciwko Rosjanom

SJP.pl

arbela

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. staroż. miasto w Iraku;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arbela to jedno z najstarszych miast na świecie, zamieszkiwane nieprzerwanie od ponad 8000 lat. Prawdopodobnie jest to najstarsza osada ludzka, gdyż w pobliżu odkryto także ślady neandertalczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈbɛla, AS: arbela

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Arbil, współcz. Irbil

Wiktionary

arbiter

1. osoba decydująca o czymś, rozstrzygająca coś; znawca, autorytet;
2. książkowo: rozjemca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

(1.2) sport. sędzia sportowy

(1.3) książk. osoba, którą uznaje się za autorytet w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Sędzia polubowny, arbiter, rozjemca – sędzia rozstrzygający spory wniesione do sądu polubownego. Arbitrem przed sądem polubownym może być każda osoba fizyczna, mająca pełną zdolność do czynności prawnych, z wyjątkiem sędziego państwowego (nie dotyczy sędziego w stanie spoczynku).Może to być również osoba powołana przez strony pozostające w sporze w celu pozasądowego rozwiązania sporu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Decyzje tego arbitra są sprawiedliwe.

(1.2) Arbiter dał mu sygnał, że może wykonać rzut karny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈbʲitɛr, AS: arbʹiter

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbitraż m., arbitralność ż., arbitrażowanie n.

przym. arbitrażowy, arbitralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozjemca, sędzia polubowny

(1.2) sędzia

(1.3) autorytet

Wiktionary

arbitralizm

sposób postępowania polegający na nieznoszeniu sprzeciwu i narzucaniu innym swojego zdania; apodyktyzm, apodyktyczność, arbitralność

SJP.pl

arbitralność

narzucanie komuś własnego zdania w sposób nieprzyjmujący sprzeciwu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest arbitralne

(1.2) książk. cecha tych, którzy są arbitralni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oczywiście nie należy się bać słowa arbitralność z powodu jego odcienia moralnego (woluntaryzm, bezpodstawność); arbitralność konwencji społecznych jest tak silna, jak większości instytucji ukształtowanych w praktyce historycznej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. arbitralny, arbitrażowy

przysł. arbitralnie

rzecz. arbiter mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apodyktyczność, samowolność

(1.2) apodyktyczność, autokratyczność, despotyczność

Wiktionary

arbitralny

1. opierający się na własnym uznaniu, bez ustalonych zasad czy konsultacji;
2. narzucający swoje opinie lub decyzje, nie uznający sprzeciwu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

(1.2) taki (np. wniosek), którego postulowana słuszność nie opiera się na pozytywnej weryfikacji przez szereg spójnych i/lub sprawdzonych kryteriów, ale na jednym kryterium, jakim jest wygłoszenie go przez konkretną osobę

(1.3) jęz. konwencjonalny, umowny, dowolny;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówi arbitralnym tonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarbʲiˈtralnɨ, AS: arbʹitralny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbitralność ż., arbiter mos.

przysł. arbitralnie

przym. arbitrażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apodyktyczny

Wiktionary

arbitraż

rozstrzyganie sporów przed bezstronnym arbitrem (arbitrami); sąd polubowny, postępowanie rozjemcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

Wiktionary

- Arbitraż (psychologia)

- Arbitraż (ekonomia)

- Arbitraż (sport)

- Arbitraż (prawo)

- Arbitraż międzynarodowy

- Arbitraż (politologia)

- Arbitraż – amerykański film z 2012 roku

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. arbiter mos., arbitrażysta mos., arbitrażowanie n.

przym. arbitrażowy

Wiktionary

arbitrażować

rozstrzygać konflikt za pomocą arbitrażu

SJP.pl

arbitrażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. rozstrzyganie sporu w drodze arbitrażu

(1.2) praw. branie udziału w arbitrażu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbiter m., arbitraż m.

czas. arbitrażować

przym. arbitrażowy

Wiktionary

arbitrażowy

związany z arbitrażem (np. postępowanie arbitrażowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z arbitrażem, dotyczący arbitrażu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbitraż mrz., arbiter mos., arbitralność ż., arbitrażysta mos., arbitrażowanie n.

przym. arbitralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozjemczy

Wiktionary

arbitrażysta

osoba zajmująca się arbitrażem walutowym lub dewizowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. podmiot zajmujący się stosowaniem arbitrażu na rynku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ostatnim dniu notowania kontraktów serii lipcowej arbitrażysta zamyka swoje pozycje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarbʲitraˈʒɨsta, AS: arbʹitražysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbitraż m.

przym. arbitrażowy

Wiktionary

arbomedia

największa polska sieć reklamowa

SJP.pl

arboret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. arboretum.

Wiktionary

arboretum

powierzchnia uprawna drzew i krzewów dla celów hodowlanych i badawczych; dendrarium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekol. wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

Wiktionary

Arboretum (łac. arbor, arboris – drzewo), ogród dendrologiczny, dendrarium – miejsce, w którym kolekcjonuje się drzewa i krzewy oraz zwykle prowadzi się badania nad nimi. Przy arboretach działają często placówki naukowe badające morfologię, anatomię, ekologię, fizjologię i genetykę roślin drzewiastych oraz możliwości aklimatyzacji gatunków obcych. Arboreta funkcjonować mogą jako placówki samodzielne, ale stanowić też mogą część ogrodów botanicznych o wszechstronnych kolekcjach. Gatunki dawniej nasadzano w kolekcjach arboretów głównie kierując się względami estetycznymi. Współczesne kolekcje gromadzą różne gatunki według kryterium ekologicznego (tworząc grupy o podobnych wymaganiach siedliskowych) lub systematycznego (grupując gatunki i rodzaje spokrewnione).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naukowcy przeprowadzają badania w naszym arboretum.

(1.1) Dodatkowe atrakcje to imponująca kolekcja drzew w przyzamkowym arboretum, zbiory Biblioteki Kórnickiej, tereny rekreacyjne, bogactwo lasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarbɔˈrɛtũm, AS: arboretũm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dendrarium, park dendrologiczny, ogród dendrologiczny

Wiktionary

arborio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. odmiana ryżu o zaokrąglonych ziarnach, używana m.in. do risotto

Wiktionary

Arborio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Vercelli.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1033 osoby, 44,9 os./km².

Wikipedia

arborycyd

środek chemiczny do niszczenia krzewów i drzew

SJP.pl

Arborycydy, sylwicydy – herbicydy używane do niszczenia zbędnych drzew i kolczastych krzewów. Do tej grupy zalicza się także preparaty powodujące usychanie przeznaczonych do wyrębu drzew, co ułatwia zdejmowanie kory i przyspiesza wysychanie drewna.

Fitotoksyczne BST używany są na polu walki do oczyszczania terenu.

Wikipedia

arborycydowy

przymiotnik od: arborycyd

SJP.pl

arborysta

osoba zajmująca się uprawą i pielęgnacją roślin drzewiastych

SJP.pl

Arborysta (z łac. arbor – drzewo) – specjalista z zakresu arborystyki, zajmujący się opieką (sadzeniem, przesadzaniem, ochroną, diagnostyką, projektowaniem zabiegów pielęgnacyjnych itd.) nad drzewami, krzewami, pnączami zwykle w krajobrazie kulturowym od momentu posadzenia do naturalnej śmierci lub usunięcia. W odróżnieniu od leśnika zajmuje się pojedynczymi okazami, a nie całym kompleksem leśnym. Celem pracy arborysty jest maksymalizacja trwania okazów wraz z wszelkimi usługami ekosystemowymi, jakie ono świadczy.

Wikipedia

arborystka

→ arborysta

SJP.pl

Patrz:
arborysta

arborystyka

Arborystyka (z łac. arbor – drzewo) – dyscyplina praktyczna o podstawach naukowych rozwijająca się dynamicznie w Stanach Zjednoczonych oraz Europie Zachodniej i Środkowej, zajmująca się uprawą, pielęgnacją, a także badaniami drzew, krzewów, pnączy i innych wieloletnich roślin drzewiastych. Za ojca współczesnej arborystki uważany jest amerykański biolog i fitopatolog Alex Shigo.

Wikipedia

arbuskularny

mikoryza arbuskularna - rodzaj mikoryzy, w którym grzybnia wnika do środka korzenia roślin

SJP.pl

arbutyna

glikozyd występujący głównie w liściach borówki brusznicy, mający właściwości antyseptyczne; stosowany jako lek odkażający drogi moczowe

SJP.pl

Arbutyna (β-glukozyd hydrochinonu) – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów fenolowych.

Występuje w wielu roślinach, np. w majeranku, lebiodce i liściach drzew. Jej utlenianie jest przyczyną czernienia zawierających ją liści.

Ma działanie dezynfekujące drogi moczowe dzięki hydrolizie w środowisku zasadowym do hydrochinonu, będącym właściwym środkiem aktywnym. Reakcja ta nie zachodzi w środowisku obojętnym i kwasowym, jest też hamowana przez pochodne kwasu galusowego.

Wikipedia

arbuz

1. jednoroczna, afrykańska roślina warzywna z rodziny dyniowatych, uprawiana w ciepłych krajach na całym świecie ze względu na smaczne owoce; kawon;
2. owoc tej rośliny w kształcie dużej kuli (o masie nawet do 16 kg), z grubym, wodnistym i słodkim miąższem barwy czerwonej, różowej lub żółtej; kawon;
3. potocznie, żartobliwie: głowa;
4. dawniej: dynia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) ogrod. bot. nazwa systematyczna|Citrullus|Schrad.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

(1.2) spoż. owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

(1.3) pot. uczn. stud. więz. głowa

(1.4) uczn. ktoś otyły

(1.5) uczn. ktoś nieatrakcyjny

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arbuz jest uprawiany w wielu krajach.

(1.2) Arbuzy są bardzo soczyste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarbus, AS: arbus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbuzówka ż., arbuziarz m.

:: zdrobn. arbuzik m.

przym. arbuzowy, arbuzowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kawon

(1.4) arbuziarz

Wiktionary

arbuziarz

1. w gwarze uczniowskiej: osoba dobrze zbudowana i wysportowana;
2. w gwarze złodziejskiej: bandyta bijący ofiary w głowę

SJP.pl

arbuzowaty

mający kształt arbuza, przypominający arbuz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o kształcie arbuza, przypominający arbuz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbuz mrz.

Wiktionary

arbuzowy

→ arbuz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący arbuza, związany z arbuzami

(1.2) o jasnoczerwonym kolorze

(1.3) zawierający arbuz, mający smak arbuza

Wiktionary

Patrz:
arbuz
Wymowa:

IPA: ˌarbuˈzɔvɨ, AS: arbuzovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arbuz m.

Wiktionary

arbuzy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. uczn. duży biust

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: arbuz

Wiktionary

arcach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu

Wiktionary

Górski Karabach (azer. Dağlıq Qarabağ; orm. Լեռնային Ղարաբաղ, trl. Lernajin Gharabagh) – region historyczno-geograficzny, położony na obszarze Kaukazu Południowego, częściowo w obrębie Gór Karabaskich. Region jest w większości górzysty i zalesiony.

Wikipedia

Powiązane:

przym. arcaski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Karabach, Górski Karabach

Wiktionary

arcana

[czytaj: arkana] polskie wydawnictwo

SJP.pl

- Arcana – dwumiesięcznik

- Arcana – wydawnictwo

- Arcana – zespół muzyczny

Wikipedia

arcaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arcachem, dotyczący Arcachu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arcach mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karabaski • górnokarabaski • górskokarabaski

Wiktionary

arcato

[czytaj: arkato] określenie wykonawcze: smyczkując

SJP.pl

arcelor

koncern hutniczy

SJP.pl

Arcelor S.A. – były luksemburski koncern hutniczy.

Przedsiębiorstwo obecnie należy do koncernu ArcelorMittal, największego na świecie producenta stali z siedzibą główną w Luksemburgu.

Wikipedia

arch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. arkusz

Wiktionary

Szwajcaria:

- Arch – gmina w kantonie Berno, w okręgu Seeland

Inne:

- „Arch” – polskie czasopismo wydawane w latach 2010-2020

- Arch Linux – dystrybucja Linuksa

- GNU Arch – system kontroli wersji

- Model ARCH – model ekonometryczny służący do analizy szeregów czasowych

Wikipedia

arch.

skrót od:
1. architekt;
2. architektura;
3. archiwum;
4. archidiecezja;
5. archeologiczny;
6. architektoniczny;
7. archaiczny

SJP.pl

skrót

(1.1) = architekt; rzad. architektka

(1.2) = architektura

(1.3) = archidiecezja

(1.4) = archiwum

(1.5) = archeologiczny

(1.6) = architektoniczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budynek wzniesiony w 1875 wg proj. krakowskiego arch. Teofila Żebrowskiego (1800—1887).

(1.1) W bezpośrednim sąsiedztwie placu znajduje się kościół św. Barbary zbudowany w 1927–[19]29 wg proj. arch. Mariana Andrzejewskiego — jeden z pierwszych w Polsce kościołów o konstrukcji żelbetowej.

(1.1) O godz. 12 przewidziano spacer po pałacu w towarzystwie arch. W[aldemara]. Niewalda, który przedstawi wyniki ostatnich badań architektonicznych w Willi Decjusza.

(1.2) Instalacje CO i wentylacji nie wchodzą w zakres projektu budowlanego (arch. i konstrukcja).

(1.2) Piotr Wróbel Dr arch. Piotr Wróbel, współautor, z prof. arch. Tomaszem Mańkowskim, projektu konkursowego nowej siedziby Radia Kraków [Małopolska], adiunkt na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej [im. Tadeusza Kościuszki].

(1.3) Homilię wygłosił bp senior arch. wrocławskiej Józef Pazdur.

(1.4) Jan Knapik z rodziną — żoną Haliną i dwoma synami. Fot. arch[.&rsqb. prywatne[.] Poseł w stroju myśliwskim. Fot. Edward WresiŁo

(1.4) W małżeństwie z Krystyną Lange (od 1943 r.) pozostawił czworo dzieci: Rafał (ur. 1946), Agnieszka (ur. 1948), Krzysztof (ur. 1951, Anna (ur. 1956) — akta osob. w arch. KUL, akta d-ratu w arch. UMCS; informacje od rodziny; wspomnienia osobiste.

(1.5) Również znaleziska arch. „chrześcijańskie” są nieliczne.

(1.6) [...] jego projekty arch. i urb. wywarły duży wpływ na współcz. architekturę, zwłaszcza Bauhausu; [...].

(1.6) Samodzielne dzieła Leonarda da Vinci z pierwszego okresu florenckiego: Pokłon Trzech Króli, Św. Hieronim [na pustyni] [...] oraz model brązowego pomnika konnego F[ranciszka I]. Sforzy i projekty arch. (model kopuły katedry, plany pałacu); [...].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxʲitɛkt, AS: arχʹitekt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archit.

(1.5) archeol.

(1.6) archit.

Wiktionary

archa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. śrpol. arka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarxa, AS: arχa

Wiktionary

archacki

nazwisko

SJP.pl

archaeus

[czytaj: archeus] w filozofii przyrody: zasada życia; pojęcie wprowadzone do alchemii przez Paracelsusa

SJP.pl

archaicznie

przysłówek

(1.1) w sposób typowy dla minionych czasów

(1.2) w sposób niepasujący do nowych czasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na archaicznie wystylizowanych szyldach pojawiają się starożytne daty sugerujące długoletnią tradycję firmy.

(1.2) Stosunki społeczne układały się zgoła archaicznie, nie było tu żadnego bardziej prężnego i dynamicznego przemysłu, rolnictwo wegetowało w warunkach niemal feudalnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaizm mrz., archaiczność ż.

przym. archaiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) anachronicznie, przestarzale, przeżytkowo

Wiktionary

archaiczniej

stopień wyższy od przysłówka: archaicznie

SJP.pl

archaiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: archaiczny

SJP.pl

archaiczność

przestarzałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest archaiczne; cecha tych, którzy są archaiczni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tym, co odróżnia język sakralny od języka świeckiego jest archaiczność tego pierwszego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaizm mrz., archaizowanie n.

przym. archaiczny

przysł. archaicznie

Wiktionary

archaiczny

1. dotyczący bardzo odległych czasów, różniący się wyraźnie od tego, co występuje obecnie, np. archaiczny język, archaiczna kultura;
2. przestarzały, np. archaiczne poglądy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący typowym dla dawnych czasów

(1.2) pejor. niezgodny z nowoczesnością lub postępem

(1.3) geol. związany z archaikiem, dotyczący archaiku

(1.4) dotyczący najwcześniejszych okresów powstawania albo kształtowania się czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przeczytać taką dyskietkę może tylko bardzo archaiczny komputer.

(1.1) Przykładane na prasie obciążenie odczytywaliśmy na archaicznym wskaźniku wyskalowanym w kilogramach.

(1.2) Szef partii politycznej przedstawił archaiczne poglądy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxaˈjit͡ʃnɨ, AS: arχai ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaik m., archeozoik m., archaiczność ż., archaika m., archaizm m., archaizowanie n.

przysł. archaicznie

czas. archaizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przestarzały, staromodny, staroświecki

(1.2) przestarzały

Wiktionary

archaik

w geologii: najstarsza era w dziejach Ziemi, która trwała od początków geologicznych dziejów Ziemi do około 2,5 miliarda lat temu; archeozoik, azoik, era archaiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. najstarszy eon w dziejach Ziemi;

Wiktionary

Archaik (ang. Archean, od gr. arche ‛na przedzie’), archeozoik (z gr. dzoe ‛życie’), azoik (z gr. ‛bez życia’)

- w sensie geochronologicznym: drugi najstarszy eon w dziejach Ziemi po hadeiku, trwający ok. półtora miliarda lat (od 4,0 do 2,5 mld lat temu). Archaik dzieli się na cztery ery: eoarchaik, paleoarchaik, mezoarchaik i neoarchaik.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Archaik stanowi najstarszy etap dziejów litosfery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxajik, AS: arχai ̯ik

Wiktionary

Powiązane:

przym. archaiczny

rzecz. archaizm mrz., archaizowanie n.

Wiktionary

archaika

rzadko: to, co jest właściwe odległym czasom; archaiczność, pradawność, prastarość, starodawność

SJP.pl

archaista

przestarzale: zwolennik archaizacji - nadawania czemuś (np. dziełu sztuki, językowi) form właściwych epoce minionej

SJP.pl

archaistyczny

mający cechy minionej epoki; archaizujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy epok minionych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaizowanie n.

czas. archaizować

Wiktionary

archaizacja

odmiana stylizacji, polegająca na użyciu w wypowiedzi wyrazów, zwrotów lub szyku zdania, charakterystycznych dla dawnych epok

SJP.pl

Archaizacja (stylizacja archaiczna) – rodzaj stylizacji językowej polegającej na wprowadzeniu do utworu literackiego archaicznych elementów słownictwa, rzadziej form gramatycznych lub konstrukcji składniowych. W wypadku braku zabytków dokumentujących dawne formy (np. dla polszczyzny sprzed XII wieku) celom stylizacji archaicznej mogą służyć elementy gwarowe lub pochodzące z języka dawnych epok.

Wikipedia

archaizacyjny

związany z archaizacją

SJP.pl

archaizator

osoba propagująca stary ład jak również osoba przeciwna postępowi technicznemu

SJP.pl

archaizatorski

→ archaizator

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archaizatorem, archaizatorami, dotyczący archaizatorów; charakterystyczny dla archaizatora

Wiktionary

Patrz:
archaizator
Powiązane:

rzecz. archaizator mos.

Wiktionary

archaizm

wyraz, zwrot bądź konstrukcja składniowa, które już wyszły z użycia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. forma językowa, która wyszła z użycia

(1.2) rzecz przestarzała

Wiktionary

Archaizm (gr. archaíos „dawny” od archē „początek”) – wyraz, konstrukcja składniowa lub związek frazeologiczny, który wyszedł z użycia w danej formie języka. Archaizmy to także wyrazy w formie przestarzałej, które są jeszcze w pewnym stopniu używane, lecz postrzegane jako dawne. Te z kolei nazywa się anachronicznymi. Termin używany jest również w znaczeniu ogólniejszym na nazwanie rzeczy przestarzałych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. archaiczność ż., archaik mrz., archaika ż., archaizacja ż., archaizowanie n.

czas. archaizować ndk.

przym. archaiczny

przysł. archaicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) archaika, archaiczność, przeżytek

Wiktionary

archaizować

dokonywać archaizacji, wprowadzać do dzieła elementy (wyrazy, zwroty, szyk zdania) charakterystyczne dla dawnych epok

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarchaizować)

(1.1) nadawać utworowi cechy charakterystyczne dla dzieł dawnych epok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W oryginale książka była tak pisana, jakby pisarz delikatnie archaizował tekst, lekko szkicował odniesienia do hiszpańszczyzny XVIII wieku [...]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaizowanie n., archaizacja ż., archaizm m., archaista m.

czas. zarchaizować dk.

przym. archaiczny, archaistyczny

Wiktionary

archaizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. szt. naśladowanie stylu lub języka epok minionych, nadawanie czemuś cech archaicznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archaik m., archaizm m., archaiczność ż., archaizacja ż.

czas. archaizować ndk.

przym. archaiczny, archaistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archaizacja

Wiktionary

archaizujący

odznaczający się archaizacją

SJP.pl

archalaksa

zmiana w początkowym etapie embriogenezy

SJP.pl

archandia

dawniej: tłum, gawiedź, orszak; archandria

SJP.pl

archandria

dawniej: tłum, gawiedź, orszak; archandia

SJP.pl

archangelica

Wikipedia

archangielczyk

mieszkaniec Archangielska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Archangielska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Archangielsk mrz.

:: fż. archangielka ż.

przym. archangielski

Wiktionary

archangielka

mieszkanka Archangielska (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Archangielska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Archangielsk mrz.

:: fm. archangielczyk mos.

przym. archangielski

Wiktionary

archangielsk

rosyjskie miasto portowe położone nad Morzem Białym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Wiktionary

Archangielsk (ros. Арха́нгельск; do 1613 Nowochołmogory, ros. Новохолмого́ры) – miasto w północnej części europejskiej Rosji, stolica obwodu archangielskiego i rejonu primorskiego. Miasto leży na dwóch brzegach rzeki Dwiny, 40–45 km od miejsca, gdzie wpada do Morza Białego. Terytorium okręgu miejskiego (rejonu) miasto Archangielsk obejmuje 29 442 ha. Miejskie nabrzeża przeciągnięte są wzdłuż rzeki na 35 km. Archangielsk był głównym portem Rosji do roku 1703.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈxãŋʲɟɛlsk, AS: arχãŋʹǵelsk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archangielczyk mos., archangielka ż.

przym. archangielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Nowochołmogory (do 1613)

Wiktionary

archangielski

→ Archangielsk (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Archangielska, związany z Archangielskiem

Wiktionary

Osoby o nazwisku Archangielski:

- Aleksandr Archangielski − radziecki konstruktor samolotów

- Aleksandr Archangielski − rosyjski kompozytor i dyrygent

- Boris Archangielski − rosyjski szachista i sędzia szachowy

- Jonasz (Archangielski) − biskup prawosławny

- Sławomir Archangielski − polski muzyk, kompozytor i instrumentalista

- Stefan (Archangielski) − biskup prawosławny

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Archangielsk mrz., archangielczyk mos., archangielka ż.

Wiktionary

archanielika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. lud. dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor (nazwa systematyczna|Angelica archangelica|L.|ref=tak., nazwa systematyczna|Archangelica officinalis|Hoffm.|ref=tak.)

Wiktionary

archanielski

dotyczący archanioła

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z archaniołem, dotyczący archanioła

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do archanioła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archanioł m., archanielskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archaniołowy

(2.1) archaniołowy

Wiktionary

archanielskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co jest związane z archaniołem, dotyczy archanioła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxãˈɲɛlskɔɕt͡ɕ, AS: arχãńelskość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archanioł m.

przym. archanielski

Wiktionary

archanioł

w religii chrześcijańskiej i żydowskiej, anioł najwyższy "rangą"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rel. każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ty czasem dzierżysz i miecz archanioła.

(1.1) Święty Michale Archaniele, wspomagaj nas w walce, a przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź naszą obroną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxãɲɔw, AS: arχãńou̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archanielstwo n., archanielskość ż.

:: zdrobn. archaniołek mos./mzw.

:: fż. archanielica ż.

przym. archanielski, archaniołowy

przysł. archanielsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. archaniołek

Wiktionary

archar

podgatunek dzikiej owcy (argali); owca kaszgarska, owca pamirska, owca Marco Polo

SJP.pl

arche

według starożytnych filozofów greckich: praelement materialny, z którego rozwinęła się przyroda

SJP.pl

Arché, zasada, prazasada (stgr. ἀρχή etymologicznie oznacza zasadę, przyczynę, władzę) – w filozofii przedsokratejskiej termin oznaczający praprzyczynę wszystkich bytów, zasadę oraz najbardziej zasadnicze tworzywo, prasubstancję, z której powstały wszystkie rzeczy i zarazem podstawowy składnik rzeczywistości.

Wikipedia

archean

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archebakteria, archeobakteria, archeowiec, archeon, prabakteria

SJP.pl

Archeony, archeany (Archaea), archeowce, dawniej archebakterie lub archeobakterie (Archaebacteria) – drobne jednokomórkowce, pierwotnie bezjądrowe, często ekstremofilne, tradycyjnie zaliczane z eubakteriami do prokariontów.

Wikipedia

archeany

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archebakteria, archeobakteria, archeowiec, archeon, prabakteria

SJP.pl

Archeony, archeany (Archaea), archeowce, dawniej archebakterie lub archeobakterie (Archaebacteria) – drobne jednokomórkowce, pierwotnie bezjądrowe, często ekstremofilne, tradycyjnie zaliczane z eubakteriami do prokariontów.

Wikipedia

archebakteria

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archeobakteria, archeowiec, archean, archeon, prabakteria

SJP.pl

Archeony, archeany (Archaea), archeowce, dawniej archebakterie lub archeobakterie (Archaebacteria) – drobne jednokomórkowce, pierwotnie bezjądrowe, często ekstremofilne, tradycyjnie zaliczane z eubakteriami do prokariontów.

Wikipedia

archegonium

żeński organ rozmnażania u paprotników, mszaków i roślin nagozalążkowych; rodnia

SJP.pl

Rodnia, archegonium – wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych.

Wikipedia

archelaus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) staroż. imię|polski|m.;

Wiktionary

Archelaus – zlatynizowana forma greckiego imienia męskiego Αρχελαος (Archelaos), które oznacza „przywódca ludu”, od αρχος (archos) – "mistrz, władca, przywódca" i λαος (laos) – „lud, ludzie”. Patronem tego imienia jest św. Archelaus, wspominany razem ze św. Cyriakiem (III wiek).

Archelaus imieniny obchodzi 23 sierpnia.

Imię to nosił m.in. Herod Archelaos, syn Heroda Wielkiego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m|D=Archelausa|święty=tak.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Archelaus. etym|gr|Ἀρχέλαος. (Arkhélāos)

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Archelaus

* łaciński: (1.1) Archelaus m.

* starogrecki: (1.1) Ἀρχέλαος m.

* włoski: (1.1) Archelao m.

źródła.

== Archelaus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Archelaus

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Archelaus. etym|gr|Ἀρχέλαος. (Arkhélāos)

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Archelaus

* łaciński: (1.1) Archelaus m.

* starogrecki: (1.1) Ἀρχέλαος m.

* włoski: (1.1) Archelao m.

źródła.

== Archelaus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Archelaus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

archelon

kopalny żółw żyjący w późnej kredzie; największy znany gatunek żółwia

SJP.pl

Archelon ischyros (gr. arche – początek, chelona – żółw) – kopalny gad z podrzędu żółwi skrytoszyjnych, żyjący w późnej kredzie ok. 70 mln lat temu w okresie kampańskim. Największy znany jak dotąd żółw.

Wikipedia

archenteron

wewnętrzna jama gastruli mająca postać worka, którego ściany tworzy endoderma; gastrocel, prajelito, jelito pierwotne

SJP.pl

Prajelito, archenteron – powstająca w czasie gastrulacji struktura stanowiąca zawiązek przyszłego układu pokarmowego. Składa się na nią pragęba i gastrocel wraz z otaczającą go entodermą. U dwuwarstwowców prajelito funkcjonuje przez całe życie jako układ pokarmowy. U trójwarstwowców wytwarza się z niego jelito środkowe, wątroba, trzustka i układ oddechowy.

W literaturze terminy prajelito, archenteron, gastrocel i jama gastruli są często synonimizowane.

Wikipedia

archeo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) archeoastronomia • archeocjat • archeografia • archeologia • archeozoik

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀρχαῖος. → starożytny

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) archeo-, archaeo-

* bułgarski: (1.1) архео-

* francuski: (1.1) archeo-

* nowogrecki: (1.1) αρχαιο-

* rosyjski: (1.1) архео-

* włoski: (1.1) archeo-

źródła.

== archeo- (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

temat słowotwórczy

(1.1) archeo-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxɛɔ, AS: arχeo

Wiktionary

archeobakteria

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archebakteria, archeowiec, archean, archeon, prabakteria

SJP.pl

archeocjat

przedstawiciel wymarłej gromady gąbek żyjących w kambrze

SJP.pl

archeocjaty

przedstawiciel wymarłej gromady gąbek żyjących w kambrze

SJP.pl

Archeocjaty (Archaeocyatha) - wymarła gromada gąbek, żyjąca w kambrze, ważne skamieniałości przewodnie w kambrze dolnym. Były to organizmy osobnicze lub kolonijne, kolonie tworzyły rafy wymagające wód morskich, płytkich i ciepłych.

Wikipedia

archeocyty

Archeocyt – komórka występująca w mezohylu gąbek. Archeocyty są komórkami totipotencjalnymi – mogą różnicować się w każdy inny typ komórek (np. sklerocyty, kolenocyty, spongocyty). Biorą udział w regeneracji, trawieniu, fagocytozie (z kanałów wodnych). Z podstawowych archeocytów macierzystych powstają archeocyty pierwotne, a z nich archeocyty wtórne, które z kolei mogą przekształcać się w cztero- lub jednojądrowe archeocyty, wyjściowe dla wielu innych komórek.

Wikipedia

archeoetnografia

dyscyplina naukowa wykorzystująca studia nad żyjącymi społecznościami do rekonstrukcji starożytnych kultur; etnoarcheologia, etnografia archeologiczna

SJP.pl

archeofit

roślina obcego pochodzenia, która znalazła się i trwale zadomowiła na nowym obszarze przed końcem XV wieku

SJP.pl

Archeofit (z gr. ἀρχή początek, φυτόν roślina) – gatunek rośliny obcego pochodzenia (antropofit), który przybył na dany obszar z innych rejonów geograficznych w czasach wczesnohistorycznych lub przedhistorycznych i występuje najczęściej w siedliskach synantropijnych.

Wikipedia

archeofity

roślina obcego pochodzenia, która znalazła się i trwale zadomowiła na nowym obszarze przed końcem XV wieku

SJP.pl

archeograf

osoba wyspecjalizowana w archeografii

SJP.pl

archeograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archeografią, dotyczący archeografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archeografia ż., archeograf mos.

Wiktionary

archeol.

skrót od: archeologia, archeologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

archeolog

specjalista, naukowiec zajmujący się badaniem, rekonstruowaniem dziejów prahistorycznych na podstawie niebezpośrednich dowodów rzeczowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

(1.2) daw. pot. zbieracz starożytności (przedmiotów dawnych) zajmujący się ich studiowaniem, kolekcjoner i badacz antyków, obiektów zabytkowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw

Wiktionary

Archeolog − osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, która wyspecjalizowana jest w dziedzinie archeologii, zajmuje się badaniem minionych kultur i cywilizacji oraz ich relacjami z otaczającym środowiskiem.

Archeolodzy gromadzą, dokumentują i analizują materiał pochodzący z wykopalisk lub odnaleziony w inny sposób (elementy architektoniczne, rękodzieło, pozostałości biologiczne oraz szczątki ludzkie).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Znano go jako pełnego nadziei poczynającego archeologa, zaprzątnionego historią guzików herbowych.

(2.1) Moja córka marzy, aby zostać archeologiem śródziemnomorskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxɛˈɔlɔk, AS: arχeolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archeologia ż.

:: fż. archeolożka ż.

przym. archeologiczny

przysł. archeologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) pot. lub środ. archeolożka

Wiktionary

archeologia

nauka zajmująca się badaniem, rekonstruowaniem dziejów prahistorycznych na podstawie niebezpośrednich dowodów rzeczowych; paleologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

Wiktionary

Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Archeologia jest fascynującą nauką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxɛɔˈlɔɟja, AS: arχeoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archeolog m., archeolożka ż.

przym. archeologiczny

przysł. archeologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) egiptologia

pokrewne.

rzecz. archeolog m., archeolożka ż.

przym. archeologiczny

przysł. archeologicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀρχαἳος. + etym|gr|λέγω. → dawny + mówić

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) archaeology, archeology

* arabski: (1.1) علم الآثار

* białoruski: (1.1) археалогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) археалёгія ż.

* bułgarski: (1.1) археология ż.

* duński: (1.1) arkæologi w.

* esperanto: (1.1) arĥeologio, arkeologio

* estoński: (1.1) arheoloogia

* farerski: (1.1) fornfrøði n.

* francuski: (1.1) archéologie ż.

* hiszpański: (1.1) arqueología ż.

* interlingua: (1.1) archeologia

* islandzki: (1.1) fornleifafræði ż.

* japoński: (1.1) furi|考古学|こうこがく.

* jidysz: (1.1) אַרכעאָלאָגיע ż. (archeologje)

* kaszubski: (1.1) archeòlogijô ż.

* kataloński: (1.1) arqueologia ż.

* niemiecki: (1.1) Archäologie ż.

* nowogrecki: (1.1) αρχαιολογία ż.

* rosyjski: (1.1) археология ż.

* słowacki: (1.1) archeológia

* szwedzki: (1.1) arkeologi w.

* ukraiński: (1.1) археологія ż.

* węgierski: (1.1) archeológia, régészet

* włoski: (1.1) archeologia ż.

źródła.

== archeologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archeologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

archeologiczno-architektoniczny

związany z archeologią i architekturą (np. badania archeologiczno-architektoniczne)

SJP.pl

archeologiczno-historyczny

związany z archeologią i historią (np. muzeum archeologiczno-historyczne)

SJP.pl

archeologiczny

→ archeologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archeologią, dotyczący archeologii

Wiktionary

Patrz:
archeologia
Przykłady

(1.1) W lipcu pojadę na wykopaliska archeologiczne do Izraela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: arχeoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archeologia ż., archeolog m., archeolożka ż.

przysł. archeologicznie

Wiktionary

archeolożka

→ archeolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie archeologii

Wiktionary

Patrz:
archeolog
Powiązane:

rzecz. archeologia ż., archeologiczność ż.

:: fm. archeolog mos.

przym. archeologiczny

przysł. archeologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archeolog

Wiktionary

archeometria

Archeometria (gr. archaíos – dawny, archē – początek, przyczyna, zasada, pierwiastek, metria – miara) – dziedzina badań archeologicznych mająca na celu potwierdzenie autentyczności, wieku, pochodzenia wykopalisk i obiektów archeologicznych oraz określenie technologii ich uzyskania na podstawie składu chemicznego.

Wikipedia

archeometryczny

→ archeometria

SJP.pl

Patrz:
archeometria

archeon

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archebakteria, archeobakteria, archeowiec, archean, prabakteria

SJP.pl

- archeony – drobne jednokomórkowce zaliczane do prokariontów lub uznawane za osobną domenę

- Archeon – muzeum tematyczne w Alphen aan den Rijn w Holandii

Wikipedia

archeopteryks

kopalne zwierzę z okresu jury, posiadające cechy gadzie i ptasie; praptak, gadoptak

SJP.pl

Archaeopteryx – rodzaj późnojurajskego teropoda z rodziny Archaeopterygidae. Archaeopteryx był średnich rozmiarów zwierzęciem wielkości kruka. Miał czteropalczastą stopę, z których pierwszy palec był przeciwstawny pozostałym. Przednia kończyna była trójpalczasta, ogon kostny zbudowany z wielu kręgów, długi i prosty. Archaeopteryx miał zęby, a na palcach skrzydeł pazury.

Wikipedia

archeoteczny

przymiotnik od: archeoteka

SJP.pl

archeoteka

dawniej: muzeum, galeria starożytności

SJP.pl

archeowiec

drobny jednokomórkowiec, zaliczany z eubakteriami do prokariontów; archeobakteria, archebakteria, archean, archeon, prabakteria

SJP.pl

archeozoiczny

przymiotnik od: archeozoik

SJP.pl

archeozoik

w geologii: najstarsza era w dziejach Ziemi, która trwała od początków geologicznych dziejów Ziemi do około 2,5 miliarda lat temu; archaik, azoik, era archaiczna

SJP.pl

archeozoolog

zoolog zajmujący się wymarłymi gatunkami zwierząt

SJP.pl

archeozoologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

Wiktionary

Archeozoologia – dziedzina nauki z pogranicza humanistyki i zoologii. Jest pomocniczą dziedziną archeologii zajmującą się badaniem szczątków zwierzęcych odkrytych w czasie wykopalisk. Dostarcza wiedzy m.in. na temat pochodzenia zwierząt domowych oraz procesu domestykacji, czyli początków procesu oswajania dzikich zwierząt, ich udomowienia i hodowli. Jest też źródłem wiedzy o eksploatacji środowiska naturalnego przez człowieka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja, AS: arχeoz•oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archeozoolog m., archeozoolożka ż.

przym. archeozoologiczny

Wiktionary

archeozoologiczny

przymiotnik od: archeozoologia

SJP.pl

archespor

Merystem archesporialny, archespor – roślinna tkanka zarodnikotwórcza.

Wikipedia

archetyp

1. pierwotny wzór postaci, obiektu lub zjawiska;
2. postać, obiekt lub zjawisko odzwierciedlające taki wzór;
3. schemat zachowania i postrzegania świata nieświadomie powielany przez ludność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. pierwowzór postaci

(1.2) psych. pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

(1.3) hist. jęz. najmłodszy kodeks będący wspólnym źródłem zbioru kodeksów;

Wiktionary

- archetyp (filologia)

- archetyp (psychologia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈxɛtɨp, AS: arχetyp

Wiktionary

Powiązane:

przym. archetypowy, archetypiczny

Wiktionary

archetypiczny

związany z archetypem (pierwowzorem postaci, motywu), np. archetypiczne pojęcie tabu, archetypiczny charakter wątków mitologicznych; archetypowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze archetypem, odnoszący się do archetypu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archetyp mrz.

przym. archetypowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archetypowy

Wiktionary

archetypowy

związany z archetypem (pierwowzorem postaci, motywu), np. archetypiczne pojęcie tabu, archetypiczny charakter wątków mitologicznych; archetypiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze archetypem, odnoszący się do archetypu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archetyp mrz.

przym. archetypiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archetypiczny

Wiktionary

archi

[czytaj: arki] grupa instrumentów smyczkowych w orkiestrze symfonicznej

SJP.pl

Archi – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji Chieti.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2336 osób, 83,4 os./km².

Wikipedia

archi-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: główny, naczelny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarxʲi, AS: arχʹi

Wiktionary

archibald

nazwisko lub imię męskie

SJP.pl

Archibald – forma oboczna imienia Erchembod – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone z członów ercan („prawdziwy, autentyczny”) i bald („śmiały, odważny”). Inną formą oboczną jest imię Erchembald, a w Polsce występowało w formie Archibald, Archambałt, Archambuł, Erkinbold i Erkambaldus. Według stanu na 17 stycznia 2015 r. imię to miało w Polsce 5 nadań.

Wikipedia

archidiakon

arcydiakon;
1. w Kościele katolickim: duchowny będący członkiem kapituły katedralnej lub kolegiackiej;
2. w niektórych kościołach prawosławnych: najważniejszy diakon służący przy biskupie prawosławnym;
3. w dawnej Polsce: zwierzchnik części diecezji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji

Wiktionary

Archidiakon (gr. archi „naczelny” + diákonos „diakon”) – delegat biskupa do spraw administracji i dyscypliny na terenie diecezji lub na terenie okręgu kościelnego zwanego archidiakonatem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W średniowieczu archidiakoni byli bardzo wpływowi, zarządzali de facto częścią diecezji.

Wiktionary

archidiakonat

1. godność archidiakona;
2. w historii: część diecezji podległa archidiakonowi

SJP.pl

Archidiakonat (łac. archidiaconatus) – dawna jednostka administracyjna w Kościele katolickim, część diecezji zarządzana przez archidiakona.

Wikipedia

archidiakonka

→ archidiakon

SJP.pl

Archidiakonka – jezioro w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie miejskiej Chełmża.

Wikipedia

Patrz:
archidiakon

archidiakoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z archidiakonem, dotyczący archidiakona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archidiakon mos.

Wiktionary

archidiec.

skrót

(1.1) = kośc. archidiecezja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W archidiec. gdańskiej w 2019 r. odbyło się 11 236 sakramentów chrztu, a w 2020 – 8 762.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abpstwo

Wiktionary

archidiecezja

kościelna jednostka administracyjna obejmująca zwykle kilka diecezji i zarządzana przez arcybiskupa (metropolitę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

Wiktionary

Archidiecezja (z gr. arche – pierwszeństwo), arcybiskupstwo – jednostka terytorialna wyższej administracji kościelnej. Istnieją ich cztery rodzaje:

1. archidiecezja metropolitalna – arcybiskup metropolita,

2. archidiecezja tytularna (historyczna) – arcybiskup tytularny,

3. archidiecezja rezydencjalna (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, nie należy do metropolii i nie podlegają jej sufraganie) – arcybiskup rezydencjalny,

4. archidiecezja sufragalna – należy do metropolii, ale nie jest metropolitalna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan Paweł II podniósł diecezję katowicką do rangi archidiecezji.

(1.1) Główną świątynią archidiecezji jest archikatedra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲidʲjɛˈt͡sɛzʲja, AS: arχʹidʹi ̯ecezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. archidiecezjalny

rzecz. diecezja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arcybiskupstwo, metropolia, prowincja

Wiktionary

archidiecezjalny

dotyczący archidiecezji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z archidiecezją, odnoszący się do archidiecezji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Radio archidiecezjalne ma swoją siedzibę w budynku kurialnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. diecezja ż., archidiecezja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arcybiskupi

Wiktionary

archieparchia

we wschodnim chrześcijaństwie: jednostka terytorialna Kościoła wyższa rangą od eparchii, podległa metropolicie

SJP.pl

Archieparchia (z gr. "arche" - pierwszeństwo) – jednostka terytorialna administracji kościelnej we wschodnim chrześcijaństwie, wyższej rangi niż eparchia, podległa metropolicie (odpowiednik zachodniej archidiecezji).

Wikipedia

archifonem

niezależna jednostka fonologiczna pojawiająca się w miejscu neutralizacji opozycji fonologicznych

SJP.pl

Archifonem – głoska występująca w miejscu, w którym doszło do neutralizacji (zaniku) jakiejś opozycji fonologicznej. Jest to zatem element, który obejmuje cechy dystynktywne wspólne dla dwu członów opozycji fonologicznej, nie obejmuje zaś cechy zneutralizowanej, różniącej te fonemy. Innymi słowy archifonem nie jest w pełni scharakteryzowany pod względem cech dystynktywnych danego języka .

Wikipedia

archijerej

wyższy duchowny w kościołach Wschodu; archirej

SJP.pl

Archirej (Archijerej) (z gr. – arcykapłan) – członek wyższego duchowieństwa (patriarcha, arcybiskup i biskup) w kościołach prawosławnych i greckokatolickich.

Wikipedia

archijerejski

przymiotnik od: archijerej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z osobą lub funkcją archijereja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archijerej mos., archirej mos.

Wiktionary

archikatedra

najważniejszy kościół archidiecezji, katedra arcybiskupa; arcykatedra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. główny kościół archidiecezji

Wiktionary

Archikatedra, kościół archikatedralny – główny kościół archidiecezji i metropolii, zazwyczaj siedziba arcybiskupa metropolity.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Robotnicy czyszczą właśnie fasadę największej archikatedry w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

przym. archikatedralny

rzecz. katedra ż.

Wiktionary

archikatedralny

dotyczący archikatedry, będący archikatedrą (np. mury archikatedralne, kościół archikatedralny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do archikatedry, związany z archikatedrą

Wiktionary

Powiązane:

przym. archikatedra ż.

rzecz. archikatedra ż.

Wiktionary

archikolegiata

archikolegiata łęczycka (archikolegiata NMP i Świętego Aleksego) - kościół będący jednym z najstarszych zabytków w województwie łódzkim

SJP.pl

Kolegiata – kościół niebędący katedrą, przy którym istnieje kapituła kanoników, erygowana przez papieża na prośbę lub za wiedzą ordynariusza.

Wyższym rangą kościołem względem kolegiaty jest archikolegiata (analogicznie jak archikatedra względem katedry)

Wikipedia

archikonfraternia

stowarzyszenie religijne

SJP.pl

archiloch

Archiloch (stgr. Ἀρχίλοχος Archilochos) – poeta grecki z Paros, żyjący w 1. połowie VII wieku p.n.e., jeden z najwybitniejszych (obok Safony i Alkajosa) przedstawicieli greckiej poezji lirycznej.

Wikipedia

archimandria

klasztor (lub zespół klasztorów) podległy archimandrycie

SJP.pl

Archimandria – określenie zespołu monasterów, nad którymi władzę sprawuje archimandryta. Pojęcie to jest też używane jako synonim siedziby archimandryty.

Wikipedia

archimandrycki

przymiotnik od: archimandria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z osobą lub funkcją archimandryty

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do archimandryty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archimandryta mos.

Wiktionary

archimandryta

1. przełożony klasztoru w Kościele obrządku wschodniego;
2. tytuł honorowy bardzo zasłużonych i poważanych duchownych w Kościele obrządku wschodniego; także: osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

(1.2) kośc. przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich

Wiktionary

Archimandryta (gr. ἀρχιμανδρίτης archimandrites – "przełożony owczarni" od ἀρχι- archi- – "pierwszy" oraz μάνδρα mándra – "zagroda, owczarnia") – w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w Cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W liście do mnichów i archimandrytów Jerozolimy cesarz Marcjan obiecał śledztwo w sprawie czynów, których mieli się dopuścić Samarytanie przeciwko chrześcijanom, w tym plądrowanieądrowania kościołów i majątków chrześcijan, a także zabójstw.

Wiktionary

Powiązane:

przym. archimandrycki

Wiktionary

archimedes

Archimedes (ok. 287-212 p.n.e.), grecki uczony: matematyk, fizyk, wynalazca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. grecki matematyk;

(1.2) staroż. imię|polski|m.

Wiktionary

Archimedes z Syrakuz (gr. Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος Archimedes ho Syrakosios; ok. 287–212 p.n.e.) – grecki matematyk, fizyk i inżynier. .

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Archimedes studiował w ówczesnym centrum nauki, Aleksandrii, a po powrocie do rodzinnych Syrakuz utrzymywał bliskie kontakty z uczonymi aleksandryjskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲĩˈmɛdɛs, AS: arχʹĩmedes

Wiktionary

Powiązane:

przym. Archimedesowy, archimedesowy

Wiktionary

archimedesowski

taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; archimedesowy

SJP.pl

archimedesowy

taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; archimedesowski

SJP.pl

archiopactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. najstarsze opactwo na danym terytorium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Historia archiopactwa cystersów w Jędrzejowie sięga XII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. opactwo m.

Wiktionary

archip

imię męskie

SJP.pl

Archip – imię męskie pochodzenia greckiego, złożone z członów: αρχος (archos), oznaczającego "mistrz" oraz ‘ιππος (híppos) – „koń”.

Archip imieniny obchodzi 20 marca, w dzień wspomnienia św. Archipa, ucznia św. Pawła, wymienianego w liście do Kolosan i do Filemona.

Wikipedia

archip.

skrót od: archipelag

SJP.pl

archipelag

grupa wysp leżących blisko siebie, jednorodnych pod względem pochodzenia i struktury geologicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. grupa wysp położonych blisko siebie;

Wiktionary

Archipelag – grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp – archipelagi składające się z bezładnie rozmieszczonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem jedna obok drugiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żeglarz odkrył nieznany do tej pory archipelag.

(1.1) Timor Wschodni zajmuje połowę wyspy Timor, na wschodnim krańcu Archipelagu Malajskiego.

(1.1) Największymi wyspami w archipelagu Wysp Kanaryjskich są Teneryfa i Gran Canaria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲiˈpɛlak, AS: arχʹipelak

Wiktionary

Powiązane:

przym. archipelagowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. archip.

Wiktionary

archipelagowy

→ archipelag

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z archipelagiem; taki jak archipelag

Wiktionary

Patrz:
archipelag
Powiązane:

rzecz. archipelag mrz.

Wiktionary

archiprezbiter

duchowny posiadający tytuł starszego kanonika katedralnego

SJP.pl

Archiprezbiter – urząd lub tytuł honorowy w Kościele katolickim.

- archiprezbiter miejski (archiprezbiter biskupi) – dawniej kapłan kościoła katedralnego w mieście biskupim, będący pierwszym zastępcą biskupa w pełnieniu funkcji liturgicznych niewymagających sakry biskupiej

- archiprezbiter wiejski – dawniej kapłan stojący na czele archiprezbiteratu (w ciągu wieków funkcja archiprezbitera wiejskiego utożsamiała się z funkcją dziekana, obecnie jest rzadko używanym zamiennikiem terminu „dziekan”)

- archiprezbiter kapitulny – dawniej kapłan kapituły kolegiackiej lub katedralnej

- archiprezbiter honorowy – tytuł rektorów-kardynałów bazylik rzymskich (jako tytuł honorowy przetrwał również archiprezbiter miejski, nadawany kapłanom najważniejszych kościołów – w Polsce proboszczom Kościoła Mariackiego w Krakowie).

Wikipedia

archiprezbiterialny

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z archiprezbiterem, dotyczący archiprezbitera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archiprezbiter mos.

Wiktionary

archiprezbiterski

przymiotnik od: archiprezbiter

SJP.pl

archirej

wyższy duchowny w kościołach Wschodu; archijerej

SJP.pl

Archirej (Archijerej) (z gr. – arcykapłan) – członek wyższego duchowieństwa (patriarcha, arcybiskup i biskup) w kościołach prawosławnych i greckokatolickich.

Wikipedia

archirejski

przymiotnik od: archirej

SJP.pl

archit.

skrót od: architektura (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

architekt

1. specjalista w zakresie architektury (dziedzina wiedzy i umiejętności obejmująca projektowanie i wznoszenie budowli);
2. osoba będąca inicjatorem i organizatorem czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. archit. osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

(1.2) przen. inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) bud. archit. specjalistka w dziedzinie architektury (żeński odpowiednik znaczenia 1.1)

(2.2) przen. inicjatorka i organizatorka jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

Wiktionary

Architekt (łac. architectus, gr. arkhitekton) – zawód zaufania publicznego w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli, także inicjator i organizator czegoś. Architektami określa się także osoby biegłe lub uczone w dziedzinie architektury, architektury krajobrazu, architektury wnętrz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przyszłości chciałabym zostać architektem.

(1.1) W zeszłą niedzielę odbył się w Poznaniu coroczny zjazd architektów.

(1.1) W procesie projektowania architekt musi współpracować z konstruktorami i instalatorami.

(1.2) Uważam, że Bóg jest architektem wszechświata.

(2.1) Córka chce zostać architektem.

(2.1) Mój dom zaprojektowała pani architekt z Łodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxʲitɛkt, AS: arχʹitekt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architektura ż., architektonika ż.

:: fż. architektka

przym. architektoniczny, architektoński, architekturalny

przysł. architektonicznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1-2) architektka

Wiktionary

architektka

→ architekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

(1.2) przen. pot. kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

Wiktionary

Patrz:
architekt
Przykłady

(1.1) Za pierwszą amerykańską architektkę należy uznać Louise Blanchard Bethune.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲiˈtɛktka, AS: arχʹitektka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architektura ż., architektonika ż.

:: fm. architekt m.

przym. architektoniczny

przysł. architektonicznie

Wiktionary

architektoniczny

związany z architekturą, odnoszący się do wyglądu, formy jakiejś budowli (np. koncepcje architektoniczne, wystrój architektoniczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) archit. związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiejsze Zakopane przedstawia sobą konglomerat najrozmaitszych stylów architektonicznych – tradycyjnych i nowoczesnych, ludowych i przemysłowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: arχʹitektõńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architektonika ż., architektura ż., architekt m., architektka ż.

przym. architektoński

przysł. architektonicznie

Wiktionary

architektonika

forma budowli: jej kompozycja, konstrukcja i układ części; architektura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. architektura

(1.2) ład, układ wedle określonych zasad

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) architektonika mózgu • architektonika powieści

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. architektka ż., architekt, architektura

przym. architektoniczny, architektoński

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀρχιτεκτονική. (architektoniké) ← etym|gr|ἀρχιτέκτων. (architéktōn)→ budowniczy

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|architektura.

* karpatorusiński: (1.1) архітектоніка ż.; (1.2) архітектоніка ż.

* słowacki: (1.1) architektonika ż.; (1.2) architektonika ż.

* ukraiński: (1.1) архітектоніка ż.; (1.2) архітектоніка ż.

źródła.

== architektonika (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) architektonika

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲitɛkˈtɔ̃ɲika, AS: arχʹitektõńika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architektka ż., architekt, architektura

przym. architektoniczny, architektoński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. architektka ż., architekt, architektura

przym. architektoniczny, architektoński

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀρχιτεκτονική. (architektoniké) ← etym|gr|ἀρχιτέκτων. (architéktōn)→ budowniczy

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|architektura.

* karpatorusiński: (1.1) архітектоніка ż.; (1.2) архітектоніка ż.

* słowacki: (1.1) architektonika ż.; (1.2) architektonika ż.

* ukraiński: (1.1) архітектоніка ż.; (1.2) архітектоніка ż.

źródła.

== architektonika (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) architektonika

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

architektoński

dawniej: architektoniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. architektoniczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲitɛkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: arχʹitektõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architekt, architektonika, architektura

przym. architektoniczny

Wiktionary

architektura

1. dziedzina wiedzy i umiejętności obejmująca projektowanie i wznoszenie budowli;
2. wydział szkoły wyższej kształcący w tej dziedzinie wiedzy;
3. forma budowli: jej kompozycja, konstrukcja i układ części; architektonika;
4. budowa komputera: wewnętrzna organizacja jego części i powiązań logicznych między nimi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

(1.2) archit. ogół dzieł architektury (1.1) posiadających pewną wspólną cechę, będących dorobkiem określonej grupy lub spuścizną jakiejś epoki

(1.3) budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.

Wiktionary

Architektura (łac. architectura, od architector „buduję” z gr. archi „naczelny” i tekton „budowniczy”) – ogół obiektów materialnych, tworzonych przez człowieka, trwale związanych z określonym punktem powierzchni Ziemi służących zaspokojeniu jego potrzeb osobistych, jak i społecznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Postmodernizm to taki kierunek w literaturze, architekturze, muzyce i kulturze, który wywodzi się z modernizmu.

(1.2) Ta katedra jest przykładem architektury barokowej.

(1.3) Klient/serwer to architektura oprogramowania umożliwiająca rozdzielenie pewnych funkcjonalności w celu zwiększenia jego elastyczności i ułatwienia wprowadzania zmian w każdej z części.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲitɛkˈtura, AS: arχʹitektura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. architekt m., architektonika ż., architektka ż.

przym. architektoniczny, architektoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. archit.

Wiktionary

architraw

w architekturze antycznej: dolna część belkowania wsparta bezpośrednio na kolumnach; epistyl; nadsłupie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

(1.1) Na architrawie świątyni delfickiej starożytni napisali: "Poznaj samego siebie", i za Platonem sądzili, że prawda jest przypomnieniem, anamnezą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxʲitraf, AS: arχʹitraf

Wiktionary

Powiązane:

przym. architrawowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) epistyl, nadsłupie

Wiktionary

archiwalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dokumenty o wartości historycznej

Wiktionary

Materiały archiwalne (archiwalia) – zgodnie z polskim prawem archiwalnym, dokumenty przechowywane wieczyście, oznaczane symbolem kategorii archiwalnej „A”; materiały archiwalne powstają m.in. w jednostkach organizacyjnych wytypowanych i znajdujących się pod nadzorem właściwego archiwum państwowego. Zgodnie z Ustawą archiwa państwowe mają prawo objąć nadzorem jedynie państwowe jednostki organizacyjne.Przy obejmowaniu nadzorem archiwalnym jednostek organizacyjnych uwzględniany jest m.in.: rodzaj jednostki organizacyjnej, przedmiot i charakter jej działalności, znaczenie dla regionu lub kraju. W momencie objęcia nadzorem archiwum państwowego jednostka taka staje się wytwórcą materiałów archiwalnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) będą dążyć w takim samym duchu do rozwiązywania problemów związanych z dobrami kultury i archiwaliami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲiˈvalʲja, AS: arχʹivalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archiwum n., archiwista m., archiwistka ż., archiwistyka ż.

czas. archiwizować ndk.

przym. archiwalny, archiwistyczny, archiwizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) źródła

Wiktionary

archiwalium

rzadko: dokument przechowywany w archiwum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokument o wartości historycznej, kwalifikujący się do przechowywania w archiwum

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Państwo Marzenna i Zbigniew Burczakowie, dzieci śp. pułkownika Kazimierza Burczaka, przekazali do zbiorów Muzeum Katyńskiego kolekcję fotografii i archiwaliów dotyczących ich Ojca. [...] Innym cennym archiwalium jest Karta Legitymacyjna Oficerska 5. Pułku Piechoty Legionów, należąca do płk Burczaka.

(1.1) Książka Rozkazów oddziału partyzanckiego "Bug" [...], obejmująca okres od 04.10.1943 do 08.07.1944 roku. [...] Archiwalium to pochodzi ze zbiorów prywatnych pana Władysława Tołysza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲiˈvalʲjũm, AS: arχʹivalʹi ̯ũm

Wiktionary

archiwalność

→ archiwalny

SJP.pl

Patrz:
archiwalny

archiwalny

dotyczący archiwum, pochodzący z archiwum, informujący o przeszłości (np. poszukiwania archiwalne, dokumenty archiwalne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archiwum n., archiwalistyka ż., archiwista m., archiwistka ż., archiwalia nmos., archiwizacja ż., archiwizowanie n.

Wiktionary

archiwariusz

kustosz archiwum; osoba zarządzająca materiałami archiwalnymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. archiwista

Wiktionary

Archiwista, archiwariusz (łac. archi(v)um „archiwum”, gr. archeíon „gmach rządowy”, l.mn. archeía „archiwa”, archē „przyczyna”) – pracownik archiwum, znawca zbiorów archiwalnych. Jest to zawód wiążący się z działaniami mającymi na celu przechowywanie dokumentów dla ich późniejszego udostępniania. Archiwistę zatrudniają m.in. urzędy państwowe, instytucje, zakłady pracy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. archiwizacja ż., archiwum n., archiwista mos.

:: fż. archiwariuszka ż.

Wiktionary

archiwariuszka

kustoszka archiwum; kobieta zarządzająca materiałami archiwalnymi

SJP.pl

archiwista

specjalista z zakresu archiwistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik archiwum

(1.2) nauk. specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów

(1.3) pot. student lub absolwent archiwistyki

(1.4) pot. żart. przen. złomiarz

Wiktionary

Archiwista, archiwariusz (łac. archi(v)um „archiwum”, gr. archeíon „gmach rządowy”, l.mn. archeía „archiwa”, archē „przyczyna”) – pracownik archiwum, znawca zbiorów archiwalnych. Jest to zawód wiążący się z działaniami mającymi na celu przechowywanie dokumentów dla ich późniejszego udostępniania. Archiwistę zatrudniają m.in. urzędy państwowe, instytucje, zakłady pracy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. archiwum n., archiwariusz m., archiwiścina ż., archiwiścianka ż., archiwiścin m., archiwiścianek m., archiwalia nmos., archiwizacja ż., archiwizowanie n.

:: fż. archiwistka ż.

czas. archiwizować

przym. archiwalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. archiwariusz

(1.2) archiwistyk

Wiktionary

archiwistka

→ archiwista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracowniczka archiwum

(1.2) nauk. specjalistka z zakresu archiwistyki, badaczka archiwaliów

Wiktionary

Patrz:
archiwista
Powiązane:

rzecz. archiwista m., archiwum n., archiwalia nmos., archiwizacja ż., archiwizowanie n.

przym. archiwalny

Wiktionary

archiwistyczny

→ archiwistyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archiwistyką, dotyczący archiwistyki

Wiktionary

Patrz:
archiwistyka
Powiązane:

rzecz. archiwum n., archiwizowanie n., archiwalia nmos., archiwistyka ż.

Wiktionary

archiwistyka

dziedzina wiedzy obejmująca organizację archiwów, metody gromadzenia w nich danych, konserwację zbiorów itp.

SJP.pl

Archiwistyka – humanistyczna dyscyplina naukowa, wywodząca się z historii, powiązana również z bibliotekoznawstwem i informacją naukową. Przedmiotem badań archiwistyki są archiwa i dokumentacja.

W zakres archiwistyki wchodzą:

- badania nad powstawaniem archiwaliów, ich charakterem w sensie zarówno cech fizycznych, jak też zawartości merytorycznej (aktoznawstwo).

- problemy gromadzenia (tzw. „opieka nad narastającym zasobem”; „nadzór nad aktotwórcami”; lub „nadzór na przedpolu archiwalnym”), przechowywania (np. rozmieszczenie w archiwach, gospodarka magazynowa, czyli stan i utrzymanie magazynów, konserwacja archiwaliów), opracowywania (zasady sporządzania pomocy archiwalnych) i udostępniania tejże dokumentacji.

Wikipedia

archiwizacja

zbieranie oraz porządkowanie materiałów archiwalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbieranie i porządkowanie, katalogowanie materiałów archiwalnych

Wiktionary

Archiwum (łac. archīvum od gr. ἀρχεῖον „gmach urzędowy” od ἀρχή „na czele”, por. archont) – instytucja lub miejsce przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych i współczesnych, które nie są używane na bieżąco. Jako archiwum określa się również uporządkowany zbiór tego typu dokumentów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. archiwum n., archiwista m., archiwistka ż., archiwizowanie n., archiwariusz m., archiwariuszka ż.

czas. archiwizować

przym. archiwalny

Wiktionary

archiwizacyjny

związany z archiwizacją

SJP.pl

archiwizator

1. program komputerowy do zmniejszania wielkości plików poprzez kompresję danych; archiwizer, kompresor, paker;
2. system umożliwiający archiwizację danych

SJP.pl

archiwizer

program komputerowy do zmniejszania wielkości plików poprzez kompresję danych; archiwizator, kompresor, paker

SJP.pl

Program do kompresji plików – program do kodowania danych w taki sposób, aby zajmowały jak najmniej przestrzeni na dysku.

Współcześnie istnieje kilkadziesiąt formatów skompresowanych archiwów, z których najpopularniejszym jest ZIP, obsługiwany przez prawie wszystkie dostępne aplikacje. Programy dostępne na rynku (freeware i shareware) obsługują różne zestawy formatów kompresji.

Wikipedia

archiwizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarchiwizować)

(1.1) zbierać, gromadzić do archiwum

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wielu przypadkach znaleziono także programy działające w tle bez wiedzy użytkownika. Archiwizowały one informacje o jego działaniach […].

(1.1) Nie każdy jednak wie, że grupy dyskusyjne są archiwizowane. Jest to konieczne, ponieważ czas „życia” listów w grupach dyskusyjnych jest ściśle określony i nie przekracza tygodnia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archiwizowanie n., archiwista mos., archiwalia nmos., archiwizacja ż., archiwum n.

Wiktionary

archiwizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zarchiwizowanie n., archiwum n., archiwizacja ż., archiwista m., archiwistka ż.

czas. archiwizować ndk., zarchiwizować dk.

przym. archiwalny, archiwistyczny

Wiktionary

archiwolta

element dekoracyjny w kształcie łuku, umieszczony nad drzwiami lub oknami, stanowiący część składową arkady; nałęcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Archiwoltę stosowano w architekturze wszystkich okresów i kierunków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarxʲiˈvɔlta, AS: arχʹivolta

Wiktionary

archiwoznawca

specjalista zajmujący się historią tworzenia zasobów archiwalnych oraz gromadzący wiadomości o zbiorach archiwalnych

SJP.pl

archiwoznawczy

związany z działem archiwistyki zajmującym się historią tworzenia zasobów archiwalnych oraz gromadzącym wiadomości o zbiorach archiwalnych

SJP.pl

archiwoznawstwo

dział archiwistyki zajmujący się historią tworzenia zasobów archiwalnych oraz gromadzący wiadomości o zbiorach archiwalnych

SJP.pl

Archiwistyka – humanistyczna dyscyplina naukowa, wywodząca się z historii, powiązana również z bibliotekoznawstwem i informacją naukową. Przedmiotem badań archiwistyki są archiwa i dokumentacja.

W zakres archiwistyki wchodzą:

- badania nad powstawaniem archiwaliów, ich charakterem w sensie zarówno cech fizycznych, jak też zawartości merytorycznej (aktoznawstwo).

- problemy gromadzenia (tzw. „opieka nad narastającym zasobem”; „nadzór nad aktotwórcami”; lub „nadzór na przedpolu archiwalnym”), przechowywania (np. rozmieszczenie w archiwach, gospodarka magazynowa, czyli stan i utrzymanie magazynów, konserwacja archiwaliów), opracowywania (zasady sporządzania pomocy archiwalnych) i udostępniania tejże dokumentacji.

Wikipedia

archiwum

1. uporządkowany zbiór dokumentów, akt lub informacji zapisanych na innych nośnikach (np. kasetach, dyskach), niesłużących bieżącemu użytkowi, ale mogących okazać się ważne współcześnie;
2. budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się taki zbiór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

(1.2) budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

(1.3) instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów

Wiktionary

Archiwum (łac. archīvum od gr. ἀρχεῖον „gmach urzędowy” od ἀρχή „na czele”, por. archont) – instytucja lub miejsce przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych i współczesnych, które nie są używane na bieżąco. Jako archiwum określa się również uporządkowany zbiór tego typu dokumentów.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W archiwum było sporo dokumentów na temat naszej miejscowości, niestety większość pisana cyrylicą.

(1.2) Z archiwum wywieziono tajne dokumenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈxʲivũm, AS: arχʹivũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. archiwalia nmos., archiwariusz m., archiwista m., archiwistka ż., archiwistyka ż., archiwizowanie n., zarchiwizowanie n., archiwizacja ż.

czas. archiwizować ndk., zarchiwizować dk.

przym. archiwalny, archiwistyczny

przym. archiwalnie

Wiktionary

archont

1. w starożytnych Atenach: jeden z dziewięciu najwyższych urzędników wybieranych raz do roku;
2. w cesarstwie bizantyjskim: wysoki urzędnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;

(1.2) hist. analogiczny urząd w niektórych polis starożytnej Grecji

(1.3) hist. w Bizancjum tytuł arystokratyczny, przysługujący m.in. zarządcy prowincji lub namiestnikom plemięemion słowiańskich

Wiktionary

Archont (gr. ἄρχων, archon 'rządzący', imiesłów od gr. ἄρχω 'być na czele') – najwyższy urzędnik polis w starożytnych Atenach, który przewodniczył radzie areopagu i zajmował się najważniejszymi sprawami ateńskiej polis. Urzędnicy ci pojawili się w VIII w. p.n.e. Również inne miasta greckie, np.: Sparta, Delfy, Delos używały tego tytułu na oznaczenie własnych urzędników polis.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. archontia

przym. archoncki

Wiktionary

archontat

urząd archonta

SJP.pl

archozaur

przedstawiciel gadów naczelnych, np. krokodyl, dinozaur, pterozaur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Archosauria|Cope|ref=tak., diapsydalny gad;

Wiktionary

Archozaur (Archosaurus) – rodzaj archozauromorfa należącego do grupy Archosauriformes i rodziny Proterosuchidae. Obejmuje jeden gatunek – Archosaurus rossicus, opisany w 1960 przez Tatarinova. Nazwa Archosaurus pochodzi od greckich słów archos oraz sauros i oznacza „władczy jaszczur”. Archozaur żył w późnym permie, około 251 mln lat temu, na terenie dzisiejszej Europy (także w Polsce) i był najstarszym przedstawicielem Archosauriformes.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Współcześnie żyjącymi przedstawicielami archozaurów są krokodyle oraz jedna z linii rozwojowych dinozaurów – ptaki.

Wiktionary

archozaury

przedstawiciel gadów naczelnych, np. krokodyl, dinozaur, pterozaur

SJP.pl

Archozaury, gady naczelne (Archosauria – z gr. archos – władca + sauros – jaszczur) – takson diapsydalnych gadów obejmujący zaawansowane ewolucyjnie rzędy gadów.

Nazwę „archozaury” zaproponował Edward Drinker Cope w 1869 r. dla grupy, do której zaliczył zauropterygi, krokodyle, „tekodonty”, dinozaury, anomodonty (do których zaliczał dicynodonty i dinocefale) i grupę Rhynchocephalia (do której zaliczał rynchozaury i sfenodonty). Później archozaury były różnie definiowane, bywały nawet uznawane za grupę parafiletyczną; ostatecznie jednak w XX wieku przyjęło się ich rozumienie jako monofiletycznej grupy obejmującej dinozaury, pterozaury, krokodyle i „tekodonty”. Przedmiotem sporów pozostaje jednak, jak dokładnie należałoby zdefiniować tę grupę. Ścierają się tu dwie koncepcje:

- Archozaury w węższym rozumieniu to klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka krokodyli i ptaków oraz wszystkich jego potomków, ostatniego wspólnego przodka grup Ornithodira i Crurotarsi oraz wszystkich jego potomków lub ostatniego wspólnego przodka Crocodylus niloticus i Passer domesticus oraz wszystkich jego potomków; niezależnie od dokładnego sformułowania definicji do tak rozumianych archozaurów należą jedynie klady Ornithodira/Avemetatarsalia i Crurotarsi/Pseudosuchia, nie są natomiast archozaurami niektóre zwierzęta tradycyjnie zaliczane do "tekodontów" (nazwa obecnie używana raczej nieformalne, gdyż odnosi się do grupy parafiletycznej).

- Archozaury w szerszym rozumieniu to diapsydy wyróżniane przez szereg apomorfii, przede wszystkim przez występowanie otworów przedoczodołowych w czaszce; do tak rozumianych archozaurów należą nie tylko Ornithodira i Crurotarsi, ale też kilka rodzin „tekodontów” nie należących do żadnego z tych dwóch kladów – Proterosuchidae, Erythrosuchidae, Euparkeriidae i Proterochampsidae. Fitozaury z pewnością należą do archozaurów w szerszym rozumieniu, mogą natomiast nie należeć do archozaurów w rozumieniu węższym.

Wikipedia

archutówecki

→ Archutówko

SJP.pl

Patrz:
Archutówko

archutówko

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim

SJP.pl

Archutówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

archutowski

nazwisko

SJP.pl

arcimboldo

Giuseppe Arcimboldo lub Arcimboldi (ur. 1527 w Mediolanie, zm. 11 lipca 1593 tamże) – włoski malarz okresu manieryzmu.

Tworzył na dworach w Pradze, Wiedniu i Mediolanie.Był malarzem tworzącym w oryginalny i ekscentryczny sposób portrety i kompozycje figuralne o treści rodzajowej lub alegorycznej, na które składały się elementy martwej natury, ułożone w obraz twarzy lub sceny.

Wikipedia

arcimowicz

nazwisko

SJP.pl

- Adam Arcimowicz – polski i rosyjski polityk

- Wiktor Arcimowicz − polski i rosyjski polityk

Wikipedia

arciszewski

nazwisko

SJP.pl

- Arciszewski – polskie nazwisko,

Inne

- Dorota Arciszewska-Mielewczyk (ur. 1968) – polska polityk, posłanka III i IV kadencji, senator VI i VII kadencji,

- Andrzej Arciszewski (ur. 1951) – polski lalkarz i aktor dubbingowy,

- Eliasz Arciszewski (zm. ok. 1630) – polski teolog ariański, pastor ariański w Śmiglu (do 1610 roku),

- Eliasz Arciszewski (ok. 1590–po 1655) – polski wojskowy, komornik królewski, komendant Smoleńska,

- Eugeniusz Arciszewski (zm. 1997) – kapitan żeglugi wielkiej,

- Franciszek Arciszewski (1890–1969) – generał brygady Wojska Polskiego,

- Jakób Arciszewski (zm. 1533) – profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego,

- Jan Arciszewski (1911–1996) – polski polityk emigracyjny,

- Krzysztof Arciszewski (1592–1656) – generał artylerii koronnej, admirał sił morskich holenderskich w Brazylii,

- Krzysztof Arciszewski – kompozytor, reżyser,

- Mirosław Arciszewski – polski dyplomata

- Stanisław Rola-Arciszewski (1888–1953) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego,

- Tomasz Arciszewski (1877–1955) – polski polityk,

- Tomasz Arciszewski (ur. 1948) – polski inżynier, profesor George Mason University w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

arco

[czytaj: arko] muzyka: użycie smyczka po pizzicato; coll'arco

SJP.pl

- Arco – sposób wydobycia dźwięku na instrumentach smyczkowych za pomocą smyczka.

- Arco – ród

Miejscowości

- Arco – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

- Arco – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Butte.

- Arco – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lincoln.

Wikipedia

arcopal

[czytaj: arkopal] białe borokrzemowe szkło opalowe

SJP.pl

arcoroc

[czytaj: arkorok] typ szkła

SJP.pl

arcosolium

[czytaj: arkosolium] grób w katakumbach wmurowany w półokrągłą niszę; arkosolium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. wczesnochrześcijańska nisza grobowa o łukowym sklepieniu;

Wiktionary

Arcosolium (łac. arcus - łuk + solium - miejsce wywyższone) – rodzaj grobu spotykany w okresie wczesnego chrześcijaństwa. Grób miał formę niszy z łukowym obramowaniem. Nisze wykuwano w katakumbach, umieszczano w przedsionkach cel lub portykach bazylik. Płyta nagrobna umieszczana była w pozycji poziomej.

Powstała w III wieku, a rozpowszechniła w IV wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zidentyfikowano rozległy cmentarz z przełomu starej i nowej ery, wyposażony w grobowce typu kokhim, w grobowe nisze grzebalne arcosolia.

Wiktionary

arct

nazwisko

SJP.pl

- Bohdan Arct – pilot myśliwski i pisarz

- Marian Arct – nauczyciel i żołnierz AK

- Michał Arct – księgarz i wydawca

- Michał Arct (junior) – księgarz i pisarz

- Stanisław Arct – księgarz i wydawca

- Maria Arct-Golczewska, córka Michała Arcta, popularyzatorka przyrody

Wikipedia

arctic

[czytaj: arktik] woda mineralna marki Arctic

SJP.pl

arctowski

- Arctowski – polskie nazwisko

- Henryk Arctowski – polski geofizyk, geograf i badacz polarny

- Arctowski – skrócona nazwa Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego

- Arctowski – kamień na Marsie

Wikipedia

arcy

dawniej:
1. bardzo, szczególnie, ogromnie;
2. bardzo dobrze, znakomicie

SJP.pl

Arcy (kiedyś Aristocracy) – polska organizacja e-sportowa, która została założona w 2002 roku. Sekcję posiada w grze Counter-Strike: Global Offensive.

Wikipedia

arcy-

przedrostek w wyrazach złożonych…

(1.1) …wskazujący na zwierzchnictwo, pierwszeństwo czegoś

(1.2) …potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) arcy- + biskup = arcybiskup

(1.2) arcy- + ciekawy = arcyciekawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈart͡sɨ, AS: arcy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nad-

(1.2) prze-, super-, hiper-

Wiktionary

arcy-polak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) Polak o wielkich zasługach dla narodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość arcy-Polaków miało jakiś problem z polskością: Kopernik był tak naprawdę Niemcem, Mickiewicz i Piłsudski uważali się za Litwinów, a Wojtyła miał obywatelstwo obcego państwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌart͡sɨ‿ˈpɔlak, AS: arcy‿polak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. arcy-Polka ż.

przym. arcypolski

Wiktionary

arcy-polka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Polka o wielkich zasługach dla narodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy o takiej królowej Jadwidze można powiedzieć, że była arcy-Polką?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. arcy-Polak m.

przym. arcypolski

Wiktionary

arcybanalny

wybitnie, bardzo banalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu banalny, prosty

Wiktionary

Powiązane:

przysł. arcybanalnie

Wiktionary

arcybazylika

arcybazylika Najświętszego Zbawiciela, Świętego Jana Chrzciciela i Świętego Jana Ewangelisty na Lateranie - główna bazylika, do której udaje się każdy nowo wybrany biskup Rzymu

SJP.pl

arcybibosz

żartobliwie: wyróżniający się wśród biboszów

SJP.pl

arcybiskup

duchowny wysoki rangą, zarządzający archidiecezją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

Wiktionary

Arcybiskup (gr. αρχή, arché – pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos – nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa (ad personam).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arcybiskup ma prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌart͡sɨˈbʲiskup, AS: arcybʹiskup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcybiskupstwo n.

:: fż. arcybiskupka ż.

przym. arcybiskupi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. abp

Wiktionary

arcybiskupi

dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem (np. stolica arcybiskupia, urząd arcybiskupi)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) M. i W. lm. od: arcybiskup

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zakonnice zobaczyły z okna arcybiskupi orszak.

(2.1) Zakonnice zobaczyły, jak w oknach pojawili się dwaj arcybiskupi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., arcybiskup m., arcybiskupstwo n., biskup mos., biskupka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archidiecezjalny

Wiktionary

arcybiskupka

w Kościele protestanckim i starokatolickim: biskupka wyższa rangą

SJP.pl

arcybiskupstwo

1. jednostka podziału terytorialnego w Kościele; archidiecezja
2. urząd, godność arcybiskupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. biskupstwo pod jurysdykcją arcybiskupa;

(1.2) godność arcybiskupa, jego urząd

Wiktionary

Archidiecezja (z gr. arche – pierwszeństwo), arcybiskupstwo – jednostka terytorialna wyższej administracji kościelnej. Istnieją ich cztery rodzaje:

1. archidiecezja metropolitalna – arcybiskup metropolita,

2. archidiecezja tytularna (historyczna) – arcybiskup tytularny,

3. archidiecezja rezydencjalna (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, nie należy do metropolii i nie podlegają jej sufraganie) – arcybiskup rezydencjalny,

4. archidiecezja sufragalna – należy do metropolii, ale nie jest metropolitalna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W którym wieku ustanowiono arcybiskupstwo wrocławskie?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskupka ż., biskup mos., arcybiskup m., arcybiskupka ż.

przym. arcybiskupi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archidiecezja, metropolia

Wiktionary

arcybogato

przysłówek

(1.1) książk. bardzo, nadzwyczaj bogato

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ufamy, że ciepła wiosna pozwoli kominki wygasić i okna otworzyć szeroko… na… na te jabłonie mazowieckie, kwitnące podobno arcybogato… chyba na przekór tej ziemi i temu błotu…

Wiktionary

Powiązane:

przym. arcybogaty

Wiktionary

arcybogaty

przebogaty;
1. bardzo bogaty, zamożny;
2. obfitujący w coś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo, nadzwyczaj bogaty, zamożny

(1.2) bardzo, nadzwyczaj strojny, kosztowny, wystawny

(1.3) książk. bardzo, nadzwyczaj urozmaicony, obfitujący w co

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Raymond Roussel urodził się 20 stycznia 1877 roku w Paryżu[,] w rodzinie arcybogatego bankiera.

(1.1) W XVIII wieku wieś była posiadłością arcybogatej rodziny von Magnis, która była w posiadaniu wielu majątków w hrabstwie kłodzkim.

(1.1) Spektakularnych niezwykłości mamy w „Domu dusz” co niemiara. Jest ambitny biedak, który zmienia się w arcybogatego ranczera gnębiącego chłopów.

(1.1) Poszczególne — duże — firmy korzystają z dotacji liczonych w miliardach. Pomoc trafia do arcybogatych do niedawna banków i do firm motoryzacyjnych.

(1.1) Teraz kobiety chcą się najpierw zabezpieczyć materialnie na przyszłość, zanim zdecydują się na posiadanie dzieci — dotyczy to przede wszystkim tych kobiet, które nie mają szans na znalezienie arcybogatych mężów

(1.2) Arcybogata dekoracja wykonana została z płytek ceramicznych, mozaik, szkliwionej cegły, marmuru[,] i granitu. Złocone i emaliowane, cebulaste kopuły błyszczą w słońcu i nie ma wątpliwości, że to budowla imperialna.

(1.2) Rocznie w Europie sprzedaje się około miliona takich samochodów. Prym wprawdzie wiodą modele niemieckie, ale Lancia ma w nim swoje trwałe miejsce. [Lancia] Thesis wnosi do tej nieco konserwatywnej grupy sporo świeżości. Odnosi się to nie tyle do arcybogatego wyposażenia[,] ale przede wszystkim wyglądu.

(1.3) Wspaniałe to wydawnictwo, zalecające się szczególnie arcybogatym materiałem ilustracyjnym i pięknymi barwnymi planszami, zawiera pewną liczbę portretów polskich, wyszczególnienie których zbytecznym może nie będzie.

(1.3) Japonia to stara, potężna, arcybogata kultura.

(1.3) Concerto grosso to typ koncertu barokowego, który także w arcybogatym dorobku [[:w:de:Georg Friedrich Händel|Georga Fried[e]richa Häendla]] (1685–1759) znalazł swoje miejsce i to miejsce wcale niepoślednie.

(1.3) Poza wszystkim, Krzysztof otworzył przede mną nie tylko arcybogatą bibliotekę, ale całe liberalne królestwo wolności.

(1.3) Istna mikrodżungla roślinek i żyjątek, których nazw nie znam, świat arcybogaty, najróżniejszy i dla mnie najczęściej — anonimowy.

(1.3) Ponieważ pierwsza sala to rodzaj pizzerii—spaghetterii, a ja koniecznie chciałem raczyć się czymś rdzennie śląskim, udaliśmy się ze Sławkiem Sierzputowskim (mistrzem o•biek•ty•wu) — do tej drugiej, gdzie wśród arcybogatego jadłospisu potraw z całego świata figuruje wiele spe•cja•łów lokalnych.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. arcybogato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebogaty

(1.2) przebogaty

(1.3) przebogaty

Wiktionary

arcybp

skrót od: arcybiskup (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); abp

SJP.pl

arcybystry

przymiotnik

(1.1) nadzwyczajnie bystry

Wiktionary

arcychrześcijański

wyjątkowo wierny chrześcijaństwu, ortodoksyjnie chrześcijański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szczególnie oddany chrześcijaństwu

(1.2) hist. tytuł królów francuskich

Wiktionary

arcyciasny

bardzo ciasny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo ciasny

Wiktionary

arcyciekawy

bardzo interesujący, przykuwający uwagę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo ciekawy

Wiktionary

arcydelikatny

1. wymagający ogromnego taktu;
2. bardzo wrażliwy;
3. bardzo cienki i łamliwy

SJP.pl

arcydiakon

archidiakon;
1. w Kościele katolickim: duchowny będący członkiem kapituły katedralnej lub kolegiackiej;
2. w niektórych kościołach prawosławnych: najważniejszy diakon służący przy biskupie prawosławnym;
3. w dawnej Polsce: zwierzchnik części diecezji

SJP.pl

arcydobry

1. bardzo życzliwy, czuły;
2. bardzo pozytywny;
3. bardzo pomyślny;
4. wyjątkowo sprawny, staranny;
5. bardzo smaczny;
6. bardzo korzystny;
7. doskonały, bez wad

SJP.pl

arcydowcipny

bardzo dowcipny

SJP.pl

arcydramat

dramat będący arcydziełem

SJP.pl

arcydrogi

bardzo, szczególnie drogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o ogromnej wartości materialnej

(1.2) o ogromnej wartości emocjonalnej dla kogoś

Wiktionary

arcydurny

bardzo głupi

SJP.pl

arcydzięgiel

1. rodzaj roślin z rodziny baldaszkowatych; dzięgiel;
2. arcydzięgiel litwor - gatunek rośliny z rodziny selerowatych; litwor, dzięgiel litwor, angelika, dzięgiel lekarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌart͡sɨˈd͡ʑɛ̃ŋʲɟɛl, AS: arcyʒ́ẽŋʹǵel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcydzięgielówka ż.

przym. arcydzięglowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzięgiel litwor, arcydzięgiel litwor

Wiktionary

arcydzięglowy

związany z arcydzięglem

SJP.pl

arcydzielny

1. → arcydzieło;
2. bardzo dzielny, odważny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu dzielny

(1.2) daw. niezwykle skuteczny

(1.3) daw. mający charakter arcydzieła

Wiktionary

arcydziełko

zdrobnienie od: arcydzieło

SJP.pl

arcydzieło

1. bardzo cenne, wybitne dzieło sztuki;
2. przenośnie: szczególne osiągnięcie w dziedzinie innej niż sztuka; także: czynność lub postępowanie poza dziedziną sztuki odznaczające się szczególną biegłością

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

(1.2) przen. dobrze wykonana praca

Wiktionary

Arcydzieło – dzieło kultury, które zostało uznane przez odbiorców lub publiczność w pewnym dłuższym okresie za wyróżniające się na tle innych dzieł (literatury, muzyki, filmu, sztuk plastycznych) lub za doskonałe w swoim gatunku. Status arcydzieła nadają odbiorcy w procesie recepcji. Arcydzieło może realizować pewne obowiązujące w danym czasie standardy artyzmu, często jednak jest na tyle oryginalne, że je przekracza. Stąd też liczne dzieła kultury zostały uznane za arcydzieła dopiero wiele lat po ich powstaniu – zostały bowiem początkowo odrzucone przez odbiorców jako bezwartościowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez badaczy ta część „Dziadów” jest uważana za arcydzieło polskiego dramatu romantycznego, m.in. ze względu na połączenie w jednym utworze problematyki polityczno-historycznej z metafizyczną.

(1.2) To przestępstwo to było prawdziwe arcydzieło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌart͡sɨˈd͡ʑɛwɔ, AS: arcyʒ́eu̯o

Wiktionary

Synonimy:

(1.1,2) majstersztyk

Wiktionary

arcydziwny

bardzo dziwny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu dziwny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedziwny

Wiktionary

arcydługi

przymiotnik

(1.1) niezwykle długi

Wiktionary

arcyegocentryk

wielki egocentryk

SJP.pl

arcygroźny

bardzo groźny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu groźny

Wiktionary

arcygłupi

bardzo głupi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skrajnie głupi, w najwyższym stopniu głupi

Wiktionary

arcykapłan

1. w hierarchii kapłańskiej w religiach starożytnego Wschodu: kapłan sprawujący najwyższą władzę;
2. kapłan świątyni jerozolimskiej odgrywający szczególną rolę w judaizmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich;

(1.2) rel. żyd. najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów;

(1.3) teol. w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi

Wiktionary

- Arcykapłan (w Biblii i judaizmie)

- Arcykapłan (starożytny Egipt)

- Arcykapłan - karta Tarota

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W starożytnym Egipcie faraon zostawał jednocześnie arcykapłanem.

(1.2) Do stroju arcykapłana należały: efod, choszen i diadem.

(1.3) Chrystus jako jedyny arcykapłan zasiada po prawicy tronu Boga w niebiosach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcykapłaństwo n.

:: fż. arcykapłanka ż.

przym. arcykapłański

Wiktionary

arcykapłanka

1. zwierzchniczka Kościoła Katolickiego Mariawitów, odpowiedniczka arcybiskupa w innych Kościołach chrześcijańskich;
2. główna kapłanka w religiach pogańskich

SJP.pl

Arcykapłanka, także arcybiskupka – zwierzchniczka Kościoła Katolickiego Mariawitów, odpowiedniczka arcybiskupa w innych Kościołach chrześcijańskich.

Jedyną arcykapłanką w Kościele Mariawickim była Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska. Aktualnie Kościołem Katolickim Mariawitów zarządza siostra biskupka Damiana Maria Beatrycze Szulgowicz, która nie przyjęła tytułu arcykapłanki.

Wikipedia

arcykapłański

dotyczący arcykapłana

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rel. należący do arcykapłana

przymiotnik relacyjny

(2.1) rel. dotyczący arcykapłana, określający arcykapłana

przymiotnik jakościowy

(3.1) rel. charakterystyczny dla arcykapłana, mający cechy arcykapłana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był on bowiem teściem Kajfasza, który owego roku pełnił urząd arcykapłański.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcykapłan mos., arcykapłaństwo n.

Wiktionary

arcykapłaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. godność lub urząd arcykapłana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ten sposób arcykapłaństwo zostało wciągnięte w pełną zamieszania politykę owej epoki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcykapłan mos., arcykapłanka ż.

przym. arcykapłański

Wiktionary

arcykatedra

najważniejszy kościół archidiecezji, katedra arcybiskupa; archikatedra

SJP.pl

arcykatolicki

wyjątkowo wierny katolicyzmowi, ortodoksyjnie katolicki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szczególnie oddany katolicyzmowi

(1.2) hist. tytuł monarchów hiszpańskich

Wiktionary

Powiązane:

przym. katolicki

Wiktionary

arcykomtur

komtur na zamku krzyżackim, odpowiedzialny za odprawę obrządków religijnych, posiadający władzę zwierzchnią zaraz po wielkim komturze

SJP.pl

arcykomturowy

przymiotnik od: arcykomtur

SJP.pl

arcykosztowny

bardzo kosztowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo kosztowny

Wiktionary

arcyks.

skrót od: arcyksiążę

SJP.pl

skrót

(1.1) = arcyksiążę

Wiktionary

arcyksiążę

tytuł książąt austriackich z dynastii Habsburgów; osoba odznaczona tym tytułem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) austriacki tytuł książęcy

(1.2) osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

Wiktionary

Arcyksiążę (niem. Erzherzog, łac. archidux), forma żeńska arcyksiężna (niem. Erzherzogin) – od 1356 do 1918 roku tytuł władców Arcyksięstwa Austriackiego. Od roku 1438 tytuł arystokratyczny książąt i księżniczek austriackich domu Habsburgów, od XVI wieku nadawany wszystkim członkom dynastii.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Chodziło o uwolnienie więzionego w Polsce arcyksięcia Maksymiliana, niefortunnego rywala Zygmunta III podczas wolnej elekcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcyksięstwo n.

:: fż. arcyksiężna ż.

przym. arcyksiążęcy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) skr. arcyks.

Wiktionary

arcyksiążęcy

dotyczący arcyksięcia, związany z godnością arcyksięcia i osobami przy nim (np. tytuł arcyksiążęcy, para arcyksiążęca)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arcyksięciem, dotyczący do arcyksięcia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do arcyksięcia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcyksiążę m., arcyksiężna ż., arcyksięstwo n.

przym. książęcy

Wiktionary

arcyksięstwo

tytuł, godność arcyksięcia

SJP.pl

Arcyksięstwo – państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł arcyksięcia lub arcyksiężnej. Określenie pojawiło się w średniowieczu, gdy Rudolf IV uzurpował tytuł arcyksięcia Palatynatu. Od 1453 tytuł arcyksięcia zarezerwowany był dla władców Austrii.

Wikipedia

arcyksiężna

małżonka arcyksięcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona arcyksięcia

(1.2) córka cesarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcyksiążę mos.

przym. arcyksiążęcy

Wiktionary

arcyksiężniczka

tytuł księżniczek z dynastii Habsburgów

SJP.pl

arcykłamca

wielki kłamca

SJP.pl

arcykłamstwo

szczególnie wyszukane, "wiarygodne" kłamstwo

SJP.pl

arcyleń

próżniak do kwadratu, leń jakich mało, nierób nad nieroby

SJP.pl

arcyleniwy

bardzo leniwy

SJP.pl

arcylichy

przymiotnik

(1.1) odznaczający się bardzo niską jakością, bardzo zły

Wiktionary

arcylojalny

bardzo, przesadnie lojalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo lojalny

Wiktionary

arcyludzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) ludzki, humanitarny w sposób wyjątkowy, wręcz doskonały

Wiktionary

arcylutnia

instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych, basowa odmiana lutni

SJP.pl

Arcylutnia (arciliuto, archiliuto, archlute) – instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny szarpane palcami; używana głównie w XVI i XVII wieku basowa odmiana lutni, wyposażona w długą szyjkę i większą niż zwykła lutnia liczbę strun, stosowana w kościelnych i świeckich zespołach wokalno-instrumentalnych do akompaniamentu i realizacji generałbasu. Struny basowe strojone są wg indywidualnych potrzeb, zazwyczaj w skali malejącej – najwyższy dźwięk wydaje struna położona najniżej, najniższy – położona najwyżej.

Wikipedia

arcymądrze

wyjątkowo mądrze, bardzo mądrze

SJP.pl

arcymag

potężny, doświadczony mag, który opanował do perfekcji dziedzinę magii

SJP.pl

arcymagini

potężna, doświadczona magini, która opanowała do perfekcji dziedzinę magii

SJP.pl

arcymistrz

1. mistrz nad mistrze; najlepsza osoba w danym fachu;
2. najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przewyższająca wszystkich swoimi umiejętnościami w danej dziedzinie

(1.2) szach. szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych;

Wiktionary

Arcymistrz – tytuł nadawany szachistom przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) za wyniki sportowe. Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu am lub międzynarodowego GM (ang. grandmaster).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W relacjach z mało mu dotąd znanym światem polityki raz po raz iskrzyło i dochodziło nawet do bardzo ostrych konfliktów, ale Rowecki, choć nie stał się arcymistrzem gry politycznej, szybko uczył się jej reguł.

(1.2) Trzy lata później w Rzymie Sofia doprowadziła do rozpaczy grupę arcymistrzów radzieckich — tylko jednemu z nich „podarowała” remis i osiągnęła jeden z najwspanialszych wyników rankingowych w historii szachów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcymistrzostwo n.

:: fż. arcymistrzyni

przym. arcymistrzowski

Wiktionary

arcymistrzowski

→ arcymistrz

SJP.pl

Patrz:
arcymistrz

arcymistrzyni

1. kobieta wyróżniająca się wśród mistrzów, niedościgniona w jakiejś dziedzinie;
2. najwyższy tytuł przyznawany kobietom w szachach sportowych; kobieta nosząca ten tytuł

SJP.pl

Arcymistrz – tytuł nadawany szachistom przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) za wyniki sportowe. Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu am lub międzynarodowego GM (ang. grandmaster).

Wikipedia

arcymiły

szczególnie miły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. nadzwyczaj miły

Wiktionary

arcymonotonny

przymiotnik

(1.1) książk. ponad wszelką miarę monotonny, niezmieniający się

Wiktionary

arcynaiwny

przymiotnik jakościowy

(1.1) bardzo naiwny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzeba przecież zobaczyć, arcynaiwny Sokratesie, że człowiek sprawiedliwy wszędzie ma mniej niż niesprawiedliwy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcynaiwność ż.

przysł. arcynaiwnie

Wiktionary

arcyniemiły

przymiotnik

(1.1) zupełnie niemiły

Wiktionary

arcyniepospolity

przymiotnik

(1.1) wyjątkowy, bardzo rzadko spotykany

Wiktionary

arcynowy

przymiotnik

(1.1) zupełnie nowy, nieznany jeszcze przed chwilą

Wiktionary

arcynudny

bardzo nudny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu nudny

Wiktionary

arcyoddany

wyjątkowo oddany

SJP.pl

arcyosioł

potocznie: wielki osioł, osoba bardzo uparta i głupia

SJP.pl

arcypasterski

→ arcypasterz

SJP.pl

Patrz:
arcypasterz

arcypasterz

tytuł używany niekiedy przez katolików w stosunku do biskupa i arcybiskupa

SJP.pl

arcypiękny

niesamowicie piękny, przepiękny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nadzwyczajnej urody

Wiktionary

arcypies

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. wyjątkowy szubrawiec, oszust (wzmocniona obelga „pies”)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli łżę, jestem arcypies, nie szlachcic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pies m., psowate nmos., psiarnia ż., psiarczyk m., psiarz m., psica ż., psina ż., psiara ż., psiak m., psioczenie n., napsioczenie n.

:: zdrobn. piesek m., psiaczek m., psiątko n., psinka ż., pieseczek m., piesunio m.

:: zgrub. psisko n.

czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk.

przym. psi, psowaty, pieski, arcypsi

przysł. psio, piesko

Wiktionary

arcypocieszny

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu wzbudzający wesołość, śmiech

Wiktionary

arcypolski

przymiotnik

(1.1) odznaczający się w szczególny sposób cechą polskości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poeta ojczyzny, „poeta arcypolski” (…) był zarazem poetą, w którego utworach biły zawsze uczucia internacjonalistyczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcy-Polak m., arcy-Polka ż.

Wiktionary

arcypolskość

→ arcypolski

SJP.pl

Patrz:
arcypolski

arcypoważny

bardzo poważny

SJP.pl

arcypożyteczny

przymiotnik

(1.1) niezwykle pożyteczny

Wiktionary

arcyprosty

bardzo prosty

SJP.pl

arcyprzedni

przymiotnik

(1.1) doskonały, świetny

Wiktionary

arcyskomplikowany

bardzo mocno skomplikowany

SJP.pl

arcyskromnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób arcyskromny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co kilka dni się do mnie / Ktoś nowy z prośbą zgłasza / Zaczyna arcyskromnie / I bardzo mnie przeprasza (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. arcyskromny

Wiktionary

arcyskromny

bardzo skromny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zupełnie niewyszukany, nieokazały

(1.2) zupełnie nie podkreślający własnych zalet, nie wywyższający się

Wiktionary

Powiązane:

przysł. arcyskromnie

Wiktionary

arcysmaczny

przymiotnik

(1.1) bardzo smaczny

Wiktionary

arcyśmieszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arcyśmieszne; cecha tych, którzy są arcyśmieszni

Wiktionary

Powiązane:

przym. arcyśmieszny

przysł. arcyśmiesznie

Wiktionary

arcyśmieszny

bardzo śmieszny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nadzwyczaj śmieszny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcyśmieszność ż.

Wiktionary

arcystaroświecki

bardzo, wybitnie staroświecki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zupełnie nienowoczesny; całkowicie taki jak w dawnych czasach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. staroświeckość ż.

przysł. staroświecko

Wiktionary

arcysugestywny

bardzo sugestywny

SJP.pl

arcyswobodny

do przesady swobodny

SJP.pl

arcyswojski

bardzo, wybitnie swojski

SJP.pl

arcyszelma

(r. męski) mężczyzna nadzwyczaj sprytny, umiejący sobie radzić w różnych sytuacjach, niekoniecznie w uczciwy sposób

SJP.pl

arcytrudność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arcytrudne

Wiktionary

Powiązane:

przym. arcytrudny

przysł. arcytrudno

Wiktionary

arcytrudny

bardzo trudny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo trudny, niezwykle skomplikowany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcytrudność ż.

Wiktionary

arcytwór

wybitny, znakomity twór

SJP.pl

arcyucieszny

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu wzbudzający wesołość, śmiech

Wiktionary

arcyważny

niesłychanie ważny, ważny ponad wszelką miarę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo ważny, znaczący, od którego wszystko zależy

(1.2) bardzo ważny, mający ogromne wpływy albo władzę

Wiktionary

arcywieszcz

żartobliwie: wieszcz wyróżniający się wśród pozostałych wieszczów

SJP.pl

arcywróg

największy, główny wróg

SJP.pl

arcywspaniałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arcywspaniałe; cecha tych, którzy są arcywspaniali

Wiktionary

Powiązane:

przym. arcywspaniały

przysł. arcywspaniale

Wiktionary

arcywspaniały

przymiotnik

(1.1) odznaczający się bardzo pozytywnymi cechami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arcywspaniałość ż.

Wiktionary

arcywyborny

najdoskonalszy, najwyśmienitszy, najznamienitszy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jeszcze bardziej wyborny, wyśmienity

Wiktionary

arcyzabawny

bardzo zabawny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu zabawny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabawa ż., arcyzabawność ż.

przysł. arcyzabawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przezabawny, arcyśmieszny, prześmieszny

Wiktionary

arcyłobuzerski

bardzo łobuzerski

SJP.pl

arcyłotr

wielki łajdak, niegodziwiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspr. pejor. osoba postępująca nikczemnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już mnie nie zdumieje, nawet gdyby hetmanem wielkim koronnym został sam arcyłotr i rakarz Lubowidzki.

Wiktionary

arcyłotrostwo

wielkie łotrostwo

SJP.pl

arczewski

nazwisko

SJP.pl

arczyński

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arczynami, dotyczący Arczynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język arczyński;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arczynowie lm m.

Wiktionary

ardanowski

nazwisko

SJP.pl

arden

zimnokrwisty koń pociągowy; koń ardeński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. rasa konia pochodząca z Ardenów

(1.2) zootechn. koń rasy arden (1.1)

Wiktionary

- koń ardeński

- Arden International

geografia:

- Arden – miejscowość w Danii

- Arden – stacja kolejowa

- Arden – historyczna gmina w Danii

- Arden – wieś w stanie Delaware, w hrabstwie New Castle, USA

- Arden (ang. Arden Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Little River, USA

- Las Arden – fikcyjny las w powieściach Rogera Zelazny’ego

- Arden - obszar głównie w Warwickshire, w którym znajdują się miejscowości:

- Hampton-in-Arden – wieś w Anglii

- Henley-in-Arden – miasto w Anglii

- Tanworth-in-Arden – wieś w Anglii

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nie można mówić, że ardeny są końmi płochliwymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ardeny lm. nmos.

przym. ardeński

Wiktionary

ardeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Arden; osoba z tego obszaru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Raz on tam w czasie turnieju chwycił, po skruszeniu kopii, pewnego rycerza ardeńskiego wpół, wywlókł go z kulbaki i wyrzucił na wysokość kopii w górę, chociaż Ardeńczyk cały był w żelazo zakuty.

(1.1) Wydaje się, że ucieczka Rimbauda od cywilizacji (…) była konsekwentną drogą rozwoju poetyckiego. Dwa poematy prozą tego niespełna dwudziestoletniego Ardeńczyka to wykładnia nowej literatury, szczytowe osiągnięcie epoki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ardeny nmos., ardeńczyk mzw.

:: fż. Ardenka ż.

przym. ardeński

Wiktionary

ardenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Arden; kobieta z tego obszaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ardeny nmos.

:: fm. Ardeńczyk mos.

przym. ardeński

Wiktionary

ardeński

→ Ardeny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ardenami, pochodzący z obszaru Ardenów

(1.2) związany z francuskim departamentem Ardeny

Wiktionary

Patrz:
Ardeny
Przykłady

(1.1) Raz on tam w czasie turnieju chwycił, po skruszeniu kopii, pewnego rycerza ardeńskiego wpół, wywlókł go z kulbaki i wyrzucił na wysokość kopii w górę, chociaż Ardeńczyk cały był w żelazo zakuty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arden mzw., Ardeny nmos., Ardeńczyk mos., Ardenka ż.

Wiktionary

ardente

określenie wykonawcze: żarliwie, płomiennie

SJP.pl

„Ardente” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina:

- „Ardente” – niszczyciel typu Ardito z okresu I wojny światowej

- „Ardente” – torpedowiec typu Ciclone z okresu II wojny światowej

Wikipedia

ardeny

zimnokrwisty koń pociągowy; koń ardeński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

(1.2) geogr. adm. francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powierzchnia Ardenów wynosi 11200 km².

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ardeńczyk mos., Ardenka ż., arden mzw.

przym. ardeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Las Ardeński

Wiktionary

ardipitek

prawdopodobny wczesny hominid z pliocenu, pochodzący ze wschodniej Afryki, podobny do szympansa, lecz dwunożny

SJP.pl

Wikipedia

arditamente

określenie wykonawcze: śmiało, odważnie; ardito

SJP.pl

arditi

oddziały ochotnicze w armii włoskiej podczas I wojny światowej, przeznaczone do zadań specjalnych

SJP.pl

- Arditi (zespół muzyczny)

- Arditi (jednostki wojskowe)

Wikipedia

ardito

określenie wykonawcze: śmiało, odważnie; arditamente

SJP.pl

„Ardito” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina:

- „Ardito” – niszczyciel typu Ardito z okresu I wojny światowej

- „Ardito” – torpedowiec typu Ciclone z okresu II wojny światowej

- „Ardito” (D550) – niszczyciel rakietowy typu Audace z lat 70. XX wieku

Wikipedia

ardizja

ardizja karbowana - roślina doniczkowa z rodziny pierwiosnkowatych

SJP.pl

Ardizja (Ardisia Sw.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych (Primulaceae). Należy tu od 200 do 500 gatunków (w zależności od ujęcia systematycznego). Występują w tropikalnych i subtropikalnych rejonach Azji oraz Ameryki Południowej, Środkowej i Północnej.

Wikipedia

ardo

produkt marki Ardo

SJP.pl

- Ardo (król Wizygotów)

- Ardo (przedsiębiorstwo)

imię

- Ardo Kreek

Wikipedia

ardżesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. okręg w Rumunii, położony na Wołoszczyźnie;

Wiktionary

Ardżesz (rum. Argeș) – rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju o długości 350 km. Źródła rzeki leżą w Górach Fogaraskich na wysokości 2030 m n.p.m., powierzchnia jej dorzecza wynosi 12 550 km².

Ardżesz powstaje z dwóch głównych cieków wodnych, zwanych Buda i Capra w Górach Fogaraskich. Buda (główne źródło systemu hydrograficznego rzeki) wypływa spod szczytu Arpașu Mic, na wysokości 2030 m, z jeziora polodowcowego Buda, natomiast rzeka Capra wypływa z jeziora polodowcowego Capra, położonego poniżej szczytu Vânătarea lui Buteanu.

Wikipedia

arealistka

→ arealista

SJP.pl

Patrz:
arealista

arealizm

1. niewierne, ubarwione, niezgodne z obserwacją odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim, w dziele sztuki;
2. kierunek w literaturze i w sztuce posługujący się takim opisem

SJP.pl

arealność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arealne; cecha tych, którzy są arealni

Wiktionary

Powiązane:

przym. arealny

przysł. arealnie

Wiktionary

arealny

nierealny

SJP.pl

areał

pewna powierzchnia ziemi, zwłaszcza przeznaczona pod uprawę lub hodowlę albo będąca miejscem występowania pewnego gatunku roślin czy zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. leśn. powierzchnia gruntu

(1.2) zool. bot. obszar występowania określonego gatunku

Wiktionary

- w rolnictwie i leśnictwie powierzchnia gruntów zajętych pod uprawę oraz wód zamkniętych, mierzona w hektarach lub m².

- w biologii zasięg występowania określonego gatunku lub zjawiska przyrodniczego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W areale upraw przeważają kultury zbożowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɛaw, AS: areau̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. areałowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) powierzchnia, teren

Wiktionary

arecibo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej części Portoryka, w aglomeracji San Juan

(1.2) astr. asteroida o numerze 4337

Wiktionary

Arecibo – miasto w północnej części Portoryko; nad Atlantykiem; w aglomeracji San Juan; 44 191 mieszkańców (2019). Słynne z powodu znajdującego się obok niego Obserwatorium Arecibo, posiadającego największy (do 2016 roku) na świecie radioteleskop.

W mieście rozwinął się przemysł odzieżowy, drzewny, maszynowy. W Arecibo produkuje się cukier oraz rum. Ośrodek turystyczny.

Wikipedia

areciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arety lub z nią związany

SJP.pl

arecki

nazwisko

SJP.pl

arefleksja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. całkowity lub znaczny zanik odruchu (odruchów)

Wiktionary

Arefleksja – całkowite zniesienie odruchów; częściowe zniesienie odruchów nazywa się hiporefleksją. Arefleksja odruchów skórnych występuje w przebiegu uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchowego, arefleksja odruchów głębokich typowa jest dla obrazu uszkodzenia dolnego neuronu ruchowego.

Wikipedia

arejon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać mitologiczna, boski koń, syn bogini Demeter ukrywającej się jako klacz, spłodzony przez Posejdona pod postacią ogiera

Wiktionary

arek

1. statek Noego, wielkich rozmiarów łódź, korab
2. skrzynia, kufer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. Arkadiusz

Wiktionary

Arkadiusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa Αρκαδικóς (Arkadikós) oznaczającego „pochodzący z Arkadii”.

Forma oboczna: Arkady

Odpowiednik żeński: Arkadia.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Arcadius

- język angielski – Arcadius

- język niemiecki – Arkadius

- język francuski – Arcadius/Arcade

- język włoski – Arcadio

- język hiszpański – Arcadio

- ros. Аркадий/Arkadij

- język białoruski – Аркадзь/Arkadź (też Аркадыўш/Arkadyusz)

- język węgierski – Arkád, Árkád (starsza wersja Árkos)

- język czeski – Arkád

- język rumuński – Arcadie

- język ukraiński – Arkadij (ukr. Аркадій)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idę dzisiaj do Arka na imieniny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɛk, AS: arek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkadiusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Arkadiusz, Areczek, Aruś

Wiktionary

areka

drzewo do 20 m wysokości, z rodziny arekowatych; najbardziej znany gatunek to areka katechu zwana też żuwipalmą lub pinangiem albo palmą betelową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Areca|L.|ref=tak., palma z rodziny arekowatych;

Wiktionary

Areka (Areca L.) – rodzaj palm z rodziny arekowatych. Należy do niej około 50 gatunków rosnących głównie w południowo-wschodniej Azji. Gatunkiem typowym jest Areca catechu L..

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ze szczytów pni arek wyrastają pierzaste liście.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arekowate lm nm., arekowce lm nm., arekowe lm nm.

przym. arekowy, arekowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) palma

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arekowate lm nm., arekowce lm nm., arekowe lm nm.

przym. arekowy, arekowaty

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) areka ż.

źródła.

== areka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. areka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arekolina

silnie toksyczny alkaloid zawarty w orzechu arekowym, pobudzający układ przywspółczulny, obecnie stosowany wyłącznie w weterynarii

SJP.pl

Arekolina – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna z grupy alkaloidów pirydynowych, zawarta w orzechach palmy arekowej.

Arekolina otrzymywana jest też syntetycznie z kwasu nikotynowego. Jest silną trucizną, powodującą skurcze mięśni gładkich. Obecnie arekolina jest stosowana w weterynarii jako lek przeczyszczający oraz przeciw robakom.

Wikipedia

arekowate

rodzina roślin drzewiastych występująca głównie w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej; palmy, palmowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Arecaceae|ref=tak., rodzina roślin zaliczana do jednoliściennych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Specyficzny pień arekowatych nazywany jest kłodziną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areka ż., arekowce lm nm., arekowe lm nm.

przym. arekowy, arekowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) palmy

Wiktionary

arekowaty

o cechach arekowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny arekowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arekowe nmos., arekowce nmos., arekowate nmos., areka ż.

Wiktionary

arekowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Arecales|Bromhead|ref=tak., rząd roślin zaliczanych do jednoliściennych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne arekowce posiadają znaczenie użytkowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areka ż., arekowate lm nm., arekowe lm nm.

przym. arekowy, arekowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) palmowce

Wiktionary

arekowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Arecidae|Takht.|ref=tak., podklasa roślin należących do klasy jednoliściennych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kwiaty arekowych zazwyczaj są wiatropylne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areka ż., arekowce lm nm., arekowate lm nm.

przym. arekowy, arekowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) palmowe

Wiktionary

arekowy

przymiotnik od: areka (rodzaj palmy), np. orzech arekowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. związany z areką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arekowe nmos., arekowce nmos., arekowate nmos., areka ż.

Wiktionary

areligijnie

przysłówek

(1.1) obojętnie wobec religii, w sposób areligijny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areligijność ż.

przym. areligijny

Wiktionary

areligijność

→ areligijny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obojętność wobec spraw religii

Wiktionary

Patrz:
areligijny
Przykłady

(1.1) Należy natomiast zająć się socjologią areligijności, wynikającej z przewartościowania znaczenia religii w życiu społecznym.

Wiktionary

Powiązane:

przym. areligijny

przysł. areligijnie

Wiktionary

areligijny

niereligijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obojętny wobec kwestii religii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areligijność ż.

przysł. areligijnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świecki, laicki, niereligijny

Wiktionary

aren

węglowodór aromatyczny (np. benzen, toluen) otrzymywany z ropy naftowej i gazu ziemnego

SJP.pl

- Aren – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.

- Węglowodory aromatyczne lub areny – cykliczne węglowodory, w których istnieje układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla.

Wikipedia

arena

1. centralne miejsce w cyrku, na którym odbywają się popisy cyrkowe;
2. teren działania, widownia jakichś wydarzeń, konfliktów;
3. w starożytnym amfiteatrze: miejsce walk gladiatorów lub zapaśników;
4. miejsce, gdzie odbywają się corridy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

(1.2) przen. miejsce jakichś wydarzeń, działań

Wiktionary

Arena (z łac. harena, arena - piasek) – usytuowany w centrum obiektu i wysypany piaskiem plac w kształcie koła lub elipsy. Miejsce walk, turniejów, popisów, igrzysk i widowisk. Wywodzi się ze starożytnego teatru greckiego i rzymskiego oraz cyrku rzymskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na arenę wyszedł clown.

(1.2) Polityk ośmieszył się na arenie międzynarodowej swoimi działaniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɛ̃na, AS: arẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arenosole nmos.

:: zdrobn. arenka ż.

przym. arenowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) amfiteatr

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. arenosole nmos.

:: zdrobn. arenka ż.

przym. arenowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) arena, ring; (1.2) arena, scene, stage

* arabski: (1.1) حلبة

* białoruski: (1.1) арэна ż.; (1.2) арэна ż.

* bułgarski: (1.1) арена ż.; (1.2) арена ż.

* duński: (1.1) arena w.; (1.2) skueplads w., arena w.

* esperanto: (1.1) areno; (1.2) areno

* francuski: (1.1) arène ż.; (1.2) scène ż.

* gudźarati: (1.1) અખાડો m. (akhāḍō)

* hiszpański: (1.1) arena ż.

* interlingua: (1.1) arena

* niemiecki: (1.1) Arena ż.; (1.2) Schauplatz ż., Bühne ż., Parkett n.

* ormiański: (1.1) ասպարեզ

* rosyjski: (1.1) арена ż., манеж m.; (1.2) арена ż.

* szwedzki: (1.1) arena w.

* tajski: (1.1) เวที

* ukraiński: (1.1) арена ż.

* węgierski: (1.1) aréna; (1.2) aréna

źródła.

== arena (język angielski.) ==

thumb|arena (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-arena.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) arena

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arenal

wilgotne piaski strefy brzegowej mórz, jezior i rzek, będące środowiskiem życia drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych (np. glonów, pierwotniaków i okrzemek)

SJP.pl

- Arenal – wulkan w Kostaryce

- Arenal – jezioro w Kostaryce

- arenal – pojęcie ekologiczne

- Parque Nacional Arenal – park narodowy w Kostaryce, obejmujący swoim obszarem masyw wulkaniczny Arenal

Wikipedia

arenawirusy

Arenawirusy (łac. Arenaviridae, z łac. arenosus - piaszczysty) - rodzina wirusów, charakteryzujących się następującymi cechami:

- Symetria: złożona, w istocie nukleoproteina składa się ze zwiniętych superhelikalnie dwóch okrągłych fragmentów kwasu nukleinowego

- Otoczka lipidowa: występuje

- Kwas nukleinowy: ssRNA(-), kolisty, segmentowany

- Replikacja: zachodzi w cytoplazmie

- Wielkość: 50-300 nm, wiriony są silnie pleomorficzne

- Gospodarz: kręgowce

- Cechy dodatkowe: wirusy te roznoszone są przez wydaliny gryzoni

Wikipedia

arenda

dawniej:
1. najem, dzierżawa; pacht;
2. opłata za dzierżawę; pacht;
3. karczma, szynk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. obecnie także gw-pl|Bukowina. dzierżawa

(1.2) przest. czynsz dzierżawny

(1.3) daw. gospoda, karczma

Wiktionary

Dzierżawa (dawniej też: arenda, harenda) – jeden z typów umów prawa cywilnego. Reguluje ją Kodeks cywilny w art. 693-709, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o najmie (art. 659-692). Dzierżawa należy do umów nazwanych, dwustronnie zobowiązujących, wzajemnych i konsensualnych (tzn. dochodzących do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron). Polega na udostępnieniu innej osobie prawa lub rzeczy, natomiast (w odróżnieniu np. od pożyczki) nie przenosi własności. Przedmiotem dzierżawy może być tylko rzecz lub prawo przynoszące pożytki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈrɛ̃nda, AS: arẽnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arendarz m., arendowanie n.

czas. arendować ndk.

przym. arendarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) reg-pl|Śląsk|arynda., reg-pl|Śląsk|harynda.

Wiktionary

arendarczyk

nazwisko

SJP.pl

arendarka

→ arendarz; dzierżawczyni, pachciarka

SJP.pl

arendarski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arendarzem, dotyczący arendarza; taki jak u arendarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arenda ż., arendarz m., arendowanie n.

czas. arendować ndk.

Wiktionary

arendarz

dawniej: osoba dzierżawiąca od kogoś gospodę, trzodę itp.; pachciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. dzierżawca budynków gospodarczych, karczem, szynków i gruntów rolnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) No, już to wybaczcie, panie arendarzu – wtrącił się z powagą wójt ryczychowski – z bliska go podobno jeszcze nikt nie widział prócz starego klucznika, Kostia Bulija, który z nim jakieś nieczyste utrzymuje konszachty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɛ̃ndaʃ, AS: arẽndaš

Wiktionary

Powiązane:

czas. arendować

rzecz. arenda ż.

przym. arendarski

Wiktionary

arendarzowy

przymiotnik od: arendarz

SJP.pl

arendować

wynajmować, wydzierżawiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. dzierżawić, wynajmować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɛ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: arẽndovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arenda ż., arendarz m., arendowanie n.

przym. arendarski

Wiktionary

arendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|arendować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. arendować

rzecz. arenda ż.

przym. arendarski

Wiktionary

arends

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Aaron Arends – szwajcarski aktor

- Leopold Arends – polski pisarz

- Sander Arends – niderlandzki tenisista

Zobacz też:

- Arentz

Wikipedia

arendt

[czytaj: erent] nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Arendt (1912–2002) – oficer, działacz kaszubski

- Anton Arendt (1804–1886) – niemiecki ksiądz katolicki, pedagog, autor podręczników szkolnych, dyrektor Seminarium Nauczycielskiego w Braniewie, filantrop

- Hannah Arendt (1906–1975) – filozof

- Helga Arendt (ur. 1964) – sprinterka niemiecka

- Nicole Arendt (ur. 1969) – tenisistka amerykańska

- Walter Arendt (1925–2005) – polityk niemiecki

Wikipedia

arenga

1. drzewo azjatyckie, z którego soku otrzymuje się cukier i wino palmowe, zaś z rdzenia - sago; słocza cukrowa; palma cukrowa;
2. wstęp do aktu prawnego; preambuła;
3. jedna z formuł średniowiecznego dokumentu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj palmy, która rośnie w Azji Południowo-Wschodniej;

(1.2) praw. pot. zob. preambuła.;

(1.3) hist. rel. dokument motywów rozpowszechnianych przez Kościół;

Wiktionary

Arenga – część dokumentu zawierająca ogólne powody jego wystawienia.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) arenga cukrowa

synonimy.

(1.1) winosław, słocza, palma cukrowa

(1.2) preambuła

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) palma

(1.2) wstęp

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|areng. lub etym|ang|arenga.; etym|malaj|areng.

(1.2-3) etym|śrłac|arenga. (1603-1621)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) areng, arenga

* portugalski: (1.1) tuaqueira ż.

źródła.

== arenga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) war. areng (palma)

odmiana.

(1.1) lp. arenga; lm. arengas

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) winosław, słocza, palma cukrowa

(1.2) preambuła

Wiktionary

arenikola

gatunek wieloszczeta; piaskówka, piasecznica, piasecznik, nalepian

SJP.pl

Piaskówka, nalepian, piasecznica, piasecznik, arenikola (Arenicola marina) – gatunek wieloszczeta z rodziny Arenicolidae, występujący na wybrzeżach Morza Bałtyckiego (w Polsce nie został stwierdzony) i Morza Północnego.

Wikipedia

arenit

skała osadowa

SJP.pl

arenowy

związany z areną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z areną, dotyczący areny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arena ż.

Wiktionary

arent

nazwisko

SJP.pl

areografia

dziedzina astronomii zajmująca się badaniami planety Mars

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. dział astronomii, nauka zajmująca się badaniami planetaanety Mars

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) specjalista w zakresie areografii • zajmować się areografią

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) astronomia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. areograf mos., areografka ż., areograficzność ż.

przym. areograficzny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|areo-|-grafia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Astronomia|Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) areography, geography of Mars

* czeski: (1.1) areografie ż.

* słowacki: (1.1) areografia ż.

źródła.

== areografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. areografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areograf mos., areografka ż., areograficzność ż.

przym. areograficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) astronomia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. areograf mos., areografka ż., areograficzność ż.

przym. areograficzny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|areo-|-grafia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Astronomia|Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) areography, geography of Mars

* czeski: (1.1) areografie ż.

* słowacki: (1.1) areografia ż.

źródła.

== areografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. areografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

areograficzny

przymiotnik od: areografia

SJP.pl

areola

u kaktusów: pęd skrócony z wiązką przewodzącą odchodzącą od wiązki centralnej, na którym wyrastają m.in. ciernie

SJP.pl

Wikipedia

areolog

inżynier powierzchni

SJP.pl

areometr

przyrząd do mierzenia gęstości cieczy lub stężenia roztworu (używany m.in. do pomiaru gęstości elektrolitu w akumulatorach samochodowych); densymetr; gęstościomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

Wiktionary

Areometr – urządzenie służące do mierzenia gęstości cieczy, w którym wykorzystuje się siłę wyporu, z jaką ciecz działa na zanurzone w niej ciało stałe.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gęstościomierz, densymetr

Wiktionary

areometrowy

związany z areometrem

SJP.pl

areometryczny

związany z areometrem (np. pomiar areometryczny, skala areometryczna)

SJP.pl

areopag

1. w starożytnych Atenach: główny organ ustawodawczy i sądowy
2. grono osób decydujące arbitralnie o czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;

(1.2) książk. przen. grono osób rozstrzygających o czymś w sposób autorytatywny

Wiktionary

Areopag (stgr. ὁ Ἄρειος πάγος ho Areios pagos – „wzgórze Aresa”) – w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z byłych archontów.Nazwa rady pochodzi od miejsca obrad – wzgórza Aresa, które poświęcone było bogu wojny i Eryniom; ich świątynia u stóp wzgórza była azylem dla zabójców. Nie jest znany dokładny czas powstania rady areopagu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarɛˈɔpak, AS: areopak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areopagita m.

przym. areopagiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) elita

Wiktionary

areopagiczny

→ areopag (grono osób rozstrzygających autorytatywnie jakieś sprawy)

SJP.pl

areopagita

członek areopagu ateńskiego

SJP.pl

arequipa

miasto w Peru

SJP.pl

Arequipa − miasto w Peru, położone na wysokości 2325 m n.p.m. w otoczeniu gór Cordillera Volcanica. Jest stolicą regionu Arequipa i drugim co do wielkości miastem w Peru – zaraz po stolicy Limie – liczącym obecnie ok. 762 tys. mieszkańców.

W pobliżu miejscowości znajdują się wulkany Chachani i El Misti.

Wikipedia

ares

mit. gr. bóg krwawej wojny i amoku wojennego ogarniającego ludzi podczas bitwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg wojny;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Hiszpanii, w prowincji A Coruña;

Wiktionary

Ares (gr. Ἄρης Árēs, łac. Mars) – w mitologii greckiej bóg wojny, syn Zeusa i Hery. Jego odpowiednikiem w mitologii rzymskiej jest Mars. W astrologii identyfikowany z Baranem. Jeden z dwunastu bogów olimpijskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fobos uchodził za syna Aresa i Afrodyty oraz brata Dejmosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɛs, AS: ares

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) por|Mars.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ares

* arabski: (1.1) آرس m., آريز m.

* bułgarski: (1.1) Арес m.

* esperanto: (1.1) Areso

* hiszpański: (1.1) Ares m.

* niemiecki: (1.1) Ares m.

* nowogrecki: (1.1) Άρης m.

* rosyjski: (1.1) Арес m.; (2.1) Арес m.

* starogrecki: (1.1) Ἄρης m.

źródła.

== Ares (język angielski.) ==

thumb|Ares (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mitgr. Ares

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

areszcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od areszt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie areszt, lecz tylko mały areszcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areszt m.

Wiktionary

areszt

1. pozbawienie wolności;
2. pomieszczenie, gdzie trzymane są osoby aresztowane;
3. zajęcie wyrokiem sądu lub decyzją władz rzeczy lub wierzytelności dłużnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tymczasowe pozbawienie wolności;

(1.2) miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

(1.3) zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności

(1.4) pot. uczn. zakaz wychodzenia z domu w czasie wolnym nałożony przez rodzica lub opiekuna na dziecko

Wiktionary

Areszt – tymczasowe pozbawienie wolności.

W prawie cywilnym areszt to jeden ze środków stosowanych w toku egzekucji, służący zmuszeniu dłużnika do zachowania zgodnego z nałożonym na niego obowiązkiem. Areszt stosuje wyłącznie sąd. Stosowanie aresztu regulują przepisy art. 1056-1059 kodeksu postępowania cywilnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Areszt i tymczasowe zatrzymanie są zawsze dopuszczalne, jeśli zachodzi podejrzenie, że istnieje zamiar dokonania przestępstwa.

(1.3) […] namawiali mego nieszczęśliwego męża, ażeby położył mi areszt na majątku […]

(1.4) Nie mogę iść na imprezę, mam areszt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɛʃt, AS: arešt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aresztowany mos., aresztant m., aresztowanie n., areszcik mrz., aresztantka ż.

czas. aresztować ndk.

przym. aresztancki

Wiktionary

Synonimy:

reg. harest

(1.2) przest. koza, wojsk. odwach; gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński|hareszt.

(1.4) szlaban

Wiktionary

aresztancki

odnoszący się do aresztanta lub aresztu, właściwy aresztantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aresztantem, dotyczący aresztanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aresztant mrz., aresztantka ż., areszt m., aresztowany m., aresztowana ż.

czas. aresztować ndk./dk.

Wiktionary

aresztant

osoba aresztowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zatrzymana w areszcie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak tobie nie wstyd nawet, takiemu staremu, porządnemu aresztantowi, co już trzeci raz tu siedzi i przykładem dla innych być powinien, za łby się z frajerami wodzić! (M. Konopnicka: Onufer)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɛʃtãnt, AS: areštãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areszt mrz., aresztowanie n.

:: fż. aresztantka ż.

czas. aresztować

przym. aresztancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aresztowany, zatrzymany

Wiktionary

aresztantka

→ aresztant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej osadzona w areszcie

Wiktionary

Patrz:
aresztant
Powiązane:

rzecz. areszt mrz., aresztowanie n.

:: fm. aresztant mos.

czas. aresztować

przym. aresztancki

Wiktionary

aresztować

1. pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa; osadzić (osadzać) w areszcie; uwięzić (więzić);
2. w prawie: zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

(1.2) praw. zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niemcy aresztowali nowosolanina, który wczoraj miał stanąć przed sądem za oszustwo na ponad milion zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɛˈʃtɔvat͡ɕ, AS: areštovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aresztowany mos., areszt m., aresztant m., aresztantka ż., aresztowanie n.

przym. aresztancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. capnąć, osadzić w więzieniu, posadzić za kratki, pot. przyskrzynić, schwytać, pot. ucapić, ująć, pot. zapuszkować, zatrzymać

Wiktionary

aresztowana

kobieta aresztowana; aresztantka

SJP.pl

aresztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) osadzenie kogoś w areszcie

(1.2) zajęcie mienia w celu zabezpieczenia czyichś roszczeń

Wiktionary

Tymczasowe aresztowanie (potocznie areszt) – najbardziej dotkliwy ze środków zapobiegawczych stosowanych wobec podejrzanego lub oskarżonego w toku postępowania karnego, polegający na osadzeniu go w stałym miejscu (areszcie śledczym), w izolacji od świata zewnętrznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega zaciągnął się do legii cudzoziemskiej, aby uniknąć aresztowania za popełnione przestępstwo.

(1.1) Było to po głośnej aferze aresztowania posłów opozycji i w uszach dźwięczały mi jeszcze tak wyraźnie gorzkie słowa ojca, rozczarowanego boleśnie dyktatorskim posunięciem Piłsudskiego, że odmówiłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɛʃtɔˈvãɲɛ, AS: areštovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areszt m., aresztowany m., aresztowana ż., aresztant m., aresztantka ż.

czas. aresztować ndk./dk.

przym. aresztancki

Wiktionary

aresztowany

człowiek aresztowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pozbawiona wolności ze względu na podejrzenie popełnienia przez nią przestępstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W początkowej fazie przesłuchań aresztowani nie mieli możliwości kontaktowania się między sobą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. areszt m.

:: fż. aresztowana ż.

czas. aresztować dk./ndk., wyaresztować dk., wyaresztowywać ndk., zaaresztować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aresztant

Wiktionary

aresztowy

→ areszt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. związany z aresztem

Wiktionary

Patrz:
areszt

areta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Areta – imię żeńskie niejasnego pochodzenia. Józef Bubak łączy je ze skróconą formą Małgorzaty (niem. Margareta), powstałą na gruncie niemieckim. Imię to nosiła także postać z mitologii greckiej, królowa Feaków, której imię stanowi przymiotnik odczasownikowy od wyrazu αραομαι (araomai) ("modlę się o coś, gorąco pragnę") i oznacza "dziecko upragnione" (por. Dezyderia, Aspazja). Można także spotkać się z poglądem, iż imię to pochodzi od greckiego słowa αρετη (areté) oznaczającego "cnotę", "męstwo"; Areta stanowiłaby wówczas żeński odpowiednik męskiego imienia Aretas.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Areta obchodzi imieniny 18 września i 24 października.

Wiktionary

aretalogia

opowieść o nadzwyczajnych zdarzeniach związanych z działaniem bogów i ich proroków

SJP.pl

Aretologia, aretalogia (stgr. ἀρετή areté – cnota + λόγος logos – słowo, myśl, rozum) – w starożytności gatunek literacki obejmujący opowieści o cnotach i cudownych czynach bóstwa lub wybitnej postaci; w filozofii także teoretyczne rozważania nad cnotami i wadami.

Wikipedia

aretas

Aretas – zhellenizowane aramejskie imię Haretat, którego żeńskim odpowiednikiem jest Areta. Istnieje kilku świętych patronów tego imienia jest św. Aretas, zm. w 523 roku.

Aretas imieniny obchodzi 18 września i 24 października.

Aretas w innych językach:

- rosyjski – Арефа, Арефий.

Wikipedia

arete

w filozofii greckiej: cnota, moralna doskonałość

SJP.pl

- Areté – cnota

- Arete w mitologii

- Arete z Cyreny – Greczynka, filozof

Wikipedia

aretha

[czytaj: areta] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Areta – imię żeńskie

- Aretha – album muzyczny Arethy Franklin z 1961 roku

- Aretha – album muzyczny Arethy Franklin z 1980 roku

- Aretha – album muzyczny Arethy Franklin z 1986 roku

Wikipedia

aretino

nazwisko

SJP.pl

aretolog

filozof zajmujący się cnotami i wadami w etyce arystotelesowskiej i tomistycznej

SJP.pl

aretologia

nauka o zaletach i wadach

SJP.pl

Aretologia, aretalogia (stgr. ἀρετή areté – cnota + λόγος logos – słowo, myśl, rozum) – w starożytności gatunek literacki obejmujący opowieści o cnotach i cudownych czynach bóstwa lub wybitnej postaci; w filozofii także teoretyczne rozważania nad cnotami i wadami.

Wikipedia

aretologiczny

→ aretologia

SJP.pl

Patrz:
aretologia

aretuza

1. jamochłon z gromady stułbiopławów żyjący w większości mórz;
2. woda mineralna marki Aretuza

SJP.pl

- Aretuza (gr. Arethousa, łac. Arethusa) – w mitologii greckiej nimfa z Achai i Syrakuz, przemieniona w źródło Aretuzy

- aretuza (żeglarz portugalski, bąbelnica bąbelcowa, żywłoga, Physalia physalis) – gatunek parzydełkowca z rodziny Physaliidae

- Aretuza – w świecie wiedźmina szkoła kształcąca czarodziejki

- Aretuza – dawna marka wody mineralnej

- Polar PDG385 Aretuza – model pralki firmy Polar S.A. produkowany w latach 1992-1996

Wikipedia

aretyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miasta Arezzo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Problemy moralne stanowią treść najobszerniejszych i najbardziej znamiennych traktatów aretyńczyka.

(1.1) A przecież ta przemiła florentyńska Toskania długo i zajadle walczyła ze wszystkimi sąsiadami: z aretyńczykami, ze Sieną i z Pizą (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arezzo n.

Wiktionary

aretyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arezzo, dotyczący Arezzo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za najbardziej oryginalne dzieło Piera della Francesca uważany jest aretyński «Sen Konstantyna» — pierwszy nowożytny nokturn, w którym dowiódł, jak bardzo problem formy wiąże się u niego z problemem koloru, światła i cienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arezzo n.

Wiktionary

arezzo

[czytaj: aRECco] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja, położona w Toskanii;

Wiktionary

Arezzo – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, stolica prowincji Arezzo. Według danych na styczeń 2010 gminę zamieszkiwały 99 503 osoby przy gęstości zaludnienia 257,6 os./km². Arezzo jest także jedną z prowincji Toskanii o powierzchni 3232 km², liczącą 318,8 tys. mieszkańców i podzieloną na 39 gmin.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Okolice Arezzo są piękne, dorównują otoczeniu Sieny i Florencji: zieleń wydała mi się tu bardziej intensywna, powietrze mniej przejrzyste.

(1.1) Mieszkańcy Arezza wolny czas spędzają zazwyczaj w starej zabytkowej części miasta pełnej kościołów, placów i restauracji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aretyńczyk mos.

przym. aretyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroż. Arrecjum

Wiktionary

arfa

1. druciana siatka rozpięta na ramie używana jako przesiewacz rolniczy
2. przestarzałe: harfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pochylona druciana siatka na ramie używana do przesiewania

(1.2) muz. przest. harfa

Wiktionary

- Arfa – miejscowość w Hiszpanii

- Arfa – miejscowość w Syrii

Wikipedia

Przykłady

(1.2) (…) w ręce swe weź arfę prostą (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarfa, AS: arfa

Wiktionary

Powiązane:

czas. arfować ndk.

rzecz. harfa ż., harfistka ż., arfowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przesiewacz, harfa, rafa

Wiktionary

arfiarka

→ arfiarz

SJP.pl

Patrz:
arfiarz

arfiarz

1. człowiek pracujący przy arfowaniu;
2. dawniej: harfiarz

SJP.pl

arfować

przesiewać coś przez arfę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) przesiewać coś przez arfę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈfɔvat͡ɕ, AS: arfovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arfa ż., arfowanie n.

Wiktionary

arfowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|arfować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arfa ż.

czas. arfować ndk.

Wiktionary

argali

dzika owca żyjąca w wysokich górach centralnej Azji

SJP.pl

Owca ałtajska, dawniej: argali (Ovis ammon ammon) – największa dzika owca; występuje w Azji Środkowej (Himalaje, Tybet, Ałtaj).

Wikipedia

argania

roślina użytkowa z rodziny sączyńcowatych, z nasion której otrzymuje się olej jadalny; olejara żelazna, tłuścianka żelazna, żelazodrzew

SJP.pl

Argania żelazna, argania żelazodrzew, olejara żelazna, tłuścianka żelazna, drzewo arganowe (Argania spinosa (L.) Skeels) – gatunek drzewa z monotypowego rodzaju Argania z rodziny sączyńcowatych. Endemit występujący w południowym Maroku oraz w prowincji Tinduf w zachodniej Algierii. Zdziczałe drzewa tego gatunku rosną także w południowej Hiszpanii i na Wyspach Kanaryjskich.

Wikipedia

arganowy

olej arganowy - olej z arganii, używany w kosmetykach

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wytworzony z owoców arganii żelaznej, związany z arganią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Olej arganowy jest doskonały do pielęgnacji skóry i włosów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɡãˈnɔvɨ, AS: argãnovy

Wiktionary

arged

nazwa przedsiębiorstwa handlowego (Artykuły Gospodarstwa Domowego)

SJP.pl

skrótowiec grupowo-literowo-głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = rzad. artykuły gospodarstwa domowego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AGD, agd.

Wiktionary

argejski

przymiotnik

(1.1) grecki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈɡɛjsʲci, AS: argei ̯sʹḱi

Wiktionary

argental

dawniej: stop miedzi, niklu i cynku; mosiądz wysokoniklowy, alpaka, argentan

SJP.pl

Francja

- Argental – rzeka, dopływ Deume

Niemcy

- Argental – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Lindau (Bodensee)

Osoby

- Charles-Augustin de Ferriol d'Argental – francuski dyplomata

Zobacz też

- Argen

Wikipedia

argentan

mosiądz wysokoniklowy; alpaka, argental

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

Wiktionary

- argentan – handlowa nazwa stopu: nowe srebro

- Argentan – miejscowość we Francji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈɡɛ̃ntãn, AS: argẽntãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nowe srebro

Wiktionary

argentawis

Argentavis magnificens („ogromny ptak z Argentyny”) – wymarły gatunek znany z trzech stanowisk późnego miocenu, z centralnej i północno-zachodniej Argentyny (Ameryka Południowa). Jeden z największych znanych nauce ptaków latających, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi (większą rozpiętość skrzydeł mógł osiągać Pelagornis sandersi). Do tej samej rodziny należały inne wielkie ptaki drapieżne, takie jak podobny do niego, młodszy Teratornis.

Wikipedia

argenteuil

Wikipedia

argentino

[czytaj: arhentino] jezioro polodowcowe w południowej Argentynie

SJP.pl

Argentino (hiszp. Lago Argentino) – największe jezioro w Argentynie, w prowincji Santa Cruz.Położone w Andach Patagońskich (Patagonia), w Parku Narodowym Los Glaciares.

Jezioro zasilają w wodę lodowce m.in. Upsala, Perito Moreno i Spegazzini.

Wikipedia

argentometria

metoda chemicznej analizy objętościowej, polegająca na dodawaniu mianowanego roztworu soli srebra (głównie azotanu srebra) do roztworu substancji badanej w celu jej ilościowego oznaczenia

SJP.pl

Argentometria – rodzaj precypitometrii (analizy strąceniowej), w której wykorzystuje się strącanie trudno rozpuszczalnych związków srebra.

Można ją wykonać dwiema metodami:

- metodą Mohra: odczynnikiem mianowanym jest roztwór azotanu srebra,

- metodą Volharda: odczynnikiem mianowanym jest roztwór tiocyjanianu amonu.

Wikipedia

argentometryczny

przymiotnik od: argentometria

SJP.pl

argentopiryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków, zbliżony wyglądem do sternbergitu;

Wiktionary

Argentopiryt – stosunkowo rzadki minerał z grupy siarczków. Wyglądem zbliżony do sternbergitu, od którego można go rozróżnić tylko przy pomocy metod rentgenowskich.

Wikipedia

Powiązane:

przym. argentopirytowy

Wiktionary

argentotypia

dawna metoda kopiowania fotograficznego, wynaleziona w 1842 roku przez J. F. Herschela

SJP.pl

argentum

łacińska nazwa srebra (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Wikipedia

argentyna

państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Buenos Aires; Republika Argentyńska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Argentyna (hiszp. Argentina, wymowa [aɾxenˈtina]), oficjalnie Republika Argentyńska (hiszp. República Argentina, wym. [reˈpuβlika aɾxenˈtina]) – państwo w Ameryce Południowej, w południowo-wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Nazwa „Argentyna” pochodzi od łacińskiego argentum (srebro, plata po hiszpańsku) i jest związana z legendą o górach pełnych srebra, która była powszechna pośród pierwszych europejskich odkrywców Niziny La Platy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Argentyny jest Buenos Aires.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na, AS: argẽntỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argentyńczyk mos., Argentynka ż.

przym. argentyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. Republika Argentyńska

Wiktionary

argentyńczyk

obywatel Argentyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Argentyny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Argentyna wysuwa roszczenia wobec Falklandów (które Argentyńczycy nazywają Malwinami), do Georgii Południowej i Sandwicha Południowego oraz do części Antarktydy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: argẽntỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argentyna ż.

:: fż. Argentynka ż.

przym. argentyński

Wiktionary

argentynka

potocznie: system argentyński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Argentyny

Wiktionary

Argentyna wielka, argentyna, argentynka, srebrzyk opałek, srebrzyk wielki (Argentina silus) – gatunek morskiej ryby z rodziny srebrzykowatych (Argentinidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka, AS: argẽntỹŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argentyna ż.

:: fm. Argentyńczyk mos.

przym. argentyński

Wiktionary

argentyński

→ Argentyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

Wiktionary

Patrz:
Argentyna
Przykłady

(1.1) Boom iberoamerykański dotyczył literatury hiszpańskojęzycznej: argentyńskiej, meksykańskiej, kubańskiej, kolumbijskiej, peruwiańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci, AS: argẽntỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argentyna ż., Argentyńczyk m., Argentynka ż., argentyt m., argentyńskość ż.

Wiktionary

argentyńskość

→ argentyński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest argentyńskie; cecha tych, którzy są argentyńsccy

Wiktionary

Patrz:
argentyński
Przykłady

(1.1) Zaprzeczać argentyńskości tanga jest aktem tak patetycznie samobójczym jak zaprzeczać istnieniu Buenos Aires.

Wiktionary

Powiązane:

przym. argentyński

przysł. argentyńsko

Wiktionary

argentyt

minerał, siarczek srebra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) minerał z grupy siarczków, siarczek srebra wzór chemiczny|Ag2S.;

Wiktionary

Argentyt (łac. argentum ‘srebro’) – rzadki minerał z grupy siarczków, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Wikipedia

Powiązane:

przym. argentyński

Wiktionary

argerich

[czytaj: ARczericz albo ARgericz] nazwisko

SJP.pl

argh

środowiskowo: wykrzyknienie wyrażające frustrację, przerażenie lub inne silne uczucie

SJP.pl

argilit

skała ilasta skonsolidowana pod wpływem procesów diagenezy, lecz nieposiadająca łupkowatości, używana do wyrobów ceramicznych

SJP.pl

Argilit – ogólna nazwa skał ilastych (iłów, iłowców, łupków ilastych) znajdowanych w formie obrobionej głównie w Historycznym Parku Narodowym Kultury Chaco w Stanach Zjednoczonych.

Zawiera ponad 50% frakcji pelitowej o ziarnach poniżej 0,01 mm.

Wikipedia

arginina

aminokwas zasadowy wchodzący w skład wielu białek zwierzęcych i roślinnych i biorący udział w przemianach azotowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. aminokwas zasadowy, który uczestniczy w wielu przemianach azotowych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla dzieci arginina to aminokwas egzogenny – muszą go otrzymywać z pożywieniem.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwas 2-amino-5-guanidynowalerianowy, wzór chemiczny: wzór chemiczny|C6H14N4O2., symbol. Arg, R

Wiktionary

argininowy

związany z argininą

SJP.pl

argiwowie

mieszkańcy miasta Argos

SJP.pl

Argiwowie – mieszkańcy starożytnego Argos. Określenie Greków spotykane w starożytnej literaturze, zwłaszcza u Homera.

W czasie wojny trojańskiej odgrywali Argiwowie pod królem Agamemnonem główną rolę w wojsku greckim, tak, że od nich nazwa przeszła na wszystkich Greków.

Wikipedia

argiwski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Argos, dotyczący Argos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argos n., argiw mos.

Wiktionary

argo

1. w mitologii greckiej: statek wiosłowo-żaglowy zbudowany przy pomocy bogini Ateny, służący do wyprawy po złote runo;
2. nazwa kilku firm

SJP.pl

Miejsca

- Argo – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson, w Stanach Zjednoczonych

- Argo – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brookings, w Stanach Zjednoczonych

- Argo – opuszczone miasto w stanie Georgia, w Stanach Zjednoczonych

- Argos – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie Rzymskim

Wikipedia

argolida

mieszkaniec Argolidy (nomosu w Grecji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argos n.

przym. argolidzki

Wiktionary

argolidzki

przymiotnik od: Argolida

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Argolidą, dotyczący Argolidy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argolida ż.

Wiktionary

argon

pierwiastek chemiczny o symbolu Ar, bezbarwny gaz szlachetny używany m.in. do wypełniania lamp elektronicznych i przy spawaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

Wiktionary

Argon (Ar, łac. argon) – pierwiastek chemiczny będący gazem szlachetnym. Jest praktycznie niereaktywny i nie ma żadnego znaczenia biologicznego, jest także jednym ze składników powietrza. Argon wyodrębnili i zidentyfikowali Lord Rayleigh i sir William Ramsay w 1894 roku, usuwając z powietrza tlen, azot, dwutlenek węgla i parę wodną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma argon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɡɔ̃n, AS: argõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argonowiec m.

przym. argonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ar

Wiktionary

argona

sztuczne włókno wiskozowe podobne do wełny

SJP.pl

argonaucki

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z Argonautami, dotyczący Argonautów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nad dniem ostatnim stawiasz mi długie, woskowe
świec rzędy,
które są stare drzewa, kiedy w portów brzegach
rżą argonauckie okręty.

(1.1) (…) Czarny dym argonauckich okrętów opływa gościnne wybrzeża Itaki (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argonauta ż., Argo

Wiktionary

argonauta

przenośnie o śmiałym żeglarzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Wiktionary

- argonauta (żeglarek) – rodzaj ośmiornic z rodziny Argonautidae

- Argonauta (Argonauci) – w mitologii greckiej każdy z pięćdziesięciu uczestników wyprawy do Kolchidy po złote runo

- „Argonauta” – nazwa noszona przez okręty Regia Marina

- „Argonauta” – włoski okręt podwodny

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. argonauta mos./mzw.

przym. argonaucki

Wiktionary

argonny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo wzgórz w północno-wschodniej Francji, stanowiące wschodnią granicę Basenu Paryskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wojska nieprzyjaciela znajdowały się znacznie bliżej lasu argońskiego niż Francuzi. Chcąc więc wyprzedzić wroga i obsadzić przejścia przez Argonny, Dumouriez musiał rozwiązać nie lada problem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. argoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Las Argoński

Wiktionary

argonowce

każdy z sześciu pierwiastków chemicznych (hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon) tworzących 18. grupę układu okresowego; helowiec

SJP.pl

argonowiec

każdy z sześciu pierwiastków chemicznych (hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon) tworzących 18. grupę układu okresowego; helowiec

SJP.pl

argonowy

przymiotnik od: argon, argona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący argonu, związany z argonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argon m.

Wiktionary

argoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Argonnami, dotyczący Argonnach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wojska nieprzyjaciela znajdowały się znacznie bliżej lasu argońskiego niż Francuzi. Chcąc więc wyprzedzić wroga i obsadzić przejścia przez Argonny, Dumouriez musiał rozwiązać nie lada problem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argonny nmos.

Wiktionary

argos

w mitologii greckiej: olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach; Argus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mitgr. budowniczy okrętu Argo i jeden z jego załogi (Argonauta)

(2.2) mitgr. olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach

Wiktionary

- Argos – miasto na Peloponezie, w Grecji

- Argos – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie Rzymskim (prowincja Peloponez)

- Argos – miasto w Stanach Zjednoczonych

- Argos – w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów, syn Arestora

- Argos – w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach

- Argos – w mitologii greckiej syn Zeusa i Niobe, eponim Argolidy

- Argos – w mitologii greckiej pies Odyseusza

- Argos – przedsiębiorstwo handlowe w Wielkiej Brytanii i Irlandii

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Argos|Ms=Argos.

synonimy.

(2.1-2) war. Argus

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. argiw mos., argiwczyk mos., Argolida ż.

przym. argiwski, argijski

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|Ἄργος. (Árgos)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Argos

* duński: (1.1) Argos

* nowogrecki: (1.1) Άργος n.

* portugalski: (1.1) Argos ż.

* rosyjski: (1.1) Аргос m.

* słowacki: (1.1) Argos

źródła.

== Argos (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny, nazwa własna

(1.1) geogr. Argos

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argiw mos., argiwczyk mos., Argolida ż.

przym. argiwski, argijski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1-2) war. Argus

Wiktionary

argot

w językoznawstwie: język jakiejś grupy społecznej (środowiskowej, zawodowej, ale nie terytorialnej), różniący się od języka ogólnego (narodowego) zasobem słów, wyrażeń i wymową; żargon, slang, gwara, wiech, język specjalistyczny (środowiskowy, zawodowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. przest. odmiana języka używana przez grupę zawodową albo środowiskową

Wiktionary

Argot – odmiana języka właściwa dla jakiejś grupy społecznej, niekiedy kojarzona z mową środowisk dewiacyjnych lub młodzieżowych o silnie zaznaczonej funkcji ekspresywno-ezoterycznej. Termin wywodzi się od francuskiego wyrazu argot, określającego pierwotnie mowę przestępców, która służyła im do izolacji społecznej i tajnego komunikowania się. Jako argot rozumiano sposób komunikacji wyraźnie odrębny od języka potocznego, slangu czy żargonu technicznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈɡɔ, AS: argo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argotyzm mrz.

Wiktionary

argotyzm

wyraz lub zwrot, który trafił do języka ogólnego z gwary zawodowej lub środowiskowej (np. glina, trefny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz albo wyrażenie potoczne, pochodzące z gwary środowiskowej lub zawodowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Melina czy glina to przykłady argotyzmów ze slangu młodzieżowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈɡɔtɨsm̥, AS: argotysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argot mrz.

Wiktionary

argowia

kanton w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kanton w północnej Szwajcarii

Wiktionary

Argowia (niem. Aargau, fr. Argovie, wł. Argovia, retorom. Argovia) – kanton w północnej Szwajcarii, na Wyżynie Szwajcarskiej, w górach Jura. Siedziba kantonu znajduje się w mieście Aarau. 31 grudnia 2022 kanton liczył 711 232 mieszkańców

Na terenie kantonu występują złoża soli. Ziemie są urodzajne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aarau jest stolicą kantonu Argowia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈɡɔvʲja, AS: argovʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. argowijski

Wiktionary

argowijski

przymiotnik

(1.1) związany z Argowią; dotyczący Argowii; pochodzący z Argowii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I rzeczywiście, dumny napis łaciński mówi, że główna rampa drogi argowijskiej zbudowana została w latach 1752 — 1758.

(1.1) Po niewielkich sukcesach, 12 listopada, zostały one [wojska Dofoura] odrzucone przez zuryskie i argowijskie oddziały.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argowia ż.

Wiktionary

argumencik

zdrobnienie od: argument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od argument

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie argument, lecz tylko mały argumencik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argument m., argumentacja ż., argumentowanie n.

przym. argumentacyjny, argumentowy

Wiktionary

argument

wypowiedź potwierdzająca lub obalająca czyjś sąd o czymś, zdanie uzasadniające tezę, dowód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

(1.2) inform. wartość podawana danej funkcji

(1.3) mat. zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

(1.4) mat. miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej

Wiktionary

- argument (w retoryce) – mający uzasadnić pewną tezę

- w matematyce termin ma co najmniej dwa znaczenia:

- argument funkcji

- argument liczby zespolonej

- w informatyce:

- argument (informatyka)

- argument domyślny

- argument nazwany

- argument opcjonalny

- argument (w językoznawstwie)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nigdy nie wygrasz dyskusji argumentem „Bo tak!”.

(1.2) Ta funkcja oczekuje argumentów liczbowych.

(1.3) Argument funkcji arcus sinus musi zawierać się w przedziale od minus do plus jeden.

(1.4) Zero ma nieokreślony argument, bo leży w środku płaszczyzny zespolonej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈɡũmɛ̃nt, AS: argũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argumentacja ż., argumentator m., argumentowanie n.

:: zdrobn. argumencik m.

czas. argumentować ndk.

przym. argumentacyjny, argumentowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dowód

Wiktionary

argumentacja

zbiór argumentów; uzasadnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uzasadnianie za pomocą argumentów

Wiktionary

Argumentacja lub argumentowanie, dowodzenie (łac. argumentatio, probatio; stgr. ἀπόδειξις, πίστις) – trzecia, główna część wypowiedzi, której zadaniem jest przedstawienie tezy głoszonej przez autora oraz udowodnienie jej za pomocą argumentów. Teorią argumentacji zajmuje się retoryka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po pierwsze – i to właściwie już powinno argumentację wyczerpać – poprawka ta byłaby sprzeczna z konwencją berneńską, której Polska zobowiązała się przestrzegać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argument m., argumencik m., argumentator m., argumentowanie n.

czas. argumentować

przym. argumentacyjny, argumentowy

Wiktionary

argumentacyjny

związany z argumentacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z argumentacją, dotyczący argumentacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argumentacja ż., argument mrz., argumencik mrz., argumentowanie n., argumentator mos.

czas. argumentować ndk.

przym. argumentowy

Wiktionary

argumentować

przedstawiać argumenty; uzasadniać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Duńscy politycy podnoszą, że syryjscy uchodźcy w Danii spędzają wakacje w Syrii – i w ten sposób argumentują, że kraj ten jest bezpieczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argumentowanie n., argument m., argumentacja ż.

przym. argumentacyjny, argumentowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uzasadniać

Wiktionary

argumentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) używanie, przytaczanie argumentów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Argumentowanie nieistnienia Boga brakiem dowodu na jego istnienie jest typowym przykładem argumentum ad ignorantiam.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argument m., argumencik m., argumentacja ż., argumentator m.

czas. argumentować

przym. argumentacyjny, argumentowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uzasadnianie

Wiktionary

argumentowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest argumentowe

Wiktionary

Argumentowość, arność, członowość – liczba argumentów:

- funkcji zdaniowej albo symbolu funkcyjnego w logice,

- relacji, funkcji, bądź działania/operacji w matematyce,

- funkcji lub procedury, czy operatora w informatyce.

Wikipedia

Powiązane:

przym. argumentowy

przysł. argumentowo

Wiktionary

argumentowy

→ argument

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z argumentem, dotyczący argumentu

Wiktionary

Patrz:
argument
Powiązane:

rzecz. argumentowość ż., argumentacja ż., argument mrz., argumencik mrz., argumentowanie n., argumentator mos.

czas. argumentować ndk.

przym. argumentacyjny

Wiktionary

arguń

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Chinach i Rosji, łącząc się z Szyłką tworzy Amur;

Wiktionary

Argun (ros. Аргунь, Arguń, chiń. upr. 额尔古纳河; pinyin É’ěrgǔnà Hé; w górnym biegu znana też pod nazwą Hailar, chiń. upr. 海拉尔河; pinyin Hǎilā’ěr Hé) – rzeka w Chinach i Rosji. Po połączeniu z rzeką Szyłką tworzy Amur.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. Arguń

Wiktionary

argus

ptak z rodziny bażantów o długich lotkach i barwnym upierzeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów;

(1.2) mit. w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach;

Wiktionary

Zoologia

- argus (Scatophagus argus) – gatunek ryby z rodziny argusowatych

Mitologia

- Argus (Argos) – w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów, syn Arestora

- Argus (Argos) – w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈarɡus, AS: argus

Wiktionary

Powiązane:

przym. argusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Argos, Argos Tespijczyk

(1.2) Argos

Wiktionary

argusowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

Argusowate (Scatophagidae) – rodzina ryb okoniokształtnych. Spotykane w hodowlach akwariowych.

Wikipedia

argusowaty

o cechach argusowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny argusowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. argusowate nmos.

Wiktionary

argusowy

charakterystyczny dla Argusa (mityczny stuoki strażnik), podejrzliwy, czujny, wszechwidzący; argusowe oko (oczy) - czujne oko (oczy), takie, przed którym (którymi) nic się nie ukryje

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki jak mitologiczny olbrzym stuoczny Argus (Argos), czyli wiecznie czujny, nieufny, podejrzliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Argus mos.

Wiktionary

argymir

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Argymir – imię męskie pochodzenia greckiego. Jego patronem jest św. Argymir, męczennik w Kordowie (IX wiek).

Argymir imieniny obchodzi 28 czerwca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈɡɨ̃mʲir, AS: argỹmʹir

Wiktionary

argyrodyt

minerał z grupy siarczków, będący źródłem germanu

SJP.pl

argyrozaur

rodzaj zauropoda z grupy tytanozaurów

SJP.pl

Argyrozaur (Argyrosaurus superbus) – zauropod z grupy tytanozaurów (Titanosauria).

Żył w epoce późnej kredy (ok. 83-65 mln lat temu) na terenach Ameryki Południowej. Długość ciała ok. 20-30 m, wysokość ok. 8 m, masa ok. 80 t. Jego szczątki znaleziono w Argentynie (prowincja Chubut) i w Urugwaju.

Wikipedia

arhant

w buddyzmie hinajany: osoba doskonała, która osiągnęła nirwanę i nie odrodzi się już więcej; arhat

SJP.pl

Arhant (pāli.) (sanskr. arahat; hindi Arihant अरिहन्त; tyb. draciompa; chiń. 阿羅漢 āluóhàn lub 羅漢 luóhàn; kor. arahan 아라한; jap. arakan, rakan; wiet. A-la-hán). Nazwa pochodzi od pālijskiego araha = godny, stąd – arahanta, arahant.

Wikipedia

arhat

w buddyzmie hinajany: osoba doskonała, która osiągnęła nirwanę i nie odrodzi się już więcej; arhant

SJP.pl

Arhant (pāli.) (sanskr. arahat; hindi Arihant अरिहन्त; tyb. draciompa; chiń. 阿羅漢 āluóhàn lub 羅漢 luóhàn; kor. arahan 아라한; jap. arakan, rakan; wiet. A-la-hán). Nazwa pochodzi od pālijskiego araha = godny, stąd – arahanta, arahant.

Wikipedia

arhenotokia

w biologii: rodzaj partenogenezy, w trakcie której z niezapłodnionych komórek jajowych rozwijają się wyłącznie samce (np. trutnie pszczoły miodnej); arrhenotokia, arrenotokia

SJP.pl

aria

air;
1. pieśń solowa z akompaniamentem instrumentalnym, część m.in. opery, oratorium;
2. solowy utwór instrumentalny o charakterze nietanecznym wchodzący w skład suity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. zwykle w lm.: członek starożytnych koczowniczych plemięemion pasterskich mówiących dialektami indoeuropejskimi, które w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwały Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii;

Wiktionary

Aria (wł. aria, l.mn. arie dosł. powietrze) – wokalno-instrumentalna forma muzyczna z kantylenowo rozwiniętym głosem solowym.

Aria jest zwykle częścią większej formy muzycznej, jak kantata, oratorium lub opera. Umieszczana jest najczęściej w punkcie kulminacyjnym dramaturgii utworu. Na ogół przyjmuje formę pieśni trzyczęściowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Aryjczyk, Indo-Irańczyk

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. aryjski

rzecz. Aryjczyk mos., aryzacja ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aryan

* francuski: (1.1) Aryen

* hiszpański: (1.1) ario m.

źródła.

== Aria (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-Aria.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarʲja, AS: arʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aryjski

rzecz. Aryjczyk mos., aryzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aryjczyk, Indo-Irańczyk

Wiktionary

ariada

odmiana szarady, wierszowana zagadka, której rozwiązanie powstaje z poszczególnych sylab wiersza oznaczonych liczbami

SJP.pl

Ariada, szarada ariada, szarada zmodyfikowana, szarada zreformowana – odmiana szarady, w której poszczególne sylaby rozwiązania są ponumerowane od pierwszej do ostatniej i należy je odgadnąć na podstawie pewnego tekstu. Obok każdego wersu tego tekstu mogą być podane numery zgłosek rozwiązania, które da się znaleźć w tym wersie. Porównując wszystkie wersy zawierające daną sylabę, można ją jednoznacznie ustalić lub przynajmniej znacznie zawęzić wybór.

Wikipedia

ariadna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ariadna (gr. Ἀριάδνη Ariádnē, łac. Ariadne) – w mitologii greckiej córka króla Krety Minosa i Pazyfae, która pomogła Tezeuszowi wydostać się z labiryntu. Kłębek nici, którą rozwijał, chodząc po Labiryncie, ułatwił mu znalezienie drogi powrotnej. Stąd popularny związek frazeologiczny – nić Ariadny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ariadna była córką Minosa, mitycznego króla Krety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arʲˈjadna, AS: arʹi ̯adna

Wiktionary

arial

jedna z najpopularniejszych czcionek komputerowych

SJP.pl

Arial – jeden z najbardziej powszechnych krojów pisma używanych przy druku. Jest to krój proporcjonalny, jednoelementowy, bezszeryfowy. Stanowi odpowiednik Helvetiki zaprojektowany przez firmę Monotype. Mimo posiadania tych samych metryk co Helvetica, Arial pochodzi od Monotype Grotesque i jest w zauważalnie innym stylu.

Font dostarczany z wieloma popularnymi systemami operacyjnymi.

Wikipedia

ariana

imię żeńskie

SJP.pl

- Ariana (imię)

- Ariana – kraina historyczna w Azji Środkowej

- Arjana – miasto w Tunezji

- Ariana – gmina w Grecji

Wikipedia

ariane

Osoby:

- Ariane – imię żeńskie, francuska forma imienia Ariadna (pochodzącego od postaci z mitologii greckiej)

- Ariane – księżniczka holenderska

Astronomia:

- (1225) Ariane – planetoida

Kultura:

- „Ariane” – niemiecki film z 1930 roku, ekranizacja powieści „Ariane, jeune fille russe”

Wikipedia

arianie

1. wyznawca arianizmu; antytrynitariusz;
2. wyznawca polskiego arianizmu (bracia polscy)

SJP.pl

- arianie – zwolennicy arianizmu, doktryny teologicznej Ariusza (zm. 336)

- arianie – potoczna nazwa braci polskich, wspólnoty powstałej w latach 1562–1563

- Arianie – polski zespół muzyczny założony w 1969 roku

Wikipedia

arianin

1. wyznawca arianizmu; antytrynitariusz;
2. wyznawca polskiego arianizmu (bracia polscy)

SJP.pl

Arianizm – doktryna teologiczna Ariusza (zm. 336), prezbitera Kościoła w Aleksandrii w Egipcie, odrzucająca dogmat Trójcy Świętej i wpisująca się w nurt antytrynitaryzmu, powstała w kontekście sporów o rozumienie chrześcijańskiego monoteizmu. Ariusz, wykształcony w szkole antiocheńskiej, uznawał pochodzenie Syna od Boga Ojca na zasadzie stworzenia/zrodzenia. Doktryna uznana przez Kościół katolicki za herezję.

Wikipedia

arianistyczny

przymiotnik od: arianizm

SJP.pl

arianizm

1. doktryna teologiczna Ariusza negująca współistotność i równość osób Trójcy Świętej;
2. doktryna polskich arian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. hist. wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;

(1.2) rel. hist. zob. bracia polscy.

Wiktionary

Arianizm – doktryna teologiczna Ariusza (zm. 336), prezbitera Kościoła w Aleksandrii w Egipcie, odrzucająca dogmat Trójcy Świętej i wpisująca się w nurt antytrynitaryzmu, powstała w kontekście sporów o rozumienie chrześcijańskiego monoteizmu. Ariusz, wykształcony w szkole antiocheńskiej, uznawał pochodzenie Syna od Boga Ojca na zasadzie stworzenia/zrodzenia. Doktryna uznana przez Kościół katolicki za herezję.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Kościele wschodnim w IV w. wielkim problemem stał się arianizm.

Wiktionary

Powiązane:

czas. arianizować ndk.

rzecz. arianin mos., arianka ż.

przym. ariański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) war. ariaństwo

Wiktionary

arianka

wyznawczyni arianizmu

SJP.pl

arianna

imię żeńskie

SJP.pl

Ariadna – imię żeńskie pochodzenia greckiego (Ἀριάδνη gr. ari – "naj", adne – "czysta, święta, szlachetna"). Patronką tego imienia jest św. Ariadna z Frygii (zm. 130).

Ariadna imieniny obchodzi 18 września.

Znane osoby o tym imieniu:

- Ariadna – cesarzowa bizantyjska, córka Leona I, żona Zenona

- Ariane Friedrich – niemiecka lekkoatletka

- Arianna Follis – włoska narciarka klasyczna

- Ariadna Gierek-Łapińska – profesor okulistyki

- Ariana Grande – amerykańska aktorka, modelka i piosenkarka

- Ariane Mnouchkine – francuska reżyser teatralna

Wikipedia

ariański

związany z arianami (np. ariańska akademia, ariański zbór)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

(1.2) rel. związany ze wspólnotą arian, braci polskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczytowy okres wpływów arianizmu w Cesarstwie Rzymskim przypadł na panowanie ariańskiego cesarza Konstancjusza II w latach 350-361.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arʲˈjä̃j̃sʲci, AS: arʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ariusz mos., arianizm mrz., arianin mos., arianka ż.

Wiktionary

ariaństwo

1. arianizm; kierunek w teologii chrześcijańskiej
2. ogól arian

SJP.pl

ariary

waluta Madagaskaru

SJP.pl

Ariary – jednostka monetarna Madagaskaru o kodzie walutowym MGA według ISO 4217. 1 ariary = 5 iraimbilanja.

Jest jedną z dwóch walut będących w obiegu, które nie dzielą się w oparciu o potęgę dziesięciu. Drugą taką walutą jest ugija mauretańska. Nazwy ariary i iraimbilanja pochodzą od waluty z czasów przedkolonialnych.

Wikipedia

ariawarta

legendarna ojczyzna Arjów, najstarsza nazwa Indii aryjskich; Arjawarta

SJP.pl

ariel

gazela afrykańska; gazela Soemmeringa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) rel. jeden z biblijnych aniołów;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) bibl. stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

(2.2) astr. jeden z księżyców Urana;

(2.3) geogr. zob. Ari’el.;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(3.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Geografia

- Ariel – miasto w Izraelu

Literatura

- Ariel – postać komedii Szekspira pt. Burza

- Ariel – tom poezji Sylvii Plath wydany pośmiertnie w 1965

- Ariel – jeden z ostatnich wierszy Sylvii Plath (zamieszczony przez Teda Hughesa jako dwunasty w tomie Ariel w wydaniu z 1965)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Ariel i mieszkam wraz z rodziną w Lądku-Zdroju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarʲjɛl, AS: arʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arielowa ż.

:: zdrobn. Arielek m.

przym. arielowy, Arielowy

Wiktionary

arielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ariela lub z nim związany

SJP.pl

arieracja

w psychologii: stan niedorozwoju umysłowego

SJP.pl

ariergarda

tylna straż zabezpieczająca oddział wojskowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. straż tylna

Wiktionary

Ariergarda (z fr. arrière garde - straż tylna) – wojskowy oddział lub pododdział maszerujący z tyłu za głównymi siłami związku taktycznego (oddziału).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) straż tylna

Wiktionary

arierpans

ukryty zamiar, zatajona myśl, zastrzeżenie myślowe

SJP.pl

arierscena

tylna część sceny teatralnej

SJP.pl

arieta

krótka aria o prostej budowie; arietta

SJP.pl

Arietta – forma muzyczna, aria o mniejszych rozmiarach, zwykle w formie 2-częściowej lub utwór instrumentalny.

Wikipedia

arietka

arieta o lekkiej, błahej treści; aryjka

SJP.pl

arietkowy

przymiotnik od: arietka

SJP.pl

arietowy

przymiotnik od: arieta

SJP.pl

arietta

krótka aria o prostej budowie; arieta

SJP.pl

Arietta – forma muzyczna, aria o mniejszych rozmiarach, zwykle w formie 2-częściowej lub utwór instrumentalny.

Wikipedia

arimr

skrót od: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - państwowa agencja wspierająca rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich

SJP.pl

arion

ślimak płucodyszny z rodziny ślimaków (Arion), zamieszkujący głównie Europę; ślinik

SJP.pl

Arion (stgr. Ἀρίων) – wpół mityczna postać greckiego poety i muzyka, uważanego za syna Posejdona i nimfy Onei.

Urodzony w Metymnie na Lesbos, tworzył ok. 625 p.n.e. na dworze tyrana Koryntu Periandra, a następnie na Sycylii i w południowej Italii. Nazwany przez Herodota najlepszym śpiewakiem na świecie, swą sławę zyskał jako wykonawca pieśni (własnych i cudzych) przy wtórze kitary; nie zachowały się żadne jego utwory, przypisywano mu jedynie ocalały fragment hymnu ku czci Posejdona.

Wikipedia

arionowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ariona lub z nim związany

SJP.pl

arioso

[czytaj: ariozo] rodzaj solowego fragmentu wokalnego w operze lub oratorium, pośredni między arią a recytatywem

SJP.pl

Arioso – forma muzyczna pośrednia między recytatywem a arią, jeden z podstawowych współczynników formy opery. Rozwinęła się w stylu bel canto. Johann Sebastian Bach często wprowadzał ariosa w końcowej partii recytatywu.

Wikipedia

ariost

Ludovico Ariosto (1474-1533) - poeta włoski, autor poematu "Orland szalony"

SJP.pl

ariosto

Ludovico Giovanni Ariosto (ur. 8 września 1474, zm. 6 lipca 1533) – poeta włoski, autor poematu Orland szalony. Pisał także satyry i komedie.

Wikipedia

ariostyczny

będący połączeniem powagi z komizmem, ironiczny

SJP.pl

ariostyzm

w literaturze: skłonność do budowania skomplikowanych, przesyconych groteską i fantastyką fabuł

SJP.pl

ariowie

prehistoryczny lud, od którego wywodzą się Irańczycy i mieszkańcy północnych Indii, posługujący się w mowie dialektami indoeuropejskimi; Arjowie

SJP.pl

Ariowie (lub Indo-Irańczycy) – termin używany dawniej dla indoirańskiego odłamu ludów indoeuropejskich, który w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwał Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Afganistanu, Iranu (ludy irańskie) i Indii (Indoariowie).

Wikipedia

ariowist

wódz germański, który pokonał Eduów w 61 roku p.n.e.

SJP.pl

Ariowist (łac. Ariovistus, zm. 54 p.n.e.) – władca germański z I wieku p.n.e., przewodził związkowi plemiennemu Swebów, uczestnik wojen z Cezarem.

Wikipedia

ariowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. rzad. związany z arią, dotyczący arii; właściwy arii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aria ż.

:: przym. aryjny

Wiktionary

arirania

ssak drapieżny z podrodziny wydr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. pot. nazwa systematyczna|Pteronura brasiliensis|ref=tak., wydra olbrzymia, arirania amazońska

Wiktionary

Arirania amazońska, arirania, wydra wielka, wydra olbrzymia (Pteronura brasiliensis) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Pteronura J. E. Gray, 1837, w niektórych częściach Ameryki Południowej nazywana wilkiem rzecznym. Największa z wydr (Lutrinae) i – obok rosomaka i kałana morskiego – jeden z największych łasicowatych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) wydra olbrzymia, arirania amazońska, wilk rzeczny, wydra wielka

Wiktionary

ariusz

imię męskie

SJP.pl

Ariusz (ur. ok. 256 lub 260 w Cyrenajce, zm. 336) – wczesnochrześcijański prezbiter, teolog i poeta z Aleksandrii, Libijczyk z pochodzenia.

Jego nauka na temat relacji Boga Ojca i Syna Bożego oraz natury Bóstwa zyskała dużą popularność wśród ówczesnych chrześcijan, najpierw na Wschodzie, później również na Zachodzie, utrzymując się szczególnie długo wśród plemion germańskich. Na soborze w Nicei w 325, który orzekł współistotność i równość w Bóstwie Ojca i Syna została uznana za sprzeczną z nauką Kościoła powszechnego.

Wikipedia

ariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ariusza lub z nim związany

SJP.pl

arizona

mocna tkanina, podobna do teksasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Arizona (wymowa:/ærɪˈzoʊnə/) – stan w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, od południa sąsiadujący z meksykańskimi stanami Sonora i Kalifornia Dolna, od zachodu z Kalifornią i Nevadą, od północy z Utah, a od wschodu z Nowym Meksykiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarʲiˈzɔ̃na, AS: arʹizõna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arizończyk mos., Arizonka ż.

przym. arizoński

Wiktionary

arizończyk

mieszkaniec Arizony (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Arizony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arizona ż.

:: fż. Arizonka ż.

przym. arizoński

Wiktionary

arizonka

mieszkanka Arizony (stanu w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Arizony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arizona ż.

:: fm. Arizończyk mos.

przym. arizoński

Wiktionary

arizoński

→ Arizona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

Wiktionary

Patrz:
Arizona
Powiązane:

rzecz. Arizona ż., Arizończyk mos., Arizonka ż.

Wiktionary

arja

członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich, mówiących dialektami indoeuropejskimi, uznawanych dawniej za przodków wszystkich ludów indoeuropejskich; Aria

SJP.pl

arjawarta

legendarna ojczyzna Arjów, najstarsza nazwa Indii aryjskich; Ariawarta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) legendarna ojczyzna Arjów, kraina historyczna w północnych i środkowych Indiach;

Wiktionary

Arjawarta (sans. आर्यावर्त, trl. āryāvarta, Ziemia Arjów lub Ziemia szlachetnych) – nazwa legendarnej ojczyzny Arjów (synonim Arianem Waedżo), a w okresie późniejszym sanskrycka nazwa obszaru obejmującego północne i (częściowo) środkowe Indie, między Himalajami a górami Windhja, oraz między Morzem Arabskim a Zatoką Bengalską; także najstarsza nazwa Indii aryjskich.

Wikipedia

arjowie

prehistoryczny lud, od którego wywodzą się Irańczycy i mieszkańcy północnych Indii, posługujący się w mowie dialektami indoeuropejskimi; Ariowie

SJP.pl

ark.

skrót od: arkusz (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = arkusz

Wiktionary

arka

1. statek Noego, wielkich rozmiarów łódź, korab
2. skrzynia, kufer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

(1.2) przest. skrzynia

Wiktionary

Motywy religijne

- Arka Przymierza

- Arka Noego – biblijna łódź, w której Noe uratował się przed potopem

- Arka Noego – polski okręt zbudowany w 1625

- Arka Noego – dziecięcy zespół muzyczny

- Aron ha-kodesz – arka żydowska

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) arka Noego

(1.2) Arka Przymierza

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|arca. bibl. → kosz, skrzynia

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ark

* duński: (1.1) ark w.

* esperanto: (1.1) arkeo; (1.2) arkeo

* fiński: (1.1) arkki

* francuski: (1.1) arche ż.

* hiszpański: (1.1) arca ż.

* jidysz: (1.1) תּבֿה ż. (tejwe); (1.2) תּבֿה ż. (tejwe), אָרון m. (orn)

* niemiecki: (1.1) Arche ż.

* nowopruski: (1.1) ārka ż.

* rosyjski: (1.1) ковчег m.

* szwedzki: (1.1) ark w.

źródła.

== arka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. arka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarka, AS: arka

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|arca. bibl. → kosz, skrzynia

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ark

* duński: (1.1) ark w.

* esperanto: (1.1) arkeo; (1.2) arkeo

* fiński: (1.1) arkki

* francuski: (1.1) arche ż.

* hiszpański: (1.1) arca ż.

* jidysz: (1.1) תּבֿה ż. (tejwe); (1.2) תּבֿה ż. (tejwe), אָרון m. (orn)

* niemiecki: (1.1) Arche ż.

* nowopruski: (1.1) ārka ż.

* rosyjski: (1.1) ковчег m.

* szwedzki: (1.1) ark w.

źródła.

== arka (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. arka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) Noeren arka → arka Noego

synonimy.

(1.1) ontzi

Wiktionary

arkabalista

średniowieczna machina oblężnicza; arkbalista, espringola

SJP.pl

Arkbalista, arkabalista (łac. arcuballista) – rzymska i średniowieczna machina oblężnicza, ciężka kusza umieszczana na podwoziu (dwukołowej lawecie).

Przystosowana była do strzelania bełtami i belkami; mogła również miotać kamienie, kule oraz naczynia napełnione płonącą smołą lub nieczystościami (co w porze gorącej miało wywołać w obleganej twierdzy zarazę). W czasach rzymskich stosowano ją jako broń lekką w pierwszej linii legionu wraz z ręcznymi manubalistami. Cięciwę napinano przy pomocy kołowrotu. Zasięg arkbalisty wynosił ok. 900 metrów, a z odległości 200 m jej bełt o masie 0,5 kg przebijał drewnianą deskę.

Wikipedia

arkabuz

ręczna, gładkolufowa broń palna używana w dawnej Europie, wyparta przez muszkiety z powodu małej szybkostrzelności; arkebuz, harkabuz, harkebuz, arkebuza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj ciężkiej strzelby, używanej w Polsce mniej więcej od połowy XVI w.

Wiktionary

Arkebuz (arkabus, arkabuz, harkabuz, harkebuz) – długa gładkolufowa broń strzelecka wyposażona w zamek kołowy, używana od XVI do XVII wieku.

Powstała w końcu XV wieku jako lżejsza i poręczniejsza alternatywa dla prymitywnych hakownic i późniejszych ciężkich muszkietów, w jaką zaczęto wyposażać oddziały jazdy, tzw. arkebuzerów. Początkowo nazwę tę odnoszono do palnej broni z prostą kolbą przypominającą uchwyt kuszy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) war. arkebuz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== arkabuz (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) arkebuz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈkabus, AS: arkabus

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. arkebuz

Wiktionary

arkada

forma łuku wspartego na dwóch kolumnach lub filarach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

Wiktionary

Arkada (łac. arcus - łuk) – element architektoniczny składający się z dwóch podpór (kolumn, słupów lub filarów), które zostały połączone u góry łukiem.

Arkada występuje w architekturze zarówno pojedynczo, jak i najczęściej w rzędzie, tworząc istotny składnik budowli. Znana jest od czasów starożytnego Rzymu, stosowana głównie w akweduktach, krużgankach, loggiach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nawy oddzielone są od siebie arkadami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈkada, AS: arkada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkadownik m., arkadownictwo n., arkadówka ż., arkadowanie n.

przym. arkadowy

przysł. arkadowo

Wiktionary

arkadia

przenośnie: miejsce pełne szczęścia, spokoju; raj, eden, eldorado

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

(1.2) przen. poet. fikcyjna kraina wiecznego szczęścia i beztroski

Wiktionary

Jako symbol:

- Arkadia – kraina historyczna i dawna prefektura w Grecji

- Arkadia – kraina szczęśliwości

W Polsce

- Arkadia – wieś koło Łowicza, gdzie znajduje się ogród romantyczny w stylu angielskim – oddział Muzeum Narodowego w Warszawie

- Arkadia – gromada

- Arkadia – budynek w Poznaniu

- Arkadia – staw w dzielnicy Mokotów

- Park Arkadia – park w dzielnicy Mokotów

- Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Arkadia”

- Westfield Arkadia – centrum handlowe w dzielnicy Śródmieście

Na świecie

- Arkadia – dawna wieś na Białorusi, położona w obwodzie brzeskim w rejonie brzeskim, od 2007 roku w granicach miasta Brześć

- Arkadia – rejon miasta Odessa na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈkadʲja, AS: arkadʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkadia ż., Arkadiusz m., Arkadyjczyk m., Arkadyjka ż.

przym. arkadyjski, Arkadiuszowy

Wiktionary

arkadiusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Arkadiusz – imię

- Arkadiusz – cesarz wschodniorzymski

- Arkadiusz (1943–2021) – rosyjski biskup prawosławny

- Arkadiusz (zm. przed 549) – biskup Bourges, święty Kościoła katolickiego

- Arkadiusz (1784 lub 1786–1870) – rosyjski biskup prawosławny

- Arkadiusz(1878–1937 lub 1938) – rosyjski biskup prawosławny, święty nowomęczennik

- Arkadiusz(1851–1913) – rosyjski biskup prawosławny

- Arkadiusz (1957–) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arkadiusz jest moim przyjacielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈkadʲjuʃ, AS: arkadʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkadia ż., Arkadiuszowa ż., Arkadiuszówna ż., Arkadiuszostwo lm m., Arkowa ż.

:: zdrobn. Arek m., Areczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Arek, Aruś, Areczek, Arunio

Wiktionary

arkadiuszostwo

Arkadiusz z małżonką; Arkadiuszowie

SJP.pl

arkadiuszowie

Arkadiusz z małżonką; Arkadiuszostwo

SJP.pl

arkadiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arkadiusza lub z nim związany

SJP.pl

arkadka

zdrobnienie od: arkada

SJP.pl

arkadkowy

związany z arkadką

SJP.pl

arkadostwo

Arkady z małżonką; Arkadowie

SJP.pl

arkadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. ciąg arkad

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkada ż., arkadka ż.

czas. arkadować

przym. arkadowy

Wiktionary

arkadowie

Arkady z małżonką; Arkadostwo

SJP.pl

arkadownik

specjalista w dziedzinie budowy arkad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista budowlany w dziedzinie konstrukcji arkad

(1.2) pracownik obsługujący żakardy, czyli tradycyjne maszyny tkackie do produkcji tkanin żakardowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarkaˈdɔvʲɲik, AS: arkadovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkada ż., arkadownictwo n., arkadówka ż.

przym. arkadowy

przysł. arkadowo

Wiktionary

arkadowy

związany z arkadą, mający kształt arkady, wsparty na arkadach (np. arkadowe wejście, arkadowy most)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arkadami, dotyczący arkad

(1.2) taki, który ma kształt łuku, arkady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarkaˈdɔvɨ, AS: arkadovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkada ż., arkadownik m., arkadownictwo n., arkadówka ż., arkadowanie n.

przysł. arkadowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) łukowaty

Wiktionary

arkady

forma łuku wspartego na dwóch kolumnach lub filarach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Arkady – oboczna forma imienia Arkadiusz.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Arkadius

- język niemiecki – Arkadi

Arkady imieniny obchodzi: 12 stycznia, 4 marca i 13 listopada.

Znane osoby noszący imię Arkady:

- Arkady Fiedler – pisarz i podróżnik

- Arkady Gajdar

- Arkadij Strugacki

- Arkadij Naiditsch

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈkadɨ, AS: arkady

Wiktionary

arkadyjczyk

mieszkaniec Arkadii (krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Arkadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkadia ż., arkadia ż.

:: fż. Arkadyjka ż.

przym. arkadyjski

Wiktionary

arkadyjka

mieszkanka Arkadii (krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Arkadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkadia ż., arkadia ż.

:: fm. Arkadyjczyk mos.

przym. arkadyjski

Wiktionary

arkadyjski

1. przymiotnik od: Arkadia (kraina w Grecji);
2. poetycko: szczęśliwy, beztroski, błogi

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odnoszący się do arkadii

(1.2) odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkadyjka ż., Arkadyjczyk mos., Arkadia ż., arkadia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beztroski, idylliczny, sielankowy, sielski, spokojny, szczęśliwy

Wiktionary

arkan

długi sznur zakończony pętlą, służący do łapania zwierząt; lasso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. lasso

Wiktionary

- Željko „Arkan” Ražnatović – serbski przywódca paramilitarnej organizacji „Tygrysy”

- Arkan – wschodni typ sznura służącego do walki

- Arkan – taniec ludowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To go sobie każę do kulbaki na arkanie przytroczyć i piechotą pójdzie, jeżeli konia żałuje.

(1.1) Tygrys natychmiast zamachnął się łapą. Tomek błyskawicznie zarzucił na nią pętlę arkanu. Drapieżnik niemal zwinął się w kabłąk, szarpnął liną, wtedy syn Nucziego uchwycił pętlą tylną nogę. Po chwili Wilmowski uwięził w ten sam sposób drugą przednią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarkãn, AS: arkãn

Wiktionary

arkana

sekretne sposoby; tajniki, sekrety; arkany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wiedza powiązana z jakąś dziedziną, nie zawsze oczywista, a często ukryta przed początkującymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkanistka ż., arkanista mos., arkanologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tajemnice, sekrety, tajniki, zawiłości, zagadki

Wiktionary

arkanit

minerał, siarczan potasu

SJP.pl

arkansas

[czytaj: ARkenso lub ARkanzas lub arKANzas]
1. stan w Stanach Zjednoczonych;
2. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
3. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny prawy dopływ Missisipi;

Wiktionary

Arkansas (angielska wymowa:/ˈɑrkənsɔː/) – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, sąsiadujący z Missouri, Oklahomą, Teksasem, Luizjaną, Missisipi i Tennessee. Stolicą oraz największym miastem jest Little Rock.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈarkãw̃sɔ|arˈkãw̃zas, AS: arkãũ̯so|arkãũ̯zas

Wiktionary

Powiązane:

przym. arkansaski

Wiktionary

arkansaski

→ Arkansas

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arkansas, dotyczący Arkansas

Wiktionary

Patrz:
Arkansas
Przykłady

(1.1) Nocami wyły w gąszczach dzikie zwierzęta, mianowicie jaguary, arkansaskie wilki i kujoty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arkansas n.

Wiktionary

arkany

rzadko: sekretne sposoby; tajniki, sekrety, arkana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. arkana.

Wiktionary

arkatura

architektoniczny ornament w postaci małych półkolistych arkad

SJP.pl

Fryz (wł. fregio) – pośredni, poziomy człon belkowania z reguły położony między architrawem i gzymsem; ogólnie – każdy poziomy pas dekoracyjny.

W architekturze często zdobiony płaskorzeźbami, był jednym z najbardziej ozdobnych elementów antycznych świątyń. W porządku doryckim składał się z następujących na przemian po sobie metop i tryglifów (tzw. fryz metopowo-tryglifowy lub tryglifon). W porządku jońskim jest to już fryz ciągły ozdobiony reliefem o tematyce mitologicznej, religijnej lub historycznej. Jeden z najwspanialszych fryzów doryckich pochodzi z Partenonu. W innych porządkach architektonicznych fryz może być gładki.

Wikipedia

arkbalista

średniowieczna machina oblężnicza; arkabalista, espringola

SJP.pl

Arkbalista, arkabalista (łac. arcuballista) – rzymska i średniowieczna machina oblężnicza, ciężka kusza umieszczana na podwoziu (dwukołowej lawecie).

Przystosowana była do strzelania bełtami i belkami; mogła również miotać kamienie, kule oraz naczynia napełnione płonącą smołą lub nieczystościami (co w porze gorącej miało wywołać w obleganej twierdzy zarazę). W czasach rzymskich stosowano ją jako broń lekką w pierwszej linii legionu wraz z ręcznymi manubalistami. Cięciwę napinano przy pomocy kołowrotu. Zasięg arkbalisty wynosił ok. 900 metrów, a z odległości 200 m jej bełt o masie 0,5 kg przebijał drewnianą deskę.

Wikipedia

arkebuz

ręczna, gładkolufowa broń palna używana w dawnej Europie, wyparta przez muszkiety z powodu małej szybkostrzelności; arkabuz, harkabuz, harkebuz, arkebuza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

Wiktionary

Arkebuz (arkabus, arkabuz, harkabuz, harkebuz) – długa gładkolufowa broń strzelecka wyposażona w zamek kołowy, używana od XVI do XVII wieku.

Powstała w końcu XV wieku jako lżejsza i poręczniejsza alternatywa dla prymitywnych hakownic i późniejszych ciężkich muszkietów, w jaką zaczęto wyposażać oddziały jazdy, tzw. arkebuzerów. Początkowo nazwę tę odnoszono do palnej broni z prostą kolbą przypominającą uchwyt kuszy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dałem rozkaz mojej straży: Kto zbyt blisko się poważy, przywitać go z arkebuza.

(1.1) Oto już słyszę z daleka pukanie z dział, z dubeltówek, z flinty, z arkebuza…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈkɛbus, AS: arkebus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkebuzer mos., arkebuzeria ż.

przym. arkebuzerski, arkebuzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arkabuz, arkabuza, harkabuz, harkebuz

Wiktionary

arkebuza

ręczna, gładkolufowa broń palna używana w dawnej Europie, wyparta przez muszkiety z powodu małej szybkostrzelności; arkabuz, harkabuz, harkebuz, arkebuza

SJP.pl

arkebuzer

żołnierz uzbrojony w arkebuz (arkabuz)

SJP.pl

Wikipedia

arkebuzeria

w Polsce XV-XVII wieku: jazda ciężka uzbrojona w arkabuzy

SJP.pl

Wikipedia

arkebuzerski

→ arkebuzer

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arkebuzerem, dotyczący arkebuzera

Wiktionary

Patrz:
arkebuzer
Powiązane:

rzecz. arkebuz mrz., arkebuzer mos., arkebuzeria ż.

przym. arkebuzowy

Wiktionary

arkebuzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arkebuzem, dotyczący arkebuza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkebuz mrz., arkebuzer mos., arkebuzeria ż.

przym. arkebuzerski

Wiktionary

arkfunkcja

funkcja odwrotna do funkcji trygonometrycznej (arcus sinus, arcus cosinus, arcus tangens i arcus cotangens); funkcja cyklometryczna, funkcja kołowa

SJP.pl

Funkcje cyklometryczne, funkcje kołowe, arkfunkcje – funkcje odwrotne do funkcji trygonometrycznych ograniczonych do pewnych przedziałów.

Funkcje trygonometryczne rozpatrywane na tych przedziałach są różnowartościowe i mają funkcje odwrotne. Tak więc:

- arcus sinus (arcsin) jest funkcją odwrotną do funkcji sinus rozpatrywanej na przedziale \left[-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right]. W przedziale tym sinus jest funkcją rosnącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale \left[-1;1\right] (czyli obrazie przedziału \left[-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right] przez funkcję \sin ).

- arcus cosinus (arccos) jest funkcją odwrotną do funkcji cosinus rozpatrywanej na przedziale \left[0,\pi \right]. W przedziale tym cosinus jest funkcją malejącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale \left[-1;1\right] (czyli obrazie przedziału \left[0,\pi \right] przez funkcję \cos ).

- arcus tangens (arctg) jest funkcją odwrotną do funkcji tangens rozpatrywanej na przedziale \left(-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right). W przedziale tym tangens jest funkcją rosnącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona w zbiorze \mathbb {R} (czyli obrazie przedziału \left(-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right) przez funkcję \operatorname {tg} ).

- arcus cotangens (arcctg) jest funkcją odwrotną do funkcji cotangens rozpatrywanej na przedziale \left(0,\pi \right). W przedziale tym cotangens jest funkcją malejącą (zatem różnowartościową), wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona w zbiorze \mathbb {R} (czyli obrazie przedziału \left(0,\pi \right) przez funkcję \operatorname {ctg} ).

- arcus secans (arcsec) jest funkcją odwrotną do funkcji secans rozpatrywanej na przedziale \left[0,\pi \right]. W przedziale tym secans jest funkcją rosnącą w każdym z przedziałów (zatem różnowartościową): \left[0,{\tfrac {\pi }{2}}\right), \left({\tfrac {\pi }{2}},\pi \right], wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale \left(-\infty ,-1\right]\cup \left[1,+\infty \right) (czyli obrazie przedziału \left[0,\pi \right] przez funkcję \sec ).

- arcus cosecans (arccsc) jest funkcją odwrotną do funkcji cosecans rozpatrywanej na przedziale \left[-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right]. W przedziale tym cosecans jest funkcją malejącą w każdym z przedziałów (zatem różnowartościową): \left[-{\tfrac {\pi }{2}},0\right), \left(0,{\tfrac {\pi }{2}}\right], wobec czego ma funkcję odwrotną, która jest określona na przedziale \left(-\infty ,-1\right]\cup \left[1,+\infty \right) (czyli obrazie przedziału \left[-{\tfrac {\pi }{2}},{\tfrac {\pi }{2}}\right] przez funkcję \operatorname {cosec} ).

Wikipedia

arkfunkcyjny

→ arkfunkcja

SJP.pl

Patrz:
arkfunkcja

arkona

skalisty przylądek w północnej części Rugii (największa wyspa Niemiec)

SJP.pl

Arkona (niem. Kap Arkona) – skalisty przylądek w skrajnie północnej części Rugii (Meklemburgia-Pomorze Przednie).

Wikipedia

arkosolium

nisza grobowa w ścianach katakumb wczesnochrześcijańskich; arcosolium

SJP.pl

Arcosolium (łac. arcus - łuk + solium - miejsce wywyższone) – rodzaj grobu spotykany w okresie wczesnego chrześcijaństwa. Grób miał formę niszy z łukowym obramowaniem. Nisze wykuwano w katakumbach, umieszczano w przedsionkach cel lub portykach bazylik. Płyta nagrobna umieszczana była w pozycji poziomej.

Powstała w III wieku, a rozpowszechniła w IV wieku.

Wikipedia

arkowie

Arek z małżonką

SJP.pl

arkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arka lub z nim związany

SJP.pl

arkoza

szara lub czerwonawa, bogata w skalenie odmiana piaskowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

Wiktionary

Arkoza – odmiana piaskowca (arenitu) zawierająca co najmniej 20% skaleni:

- zazwyczaj słabo spojona spoiwem żelazistym skała osadowa;

- złożona głównie z ziaren kwarcu, miki i ziaren skaleni potasowych w ilości ponad 20% ogółu składników oraz ziarn litycznych;

- zabarwienie najczęściej różowe, czerwonawe lub szare;

- struktura gruboziarnista, stopień obtoczenia ziaren oraz selekcji niski;

- może powstać w:

- środowisku lądowym ze zwietrzeliny masywów granitoidów lub gnejsów bogatych w skalenie, w warunkach klimatu suchego lub zimnego. W takich warunkach zachodzi dezintegracja bez rozkładu chemicznego skaleni;

- morzach przyległych do masywów granitowych lub gnejsowych mogą się tworzyć piaski arkozowe (zwłaszcza, gdy osady szybko się gromadzą i nie są przerabiane przez fale);

- tworzeniu się arkoz sprzyja krótki transport, gdyż w czasie dłuższego transportu skalenie mogą ulec roztarciu i rozkładowi.

- występowanie arkoz lub szarogłazów o dużych miąższościach wskazuje na intensywną erozję i szybką sedymentację.

Wikipedia

Powiązane:

przym. arkozowy

Wiktionary

arkozowy

→ arkoza

SJP.pl

Patrz:
arkoza

arktogea

obszar zoogeograficzny obejmujący Eurazję, Amerykę Północną i Afrykę

SJP.pl

Arktogea – w zoogeografii jedno z państw zwierzęcych, obok Notogei, Neogei i Antarktis. Obejmuje Amerykę Północną, Eurazję i Afrykę.

Arktogea dzieli się na następujące krainy zoogeograficzne:

- holarktyczna

- palearktyczna

- nearktyczna

- etiopska

- orientalna

Wikipedia

arktur

czwarta co do jasności gwiazda na nocnym niebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Wiktionary

Arktur (α Boo, Alfa Boötis) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza o obserwowanej wielkości gwiazdowej −0,04m. Czwarta co do jasności gwiazda na nocnym niebie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈarktur, AS: arktur

Wiktionary

arktyczny

związany z obszarami wokół bieguna północnego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Norwegia sprawuje rządy nad wyspami arktycznymi archipelagu Svalbard i wyspą Jan Mayen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arkˈtɨt͡ʃnɨ, AS: arktyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arktyka ż., Antarktyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) polarny

Wiktionary

arktyka

lądy i morza wokół bieguna północnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Wiktionary

Arktyka – obszar Ziemi otaczający biegun północny. Jej granice określa się na różne sposoby.

Według definicji klimatyczno-ekologicznej wyznacza ją lipcowa izoterma +10 °C, która w przybliżeniu pokrywa się również z północną granicą wegetacji drzew. Według innej, Arktykę ogranicza koło podbiegunowe północne, co jednak sprawia, że w jej obrębie znajdują się również duże obszary Norwegii i Szwecji o dość umiarkowanym klimacie. Arktyka obejmuje części Rosji, Kanady, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Alaskę (Stany Zjednoczone), Grenlandię (terytorium duńskie), Islandię oraz Ocean Arktyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedźwiedzie polarne żyją na lodowych obszarach Arktyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarktɨka, AS: arktyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Antarktyka ż.

przym. arktyczny

przysł. arktycznie

Wiktionary

arkubalista

wielka kusza na podwoziu, służąca do miotania ciężkich pocisków

SJP.pl

arkus

arkada wymodelowana w żywopłocie lub brama w postaci arkady, będąca ogrodowym elementem dekoracyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. brama uformowana z żywopłotu

(1.2) brama triumfalna

Wiktionary

arkusik

mały arkusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: arkusz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Studentka rozdała wszystkim małe arkusiki papieru.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) arkusz m.

Wiktionary

arkusikowy

przymiotnik od: arkusik

SJP.pl

arkusz

1. cienka warstwa określonego materiału o ustalonym formacie;
2. wykaz, zestawienie czegoś w danej formie;
3. arkusz kalkulacyjny - aplikacja służąca wykonywaniu obliczeń i kalkulacji między wartościami z wierszy i kolumn wyświetlanej na ekranie tabeli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

Wiktionary

- w informatyce jest arkusz kalkulacyjny,

- w poligrafii są:

- arkusz autorski,

- arkusz drukarski,

- arkusz wydawniczy,

- w mowie potocznej najczęściej występuje jako określenie prostokątnego fragmentu sztywnego materiału (np. arkusz blachy, arkusz tektury).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poznałem od razu charakter jego pisma i nie chcąc odczytywać nudnego i głupiego wiersza odwróciłem arkusz papieru i spojrzałem na drugą jego stronę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarkuʃ, AS: arkuš

Wiktionary

Powiązane:

przym. arkuszowy

Wiktionary

arkuszewski

nazwisko

SJP.pl

arkuszowy

związany z arkuszem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arkuszem, dotyczący arkusza, mający postać arkusza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arkusz mrz., arkusik mrz.

Wiktionary

arlberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z przełęczą Arlberg, dotyczący regionu Arlberg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy niekiedy wzrok Judymowej spadał w otchłań gdy pociąg leciał na skalnych gzymsach arlberskiej drogi.

(1.1) Wszyscy austriaccy narciarze emigranci, wśród nich sławny twórca szkoły arlberskiej Hannes Schneider (cudem wyciągnięty z rąk gestapo po Anschlussie), zostają instruktorami.

(1.1) Przynależność Zawiszy do Sulimów potwierdzają jego dwie zachowane do czasów nowożytnych pieczęcie z 1414 r. z zachowanym wizerunkiem tego herbu oraz barwny wizerunek w arlberskiej księdze brackiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arlberg mrz., Voralberg mrz.

przym. voralberski

Wiktionary

arleciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arlety lub z nią związany

SJP.pl

arlekin

1. postać z włoskiej komedii;
2. przenośnie pajac, błazen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. teatr. komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. typ umaszczenia u psa o ciemnych plamach na białej sierści;

(2.2) kynol. pies o umaszczeniu typu arlekin (2.1)

Wiktionary

Arlekin (wł. Arlecchino) – postać błazna w czarnej masce „komicznej”, ubranego w kostium zszyty z kolorowych trójkątów albo rombów. Od końca XVII wieku Arlekin jest jedną z postaci włoskiej commedii dell’arte. Jego przyjacielem jest Brighella, a miłością Kolombina. Jako wiecznie zakochany, sprytny służący, często wpędza swego pana lub siebie w tarapaty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W komediowej postaci arlekina niektórzy upatrują uosobienie bożka Merkurego.

(2.2) Sąsiadka nie sprząta po swoim arlekinie, to karygodne!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arlekin mos., arlekinada ż., arlekinek mzw.

:: fż. arlekinka ż.

przym. arlekiński, arlekinowy

Wiktionary

arlekinada

1. rodzaj komedii z arlekinem w roli głównej;
2. przenośnie: błaznowanie, wygłupianie się, żartowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) figle błazeńskie, błaznowanie

(1.2) teatr. krótka pantomima, której główną postacią jest arlekin

Wiktionary

Arlekinada – ogólnopolski Festiwal Małych Form Teatralnych, odbywający się co roku w Inowrocławiu w sali tamtejszego Teatru Miejskiego.

Pierwsza Arlekinada odbyła się w roku 2003, od III edycji Festiwal ma zasięg ogólnopolski.Festiwal skierowany jest do amatorskich, młodzieżowych zespołów teatralnych, działających przy szkołach ponadgimnazjalnych, domach kultury, instytucjach kulturalno-oświatowych. Arlekinada jest spotkaniem zespołów teatralnych małych form (teatrów dramatycznych, kabaretów, teatrów wizji i ruchu, teatrów poezji i innych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta impreza to istna arlekinada.

(1.2) Dziś w teatrze odbyła się arlekinada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarlɛcĩˈnada, AS: arleḱĩnada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arlekin mzw./mos.

Wiktionary

arlekinek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Scotomanes|Dobson|ref=tak., rodzaj nietoperzy z plemięemienia wieczorków

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju arlekinków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nietoperze z rodzaju arlekinków występują tylko w Azji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arlekin mos./mzw., Arlekin mos.

Wiktionary

arlekinka

suka rasy dog arlekin

SJP.pl

arlekinowy

związany z arlekinem

SJP.pl

arlekiński

związany z arlekinem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arlekinem, dotyczący arlekina, taki jak arlekin

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arlekin m.

przym. arlekinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arlekinowy

Wiktionary

arlena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Arlena – imię żeńskie, którego pochodzenie jest niepewne. Być może wywodzi się od Arlene, co oznacza w języku irlandzkim „gwarancję, zobowiązanie”. Imię to może być też skróconą formą imion żeńskich kończących się na -arlena, np. Marlena. Istnieje też hipoteza, jakoby imię to miało być wariantem Arline, imienia prawdopodobnie wymyślonego przez mało znanego kompozytora irlandzkiego Michaela Williama Balfego dla głównej bohaterki najbardziej znanej jego opery „Czeszka” (The Bohemian girl).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do rzadkich imion żeńskich należy na przykład Arlena.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Arlena, Arlene

źródła.

== Arlena (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arles

[czytaj: arl] miasto we Francji

SJP.pl

Arles (prowan. Arle) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu, nad rzeką Rodan. W średniowieczu stolica królestwa.

Według danych na rok 2018 gminę zamieszkiwało 51 831 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 68.6 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Arles plasuje się na 9. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1.). W mieście znajduje się stacja kolejowa Gare d’Arles.

Wikipedia

arleta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Arleta, Arletta – imię żeńskie zapożyczone z francuskiego; powstało prawdopodobnie jako zdrobnienie germańskiego imienia Carletta (Karletta), żeńskiej formy imienia Karl (Karol).

Arleta imieniny obchodzi 3 stycznia, 11 kwietnia, 13 kwietnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Arleta współpracowała ze szkołą pijarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈlɛta, AS: arleta

Wiktionary

arletta

imię żeńskie

SJP.pl

Arleta, Arletta – imię żeńskie zapożyczone z francuskiego; powstało prawdopodobnie jako zdrobnienie germańskiego imienia Carletta (Karletta), żeńskiej formy imienia Karl (Karol).

Arleta imieniny obchodzi 3 stycznia, 11 kwietnia, 13 kwietnia.

Wikipedia

arm.

skrót od: armia

SJP.pl

armada

wielka flota wojenna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. wojsk. wielka flota wojenna

(1.2) hist. flota wysłana przez Filipa II hiszpańskiego przeciw Anglii w 1588

Wiktionary

Żegluga:

- Armada w różnych językach oznacza zgromadzenie okrętów lub statków, jachtów itp.

- Wielka Armada – XVI-wieczna hiszpańska flota wojenna

- Armada Española – Hiszpańska Flota Wojenna

- HMS Armada – dwa okręty floty angielskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈmada, AS: armada

Wiktionary

armageddon

armagedon; przenośnie:
1. najgorsza z możliwych, tragiczna sytuacja;
2. zagłada, totalna katastrofa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. Armagedon.

Wiktionary

- Har-Magedon, Armageddon – miejsce ostatecznej bitwy dobra i zła wspomniane w Apokalipsie św. Jana

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarmaˈɡɛdːɔ̃n, AS: armage•dõn

Wiktionary

armagedon

armageddon; przenośnie:
1. najgorsza z możliwych, tragiczna sytuacja;
2. zagłada, totalna katastrofa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

(1.2) przen. pot. straszna klęska, zniszczenie

Wiktionary

- Har-Magedon, Armageddon – miejsce ostatecznej bitwy dobra i zła wspomniane w Apokalipsie św. Jana

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Bójka na stadionie była prawdziwym Armagedonem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarmaˈɡɛdɔ̃n, AS: armagedõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Har-Magedon

(1.2) koniec świata, apokalipsa

Wiktionary

armagnac

[czytaj: armaNIAK] napój alkoholowy o wyrazistym i szorstkim smaku otrzymywany przez destylację wina, bezpośredni przodek koniaku; armaniak

SJP.pl

Wikipedia

armand

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Herman – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „wojownik”. Innym jego wariantem jest Armin, natomiast nazwisko Menzel stanowi podwójne zdrobnienie imienia Hermann. W średniowiecznej Polsce odnotowywano polskie formy Jerzman i Jirzman.

Wikipedia

armani

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Giorgio Armani (ur. 1934)

- Horacio Armani (ur. 1925) – argentyński dziennikarz, pisarz

Moda

- Giorgio Armani (dom mody)

Wikipedia

armaniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od armaniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armaniak m.

Wiktionary

armaniak

napój alkoholowy o wyrazistym i szorstkim smaku otrzymywany przez destylację wina, bezpośredni przodek koniaku; armagnac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. winiak wytwarzany we francuskiej prowincji Armagnac;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. armaniaczek m.

Wiktionary

armaria

w starożytności i średniowieczu: schowek w murze, szafa lub skrzynia do przechowywania broni i innych cennych przedmiotów: książek, dokumentów itp.; almaria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. mebel do przechowywania szat lub sprzętów

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. almaria; stpol. almaryja, almarya, olmarya, wolmarya; gw-pl|Górny Śląsk|almaryja, almaryjo, odmaryj.

Wiktionary

armata

działo o długiej lufie i prostym torze lotu pocisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. działo o długiej lufie;

Wiktionary

Armata – działo przeznaczone głównie do strzelania płaskotorowego, zazwyczaj do celów znajdujących się bezpośrednio w polu widzenia. Dawniej ogólne określenie dział różnego rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nam strzelać nie kazano. – Wstąpiłem na działo • I spójrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmata, AS: armata

Wiktionary

Powiązane:

przym. armatni

rzecz. armator mos., armatka ż.

Wiktionary

armatka

zdrobnienie od armata, mała armatka

SJP.pl

armatkowy

przymiotnik od: armatka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z armatką, dotyczący armatki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armator mos., armatka ż.

Wiktionary

armatni

przymiotnik od: armata

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący armaty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kwiatkowski polecił załodze opuścić statek, a sam wraz z marynarzem Bronisławem Michnowiczem - pod ciężkim ogniem przeciwnika - zdjął ze statku karabiny maszynowe przyrządy optyczne i zamki armatnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmatʲɲi, AS: armatʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armator mos., armata ż., armatka ż.

Wiktionary

armatohaubica

działo łączące cechy armaty i haubicy; haubicoarmata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. działo łączące cechy haubicy i armaty;

Wiktionary

Haubicoarmata (armatohaubica) – działo łączące cechy haubicy i armaty, a więc zdolne zarówno do prowadzenia ognia stromotorowego jak i płaskotorowego. Obecnie na ogół utożsamiane z haubicami.

Działa tego typu są coraz częściej spotykane w uzbrojeniu współczesnych armii. Jej nowe konstrukcje zwane haubicami (np. 155 mm FH-70, 155 mm M198) są zwykle działami półautomatycznymi kalibru 105–203 mm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po uruchomieniu produkcji seryjnej samobieżna armatohaubica Dana została wprowadzona do uzbrojenia wojsk czechosłowackich (410 sztuk), a w 1983 roku 111 egzemplarzy trafiło także do SZ PRL.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) haubicoarmata

Wiktionary

armator

1. osoba lub firma wyposażająca i użytkująca własny lub cudzy statek;
2. dawniej: przedsiębiorca uzbrajający statek na swój koszt i wynajmujący go osobom prywatnym lub państwu; zbroiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

Wiktionary

Armator – osoba (prawna lub fizyczna) eksploatująca własny lub wynajęty statek wodny. Zatrudnia kapitana i załogę oraz odpowiada cywilnie za zobowiązania wynikające z eksploatacji statku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W gdańskiej stoczni wodują dziś nowy kontenerowiec dla szwedzkiego armatora.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. armatorka ż.

przym. armatorski

Wiktionary

armatorka

→ armator

SJP.pl

Patrz:
armator

armatorski

dotyczący armatora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z armatorem, dotyczący armatora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armator mos.

Wiktionary

armatura

1. ogół elementów stanowiących wyposażenie jakiegoś urządzenia lub instalacji;
2. dawniej także słowo o wielu innych znaczeniach, m.in. zbrojenie (w budownictwie), konstrukcja podtrzymująca rzeźbę (w sztuce), broń, uzbrojenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

(1.2) konstrukcja podtrzymująca elementy rzeźby, budynku lub witraża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcę zastosować w łazience armaturę (wanna, umywalka, sedes) w kolorze innym niż biały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarmaˈtura, AS: armatura

Wiktionary

Powiązane:

przym. armaturowy

rzecz. armator mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) osprzęt

Wiktionary

armaturowy

związany z armaturą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z armaturą, dotyczący armatury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armator mos., armatura ż.

Wiktionary

armawir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

(1.2) geogr. adm. miasto w Armenii;

Wiktionary

- Armawir – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim

W Armenii

- Armawir – miasto

- Armawir – prowincja

- Armawir – wieś

Wikipedia

Powiązane:

przym. armawirski

Wiktionary

armawirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Armawirem, dotyczący Armawiru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krajowy Komitet WKP(b) powziął 3 września specjalną uchwałę utworzenia partyzanckich zgrupowań: krasnodarskiego, sławiańskiego, noworosyjskiego, anapskiego, nieftiegorskiego, majkopskiego, armawirskiego i soczyńskiego, które zjednoczyły 87 oddziałów partyzanckich, liczących ogółem ponad 5500 ludzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armawir mrz.

Wiktionary

armeńczyk

obywatel Armenii; Ormianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Armenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: armẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armenia ż.

:: fż. Armenka ż.

przym. armeński

Wiktionary

armenia

1. państwo w Azji ze stolicą w Erywaniu; Republika Armeńska;
2. miasto w Kolumbii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stepanakert leży na obszarze stanowiącym terytorium sporne między Armenią i Azerbejdżanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmɛ̃ɲja, AS: armẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ormianka ż., Ormianin mos., Armeńczyk mos., Armenka ż.

przym. armeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. Republika Armenii

Wiktionary

armenizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku armeńskim (ormiańskim) albo z niego przejęte

SJP.pl

armenka

obywatelka Armenii; Ormianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Armenii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmɛ̃ŋka, AS: armẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armenia ż.

:: fm. Armeńczyk mos.

przym. armeński

Wiktionary

armenoidalny

typ armenoidalny - typ antropologiczny białej odmiany człowieka

SJP.pl

armeński

→ Armenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Armenii

Wiktionary

Patrz:
Armenia
Przykłady

(1.1) Obecnie Stepanakert, podobnie jak reszta Górskiego Karabachu, pozostaje pod kontrolą wojsk armeńskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmɛ̃j̃sʲci, AS: armẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armenia ż., Armeńczyk m., Armenka ż.

Wiktionary

armia

1. ogół sił zbrojnych danego państwa; wojsko;
2. najwyższa jednostka operacyjna składająca się z kilku korpusów lub dywizji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

(1.2) wojsk. określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)

(1.3) wojsk. jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów

Wiktionary

- armia – wojsko, całe siły zbrojne danego państwa

- armia – w niektórych krajach określenie wojsk lądowych z wyłączeniem marynarki wojennej i sił powietrznych

- armia – związek operacyjny składający się z korpusów, dywizji i brygad

- Armia – grupa muzyczna

- Armia – album grupy muzycznej Armia

- Armia – czasopismo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polska chce wprowadzić armię zawodową.

(1.3) Pododdziały armii zaatakowały miasto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarmʲja, AS: armʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. armijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wojsko; gw-pl|Górny Śląsk|armijo.

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|armijo.

Wiktionary

armida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 514;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dzień dobry, mam na imię Armida, jestem Polką włoskiego pochodzenia i studentką italianistyki.

(1.2) Pani Armido, proszę nas kiedyś odwiedzić.

(1.2) Armidy imieniny obchodzą 15 sierpnia.

(1.3) Armida porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmʲida, AS: armʹida

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armida ż.

:: zdrobn. Armidka ż., Armidzia ż., Armideczka ż., Armidusia ż., Armidunia ż.

przym. Armidzin, Armidowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zdrobn. Armidka, Armidzia, Armideczka, Armidusia, Armidunia

Wiktionary

armijka

zdrobnienie od: armia

SJP.pl

armijny

→ armia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z armią, dotyczący armii

Wiktionary

Patrz:
armia
Powiązane:

rzecz. armia ż.

Wiktionary

armijo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. armia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tukej kole rzeki stoła bez wojna armijo.

Wiktionary

armila

powierzchnia przypominająca kształtem dętkę rowerową; torus

SJP.pl

armilarium

dawniej: przyrząd do wyznaczani współrzędnych ciał niebieskich; sfera armilarna

SJP.pl

armilarny

sfera armilarna - przyrząd do wyznaczani współrzędnych ciał niebieskich

SJP.pl

armin

imię męskie

SJP.pl

Armin – oboczna forma imienia Herman.

Armin imieniny obchodzi 17 marca, 7 kwietnia, 28 grudnia, według niemieckich źródeł 2 czerwca.

Wikipedia

armina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny, wysoko toksyczny insektycyd fosforoorganiczny, potencjalny bojowy środek trujący;

Wiktionary

Armina – fosforoorganiczny związek chemiczny, wysokotoksyczny insektycyd, potencjalny paralityczno-drgawkowy bojowy środek trujący.

Armina jest cieczą o wysokiej temperaturze wrzenia i gęstości 1,27 g/cm³. Rozpuszczalność w wodzie wynosi ok. 0,4 mg/dm³. Armina rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Wodne roztwory arminy nie ulegają hydrolizie nawet w temperaturze 100 °C.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zatrucie arminą może nastąpić na skutek wdychania par i aerozolu lub wchłaniania przez skórę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmʲĩna, AS: armʹĩna

Wiktionary

arminia

niemiecki klub piłkarski z Bielefeld

SJP.pl

arminianie

protestancka grupa wyznaniowa, umiarkowany odłam kalwinizmu w Holandii; remonstranci

SJP.pl

arminianin

wyznawca arminianizmu

SJP.pl

arminianizm

sekta kalwińska odrzucająca predystynację i uzależniająca zbawienie człowieka od jego dobrych uczynków; remonstrantyzm

SJP.pl

Arminianizm – pojęcie oznaczające zarówno tendencję teologiczną w kalwinizmie, jak i protestancki ruch religijny, których początek datuje się na przełom XVI i XVII wieku.

Powstanie arminianizmu wiąże się z działalnością Jakuba Harmenzsa (albo Arminiusa, według formy zlatynizowanej). Wystąpił on przeciwko właściwej dla kalwinizmu idei predestynacji. Podkreślał, że zbawienie jest darem, jaki Bóg proponuje każdemu, oraz że to sam człowiek przez swoją postawę może go dostąpić i określić swoją wieczność. Tak więc to obdarzony wolną wolą człowiek decyduje, jaki będzie jego los w wieczności.

Wikipedia

arminianka

→ arminianin

SJP.pl

Patrz:
arminianin

arminiański

→ arminianin

SJP.pl

Patrz:
arminianin

arminius

Arminiusz (łac. Arminius, niem. Hermann der Cherusker, ur. 16 p.n.e., zm. 21 n.e.) – syn Sigimera, wodza germańskiego plemienia Cherusków.

Wikipedia

arminostwo

Armin z małżonką; Arminowie

SJP.pl

arminowie

Armin z małżonką; Arminostwo

SJP.pl

arminowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Armina lub z nim związany

SJP.pl

armistycjum

dawniej: rozejm, zawieszenie broni

SJP.pl

armonioso

[czytaj: armoniozo] określenie wykonawcze: harmonijnie

SJP.pl

armoryka

kraina w starożytnej Galii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Wiktionary

Armoryka (łac. Armorica lub Aremorica, z celtyckiego are „nad” + mor „morze”) – kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną, tj. późniejszą Bretanię i część Normandii. Zamieszkana przez kilka ludów celtyckich, m.in. Wenetów, Redonów, Namnetów i Unellów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. armorykański

Wiktionary

armorykański

→ Armoryka (kraina w starożytnej Galii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Armoryką, dotyczący Armoryki (historycznej krainy we Francji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armoryka ż.

Wiktionary

armować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. zbroić

czasownik zwrotny niedokonany armować się

(2.1) daw. zbroić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈmɔvat͡ɕ, AS: armovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. armowanie n.

Wiktionary

armowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|armować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. armować ndk.

Wiktionary

armstrong

nazwisko

SJP.pl

Geografia

Kanada

- Armstrong – miasto w prowincji Kolumbia Brytyjska

- Armstrong – miasto w prowincji Ontario

Stany Zjednoczone

- Armstrong – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Emmet

- Armstrong – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Howard

- Armstrong – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Bryan

- Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Indiana, w hrabstwie Vanderburgh

- Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana

- Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming

- Hrabstwo Armstrong w stanie Pensylwania

- Hrabstwo Armstrong w stanie Teksas

Wikipedia

arn

skrótowiec

(1.1) = polit. Arabski Ruch Narodowy

(1.2) = lotn. Port lotniczy Sztokholm-Arlanda

Wiktionary

Arn – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Hérault oraz Tarn, o długości 45 km. Stanowi prawy dopływ rzeki Thoré.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: a‿ɛr‿ˈɛ̃n, AS: a‿er‿ẽn

Wiktionary

arna

samica bawołu indyjskiego

SJP.pl

- Arna – wieś w Grecji

- Arna – gmina w Norwegii

- Arna – stacja kolejowa w Norwegii

- Arna – wieś w Syrii

- Arna – stolica tytularna, stolica historycznej diecezji w Italii

Wikipedia

arnautka

gatunek jarej pszenicy

SJP.pl

arndt

nazwisko

SJP.pl

arne

skandynawskie imię męskie

SJP.pl

Arne – wieś w Anglii, w hrabstwie Dorset, w dystrykcie (unitary authority) Dorset. Leży 28 km na wschód od miasta Dorchester i 162 km na południowy zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 1344 mieszkańców.

Wikipedia

arnhem

[czytaj: ARnem] miasto w Holandii

SJP.pl

Arnhem (niem. Arnheim) – miasto we wschodniej Holandii nad Dolnym Renem (Nederrijn), stolica prowincji Geldria. Arnhem z liczbą 152 506 mieszkańców jest częścią zespołu miejskiego Arnhem-Nijmegen, aglomeracji z 736 000 mieszkańców.

Wikipedia

arnhemski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arnhem (miastem w Holandii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arnhem

Wiktionary

arni

zwierzę o dużych, półksiężycowato wygiętych rogach, żyjące w znacznych pod względem liczby sztuk stadach, w bagnistych okolicach południowej i wschodniej Azji; bawół indyjski

SJP.pl

Grecja

- Arni – gmina

Szwajcaria

- Arni – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Bremgarten

- Arni – gmina w kantonie Berno, w okręgu Bern-Mittelland

Inne

- Caroline Arni – szwajcarska socjolog

- Arni − postać biblijna, syn Chesrona, przodek króla Dawida

- arni – arni azjatycki, bawół indyjski

- Árni – islandzkie imię

Zobacz też

- Arnie

Wikipedia

arnika

1. roślina o właściwościach leczniczych i trujących, w Polsce chroniona; kupalnik; pomornik;
2. leczniczy wyciąg z arniki

SJP.pl

Arnika (Arnica L.) – rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych. Należy do niego 31 gatunków roślin. Przedstawiciele tego rodzaju występują głównie na terenie Ameryki Północnej, tylko dwa gatunki pochodzą z Eurazji (A. montana, A. angustifolia). Rośliny te rosną głównie w górach, sięgają także strefy arktycznej na północy. We florze Polski występuje tylko jeden gatunek – arnika górska Arnica montana.

Wikipedia

arnikowy

związany z arniką

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arniką, dotyczący arniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arnika ż.

Wiktionary

arno

rzeka we Włoszech

SJP.pl

- Arno – rzeka we Włoszech

- Arno – atol na Wyspach Marshalla

- Arno – brydżowy system licytacyjny

- Arno – zespół wyścigowy

Wikipedia

arnold

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Osoby

o imieniu Arnold

- Arnold – imię męskie

- Arnold (zm. 1186) – biskup poznański

- Arnold (zm. 1211) – biskup poznański

- Arnold I (zm. ok. 1147) – hrabia Kleve

- Arnold I – hrabia Loon

- Arnold IV – hrabia Loon

- Arnold (XII/XIII w.) – wojewoda mazowiecki

- Arnold (zm. 1380?) – opat benedyktyński

- Arnold (1410–1473) – książę Geldrii

- Arnold (zm. między 1191 a 1198) – benedyktyn, opat Mogilna, a następnie biskup lubuski

- Arnold – kasztelan wyszogrodzki, potem wojewoda świecki

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Arnoldowa ż.

:: fż. Arnolda

przym. Arnoldowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) Арнольд m.

* francuski: (1.1) Arnold m.

* rosyjski: (1.1) Арнольд m.

* szwedzki: (1.1) Arnold

* ukraiński: (1.1) Арнольд m.

* węgierski: (1.1) Arnold

* włoski: (1.1) Arnaldo m.

źródła.

== Arnold (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Arnold.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Arnold

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarnɔlt, AS: arnolt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arnoldowa ż.

:: fż. Arnolda

przym. Arnoldowy

Wiktionary

arnolda

imię żeńskie

SJP.pl

arnoldki

środowiskowo: wyciskanie sztangielek w górę połączone z obrotem nadgarstków

SJP.pl

arnoldostwo

Arnold z małżonką; Arnoldowie

SJP.pl

arnoldowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Arnolda

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: Arnoldowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Syn Arnoldowej stał za mną rano w kolejce w masarni.

Wiktionary

Powiązane:

zob. Arnold.

Wiktionary

arnoldowie

Arnold z małżonką; Arnoldostwo

SJP.pl

arnoldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arnolda lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Arnolda

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed Arnoldową chałupą rosły dwie stare akacje.

(1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Arnoldowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arnold mos., Arnoldowa ż.

Wiktionary

arnoldson

nazwisko

SJP.pl

arnoldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arnoldy lub z nią związany

SJP.pl

arnolf

Arnulf, Arnolf – imię męskie pochodzenia germańskiego. Pierwszy człon imienia stanowi arn – staro-wysoko-niemiecki (stwniem.)-frankoński, średnio-dolno-niemiecki (śrdniem.) arn („orzeł”); drugim członem jest wolf – germ. wulfa > wolfa („wilk”); stwniem. wolf. Formy z -ulf są odbiciem zromanizowanego germ. -wulf. Wariantami drugiego członu są: -wulf, który stanowi kontynuację najstarszej, germańskiej formy, zachowanej w śrdniem. i dolnoniemiecki (dniem.), oraz -wolf, kontynuacja młodszej formy germańskiej, przejętej przez stwniem., średnio-wysoko-niemiecki (śrwniem.) i nowoniemiecki. Imię to notowane było w Polsce już w średniowieczu, w formie (Arnolf) (1219), Arnolfus (Arnulf) (1435). Niektóre możliwe staropolskie zdrobnienia: Arnek, Arnko.

Wikipedia

arnon

Francja:

- Arnon – rzeka, dopływ Cher

Jordania:

- Arnon – historyczna nazwa strumienia Wadi al-Maudżib

Szwajcaria:

- Arnon – rzeka, dopływ Lac de Neuchâtel

Osoby:

- Abraham Arnon – żydowski pedagog

- Baruch Arnon – żydowski pianista

- Daniel Arnon – amerykański fizjolog roślin

- Izaak Arnon – żydowski agronom

- Jigal Arnon – żydowski prawnik

- Poj Arnon – tajski reżyser

- Rut Arnon – żydowska biochemiczka

Wikipedia

arnosz

imię męskie

SJP.pl

arnota

arnota właściwa - gatunek niewielkiego, okrytozalążkowego drzewa z rodziny arnotowatych, rosnącego w Ameryce Środkowej i na Hawajach; drzewko orleańskie, orlean

SJP.pl

arnotowate

o cechach arnotowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Arnotowate (Bixaceae Link) – rodzina roślin należąca według systemu APG do rzędu ślazowców, według starszych systemów klasyfikacyjnych (np. system Cronquista 1981) do rzędu fiołkowców (Violaleles). Zmieniał się również zakres rodziny, dawniej często ograniczanej do samego rodzaju arnota (Bixa), zwłaszcza w systemach preferujących wyróżnianie licznych i wąsko definiowanych rodzin i rzędów (np. system Takhtajana z 1997). W szerszym ujęciu zaliczane są tu 4 rodzaje z ponad 20 gatunkami. Rośliny te występują na różnych kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Środkowej i Południowej, gdzie rosną przedstawiciele rodzajów Amoreuxia, Bixa i Cochlospermum, gatunki z tego ostatniego rosną także w tropikach Afryki, Azji południowej i Australii północnej. Rodzaj Diegodendron jest endemiczny dla Madagaskaru.

Wikipedia

arnotowaty

o cechach arnotowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny arnotowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arnotowate nmos.

Wiktionary

aro

rodzaj dużej papugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) samochód marki ARO

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) W. lp. od: ara

Wiktionary

- ARO – rumuńskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej

- Årø – duńska cieśnina

- ARO (aktywność reninowa osocza) – badanie laboratoryjne

- Aro – sieć handlowa

- ARO – niemiecki konstruktor samochodów wyścigowych

- Aro – polski raper

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek znów jeździ swoim starym aro do pracy w lesie.

(2.1) Gdzież jesteś, ma aro czerwonopióra!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɔ, AS: aro

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== aro (język baskijski.) ==

wymowa.

IPA3|ˈaɾo.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-aro.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) era, epoka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) Erdi Aro → średniowiecze

synonimy.

Wiktionary

arogancja

wyrażanie przesadnej, pyszałkowatej, bezczelnej pewności siebie połączone z ostentacyjnym lekceważeniem innych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odnosił się do współpracowników z wyjątkową arogancją, nic dziwnego, że nikt go nie lubił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɔˈɡãnt͡sʲja, AS: arogãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arogant m., arogantka ż.

przym. arogancki

przysł. arogancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zuchwalstwo, impertynencja, buta, tupet, bezczelność, hucpa

Wiktionary

arogancki

butny, zuchwały, lekceważący innych, odznaczający się arogancją (np. arogancki szef, aroganckie zachowanie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, którego cechą jest arogancja

(1.2) książk. będący oznaką arogancji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Heniek, kiedy wypije, staje się bardzo arogancki wobec kobiet.

(1.2) Mam już dość twojego aroganckiego zachowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɔˈɡãnt͡sʲci, AS: arogãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arogancja ż., aroganckość ż., arogant m., arogantka ż.

przysł. arogancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezczelny, butny

(1.2) lekceważący, bezczelny, butny

Wiktionary

arogancko

przysłówek

(1.1) w sposób arogancki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arogantka ż., arogant mos., aroganckość ż., arogancja ż.

przym. arogancki

Wiktionary

aroganckość

→ arogancki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aroganckie; cecha tych, którzy są aroganccy

Wiktionary

Patrz:
arogancki
Powiązane:

przym. arogancki

przysł. arogancko

Wiktionary

arogant

człowiek lekceważący innych, zachowujący się arogancko; impertynent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek arogancki, zuchwały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ależ się z niego zrobił arogant.

(1.1) Dawniej był potulny, dziś arogant i pogardliwy […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɔɡãnt, AS: arogãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arogancja ż.

:: fż. arogantka ż.

przym. arogancki

przysł. arogancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zuchwalec, tupeciarz, hucpiarz, impertynent

Wiktionary

arogantka

→ arogant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta arogancka, zuchwała

Wiktionary

Patrz:
arogant
Przykłady

(1.1) Ależ z niej zrobiła się arogantka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arogancja ż.

:: fm. arogant m.

przym. arogancki

przysł. arogancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tupeciara, impertynentka, chamka, gburka

Wiktionary

arom

dawniej: miła woń, przyjemny zapach; aromat

SJP.pl

aromacik

zdrobnienie od: aromat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aromat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aromat, lecz tylko nikły aromacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat m.

przym. aromatyczny

Wiktionary

aromamarketing

marketing z użyciem zapachów; aromarketing

SJP.pl

Marketing zapachowy, aromamarketing – koncepcja marketingu sensorycznego polegająca na aromatyzowaniu pomieszczeń firmy. Podstawowym zadaniem aromamarketingu jest stworzenie przyjemnej, prozakupowej atmosfery w miejscu sprzedaży oraz w punktach obsługi klienta. Aromamarketing jest narzędziem wspomagającym komunikaty budujące wizerunek marki. Odpowiednio dobrany zapach sprawia, że klienci identyfikują firmę jako bardziej ekskluzywną, sprzedającą produkty o wyższej jakości.

Wikipedia

aromamarketingowy

→ aromamarketing

SJP.pl

Patrz:
aromamarketing

aromantyczny

taki, który nie odczuwa pociągu romantycznego

SJP.pl

aromarketing

marketing z użyciem zapachów; aromamarketing

SJP.pl

aromat

1. przyjemny zapach;
2. przyprawa do ciast (zwykle jako olejek zapachowy);
3. zwykle w liczbie mnogiej: aromaty - substancje, olejki, kadzidła wydzielające mocną woń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapach sprawiający przyjemność

Wiktionary

Zapach (łac. olfactus, ang. odor lub odour, smell, fr. odeur, niem. Geruch) – w najogólniejszym sensie:

- cecha związków chemicznych lub ich mieszanin (odorantów), polegająca na zdolności do pobudzania narządu węchu, czyli odgrywania roli bodźców wywołujących wrażenia (mówimy np. „Aminy mają zapach rybi”),

- wrażenie węchowe, odbierane w wyniku działania chemicznego bodźca (mówimy np. „Czuję jakiś ładny zapach”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W całości gałka muszkatołowa trzyma się długo, a sproszkowana szybko traci swój specyficzny aromat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɔ̃mat, AS: arõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromatyzacja ż., aromatyzowanie n., aromacik mrz.

czas. aromatyzować ndk.

przym. aromatyczny, aromatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) woń, zapach

Wiktionary

aromaterapeuta

specjalista stosujący aromaterapię (leczący za pomocą olejków eterycznych); aromatoterapeuta

SJP.pl

aromaterapeutka

→ aromaterapeuta; aromatoterapeutka

SJP.pl

aromaterapeutyczny

związany z aromaterapią (np. seans aromaterapeutyczny, kominek aromaterapeutyczny); aromatoterapeutyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aromaterapią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromaterapia ż.

Wiktionary

aromaterapia

leczenie zapachami; aromatoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

Wiktionary

Aromaterapia – wykorzystywanie materiałów roślinnych i aromatycznych olejów roślinnych, w tym olejków eterycznych do poprawy psychicznego lub fizycznego samopoczucia. W medycynie niekonwencjonalnej bywa stosowana jako uzupełnienie terapii lub jako forma medycyny alternatywnej. Dodatkowe leczenie może być oferowane, wraz ze standardowym leczeniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy rozpoczęła się moda na aromaterapię – jedną z dziedzin medycyny współczesnej i naturalnej, poprawiającą zapachami zdrowie i samopoczucie – w sklepach w ilościach hurtowych do wyboru i koloru pojawiły się świece o wszystkich dających się tylko wyobrazić woniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɔ̃matɛˈrapʲja, AS: arõmaterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromaterapeuta m., aromaterapeutka ż.

przym. aromaterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aromatoterapia

Wiktionary

aromatoterapeuta

specjalista stosujący aromatoterapię (leczący za pomocą olejków eterycznych); aromaterapeuta

SJP.pl

aromatoterapeutka

→ aromatoterapeuta; aromaterapeutka

SJP.pl

aromatoterapeutyczny

związany z aromatoterapią (np. seans aromatoterapeutyczny, kominek aromatoterapeutyczny); aromaterapeutyczny

SJP.pl

aromatoterapia

leczenie zapachami; aromaterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. aromaterapia.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Takie połączenie ciepła, aromatoterapii, masażu i spokojnej muzyki powoduje bardzo głębokie rozluźnienie napiętych mięśni, jednocześnie głęboko nas relaksując i odprężając.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɔ̃ˈmatɔtɛˈrapʲja, AS: arõmatoterapʹi ̯a

Wiktionary

aromatowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aromatem, dotyczący aromatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat m.

Wiktionary

aromaty

1. przyjemny zapach;
2. przyprawa do ciast (zwykle jako olejek zapachowy);
3. zwykle w liczbie mnogiej: aromaty - substancje, olejki, kadzidła wydzielające mocną woń

SJP.pl

Wikipedia

aromatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: aromatycznie

SJP.pl

aromatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: aromatyczny; bardziej aromatyczny

SJP.pl

aromatyczno-smakowy

związany zarówno z aromatem, jak i ze smakiem (np. przyprawy aromatyczno-smakowe)

SJP.pl

aromatyczność

występowanie sprzężonego cyklicznego układu wiązań podwójnych (pierścień aromatyczny) w związkach chemicznych (związki aromatyczne)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aromatyczne

Wiktionary

Aromatyczność – zjawisko występowania sprzężonego cyklicznego układu wiązań podwójnych, wykazujących efekt delokalizacji elektronów π. Ilościowa ocena stopnia aromatyczności określana jest przez wartość energii rezonansowej. Aromatyczność powoduje zwiększoną stabilność termodynamiczną cząsteczki związku chemicznego.

Warunki aromatyczności

- budowa pierścieniowa

- koplanarność (współpłaszczyznowość) atomów tworzących układ atomów (atomy o hybrydyzacji sp^2)

- obecność w pierścieniu 4n+2 zdelokalizowanych elektronów π, gdzie n – liczba naturalna (tzw. reguła Hückla; obowiązuje dla n=0–5)

Wikipedia

Powiązane:

przym. aromatyczny

przysł. aromatycznie

Wiktionary

aromatyczny

mający przyjemny zapach (np. aromatyczne zioła, aromatyczna herbata)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający silny, miły zapach

(1.2) o wyraźnym, bogatym smaku

(1.3) chem. o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Skąd ty wzięłaś takie aromatyczne pierożki?

(1.3) Benzen to najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: arõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat m., aromacik m., aromatyzowanie n., aromatyczność ż.

czas. aromatyzować ndk.

przysł. aromatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pachnący, wonny

(1.2) smakowity, smaczny, pikantny, słony, dosolony

Wiktionary

aromatyzacja

nadawanie czemuś (zwłaszcza produktom spożywczym) odpowiedniego zapachu, dodawanie odpowiednich aromatycznych substancji zapachowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces nasycania czegoś aromatem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat mrz., aromatyzowanie n.

czas. aromatyzować

Wiktionary

aromatyzacyjny

przymiotnik od: aromatyzacja

SJP.pl

aromatyzer

1. środek aromatyzujący;
2. zwykle w liczbie mnogiej: bakteria mlekowa, która produkuje substancje nadające przyjemny zapach produktom mlecznym

SJP.pl

- aromatyzer – substancja nadająca aromat

- aromatyzer – urządzenie rozpylające substancje aromatyzujące, np. za pomocą ultradźwięków

- aromatyzery – bakterie mlekowe wytwarzające substancje o przyjemnym zapachu

Wikipedia

aromatyzować

nadawać czemuś (zwłaszcza produktom spożywczym) odpowiedni zapach, dodawać odpowiednie aromatyczne substancje zapachowe

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaromatyzować)

(1.1) chem. nadawać zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponadto istnieje definicja wódki smakowej – jest to wódka, której nadano dominujący smak, inny niż smak surowców; można ją słodzić, kupażować, aromatyzować, leżakować lub barwić.

(1.1) Najbardziej lubiła rachatłukum aromatyzowane wodą różaną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat mrz., aromatyzacja ż., aromatyzowanie n.

czas. zaromatyzować dk.

przym. aromatyczny

Wiktionary

aromatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. kosmet. dodawanie do czegoś aromatów w celu nadania jakiegoś zapachu

(1.2) chem. proces otrzymywania związków aromatycznych z innych związków organicznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aromat m., aromatyzacja ż., aromatyzer m.

czas. aromatyzować

przym. aromatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) aromatyzacja

Wiktionary

aromorfoza

Aromorfoza – termin wprowadzony przez Aleksieja Siewiercowa na określenie kluczowej innowacji w rozwoju istot żywych – istotnych zmian w budowie i funkcjonowaniu organizmów, podnoszące je na wyższy poziom rozwoju ewolucyjnego, umożliwiające opanowanie nowych środowisk (w odróżnieniu od drobnych zmian przystosowawczych, dla których zaproponował termin idioadaptacja).

Wikipedia

aromun

członek grupy etnicznej zamieszkującej południowo-wschodnią Europę

SJP.pl

aromuni

1. mieszkańcy górskich regionów południowo-wschodniej Macedonii, północnej Grecji i południowej Albanii;
2. południowe odgałęzienie Rumunów

SJP.pl

Arumuni, Aromuni – zbiorcza nazwa obejmująca różne romańskojęzyczne grupy etniczne zamieszkujące Bałkany. Liczebność grupy to około 200 tysięcy osób.

Wikipedia

aromunka

członkini grupy etnicznej zamieszkującej południowo-wschodnią Europę

SJP.pl

aromuński

związany z Aromunami, grupą etniczną

SJP.pl

aron

roślina z rodziny obrazkowatych; obrazkowiec, obrazki plamiste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Aron (zm. 1059) – biskup krakowski, arcybiskup, pierwszy opat benedyktynów tynieckich

- Aron (talmudysta) (1750–1806) – uczony talmudysta

- Raymond Aron (1905–1983) – francuski socjolog

- Aron – miejscowość i gmina we Francji

- Aron – Pokémon

- Aron – imię męskie

- Aron – roślina z rodziny obrazkowatych

- Aron – rzeka we Francji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aron jest moim przyjacielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarɔ̃n, AS: arõn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hebr|אהרן.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* grenlandzki: (1.1) Aalut

* hebrajski: (1.1) אהרן (Aharon)

* jidysz: (1.1) אַהרן m. (arn)

* nowogrecki: (1.1) Ααρών m.

* szwedzki: (1.1) Aron, Aaron

* włoski: (1.1) Aronne m.

źródła.

== Aron (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aaron

Wiktionary

aronia

krzew z rodziny różowatych o białych lub różowych kwiatach i jagodowych owocach z dużą ilością witamin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aronia|ref=tak., krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

(1.2) spoż. owoc aronii (1.1) używany głównie na przetwory

Wiktionary

Aronia (Aronia Medik.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Obejmuje dwa gatunki i mieszańca między nimi. Rośliny te występują w naturze we wschodniej części Ameryki Północnej – od Nowej Fundlandii i Ontario po Florydę i Teksas. Rosną tam w wilgotnych i bagiennych lasach oraz na mokradłach. Kwiaty zapylane są zwykle przez pszczoły, przy czym rośliny te zdolne są do tworzenia nasion zarówno w wyniku zapylenia krzyżowego, samopylności, jak i apomiksji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na plantacjaantacji było aż czarno od owoców aronii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɔ̃ɲja, AS: arõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aroniowy

Wiktionary

aroniówka

nalewka z aronii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. nalewka z aronii

Wiktionary

aroniowy

→ aronia

SJP.pl

Patrz:
aronia

aronowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arona lub z nim związany

SJP.pl

arosa

Wikipedia

arotron

gatunek ryby z rodziny rozdymkowatych

SJP.pl

Arotron wielki, arotron, arotron rdzawy (Arothron stellatus) – gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny rozdymkowatych (Tetraodontidae).

Wikipedia

arowana

arowana azjatycka - gatunek akwariowej ryby z rzędu kostnojęzykokształtnych

SJP.pl

arowanokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; kostnojęzykokształtne, arapaimokształtne

SJP.pl

Kostnojęzykokształtne, arowanokształtne, arapaimokształtne (Osteoglossiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o wielu prymitywnych cechach budowy, zamieszkujących wody słodkowodne całego świata, głównie w obszarach tropikalnych. Większość gatunków prowadzi drapieżny tryb życia. Najstarsze otolity pochodzą z mastrychtu.

Wikipedia

arowy

→ ar

SJP.pl

Patrz:
ar

arpa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. morski radarowy system antykolizyjny

Wiktionary

Arpa (hy.) lub Arpaçay (az.) – rzeka w Armenii i w Azerbejdżanie. Bierze początek w Górach Zangezurskich, na wysokości 2985 m n.p.m. Uchodzi lewostronnie do Araksu, na wysokości 780 m n.p.m.

Ma 126 km lub 128 km długości. Zlewnia zajmuje powierzchnię 2630 km².

Wykorzystywana w rolnictwie do nawadniania, przez co latem dolny jej odcinek wysycha i nie dopływa do Araksu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. arpa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. arpa

Wiktionary

arpad

członek dynastii węgierskich książąt (889-1001) i królów (1001-1301)

SJP.pl

Arpad (ur. ok. 845–850, zm. 907?) – wódz węgierski, protoplasta dynastii Arpadów. Przeszedł na czele Madziarów przez Przełęcz Werecką na tereny zwane obecnie Niziną Węgierską rozpoczynając w ten sposób proces osiedlania się na terenie Panonii.

Wikipedia

arpadowie

dynastia panująca na Węgrzech do 1301 roku

SJP.pl

Arpadowie (rzadziej Arpadzi, czasem: dynastia Arpadowiczów) – dynastia książąt (889–1001), a następnie królów węgierskich (do 1301). Pierwsza węgierska dynastia narodowa.

Wikipedia

arpadowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arpada lub z nim związany

SJP.pl

arpedżio

wykonanie akordu przez branie poszczególnych jego dźwięków w szybkim tempie; arpeggio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. zob. arpeggio.

Wiktionary

Arpeggio (wł.) – sposób wykonywania współbrzmień mający charakter ozdobnika, zaznaczany pionową linią falistą, poprzedzającą akord.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈpɛd͡ʒʲjɔ, AS: arpeǯʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arpeggiator mrz., arpeggio n.

przym. arpedżiowy, arpeggiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. arpeggio

Wiktionary

arpedżiowy

związany z arpedżiem

SJP.pl

arpeggio

[czytaj: arpedżio] wykonanie akordu przez branie poszczególnych jego dźwięków w szybkim tempie; arpedżio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;

(1.2) muz. akord zagrany w formie arpeggia (1.1)

Wiktionary

Arpeggio (wł.) – sposób wykonywania współbrzmień mający charakter ozdobnika, zaznaczany pionową linią falistą, poprzedzającą akord.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W tym utworze najbardziej podobają mi się piękne arpeggia na końcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈpɛd͡ʒʲjɔ, AS: arpeǯʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arpedżio

przym. arpedżiowy, arpeggiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. arpedżio

Wiktionary

arpeggione

[czytaj: arpedżione] strunowy instrument muzyczny łączący cechy gitary i wiolonczeli; gitara miłosna, gitara-wionczela

SJP.pl

Arpeggione, wiolonczela gitarowa, gitara miłosna, gitaro-wiolonczela – dawny instrument muzyczny z grupy smyczkowych. Podobny do wiolonczeli, ale z gładko profilowaną talią w gruszkowatym pudle rezonansowym. Miał szeroką szyjkę wyposażoną w 24 metalowe progi, oraz 6 strun. Strojony był jak gitara: E, A, d, g, h, e_1. Podczas gry trzymany był między kolanami, jak viola da gamba. Najbardziej znanym utworem skomponowanym dla arpeggione jest Sonata a-moll „Arpeggione” Franza Schuberta, od której instrument przyjął swoją nazwę.

Wikipedia

arpeggiowy

przymiotnik od: arpeggio

SJP.pl

arpitański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arpitanią, dotyczący Arpitanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język arpitański;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arpitania ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) franko-prowansalski

Wiktionary

arquette

nazwisko

SJP.pl

arr

wykrzyknik

(1.1) okrzyk piracki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arr, piraci płyną ku przygodzie!

Wiktionary

arran

brytyjska wyspa u zachodnich wybrzeży Szkocji

SJP.pl

Arran (gael. Eilean Arainn) – wyspa w zachodniej Szkocji, położona w zatoce Firth of Clyde. Jej powierzchnia wynosi 427 km², a liczba mieszkańców - 5058 (2001). Arran jest 7. co do wielkości szkocką wyspą i 9. w kolei z otaczających Wielką Brytanię (wyłączając Irlandię). Pod względem administracyjnym wyspa należy do jednostki North Ayrshire, a historycznie – do hrabstwa Buteshire.

Wikipedia

arrangement

[czytaj: arąŻMĄ] częściowo improwizowana aranżacja muzyki rozrywkowej

SJP.pl

arras

tkanina dekoracyjna na ścianę, tkana z cienkich nici wełnianych i jedwabnych, często z dodatkiem nici złotych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnej Francji;

Wiktionary

- Arras – miasto i gmina we Francji

- Arras – okręg (arrondissement) we Francji

- Arras – wieś w Albanii w okręgu Dibra, w gminie Arras

- arras – rodzaj tkaniny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tkaniny te wyprodukowano w dalekim Arras.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arras mrz.

przym. arraski, arrasowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Atrebat, Atrebata

Wiktionary

arraski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arras, dotyczący Arras

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Również biskup arraski Dutois i inni czołowi przedstawiciele kościoła wzywali naród do współpracy z okupantami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arras n., arras m.

przym. arrasowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. atrebateński

Wiktionary

arrasowy

związany z arrasem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arrasem, dotyczący arrasów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arras mrz., Arras n.

przym. arraski

Wiktionary

arrau

gatunek słodkowodnego żółwia z Ameryki Południowej

SJP.pl

Arrau (Podocnemis expansa) – gatunek żółwia z rodziny Podocnemididae. To największy amerykański żółw z podrzędu żółwi bokoszyjnych.

Wikipedia

arrenotokia

w biologii: rodzaj partenogenezy, w trakcie której z niezapłodnionych komórek jajowych rozwijają się wyłącznie samce (np. trutnie pszczoły miodnej); arhenotokia, arrhenotokia

SJP.pl

Arrenotokia, arhenotokia, arrhenotokia – forma dzieworództwa (partenogenezy), w której z niezapłodnionych komórek jajowych rozwijają się samce. Dokładny zakres pojęciowy tego terminu różni się w zależności od autora. Arrenotokia może ograniczać się do powstawania haploidalnych samców bądź też obejmować również powstawanie samców diploidalnych o trwale nieaktywnym jednym z zestawów chromosomów (parahaploidalność), może też określać wszystkie przypadki, gdy samiec powstaje z udziałem partenogenezy (np. mszyce, wśród których samce są diploidami X0). Jednak kiedy zarówno samce, jak i samice powstają z niezapłodnionych jaj, używa się zwykle terminu „deuterotokia”. Arrenotokia występuje między innymi u owadów błonkoskrzydłych i wciornastków.

Wikipedia

arrhenotokia

w biologii: rodzaj partenogenezy, w trakcie której z niezapłodnionych komórek jajowych rozwijają się wyłącznie samce (np. trutnie pszczoły miodnej); arhenotokia, arrenotokia

SJP.pl

arriba

miasto w USA

SJP.pl

Arriba – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado, w hrabstwie Lincoln.

Wikipedia

arrow

Ludzie

- Gilbert John Arrow (1873–1948) – angielski entomolog

- Kenneth Arrow – ekonomista amerykański, laureat Nagrody Nobla

- Michelle Arrow – australijska historyk

Inne

- Chetz-2 (Arrow-2) – naziemny rakietowy system antybalistyczny

- Arrow – amerykański serial przygodowy, emitowany od 2012 roku na stacji The CW.

Wikipedia

arrozacja

podwyższenie kwoty lub przedłużenie terminu pożyczki pod warunkiem dopłaty

SJP.pl

Arrozacja – podwyższenie lub odnawianie pożyczki polegające na uzależnieniu uznania dawnej pożyczki od dopłaty do obligacji.

Wikipedia

arsa

akcentowana sylaba w metryce antycznej

SJP.pl

Arsa (gr. ἄρσις [ársis] – ’podniesienie’) – w poezji antycznej jest to mocniejsza część stopy wierszowej. Druga, słabsza część stopy wierszowej nazywana jest tezą.

Nazwa wywodzi się od „podniesienia” stopy w tańcu, któremu towarzyszył śpiew – arsa była tą sylabą (czy też częścią) stopy wierszowej, która była śpiewana w chwili, kiedy tancerz odrywał własną stopę od ziemi. W związku z tym arsa była początkowo właśnie słabszą rytmicznie częścią stopy wierszowej.

Wikipedia

arsakes

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. (noszone m.in. przez królów Partów)

Wiktionary

Arsakes (koine Αρσακης, od irań. Aršak) (? – zm. pomiędzy 217 a 214 p.n.e.) – wódz plemienia Parnów i pierwszy król Partów, eponimiczny założyciel dynastii Arsacydów.

W związku ze skąpą liczbą źródeł na temat wczesnej historii Arsacydów postać Arsakesa do dzisiaj jest przedmiotem kontrowersji wśród iranistów. Według dawniejszej historiografii miał on rządzić Parnami do ok. r. 248 p.n.e., potem zaś miał go zastąpić jego brat Tiridates I, a następnie syn tego ostatniego Artabanus I. Większość współczesnych historyków, przede wszystkim na skutek argumentacji Józefa Wolskiego, przyjmuje jednak, że w czasie rzekomego panowania Tiridatesa Parnami w rzeczywistości nadal rządził Arsakes, po nim zaś nastąpił jego syn, Arsakes II. Oprócz sprzeczności antycznych źródeł sprawę komplikuje w szczególności fakt, że wszyscy partyjscy władcy nosili imię Arsakes jako tytuł honorowy, i co więcej to nim właśnie, a nie swoimi właściwymi imionami, posługiwali się na swoich monetach.

Wikipedia

arsan

związek organiczny; arsenowodór

SJP.pl

arsen

pierwiastek chemiczny o symbolu As, szary, żółty lub czarny półmetal, silnie trujący

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

(1.2) slang. pośladki, odbyt

Wiktionary

Arsen (As, łac. arsenicum) – pierwiastek chemiczny z grupy azotowców o właściwościach metaloidu. Arsen i jego związki są silnie trujące.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 2,5 ppm (zajmując 20. miejsce pod względem rozpowszechnienia wśród pierwiastków). Tworzy ponad 200 minerałów, z których najbardziej rozpowszechnione są: arsenopiryt, lelingit, aurypigment, realgar. Często towarzyszący także złożom siarczkowym innych metali, np. pirytom, chalkopirytom, galenie, blendzie cynkowej. W naturze arsen występuje również w stosunkowo dużej liczbie związków arsenoorganicznych. Są to np. kwas kakodylowy i inne kwasy arsenoorganiczne, organiczne pochodne arsyny, arsenowe analogi biocząsteczek, np. arsenobetaina lub arsenocholina.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma arsen?

(1.2) Waldek kopnął z całej siły Sławka w dolną część arsena.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈarsɛ̃n, AS: arsẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsenek m., arsenian m., arsenin m., arsenowodór m., arszenik m., Arseniusz mos.

przym. arsenawy, arsenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) As

(1.2) rzyć, zadek, tyłek

Wiktionary

arsenal

[czytaj: ARsenal] klub piłkarski z Londynu

SJP.pl

- Arsenal – stacja metra w Londynie

Wikipedia

arsenalik

zdrobnienie od: arsenał

SJP.pl

arsenalikowy

przymiotnik od: arsenalik

SJP.pl

arsenalski

→ Arsenal

SJP.pl

Patrz:
Arsenal

arsenawy

zawierający arsen trójwartościowy (trójtlenek arsenu)

SJP.pl

arsenał

1. składnica broni, zbrojownia;
2. znaczny zbiór czegoś: konkretnych przedmiotów lub sposobów, pomysłów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; Gloger.

(1.2) książk. zgromadzona broń

(1.3) przen. bogaty zbiór czegoś

Wiktionary

Arsenał (wł. arsenale, fr. arsenal) – budynek lub zespół budynków o cechach obronnych, w którym przechowywano broń oraz sprzęt wojenny (zbrojownia). Arsenały posiadały także warsztaty, w których naprawiano i wytwarzano broń ręczną oraz odlewano działa (w ludwisarni).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powstańcom udało się zdobyć arsenał, dzięki czemu znacznie poprawiło się ich uzbrojenie.

(1.2) Miał w domu bogaty arsenał dziewiętnastowiecznych pistoletów.

(1.3) Za każdą fuchę dostawał flaszkę. W ten sposób uzbierał mu się niezły arsenał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɛ̃naw, AS: arsẽnau̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. arsenałowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbrojownia, cekhauz

(1.2) uzbrojenie

(1.3) zasób, zbiór, kolekcja

Wiktionary

arsenałowy

związany z arsenałem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arsenałem, dotyczący arsenału

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsenał mrz.

Wiktionary

arsenek

związek arsenu z metalem; np. nikielin, lelingit, smaltyn, domeykit

SJP.pl

arseniak

trujący gaz o zapachu czosnku; arsenowodór

SJP.pl

Arsenowodór, AsH
3 – nieorganiczny związek chemiczny, bezbarwny, piroforyczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku. Słabo rozpuszcza się w wodzie. Ogrzewany rozkłada się na arsen i wodór.

Powstaje w wyniku działania kwasami lub wodą na arsenki metali np.:

Zn
3As
2 + 3H
2SO
4 → 2AsH
3 + 3ZnSO
4

Wikipedia

arsenian

sól kwasu arsenowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arseniany są pochodnymi kwasu arsenowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɛ̃ɲãn, AS: arsẽńãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arszenik mrz., arsen mrz., tioarsenian

Wiktionary

arseniany

sól kwasu arsenowego

SJP.pl

Wikipedia

arsenin

sól kwasu arsenawego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenawego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arseniny są pochodnymi kwasu arsenawego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɛ̃ɲĩn, AS: arsẽńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsen mrz., arszenik mrz.

Wiktionary

arseniny

sól kwasu arsenawego

SJP.pl

Arseniny (nazwa Stocka: arseniany(III)) – sole kwasu arsenawego, w których arsen występują na +3 stopniu utlenienia. Mogą one zawierać jony AsO3−3 (arseniny), HAsO2−3 (wodoroarseniny), H_2AsO_3− (diwodoroarseniny), przy czym nazywa się je ortoarseninami dla odróżnienia od soli zawierających aniony As_2O4−5 (piroarseniny) lub też polimeryczne [AsO_2]n−n (metaarseniny). Większość soli kwasu arsenawego występuje w postaci metaarseninów (przykładem ortoarseninu jest żółty, słabo rozpuszczalny w wodzie arsenin srebra, Ag_3AsO_3).

Wikipedia

arsenit

minerał, tlenek arsenawy

SJP.pl

arseniuk

nazwisko

SJP.pl

arseniusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Arseniusz (imię)

- Arseniusz (Berło)

- Arseniusz (biskup turowski)

- Arseniusz (Bradvarević)

- Arseniusz (Briancew)

- Arseniusz (Czechowcew)

- Arseniusz (Czekandrakow)

- Arseniusz (Glavčić)

- Arseniusz II (arcybiskup ochrydzki)

- Arseniusz IV (patriarcha Serbii)

- Arseniusz (Izotow)

- Arseniusz (Jakowenko)

- Arseniusz (Jepifanow)

- Arseniusz (Kardamakis)

- Arseniusz (Kryłow)

- Arseniusz (Łazarow)

- Arseniusz (Maciejewicz)

- Arseniusz (Mohylański)

- Arseniusz (Moskwin, metropolita kijowski)

- Arseniusz (Moskwin, biskup woroneski)

- Arseniusz (Smoleniec)

- Arseniusz (Stadnicki)

- Arseniusz (Stojković)

- Arseniusz (Timofiejew)

- Arseniusz (Wierieszczagin)

- Arseniusz (Żadanowski)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: arˈsɛ̃ɲuʃ, AS: arsẽńuš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsen m., arsenek m.

:: fż. Arsenia ż.

przym. Arseniuszowy, arsenowy, arsenkowy

Wiktionary

arsenki

związek arsenu z metalem; np. nikielin, lelingit, smaltyn, domeykit

SJP.pl

arsenolit

minerał, arszenik rodzimy, produkt utleniania minerałów arsenowych

SJP.pl

arsenoorganiczny

związki arsenoorganiczne - związki organiczne zawierające w cząsteczce atomy arsenu związane bezpośrednio z atomami węgla

SJP.pl

arsenopiryt

minerał, siarczek żelaza i arsenu; piryt arsenowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

Wiktionary

Arsenopiryt – minerał z gromady siarkosoli; jego głównym składnikiem siarczek żelazowo-arsenowy. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego (E.F. Glocker, 1847).

Wikipedia

Powiązane:

przym. arsenopirytowy

Wiktionary

arsenopirytowy

przymiotnik od: arsenopiryt

SJP.pl

arsenowodór

związek organiczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku; arsan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. trujący, nieorganiczny gaz, którego zapach przypomina czosnek;

Wiktionary

Arsenowodór, AsH
3 – nieorganiczny związek chemiczny, bezbarwny, piroforyczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku. Słabo rozpuszcza się w wodzie. Ogrzewany rozkłada się na arsen i wodór.

Powstaje w wyniku działania kwasami lub wodą na arsenki metali np.:

Zn
3As
2 + 3H
2SO
4 → 2AsH
3 + 3ZnSO
4

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarsɛ̃nɔˈvɔdur, AS: arsẽnovodur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsen mrz.

Wiktionary

arsenowy

przymiotnik od: arsen

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący arsenu, zawierający arsen

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przełom w wytwórczości nastąpił w środkowej epoce brązu, pojawiają się częściej klasyczne brązy cynowe, które wypierają brązy arsenowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsen m., Arseniusz mos.

Wiktionary

arsis

[czytaj: ars-is] krój czcionki

SJP.pl

Arsis – amerykański zespół technical melodic death metalowy. Zespół został założony w Virginia Beach z inicjatywy Jamesa Malone'a oraz Michaela Van Dyne'a.

Wikipedia

arsja

gatunek ryby z rzędu flądrokształtnych

SJP.pl

Arsja (Pseudorhombus arsius) – gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny Paralichthyidae.

Wikipedia

arsonian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsonowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arsoniany są pochodnymi kwasów arsonowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɔ̃ɲãn, AS: arsõńãn

Wiktionary

arsonin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsonawych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arsoniny są pochodnymi kwasów arsonawych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɔ̃ɲĩn, AS: arsõńĩn

Wiktionary

arsonwalizacja

jedna z metod leczenia prądami wielkiej częstotliwości; darsonwalizacja

SJP.pl

Darsonwalizacja, arsonwalizacja (fr. darsonvalisation)- w medycynie – jedna z metod przy leczeniu chorób za pomocą prądów o wielkiej częstotliwości. Nazwana tak została na cześć francuskiego lekarza Jacques'a Arsène'a d'Arsonvala, wynalazcy tej metody.

Metoda ta jest wykorzystywana w przypadku masażu ciała. Obecnie jest ona wypierana przez inną dziedzinę – diatermię.

Wikipedia

arsyna

arsenoorganiczny związek chemiczny, alkilowa lub arylowa pochodna arsenowodoru

SJP.pl

Arsenowodór, AsH
3 – nieorganiczny związek chemiczny, bezbarwny, piroforyczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku. Słabo rozpuszcza się w wodzie. Ogrzewany rozkłada się na arsen i wodór.

Powstaje w wyniku działania kwasami lub wodą na arsenki metali np.:

Zn
3As
2 + 3H
2SO
4 → 2AsH
3 + 3ZnSO
4

Wikipedia

arsynian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsynowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arsyniany są pochodnymi kwasów arsynowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɨ̃ɲãn, AS: arsỹńãn

Wiktionary

arsynin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsynawych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Arsyniny są pochodnymi kwasów arsynawych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈsɨ̃ɲĩn, AS: arsỹńĩn

Wiktionary

arsyny

arsenoorganiczny związek chemiczny, alkilowa lub arylowa pochodna arsenowodoru

SJP.pl

Arsyny – grupa arsenoorganicznych związków chemicznych pochodnych arsenowodoru, powstałych przez podstawienie atomów wodoru przez jedną, dwie lub trzy grupy alkilowe lub arylowe. Dzielą się na:

- pierwszorzędowe (RAsH_2)

- drugorzędowe (R_2AsH)

- trzeciorzędowe (R_3As)

Wikipedia

arszenik

trójtlenek arsenu; bardzo silnie trująca substancja chemiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. toksykol. pot. tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku

Wiktionary

Tritlenek diarsenu, pot. arszenik (nazwa Stocka: tlenek arsenu(III)), As
2O
3 – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek arsenu na III stopniu utlenienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ktoś otruł baronową daniem z arszenikiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arsen mrz., arsenian mrz., arsenin mrz., arsenolit mrz.

przym. arszenikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tritlenek diarsenu, trójtlenek arsenu, tlenek arsenu(III), wzór chemiczny|As2O3., wzór chemiczny|As4O6.

Wiktionary

arszenikowy

związany z arszenikiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z arszenikiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arszenik mrz.

Wiktionary

arszyn

dawna rosyjska miara długości równa 71,12 cm (arszyn rosyjski) lub 81,54 cm (arszyn galicyjski)

SJP.pl

Arszyn (ros. аршин) – dawna rosyjska jednostka długości, będąca sumą długości łokcia i stopy, wahająca się w granicach 71,11-81,5 cm.

Termin odpowiada tureckiej jednostce długości arşın 68 cm, arşın architektoniczny 75,8 cm.

W zaborze rosyjskim w latach 1849–1915 urzędowo 1 arszyn = 0,711167 metra, czyli 1 m = 1,406100 arszyna.

Składał się z 16 werszków. 3 arszyny tworzą sążeń równy 7 stóp.

Wikipedia

art

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. wyraz tworzący pojęcia związane ze sztuką

(1.2) pot. skr. od artykuł

Wiktionary

- Art – legendarny król Irlandii, syn Conna

- ART – Akademia Rolniczo-Techniczna im. Michała Oczapowskiego w Olsztynie, obecnie wchodząca w skład Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

- ART – skrót od ang. "assisted reproductive technology", czyli techniki wspomaganego rozrodu

- ART Grand Prix – francuski zespół wyścigowy

- terapia antyretrowirusowa

- Android Runtime – środowisko uruchomieniowe systemu Android

Zobacz też:

- Arth

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) op-art • art brut • art déco • pop-art • wideo-art • body art • street art • art rock • pixel art

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. artysta mos., artystka ż.

:: skr. art.

(1.2)

:: rzecz. artykuł mrz., artykułowanie n.

:: czas. artykułować ndk.

:: skr. art.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|art. → sztuka

(1.2) etymn|pol|artykuł.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) art

źródła.

== art (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. sztuka (działalność artystyczna)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: art, AS: art

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. artysta mos., artystka ż.

:: skr. art.

(1.2)

:: rzecz. artykuł mrz., artykułowanie n.

:: czas. artykułować ndk.

:: skr. art.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1)

:: rzecz. artysta mos., artystka ż.

:: skr. art.

(1.2)

:: rzecz. artykuł mrz., artykułowanie n.

:: czas. artykułować ndk.

:: skr. art.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|art. → sztuka

(1.2) etymn|pol|artykuł.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) art

źródła.

== art (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. sztuka (działalność artystyczna)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

art-house

[czytaj: art-hałz] art house, arthouse; środowiskowo:
1. filmy niszowe i niezależne dla wyrobionych widzów;
2. kino studyjne

SJP.pl

art-house'owy

→ art-house [czytaj: art-hałzowy]; art-housowy, arthouse'owy, arthousowy

SJP.pl

art-housowy

→ art-house [czytaj: art-hałzowy]; art-house'owy, arthouse'owy, arthousowy

SJP.pl

art.

skrót od:
1. artykuł; artyk.;
2. artystyczny;
3. artyleria; artyl.;
4. artyleryjski; artyl.

SJP.pl

skrót

(1.1) = artykuł

(1.2) = szt. artysta, artystyczny

(1.3) = wojsk. artyleria

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zgodnie z art. 30 §1 pkt 2 umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artysta mos., artystka ż.

przysł. artystycznie

przym. artystyczny

Wiktionary

arta

1. starożytna Ambrakia, miasto w zachodniej Grecji, stolica prefektury o tej samej nazwie;
2. miasto w południowo-wschodnim Dżibuti, stolica regionu o tej samej nazwie

SJP.pl

Lokalizacje

- Arta – miasto w Dżibuti

- Arta – miasto w Grecji

- Arta – prefektura w Grecji

- Arta – gmina w Grecji

- Region Arta – region administracyjny w Dżibuti

- Zatoka Arty – dawna nazwa Zatoki Ambrakijskiej na Morzu Jońskim

Wikipedia

artagnan

Artagnan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 436 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 88 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Artagnan plasuje się na 641. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1490.).

Wikipedia

artakserkses

władca starożytnej Persji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

- Artakserkses I – władca starożytnej Persji 464 p.n.e.-425 p.n.e.

- Artakserkses II – władca starożytnej Persji 404 p.n.e.-358 p.n.e.

- Artakserkses III – władca starożytnej Persji 358 p.n.e.-338 p.n.e.

- Artakserkses IV, Arses – władca starożytnej Persji 338 p.n.e.-336 p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyszła również w siódmym roku panowania króla Artakserksesa gromada Izraelitów, kapłanów, lewitów, śpiewaków, odźwiernych i niewolników świątyni do Jerozolimy.

Wiktionary

artaud

- Artald – święty Kościoła katolickiego, przeor, biskup;

- Antonin Artaud – francuski aktor, dramaturg, reżyser, pisarz, teoretyk teatru.

Wikipedia

artbook

[czytaj: artbuk] dzieło artystyczne w formie książki, łączące w sobie cechy tradycyjnej książki oraz sztuki

SJP.pl

artbuyer

[czytaj: art bajer] pracownik agencji reklamowej zajmujący się wyszukiwaniem podwykonawców do realizacji danego projektu reklamy; art buyer

SJP.pl

artdecowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z art déco, dotyczący art déco

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. art déco n.

przym. artdekowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) artdekowski

Wiktionary

artefakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od artefakt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie artefakt, lecz tylko mały artefakcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artefakt m.

Wiktionary

artefakt

1. wytwór pracy człowieka;
2. w fantastyce i grach komputerowych: cenny przedmiot o magicznych właściwościach;
3. nieprawidłowy element wyniku badania naukowego;
4. nieprawidłowa struktura tkanki lub komórki widziana w preparatach mikroskopowych;
5. zauważalna wada w obrazie lub dźwięku, powstająca zwykle w wyniku zastosowania stratnej kompresji danych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. przedmiot wykonany ludzką ręką;

(1.2) biol. med. struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

(1.3) inform. fot. wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;

Wiktionary

Artefakt (łac. arte factum 'sztucznie wykonane', ars narzędnik arte – sztuka, technika; factum od facio, facere ‘czynić’) – przedmiot, zdarzenie itp. będące sztucznym wytworem, tj. będące wynikiem działalności ludzkiej, nieistniejące w naturze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znalezisko kości mamuta otaczały krzemienne artefakty.

(1.2) W wyniku przypadkowych ruchów kabli na wykresie EEG pojawił się artefakt.

(1.3) Pogorszenie jakości jest jednak zauważalne przy dokładniejszym przyjrzeniu się zdjęciu – zwłaszcza w powiększeniu, gdyż kompresja JPEG powoduje powstawanie wokół ostrych krawędzi charakterystycznych plamkaamek zwanych artefaktami. (z Wikibooks)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɛfakt, AS: artefakt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artefakcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedmiot kultury materialnej

(1.2) zaburzenie

Wiktionary

artek

zdrobnienie od: Artur, Arkadiusz (imiona męskie)

SJP.pl

Artek (do 1925 Chasta) – obóz pionierski na Krymie, znajdujący się u podnóża południowo-zachodniego zbocza góry Ajudah (Aju-Dah), nad brzegiem Morza Czarnego, w miejscowości Gurzuf.

Pierwotna nazwa pochodzi od nazwy znajdującego się w tym miejscu uroczyska.

Wikipedia

artel

spółdzielnia pracy w Rosji carskiej i w Związku Radzieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samodzielna grupa pracujących wspólnie robotników, rzemieślników lub myśliwych w Rosji i krajach postrosyjskich;

Wiktionary

Artel (ros. артель) – brygada (zespół, grupa) robotników, myśliwych czy rzemieślników.

Wikipedia

artem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Artemiusz m., Artemis ż., Artemida ż., artemizjon m.

Wiktionary

artemia

rodzaj skorupiaków z gromady skrzelonogów, używanych w akwarystyce jako pokarm

SJP.pl

- Artemia – imię żeńskie

- Artemia – bezkręgowiec

Wikipedia

artemida

mit. gr. dziewicza bogini lasów i łowów, córka Zeusa i Leto; Artemis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Wiktionary

Artemida, Artemis; stgr. Ἄρτεμις Ártemis, łac. Diana) – w mitologii greckiej bogini łowów, zwierząt, lasów, gór i roślinności; wielka łowczyni.

Opiekunka lasów, gór i dzikiej zwierzyny.

Jej atrybutami były łuk, strzały i kołczan, a ulubionym zwierzęciem – łania. Była córką Zeusa i Latony, siostrą bliźniaczką Apollina. Należała do grona 12 bogów olimpijskich. Bogini-dziewica.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apollo i Artemida, oboje strzelający niechybnie z łuku, uchodzili za dawców nagłej śmierci.

(1.1) Atrybutami Artemidy były: kołczan, strzały, łuk, łania, jeleń i niedźwiedź.

(1.1) Obrażona bogini poskarżyła się Apollinowi i Artemidzie, którzy zabili strzałami z łuku dzieci Niobe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɛ̃ˈmʲida, AS: artẽmʹida

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Artemizje nmos., Artemizjon mrz.

:: war. Artemis ż.

przym. Artemidzin

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Artemis; Diana

Wiktionary

artemis

w mitologii greckiej: dziewicza bogini lasów i łowów, córka Zeusa i Leto; Artemida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Artemida.

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 105;

(1.3) geogr. miejscowość w Grecji, w Attyce

Wiktionary

- Artemis (Artemida) – w mitologii greckiej bogini łowów i przyrody

- Artemis – planetoida o numerze katalogowym 105

- Artemis – satelita komunikacyjny

- Artemis – operacja wojskowa w Demokratycznej Republice Konga (2003)

- Artemis – robot patrolujący japońskie centrum handlowe i wszczynający alarm (lub przekazujący informacje drogą bezprzewodową na posterunek), gdy zarejestruje coś podejrzanego

- Artemis – powieść Andy'ego Weira

- Artemis – album Lindsey Stirling

- Artemis – program załogowych lotów na Księżyc stworzony przez NASA

- Artemis – program bioinformatyczny służący do obrazowania genomu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apollo i Artemis, oboje strzelający niechybnie z łuku, uchodzili za dawców nagłej śmierci.

(1.1) Atrybutami Artemis były: strzały, kołczan, łuk, łania, jeleń i niedźwiedź.

(1.2) Artemis porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɛ̃mʲis, AS: artẽmʹis

Wiktionary

Powiązane:

zob. Artemida.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Artemida; Diana

Wiktionary

artemiusz

imię męskie

SJP.pl

Artemiusz – imię męskie, pochodzenia greckiego, w wersji Αρτέμιος/Artemios wywodzące się od imienia bogini Artemidy, a w wersji Ἀρτεμής/Artemes znaczące „bezpieczny, idealnego zdrowia”. Imię to nosiło kilku świętych. Forma żeńska – Artemia.

Artemiusz imieniny obchodzi 6 czerwca i 20 października.

Wikipedia

artemiuszostwo

Artemiusz z małżonką; Artemiuszowie

SJP.pl

artemiuszowie

Artemiusz z małżonką; Artemiuszostwo

SJP.pl

artemiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Artemiusza lub z nim związany

SJP.pl

artemizja

Artemizja – greckie imię żeńskie.

Znane postacie:

- Artemizja – królowa Halikarnasu z czasów wojen grecko-perskich.

- Artemizja II – żona (lub siostra) władcy karyjskiego Mauzolosa, który panował w I połowie IV wieku p.n.e. Po jego śmierci w 352 roku p.n.e. Artemizja wzniosła halikarnaskie Mauzoleum (Muzejon), uznawane za jeden z 7 cudów świata.

- Artemizja (obraz Rembrandta)

- Artemisia Gentileschi – włoska malarka reprezentująca wczesny barok

Wikipedia

artemizjon

1. przylądek na Eubei;
2. świątynia Artemidy w Efezie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. hist. świątynia, miejsce kultu bogini Artemidy;

Wiktionary

Artemizjon – mianem tym nazywano każde miejsce kultu greckiej bogini Artemidy, jednakże najczęściej stosuje się tę nazwę w odniesieniu do następujących miejsc i obiektów:

1. Artemizjon w Efezie (jeden z siedmiu cudów świata)

2. Przylądek na Eubei ze świątynią Artemidy (miejsce bitwy pod Artemizjonem)

3. Pasmo górskie między Argolidą i Arkadią (również ze świątynią Artemidy)

Do znanych artemizjonów zalicza się także świątynia w Brauron.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Artemida ż., Artemis m., Artem m., Artemiusz m.

Wiktionary

arteon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Arteon – ogólnopolski miesięcznik poświęcony sztukom plastycznym. Wydawany od 2000 przez poznański Dom Wydawniczy Kruszona. Celem pisma jest informowanie o współczesnym życiu kulturalnym z zakresu sztuk wizualnych i pobudzanie krytycznej refleksji na jego temat, a także popularyzacja sztuki współczesnej i dawnej, zarówno polskiej, jak i zagranicznej wśród szerokich grup społecznych z ukierunkowaniem na młodzież licealną i akademicką.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na parkingu przed salonem stało sześć nowych arteonów.

Wiktionary

arteria

1. ważna droga komunikacyjna lądowa lub wodna;
2. tętnica (zwłaszcza jedna z głównych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tętnica

(1.2) mot. ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

Wiktionary

Tętnica, naczynie tętnicze (łac. arteria) – makroskopowo widoczne naczynie krwionośne o nieprzepuszczalnej ścianie, które bez względu na fizjologiczny skład krwi, prowadzi krew z serca do narządów ciała. Układ naczyń tętniczych jest połączony z układem naczyń żylnych poprzez sieć naczyń włosowatych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gladiatorzy w starożytnym Rzymie, po tym jak tłum decydował o śmierci pokonanego, ostrzem miecza przebijali arterię i serce.

(1.2) Wjechaliśmy na szeroką arterię, która doprowadziła nas do miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɛrʲja, AS: arterʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀρτηρία.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Części ciała

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) artery

* arabski: (1.1) شريان

* baskijski: (1.1) arteria

* białoruski: (1.1) артэрыя ż.

* bułgarski: (1.1) артерия ż.; (1.2) артерия ż.

* chorwacki: (1.1) arterija

* dolnołużycki: (1.1) arterija ż.

* duński: (1.1) arterie w., pulsåre w.; (1.2) færdselsåre w.

* esperanto: (1.1) arterio; (1.2) arterio

* francuski: (1.1) artère ż.; (1.2) artère ż.

* hiszpański: (1.1) arteria ż.; (1.2) arteria ż.

* interlingua: (1.1) arteria; (1.2) arteria

* islandzki: (1.1) slagæð ż.

* jidysz: (1.1) אַרטעריע ż. (arterje); (1.2) מאַגיסטראַל m. (magistral)

* kataloński: (1.1) artèria ż.; (1.2) artèria ż.

* łaciński: (1.1) arteria

* niemiecki: (1.1) Arterie ż.; (1.2) Verkehrsader ż.

* norweski (bokmål): (1.1) arterie

* nowogrecki: (1.1) αρτηρία ż.; (1.2) αρτηρία ż.

* rosyjski: (1.1) артерия ż.; (1.2) артерия ż.

* slovio: (1.1) ceva (цева)

* słowacki: (1.1) artéria ż., tepna ż.

* szwedzki: (1.1) artär

* ukraiński: (1.1) артерія ż.; (1.2) артерія ż.

* włoski: (1.1) arteria ż.; (1.2) arteria ż.

źródła.

== arteria (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. arteria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arterialny

przymiotnik od: arteria; tętniczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. zob. tętniczy.

Wiktionary

arteriografia

dział angiografii, metoda badania tętnic polegająca na uwidocznieniu ich w obrazie rentgenowskim przez wprowadzenie do nich środka kontrastującego

SJP.pl

Arteriografia – diagnostyczne badanie radiologiczne, którego zadaniem jest obrazowanie światła naczyń tętniczych.

Do tętnicy, najczęściej tętnicy udowej lub tętnicy ramiennej wprowadza się cewnik naczyniowy, przez który do krwi wstrzykuje się rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy, który dociera do regionu organizmu podlegającego badaniu, a następnie wykonuje się serię zdjęć rentgenowskich. Pozwala to na uwidocznienie naczyń, ich odgałęzień i zmian chorobowych w nich występujących. Niekiedy w trakcie badania wykonuje się zabieg angioplastyki lub implantacji stentu w miejscu zmiany chorobowej.

Wikipedia

arteriograficzny

przymiotnik od: arteriografia

SJP.pl

arteriopatia

peryferyjne zaburzenie ukrwienia tętniczego

SJP.pl

arteriosklerotyczny

wywołany arteriosklerozą, powstały na skutek arteriosklerozy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. miażdżycowy (związany z arteriosklerozą czyli miażdżycą)

Wiktionary

arterioskleroza

choroba polegająca na odkładaniu się na ściankach tętnic cholesterolu (i innych substancji); miażdżyca tętnic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. miażdżyca.

Wiktionary

Miażdżyca tętnic (łac. atheromatosis, atherosclerosis) (potoczna nazwa to „arterioskleroza”) – przewlekła choroba, polegająca na zmianach zwyrodnieniowo-wytwórczych w błonie wewnętrznej i środkowej tętnic, głównie w aorcie, tętnicach wieńcowych, mózgowych oraz tętnicach kończyn.

Wikipedia

arterioskopia

w medycynie: metoda badania wnętrza tętnic

SJP.pl

arteriotomia

zabieg polegający na nacięciu tętnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|ἀρτηρία|τομή. → tętnica + przecięcie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) arteriotomy

* czeski: (1.1) arteriotomie

* francuski: (1.1) artériotomie ż.

* hiszpański: (1.1) arteriotomía ż.

* ido: (1.1) arteriotomio

* interlingua: (1.1) arteriotomia

* kataloński: (1.1) arteriotomia ż.

* łaciński: (1.1) arteriotomia ż.

* niemiecki: (1.1) Arteriotomie ż.

* portugalski: (1.1) arteriotomia ż.

* słowacki: (1.1) artériotómia ż.

źródła.

== arteriotomia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. arteriotomia, nacięcie tętnicy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja, AS: arterʹi ̯otõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|ἀρτηρία|τομή. → tętnica + przecięcie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) arteriotomy

* czeski: (1.1) arteriotomie

* francuski: (1.1) artériotomie ż.

* hiszpański: (1.1) arteriotomía ż.

* ido: (1.1) arteriotomio

* interlingua: (1.1) arteriotomia

* kataloński: (1.1) arteriotomia ż.

* łaciński: (1.1) arteriotomia ż.

* niemiecki: (1.1) Arteriotomie ż.

* portugalski: (1.1) arteriotomia ż.

* słowacki: (1.1) artériotómia ż.

źródła.

== arteriotomia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. arteriotomia, nacięcie tętnicy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

arteryjny

przymiotnik od: arteria; tętniczy, arterialny

SJP.pl

arteterapeuta

terapeuta leczący za pomocą sztuki

SJP.pl

arteterapeutka

→ arteterapeuta

SJP.pl

Patrz:
arteterapeuta

arteterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) terapia przez sztukę

Wiktionary

Arteterapia lub też artterapia (arte z łac. ars sztuka i terapia) – leczenie przez sztukę.

Termin „arteterapia” składa się z dwóch części (bardziej widoczne jest to w języku angielskim: art therapy), co sugeruje, że jest to działanie bazujące na dwóch równoważnych elementach: sztuce (twórczości) i terapii. Uważa się, że osobą, która po raz pierwszy użyła terminu „arteterapia” w celu określenia działania polegającego na zastosowaniu twórczości w terapii był pracujący w Wielkiej Brytanii artysta Adrian Hill. W podobnym czasie Margaret Naumburg – psycholog o orientacji psychoanalitycznej, stosowała termin arteterapia do opisu swojej pracy z pacjentami w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) art therapy

* czeski: (1.1) arteterapie ż.

* estoński: (1.1) kunstiteraapia

* francuski: (1.1) art-thérapie ż.

* hiszpański: (1.1) arteterapia ż.

* kataloński: (1.1) artteràpia ż.

* niemiecki: (1.1) Kunsttherapie ż.

* słowacki: (1.1) arteterapia ż.

* szwedzki: (1.1) konstterapi

* ukraiński: (1.1) арт-терапія ż.

źródła.

== arteterapia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arteterapia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) art therapy

* czeski: (1.1) arteterapie ż.

* estoński: (1.1) kunstiteraapia

* francuski: (1.1) art-thérapie ż.

* hiszpański: (1.1) arteterapia ż.

* kataloński: (1.1) artteràpia ż.

* niemiecki: (1.1) Kunsttherapie ż.

* słowacki: (1.1) arteterapia ż.

* szwedzki: (1.1) konstterapi

* ukraiński: (1.1) арт-терапія ż.

źródła.

== arteterapia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arteterapia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

artezja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. rzad. Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Artezyjczyk mos., Artezyjka ż.

przym. artezyjski

Wiktionary

artezyjski

1. wody artezyjskie: wody podziemne zdolne do samowypływu na powierzchnię terenu na skutek różnicy ciśnienia;
2. studnia artezyjska: studnia ujmująca wody artezyjskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Artezji (Artois), związany z Artezją (Artois), pochodzący z Artezji (Artois)

(1.2) geol. dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Artezja ż.

Wiktionary

arthasiastra

podręcznik o sztuce rządzenia przypisywany hinduskiemu uczonemu Czanakji Kautilji

SJP.pl

Arthaśastra (hindi अर्थशास्त्र ग्रन्थ) – pochodzący z IV wieku p.n.e. indyjski traktat (śastra) autorstwa Kautilji, spisany sanskrytem. Arthaśastra składa się z 15 ksiąg.

Wikipedia

arthouse

[czytaj: arthałz] art house, art-house; środowiskowo:
1. filmy niszowe i niezależne dla wyrobionych widzów;
2. kino studyjne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. gatunek filmowy obejmujący dzieła artystyczne, niekomercyjne, niszowe przeznaczone dla wyrobionego odbiorcy

Wiktionary

Powiązane:

przym. arthouse'owy, arthausowy

Wiktionary

arthouse'owy

→ arthouse [czytaj: arthałzowy]; art-house'owy, art-housowy, arthousowy

SJP.pl

arthousowy

→ arthouse [czytaj: arthałzowy]; art-house'owy, art-housowy, arthouse'owy

SJP.pl

arthur

[czytaj: artur] obce imię męskie

SJP.pl

Tytuły filmów:

- Arthur – film z 1981 roku

- Arthur – film z 2011 roku

Miejscowości w USA:

- Arthur – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas

- Arthur – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Ida

- Arthur – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Arthur

- Arthur – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass

- Arthur – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa

Wikipedia

artiom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

(1.2) geogr. osada w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rosyjskie imię męskie

Wiktionary

- Artiom (Fiodor Siergiejew) (1882–1921) – rosyjski rewolucjonista, działacz bolszewicki

- Artiom – miasto w Federacji Rosyjskiej nazwane na cześć Artioma (Fiodora Siergiejewa)

Wikipedia

Synonimy:

(2.1) Artem

Wiktionary

artiomowsk

1. miasto w Rosji;
2. w latach 1924-2016: Bachmut (miasto na Ukrainie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Bachmut, miasto na Ukrainie, oficjalna nazwa w latach 1924−2016;

(1.2) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, w rejonie kurganińskim

Wiktionary

Artiomowsk, ros. Артёмовск

- Artiomowsk – miasto w Rosji

- Bachmut – miasto na Ukrainie, w latach 1924–2016 pod nazwą Artiomowsk

Wikipedia

Powiązane:

przym. artiomowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bachmut

(1.2) hist. Olchowski

Wiktionary

artman

firma odzieżowa

SJP.pl

Artman Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo handlu detalicznego z siedzibą w Krakowie, notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Przedmiotem jego działalności było projektowanie i dystrybucja odzieży.

Wikipedia

artois

[czytaj: artuA] nazwisko

SJP.pl

Artois [czyt. artua] – kraina historyczna w północnej Francji.

- stolica: Arras

Została podbita przez Franków w V wieku, a od 863 r. we władaniu hrabiów Flandrii. Została przyłączona do Francji przez Filipa II Augusta w 1180 r. Od XIV w. w posiadaniu Burgundii, a od roku 1493 w rękach Habsburgów. W 1659 r. włączone ostatecznie do Francji.

Główne miasta to Saint-Omer, Lens, Béthune.

Wikipedia

artoteka

kursy tańca, fotografii itp. organizowane przez domy kultury i świetlice

SJP.pl

artralgia

ból stawów występujący w wielu chorobach reumatologicznych

SJP.pl

Artralgia (łac. arthralgia) – ból stawów występujący przy braku jawnego zapalenia stawów. Występuje w wielu chorobach reumatologicznych, w tym szczególnie w toczniu rumieniowatym.

Wikipedia

artretyczka

kobieta cierpiąca na artretyzm (dnę, skazę moczanową)

SJP.pl

artretyczny

związany z artretyzmem, wywołany artretyzmem (np. artretyczne obrzęki stawów, dolegliwości artretyczne)

SJP.pl

artretyk

osoba cierpiąca na artretyzm (dnę, skazę moczanową)

SJP.pl

artretyzm

choroba przemiany materii, zapalenie stawów o charakterze napadowym, potem przewlekłym, spowodowane krystalizacją moczanu sodu w płynie stawowym, należące do chorób reumatycznych; dna, skaza moczanowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

Wiktionary

Dna moczanowa, inaczej artretyzm, skaza moczanowa, podagra (dawniej pedogra), gdy obejmuje duże palce u stóp – choroba charakteryzująca się zwykle nawracającymi epizodami ostrego zapalenia stawów – zaczerwienionego, tkliwego, gorącego obrzęku stawu. Najczęściej (w ok. 50% przypadków) obejmuje staw śródstopno-paliczkowy mieszczący się u podstawy dużego palca stopy. Może również występować jako guzki dnawe, kamienie nerkowe czy nefropatia moczanowa. Przyczyną dny jest podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi. Kwas ten krystalizuje się, a jego kryształki odkładają się w stawach, ścięgnach, a także otaczającej je tkance.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z powodu artretyzmu musiałam nieraz brać całą garść leków przeciwbólowych, aż doznałam uszkodzenia żołądka i nerek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artretyczka ż., artretyk

przym. artretyczny

Wiktionary

artrocenteza

nakłucie jamy stawowej

SJP.pl

artrockowy

→ art rock [czytaj: artrokowy]

SJP.pl

artrodeza

operacyjne usztywnienie stawu

SJP.pl

Artrodeza, zwana również sztuczną ankylozą jest operacyjnym wytworzeniem w stawie osteogenezy pomiędzy dwiema kośćmi wskutek interwencji chirurgicznej i ma na celu trwałe usztywnienie stawu uniemożliwiając jego późniejsze zginanie.

Artrodezę stosuje się w celu wyeliminowania niewyleczalnego bólu stawów, który nie może być usunięty przez analgetyki (środki przeciwbólowe), zastosowanie ortezy lub innych klasycznych metod. Typowym powodem takiego bólu są:

- pourazowe pęknięcia i rozszczepienia kości w obrębie stawów,

- nienaprawialne uszkodzenia chrząstki stawowej,

- zapalenie stawów, w tym reumatoidalne.

Wikipedia

artrografia

metoda prześwietlania stawów, które nie są widoczne na standardowych zdjęciach rentgenowskich

SJP.pl

artrogrypoza

ograniczenie ruchomości stawów z przykurczami mięśni; wrodzona sztywność stawów

SJP.pl

Artrogrypoza (łac. arthrogryposis multiplex congenita) – grupa objawów o różnej etiologii, polegająca na występowaniu wrodzonych, wielostawowych przykurczy. Zwana też jest wrodzoną sztywnością stawów.

Występowanie przykurczy może mieć różny charakter od pierwotnych chorób mięśni – miopatii na różnym tle, po zaburzenia rozwojowe mięśni. Ważnymi przyczynami są też rozlane uszkodzenia obwodowego układu nerwowego i występujące rzadziej uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, a także wrodzone choroby zwyrodnieniowe w obrębie samych stawów. Artrogrypoza jest też składnikiem wielu zespołów chorobowych, chociażby takich jak zespół Sotosa. Jej wystąpienie było opisywane również u dzieci matek chorych na miastenię.

Wikipedia

artrologia

dział anatomii dotyczący połączeń stawowych kości

SJP.pl

artropatia

zespół zmian zwyrodnieniowych stawów, powstały wskutek niewłaściwego odżywiania organizmu lub niewłaściwego obciążania stawów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

Wiktionary

Artropatia (gr. ἄρθρον arthron – staw, πάθος páthos – cierpienie) – ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów.

Pojęcie to obejmuje choroby zapalne oraz niezapalne, pierwotnie dotyczące narządu ruchu, jak i będące następstwem schorzeń obejmujących inne układy i narządy:

- Artropatie w przebiegu zakażeń:

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|ἄρθρον|πάθος. → staw + cierpienie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) arthropathy

* niemiecki: (1.1) Arthropathie ż.

* słowacki: (1.1) artropatia ż.

źródła.

== artropatia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. artropatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|ἄρθρον|πάθος. → staw + cierpienie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) arthropathy

* niemiecki: (1.1) Arthropathie ż.

* słowacki: (1.1) artropatia ż.

źródła.

== artropatia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. artropatia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

artroplastyka

operacyjne odtworzenie stawu

SJP.pl

artroskop

specjalistyczny przyrząd umożliwiający wziernikowanie stawu i wykonywanie bezinwazyjnych zabiegów

SJP.pl

Artroskop – to urządzenie medyczne, będące odmianą endoskopu, służące do wziernikowania stawu, podczas procedury diagnostycznej zwanej artroskopią.

Artroskop ma kształt cienkiej, sztywnej rury, która zostaje wprowadzana do jamy stawu, po uprzednim nacięciu skóry. Sam przewód zbudowany jest ze światłowodu, który z jednej strony jest źródłem światła, a drugiej służy do przekazywania obrazu z wnętrza stawu i jest nazywany optyką artroskopu. Obraz jest następnie rzutowany na kolorowy monitor, który cechuje się dużą rozdzielczością. Układy optyczne umożliwiają obserwację stawu na wprost (optyka 0° lub pod kątem – tak zwana optyka kątowa, liczba stopni określa możliwości urządzenia do bocznej obserwacji, w stosunku do osi długiej urządzenia). Artroskop zawiera także specjalną kaniulę, która umożliwia dostawowe podanie płynu oraz późniejsze jego odessanie. Obecnie stosowane artroskopy umożliwiają nie tylko wizualizację wnętrza stawu, ale także przeprowadzenie zabiegów wewnątrzstawowych, do czego konieczny jest będący na wyposażeniu chirurgiczny nóż elektryczny oraz różne trokary.

Wikipedia

artroskopia

metoda badania polegająca na oglądaniu wnętrza stawu, np. kolanowego za pomocą artroskopu; wziernikowanie stawu

SJP.pl

Wikipedia

artrotomia

operacyjne otwarcie stawu

SJP.pl

Artrotomia – zabieg operacyjny polegający na otwarciu stawu przez rozcięcie pokrywających go tkanek.

Wikipedia

artroza

choroba zwyrodnieniowa układu kostno-stawowego, rozwijająca się w stawach uprzednio uszkodzonych wskutek np. złamania czy wady wrodzonej

SJP.pl

Choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoartroza (łac. arthrosis deformans, osteoarthrosis, osteoarthritis) – choroba będąca wynikiem zdarzeń biologicznych lub mechanicznych, które zaburzają powiązane z sobą procesy degradacji i syntezy chrząstki stawowej, zarówno w chondrocytach, macierzy pozakomórkowej, jak i w warstwie podchrzęstnej kości. Towarzyszy jej powstanie wyrośli kostnych (osteofitów), proces zapalny w obrębie błony maziowej oraz tkanek okołostawowych. Choroba klinicznie objawia się bólem stawów i ograniczeniem ich funkcji ruchowej, natomiast radiologicznie można stwierdzić szerokie spektrum objawów.

Wikipedia

artur

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Artur wymowa – imię męskie pochodzenia celtyckiego. Powstało ze złożenia dwóch wyrazów wywodzących się z języków celtyckich: Art – niedźwiedź, ur – młody, piękny, kwitnący. Podstawę imienia może także stanowić celtyckie słowo ard – wysoki, szlachetny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan Artur ma firmę remontowo-budowlaną w Legnicy.

(1.1) Arturze, na kiedy przypadają twoje imieniny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈartur, AS: artur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arturowa ż., Arturówna ż., Arturostwo lm m., Arturkowa ż., Arturkówna ż., Arturowo n.

:: zdrobn. Arturek m.

przym. Arturowy, Arturkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Arturek

Wiktionary

arturas

litewskie imię męskie

SJP.pl

arturek

zdrobnienie od: Artur (imię męskie); Artek, Artuś

SJP.pl

arturiański

dotyczący legendarnych czasów króla Artura

SJP.pl

arturkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arturka lub z nim związany

SJP.pl

arturo

włoskie imię męskie

SJP.pl

arturostwo

Artur z małżonką; Arturowie

SJP.pl

arturowie

Artur z małżonką; Arturostwo

SJP.pl

arturowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Artura lub z nim związany

SJP.pl

artuś

zdrobnienie od: Artur (imię męskie); Artek, Arturek

SJP.pl

artycha

1. ekspresywnie: artysta;
2. potocznie:
a) fachowiec, spec; fachman, fachura;
b) mężczyzna zachowujący się w sposób dziwny lub trudny do zaakceptowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. artysta

Wiktionary

artyficjalizm

przekonanie występujące u dzieci w wieku przedszkolnym, że niektóre przedmioty i zjawiska przyrody (np. słońce) są przez kogoś w jakimś celu zrobione

SJP.pl

Artyficjalizm – przekonanie charakterystyczne dla myślenia wczesnodziecięcego polegające na tym, że według dziecka wszystko na świecie łącznie z naturalnymi bytami i zdarzeniami jest wykonane lub wykonywane przez kogoś. Według tej teorii, dzieci pytane o pochodzenie rzeczy, opisują je przede wszystkim przez określenie wykonawcy i/lub czynności wytwarzającej rzeczy. Dzieci wyjaśniają świat intuicyjnie i uważają, że „świat jest produktem człowieka”.

Wikipedia

artyficjalny

dawniej: nienaturalny, sztuczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. nienaturalny, sztuczny

Wiktionary

artyk.

skrót od: artykuł; art. (częściej)

SJP.pl

artykulacja

1. wymawianie głosek i słów;
2. wyraźne przedstawianie swoich poglądów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fonet. ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

(1.2) stomat. sposób schodzenia się zębów przy zwieraniu szczęk

(1.3) muz. sposób wydobywania dźwięków;

(1.4) muz. wyraźne i czyste wykonywanie dźwięków w śpiewie koloraturowym

(1.5) sposób głoszenia poglądów lub opinii

(1.6) archit. rozbicie płaszczyzny na poszczególne części za pomocą motywów architektonicznych

Wiktionary

- artykulacja (w architekturze) – podział płaszczyzny za pomocą elementów architektonicznych

- artykulacja (w fonetyce) – proces kształtowania dźwięków mowy ludzkiej

- artykulacja (w muzyce) – sposób wydobycia dźwięku z instrumentu

- fonetyzacja (lub artykulacja) – powtarzanie czytanego tekstu na głos lub w myślach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zastosowali trzy rodzaje ideogramów różniące się długością artykulacji: nazwy jednosylabowe, słowa dwusylabowe i idiomy czterosylabowe.

Wiktionary

Powiązane:

przym. artykulacyjny

czas. artykułować

rzecz. artykuł mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) artykułowanie, dykcja, werbalizacja, wokalizacja, wymawianie, wymowa

(1.5) ekspresja, eksterioryzacja, formułowanie, uzewnętrznianie, wyrażanie

(1.6) rozczłonkowanie

Wiktionary

artykulacyjny

dotyczący artykulacji (wymowy głosek), np. artykulacyjne ruchy narządów mowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z artykulacją, dotyczący artykulacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artykuł mrz., artykulacja ż.

czas. artykułować ndk., wyartykułować dk.

Wiktionary

artykulator

przyrząd do zmiany położenia gipsowej szczęki, stosowany w ortodoncji i chirurgii szczękowo-twarzowej

SJP.pl

Artykulator – mechaniczne urządzenie używane w ortodoncji i chirurgii szczękowo-twarzowej, w którym są usytuowane gipsowe modele szczęk. Praca artykulatora służy do zmienienia położenia (fiksowania) gipsowej szczęki i żuchwy. Zadaniem artykulatora jest zobrazowanie specjalistom jak zmieni się układ szczęk i warunków zgryzowych pacjenta po zabiegu chirurgicznym.

Wikipedia

artykulik

zdrobnienie od: artykuł

SJP.pl

artykulisko

zgrubienie od: artykuł

SJP.pl

artykuł

1. jedna z głównych form dziennikarskich; zawiera omówienie aktualnych wydarzeń politycznych, społecznych, kulturalnych,
2. rzecz będąca przedmiotem handlu, produkt, towar,
3. część ustawy lub umowy, ustęp, paragraf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie

(1.2) hand. rzecz, która jest przedmiotem handlu

(1.3) praw. część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

(1.4) rel. reguła religijna, dogmat

(1.5) jęz. rodzajnik, przedimek

Wiktionary

Tekst

Tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie:

- artykuł prasowy – drukowana wypowiedź publicystyczna

- artykuł naukowy – artykuł w czasopiśmie naukowym, opisujący przebieg i wyniki badań naukowych

- artykuł hasłowy w słowniku, leksykonie lub encyklopedii (mniej ściśle hasło) – odrębna jednostka/element zbioru informacyjnego (np. jednostka leksykograficzna), obejmująca zarówno wyrażenie objaśniane (hasło w ścisłym znaczeniu), jak i tekst je objaśniający

- artykuł monograficzny – rodzaj drukowanej formy pracy naukowej, przedstawiającej w udokumentowany i wyczerpujący sposób opisywane zagadnienie, którego temat jest zbyt wąski na monografię, ma od kilkunastu do kilkudziesięciu stron

Handel

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzisiejszym wydaniu gazety został umieszczony artykuł o sytuacji politycznej w Polsce.

(1.2) Zaopatrzenie było skandaliczne, w sklepach brakowało nawet podstawowych artykułów.

(1.3) Artykuł 172 Kodeksu pracy reguluje wypłacanie wynagrodzenia urlopowego.

(1.4) Zmartwychwstanie Chrystusa jest podstawowym artykułem wiary chrześcijańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɨkuw, AS: artykuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artykułowanie n., artykulacja ż.

:: zdrobn. artykulik m.

czas. artykułować ndk., wyartykułować dk.

przym. artykułowy, artykulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reportaż, doniesienie, felieton

(1.2) produkt, towar, przetwór, wyrób, wytwór

Wiktionary

artykułować

1. wymawiać głoski;
2. wyrażać, wypowiadać, uzewnętrzniać werbalnie;
3. w muzyce: łączyć dźwięki w większe całości

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyartykułować)

(1.1) fonet. wymawiać głoski

(1.2) muz. w określony sposób grać na jakimś instrumencie

(1.3) wyrażać swoje poglądy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W zależności od ustawienia strun głosowych zmienia się wysokość i natężenie dźwięku, który jest artykułowany za pomocą warg, języka i podniebienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɨkuˈwɔvat͡ɕ, AS: artykuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artykuł mrz., artykulacja ż., artykułowanie n.

czas. wyartykułować

przym. artykulacyjny

przysł. artykulacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymawiać

(1.3) wyrażać opinię, uzewnętrzniać myśli / poglądy

Wiktionary

artykułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|artykułować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. artykułować ndk.

rzecz. artykuł mrz.

Wiktionary

artykułowany

1. wymawiać głoski;
2. wyrażać, wypowiadać, uzewnętrzniać werbalnie;
3. w muzyce: łączyć dźwięki w większe całości

SJP.pl

artykuły

1. jedna z głównych form dziennikarskich; zawiera omówienie aktualnych wydarzeń politycznych, społecznych, kulturalnych,
2. rzecz będąca przedmiotem handlu, produkt, towar,
3. część ustawy lub umowy, ustęp, paragraf

SJP.pl

Tekst

Tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie:

- artykuł prasowy – drukowana wypowiedź publicystyczna

- artykuł naukowy – artykuł w czasopiśmie naukowym, opisujący przebieg i wyniki badań naukowych

- artykuł hasłowy w słowniku, leksykonie lub encyklopedii (mniej ściśle hasło) – odrębna jednostka/element zbioru informacyjnego (np. jednostka leksykograficzna), obejmująca zarówno wyrażenie objaśniane (hasło w ścisłym znaczeniu), jak i tekst je objaśniający

- artykuł monograficzny – rodzaj drukowanej formy pracy naukowej, przedstawiającej w udokumentowany i wyczerpujący sposób opisywane zagadnienie, którego temat jest zbyt wąski na monografię, ma od kilkunastu do kilkudziesięciu stron

Handel

Wikipedia

artyl.

art.; skrót od:
1. artyleria;
2. artyleryjski

SJP.pl

artyleria

1. rodzaj wojska uzbrojonego w broń średniego i dalekiego zasięgu, np. armaty, moździerze, wyrzutnie rakietowe;
2. broń palna o średnim i dalekim zasięgu rażenia;
3. nauka zajmująca się bronią artyleryjską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; Gloger|Artyllerja|artyleria.

(1.2) wojsk. uzbrojenie artylerii (1.1), np. armaty, haubice, moździerze

Wiktionary

Artyleria – rodzaj wojsk na uzbrojeniu którego znajdują się działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające.

Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwa bataliony i kompania artylerii wystarczy do zwycięstwa. (W. Reymont: Rok 1794)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɨˈlɛrʲja, AS: artylerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artylerzysta

przym. artyleryjski, artyleryczny, artyleryjny

Wiktionary

artyleryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z artylerią, dotyczący artylerii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyleria ż., artylerzysta mos., artylerzystka ż.

przym. artyleryjski, artyleryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. artyleryjski

Wiktionary

artyleryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z artylerią, dotyczący artylerii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyleria ż., artylerzysta mos., artylerzystka ż.

przym. artyleryjski, artyleryczny

Wiktionary

artyleryjski

dotyczący artylerii, artylerzysty, artylerzystów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. przym. od artyleria

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pluton saperów dostał się pod silny ostrzał artyleryjski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɨlɛˈrɨjsʲci, AS: artyleryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyleria m., artylerzysta m., artylerzystka ż.

przym. artyleryczny, artyleryjny

Wiktionary

artylerysta

dawniej: artylerzysta

SJP.pl

artylerzysta

żołnierz formacji, której podstawowym uzbrojeniem są działa o dużym zasięgu lub niektóre rodzaje broni rakietowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz wojsk artyleryjskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Kościele katolickim na 4 grudnia przypada wspomnienie św. Barbary z Nikomedii, patronki górników i artylerzystów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyleria ż.

:: fż. artylerzystka ż.

przym. artyleryjski, artyleryczny, artyleryjny

Wiktionary

artylerzystka

→ artylerzysta

SJP.pl

Patrz:
artylerzysta

artymiak

nazwisko

SJP.pl

artymowicz

nazwisko

SJP.pl

artyst.

skrót od: artystyczny

SJP.pl

artysta

1. człowiek uzdolniony, tworzący dzieła (np. malarz), kreujący jakąś rolę (aktor) lub wykonawca utworu muzycznego (np. piosenkarz);
2. ktoś najlepszy w swoim fachu; arcymistrz;
3. ekspresywnie (pozytywnie lub negatywnie) o człowieku sprytnym i nietuzinkowym, mającym dziwne pomysły (czasem kaprysy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

Wiktionary

Artysta (łac. ars dpn. artis sztuka) – osoba tworząca (wykonująca) przedmioty materialne lub utwory niematerialne, mające cechy dzieła sztuki.

Artysta – twórca tym różni się od rzemieślnika – odtwórcy, że swoje dzieła tworzy na podstawie własnej koncepcji, nadając im niepowtarzalny charakter. Dzięki temu dzieła znanych artystów rozpoznawane są bez potrzeby oglądania ich sygnatur. Artyści mogą jednak tworzyć, opierając się na konwencjach stylistycznych (np. konwencjach literackich), nadających ich dziełom cechy wspólne, pozwalających je zaklasyfikować np. do danego stylu, nurtu artystycznego czy epoki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten obraz został namalowany przez prawdziwego artystę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɨsta, AS: artysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyzm m., artystyczność ż., art m.

:: fż. artystka ż.

przym. artystyczny, artystowski

przysł. artystycznie, artystowsko

skr. art.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. kochanek muz, ulubieniec muz

Wiktionary

artystka

→ artysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

Wiktionary

Patrz:
artysta
Przykłady

(1.1) Artystka dostała gorące brawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: arˈtɨstka, AS: artystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artyzm mrz., artystyczność ż., art mrz.

:: fm. artysta mos.

przym. artystyczny, artystowski

przysł. artystycznie, artystowsko

skr. art.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) twórczyni

Wiktionary

artystostwo

w twórczości artystycznej: dominacja formy nad treścią; formalizm

SJP.pl

artystowski

odnoszący się do doskonałości formalnej wykonania dzieła, jako wartości samoistnej, ważniejszej niż treść (np. popis artystowski)

SJP.pl

artystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób artystyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɨˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: artystyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artystyczność ż., artyzm mrz., artysta mos., artystka ż.

przym. artystyczny

skr. art.

Wiktionary

artystyczność

→ artystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest artystyczne, co ma walory artystyczne

Wiktionary

Patrz:
artystyczny
Wymowa:

IPA: ˌartɨˈstɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: artystyčność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artysta m., artystka ż., artyzm m.

przym. artystyczny, artystowski

przysł. artystycznie

Wiktionary

artystyczny

1. dotyczący sztuki lub artysty (np. twórczość artystyczna, wykształcenie artystyczne);
2. mający takie cechy jak dzieło sztuki, wrażliwy na sztukę (np. artystycznie urządzone mieszkanie, artystyczna dusza)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

(1.2) piękny, estetyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowatorstwo myśli i działań artystycznych zbliża go do nurtu awangardowego w malarstwie początku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌartɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: artystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. artysta mos., artystka ż., artyzm mrz., artystyczność ż.

przysł. artystycznie

skr. art.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) twórczy

Wiktionary

artyzm

1. talent, kunszt, mistrzostwo, zdolność do tworzenia pięknych, doskonałych dzieł sztuki,
2. właściwości dzieła sztuki, będące przejawem kunsztu twórcy w posługiwaniu się środkami typowymi dla danej dziedziny sztuki

SJP.pl

artzin

[czytaj: artz-in] undergroundowa gazetka (zin) o tematyce artystycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. szt. niskonakładowe pisemko wydane przez artystę lub propagatora jakiegoś zjawiska własnym sumptem;

Wiktionary

Artzin (ang. art magazine – magazyn sztuki) – rodzaj pisma alternatywnego o tematyce literackiej lub artystyczno-literackiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Artystka wydawała artzin w trzecim obiegu w latach osiemdziesiątych XX wieku.

Wiktionary

artzinowy

→ artzin [czytaj: artz-inowy]

SJP.pl

aruba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aruba jest wyspą na Morzu Karaibskim, leżącą na północ od wybrzeża Wenezueli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈruba, AS: aruba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arubańczyk mos., Arubanka ż.

przym. arubański, arubski

Wiktionary

arubańczyk

mieszkaniec Aruby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aruby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aruba ż.

:: fż. Arubanka ż.

przym. arubański, arubski

Wiktionary

arubanka

mieszkanka Aruby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aruby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aruba ż.

:: fm. Arubańczyk mos.

przym. arubański, arubski

Wiktionary

arubański

→ Aruba; arubijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arubą, dotyczący Aruby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aruba ż., Arubańczyk mos., Arubanka ż.

przym. antyarubański, arubski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. arubski

Wiktionary

arubijski

→ Aruba; arubański

SJP.pl

arubski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Arubą, dotyczący Aruby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aruba ż., Arubańczyk m., Arubanka ż.

przym. arubański, antyarubański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arubański

Wiktionary

arui

ssak z krętorogich, owca grzywiasta

SJP.pl

Arui (Ammotragus) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

arulański

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Arulą (współcz. przełęcz Arlberg)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kolej arulańska, jest to rzeczywiście coś wspaniałego. Prowadzi przez wysokie góry, to przez przepaście, urwiska, a jak już góra nie do przebycia, to tunelem sunie i 4 mile, jak np. tunelem św. Antoniego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arula ż., Przedarulania ż.

przym. przedarulański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. arlberski

Wiktionary

arumunka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini grupy etnicznej zamieszkującej południowe Bałkany, wyróżniającej się własnym językiem arumuńskim;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arumuński mrz., Aromunka ż.

:: fm. Aromun mos., Arumun mos.

przym. arumuński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aromunka

Wiktionary

arumuński

przymiotnik

(1.1) dotyczący Arumunów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z wschodnioromańskiej podgrupy języków romańskich;

Wiktionary

Język arumuński lub macedo-rumuński – język z grupy grupy romańskiej, należący do języków wschodnioromańskich.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Arumun mos., Arumunka ż.

Wiktionary

arumuńskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem arumuńskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem arumuńskim

(1.3) spisany, stworzony w języku arumuńskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarũˈmũj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: arũmũĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

aruwimi

rzeka w Demokratycznej Republice Konga

SJP.pl

Aruwimi (w górnym biegu Ituri) – rzeka w Demokratycznej Republice Konga, prawy dopływ Konga.

- długość: 1300 km

- powierzchnia dorzecza: 116 tys. km²

Aruwimi wypływa w Górach Błękitnych. Na rzece znajdują się liczne progi. Jest żeglowna w dolnym biegu.

Wikipedia

arwad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. syryjskie miasto na wyspie nad Morzem Śródziemnym, w czasach starożytnych jedno z macierzystych osiedli i portów fenickich;

Wiktionary

Arwad (arab. ‏أرواد‎, stgr. Ἄραδος) – miasto na wyspie nad Morzem Śródziemnym w Syrii, około 3 km od Tartusu. Współcześnie małe rybackie miasteczko (w spisie z 2004 roku liczyło 4403 mieszkańców), lecz początki jego istnienia sięgają starożytności. Było ono jednym z macierzystych osiedli i portów fenickich. Wspominają je listy z Tell el-Amarna. Wyspa była znana także jako Ruad.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. arwadyta m.

Wiktionary

arwena

postać z "Władcy pierścieni"

SJP.pl

Arwena (ur. w 241 roku Trzeciej Ery, zm. w 121 roku Czwartej Ery; zwana także Arwen Undómiel) – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia.

Wikipedia

arwernowie

starożytne, prawdopodobnie najstarsze plemię celtyckie, zamieszkujące zachodnią Galię

SJP.pl

Arwernowie – historyczne plemię galijskie, zamieszkujące tereny nad górnym Ligerem (obecnie rzeka Loara) i skupione wokół grodu-twierdzy Gergowia w Masywie Centralnym środkowej Francji (obecnie 6 km od miasta Clermont-Ferrand).

W latach 50. p.n.e. prowadzili wojnę z legionami rzymskimi Juliusza Cezara wraz z licznymi innymi plemionami, zjednoczonymi pod wodzą ich króla Wercyngetoryksa: Allobrogów, Atrebatów, Bellowaków, Biturgów, Belgów, Eburonów, Eduów, Karnutów, Owernów, Paryzjów, Remów, Sekwanów, Senonów i innych. Ostatecznie zostali podbici przez Juliusza Cezara.

Wikipedia

arya

rzeczownik

(1.1) elfka, księżniczka Ellesméry, postać literacka z cyklu Dziedzictwo;

Wiktionary

Jest to lista postaci cyklu Dziedzictwo, seria fantasy napisana przez Christophera Paoliniego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Arya (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Arya

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Arya (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Arya

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aryjczycy

1. ludy posługujące się językami aryjskimi (indoirańskimi);
2. w ideologii hitlerowskiej: rasowo czyści Europejczycy

SJP.pl

- Aryjczycy – starożytny lud indoirański

- Aryjczycy – pojęcie z ideologii nazistowskiej

Wikipedia

aryjczyk

członek ludu mówiącego językiem aryjskim (indoirańskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba należąca do grupy etnicznej, której członkowie posługują się jednym z języków indoeuropejskich lub której członkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych społeczności posługujących się jednym z języków indoeuropejskich

(1.2) hist. w hitleryzmie: przedstawiciel najwyższej rasy, bez żydowskich przodków

Wiktionary

Aryjczyk (niem. Arier) („rasa panów”) – termin przejęty i używany przez nazistów niemieckich w ich koncepcji ras związanej z ludami mówiącymi językami indoirańskimi z rozszerzeniem na ludy posługujące się innymi językami indoeuropejskimi. Historia terminu jest jednak znacznie starsza, istniał on długo przed nazizmem, natomiast od 1845 rasa aryjska została zdefiniowana jako pozytywna antyteza narodu żydowskiego; treść terminu naginano stosownie do potrzeb polityki rasistowskiej w okresie III Rzeszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈrɨjt͡ʃɨk, AS: aryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aryjskość ż., Aria mos., aryzowanie n., zaryzowanie n., aryzacja ż.

:: fż. Aryjka ż.

czas. aryzować ndk., zaryzować dk.

przym. aryjski

Wiktionary

aryjka

arieta o lekkiej, błahej treści; arietka

SJP.pl

aryjski

1. dotyczący starożytnych Aryjczyków; indoirański;
2. w terminologii hitlerowskiej: dotyczący rzekomo wyższej rasy ludów germańskich;
3. przestarzałe: indoeuropejski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. należący do Ariów

(1.2) hist. polit. w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Marcus był neonazistą. Wymarzony egzemplarz aryjskiej rasy, wyglądał na typowego wikinga. Wielki, tępy i płowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɨjsʲci, AS: aryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aryzacja ż., Aria m., Aryjczyk m., Aryjka ż., aryjskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) indoeuropejski

Wiktionary

aryjskość

→ aryjski

SJP.pl

Patrz:
aryjski

aryk

turkiestański kanał nawadniający

SJP.pl

aryl

pochodna węglowodorów aromatycznych, np. fenyl, benzyl, naftyl; rodnik organiczny; rodnik aromatyczny

SJP.pl

Grupa arylowa, potocznie aryl (symbol: Ar) – grupa funkcyjna wywodząca się ze związku aromatycznego (arenu lub heteroarenu), po odjęciu z pierścienia aromatycznego jednego atomu wodoru.

Wikipedia

aryle

pochodna węglowodorów aromatycznych, np. fenyl, benzyl, naftyl; rodnik organiczny; rodnik aromatyczny

SJP.pl

arylować

wprowadzić lub wprowadzać aryl do cząsteczki związku organicznego

SJP.pl

arylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. wprowadzanie grupy arylowej do cząsteczki związku organicznego w wyniku reakcji podstawiania lub przyłączania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aryl m.

czas. arylować

przym. arylowy

Wiktionary

arylowy

związany z arylem

SJP.pl

arylus

tkanka okrywająca nasiona niektórych roślin; osnówka

SJP.pl

aryman

w mazdaizmie: uosobienie zła, ciemności i kłamstwa; Ahriman

SJP.pl

Aryman – Drudż, Aryman lub Ahriman (od staroperskiego, awestyjskiego Angra Mainju – Zły Duch, średnioperskie: Ahriman), także aw. Drudż – kłamca, sanskr. druh druhjati „czernić” – jedno z podstawowych pojęć dualizmu zaratusztriańskiego, obecne już w mazdaizmie. Byt odwieczny i niestworzony, przeciwnik Ahura Mazdy i jego stworzenia w kosmicznej walce.

Wikipedia

arymanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arymana lub z nim związany

SJP.pl

arymatea

miasto biblijne; Rama

SJP.pl

Rama (hebr. רָמָה), Ramataim-Cofim, Arymatea – miasto biblijne, należące według Księgi Jozuego (Joz 18,25) do pokolenia Beniamina.

Dokładna lokalizacja Ramy jest niepewna. Położona była na Wyżynie Judejskiej nieopodal Lod. Zgodnie z przekazem 1 Księgi Samuela (1Sm 22,6) w sąsiedztwie Ramy znajdowały się Geba i Gibeon, zaś Księga Nehemiasza (Ne 11,33) dodatkowo precyzuje położenie miasta na tereny pomiędzy Chacor i Gittaim. Euzebiusz z Cezarei w Onomasticonie wzmiankuje o tym, że Rama blisko sąsiadowała z Lod, gdzie mieszkał Józef z Arymatei. Później położenie Ramy wskazywano na Rentis, zlokalizowanym około 13 km na północny wschód od Liddy (Lod).

Wikipedia

arymaż

rozmieszczenie towaru na statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. równomierne rozłożenie ciężaru na jednostce pływającej

Wiktionary

arynda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospoda dzierżawna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aryndator m.

Wiktionary

aryndator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dzierżawca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arynda m.

Wiktionary

arystarch

imię męskie

SJP.pl

- Arystarch (imię)

- Arystarch z Samos

- Arystarch z Samotraki

- Arystarch (postać biblijna)

- Arystarch (ur. 1965) – rosyjski biskup prawosławny

- Arystarch (1867-1937 lub 1938) – rosyjski biskup prawosławny, arcybiskup Żywej Cerkwi

- Arystarch (ur. 1948) – grecki duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Jerozolimy

- Arystarch (ur. 1959) – rosyjski biskup prawosławny

- Arystarch (1941-2012) – białoruski biskup prawosławny

Wikipedia

arystea

zimozielona bylina z rodziny kosaćcowatych

SJP.pl

Arystea (gr. Aristea) – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Oznacza: „szlachetna, arystokratka”.

Męska wersja imienia: Arysteusz.

Wikipedia

arystofanes

1. Arystofanes z Aten (ok. 446-385 p.n.e.) - grecki komediopisarz;
2. Arystofanes z Bizancjum (ok. 257-180 p.n.e.) - grecki filolog

SJP.pl

Arystofanes z Aten (gr. Ἀριστοφάνης, Aristophanes) (ok. 446–385 p.n.e.) – grecki komediopisarz, jeden z twórców komedii staroattyckiej, syn średnio zamożnego chłopa o imieniu Filippos. Jego działalność przypadła na schyłkowy okres demokracji ateńskiej, gdy następowały zmiany w życiu politycznym, społecznym i kulturalnym, a także w sposobie myślenia i metodach kształcenia młodzieży (zob. Sokrates). Zapewne nie do końca porzucił wieś i choć nie mieszkał w Atenach, to bywał w nich często. Nie piastował w mieście urzędów i patrzył na demokrację ateńską z boku, zachowując większy obiektywizm.

Wikipedia

arystofanesowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z dziełami Arystofanesa; taki jak u Arystofanesa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arystofanes mos.

Wiktionary

arystofanesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arystofanesa lub z nim związany

SJP.pl

arystokles

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Arystokles – imię męskie pochodzenia greckiego od Αριστοκλης: αριστος (aristos) – „najlepszy” i κλεος (kleos) – „sława, chwała”. Oznaczało „najlepszą sławę”. Było to prawdziwe imię filozofa Platona. Wśród świętych – św. Arystokles, męczennik (II wiek).

Arystokles imieniny obchodzi 23 czerwca.

Znane osoby noszące imię Arystokles:

- Platon

- Atenagoras I, patriarcha Konstantynopola, właśc. Aristokles Spyrou

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌarɨˈstɔklɛs, AS: arystokles

Wiktionary

arystokracik

zdrobnienie od: arystokrata

SJP.pl

arystokracja

1. najwyżej usytuowana warstwa społeczna w państwach niewolniczych i feudalnych, zawdzięczająca swą pozycję długiej i chlubnej tradycji rodowej, tytułom, stanowiskom i majątkom;
2. przenośnie o elicie danego społeczeństwa;
3. ustrój polityczny starożytnej Grecji, w którym rządy sprawowali przedstawiciele najbogatszych rodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

(1.2) przen. elitarna grupa ludzi, wyróżniająca się w społeczeństwie

(1.3) ustrój wyróżniony przez Arystotelesa, charakteryzujący się rządami niewielkiej elity, (wedle założeń) ludzi najlepszych pod względem moralnym;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przebywająca na emigracji arystokracja urządzała bale i imprezy pomyślane jako narodowa manifestacja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨstɔˈkrat͡sʲja, AS: arystokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystokratyzm m., arystokratyczność ż., arystokrata mos., arystokratka ż.

przym. arystokratyczny

przysł. arystokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) magnateria, możnowładztwo; przest. jaśniepaństwo

Wiktionary

arystokracki

dawniej: arystokratyczny

SJP.pl

arystokrata

osoba należąca do arystokracji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba należąca do arystokracji

(1.2) książk. przen. osoba będąca członkiem elity jakiegoś środowiska

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Krakowie bowiem arcybiskupi bywali zwykle wybierani spośród arystokratów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨstɔˈkrata, AS: arystokrata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystokracja ż.

:: fż. arystokratka ż.

przym. arystokratyczny

przysł. arystokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jaśniepan, magnat, możnowładca, wielmoża

Wiktionary

arystokratka

→ arystokrata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta należąca do arystokracji

Wiktionary

Patrz:
arystokrata
Wymowa:

IPA: ˌarɨstɔˈkratka, AS: arystokratka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystokracja ż.

:: fm. arystokrata m.

przym. arystokratyczny

przysł. arystokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dama, magnatka

Wiktionary

arystokratycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób arystokratyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sam Sokrates też nie krył swoich sympatii do arystokratycznie rządzonych: Sparty, Teb, Megary, Krety.

(1.1) Jeden z gości hotelowych miał arystokratycznie brzmiące nazwisko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystokrata mos., arystokratka ż., arystokracja ż., arystokratyczność ż.

przym. arystokratyczny

Wiktionary

arystokratyczniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: arystokratyczny; bardziej arystokratyczny

SJP.pl

arystokratyczność

→ arystokratyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arystokratyczne; cecha tych, którzy są arystokratyczni

Wiktionary

Patrz:
arystokratyczny
Powiązane:

rzecz. arystokracja ż., arystokratyzm m., arystokrata m., arystokratka ż.

przym. arystokratyczny

przysł. arystokratycznie

Wiktionary

arystokratyczny

związany z arystokracją lub arystokratami, właściwy arystokratom (np. arystokratyczne przywileje, arystokratyczne zachowanie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z arystokracją

(1.2) charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji

(1.3) polit. związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dynastia Haszymidów to arystokratyczny ród arabski z plemięemienia Kurajszytów, obejmujący potomków dziadka Mahometa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨstɔkraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: arystokratyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystokracja ż., arystokratyzm m., arystokratyczność ż., arystokrata m., arystokratka ż.

przysł. arystokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) możnowładczy

Wiktionary

arystokratyzm

1. pochodzenie arystokratyczne, należenie do arystokracji; wyższość, wyniosłość;
2. przenośnie: elitarność

SJP.pl

aryston

rodzaj domowej katarynki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. daw. domowa katarynka odtwarzająca muzykę z perforowanych płyt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɨstɔ̃n, AS: arystõn

Wiktionary

arystoteles

(384-322 p.n.e.) filozof grecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filozof grecki,

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

Arystoteles (starogr. Ἀριστοτέλης, Aristotelēs, ur. 384 p.n.e. w Stagirze, zm. 322 p.n.e. w Chalkis) – filozof, jeden z trzech – obok Sokratesa i Platona – najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia) lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Arystoteles był greckim filozofem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨstɔˈtɛlɛs, AS: arystoteles

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arystotelizm mrz., arystotelik mos., neoarystotelizm m.

przym. arystotelesowski, arystotelesowy, arystoteliczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Stagiryta

Wiktionary

arystotelesowski

taki jak u Arystotelesa, charakterystyczny dla Arystotelesa; arystotelesowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arystoteles mos.

przym. arystotelesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arystotelesowy

Wiktionary

arystotelesowy

taki jak u Arystotelesa, charakterystyczny dla Arystotelesa; arystotelesowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arystoteles mos., arystotelesowskość ż., arystoteliczka ż., arystotelik mos., arystotelizm mrz.

przym. Arystotelesowski, arystotelesowski, Arystotelesowy, arystoteliczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Arystotelesowski, arystotelesowski, Arystotelesowy; daw. arystoteliczny

Wiktionary

arystoteliczka

zwolenniczka arystotelizmu (poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów)

SJP.pl

arystotelik

zwolennik arystotelizmu (poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów); perypatetyk

SJP.pl

arystotelizm

ogół poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów, zwolenników (perypatetyków); perypatetyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna filozoficzna Arystotelesa

Wiktionary

Arystotelizm – grupa doktryn filozoficznych związanych z twórczością Arystotelesa. Oprócz jego własnych poglądów termin ten może oznaczać:

- filozofię jego kontynuatorów, zwanych perypatetykami, traktujących jego teksty jako punkt wyjścia czy teksty autorytatywne; tak definiowany arystotelizm to pewna szkoła oraz nurt;

- filozofie nawiązujące do Arystotelesa, rozwijające twórczo jego myśl.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ich poglądach widoczne były wpływy arystotelizmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arystoteles m.

przym. arystotelesowy

Wiktionary

arystydes

1. Arystydes Sprawiedliwy - polityk ateński;
2. Arystydes z Aten - apologeta chrześcijański;
3. uczeń Sokratesa;
4. Arystydes z Teb - malarz grecki

SJP.pl

Imię Arystydes (gr. Aristejdes) nosiło wielu sławnych Greków:

- Arystydes Sprawiedliwy – polityk ateński

- Arystydes z Aten – apologeta chrześcijański

- Arystydes – uczeń Sokratesa

- Arystydes z Teb – malarz grecki

- Arystydes z Miletu – autor Opowieści milezyjskich

- Publius Aelius Aristides – retor grecki

- Arystydes Kwintylian – teoretyk muzyki

- Aristide Briand – francuski polityk

- Aristide Gromer – francuski szachista, wielokrotny mistrz Francji

Wikipedia

arystydesowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arystydesa lub z nim związany

SJP.pl

arystyp

Arystyp z Cyreny (ok. 435-356 p.n.e.) - filozof grecki

SJP.pl

Arystyp z Cyreny (ok. 435-356 p.n.e.) – filozof grecki, założyciel szkoły cyrenaików.

Był uczniem Sokratesa, a wcześniej zapoznał się także z poglądami Protagorasa. Spośród uczniów Sokratesa zachował największą niezależność względem jego nauk. W swoich rozważaniach zbliżał się do sofistów. Upodabniał go do nich także wędrowny tryb życia i zwyczaj pobierania opłaty za naukę. W przeciwieństwie do Antystenesa i cyników cenił życie wygodne i światowe.

Wikipedia

arystypowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arystypa lub z nim związany

SJP.pl

arytmetyczka

kobieta zajmująca się arytmetyką

SJP.pl

arytmetycznie

przysłówek sposobu

(1.1) według działań arytmetycznych (zgodnie z nimi, za ich pomocą)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Unia, owszem, jest nieporównanie słabsza arytmetycznie od AWS, ale logika większościowa, którą rządzą się nasze instytucje polityczne, daje jej w tej kadencji pozycję języczka u wagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨtmɛˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: arytmetyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmetyka ż., arytmetyk m.

przym. arytmetyczny

Wiktionary

arytmetyczny

przymiotnik od: arytmetyka (dział matematyki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cztery działania arytmetyczne to: dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨtmɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: arytmetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmetyka ż., arytmetyk m., arytmetyczka ż., arytmetyzacja ż.

przysł. arytmetycznie

Wiktionary

arytmetyk

matematyk zajmujący się liczbami, ich relacjami i działaniami na nich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się arytmetyką

(1.2) przen. człowiek oszczędny, skrupulatny, wyrachowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Witold jest wybitnym arytmetykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨtˈmɛtɨk, AS: arytmetyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmetyka ż., arytmetyzacja ż.

przysł. arytmetycznie

przym. arytmetyczny

Wiktionary

arytmetyka

1. dział matematyki zajmujący się liczbami, ich relacjami i działaniami na nich;
2. arytmetyka elementarna - część matematyki, zajmująca się liczbami wyrażonymi w cyfrach oraz regułami działań wykonywanych na liczbach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

(1.2) przest. nauka dobrego rachowania

(1.3) przest. nauka o liczbach i działaniach na nich

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: arytmetyk

Wiktionary

Arytmetyka (łac. arithmetica, gr. ἀριθμητική arithmētikē, z ἀριθμός – liczba) – dział matematyki zajmujący się liczbami; jeden z podstawowych i najstarszych. Obejmuje co najmniej dwa obszary wiedzy:

- arytmetyka elementarna opisuje podstawowe działania na liczbach, zwłaszcza tych rzeczywistych, choć mówi się także o arytmetyce liczb kardynalnych czy porządkowych; działania uznawane za arytmetyczne to dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie, a czasem też potęgowanie, pierwiastkowanie i logarytmy;

- arytmetyka teoretyczna to inaczej teoria liczb; bada ich własności i w mniejszym stopniu dotyczy obliczeń, choć zajmuje się też niektórymi algorytmami jak sprawdzanie pierwszości czy faktoryzacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Matematyka jest królową wszystkich nauk, a arytmetyka jest królową całej matematyki. (Carl Gauss)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨtˈmɛtɨka, AS: arytmetyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmetyk m., arytmetyzacja ż.

przym. arytmetyczny

przysł. arytmetycznie

Wiktionary

arytmetyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprowadzenie problemu do formy nadającej się do zbadania metodami arytmetycznymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten problem trzeba poddać arytmetyzacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨtmɛtɨˈzat͡sʲja, AS: arytmetyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmetyka ż., arytmetyk m.

przym. arytmetyczny

Wiktionary

arytmetyzować

przedstawiać w postaci arytmetycznej

SJP.pl

arytmia

1. w medycynie: nierówny rytm pracy serca, niemiarowość tętna;
2. nierówny rytm pracy czegoś, zwłaszcza urządzenia lub organu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nieprawidłowy rytm pracy serca

(1.2) brak lub zakłócony rytm (czegokolwiek)

Wiktionary

Zaburzenie rytmu serca, arytmia, dysrytmia, niemiarowość serca – stan, w którym skurcze mięśnia sercowego są nieregularne, a ich częstotliwość wychodzi poza bezpieczny zakres 60–100 uderzeń na minutę. Zaburzenia rytmu serca są spowodowane nieprawidłowym wytwarzaniem bodźców albo nieprawidłowym ich przewodzeniem. Czasami obydwa te zaburzenia występują jednocześnie. Stan taki często stanowić może zagrożenie dla życia, chociaż nie jest to regułą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciotka Klotylda zawsze przy wspólnym wieczerzowaniu uskarżała się na jakieś arytmie, choć podobno lekarze nic takiego u niej nie stwierdzili.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈrɨtmʲja, AS: arytmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arytmiczność ż.

przym. arytmiczny

przysł. arytmicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaburzenie rytmu, niemiarowość, dysrytmia

(1.2) nierytmiczność

Wiktionary

arytmiczność

→ arytmiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co arytmiczne

Wiktionary

Patrz:
arytmiczny
Powiązane:

rzecz. arytmia ż.

przym. arytmiczny

przysł. arytmicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nierytmiczność

Wiktionary

arytmiczny

1. w medycynie: związany z arytmią, wynikający z arytmii (np. arytmiczne dolegliwości, arytmiczne skurcze);
2. tyle co: nierytmiczny, nierównomierny (np. arytmiczne ruchy taneczne, arytmiczna praca urządzenia)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający rytmu, nieregularny

(1.2) med. związany z arytmią serca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rytm mrz., arytmia ż., arytmiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nierytmiczny, nieregularny

Wiktionary

arytmogenny

w medycynie: powodujący arytmię serca

SJP.pl

arytmograf

urządzenie do wykonywania działań arytmetycznych; arytmometr

SJP.pl

arytmogryf

rodzaj łamigłówki cyfrowej

SJP.pl

arytmomania

jeden z objawów występujący w nerwicy natręctw, nieprzezwyciężona potrzeba liczenia i wykonywania działań arytmetycznych (liczenie schodów, oddechów) oraz często przypisywanie liczbom własności magicznych

SJP.pl

Wikipedia

arytmometr

urządzenie do wykonywania działań arytmetycznych

SJP.pl

Wikipedia

arytomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z liczb na podstawie wiedzy numerologicznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do dywinacji wykorzystywano także liczby (arytomancja) i litery (gematria, onomancja). Starożytni Grecy porównywali liczbę i wartość liter w imionach zawodników i na tej podstawie typowali zwycięzcę.

Wiktionary

arywista

osoba dążąca do władzy, pieniędzy, stanowisk za wszelką cenę; karierowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek bez skrupułów dążący do zdobycia pozycji, pieniędzy czy władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym przedsiębiorstwie zawsze znajdowali przechowalnię różni arywiści z bożej łaski. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌarɨˈvʲista, AS: aryvʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arywizm m.

:: fż. arywistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karierowicz

Wiktionary

arywistka

→ arywista

SJP.pl

Patrz:
arywista

arywizm

dążenie do pieniędzy, stanowisk, władzy itp. za wszelką cenę; karierowiczostwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dążenie do celu "po trupach", bez brania pod uwagę kwestii etycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. arywista mos., arywistka ż.

przym. arywistyczny

przysł. arywistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karierowiczostwo

Wiktionary

aryzacja

proces wywłaszczenia mienia żydowskiego podjęty przez nazistów

SJP.pl

arzamas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

Wiktionary

Arzamas (ros. Арзамас) – miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim, położone na wysokim prawym brzegu Tioszy, dopływie Oki. 410 km na wschód od Moskwy i 112 km na południe od Niżnego Nowogrodu. Centrum administracyjne rejonu arzamaskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. arzamaski

Wiktionary

arzamaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arzamasem, dotyczący Arzamasu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polacy nie mogli przedostać się do przyczółka, mimo kontrataków Małachowskiego, który pośpieszył im z pomocą oraz jednoczesnego uderzenia pułku Sierawskiego na wołyńców i dragonów arzamaskich.

(1.1) Najsilniej przy tym zareagowały gęsi chińskie (wiek dojrzewania średnio 150 dni), najpóźniej zaś dojrzewające gęsi arzamaskie skróciły okres dojrzewania z 331 do średnio 212 dni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Arzamas mrz.

Wiktionary

arłamów

wieś w województwie podkarpackim, dawny ośrodek rządowy (zlikwidowany w 1989 roku)

SJP.pl

Arłamów – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia

as

1. najwyższa karta w większości gier karcianych
2. ktoś perfekcyjny w tym co robi; tuz, mistrz, znakomitość;
3. drobna moneta miedziana w starożytnym Rzymie
4. jednostka ciężaru w starożytnym Rzymie;
5. potocznie: aseksualista; aseks

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. pies Ali z Elementarza M. Falskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. członek plemięemienia Asów (Alanów)

(2.2) mit. przedstawiciel głównej dynastii bogów nordyckich

Wiktionary

- As – symbol chemiczny arsenu

- as – karta do gry

- as – moneta w cesarstwie rzymskim

- as – dźwięk

- as – symbol attosekundy

- as – w astronomii, symbol pozaukładowej sekundy łuku (z ang. arcsecond)

- As – polski samochód osobowy produkowany w latach 20. XX w.

- As – polski miniserial nakręcony w 2002 roku

- "As" – polski tygodnik ukazujący się do 1939

- as – polecenie systemu Linux, wchodzące w skład zestawu programów binutils

- AS – system autonomiczny (ang. autonomous system)

- as myśliwski – honorowy tytuł w lotnictwie wojskowym

- As – dynastia bogów nordyckich

- As – superbohater, postać w filmie Hydrozagadka

- As – projekt samolotu szkolno-treningowego

- as serwisowy – rodzaj zagrywki w tenisie lub siatkówce

- As – polskie czasopismo o tenisie ziemnym

- As – polski zespół muzyczny disco polo

- As – utwór muzyczny Steviego Wondera

- As – wyżeł z powieści Adolfa Dygasińskiego As

- As – skrót od nazwy amerykańskiego bloku nocnego dla dorosłych Adult Swim

miejsca

- As – miejscowość i gmina w Belgii

- Aš – miasto w Czechach

- Ås – miasto w Norwegii

- Ås – miejscowość w Szwecji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ala ma kota. As to Ali pies.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: as, AS: as

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. as

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. as

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* duński: (2.2) as w.

źródła.

== As (język luksemburski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) padlina, ścierwo

odmiana.

(1.1) blm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

as-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku as

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji As-dur (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. as

Wiktionary

as-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku as

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji as-moll (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈas‿mɔl, AS: as‿mol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. as

Wiktionary

asa

1. najwyższa karta w większości gier karcianych
2. ktoś perfekcyjny w tym co robi; tuz, mistrz, znakomitość;
3. drobna moneta miedziana w starożytnym Rzymie
4. jednostka ciężaru w starożytnym Rzymie;
5. potocznie: aseksualista; aseks

SJP.pl

- Asa – imię męskie

- Asa – król Judy

- Asa – rzeka w Kazachstanie

- ASA – absorpcyjna spektrometria atomowa

- ASA – kwas acetylosalicylowy

- Skala ASA – skala stosowana w anestezjologii

Wikipedia

asaf

Asaf (אסף) – postać biblijna ze Starego Testamentu. Lewita, który prowadził śpiew za panowania króla Dawida.

Wikipedia

asafetyda

gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapalniczki lekarskiej, stosowana dawniej w nalewkach jako środek uspokajający

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

Wiktionary

Asafetyda (asafetida; hin. हींग , trl. hīng) – gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapaliczki cuchnącej (Ferula assa-foetida), występującej w północnych Indiach, Iranie i Afganistanie. W Polsce nazywana czarcim łajnem lub smrodzieńcem. W j. angielskim asafoetida lub stinking gum (dosłownie: „śmierdząca guma”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) audio|Pl-Podano wołowinę po angielsku z sosem z cebuli, szalotek, asafetydy, czosnku i goździków.ogg. Podano wołowinę po angielsku z sosem z cebuli, szalotek, asafetydy, czosnku i goździków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasafɛˈtɨda, AS: asafetyda

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarcie łajno, smrodzieniec

Wiktionary

asahel

postać biblijna ze Starego Testamentu, siostrzeniec króla Dawida

SJP.pl

Asahel, Asael (zm. ~1010 p.n.e.) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Siostrzeniec króla Dawida. Asahel był jednym z najdzielniejszych żołnierzy Dawida i stał na czele jednego z jego hufców liczącego podobno 24 000 wojowników, gdzie po jego śmierci dowództwo przejął jego syn Zebadiasz. Poległ w Bitwie na Polu Boków z rąk Abnera przez ugodzenie odwrotną stroną dzidy.

Wikipedia

asam

stan w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze;

Wiktionary

Asam (hindi असम, trb.: Asam, trl.: Asam; ang. Assam) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.

14. pod względem liczby ludności stan Indii, utrzymał swoją pozycję względem 2001 roku.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Asamka ż.

Wiktionary

asambl

przestarzale: bal, zebranie, spotkanie towarzyskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zebranie towarzyskie, biesiada, bal, raut

Wiktionary

asamblaż

kompozycje powstałe ze złączenia w trójwymiarową całość różnych elementów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;

Wiktionary

Asamblaż (fr. assemblage, tłum. gromadzenie/zbieranie/zbiór) – forma artystyczna, będąca odmianą kolażu, według której tworzy się trójwymiarowe kompozycje z przedmiotów gotowych.

Praca złożona z różnego rodzaju przedmiotów: codziennego użytku, bezużytecznych fragmentów, form naturalnych, wszelkich możliwych obiektów. Dzieło powstaje z przedmiotów, które nie są stworzone przez autora asamblażu, ale jedynie przez niego użyte, a czasem także specjalnie spreparowane, czy przystosowane (np. pomalowane, odłączone od całości, połączone z czymś innym, zniszczone). Asamblaż może mieć postać jednego obiektu powstałego z połączenia innych lub może stanowić rodzaj zbioru, kolekcji przedmiotów. Można to określić jako pewnego rodzaju przestrzenny collage otwarty na wszelkie materiały i pomysły ich zestawień i połączeń. Poszczególne fragmenty w asamblażu mogą być ze sobą sklejone, związane, umieszczone w rodzaju wspólnego pojemnika, luźno położone, powieszone obok siebie itd. Dzięki asamblażom z fragmentów tworzone są nowe znaczenia, powstają nowe związki między znaczeniami, które niosą ze sobą składowe części.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce pionierem asamblażu był Władysław Hasior.

(1.1) Poobwieszała mi poczekalnię asamblażami jakiejś awangardowej artystki z Cieszyna.

Wiktionary

asamblowy

→ asambl

SJP.pl

Patrz:
asambl

asamczyk

nazwisko

SJP.pl

asami

język z grupy indyjskiej języków indoeuropejskich; język asamski

SJP.pl

Asami (jap. あさみ, アサミ) – żeńskie imię japońskie, może być używane także jako nazwisko.

Wikipedia

asamka

mieszkanka Asamu (stanu w Indiach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka rdzennej ludności zamieszkującej Asam w Indiach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asam mrz.

:: fm. Asamczyk mos.

przym. asamski

Wiktionary

asamski

1. → Asam;
2. język asamski - jeden z języków urzędowych Indii; język assamski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Asamem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język asamski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asamka ż.

Wiktionary

asan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, waspan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. acan.

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|asana.

Wiktionary

Asan (kor. 아산) – miasto w Korei Południowej, w prowincji Chungcheong Południowy. W 2024 liczyło 388 742 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — Cóż asan milczysz? Prawdę mówię, choć i gorzką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈasãn, AS: asãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asanna ż., asaństwo mos.

:: fż. asani ż.

:: zdrobn. asanek m.

Wiktionary

asana

pozycja w jodze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postawa ciała w jodze;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: asan

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niewątpliwie na początku wskazane jest poznanie powiązanych ze sobą układów asan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈsãna, AS: asãna

Wiktionary

asańdźka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. asani dobrodziejka (zwykle zwrot do rozmówczyni)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n., asińdźka ż., asynćka ż., aśćka ż., asani ż.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asińdźka, asynćka, aśćka, acpani, acanna, wasani, waspanna, wacanna, aspani, aspanna, waćpani, waćpanna, waspani, waspanna, waszmość pani, waszmość panna

Wiktionary

asani

używany dawniej skrót od: waszmość pani; acani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale cóż ta fraszka może mieć wspólnego z honorem domu, wybijże to sobie asani z głowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asanna ż., asaństwo mos.

:: fm. asan m.

Wiktionary

asanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — E! coś mi asanna zbladłaś i kaszelek! co? czy się nudzisz? czyś chora?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asan m., asanek m., asani ż., asaństwo mos.

Wiktionary

asap

[czytaj: asap lub es sun es posibl] skrót od: as soon as possible - tak szybko, jak to możliwe; jak najszybciej, asap

SJP.pl

asas

dźwięk "a" obniżony o dwa półtony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk a obniżony o cały ton;

Wiktionary

Asas – dźwięk, którego częstotliwość dla asas¹ wynosi około 391,9 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk a. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: g i fisis.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈasas, AS: asas

Wiktionary

asasyn

członek radykalnego ugrupowania religijnego muzułmańskich ismailitów; nizaryta

SJP.pl

Nizaryci, arab. النزاريون, znani także jako asasyni – dominujący współcześnie odłam ismailitów, uznający linię imamów wywodzącą się od Nizara.

Wikipedia

asasyni

członek radykalnego ugrupowania religijnego muzułmańskich ismailitów; nizaryta

SJP.pl

Nizaryci, arab. النزاريون, znani także jako asasyni – dominujący współcześnie odłam ismailitów, uznający linię imamów wywodzącą się od Nizara.

Wikipedia

asasynka

→ asasyn; nizarytka

SJP.pl

asauł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asauła, asawuł(a), esauł

SJP.pl

Esauł, asauł (z tur. jasauł) – stopień oficerski w wojskach kozackich carskiej Rosji.

Od 1576 r. w wojskach kozackich z okresu carskiego była to ranga (stopień) i zarazem stanowisko (esauł generalny, marszowy, staniczny, sotenny, pułkowy, artyleryjski itp.). W latach 1798-1800 zrównano go w kawalerii z rangą rotmistrza.

Wikipedia

asauła

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asauł, asawuł(a), esauł

SJP.pl

Esauł, asauł (z tur. jasauł) – stopień oficerski w wojskach kozackich carskiej Rosji.

Od 1576 r. w wojskach kozackich z okresu carskiego była to ranga (stopień) i zarazem stanowisko (esauł generalny, marszowy, staniczny, sotenny, pułkowy, artyleryjski itp.). W latach 1798-1800 zrównano go w kawalerii z rangą rotmistrza.

Wikipedia

asawuł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuła, asauł(a), esauł

SJP.pl

Esauł, asauł (z tur. jasauł) – stopień oficerski w wojskach kozackich carskiej Rosji.

Od 1576 r. w wojskach kozackich z okresu carskiego była to ranga (stopień) i zarazem stanowisko (esauł generalny, marszowy, staniczny, sotenny, pułkowy, artyleryjski itp.). W latach 1798-1800 zrównano go w kawalerii z rangą rotmistrza.

Wikipedia

asawuła

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuł, asauł(a), esauł

SJP.pl

asb

symbol apostilbu, jednostki fizycznej

SJP.pl

asbiest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Wiktionary

Asbiest (ros. Асбест), w latach 1889–1928 Kudielka (ros. Куделька) – miasto w Rosji (obwód swierdłowski), położone na Uralu, nad rzeką Wielki Reft.

Osada została założona w 1889 roku. Prawa miejskie otrzymała w 1933 roku. W 2002 roku decyzją Dumy Miasta Asbiest otrzymał swój herb.

Wikipedia

asbolan

minerał, mieszanina tlenków i wodorotlenków manganu

SJP.pl

asc

Congregatio Sororum Adoratricium Sanguinis Christi - zakon adoratorek

SJP.pl

ascalon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) mit. legendarna włócznia świętego Jerzego, którą zabił smoka

Wiktionary

ascelina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ascelina – niejasnego pochodzenia imię żeńskie, które może wywodzić się od germańskich imion dwuczłonowych z pierwszym elementem adal- – "szlachetny, znakomity". Może jednak także pochodzić od łac. ascella – "pacha". Patronką imienia w Kościele katolickim jest św. Ascelina, ur. w Ville-sous-la-Ferté, krewna św. Bernarda z Clairvaux, mistyczka".

Ascelina imieniny obchodzi 23 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ascelina imieniny obchodzi 23 sierpnia.

Wiktionary

ascencja

ruch ku górze wody podziemnej w skałach, wynikający z różnicy ciśnień hydrostatycznych; ascenzja

SJP.pl

Ascenzja (ascencja, przesączanie pionowe) – ruch wody podziemnej w skałach wynoszący ją ku górze pod wpływem różnicy ciśnień hydrostatycznych lub ciśnienia petrostatycznego.

Wikipedia

ascendent

antenat; krewny po linii wstępnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astrol. punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. praw. każdy przodek danej osoby;

Wiktionary

Ascendent – w astrologii punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi. Jego położenie uzależnione jest więc od dokładnego czasu i współrzędnych geograficznych danego zdarzenia (np. narodzenia człowieka). Przeciętnie co około dwie godziny nad wschodnim horyzontem pojawia się nowy znak zodiaku, można przyjąć, że co około dwie godziny zmienia się ascendent. Jest to jednak duże uproszczenie, gdyż nachylenie ekliptyki sprawia, że np. na szerokości geograficznej, na jakiej położona jest Polska najszybciej wschodzi znak Ryb (około godziny) a najwolniej znak Panny (około 3 godzin).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Położenie ascendentu uzależnione jest więc od dokładnego czasu i współrzędnych geograficznych danego zdarzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈt͡sɛ̃ndɛ̃nt, AS: ascẽndẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. ascendentka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) antenat, przodek, wstępny

Wiktionary

ascendentalny

w astrologii: związany ze znakiem zodiaku, który określony jest dla danej osoby czasem jego urodzin

SJP.pl

ascendentka

antenatka; krewna po linii wstępnej

SJP.pl

ascensyjny

o wodzie i jej źródłach: wznoszący się ku górze, wypływający pod ciśnieniem, ascenzyjny

SJP.pl

ascenzja

ruch ku górze wody podziemnej w skałach, wynikający z różnicy ciśnień hydrostatycznych; ascencja

SJP.pl

Ascenzja (ascencja, przesączanie pionowe) – ruch wody podziemnej w skałach wynoszący ją ku górze pod wpływem różnicy ciśnień hydrostatycznych lub ciśnienia petrostatycznego.

Wikipedia

asceta

1. człowiek, który poprzez umęczenie swojego ciała chce zapewnić sobie oczyszczenie z grzechów i życie wieczne w niebie;
2. człowiek prowadzący bardzo surowy tryb życia, wyrzekający się przyjemności i wygód;
3. zwolennik prostoty i oszczędności wyrazu w sztuce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek uprawiający ascezę

(1.2) przen. człowiek nie mający wielkich wymagań

(1.3) przen. zwolennik prostoty i surowości formy w sztuce

Wiktionary

Asceta (gr. asketes „ćwiczący się”) – wyznawca religijny zmierzający do zbawienia przez ascezę. W rozumieniu potocznym człowiek odmawiający sobie przyjemności życiowych z innych pobudek niż religijne.

Wierzący usiłujący osiągnąć zbawienie lub dążący do doskonałości przez ascezę w braminizmie i buddyzmie to sannjasin, w chrześcijaństwie i judaizmie to anachoreta. Zorganizowana zbiorowość mnisza prowadząca ascetyczny tryb życia nazywana jest monastycyzmem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Założycielem alkantarynów był franciszkański mistyk i asceta św. Piotr z Alkantary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈt͡sɛta, AS: asceta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asceza ż., ascetyczność ż., ascetyzm m.

:: fż. ascetka

przym. ascetyczny

przysł. ascetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokutnik, samotnik, pustelnik, jogin

Wiktionary

ascetka

kobieta stosująca praktyki ascezy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej żyjąca w ascezie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asceza ż., ascetyczność ż., ascetyzm m.

:: fm. asceta mos.

przym. ascetyczny

przysł. ascetycznie

Wiktionary

ascetycznie

przysłówek

(1.1) w sposób ascetyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asceza ż., asceta m., ascetka ż., ascetyzm m.

przym. ascetyczny

Wiktionary

ascetyczność

→ ascetyczny

SJP.pl

Patrz:
ascetyczny

ascetyczny

1. wynikający z rygorów ascezy, właściwy ascezie (np. ascetyczny tryb życia, ascetyczny wygląd);
2. związany z ascetyką (np. traktat ascetyczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

(1.2) pełen prostoty, oszczędny, surowy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jej secesyjna fasada kontrastuje z ascetycznym w architektonicznej formie kościołem protestanckim, od którego wywodzi się nazwa ulicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asceza ż., ascetyzm mrz., asceta m., ascetka ż.

przysł. ascetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) spartański

Wiktionary

ascetyka

dział etyki chrześcijańskiej dotyczący ascezy; ascetyzm

SJP.pl

Ascetyka (z stgr. ἄσκησις, askesis - ćwiczenie) – dział teologii, który zajmuje się kształtowaniem postawy duchowej chrześcijanina poprzez ascezę. Jest to, jak podaje Mały słownik teologiczny: dyscyplina teologiczna, która zajmuje się sytuacją i zadaniami konkretnego życia chrześcijańskiego w aspekcie jego indywidualnej realizacji [...], co każe ją odróżnić zarówno od mistyki, jak i od teologii moralnej.

Wikipedia

ascetyzm

asceza;
1. rezygnacja z dóbr i wielu aktywności życiowych w celu uzyskania świętości i zbawienia duszy,
2. surowy tryb życia bez przyjemności i wygód; wstrzemięźliwość;
3. przenośnie: prostota, brak ozdób i urozmaiceń; skromność, surowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filozofia i praktyki ascetów

Wiktionary

Ascetyzm, asceza (stgr. ἄσκησις askesis – pierwotnie „ćwiczenie, trening”) – praktykowanie dobrowolnego wyrzeczenia się pewnych dóbr, wartości i aktywności życiowych w celu osiągnięcia świętości, czystości i doskonałości duchowej oraz zbawienia. Potocznie ascetyzm kojarzy się z ograniczeniem doświadczania przyjemności oraz zaspokajania potrzeb cielesnych, jak jedzenie czy sen, a także z dyscypliną wewnętrzną.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asceza ż., asceta mos., ascetka ż.

przym. ascetyczny

przysł. ascetycznie

Wiktionary

asceza

ascetyzm;
1. rezygnacja z dóbr i wielu aktywności życiowych w celu uzyskania świętości i zbawienia duszy,
2. surowy tryb życia bez przyjemności i wygód; wstrzemięźliwość;
3. przenośnie: prostota, brak ozdób i urozmaiceń; skromność, surowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

(1.2) surowy tryb życia bez przyjemności i wygód

(1.3) psych. mechanizm obronny przejawiący się np. oporem wobec własnej seksualności, unikaniem towarzystwa, brakiem akceptacji własnego ciała, bulimią, anoreksją, wzbranianiem się przed wypróżnianiem

Wiktionary

Ascetyzm, asceza (stgr. ἄσκησις askesis – pierwotnie „ćwiczenie, trening”) – praktykowanie dobrowolnego wyrzeczenia się pewnych dóbr, wartości i aktywności życiowych w celu osiągnięcia świętości, czystości i doskonałości duchowej oraz zbawienia. Potocznie ascetyzm kojarzy się z ograniczeniem doświadczania przyjemności oraz zaspokajania potrzeb cielesnych, jak jedzenie czy sen, a także z dyscypliną wewnętrzną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1,2) Współczesna asceza może okazać się synonimem ciężkiej pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈt͡sɛza, AS: asceza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asceta m., ascetka ż., ascetyzm m.

przym. ascetyczny

przysł. ascetycznie

Wiktionary

ascii

(skrót od: American Standard Code for Information Interchange); Amerykański Znormalizowany Kod Wymiany Informacji - system kodowania znaków

SJP.pl

aśćka

dawny tytuł grzecznościowy w odniesieniu do kobiet; wasza miłość, waśćka

SJP.pl

ascon

[czytaj: askon] najprostszy typ planu budowy dorosłych gąbek, w którym warstwa mezoglei jest stosunkowo cienka, a choanocyty (komórki kołnierzykowate) występują wyłącznie w dość dużej jamie paragastralnej, łączącej się ze środowiskiem zewnętrznym przez otwór wyrzutowy oraz liczne kanaliki w ścianie ciała

SJP.pl

ascona

[czytaj: askona] samochód typu Opel Ascona

SJP.pl

Ascona (lmo. Scona; niem. Aschgunen, Aschgonen) – gmina w południowej Szwajcarii, w kantonie Ticino, w okręgu (distretto) Locarno, siedziba administracyjna powiatu (circolo) Isole. Leży nad jeziorem Lago Maggiore. Jest atrakcją turystyczną.

Wikipedia

ascot

Wikipedia

asdic

[czytaj: azdik] urządzenie do wykrywania okrętów podwodnych; azdyk

SJP.pl

Sonar (ang. Sound Navigation And Ranging – nawigacja dźwiękowa i pomiar odległości) – urządzenie używające długich, średnich lub krótkich fal dźwiękowych do nawigacji, komunikacji, detekcji, określania pozycji, śledzenia oraz klasyfikacji ruchomych i nieruchomych obiektów zanurzonych, znajdujących się na powierzchni cieczy bądź w powietrzu. Nazwa sonaru powstała pod wpływem nazwy radaru. W zależności od zasady działania, sonary mogą być aktywne bądź pasywne, mogą także łączyć obie te cechy. Najczęstszym środowiskiem zastosowania urządzeń sonarowych jest środowisko ciekłe, zwłaszcza wodne, jednakże ich odpowiednie formy mogą być wykorzystywane także w środowisku gazowym, w tym w powietrzu. W zależności od zastosowania i konstrukcji systemy echolokacyjne mogą używać bardzo szerokiego zakresu fal dźwiękowych – od infradźwięków po ultradźwięki. U niektórych zwierząt takich jak delfiny czy nietoperze umiejętność echolokacji wytworzyła się naturalnie w drodze ewolucyjnej.

Wikipedia

asean

[czytaj: aSEan] skrót od: Association of East Asian Nations - Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej

SJP.pl

aseitas

w filozofii: istnienie przez siebie; samoistność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. teol. niezależność bytu od niczego innego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoistność

Wiktionary

asejsmiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest asejsmiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. asejsmiczny

przysł. asejsmicznie

Wiktionary

asejsmiczny

taki, na którym nie odnotowuje się trzęsień ziemi (np. pas asejsmiczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. nie wykazujący żadnej aktywności sejsmicznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asejsmiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesejsmiczny

Wiktionary

aseks

potocznie: aseksualista; as

SJP.pl

aseksualista

mężczyzna nieodczuwający pociągu seksualnego; as, aseks

SJP.pl

aseksualistka

kobieta nieodczuwająca pociągu seksualnego

SJP.pl

aseksualizm

całkowite lub częściowe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób; aseksualność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

Wiktionary

Aseksualność, inaczej aseksualizm – całkowity lub częściowy brak pociągu seksualnego w stronę innych osób. Może być uznawana za orientację seksualną lub za jej brak. Często definiowana jest szerzej jako spektrum obejmujące różne odmiany tożsamości aseksualnych .

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) można powiedzieć, że demiseksualizm leży w połowie drogi między seksualizmem a aseksualizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛksuˈwalʲism̥, AS: aseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seks mrz., aseksualność ż., aseksualista m., aseksualistka ż.

przym. aseksualny

przysł. aseksualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aseksualność

Wiktionary

aseksualność

całkowite lub częściowe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób; aseksualizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) seks. trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób

(1.2) cecha tego, co aseksualne; cecha tych, którzy są aseksualni

Wiktionary

Aseksualność, inaczej aseksualizm – całkowity lub częściowy brak pociągu seksualnego w stronę innych osób. Może być uznawana za orientację seksualną lub za jej brak. Często definiowana jest szerzej jako spektrum obejmujące różne odmiany tożsamości aseksualnych .

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aseksualizm m., seks mrz.

przym. aseksualny

czas. seksować

Wiktionary

aseksualny

obojętny na sprawy płci, niepodkreślający cech płciowych, nieodczuwający popędu płciowego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. pozbawiony seksu, zmysłowości

(1.2) seks. obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Partnerzy oceniają związek jako atrakcyjny, oparty na więzi uczuciowej, dobrym porozumieniu, ale aseksualny z powodu zaburzeń partnerki. Zdarza się, że trwa to latami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛksuˈwalnɨ, AS: aseksuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seks mrz., aseksualność ż., aseksualizm m., aseksualista m., aseksualistka ż.

przysł. aseksualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpłciowy

Wiktionary

asekuracja

1. zabezpieczenie się przed innym rozwojem wypadków, niż spodziewany;
2. w gimnastyce, alpinizmie itp.: zabezpieczenie się za pomocą odpowiednich urządzeń i/lub korzystanie z pomocy innych ludzi w celu uniknięcia nieszczęśliwego wypadku; także: sprzęt albo ludzie chroniący przed tym wypadkiem; 4. dawniej: typ ubezpieczenia w towarzystwie ubezpieczeniowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umowa zawierana z odpowiednią instytucją, która rozporządza pieniędzmi ubezpieczonych, pokrywając ich potrzeby na określonych warunkach

(1.2) zabezpieczenie przed skutkami ryzykownych działań

(1.3) zabezpieczenie podczas wykonywania niebezpiecznych czynności jak np. wspinaczka

Wiktionary

- We wspinaczce asekuracja to działania prowadzące do minimalizacji skutków odpadnięcia;

- W ekonomii asekuracja to zapewnienie ubezpieczonemu odszkodowania, zobacz ubezpieczenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) (…) Tuchaczewski musiał włączyć się do rozwiniętej już współpracy z Niemcami. Z uwagi na silną germanofobię, wyniesioną przede wszystkim z niewoli, przyszło mu to z pewnością niezbyt łatwo, niemniej rozumiał, iż polityka rapalleńska stanowi jedyną szansę szybkiego uzyskania nowoczesnego uzbrojenia, zaś zbliżenie z Republiką Weimarską – dobrą asekurację strategiczną ZSRS.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekuranctwo n., asekurant mos., asekurowanie n., asekuracyj ż.

przym. asekuracyjny

czas. asekurować

Wiktionary

asekuracyj

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ubezpieczenie

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opłata za ubezpieczenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekuracja ż., asekurowanie n.

czas. asekurować ndk.

przym. asekuracyjny

Wiktionary

asekuracyjny

1. zabezpieczający kogoś (np. lina asekuracyjna, sprzęt asekuracyjny);
2. dotyczący pewnego typu ubezpieczeń (np. towarzystwo asekuracyjne, polisa asekuracyjna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. ubezpieczeniowy.

(1.2) ubezpieczający, mający zapewnić bezpieczeństwo

(1.3) ostrożny, unikający ryzyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekuracja ż., asekuracyj ż., asekuranctwo n., asekurant mos., asekurowanie n.

czas. asekurować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ochronny

(1.3) zachowawczy

Wiktionary

asekurancki

nadmiernie ostrożny, unikający ryzyka i ostatecznych decyzji, tchórzliwy (np. asekuranckie zachowanie, asekurancka postawa)

SJP.pl

asekuranctwo

czynienie zastrzeżeń, nieryzykowanie, przesadnie ostrożne postępowanie; asekurantyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrachowane postępowanie mające zabezpieczyć przed ponoszeniem odpowiedzialności za sprawę, której wynik nie jest jeszcze wiadomy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛkuˈrãnt͡stfɔ, AS: asekurãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekurant m., asekurantka ż., asekuracja ż., asekurantyzm m., asekurowanie n., zaasekurowanie n.

czas. asekurować ndk., zaasekurować dk.

przym. asekurancki, asekuracyjny

przysł. asekurancko, asekuracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asekurantyzm; pot. ostrożniactwo

Wiktionary

asekurant

osoba czyniąca zastrzeżenia, nieryzykująca, stale się asekurująca, będąca "inteligentnym tchórzem"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś nadmiernie ostrożny, obawiający się trudnych decyzji

(1.2) sport. osoba ubezpieczająca podczas wykonywania niebezpiecznych ewolucji

(1.3) przest. ktoś kto ochrania, zapewnia komuś bezpieczeństwo

Wiktionary

Asekurant – poprzez pojęcie asekuranta rozumiemy osobę, która odmawia uczestnictwa w grze sprawiedliwej. Przeciwieństwem takiej osoby jest hazardzista.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌasɛˈkurãnt, AS: asekurãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekuranctwo m., asekurantyzm m., asekuracja ż., asekurowanie n., zaasekurowanie n.

:: fż. asekurantka ż.

czas. asekurować ndk., zaasekurować dk.

przym. asekurancki, asekuracyjny

przysł. asekurancko, asekuracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) asekurator

Wiktionary

asekurantka

→ asekurant

SJP.pl

Patrz:
asekurant

asekurantyzm

czynienie zastrzeżeń, nieryzykowanie, przesadnie ostrożne postępowanie; asekuranctwo

SJP.pl

asekurator

1. osoba ubezpieczająca kogoś przy trudnych ćwiczeniach gimnastycznych; asekurant;
2. osoba podejmująca zobowiązanie ubezpieczeniowe wobec osoby ubezpieczającej się

SJP.pl

Zakład ubezpieczeń (towarzystwo ubezpieczeniowe, ubezpieczyciel) – przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą za zezwoleniem w zakresie ubezpieczeń osobowych, majątkowych i reasekuracji na podstawie umowy, które zobowiązuje się do odpowiedniego świadczenia w razie wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Wikipedia

asekuratorka

1. kobieta ubezpieczająca kogoś przy trudnych ćwiczeniach gimnastycznych; asekurantka;
2. kobieta podejmująca zobowiązanie ubezpieczeniowe wobec osoby ubezpieczającej się

SJP.pl

asekurować

1. zapewniać asekurację;
2. asekurować się:
a) asekurować wzajemnie jeden drugiego;
b) czynić zastrzeżenia, zostawiać sobie możliwość zmiany zdania, decyzji, zabezpieczać się na wypadek innego przebiegu wydarzeń niż spodziewany

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasekurować)

(1.1) chronić lub zabezpieczać przed ryzykiem albo niebezpieczeństwem

czasownik zwrotny niedokonany asekurować się (dk. zasekurować się)

(2.1) asekurować siebie samego

(2.2) asekurować siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asekuranctwo n., asekuracyj ż., asekuracja ż., asekurant mos., asekurowanie n.

czas. zasekurować dk.

przym. asekuracyjny

przysł. asekuracyjnie

Wiktionary

asekurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie pomocy w czasie wykonywania trudnych i ryzykownych czynności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaasekurowanie n., asekuracja ż., asekuranctwo n., asekurant m., asekurantka ż., asekurantyzm m., asekuracyj ż.

czas. asekurować ndk., zaasekurować dk.

przym. asekuracyjny, asekurancki

przysł. asekuracyjnie, asekurancko

Wiktionary

aselepia

gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych; goryczka trojeściowa

SJP.pl

asemantyczność

→ asemantyczny

SJP.pl

Patrz:
asemantyczny

asemantyczny

nieuwzględniający znaczenia

SJP.pl

asembler

prosty język programowania; assembler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

(1.2) inform. zob. język asemblera.

Wiktionary

Asembler (ang. assembler) – termin informatyczny związany z programowaniem i tworzeniem kodu maszynowego dla procesorów. W języku polskim oznacza on program tworzący kod maszynowy na podstawie kodu źródłowego (tzw. asemblacja) wykonanego w niskopoziomowym języku programowania bazującym na podstawowych operacjach procesora zwanym językiem asemblera, popularnie nazywanym również asemblerem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wśród translatorów można wyróżnić dwie główne grupy: kompilatory i asemblery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈsɛ̃mblɛr, AS: asẽmbler

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asemblacja ż., deasembler m.

czas. asemblować ndk.

przym. asemblerowy

Wiktionary

asemblerowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z asemblerem, dotyczący asemblera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asemblacja ż., asembler mrz., deasembler mrz.

czas. asemblować ndk.

Wiktionary

asenat

postać biblijna ze Starego Testamentu

SJP.pl

Asenat, Aseneth (hebr. אָסְנַת; imię pochodzenia egip. poświęcona Neit) – postać biblijna ze Starego Testamentu, według Księgi Rodzaju córka egipskiego kapłana Poti Fery (Petefresa, Pentefresa) z On, poślubiona przez faraona Józefowi. Urodziła mu dwóch synów, Manassesa i Efraima.

Wikipedia

asenizacja

1. usuwanie płynnych nieczystości z jakiegoś terenu;
2. przestarzałe: poprawa warunków zdrowotnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) usługa usuwania nieczystości ciekłych;

Wiktionary

Asenizacja (ang. sanitation, fr. assainissement) – zabieg sanitarny polegający na usuwaniu płynnych nieczystości z dołów kloacznych i wywożeniu ich za pomocą pojazdów asenizacyjnych na tzw. pola asenizacyjne, gdzie pod nadzorem, dzięki możliwości samooczyszczania się gleby, wykorzystywane są jako nawóz. Asenizacja traci na znaczeniu w miarę rozbudowywania sieci kanalizacyjnej. Dawniej wyraz asenizacja oznaczał również poprawę warunków zdrowotnych w skupiskach ludzkich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌasɛ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: asẽńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asenizator m., asenizowanie n., zasenizowanie n.

czas. asenizować ndk., zasenizować dk.

przym. asenizacyjny

Wiktionary

asenizacyjny

związany z asenizacją, służący asenizacji (np. beczkowóz asenizacyjny, pola asenizacyjne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z asenizacją, dotyczący asenizacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Raz w miesiącu zawartość powinien wybierać wóz asenizacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛ̃ɲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: asẽńizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asenizacja ż., asenizator m., asenizowanie n.

czas. asenizować

Wiktionary

asenizator

osoba zajmująca się asenizacją (usuwaniem płynnych nieczystości z jakiegoś terenu)

SJP.pl

asenizować

usuwać płynne nieczystości z jakiegoś terenu

SJP.pl

asenizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) usuwanie nieczystości płynnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asenizacja ż., asenizator m.

czas. asenizować

przym. asenizacyjny

Wiktionary

asenterować

czasownik

(1.1) pobierać do wojska

Wiktionary

asenterunek

dawniej: branka, pobór rekruta do wojska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. przymusowy pobór do wojska;

(1.2) daw. gwara. przegląd i rejestracja koni

Wiktionary

Asenterunek (od austr. Assentierung) – system przymusowego poboru rekruta, względnie koni stosowany w Austrii, a później w Austro-Węgrzech (asenterunkowy – poborowy w wojsku austro-węgierskim, komisja asenterunkowa – komisja poborowa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — I gdzież uciekłeś? — Wprost do Przemyśla na plac asenterunku. Zaciągnąłem się do wojska. — I służyłeś? — Całe cztery lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛ̃ntɛˈrũnɛk, AS: asẽnterũnek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) branka

Wiktionary

asenterunkowy

związany z asenterunkiem

SJP.pl

aseptycznie

przysłówek sposobu

(1.1) hig. med. mikrobiol. w sposób wolny od drobnoustrojów, czyli zachowując warunki sterylne, które zapobiegają zanieczyszczeniu przez mikroorganizmy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Produkcja leków odbywa się aseptycznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aseptyczność ż., aseptyka ż.

przym. aseptyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jałowo, sterylnie

Wiktionary

aseptyczność

→ aseptyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aseptyczne; cecha tych, którzy są aseptyczni

Wiktionary

Patrz:
aseptyczny
Powiązane:

przym. aseptyczny

przysł. aseptycznie

Wiktionary

aseptyczny

sterylny, odkażony, wyjałowiony (np. aseptyczny bandaż, aseptyczne pomieszczenie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aseptyka ż., aseptyczność ż.

przysł. aseptycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jałowy, sterylny, odkażony

Wiktionary

aseptyka

1. postępowanie zapewniające wykluczenie dostępu drobnoustrojów chorobotwórczych do jakiegoś środowiska;
2. sterylne, pozbawione drobnoustrojów warunki środowiska, zwłaszcza podczas operacji i zabiegów chirurgicznych; jałowość bakteriologiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych

Wiktionary

Aseptyka – postępowanie mające na celu dążenie do jałowości pomieszczeń, narzędzi, leków, materiałów opatrunkowych i innych przedmiotów w celu niedopuszczenia drobnoustrojów do określonego środowiska, np. otwartej rany. Jest to zapewnione poprzez dokładne mycie i dezynfekowanie dłoni oraz stosowanie przez zespół operacyjny wyjałowionych fartuchów, rękawiczek, narzędzi oraz odpowiednie przygotowanie sali operacyjnej (mycie, sterylizacja poprzez naświetlanie promieniami ultrafioletowymi, powietrze jest przepuszczane przez filtr, zanim trafi do sali operacyjnej) i pola operacyjnego. Oznacza to także działania zabezpieczające przed zakażeniem.

Wikipedia

asercja

1 w logice: własność sądów, których prawdziwości jest pewny wypowiadający je;
2. w językoznawstwie: część treści zdania wyrażającej pewne twierdzenie i podlegającej negacji

SJP.pl

- Asercja (informatyka)

- Asercja (logika)

Wikipedia

asert

osoba asertywna

SJP.pl

asertoryczność

właściwość zdań orzekających o faktach, twierdzących lub przeczących

SJP.pl

asertoryczny

książkowo: twierdzący, stwierdzający, zapewniający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛrtɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: asertoryčny

Wiktionary

asertywnieć

stawać się asertywnym (takim, który umie wyrażać swoje poglądy i jednocześnie szanuje zdanie i potrzeby innych ludzi)

SJP.pl

asertywność

postawa charakteryzująca się wyrażaniem swoich poglądów w jasny i otwarty sposób oraz dbaniem o jak najlepsze zaspokojenie swoich potrzeb, ale z poszanowaniem zdania i potrzeb innych ludzi; domaganie się respektowania swoich praw, ale nie kosztem innych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

Wiktionary

Asertywność – posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. Jest to umiejętność nabyta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykazał się dziś taką asertywnością, o jaką się nawet nie podejrzewał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛrˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: asertyvność

Wiktionary

Powiązane:

przym. asertywny

przysł. asertywnie

Wiktionary

asertywny

wyrażający swoje poglądy w jasny i otwarty sposób i dbający o jak najlepsze zaspokojenie swoich potrzeb, ale przy tym szanujący zdanie i potrzeby innych ludzi; domagający się respektowania swoich praw, ale nie kosztem innych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On nie jest asertywny, nie umie powiedzieć „nie”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɛrˈtɨvnɨ, AS: asertyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asertywność ż.

przysł. asertywnie

Wiktionary

asesor

1. urzędnik sądu, prokuratury lub notariatu, który odbył wymaganą aplikację i zdał odpowiednie egzaminy, lecz nie uzyskał jeszcze nominacji;
2. członek prezydium zebrania, kolegium sądowego itp.;
3. w dawnej Polsce:
a) urzędnik towarzyszący sędziemu lub marszałkowi sejmiku;
b) uczestnik rozprawy sądowej m.in. w sądzie nadwornym (asesorii);
4. w starożytnym Rzymie: członek kolegium doradzającego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. urzędnik w sądach administracyjnych, prokuraturze, notariacie lub izbach komorniczych, który zdał już egzamin zawodowy, ale nie otrzymał jeszcze nominacji na stanowisko;

(1.2) hist. praw. urzędnik sądowy w I Rzeczypospolitej

(1.3) hist. praw. w starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asesura ż.

:: fż. asesorka ż.

przym. asesorski

Wiktionary

asesoria

w dawnej Polsce: sąd wyższej instancji

SJP.pl

Sąd asesorski (nazywany także Asesorią) – zadworny sąd królewski (funkcjonujący bez obecności króla) w I Rzeczypospolitej. Powstał w połowie XVI wieku.

Przewodniczył w nim kanclerz lub w jego zastępstwie podkanclerzy, asesorami byli referendarze i urzędnicy królewskiej kancelarii.

Wikipedia

asesorka

→ asesor

SJP.pl

Patrz:
asesor

asesorski

→ asesor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. związany z osobą lub urzędem asesora

Wiktionary

Patrz:
asesor
Powiązane:

rzecz. asesor mos.

Wiktionary

asesorstwo

urząd, godność asesora; asesura

SJP.pl

asesura

stanowisko, urząd asesora

SJP.pl

Asesura - okres stażu zawodowego prawnika, który ukończył aplikację, wymagany do uzyskania przez niego pełnych uprawnień zawodowych.

W Polsce wymóg odbycia asesury obowiązuje kandydatów na prokuratorów, notariuszy i komorników, natomiast adwokaci oraz radcy prawni uzyskują pełne uprawnienia zawodowe już z chwilą zdania egzaminu końcowego po ukończeniu aplikacji.

Wikipedia

asf

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = wet. APŚ, afrykański pomór świń

(1.2) inform. format plików multimedialnych firmy Microsoft;

Wiktionary

- Advanced Systems Format – kontener multimedialny stworzony przez firmę Microsoft

- Audi Space Frame – rama przestrzenna stosowana w samochodach marki Audi

- afrykański pomór świń (ang. African swine fever)

- atomowy czynnik rozpraszania (ang. atomic scattering factor)

- Port lotniczy Astrachań-Narimanowo – którego kod IATA to ASF

- ASF s.c. – polski producent gier komputerowych

- Autoroutes du sud de la France, ASF (pl. Autostrady Południa) – jedno z francuskich przedsiębiorstw zarządzających autostradami

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prawdziwą przyczyną rozwoju ASF w Polsce jest bowiem brak bioasekuracji i niewystarczająca kontrola sanitarna w branży trzody chlewnej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) APŚ

Wiktionary

asfalciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. mar. jednostka pływająca wyposażona w urządzenia pozwalające na produkcję i układanie warstwy asfaltu na dnie lub skarpach akwenu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym tygodniu asfalciarka ułożyła na dnie portu 1000 metrów kwadratowych asfaltu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasfalʲˈt͡ɕarka, AS: asfalʹćarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalt mrz., asfaltówka ż., asfaltownia ż., asfaltowanie n., asfalcik mrz.

czas. asfaltować ndk., wyasfaltować dk., zaasfaltować dk., zaasfaltowywać ndk.

przym. asfaltowy

Wiktionary

asfalciarski

→ asfalciarz

SJP.pl

Patrz:
asfalciarz

asfalciarz

pracownik zatrudniony przy asfaltowaniu drogi, ulicy itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach

Wiktionary

asfalcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od asfalt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie asfalt, lecz tylko cienki asfalcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalt m., asfalciarka ż.

czas. asfaltować

Wiktionary

asfalt

1. osadowa skała pochodzenia organicznego;
2. substancja otrzymywana z ropy naftowej do produkcji papy, lakierów i materiałów izolacyjnych oraz nawierzchni dróg;
3. potoczna nazwa asfaltobetonu;
4. nawierzchnia z asfaltobetonu na jezdniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

(1.2) środ. sport. strzelectwo guma na rękawicach i kurtce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. mężczyzna o czarnej skórze

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do wyrównywania asfaltu na jezdni używa się walców.

(2.1) Czasem nazywają mnie Murzyn Bambo, asfalt, adidas, Kunta Kinte - mówi Kongijczyk Foster, który od 1987 r. mieszka w naszym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈasfalt, AS: asfalt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalciarka ż., asfaltówka ż., asfaltownia ż., asfaltowanie n., asfalcik mrz.

czas. asfaltować ndk., wyasfaltować dk.

przym. asfaltowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bambo, bambus, murzyn, czarny, czarnuch, brudas, smoluch, pastowaniec, czarna małpa

Wiktionary

asfalten

związek organiczny występujący w ropie naftowej

SJP.pl

asfalteny

związek organiczny występujący w ropie naftowej

SJP.pl

Asfalteny – składniki organiczne asfaltów, występujące również w ropie naftowej i wielu innych bituminach, twarde, barwy czarnej lub czarnobrunatnej, nierozpuszczalne w niskocząsteczkowych alkanach, rozpuszczalne w toluenie oraz dwusiarczku i (przynajmniej częściowo) czterochlorku węgla. Są nietopliwe, a powyżej 300 °C się rozkładają (z wytworzeniem koksu i gazu).

Wikipedia

asfaltobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. beton z wypełniaczem w postaci asfaltu;

Wiktionary

Asfaltobeton, AC (ang. asphalt concrete), pot. „asfalt” – mieszanka mineralno-asfaltowa składająca się z mieszaniny kruszywa (m.in. kruszywa grubego i drobnego, piasku, wypełniacza (np. mączki kamiennej)) i asfaltu jako lepiszcza. Wraz z betonem cementowym (nawierzchnia sztywna) należą do dwóch najbardziej popularnych mieszanin wykorzystywanych do wykonywania nawierzchni drogowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W fabryce wytwarza się asfaltobeton i inne materiały budowlane.

Wiktionary

Powiązane:

przym. asfaltobetonowy

Wiktionary

asfaltobetonowy

związany z asfaltobetonem

SJP.pl

asfaltoguma

bud. tworzywo składające się z asfaltu i ze specjalnej gumy

SJP.pl

asfaltować

1. pokrywać nawierzchnię drogową asfaltem;
2. powlekać rury lub inne przedmioty żeliwne lub stalowe lakierem asfaltowym (bitumicznym) w celu zabezpieczenia ich przed korozją

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyasfaltować)

(1.1) pokrywać powierzchnię asfaltem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod domem asfaltują drogę, więc śmierdzi, ale potem będzie równo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalciarka ż., asfalt m., asfalcik m., asfaltówka ż., asfaltowanie n., wyasfaltowanie n., zaasfaltowanie n.

czas. wyasfaltować dk., zaasfaltować dk.

przym. asfaltowy

przysł. asfaltowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłaść asfalt

Wiktionary

asfaltowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalt m., asfalciarka ż.

czas. asfaltować

przym. asfaltowy

Wiktionary

asfaltówka

1. potocznie: droga asfaltowa;
2. środowiskowo: czerwona wysypka na nogach, występująca u pielgrzymów idących rozgrzanymi drogami asfaltowymi

SJP.pl

asfaltownia

wytwórnia asfaltu

SJP.pl

asfaltowo-betonowy

złożony z asfaltu i betonu (np. nawierzchnia asfaltowo-betonowa)

SJP.pl

asfaltowy

1. mający nawierzchnię z asfaltu;
2. lakiery asfaltowe - lakiery bitumiczne, tworzące bardzo trwałe powłoki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z asfaltu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość jezdni w Polsce jest asfaltowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasfalˈtɔvɨ, AS: asfaltovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfalt m., asfaltowanie n., wyasfaltowanie n., asfalciarka ż.

czas. asfaltować ndk., wyasfaltować dk.

Wiktionary

asfaltoza

1. występowanie w przestrzeni publicznej zbyt wielu miejsc, których powierzchnię pokryto asfaltem;
2. płynna substancja chemiczna, którą rozprowadza się na powierzchni drogi, przygotowując ją do pokrycia wierzchnią warstwą asfaltu

SJP.pl

asfaltyt

odmiana asfaltu naturalnego

SJP.pl

Asfaltyt – skała osadowa pochodzenia organicznego, występująca w złożach na powierzchni skorupy ziemskiej lub w jej sąsiedztwie, odmiana asfaltu naturalnego barwy czarnej, twarda, o szklistym połysku, odznaczająca się wysoką temperaturą topliwości, prawie niezawierająca domieszek mineralnych.

Wikipedia

asferyczny

niebędący odcinkiem sfery

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebędący odcinkiem sfery

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Światło przechodzące przez soczewki asferyczne może być skupiane całą powierzchnią w jednym punkcie, co nie jest możliwe przy zastosowaniu tradycyjnych soczewek, które inaczej ogniskują światło przechodzące przez ich środek i brzegi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: asferyčny

Wiktionary

Powiązane:

przym. sferyczny

Wiktionary

asfiksja

ostre zaburzenie oddychania; zamartwica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. zamartwica.

Wiktionary

Asfiksja (z gr. ἀσφυξία, ἀ bez, σφύξη tętno), zamartwica – stan niedoboru tlenowego w organizmie. Jeśli nie podejmie się natychmiastowych czynności ratowniczych, prowadzi do szybkiej utraty przytomności i śmierci. Asfiksja to inaczej uduszenie lub anoksemia.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) zamartwica

Wiktionary

asfiksjofilia

dewiacja seksualna polegająca na podniecaniu się podczas podduszania partnera lub partnerki

SJP.pl

Asfiksjofilia – jeden z typów parafilii polegający na odczuwaniu zaspokojenia seksualnego na skutek duszenia partnera lub bycia duszonym.

Pozbawianie siebie lub innej osoby tlenu w celu osiągnięcia orgazmu jest oficjalnie sklasyfikowane w Stanach Zjednoczonych jako hipoksyfilia według klasyfikacji Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychiatrycznego (APA) i jest uznawana za zaburzenie umysłowe. Hipoksyfilia należy natomiast do kategorii zaburzeń psychiatrycznych, jakimi są parafilie.

Wikipedia

asfodel

roślina z rodziny liliowatych; złotowłos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. roślina z rodzaju złotogłów, nazwa systematyczna|Asphodelus|L|ref=tak.

Wiktionary

Asfodel, złotogłów, złotnik (Asphodelus L.) – rodzaj roślin z podrodziny lub rodziny (w zależności od ujęcia) złotogłowowych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Europie, północnej Afryce i południowo-zachodniej Azji. Jako introdukowane rosną w Europie Środkowej (Niemcy), w Ameryce Północnej i Południowej, na południowym krańcu Afryki, w Australii i Nowej Zelandii.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asfodelus m.

przym. asfodelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) złotogłów, złotowłos, asfodelus

Wiktionary

asfodelowate

rodzina roślin jednoliściennych; złotogłowowate

SJP.pl

Wikipedia

asfodelowaty

o cechach asfodelowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny asfodelowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asfodelowate nmos.

Wiktionary

asfodelowy

1. przymiotnik od: asfodel;
2. w mitologii greckiej: asfodelowe łąki - łąki w świecie podziemnych, gdzie przechadzają się cienie zmarłych

SJP.pl

asg

ASG może oznaczać skrót

- Air Soft Gun – urządzenie rekreacyjno-sportowe w postaci repliki broni strzeleckiej

- Akademia Sztabu Generalnego – wojskowa uczelnia Sił Zbrojnych PRL

- ASG-EUPOS – Aktywna Sieć Geodezyjna EUPOS

Wikipedia

asgard

w mitologii nordyckiej: jedna z Dziewięciu Krain zamieszkana przez bogów Asów i Wanów

SJP.pl

Asgard (duń. i szw. Asgård, bokmål Åsgard, nynorsk Asgaard, staronord. Asgarðr, staroang. Ōsgeard; as – „bóg”, garth – „dwór, gród”, „ogromna przestrzeń”) – w mitologii nordyckiej jedna z Dziewięciu Krain zamieszkana przez dwa szczepy bogów: Asów i (po zawarciu z nimi pokoju) Wanów. Nazwa pojawia się w Eddzie poetyckiej i pieśniach islandzkiego skalda Þorbjörna dísarskálda. Skald ten stwierdza, że Thor z wielką mocą bronił Asgardu.

Wikipedia

ashby

[czytaj: ESZbi] nazwisko

SJP.pl

- Carole Ashby – brytyjska aktorka

Miejscowości w USA:

- Ashby – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex

- Ashby – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Grant

Gminy w USA:

- Ashby (ang. Ashby Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex

- Ashby (ang. Ashby Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Hettinger

Wikipedia

ashley

nazwisko

SJP.pl

- Ashley – imię

- Ashley – dawne brytyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

Miejscowości w Australii:

- Ashley – miasto w stanie Nowa Południowa Walia

Miejscowości w Nowej Zelandii:

- Ashley – miasto w regionie Canterbury

Wikipedia

ashton

Miejscowości w USA:

- Ashton – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Fremont

- Ashton – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Lee

- Ashton – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Osceola

- Ashton – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Sherman

- Ashton – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Spink

Wikipedia

ashwagandha

[czytaj: aszwaganda] gatunek rośliny z rodziny psiankowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. witania ospała.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W jednym badaniu z udziałem 75 niepłodnych mężczyzn grupa leczona ashwagandhą wykazała zwiększoną liczbę i ruchliwość plemników.

Wiktionary

asia

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Aśka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż., poufała forma imienia Joanna

Wiktionary

- Asia – brytyjska grupa muzyczna

- Asia – album grupy muzycznej Asia

- Asia – planetoida o numerze katalogowym 67

- Asia (Azja mniejsza) – łacińska nazwa Anatolii

- Asia - prowincja rzymska

- Asia (Azja, Asja) – w mitologii greckiej jedna z Nereid

- Asia (Azja, Asja) – w mitologii greckiej jedna z Okeanid

- Asia – wieś w dystrykcie Famagusta, na Cyprze

- Asia – wieżowiec w Miami

- Asia – zdrobnienie imienia Joanna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poprosiłem Asię, żeby pomogła mi przy sprzątaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɕa, AS: aśa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Jan mos., Joanna ż.

przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Joasia, Joaśka, Aśka, Asieńka

Wiktionary

asiento

[czytaj: asjento] dawniej: prawo handlu czarnymi niewolnikami

SJP.pl

Asiento (Asiento de negros) – przyznawane przez Królestwo Hiszpanii w czasach nowożytnych uprawnienie do monopolistycznego handlu niewolnikami z koloniami w Ameryce Południowej.

Po raz pierwszy przyznał je Karol V Habsburg w 1518 roku. Aż do końca XVII wieku przywilejem cieszyła się Portugalia – długo najsilniejsza po Hiszpanii potęga morska. Od 1701 do 1713 roku Asiento było przyznane Francji (akcjonariuszami byli francuscy wielcy finansiści Antoine Crozat i Samuel Bernard), a od traktatu pokojowego 1713 roku (pokój w Utrechcie) Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

asik

zdrobnienie od: as

SJP.pl

asimov

nazwisko

SJP.pl

- Isaac Asimov – amerykański pisarz fantastyki naukowej

- (5020) Asimov – planetoida

- Asimov’s Science Fiction – czasopismo literackie z dziedziny fantastyki

Wikipedia

asindziej

dawny skrót od: asan dobrodziej, zwykle jako zwrot kierowany do rozmówcy; asandziej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. zwrot grzecznościowy, odpowiednik zwrotów: waszmość, pan, dobrodziej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Jezus przy dziecięciu! – zawołał podkomorzy – a asindziej tu co robisz?!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. asindziejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pan, dobrodziej, waszmość

Wiktionary

asińdźka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. asańdźka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec machnął parę razy ręką i powiada: »Siedź asińdźka, siedź — to ta mruk — ciągle tak chodzi i myśli — przydałoby mu się trochę czyśca, ale cóż, zawsze to persona!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n., asańdźka ż., asynćka ż., aśćka ż., asani ż.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asańdźka, asynćka, aśćka, acpani, acanna, wasani, waspanna, wacanna, aspani, aspanna, waćpani, waćpanna, waspani, waspanna, waszmość pani, waszmość panna

Wiktionary

asir

prowincja w Arabii Saudyjskiej nad Morzem Czerwonym

SJP.pl

Asir (arab. عسير) – jedna z 13 prowincji Arabii Saudyjskiej. Znajduje się na południu kraju.

Wikipedia

asjetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. salaterka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|terinka.

Wiktionary

aska

środowiskowo: kobieta aseksualna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Joanna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale akcja! Aśka powiedziała dyrektorowi, że jest idiotą!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Jan mos., Joanna ż.

przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Asia, Asieńka; neutr. Joanna

Wiktionary

askalon

miasto w Izraelu; Aszkelon

SJP.pl

Wikipedia

askaloński

1. → Askalon (miasto w Izraelu);
2. czosnek askaloński - cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; szalotka

SJP.pl

askaniusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać mitologii greckiej i rzymskiej, syn Eneasza;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Askaniusz (gr. Ἀσκάνιος Askánios, łac. Ascanius) – postać mitologii rzymskiej i greckiej.

Wyprowadzony przez ojca z płonącej Troi, towarzyszył mu w wędrówce do Italii. Syn Eneasza i trojanki Kreuzy, ojciec Silviusa, po śmierci ojca król Latynów i założyciel Alby Longi. Jedna z postaci występujących w księdze II Eneidy. Według legendy od Askaniusza pochodzi sławny ród Julijski, którego przedstawicielami byli patrycjusze oraz znamienici obywatele Rzymu, m.in. Juliusz Cezar i Oktawian August. Następca Eneasza w panowaniu nad Latynami (wtedy przybrał imię Julus).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panując nad Latynami Askaniusz przybrał imię Julus.

Wiktionary

askar

askarys, asker;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany

SJP.pl

askarioza

choroba inwazyjna przewodu pokarmowego wywołana przez glistę ludzką; askarydoza; glistnica

SJP.pl

Glistnica (askarioza, łac. ascariosis, ang. ascariasis) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.

Wikipedia

askaryda

nicień pasożytujący w przewodzie pokarmowym; glista

SJP.pl

Glisty – potoczna nazwa pasożytniczych nicieni (Nematoda) jelitowych należących do rodzin Ascarididae i Ascaridiidae z nadrodziny Ascaridoidea.

Choroby: glistnica (rozróżnienie zgodne z rodzajem nicienia wywołującego inwazję: askarydoza, toksokaroza).

Wikipedia

askarydoza

pospolita na całym świecie choroba jelit człowieka i zwierząt; glistnica, askarioza

SJP.pl

askarys

askar, asker;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany

SJP.pl

Askarysi (arab. عسكري = askari) – tubylczy żołnierze afrykańskich sił kolonialnych w XIX i XX wieku. Podczas II WŚ nazywano tak niektóre niemieckie jednostki w Europie złożone z żołnierzy obcego pochodzenia (Rosjan, Ukraińców, Łotyszy), choć nie mieli oni związku z kolonialnymi askarysami.

Wikipedia

askaryt

stały absorbent tlenku węgla

SJP.pl

askenazy

nazwisko, m.in. Szymon Askenazy (1865- 1935) - polski historyk i dyplomata

SJP.pl

askenazyjczyk

Żyd aszkenazyjski, Żyd wywodzący się z diaspory osiadłej we wschodniej, centralnej i częściowo zachodniej części Europy; aszkenazyjczyk

SJP.pl

askenazyjka

→ askenazyjczyk

SJP.pl

Patrz:
askenazyjczyk

askenazyjski

→ askenazyjczyk; aszkenazyjski

SJP.pl

asker

askar, askarys;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany

SJP.pl

Asker – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Akershus.

Asker jest 386. norweską gminą pod względem powierzchni.

Wikipedia

askier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazowsze. daw. bot. jaskier

Wiktionary

asklepiadejski

1. wiersz asklepiadejski - w metryce klasycznej: wers składający się z trochejów i daktyli
2. przymiotnik od: Asklepiades, starożytny poeta grecki z Samos

SJP.pl

asklepiades

- Asklepiades z Tragilos (IV wiek p.n.e.) – grecki pisarz

- Asklepiades z Samos (IV/III wiek p.n.e.) – poeta grecki

- Asklepiades z Fliuntu (ok. 350 - ok. 270 p.n.e.) – filozof grecki

- Asklepiades z Prusy/Asklepiades z Bitynii (ok. 124 lub 129 p.n.e. - zm. w 40 p.n.e.) – rzymski lekarz i filozof greckiego pochodzenia

- Asklepiades z Antiochii (zm. ok. 218) – patriarcha Antiochii, święty katolicki i prawosławny

- Asklepiades – imię

Wikipedia

asklepiejon

w starożytnej Grecji: kompleks domostw i schronień wokół Asklepiejonu, świątyni boga Asklepiosa, w których udzielano pomocy przybywającym tam chorym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mit. starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

Wiktionary

Asklepiejon – świątynia Asklepiosa wraz z ośrodkiem kultowej medycyny i terapii, stosującym praktyki przyrodolecznicze i diagnostyczną inkubację.

Początkowo studnia lub źródło z ołtarzem w świętym gaju; później okręg sakralny ze świątynią, obok której funkcjonowały lecznice, budynki szpitalne i portyki dla chorych oczekujących na przyjęcie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Asklepios m., asklepion m., asklepiodyna ż., asklepiadyna ż., Asklepiades m., asklepiad m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asklepion

Wiktionary

asklepion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mit. starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) asklepiejon

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) świątynia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Asklepios m., asklepiejon m., asklepiodyna ż., asklepiadyna ż., Asklepiades m., asklepiad m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|asklepiejon.

źródła.

== asklepion (język turecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. mit. asklepiejon, asklepion

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asklepios m., asklepiejon m., asklepiodyna ż., asklepiadyna ż., Asklepiades m., asklepiad m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asklepiejon

Wiktionary

asklepios

w mitologii greckiej: bóg zdrowia i przywracania życia, syn Apollina, odpowiednik rzymskiego Eskulapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Wiktionary

Asklepios, Eskulap (gr. Ἀσκληπιός Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Jego rzymskim odpowiednikiem był Eskulap. Za jedną z postaci Asklepiosa uważany był też fenicki boski uzdrowiciel Eszmun (Jasumunu).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atrybutami Asklepiosa były: laska Asklepiosa, wąż, kogut i kruk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈklɛpʲjɔs, AS: asklepʹi ̯os

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asklepiades mos., asklepion m., asklepiejon m., asklepiodyna ż., asklepiadyna ż., asklepiad m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Eskulap

Wiktionary

askochytoza

Askochytoza – grupa grzybowych chorób roślin wywołana przez mikroskopijne grzyby, z rodzaju Ascochyta. Później w wyniku zmian w taksonomii niektóre z nich przeniesione zostały do rodzaju Didymella.

Charakterystycznymi objawami askochytozy są występujące na liściach, strąkach i łodygach okrągłe, jasnobrunatne, nieco wgłębione plamy z ciemną obwódką. W sprzyjających patogenom warunkach pogodowych (długotrwale deszcze), w obrębie plam pojawiają się brunatne lub czarne grudki. Są to owocniki grzybów, w których wytwarzane są zarodniki.

Wikipedia

askogon

jednokomórkowy lub wielokomórkowy organ rozmnażania płciowego u grzybów workowców

SJP.pl

Lęgnia lub askogonium (łac. oogonium) – jednokomórkowe gametangium żeńskie u glonów i grzybopodobnych lęgniowców (Oomycota). Jest to przekształcona komórka wegetatywna zawierająca jedną lub kilka nieruchomych komórek jajowych. Może być tej samej wielkości co komórki wegetatywne, lub większa. Zwykle ma w ściance otwór, przez który do jej wnętrza może wniknąć plemnik.

Wikipedia

askon

w biologii: najprymitywniejszy typ budowy dorosłych gąbek, przypominający przytwierdzoną do podłoża gastrulę

SJP.pl

Wikipedia

askorbinaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. spoż. enzym zawarty w niektórych owocach, rozkładający kwas askorbinowy (witaminę C)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. askorbinian m.

przym. askorbinowy

Wiktionary

askorbinowy

kwas askorbinowy - witamina C, nietrwały związek organiczny zawarty w wielu owocach, warzywach oraz w wątrobie, ważny w utlenianiu komórkowym, wzmaga odporność, utrzymuje we właściwym stanie tkanki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. związany z witaminą C czyli kwasem askorbinowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spożywanie produktów askorbinowych pomaga w profilaktyce szkorbutu.

Wiktionary

askospora

haploidalny zarodnik grzybów z gromady workowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. haploidalny zarodnik workowca;

Wiktionary

Askospora, zarodnik workowy – haploidalny zarodnik (mejospora), typowy dla workowców. Powstaje w workach w wyniku rozmnażania płciowego zwanego askogamią. Przed wytworzeniem askospor następuje kariogamia, a po niej mejoza. Askospory powstają wewnątrz worka (endogenicznie) w wyniku tzw. swobodnego wytwarzania komórek (tj. po podziale jąder niezwiązanym ściśle z podziałem cytoplazmy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwykle w worku powstaje osiem askospor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaskɔˈspɔra, AS: askospora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlamydospora ż., bazydiospora

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarodnik workowy

Wiktionary

asmara

stolica Erytrei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Erytrei;

(1.2) geogr. miasto w północno-wschodniej części Sahary Zachodniej

Wiktionary

Asmara (tigrinia ኣስመራ, Asmera) – stolica Erytrei, na Wyżynie Abisyńskiej, na wysokości 2340 m n.p.m. Stanowi bardzo ważny węzeł kolejowy. W Asmarze znajduje się międzynarodowe lotnisko zbudowane w 1962 położone 4 km od centrum. Miasto cechuje duży wzrost liczby ludności: z 296 tys. mieszkańców w 1986 roku przez 500,6 tys. w roku 2002 do 578,9 tys. w 2006.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. asmarczyk mos., asmarka ż.

przym. asmarski

frazeologia.

etymologia.

(1.2) etym|arab|السمارة.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Asmara

* arabski: (1.1) أسمرة ż.; (1.2) السمارة ż.

* baskijski: (1.1) Asmara

* czeski: (1.1) Asmara

* francuski: (1.1) Asmara

* koreański: (1.1) 아스마라

* niemiecki: (1.1) Asmara n.

* słowacki: (1.1) Asmara ż.

* szwedzki: (1.1) Asmara n.

* ukraiński: (1.1) Асмара ż.

* węgierski: (1.1) Aszmara

* włoski: (1.1) Asmara ż.

źródła.

== Asmara (język angielski.) ==

thumb|Asmara (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Asmara.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Asmara

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈmara, AS: asmara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asmarczyk mos., asmarka ż.

przym. asmarski

Wiktionary

asmarczyk

mieszkaniec Asmary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Asmary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈmart͡ʃɨk, AS: asmarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asmara ż.

:: fż. asmarka ż.

przym. asmarski

Wiktionary

asmarka

mieszkanka Asmary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Asmary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈsmarka, AS: asmarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asmara ż.

:: fm. asmarczyk mos.

przym. asmarski

Wiktionary

asmarski

→ Asmara (stolica Erytrei)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Asmary, stolicy Erytrei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈmarsʲci, AS: asmarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asmara ż., asmarczyk mos., asmarka ż.

Wiktionary

asmodeusz

demon, upadły anioł znany głównie z biblijnej Księgi Tobiasza; przed upadkiem przynależał do chóru Serafinów

SJP.pl

Asmodeusz lub Asmodeus (także Azmodan) – demon, upadły anioł znany głównie z deuterokanonicznej Księgi Tobiasza. Poza tym wzmianki o nim spotyka się w demonologii i w niektórych legendach talmudycznych, do których trafił prawdopodobnie z zoroastrianizmu w czasie, gdy terytoria Żydów przeszły w ręce perskich Achemenidów. Przed upadkiem przynależał do Chóru Serafinów. Według MacGregora Mathersa Asmodeusz jest kazirodczym dzieckiem Tubal-Kaina i jego siostry Naami.

Wikipedia

asmr

[czytaj: ejesemAR lub aesemER] przyjemne mrowienie skóry, zwykle w okolicach głowy i szyi, wywołane przez różne bodźce zewnętrzne, najczęściej słuchowe; asmr

SJP.pl

asn

Asparagina, skr. Asn, N – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów endogennych. Amid kwasu asparaginowego, powszechny składnik białek. Występuje w dużych ilościach w nasionach, a także w stanie wolnym w płynach komórkowych. Stanowi magazyn amoniaku w tkankach zwierzęcych i roślinnych.

Wikipedia

asnyk

nazwisko

SJP.pl

Adam Prot Asnyk, pseudonim „Jan Stożek”, „El...y” (ur. 11 września 1838 w Kaliszu, zm. 2 sierpnia 1897 w Krakowie) – polski poeta, eseista, dramatopisarz, publicysta uważany za jednego z najwybitniejszych poetów pozytywizmu; w czasie powstania styczniowego (1863–1864) członek Rządu Narodowego (1863); doktor filozofii (1866), w latach 1889–1894 redaktor dziennika „Nowa Reforma”, inicjator i pierwszy prezes Towarzystwa Szkoły Ludowej (1891), galicyjski działacz polityczny.

Wikipedia

aso

w Biblii: król Judy z dynastii Dawida

SJP.pl

Aso

- Aso – miasto w Japonii

- Aso – rzeka we Włoszech

- Aso – wulkan w Japonii

- Aso – japoński krążownik, dawny rosyjski "Bajan"

ASO

- ASO – autoryzowana stacja obsługi (warsztat samochodowy)

- ASO – alternatywny system obrotu

- ASO – odczyn antystreptolizynowy (badanie diagnostyczne)

- ASO – ang. Amaury Sport Organisation (francuska organizacja sportowa)

- ASO – kod IATA portu lotniczego Asosa

Wikipedia

asocjacja

1. w psychologii: łączenie się ze sobą wrażeń, wyobrażeń,
2. w różnych dziedzinach: ugrupowanie, zbiorowisko, zespół
3. chem. zjawisko sprzęgania się cząsteczek chemicznych w większe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samorzutne nasuwanie się kolejnych skojarzeń albo obrazów na podstawie poprzednich

(1.2) zbiorowisko, zespół, grupa

(1.3) chem. łączenie się cząstek pojedynczych w złożone (asocjaty)

Wiktionary

- Asocjacja cząsteczek

- Asocjacja (psychologia)

- Asocjacja (statystyka)

- Asocjacja (programowanie obiektowe)

- Asocjacja gwiazdowa w astronomii

- Asocjacja (genetyka)

- Asocjacja – zespół roślinny w fitosocjologii

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asocjowanie n.

czas. asocjować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kojarzenie

Wiktionary

asocjacjonista

zwolennik asocjacjonizmu

SJP.pl

asocjacjonistka

→ asocjacjonista

SJP.pl

Patrz:
asocjacjonista

asocjacjonistyczny

→ asocjacjonizm

SJP.pl

Patrz:
asocjacjonizm

asocjacjonizm

kierunek w psychologii kładący nacisk na procesy kojarzenia jako główny czynnik funkcjonowania świadomości, zanegowany w XX wieku przez psychologię postaci, wskazującą na rolę struktury psychicznej człowieka w poznawaniu przez niego świata, a nie tylko na mechaniczne skojarzenia

SJP.pl

Asocjacjonizm (psychologia asocjacjonistyczna, asocjacyjna, atomistyczna) – zapoczątkowany w XIX wieku w filozofii angielskiej.

Najważniejszą tezą psychologii asocjacjonistycznej jest to, że wszystkie złożone akty psychiczne (spostrzeganie, uczenie się, przypominanie, akty woli, uczucia) tworzą się poprzez asocjację (kojarzenie) z wrażeń, podobnie jak cząsteczki z atomów (dlatego psychologię asocjacjonistyczną zwano też atomistyczną). W asocjacjonizmie powstawanie asocjacji jest głównym mechanizmem życia psychicznego.Zagadnieniem tym interesował się już Arystoteles, ale jako twórcę tej psychologii podaje się Hartleya, który usystematyzował prawo kojarzeń. Zasadę tę przyjmował m.in. Wilhelm Wundt - twórca psychologii eksperymentalnej. Inni wybitni przedstawiciele tej psychologii to m.in.: John Stuart Mill, Johann Friedrich Herbart i Herbert Spencer.

Wikipedia

asocjacyjność

→ asocjacyjny

SJP.pl

Patrz:
asocjacyjny

asocjacyjny

dotyczący asocjacji, oparty na zasadzie kojarzenia (np. asocjacyjne związki między pojęciami)

SJP.pl

asocjalność

→ asocjalny

SJP.pl

Patrz:
asocjalny

asocjalny

rzadko: obojętny na sprawy społeczne; aspołeczny, niespołeczny

SJP.pl

asocjata

w chemii: nietrwałe połączenie cząstek

SJP.pl

asocjatywność

właściwość działań asocjatywnych (dodawanie i mnożenie), wyrażająca się tzw. prawem łączności, oznaczającym, iż na wynik tych działań nie ma wpływu rozstawienie nawiasów w danym wyrażeniu; łączność

SJP.pl

Łączność, asocjatywność – własność niektórych działań dwuargumentowych zdefiniowana odpowiednią równością, podaną niżej. Łączność dotyczy:

- części działań arytmetycznych jak dodawanie liczb rzeczywistych i ich mnożenie;

- niektórych działań na liczbach zespolonych, hiperzespolonych, wektorach, ciągach, innych funkcjach, innych relacjach dwuargumentowych, innych zbiorach i na macierzach.

Wikipedia

asocjatywny

1. w psychologii: odnoszący się asocjacji, związany z procesami asocjacji (np. asocjatywne struktury świadomości, procesy asocjatywne); asocjacyjny, skojarzeniowy;
2. w matematyce: łączny

SJP.pl

asocjować

rzadko:
1. łączyć różne fakty, pojęcia, nawet słabo ze sobą powiązane;
2. asocjować się - być asocjowanym

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) kojarzyć, łączyć wrażenia, fakty, obrazy

czasownik zwrotny niedokonany asocjować się

(2.1) być kojarzonym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɔˈt͡sʲjɔvat͡ɕ, AS: asocʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asocjowanie n., asocjacjonizm, asocjacjonista, asocjacja

przym. asocjacyjny, asocjacjonistyczny

przysł. asocjacyjnie

Wiktionary

asocjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|asocjować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asocjacja ż.

czas. asocjować ndk.

Wiktionary

asomatognozja

choroba polegająca na nierozpoznawaniu części ciała i stron

SJP.pl

asomatyczny

bezcielesny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. bezcielesny

Wiktionary

asonancja

rym niepełny, polegający na tożsamości lub podobieństwie samogłosek w zakończeniach wyrazów; asonans

SJP.pl

asonans

niedokładny rym polegający na podobieństwie lub identyczności samogłosek w zakończeniu wyrazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. rym polegający na identyczności tylko samogłosek

Wiktionary

Asonans (fr. assonance, z łac. assonare - "odbrzmiewać, współbrzmieć") - powtórzenie jednakowych samogłosek w wyrazach zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.

Nazywany rymem niepełnym, wykształcił się w liryce europejskiej przed rymem. Miał zastosowanie w językach poprzedzających dzisiejszy francuski, gdzie wystarczyło powtórzenie jednej samogłoski, by zaistniało widoczne podobieństwo wyrazów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chwilami w miejsce częstochowskiego rymu zaskakiwał dziwny asonans.

Wiktionary

Powiązane:

przym. asonansowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rym niedokładny

Wiktionary

asonansowy

związany z asonansem

SJP.pl

asonoryzacja

ogół zabiegów zmierzających do wyciszenia źródła hałasu lub zabezpieczenia wnętrza przed hałasami z zewnątrz; oddźwiękowienie

SJP.pl

asortyment

zestaw dóbr oferowanych na sprzedaż przez sklep, zakład, placówkę itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom;

(1.2) wybór cech, środków, przedmiotów itp., jakimi ktoś dysponuje

Wiktionary

Asortyment – wybór, zestaw, zestawienie produkowanych wyrobów, świadczonych usług lub oferowanych towarów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza firma ma w asortymencie wysokiej jakości meble ogrodowe z topoli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɔrˈtɨ̃mɛ̃nt, AS: asortỹmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sortyment m.

przym. asortymentowy

przysł. asortymentowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sortyment

Wiktionary

asortymentowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z asortymentem, towarami i usługami stanowiącymi stałą ofertę handlową

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asortyment mrz.

Wiktionary

asowy

→ as

SJP.pl

Patrz:
as

asp

[czytaj: a-es-PE] skrót od: Akademia Sztuk Pięknych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = eduk. akademia sztuk pięknych;

(1.2) = techn. autoryzowany serwis producenta

(1.3) = med. biochem. asparaginaza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie dostałem się na ASP, ale za rok znów będę próbował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ɛs‿ˈpɛ, AS: a‿es‿pe

Wiktionary

asp.

skrót od: aspirant; aspir.

SJP.pl

skrót

(1.1) = aspirant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Naszym dzielnicowym jest od niedawna asp. Jacek Kowalski.

Wiktionary

aspan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, waćpan, wacpan, waspan, asan, acan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za pozwoleniem, czy to aspan jesteś ów człowiek, co to przybył z Ebenezerem?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspanna ż.

:: fż. aspani ż.

Wiktionary

aspani

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Widzisz aspani — rzekł zimno urzędnik w wicemundurze — gdybyś asani nie wiedziała istotnie, co się z nim dzieje i gdzie on jest, to byś się strwożyła sercem matki, dowiadując się, że raniony…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspanna ż.

:: fm. aspan m.

Wiktionary

asparagina

aminokwas endogenny pełniący istotną rolę w biosyntezie amoniaku

SJP.pl

Asparagina, skr. Asn, N – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów endogennych. Amid kwasu asparaginowego, powszechny składnik białek. Występuje w dużych ilościach w nasionach, a także w stanie wolnym w płynach komórkowych. Stanowi magazyn amoniaku w tkankach zwierzęcych i roślinnych.

Wikipedia

asparaginaza

naturalny enzym wyizolowany z m.in. bakterii Escherichia coli wykazujący działanie cytostatyczne w stosunku do komórek nowotworowych, stosowany w leczeniu ostrych białaczek u dzieci i dorosłych

SJP.pl

Wikipedia

asparaginowy

związany z asparaginą

SJP.pl

asparagus

roślina z rodziny liliowatych, występująca w licznych gatunkach w Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. szparag pierzasty, dekoracyjna roślina stosowana w kwiaciarstwie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaspaˈraɡus, AS: asparagus

Wiktionary

aspartam

sztuczny słodzik, który nie powoduje wzrostu poziomu cukru we krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. spoż. syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce dozwolone jest stosowanie słodzików takich jak aspartam (E951), sorbitol (E420), ksylitol (E967) i maltitol (E421).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈpartãm, AS: aspartãm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aspartame

* arabski: (1.1) أسبرتام (asbartām) m.

* azerski: (1.1) aspartam

* białoruski: (1.1) аспартам m.

* bułgarski: (1.1) аспартам m.

* chiński standardowy: (1.1) 阿斯巴甜 (āsībātián)

* czeski: (1.1) aspartam m.

* duński: (1.1) aspartam w.

* francuski: (1.1) aspartame m.

* indonezyjski: (1.1) aspartam

* japoński: (1.1) アスパルテーム (asuparutēmu)

* litewski: (1.1) aspartamas m.

* łotewski: (1.1) aspartāms m.

* niderlandzki: (1.1) aspartaam n.

* niemiecki: (1.1) Aspartam n.

* norweski (bokmål): (1.1) aspartam n.

* norweski (nynorsk): (1.1) aspartam n.

* rosyjski: (1.1) аспартам m.

* słowacki: (1.1) aspartam m.

* tajski: (1.1) แอสปาร์แตม

* tamilski: (1.1) அஸ்பார்ட்டம் (aspārṭṭam)

* ukraiński: (1.1) аспартам m.

* węgierski: (1.1) aszpartám

* włoski: (1.1) aspartame m.

źródła.

== aspartam (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. spoż. aspartam

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aspazja

przenośnie: ambitna, inteligentna i piękna kobieta

SJP.pl

Aspazja (gr. Ἀσπασία, ur. ok. 470, zm. ok. 400 p.n.e.) – mieszkanka Miletu, która zasłynęła swym związkiem z Peryklesem, ateńskim mężem stanu. Według niektórych autorów była jego żoną.

Niewiele wiadomo o szczegółach jej życia. Większą część dorosłych lat spędziła w Atenach, prawdopodobnie wywierając wpływ na Peryklesa i ateńską politykę. Jest o niej mowa w dziełach Platona, Arystofanesa, Ksenofonta i innych autorów tego czasu.

Wikipedia

aspazjusz

imię męskie

SJP.pl

Aspazjusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się słowa aspasios oznaczającego „powitanie”. Imię to ma oboczną wersję Aspazy.Jego patronem jest św. Aspazjusz, biskup, żyjący w VI wieku.

Aspazjusz imieniny obchodzi 2 stycznia.

Żeński odpowiednik: Aspazja.

Wikipedia

aspekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aspekt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie aspekt, lecz tylko mały aspekcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspekt m.

Wiktionary

aspekt

1. ujęcie, rodzaj, punkt widzenia sprawy;
2. określenie rodzaju czynności (dokonanej, niedokonanej) wyrażonej czasownikiem;
3. wzajemne położenie planet i gwiazd (zodiakalnych), wg którego układano horoskopy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

(1.2) gram. cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;

(1.3) astr. położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

(1.4) stpol. przepowiednia, wróżba

Wiktionary

- aspekt (astronomia) – pojęcie astronomiczne

- aspekt (botanika) – pojęcie botaniczne

- aspekt (filozofia) – cecha przedmiotu, lub punkt widzenia, z którego ujmuje się dany przedmiot

- aspekt (językoznawstwo) – kategoria gramatyczna

- aspekt (religia) – pojęcie religijne

- Aspekt (czasopismo) – czasopismo

- aspekt w informatyce – programowanie aspektowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozpatrzmy charakter tego słownika w aspektach językoznawczym i prawnym.

(1.2) Oba aspekty polskich czasowników mają swoje formy bezokolicznikowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaspɛkt, AS: aspekt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. aspekcik mrz.

czas. aspektować

przym. aspektowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kontekst, światło, strona

Wiktionary

aspektowy

związany z aspektem (w znaczeniu kategorii gramatycznej czasownika), np. pary aspektowe

SJP.pl

aspektywa

w sztuce egipskiej sposób przedstawiania trójwymiarowości na płaszczyźnie

SJP.pl

asperger

potocznie: zespół Aspergera

SJP.pl

- Hans Asperger – austriacki pediatra, psychiatra

- zespół Aspergera – zaburzenie rozwoju

zobacz też:

- Asperg – miasto w Niemczech

Wikipedia

aspergerek

kobieta lub dziewczynka z zespołem Aspergera

SJP.pl

aspergerka

kobieta lub dziewczynka z zespołem Aspergera

SJP.pl

aspergerowiec

osoba z zespołem Aspergera; aspik, asperger

SJP.pl

aspergillus

grzyb z klasy workowców; kropidlak

SJP.pl

Aspergillus P. Micheli ex Haller (kropidlak) – rodzaj grzybów z rzędu kropidlakowców (Eurotiales).

Wikipedia

aspergiloza

grzybica występująca głównie u ptaków, atakująca wole i drogi oddechowe; kropidlakowica

SJP.pl

Aspergiloza (łac. aspergillosis) jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby z rodzaju Aspergillus (kropidlak). Postacie aspergilozy o największym znaczeniu to poważne infekcje płucne u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak chorzy na AIDS, leczeni chemioterapią lub antybiotykami przez dłuższy czas. W alergiach Aspergillus odgrywa mniejszą rolę.

Wikipedia

aspermia

brak spermy lub niemożność jej wydalania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak spermy albo plemników w spermie;

Wiktionary

Aspermia – brak ejakulacji podczas kopulacji oraz innych czynności seksualnych, będący przyczyną męskiej niepłodności. Pomimo iż erekcja utrzymuje się stosunkowo długo, orgazm zazwyczaj nie występuje. Aspermii nie należy mylić z azoospermią, w której przy niekiedy prawidłowej objętości ejakulatu, stwierdza się brak plemników.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. sperma ż.

Wiktionary

aspersja

pokropienie wodą święconą w niedzielę przed sumą

SJP.pl

Aspersja (Asperges) (z łac. aspergere – pokropić) – w łacińskiej tradycji liturgicznej eucharystyczny akt pokuty polegający na pokropieniu przez celebransa wodą święconą ludzi zgromadzonych na liturgii.

Akt ten jest bezpośrednim nawiązaniem do biblijnego Psalmu 51 (50), który jest psalmem pokutnym, zawierającym słowa:

Wikipedia

aspersorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. naczynie na wodę święconą umieszczone w ścianie kościoła;

Wiktionary

Aspersorium:

- kropielnica – kamienne lub metalowe naczynie ze święconą wodą, umieszczone na trwale w przedsionku kościoła (kruchcie), czasem także jako zagłębienie w ścianie mające formę naczynia;

- przenośne naczynie (zazwyczaj mały kociołek z pałąkiem) na wodę święconą;

- mała kropielnica (kropielniczka) do użytku domowego, wykonana najczęściej z metalu lub plastiku (dawniej często z drewna), zawieszana przy drzwiach wejściowych do domu lub mieszkania, służąca domownikom lub osobom odwiedzającym do umoczenia palców w święconej wodzie i wykonania znaku krzyża.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kropielnica

Wiktionary

asperula

szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzana, marzanna

SJP.pl

Marzanka (Asperula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny marzanowatych. Należy do niego około 200 gatunków. Występują one od północnej Afryki i Europy, poprzez Azję Środkową i południowo-zachodnią po Australię i Nową Zelandię, z największym zróżnicowaniem we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i w południowo-zachodniej Azji. Do polskiej flory należą dwa gatunki rodzime: marzanka barwierska (A. tinctoria) i marzanka pagórkowa (A. cynanchica), kilka innych gatunków jest uprawianych, spośród nich marzanka polna (A. arvensis) przejściowo dziczeje (jest efemerofitem).

Wikipedia

aspidistra

roślina z rodziny liliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina z rodziny liliowatych, pochodząca z Azji, potocznie nazywana „żelaznym liściem”;

Wiktionary

Aspidistra (Aspidistra Ker Gaw.) – rodzaj bylin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae), dawniej klasyfikowany do konwaliowatych (Convallariaceae), myszopłochowatych (Ruscaceae), jeszcze dawniej do liliowatych (Liliaceae). Występują na dnie lasów wschodniej Azji od wschodnich Indii, poprzez Indochiny, Chiny, po Japonię. Do lat 70. XX wieku znanych było tylko kilka gatunków. Później taksonomowie opisywać zaczęli dziesiątki kolejnych. W 2006 według "Flora of China" rodzaj obejmować miał 55 gatunków (w tym 49 z Chin, z czego aż 46 endemitów). W 2008 opisano w sumie 93 gatunki, ale szacowano ich docelową liczbę na 200-300. W 2020 baza Plants of the World wymieniała 175 gatunków zaakceptowanych. Zasięg rodzaju obejmuje wschodnią Azję od wschodniej części Himalajów po Japonię.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Floryści używają do kompozycji liści aspidistry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaspʲiˈdʲistra, AS: aspʹidʹistra

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac. etym2|gr|ἀσπίς|ἀσπίς, ἀσπίδος. (aspís, aspídos) → tarcza

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) aspidistra

* ukraiński: (1.1) аспідистра ż.

źródła.

== aspidistra (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. aspidistra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aspik

potocznie: osoba z zespołem Aspergera; asperger, aspergerowiec

SJP.pl

aspir.

skrót od: aspirant; asp.

SJP.pl

aspiracja

1. w medycynie:
a) usuwanie za pomocą specjalnych aparatów próżniowych gazów lub cieczy nagromadzonych w jamie ciała wskutek choroby;
b) wchłanianie przez drogi oddechowe zewnętrznych substancji;
2. w językoznawstwie: dodawanie "h" przy artykulacji głosek i wyrazów; przydech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dążenie do czegoś, pragnienie zrobienia lub dokonania czegoś

(1.2) fonet. przydech

(1.3) med. odciągnięcie tłoczka strzykawki w celu sprawdzenia czy jest się w świetle żyły

Wiktionary

- aspiracja – przydech w językoznawstwie

- aspiracje – (w psychologii) zespół dążeń jednostki

- aspiracja – zachłyśnięcie, przypadkowe pobranie z wdechem płynu, kęsu pokarmowego lub ciała obcego podczas połykania. Prowadzi do groźnych objawów ostrej niedrożności oddechowej.

- aspiracja (technika) – wentylacja mechaniczna stosowana w przemyśle (m.in. młynarskim, energetyce), często przy pomocy złożonych instalacji, mająca na celu jednoczesne odpylanie, usuwanie pary wodnej, chłodzenie surowca, maszyn, urządzeń i pomieszczeń.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Remis trwał aż do ostatniej minuty, kiedy to Rodriguez, strzałem spoza pola karnego przypieczętował aspiracje naszej drużyny do zdobycia mistrzostwa ligi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaspʲiˈrat͡sʲja, AS: aspʹiracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspirant m., aspirantura ż., aspirata ż., aspirowanie n., aspirantka ż.

przym. aspiracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ambicja

Wiktionary

aspiracje

dążenia, plany, ambicje danej osoby, zwłaszcza takie dotyczące osiągnięcia ambitnych celów w jakiejś dziedzinie nauki, sztuki lub życia publicznego

SJP.pl

Aspiracje – zespół dążeń ukształtowanych na podstawie hierarchii wartości właściwych jednostce. Aspiracje zależą od samopoznania, samooceny i samookreślenia jednostki, a także od sytuacji społecznej. Jeśli jednostka trafnie określi swoją sytuację społeczną, potrafi także określić swoje aspiracje. Warto podkreślić, że aspiracje to dążenia, cele, do których jednostka dąży długotrwale, np. założenie rodziny, zdobycie określonego stanowiska, zawodu. Aspiracje są więc dążeniami jednostki, umotywowanymi możliwością ich realizacji.

Wikipedia

aspiracyjnie

→ aspiracyjny

SJP.pl

Patrz:
aspiracyjny

aspiracyjny

1. w medycynie i technice: związany z aspiracją (np. urządzenia aspiracyjne);
2. w językoznawstwie: wymawiany z przydechem (np. głoski aspiracyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aspiracją, dotyczący aspiracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspiracja ż., aspirantura ż., aspirata ż., aspirowanie n., aspirantka ż.

Wiktionary

aspirancki

odnoszący się do aspiranta, właściwy aaspirantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aspirantem, dotyczący aspiranta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspirant mos.

Wiktionary

aspirant

1. osoba dążąca do osiągnięcia ambitnych celów, zwłaszcza związanych z zajęciem jakiegoś stanowiska;
2. stopień oficerski w policji i straży pożarnej; także: osoba mająca ten stopień;
3. dawniej słowo o wielu innych znaczeniach, których wspólnym elementem było: staranie, ubieganie się o coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto się o coś ubiega, np. o stanowisko

(1.2) stopień oficerski w straży pożarnej lub w policji

(1.3) rel. nieoficjalny stopień ministranta

(1.4) rel. mężczyzna chcący wstąpić do zakonu lub zgromadzenia zakonnego

Wiktionary

- aspirant – stopień w korpusie aspirantów w Państwowej Straży Pożarnej

- aspirant – stopień w Policji

- aspirant – stopień podoficerski w Wojsku Polskim we Francji (1939–1940)

- aspirant – stopień wojskowy we Francuskich Siłach Zbrojnych

- aspirant – najniższy stopień oficerski w Straży Granicznej w latach 1928–1939

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Wikary pojechał z aspirantami zmierzyć komeżki.

(1.4) Nie doszło do spotkania prowincjała z aspirantami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈspʲirãnt, AS: aspʹirãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspiracja ż.

:: fż. aspirantka ż.

czas. aspirować ndk.

przym. aspirancki

Wiktionary

aspirantka

→ aspirant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która się o coś ubiega, np. o stanowisko

(1.2) kobiecy stopień oficerski w straży pożarnej lub w policji

(1.3) rel. nieoficjalny stopień w ministranturze żeńskiej

(1.4) rel. kobieta chcąca wstąpić do zakonu lub zgromadzenia zakonnego

Wiktionary

Patrz:
aspirant
Przykłady

(1.3) Na pierwszej zbiórce aspirantek w naszej parafii stawiło się siedem dziewczyn z podstawówki.

(1.4) Matka prowincjalna spotkała się z aspirantkami w Cieszynie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspiracja ż.

:: fm. aspirant m.

czas. aspirować ndk.

przym. aspiracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) kandydatka

(1.4) kandydatka

Wiktionary

aspirantura

okres pełnienia funkcji aspiranta w zakładzie naukowym

SJP.pl

Aspirantura (łac. aspirans – ubiegający się o coś) – studia doktoranckie w Rosji, na Ukrainie, w dawnym ZSRR i niektórych państwach powstałych po jego rozpadzie; w latach 1951–1958 także w PRL.

Po uzyskaniu tytułu magistra lub równoważnego mu tytułu zawodowego osoba, która pragnęła napisać doktorat w ZSRR, kierowana była na aspiranturę i odtąd miała status studenta studiów doktoranckich (ros. aspiránt). Do obowiązków aspiranta należało ukończenie 3-letnich studiów doktoranckich (ros. aspirantúra), w czasie których zaliczał pewną liczbę obowiązkowych zajęć podnoszących kwalifikacje naukowe i w ramach tzw. praktyki pedagogicznej uczestniczył jako obserwator w zajęciach bardziej doświadczonych wykładowców (praktyka ta wynosiła min. 50 godzin zajęć = 75 godzin zegarowych). Aspirantura kończyła się (oprócz samego napisania rozprawy doktorskiej) zdaniem 3 egzaminów – (1) ze specjalizacji naukowej; (2) z języka obcego; (3) z filozofii. W 2005 egzamin z filozofii zastąpiono egzaminem z historii i filozofii nauki. Napisanie rozprawy, wysłuchanie przepisanych zajęć, odbycie praktyki i zdanie wymaganych egzaminów było warunkiem koniecznym dopuszczenia aspiranta do obrony doktorskiej.

Wikipedia

aspirata

spółgłoska wymawiana z przydechem, czyli następującym po niej dźwiękiem przypominającym krótkie 'h'; spółgłoska przydechowa; spółgłoska aspirowana

SJP.pl

aspiratamente

określenie wykonawcze: jakby wzdychając

SJP.pl

aspirator

specjalny aparat próżniowy służący:
a) w medycynie - do usuwania gazów lub cieczy nagromadzonych w jamie ciała wskutek choroby;
b) w technice i analizach laboratoryjnych - do usuwania pyłu i innych drobnych zanieczyszczeń

SJP.pl

Aspirator – urządzenie ssące, o zróżnicowanej budowie i przeznaczeniu:

- urządzenie laboratoryjne do pobierania próbek powietrza lub innych gazów

- urządzenie do oczyszczania powietrza z pyłów

- urządzenie do odsysania płynów i gazów z ciała, m.in. podczas operacji chirurgicznych

- drobne urządzenie medyczne służące do oczyszczania wydzielin nosowych u małych dzieci

Wikipedia

aspirować

1. starać się o coś, ubiegać się o stanowisko, pozycję itp.;
2. w językoznawstwie: wymawiać głoski z przydechem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) starać się, ubiegać się o coś

(1.2) przest. wzdychać do czegoś

(1.3) jęz. wymawiać głoski z przydechem

(1.4) med. wyciąganie płynów z jam ciała za pomocą aspiratora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspirant mos., aspirantka ż., aspirowanie n.

Wiktionary

aspirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aspirować.

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. aspirować

rzecz. aspiracja ż.

przym. aspiracyjny

Wiktionary

aspiryna

kwas acetylosalicylowy, popularny lek przeciwgośćcowy, przeciwbólowy i napotny, stosowany przy zaziębieniach, bólach stawów i mięśni, nerwobólach itp.; polopiryna, motopiryna (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lekarz zalecił mi wzięcie aspiryny przed snem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaspʲiˈrɨ̃na, AS: aspʹirỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. aspirynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aspirin, polopiryna

Wiktionary

aspirynowy

→ aspiryna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aspiryną, dotyczący aspiryny

Wiktionary

Patrz:
aspiryna
Powiązane:

rzecz. aspiryna ż.

Wiktionary

aspóń

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chociaż, przynajmniej

Wiktionary

asport

nagłe zniknięcie przedmiotu w trudny do wytłumaczenia sposób i pojawienie się w innym miejscu

SJP.pl

asportowy

nieuprawiający sportu lub nieinteresujący się sportem

SJP.pl

aspołeczność

termin odnoszony do zachowań, postaw lub cech osobowości, charakteryzujących się unikaniem zaangażowania jednostki w związki grupowe i (lub) realizacje celów grupowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aspołeczne; cecha tych, którzy są aspołeczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. aspołeczny

przysł. aspołecznie

Wiktionary

aspołeczny

obojętny dla spraw społecznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na mojej sprawie rozwodowej czułem się jak jakiś najgorszy element aspołeczny. Sędzina mnie pyta, czy piłka nożna jest dla mnie ważniejsza niż moja żona.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aspołeczność ż.

przysł. aspołecznie

przym. społeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asocjalny

Wiktionary

aspramente

określenie wykonawcze: szorstko, cierpko

SJP.pl

asr

skrót od: Acceleration Slip Regulation - system kontroli trakcji zapobiegający poślizgowi kół napędowych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) mot. system zapobiegający poślizgowi kół podczas ruszania

Wiktionary

Asr – modlitwa muzułmańska – trzecia w ciągu dnia spośród modlitw salat, odmawiana po południu. Obejmuje cztery obowiązkowe rakaty.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) TCS

Wiktionary

aśram

aśrama, aszram, aszrama;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem

SJP.pl

Aśrama (dewanagari आश्रम, trl. āśrama, ang. ashram, w hindi trb. aśram) – indyjska pustelnia lub gurukula. Aśramy powstają w Indiach od starożytności. Najczęściej zakładane są przez mistrza duchowego (guru), nazywane są później od jego imienia. Jeden guru może mieć wiele aśramów, często w różnych miejscach świata.

Wikipedia

aśrama

aszrama, aszram, aśram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem

SJP.pl

- Aśrama (stadium życia)

- Aśrama (pustelnia)

Wikipedia

assagai

Assagaj (arab. Azzaghaja) – typ oszczepu przeznaczonego zarówno do walki wręcz, jak i do miotania. Długość drzewca wahała się od 1 do 2 metrów, a grotu od 15 do 20 cm (drugie tyle zajmuje żelazna oprawa). Assagaj używany był jako broń bojowa i myśliwska przez Buszmenów, Hotentotów, Kafrów, Bantu i inne ludy.

Wikipedia

assai

określenie wykonawcze: bardzo; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. adagio assai, allegro assai

SJP.pl

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

Wikipedia

assam

herbata gatunku Assam

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. prowincja w północno-wschodnich Indiach;

Wiktionary

Asam (hindi असम, trb.: Asam, trl.: Asam; ang. Assam) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.

14. pod względem liczby ludności stan Indii, utrzymał swoją pozycję względem 2001 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prowincja Assam słynie z przepysznych gatunków herbaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈasːãm, AS: a•sãm

Wiktionary

assamczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Caprolagus|Blyth|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Caprolagus hispidus|Pearson|ref=tak., gatunek z rodzaju assamczaków (1.1)

(1.3) zool. ssak z gatunku assamczaków (1.2)

Wiktionary

Assamczak (Caprolagus) – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Assamczaki występują m.in. w Nepalu.

Wiktionary

assamski

język assamski - jeden z języków urzędowych Indii; język asamski

SJP.pl

assamskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem asamskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem asamskim

(1.3) spisany, stworzony w języku asamskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: asˈːãmskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: a•sãmskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

assapan

rodzaj gryzonia z podrodziny wiewiórek

SJP.pl

Assapan (Glaucomys) – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). W polskiej literaturze zoologicznej nazwa zwyczajowa „assapan” używana była dla oznaczenia gatunku Glaucomys volans. Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi przypisano assapan południowy, rezerwując nazwę assapan dla rodzaju Glaucomys.

Wikipedia

assel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 299 – 294,6 milionów lat temu;

Wiktionary

Lokalizacje

Luksemburg

- Assel – wieś w gminie Bous-Waldbredimus, w kantonie Remich

Niderlandy

- Assel – dzielnica Apeldoornu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈasːɛl, AS: a•sel

Wiktionary

assemblage

[czytaj: asąbLAŻ lub asambLAŻ] przestrzenna kompozycja utworzona z różnego rodzaju przedmiotów; asamblaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;

Wiktionary

Asamblaż (fr. assemblage, tłum. gromadzenie/zbieranie/zbiór) – forma artystyczna, będąca odmianą kolażu, według której tworzy się trójwymiarowe kompozycje z przedmiotów gotowych.

Praca złożona z różnego rodzaju przedmiotów: codziennego użytku, bezużytecznych fragmentów, form naturalnych, wszelkich możliwych obiektów. Dzieło powstaje z przedmiotów, które nie są stworzone przez autora asamblażu, ale jedynie przez niego użyte, a czasem także specjalnie spreparowane, czy przystosowane (np. pomalowane, odłączone od całości, połączone z czymś innym, zniszczone). Asamblaż może mieć postać jednego obiektu powstałego z połączenia innych lub może stanowić rodzaj zbioru, kolekcji przedmiotów. Można to określić jako pewnego rodzaju przestrzenny collage otwarty na wszelkie materiały i pomysły ich zestawień i połączeń. Poszczególne fragmenty w asamblażu mogą być ze sobą sklejone, związane, umieszczone w rodzaju wspólnego pojemnika, luźno położone, powieszone obok siebie itd. Dzięki asamblażom z fragmentów tworzone są nowe znaczenia, powstają nowe związki między znaczeniami, które niosą ze sobą składowe części.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poobwieszała mi poczekalnię assemblage’ami jakiejś awangardowej artystki z Jeleniej Góry.

Wiktionary

assemblé

[czytaj: asemBLE] rodzaj skoku w tańcu klasycznym

SJP.pl

assembler

prosty język programowania; asembler

SJP.pl

Asembler (ang. assembler) – termin informatyczny związany z programowaniem i tworzeniem kodu maszynowego dla procesorów. W języku polskim oznacza on program tworzący kod maszynowy na podstawie kodu źródłowego (tzw. asemblacja) wykonanego w niskopoziomowym języku programowania bazującym na podstawowych operacjach procesora zwanym językiem asemblera, popularnie nazywanym również asemblerem.

Wikipedia

asser

imię męskie

SJP.pl

Asser (zm. 908/909) – walijski mnich z St David’s w królestwie Dyfed. W latach 875-879 był biskupem Sherborne. Około 885 Alfred Wielki poprosił go, by opuścił St David’s i dołączył do kręgu uczonych mężów, których Alfred gromadził na swym dworze. Po rocznym pobycie w Caerwent spowodowanym chorobą, Asser przyjął zaproszenie.

Wikipedia

assieme

[czytaj: assjeme] muzyczne określenie wykonawcze: razem, wspólnie

SJP.pl

assiniboine

(dawniej Stone Indian River) rzeka w Kanadzie

SJP.pl

Assiniboine – rzeka w Kanadzie, w prowincjach Saskatchewan i Manitoba, o długości 1 070 kilometrów. Rzeka nazwana od Assiniboinów, rdzennych mieszkańców tej okolicy.

Wikipedia

assoluta

środowiskowo o primadonnie, primabalerinie: najlepsza, najwyższej klasy

SJP.pl

Primaballerina assoluta – tytuł przyznawany jest niezwykłym tancerkom, które wniosły ogromny wkład w rozwój i promocję baletu na świecie. Zaledwie kilka razy w ciągu historii tańca tytuł ten został przyznany, otrzymała go m.in. Matylda Krzesińska i Helena Cholewicka.

Wikipedia

assos

Assos (gr. Άσσος) – starożytne miasto greckie w północno-zachodniej Azji Mniejszej, na terenie Troady, obecnie w tureckiej prowincji Çanakkale. Współcześnie na jego terenie znajduje się wieś Behramkale. Ojczyzna filozofa stoickiego Kleantesa.

Wikipedia

assunta

1. w sztuce gotyckiej: przedstawienie Marii Wniebowziętej w koronie gwiazd i z księżycem u stóp;
2. w sztuce włoskiej: scena wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

SJP.pl

Assumpta (Assunta) – od wł. wniebowzięta. Wizerunek wniebowziętej Matki Bożej w sztuce gotyckiej przedstawiający postać Matki Boskiej wśród gwiazd z wyobrażeniem słońca, księżyca z gwiazdami u stóp. W renesansie i baroku odnosi się do wizerunku Matki Boskiej wniebowziętej.

Wikipedia

assyż

dawniej: Asyż (miasto we Włoszech)

SJP.pl

ast

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = teatr. eduk. akademia sztuk teatralnych

(1.2) = med. biochem. aminotransferaza asparaginianowa

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) = kynol. amerykański Staffordshire terrier, amstaf

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) AspAT

(2.1) amstaf

Wiktionary

asta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gałąź, konar

Wiktionary

- Asta (1041 Asta) – planetoida nr 1041

- Asta – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

- Asta Nielsen – duńska aktorka filmowa

- Salvatore Asta – dyplomata watykański

- TV Asta – lokalna stacja telewizyjna miasta Piła

- Asta-Net – regionalny dostawca usług telekomunikacyjnych

- Astoria Bydgoszcz – przydomek klubu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (gwara.) Na asta usiodł gryfny szpok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaș.ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astka ż.

Wiktionary

astana

stolica Kazachstanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kazachstanu;

Wiktionary

Astana (kaz. cyr. i ros. Астана; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019, i ponownie od 2022 r. Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po zwiedzeniu Ałma Aty pojechaliśmy do Astany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstãna, AS: astãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astańczyk m., astanka ż.

przym. astański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Akmolińsk, hist. Celinograd, hist. Akmoła, hist. Nur-Sułtan

Wiktionary

astańczyk

mieszkaniec Astany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Astany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: astãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Astana ż.

:: fż. astanka ż.

przym. astański

Wiktionary

astanka

mieszkanka Astany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Astany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstãnka, AS: astãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Astana ż.

:: fm. astańczyk mos.

przym. astański

Wiktionary

astański

przymiotnik od: Astana (stolica Kazachstanu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Astana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstãj̃sʲci, AS: astãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Astana ż., astańczyk mos., astanka ż.

Wiktionary

astarte

- Astarte lub Asztarte – imię fenickiej i kananejskiej bogini miłości, płodności i wojny

- Astarte – grecka grupa muzyczna wykonująca black metal

- (672) Astarte – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Biologia

- Astarte – rodzaj małży z rodziny astartowatych

- Astarte borealis – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae)

- Astarte elliptica – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae)

Wikipedia

astat

pierwiastek chemiczny o symbolu At, promieniotwórczy niemetal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

Wiktionary

Astat (At, łac. astatinum z gr. άστατός ‘nietrwały’ od ά ‘bez’ i στατός ‘trwały, stały’) – promieniotwórczy pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma astat?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastat, AS: astat

Wiktionary

Powiązane:

przym. astatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) At

Wiktionary

astatowy

→ astat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący astatu

Wiktionary

Patrz:
astat
Powiązane:

rzecz. astat m.

Wiktionary

astatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest astatyczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. astatyczny

przysł. astatycznie

Wiktionary

astatyczny

ruchomy; niestały

SJP.pl

astazja

w medycynie: niemożność chodzenia, stania na skutek zaburzeń w ośrodkowym układzie nerwowym, czasem w błędniku

SJP.pl

Astazja – niemożność utrzymania pozycji stojącej, występująca najczęściej z abazją w histerii i w niektórych schorzeniach neurologicznych przy uszkodzeniu płata czołowego.

Wikipedia

asteizm

dowcipne, celne powiedzenie świadczące o towarzyskiej ogładzie mówiącego

SJP.pl

Asteizm (fr. astéisme, gr. asteíos – dowcipny, wykształcony, miejski) – ironiczny lub autoironiczny zwrot świadczący o zręczności krasomówczej, znajomości savoir-vivre i ogładzie towarzyskiej.

Znany z wykorzystywania asteizmów w swojej twórczości jest Ignacy Krasicki (między innymi w satyrach Pijaństwo oraz Świat zepsuty).

Wikipedia

astelia

jednoliścienna roślina z rzędu szparagowców

SJP.pl

astenia

stan ogólnej słabości fizycznej i psychicznej organizmu, będący następstwem przebytej ciężkiej choroby, przeżyć psychicznych lub długotrwałego niedożywienia; także utrata sił, osłabienie towarzyszące depresji i nerwicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;

Wiktionary

Astenia (łac. asthenia, z stgr. ἀσθένεια) – stan słabości fizycznej i psychicznej organizmu.

Osoby z astenią mają budowę ciała: szczupłą z wąskimi ramionami, zapadniętą klatką piersiową, długimi i szczupłymi kończynami oraz słabo rozwiniętymi mięśniami.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) astenia pogrypowa • zespół astenii • uogólniona schizofreniczna astenia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀσθένεια. (asthéneia)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) asthenia

* baskijski: (1.1) astenia

* białoruski: (1.1) астэнія ż.

* bułgarski: (1.1) астения ż.

* duński: (1.1) asteni w.

* francuski: (1.1) asthénie ż.

* galicyjski: (1.1) astenia ż.

* hiszpański: (1.1) astenia ż.

* kataloński: (1.1) astènia ż.

* łotewski: (1.1) astēnija ż.

* norweski (bokmål): (1.1) asteni m.

* norweski (nynorsk): (1.1) asteni m.

* ormiański: (1.1) աստենիա (astenia)

* portugalski: (1.1) astenia ż.

* rumuński: (1.1) astenie ż.

* serbski: (1.1) астенија ż.

* słowacki: (1.1) asténia ż.

* szwedzki: (1.1) asteni w.

* uzbecki: (1.1) asteniya

* węgierski: (1.1) aszténia

* włoski: (1.1) astenia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀσθένεια. (asthéneia)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) asthenia

* baskijski: (1.1) astenia

* białoruski: (1.1) астэнія ż.

* bułgarski: (1.1) астения ż.

* duński: (1.1) asteni w.

* francuski: (1.1) asthénie ż.

* galicyjski: (1.1) astenia ż.

* hiszpański: (1.1) astenia ż.

* kataloński: (1.1) astènia ż.

* łotewski: (1.1) astēnija ż.

* norweski (bokmål): (1.1) asteni m.

* norweski (nynorsk): (1.1) asteni m.

* ormiański: (1.1) աստենիա (astenia)

* portugalski: (1.1) astenia ż.

* rumuński: (1.1) astenie ż.

* serbski: (1.1) астенија ż.

* słowacki: (1.1) asténia ż.

* szwedzki: (1.1) asteni w.

* uzbecki: (1.1) asteniya

* węgierski: (1.1) aszténia

* włoski: (1.1) astenia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

asteniczka

w psychologii: kobieta odznaczająca się smukłą i wątłą budową ciała, charakteryzująca się egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ asteniczny; leptosomatyczka

SJP.pl

asteniczny

w psychologii: mający budowę ciała i usposobienie charakterystyczne dla astenika; leptosomiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wątły, o słabej budowie ciała lub odporności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Afekt, do którego doprowadziła człowieka np. rozpacz czy strach, może być steniczny albo asteniczny w zależności od tego, czy pobudził aktywność ruchową człowieka, czy też podziałał na nią hamująco.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astenik m., asteniczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) leptosomiczny

Wiktionary

astenik

w psychologii: człowiek odznaczający się smukłą i wątłą budową ciała, charakteryzujący się egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ asteniczny; leptosomatyk

SJP.pl

astenka

astenka gęsiówka - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

astenopia

osłabienie wzroku powstające wskutek nie skorygowanej okularami wady wzroku

SJP.pl

Astenopia – subiektywne uczucie osłabienia oczu, spowodowane najczęściej przez niewyrównane wady wzroku lub niewłaściwe oświetlenie. Objawia się między innymi bólem oraz zaczerwienieniem oczu, łzawieniem, bólami głowy, zamazanym lub podwójnym widzeniem.

Wikipedia

astenosfera

jedna ze sfer górnej części płaszcza Ziemi, podatna na przemieszczenia i odkształcenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. warstwa płaszcza ziemskiego;

Wiktionary

Astenosfera (warstwa Gutenberga) – warstwa o grubości około 100 km, położona w górnej części płaszcza ziemskiego, tuż pod litosferą.

Górna granica astenosfery leży na głębokości od 10 do 100 km, dolna na głębokości 350-400 km (górna 50-70 km pod oceanami i do 120 km pod kontynentami, dolna odpowiednio 400 i 250 km.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Górna granica astenosfery leży na głębokości od 10 do 100 km.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastɛ̃nɔˈsfɛra, AS: astẽnosfera

Wiktionary

astenospermia

upośledzenie jakości nasienia mężczyzny

SJP.pl

astenotymia

stan, w którym człowiek jest przewrażliwiony na punkcie własnej osoby, powodujący nadmierą ostrożność i nieufność

SJP.pl

astenotymiczka

kobieta przewrażliwiona na punkcie własnej osoby, zachowująca rezerwę wobec ludzi

SJP.pl

astenotymik

człowiek przewrażliwiony na punkcie własnej osoby, zachowujący rezerwę wobec ludzi

SJP.pl

aster

1. roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią;
2. odmiana ziemniaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina ogrodowa o pięknych różnokolorowych kwiatach;

Wiktionary

Aster (Aster L. 1753) – rodzaj roślin nasiennych z rodziny astrowatych. W tradycyjnym, szerokim ujęciu zaliczano tu kilkaset, do tysiąca gatunków, które mimo podobieństwa okazały się być często odlegle spokrewnione. Po ich wyłączeniu w osobne rodzaje (m.in. taksonów północnoamerykańskich), w rodzaju Aster zostało ok. 170 gatunków tzw. Starego Świata, z typowym przedstawicielem astrem gawędką (Aster amellus). Mimo znaczących zmian w systematyce tradycyjnie zaliczane tu gatunki różnych rodzajów wciąż łącznie noszą nazwę zwyczajową „astrów”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na rabacie posadzimy popielniki, astry i studentki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastɛr, AS: aster

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrowate nmos.

przym. astralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. astra

Wiktionary

astereognozja

zaburzenie w rozpoznawaniu kształtu dotykanych przedmiotów

SJP.pl

Astereognozja (ang. astereognosis) – zaburzenie polegające na niemożności rozpoznania przedmiotów za pomocą dotyku, mimo braku zaburzeń czucia. Jest formą agnozji czuciowej.

Termin "astereognozja" bywa używany zamiennie z terminem "agnozja dotykowa". Niektórzy proponują jednak, aby termin "agnozja dotykowa" zarezerwować dla niewielkich zaburzeń, w których nie występują istotne deficyty somatosensoryczne, natomiast terminem "astereognozja" określać deficyty somatosensoryczne "niższego rzędu", to znaczy spowodowane uszkodzeniami kory mózgowej, rdzenia kręgowego albo nerwów obwodowych.

Wikipedia

asteria

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. matka Hekate; żona tytana Persesa oraz siostra Leto; córka Kojosa i Fojbe; jedna z tytanid drugiego pokolenia;

(1.2) mitgr. jedna z córek Danaosa

(1.3) mitgr. jedna z córek giganta Alkyoneusa

(1.4) mitgr. córka Teukrosa, syna Telamona

(1.5) imię|polski|ż.;

(1.6) astr. planetoida o numerze katalogowym 658, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1908 r.;

Wiktionary

- Asteria (Delos) – grecka wyspa na Morzu Egejskim

- Asteria – imię żeńskie

- Asteria – planetoida o numerze katalogowym 658

- Asteria – w mitologii greckiej córka Teukrosa

- Asteria – w mitologii greckiej jedna z Alkyonid

- Asteria – w mitologii greckiej jedna z Danaid

- Asteria – w mitologii greckiej jedna z tytanid, siostra Leto

- „Asteria” – włoski okręt podwodny z okresu II wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

(1.6) Asteria porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstɛrʲja, AS: asterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Asteriusz mos.

Wiktionary

asteriusz

imię męskie

SJP.pl

Asteriusz – imię męskie pochodzenia greckiego od Asterios: ast-r, -éros „gwiazda”. Stąd astérios (łac. asterius) to „gwieździsty, jasny, lśniący, niebieski”. Hagiografia zna ośmiu świętych o tym imieniu: m.in. nosił je Asteriusz z Cezarei Palestyńskiej, żyjący w pierwszej połowie III wieku.

Żeńskim odpowiednikiem jest Asteria.

Asteriusz imieniny obchodzi 3 marca, 20 maja i 10 czerwca.

Wikipedia

asterix

Asteriks (fr. Astérix) – francuska seria komiksowa stworzona przez René Goscinnego (scenariusz tomów 1–24) i Alberta Uderzo (rysunki do tomów 1–34; scenariusz tomów 25–34), kontynuowana przez Jeana-Yves’a Ferriego (scenariusz od tomu 35.) i Didiera Conrada (rysunki od tomu 35.). Po raz pierwszy postać Asteriksa pojawiła się w magazynie „Pilote” 29 października 1959.

Wikipedia

asteroid

1. w astronomii: ciało niebieskie niewielkich rozmiarów poruszające się dookoła Słońca, głównie między orbitami Marsa i Jowisza; planetoida;
2. w geometrii: krzywa w kształcie gwiazdy czteroramiennej

SJP.pl

Planetoida (planeta + gr. eídos – postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie, niebędące planetą, księżycem planety, kometą lub meteoroidem, o zazwyczaj małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę (w szczególności Słońce). Ma stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Wikipedia

asteroida

1. w astronomii: ciało niebieskie niewielkich rozmiarów poruszające się dookoła Słońca, głównie między orbitami Marsa i Jowisza; planetoida;
2. w geometrii: krzywa w kształcie gwiazdy czteroramiennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

(1.2) mat. krzywa o specyficznym kształcie;

Wiktionary

- asteroida – (w astronomii) inne określenie planetoidy

- asteroida – (w geometrii) rodzaj krzywej płaskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Geolodzy odkryli krater, który powstał w wyniku upadku asteroidy 66 milionów lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastɛˈrɔjda, AS: asteroi ̯da

Wiktionary

Powiązane:

przym. astralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) planetoida, planetka

Wiktionary

asteroidalny

→ asteroida

SJP.pl

Patrz:
asteroida

asterokalamit

wymarły skrzyp z rodziny archeokalamitowatych, żyjący w późnym dewonie i we wczesnym karbonie; archeokalamit

SJP.pl

Archeokalamit, asterokalamit (Archaeocalamites, Asterocalamites) – wymarły rodzaj skrzypowych z rodziny archeokalamitowatych, żyjący w późnym dewonie i we wczesnym karbonie.

Wikipedia

asteroksylon

kopalny prawidłakowiec posiadający cechy psylofitów i widłaków

SJP.pl

Asteroksylon (Asteroxylon mackiei) – wymarła roślina opisana po raz pierwszy z Rhynie Chert – stanowiska paleontologicznego odkrytego w Szkocji w 1912 r., datowanego na wczesny dewon (ok. 400 mln lat temu). Skamieniałości tego gatunku znane są od późnego syluru do końca dewonu. Początkowo roślina opisana została jako przedstawiciel ryniofitów Rhyniophyta, później jednak uznana została za przedstawiciela rzędu prawidłakowców.

Wikipedia

asteronim

rodzaj kryptogramu złożonego ze znaków w kształcie gwiazdki

SJP.pl

Asteronim (z gr. ἀστήρ „gwiazda” + ὄνομα „imię”, ros. астроним) – pseudonim, rodzaj kryptogramu , podpis, składający się z jednej lub kilku asterysków (*), stosowany w miejsce nazwiska autora. Liczba gwiazdek bywa zróżnicowana – od jednej do siedmiu – a ich układ w podpisie może przyjmować różne formy, takie jak linia prosta (np. ** ***), trójkąt (⁂) czy romb.

Wikipedia

asterysk

znak drukarski w kształcie gwiazdki, używany najczęściej jako odsyłacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

Wiktionary

Asterysk (łac. asteriscus „gwiazdka”, od stgr. ἀστερίσκος asterískos „gwiazdka”) – znak pisarski w kształcie gwiazdki, najczęściej pięcio- lub sześciopromiennej, umieszczony w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma. Stosowany do różnych celów – najczęściej jako znak umowny (np. symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, asteronim), pionowy (międzyakapitowy) lub poziomy (międzywyrażenowy) separator tekstu, oraz jako element ozdobny. Nazwa pochodzi od greckiego αστερíσκος ‘gwiazdka’, a to od αστήρ (astḗr) ‘gwiazda’.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie powinno tu być żadnego asterysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstɛrɨsk, AS: asterysk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwiazdka

Wiktionary

asteryzm

w mineralogii: efekt gwiazdy w świetle odbitym lub przechodzącym przez niektóre kryształy; gwiazdzistość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znak „⁂”, stosowany w celu zwrócenia szczególnej uwagi na fragment tekstu;

(1.2) astr. układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem;

(1.3) miner. efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości;

Wiktionary

- asteryzm w astronomii – układ gwiazd niebędący oficjalnym gwiazdozbiorem

- asteryzm w mineralogii – zjawisko optyczne powodujące powstanie smug światła w kształcie gwiazdy

- asteryzm w typografii (⁂)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) We współczesnych tekstach rzadko używa się asteryzmu.

(1.2) Wielki Wóz jest najbardziej znanym asteryzmem.

(1.3) Zdarzają się minerały, na których można zaobserwować aż 12 promieni asteryzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstɛrɨsm̥, AS: asterysm̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. astralny

Wiktionary

astiages

ostatni władca państwa Medów (585-550 p.n.e.); Astyages

SJP.pl

Astyages (inaczej Isztuwegu, Arsztiwajga) – ostatni władca państwa Medów (585–550 p.n.e.), syn Kyaksaresa. Za jego czasów w ramach kampanii aneksyjnych Medowie wtargnęli do północnej Syrii (w okolicach dzisiejszej granicy syryjsko-tureckiej), która stanowiła część babilońskiego imperium, i opanowali wielkie ośrodki religijne, Arbelę i Harran. Zburzyli sanktuaria i deportowali setki kapłanów. Opis spustoszeń widnieje na odkrytej w Babilonie steli. Groźba wojny z Nabuchodonozorem zmusiła Astyagesa do szukania funduszy i ludzi. Szczególnie naciskana o wsparcie była Persja. Medyjski władca jednak szybko sobie uświadomił, że przez swe powiązania z Elamem - który sam stanowił bramę do dolnej Mezopotamii - król Anszanu, Kambyzes I, musi być traktowany inaczej i na pewno z większym szacunkiem. Tak więc około 598 r. p.n.e. Astyages dał Kambyzesowi I z Anszanu, plemiennemu wodzowi, za żonę jedną ze swoich córek, księżniczkę Mandane (z tego związku narodził się Cyrus II Wielki). Działania Astyagesa nie na wiele się zdały. Po śmierci Kambyzesa I w 559 r. p.n.e. królem i chanem Persji ogłosił się Cyrus II, który rościł sobie pretensje do spadku po Astyagesie. Nie mogąc otrzymać spadku dobrowolnie Cyrus II, z racji więzów krwi, zdecydował się na wzięcie tego siłą. Przygotowując się do wojny z Astyagesem Cyrus II zapewnił sobie uprzednio wsparcie m.in. perskich plemion oraz Achemenidów. W latach 553-551 p.n.e. wojska Cyrusa II wdzierały się coraz głębiej w medyjskie terytorium, prąc twardo w stronę Ekbatany. Ostateczna klęska Astyagesa dokonała się w wyniku dwudniowej bitwy pod Pasagardami w 550 r. p.n.e. Astyages przegrał wojnę z władcą perskim a zarazem swym wnukiem Cyrusem II Wielkim. Państwo Medów dostało się pod panowanie Achemenidów. Uważa się, że Cyrus II przyjął państwowy ceremoniał królewski, a liczni Medowie zachowali pozycję społeczną równą Persom.

Wikipedia

astika

system filozoficzno-religijny uznający autorytet Wed oraz istnienie świata transcendentnego

SJP.pl

Astika (sanskryt आस्तिक) – pojęcie pochodzące z hinduizmu oznaczające osobę bądź szkołę filozoficzną akceptującą autorytet Wed. Przeciwieństwem pojęcia astika jest nastika. Para „astika – nastika” jest niejako analogią pary „teizm – ateizm”.

Wikipedia

astilbe

roślina wieloletnia z rodziny skalnicowatych, pochodząca z Chin, Japonii i Półwyspu Koreańskiego; tawułka

SJP.pl

Tawułka, astilbe, zatawułka (Astilbe) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Obejmuje 21 gatunków występujących we wschodniej Azji (od Himalajów po Japonię) oraz jeden gatunek (A. biternata) rosnący we wschodniej Ameryce Północnej w Appalachach. Wiele gatunków i mieszańców między nimi w licznych odmianach uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

astka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gałązka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asta ż.

Wiktionary

astma

choroba układu oddechowego, często o podłożu alergicznym, polegająca na przewlekłym zapaleniu oskrzelików płucnych, objawiająca się silnymi napadami duszności, sapaniem, uczuciem ucisku w klatce piersiowej; dychawica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

Wiktionary

Astma (łac. asthma, polski termin to dychawica) – przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych z nadreaktywnością oskrzeli, prowadząca do nawracających epizodów świszczącego oddechu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej i kaszlu, występujących szczególnie w nocy lub nad ranem. Dominującym objawem astmy jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jegomość był tęgi, czerwony na twarzy, i miał widać astmę, bo sapał ciężko i pokaszliwał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastma, AS: astma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astmatyk m., astmatyczka ż., astmosan m.

przym. astmatyczny

przysł. astmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dusznica, dychawica

Wiktionary

astmatyczka

kobieta, dziewczyna chora na astmę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na astmę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bożena jest astmatyczką, musi jechać do sanatorium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastmaˈtɨt͡ʃka, AS: astmatyčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astma ż.

:: fm. astmatyk m.

przym. astmatyczny

przysł. astmatycznie

Wiktionary

astmatyczny

związany z astmą, właściwy astmie, cierpiący na astmę (np. astmatyczny kaszel, astmatyczne dziecko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astma ż., astmatyczka ż., astmatyk mos.

Wiktionary

astmatyk

człowiek chory na astmę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek cierpiący na astmę

Wiktionary

Astma (łac. asthma, polski termin to dychawica) – przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych z nadreaktywnością oskrzeli, prowadząca do nawracających epizodów świszczącego oddechu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej i kaszlu, występujących szczególnie w nocy lub nad ranem. Dominującym objawem astmy jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dlaczego wśród wybitnych sportowców jest tylu astmatyków?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstmatɨk, AS: astmatyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astma ż.

:: fż. astmatyczka ż.

przym. astmatyczny

Wiktionary

astmosan

lek roślinny

SJP.pl

aston

Miejscowości

Francja:

- Aston – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pyrénées, w departamencie Ariège

Wielka Brytania:

- Aston – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w Claverley, w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w Derbyshire Dales, w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w hrabstwie Hertfordshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w High Peak, w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w Newcastle-under-Lyme, w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w hrabstwie South Yorkshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w Telford and Wrekin, w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w Wem Rural, w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston – miejscowość w hrabstwie West Midlands (Anglia)

- Aston by Budworth – miejscowość w hrabstwie Cheshire (Anglia)

- Aston-by-Doxey – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Aston-By-Stone – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Aston by Wrenbury – miejscowość w hrabstwie Cheshire (Anglia)

- Aston on Carrant – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Aston on Clun – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston-on-Trent – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Aston Abbotts – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)

- Aston Bank – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)

- Aston Botterell – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston Cantlow – miejscowość w hrabstwie Warwickshire (Anglia)

- Aston Clinton – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)

- Aston Crews – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

- Aston Cross – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Aston End – miejscowość w hrabstwie Hertfordshire (Anglia)

- Aston Eyre – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston Fields – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)

- Aston Flamville – miejscowość w hrabstwie Leicestershire (Anglia)

- Aston Ingham – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

- Aston juxta Mondrum – miejscowość w hrabstwie Cheshire (Anglia)

- Aston le Walls – miejscowość w hrabstwie Northamptonshire (Anglia)

- Aston Magna – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Aston Munslow – miejscowość w Shropshire (dystrykt), w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston Pigott – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston Rogers – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

- Aston Rowant – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire (Anglia)

- Aston Sandford – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)

- Aston Somerville – miejscowość w hrabstwie Worcestershire (Anglia)

- Aston Subedge – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Aston Tirrold – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire (Anglia)

- Aston Upthorpe – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire (Anglia)

- Pipe Aston – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

- Ivinghoe Aston – miejscowość w hrabstwie Buckinghamshire (Anglia)

Wikipedia

astor

Astor – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lake.

Wikipedia

astoria

miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Astoria – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton

- Astoria – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Clatsop

- Astoria – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Deuel

Gminy w USA:

- Astoria (ang. Astoria Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton

Wikipedia

astr.

skrót od: astrologia, astrologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

astra

regionalnie: aster (roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód typu Opel Astra

(1.2) reg. bot. zob. aster.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: aster (także. B. lp. jeśli mzw.)

Wiktionary

Astra – zespół osiemnastu satelitów telekomunikacyjnych, należących do konsorcjum SES ASTRA z siedzibą w Luksemburgu, znajdujący się na orbicie geostacjonarnej nad równikiem. Obecnie na orbicie pracuje trzynaście z nich.

Satelity te nadają sygnał stacji telewizyjnych i radiowych do odbiorców w Europie oraz częściowo w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie, tylko w przekazie cyfrowym. Przekazy analogowe (w systemie PAL) zostały wyłączone 29 kwietnia 2012 roku.

Wikipedia

astrachan

rodzaj pluszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Astrachań leży w delcie Wołgi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstraxãɲ, AS: astraχãń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrachan m., astrachań ż., astrachanit m., astrakanit m., astrachańczyk mos., astrachanka ż., Astrachańczyk mos.

przym. astrachański

Wiktionary

astrachańczyk

mieszkaniec Astrachania (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Astrachania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ważną dziedziną działalności gospodarczej astrachańczyków była wreszcie dzierżawa poboru różnego rodzaju podatków i opłat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Astrachań mrz.

:: fż. astrachanka ż.

przym. astrachański

Wiktionary

astrachanka

mieszkanka Astrachania (miasta w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Astrachania

Wiktionary

Astrachanka (ukr. Астраханка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie melitopolskim, w hromadzie Myrne. W 2001 liczyła 1223 mieszkańców, spośród których 148 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 1067 rosyjski, 2 białoruski, 5 ormiański, a 1 inny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Astrachań mrz.

:: fm. astrachańczyk mos.

przym. astrachański

Wiktionary

astrachanowy

związany z astrachanem

SJP.pl

astrachański

→ Astrachań (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Astrachania, związany z Astrachaniem, pochodzący z Astrachania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastraˈxãj̃sʲci, AS: astraχãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Astrachań m., astrachańczyk mos., astrachanka ż.

Wiktionary

astrafobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed błyskawicami

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astraphobia

* azerski: (1.1) astrafobiya

* baskijski: (1.1) astrafobia

* bułgarski: (1.1) астрафобия ż.

* czeski: (1.1) astrofobie ż.

* esperanto: (1.1) tondrofobio

* estoński: (1.1) astrafoobia

* fiński: (1.1) astrafobia, brontofobia

* francuski: (1.1) astraphobie ż.

* hiszpański: (1.1) astrafobia ż.

* włoski: (1.1) astrafobia ż.

źródła.

== astrafobia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. astrafobia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastraˈfɔbʲja, AS: astrafobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) fobia

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astraphobia

* azerski: (1.1) astrafobiya

* baskijski: (1.1) astrafobia

* bułgarski: (1.1) астрафобия ż.

* czeski: (1.1) astrofobie ż.

* esperanto: (1.1) tondrofobio

* estoński: (1.1) astrafoobia

* fiński: (1.1) astrafobia, brontofobia

* francuski: (1.1) astraphobie ż.

* hiszpański: (1.1) astrafobia ż.

* włoski: (1.1) astrafobia ż.

źródła.

== astrafobia (język hiszpański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. astrafobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

astragal

1. półwypukły ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;
2. kość skokowa;
3. roślina zielona z rodziny motylkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. kość od wewnętrznej strony stopy między wgłębieniem a kostką;

(1.2) archit. ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;

(1.3) hist. w starożytnej Grecji: zwierzęca kość śródstopia (lub jej naśladownictwo) używana do gry

(1.4) hist. w starożytnej Grecji: naczynie w kształcie astragalu (1.3)

Wiktionary

Astragal albo perełkowanie – rodzaj uwypuklonego ornamentu ciągłego utworzonego z pasma perełek (kulistych bądź owalnych) oddzielonych pionowymi krążkami („cekinami”) w postaci podwójnych soczewek (rzadziej pałeczkami). Najczęściej płaskorzeźbiony, (niekiedy malowany).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy upadł z roweru, doznał złamania astragalu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstraɡal, AS: astragal

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kość nadpiętowa, kość pęcinowa, kość skokowa

(1.2) perełkowanie

Wiktionary

astragalomancja

wróżenie z kości pęcinowych

SJP.pl

Astragalomancja, astragyromancja – metoda wróżenia za pomocą kostek, kamyków lub kawałków drewna. Nazwa pochodzi od słowa astragal, oznaczającego kość skokową.

Historycznie, podobnie jak w grach w kości, „kości” zazwyczaj były kośćmi stawowymi lub innymi małymi kośćmi czworonogów. Oznaczone astragale (kości skokowe) owiec i kóz są powszechnie spotykane na stanowiskach archeologicznych w regionie Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu, szczególnie na miejscach związanych z pochówkami i religią. Na przykład oznaczone astragale znaleziono w pobliżu ołtarza Afrodyty Urania w Atenach, co sugeruje, że astragalomancja była praktykowana w pobliżu ołtarza po około 500 r. p.n.e.

Wikipedia

astragalowy

związany z astragalem

SJP.pl

astral

w okultyzmie, astrologii i spirytyzmie: świat niematerialny, niewidzialny, mistyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ezot. świat ciał astralnych

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. astralny

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|astralis.

uwagi.

Zob. K. Długosz-Kurczabowa, Słownik szkolny. Etymologia, Wyd. WSiP, Warszawa 1998, s. 23

tłumaczenia.

źródła.

== astral (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-astral.ogg.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) gwiezdny

(1.2) ezot. astralny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastral, AS: astral

Wiktionary

Powiązane:

przym. astralny

Wiktionary

astralność

→ astralny

SJP.pl

Patrz:
astralny

astralny

1. związany z gwiazdami (np. astralne odległości);
2. przenośnie: nierealny, wydumany (często w kontekście poetyckim lub w sensie negatywnym), np. astralna miłość, astralne pomysły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gwiezdny

(1.2) zaświatowy, niematerialny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstralnɨ, AS: astralny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astral m., asteryzm m., asteroid m., asteroida ż., astronom m., astronomia ż., astronauta m., aster m.

Wiktionary

astralon

elastyczne, przezroczyste tworzywo sztuczne, odporne na światło; stosowane w geodezji, poligrafii i kartografii

SJP.pl

Astralon – zastrzeżona nazwa własna przezroczystego tworzywa sztucznego firmy Dynamit Nobel, będącego kopolimerem chlorku winylu i akrylanu metylu, którego zasadniczą cechą jest wysoka stabilność wymiarowa przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności oraz odporność na światło. Jest to tworzywo odporne chemicznie, gładkie, łatwo zmywalne, dzięki czemu można na nim nanosić tymczasowe rysunki oraz stosować nietrwałe przyklejanie innych elementów.

Wikipedia

astrapia

rodzaj ptaków z rodziny cudowronek

SJP.pl

Astrapia – rodzaj ptaków z rodziny cudowronek (Paradisaeidae).

Wikipedia

astrapoteria

Astrapoteria, Astrapotheria – rząd wymarłych ssaków kopytnych z Ameryki Południowej i Antarktydy. Żyły od paleocenu do miocenu. Ewolucja tej grupy jest enigmatyczna, wydaje się jednak słuszne zaklasyfikować je do grupy Meriungulata. Tą z kolei zalicza się do przetrwałego kladu Laurasiatheria.

Do grupy tej należało m.in. Astrapotherium – liczące 3m zwierzę przypominające mastodonta.

Wikipedia

astrea

- Astrea (Astraea, Astraia, Astraja) – w mitologii greckiej bogini sprawiedliwości

- Astrea – miasto w Kolumbii, e departamencie Cesar

- Astrea – czasopismo ukazujące się w latach 1821–1825 oraz w roku 1924

- Astrea – loża wolnomularska w Warszawie w latach 1816–1821

- Astrea (fr. L’Astrée) – romans pasterski d’Urfégo

- Astrea – rodzaj ślimaków z rodziny turbanów

- „Astrea” – korporacja akademicka założona w Lublinie w 1923 roku

Wikipedia

astrefowość

→ astrefowy

SJP.pl

Patrz:
astrefowy

astrefowy

niezwiązany ze strefą, nietworzący strefy

SJP.pl

astrid

obce imię żeńskie

SJP.pl

Astryda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, złożone ze staronorweskich wyrazów áss – "bóg" i fríðr – "piękna" (mogło zatem oznaczać "piękna jak bóg"). Patronką tego imienia jest bł. Astryda.

Astryda imieniny obchodzi 27 listopada.

Wikipedia

astro

regionalnie: aster (roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią)

SJP.pl

Astro – brydżowa konwencja licytacyjna, jedna w wielu form obrony po otwarciu 1BA przeciwnika, opracowali ją brydżyści Allinger, Stern i Rosler. Wejścia Astro wyglądają następująco:

Kontra Siłowa, karna.2♣     5+ kierów i młodsza piątka lub czwórka pików2♦     5+ pików i młodsza piątka lub czwórka kierów2♥     Jednokolorówka z kierami2♠     Jednokolorówka z pikami

Zobacz też: Aspro, Astpro i Astro.

Wikipedia

astro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciałami niebieskimi

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) astrobiologia • astrobotanika • astrochemia • astrofizyka • astrofotografia • astrofotometria • astrognozja • astrolatria • astrologia • astromancja • astrometria • astronautyka • astronawigacja • astronomia • astrospektroskopia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|astralis. etym|łac|astrum. etym|gr|ἄστρον. → ciało niebieskie

uwagi.

por. etymn|pol|astero-.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astro-

* białoruski: (1.1) астра-

* bułgarski: (1.1) астро-

* czeski: (1.1) astro-

* rosyjski: (1.1) астро-

* słowacki: (1.1) astro-

* węgierski: (1.1) asztro-

* włoski: (1.1) astro-

źródła.

== astro- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) astro-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastrɔ, AS: astro

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|astralis. etym|łac|astrum. etym|gr|ἄστρον. → ciało niebieskie

uwagi.

por. etymn|pol|astero-.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astro-

* białoruski: (1.1) астра-

* bułgarski: (1.1) астро-

* czeski: (1.1) astro-

* rosyjski: (1.1) астро-

* słowacki: (1.1) astro-

* węgierski: (1.1) asztro-

* włoski: (1.1) astro-

źródła.

== astro- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) astro-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

astroaeronautyka

nauka zajmująca się podstawami teoretycznymi i realizacją ewentualnych lotów międzyplanetarnych

SJP.pl

astroarcheologia

Astroarcheologia – studium poglądów, wierzeń, badań i praktyk astronomicznych w cywilizacjach starożytności. Polega na badaniu poziomu dawnej wiedzy astronomicznej na podstawie pozostałości materialnych. Zajmuje się wnioskowaniem na temat dawnej wiedzy astronomicznej na podstawie badania związanych z astronomią aspektów źródeł archeologicznych; łączy perspektywy właściwe archeologii i astronomii.

Wikipedia

astrobalistyka

dział balistyki zajmujący się analizą ruchów ciał w przestrzeni kosmicznej

SJP.pl

astrobiolog

uczony specjalizujący się w astrobiologii (nauce badającej możliwość występowania życia poza Ziemią); kosmobiolog, egzobiolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrobiologia ż.

przym. astrobiologiczny

Wiktionary

astrobiologia

dziedzina biologii, nauka badająca możliwość występowania życia poza Ziemią; egzobiologia, kosmobiologia, ksenobiologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. astrobiolog

przym. astrobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|astro-|biologia.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrobiolog

przym. astrobiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. astrobiolog

przym. astrobiologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|astro-|biologia.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) exobiologia

Wiktionary

astrobiologiczny

związany z astrobiologią (np. astrobiologiczne poszukiwania wody, astrobiologiczne eksperymenty); kosmobiologiczny, egzobiologiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. biol. związany z astrobiologią lub astrobiologami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrobiologia ż., astrobiolog m.

Wiktionary

astrobiolożka

→ astrobiolog

SJP.pl

Patrz:
astrobiolog

astroblem

zagłębienie powstałe w wyniku upadku meteoroidu; krater meteorytowy

SJP.pl

astrobotanika

nauka badająca istnienie roślinności na innych planetach, głównie na Marsie

SJP.pl

Astrobotanika – wyodrębniana w XX wieku część astrobiologii, która zajmować się miała badaniami hipotetycznego życia roślinnego na innych planetach. Za twórcę terminu uważany jest rosyjski naukowiec Gawrił Tichow, który opracował hipotezę o istnieniu marsjańskiej szaty roślinnej.

Wikipedia

astrochemia

nauka obejmująca badania występujących we Wszechświecie pierwiastków chemicznych; kosmochemia

SJP.pl

Astrochemia – nauka o związkach chemicznych i reakcjach chemicznych zachodzących w przestrzeni kosmicznej.

Związki chemiczne i ich reakcje występują zwykle w luźnych obłokach molekularnego gazu w przestrzeni międzygwiezdnej. Nauka ta obejmuje jednak też przemiany chemiczne zachodzące na obrzeżach gwiazd. Jako taka łączy ze sobą dwie dziedziny: astronomię i chemię.

Wikipedia

astrocoaching

[czytaj: astrokołczing] szkolenie związane z rozwojem osobistym z wykorzystaniem wiedzy astrologicznej

SJP.pl

astrocyty

największe komórki glejowe, występujące w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzujące się nieregularnym kształtem

SJP.pl

Astrocyty, komórki gwiaździste, glej gwiaździsty – największe (8–15 μm) komórki glejowe, charakteryzujące się nieregularnym kształtem, posiadające wypustki rozgałęziające się we wszystkich kierunkach. Występują w ośrodkowym układzie nerwowym. Pełnią wiele funkcji, m.in.: uczestniczą w przekaźnictwie nerwowym, przemianach amoniaku i kreatyny, procesach regeneracji oraz fagocytozy, a także tworzą barierę krew-mózg.

Wikipedia

astrofizyczka

→ astrofizyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie astrofizyki

Wiktionary

Patrz:
astrofizyk
Powiązane:

rzecz. astrofizyka ż., astrofizyczność ż.

:: fm. astrofizyk mos.

przym. astrofizyczny

przysł. astrofizycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) astrofizyk

Wiktionary

astrofizyczny

→ astrofizyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

Wiktionary

Patrz:
astrofizyka
Powiązane:

rzecz. astrofizyka ż., astrofizyk mos., astrofizyczka ż.

Wiktionary

astrofizyk

naukowiec badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; kosmofizyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie astrofizyki

Wiktionary

Astrofizyka – nauka z pogranicza fizyki i astronomii, czasem uznawana za dział tej drugiej, badająca ciała niebieskie, takie jak gwiazdy, czarne dziury, galaktyki i materia międzygwiazdowa – ich budowę, wzajemne oddziaływanie, prawa nimi rządzące oraz procesy fizyczne w skali kosmicznej. Astrofizyka bada ewolucję zarówno pojedynczych gwiazd, jak i całego Wszechświata – dział zajmujący się tą skalą to kosmologia fizyczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Astrofizycy od dawna przewidywali istnienie tego rodzaju gazowych dysków.

(1.1) Grupa astrofizyków wysłała sondę kosmiczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔˈfʲizɨk, AS: astrofʹizyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrofizyka ż., astrofizyczność ż.

:: fż. astrofizyczka ż.

przym. astrofizyczny

przysł. astrofizycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmofizyk

Wiktionary

astrofizyka

dział astronomii badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; kosmofizyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: astrofizyk

Wiktionary

Astrofizyka – nauka z pogranicza fizyki i astronomii, czasem uznawana za dział tej drugiej, badająca ciała niebieskie, takie jak gwiazdy, czarne dziury, galaktyki i materia międzygwiazdowa – ich budowę, wzajemne oddziaływanie, prawa nimi rządzące oraz procesy fizyczne w skali kosmicznej. Astrofizyka bada ewolucję zarówno pojedynczych gwiazd, jak i całego Wszechświata – dział zajmujący się tą skalą to kosmologia fizyczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W roku 2007 do grupy międzynarodowych olimpiad przedmiotowych dołączyła olimpiada z astronomii i astrofizyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrofizyk m., astrofizyczka ż., astrofizyczność ż.

przym. astrofizyczny

przysł. astrofizycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmofizyka

Wiktionary

astrofotograf

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) fot. fotograf wykonujący zdjęcia ciał niebieskich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zdjęcie polskiego astrofotografa zostało nagrodzone przez NASA.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrofotografia ż.

Wiktionary

astrofotografia

fotografia astronomiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. dział fotografii zajmujący się utrwalaniem zjawisk i obiektów widocznych na niebie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czas ekspozycji w astrofotografii liczy się w dziesiątkach minut, a nawet w godzinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔfɔtɔˈɡrafʲja, AS: astrofotografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrofotograf mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) astrografia

Wiktionary

astrofotometr

fotometr służący do pomiarów astronomicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. fotometr używany do pomiaru natężenia światła ciał niebieskich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔfɔˈtɔ̃mɛtr̥, AS: astrofotõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrofotometria ż.

Wiktionary

astrofotometria

dział astrofizyki obejmujący metody wyznaczania blasku gwiazd i jasności powierzchniowej ciał niebieskich oraz ich barw

SJP.pl

astrognozja

znajomość widzialnych na niebie gołym okiem gwiazd i gwiazdozbiorów

SJP.pl

Astrognozja (gr. ἀστήρ aster ‘gwiazda’ i γνῶσις gnósis ‘wiedza, poznanie’) – pojęcie książkowe określające umiejętność rozpoznawania na niebie gwiazd i gwiazdozbiorów.

Wikipedia

astrograf

przyrząd do fotografowania ciał niebieskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) luneta astronomiczna używana do fotografowania ciał niebieskich;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈstrɔɡraf, AS: astrograf

Wiktionary

astrografia

1. Stosowany najczęściej w fantastyce naukowej termin na określenie odpowiednika geografii dotyczącego przestrzeni kosmicznej

2. Synonim astrofotografii

Wikipedia

astrokamera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) aparat do fotografowania ciał niebieskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔkãˈmɛra, AS: astrokãmera

Wiktionary

astrokompas

przyrząd służący do wyznaczania kursu statku (latającego lub wodnego) na podstawie wizualnego namiaru na określone ciało niebieskie

SJP.pl

Astrokompas – przyrząd astronomiczny do wyznaczania kursu pojazdu na podstawie namiaru na określone ciało niebieskie.

Pomiar astrokompasem zaczyna się od odczytania z tablic współrzędnych ciała niebieskiego, korzystając ze znajomości momentu pomiaru i szerokości geograficznej. Na odczytany punkt nastawia się przeziernik przyrządu, a następnie obraca się nim aż określone ciało niebieskie będzie widoczne w przezierniku. Na skali astrokompasu odczytuje się kurs.

Wikipedia

astrol.

skrót od: astrologia

SJP.pl

astrolab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. przest. narzędzie matematyczne

(1.2) astr. przest. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

(1.3) geod. narzędzie do pomiarów geodezyjnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstrɔlap, AS: astrolap

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrolabia ż., astrolabium n.

Wiktionary

Synonimy:

astrolabium

Wiktionary

astrolabia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. narzędzie matematyczne

(1.2) przest. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

(1.3) przest. narzędzie do pomiarów geodezyjnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔˈlabʲja, AS: astrolabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrolab m., astrolabium n.

Wiktionary

astrolabium

dawny przyrząd do wyznaczania położenia ciał niebieskich, a później do pomiarów geodezyjnych, poprzednik sekstantu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. hist. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

(1.2) mat. hist. narzędzie matematyczne

(1.3) geod. hist. narzędzie do pomiarów geodezyjnych

Wiktionary

Astrolabium (gr. ἁστρολάβον, astrolabon 'chwytający gwiazdy') – prosty pomiarowy przeziernikowy przyrząd astronomiczny używany w nawigacji do początku XVIII wieku, służący do wyznaczania położenia ciał niebieskich nad horyzontem, poprzednik sekstantu. Nazwy astrolabium używa się również w odniesieniu do współczesnego instrumentu astrometrycznego (astrolabium pryzmatyczne), wynalezionego przez francuskiego astronoma André Danjona.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

astrolab

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. astrolab m., astrolabia ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr. lambanein → brać, chwytać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astrolabe

* arabski: (1.1) أسطرلاب

* duński: (1.1) astrolabium n.

* esperanto: (1.1) astrolabo

* hiszpański: (1.1) astrolabio m.; (1.3) astrolabio m.

* niemiecki: (1.1) Astrolabium n.

* nowogrecki: (1.1) αστρολάβος m.; (1.3) αστρολάβος m.

* ukraiński: (1.1) астролябія ż.

* węgierski: (1.1) asztrolábium

* włoski: (1.1) astrolabio m.

źródła.

== astrolabium (język duński.) ==

wymowa. IPA3|asdʁoˈlæˀbjɔm.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astrolabium

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔˈlabʲjũm, AS: astrolabʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrolab m., astrolabia ż.

Wiktionary

Synonimy:

astrolab

Wiktionary

astrolatria

kult gwiazd i planet uważanych za demony, bóstwa lub ich siedzibę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult ciał niebieskich uważanych za bóstwa, demony lub ich za siedziby;

Wiktionary

Kult astralny (także astrolatria) – kult ciał niebieskich m.in.: Słońca, Księżyca, gwiazd, planet, które zostały podniesione do rangi obiektów czci religijnej.

Kult ten jest obecny w większości systemów politeistycznych. W szczególnie rozbudowanej formie pojawił się w rozwiniętych kulturach Azji (Indie, Chiny, Mezopotamia), w basenie Morza Śródziemnego (Egipt, Grecja, Rzym) oraz w wysoko rozwiniętych cywilizacjach obu Ameryk (Aztekowie, Majowie, Inkowie). Astrolatria wiązała się z reguły z uprawianiem astrologii, a wynikała z przekonania, iż pewne zjawiska przychodzące m.in. wraz ze zmianą pór roku i odbierane przez człowieka jako pozytywne lub negatywne, związane są z określonymi ciałami niebieskimi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Astrolatria występowała w wielu religiach starożytnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔˈlatrʲja, AS: astrolatrʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) deifikacja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. z greki (ástron 'gwiazda' + latreia 'czczenie, służenie')

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) astrolatry

* włoski: (1.1) astrolatria ż.

źródła.

== astrolatria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) czczenie gwiazd, astrolatria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

astrolog

specjalista w dziedzinie astrologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

Wiktionary

Astrologia (gr. αστρολογία astrología = άστρον ástron + λόγος lógos, „nauka o gwiazdach”) – wróżbiarstwo polegające na próbach przewidywania przyszłości poszczególnych ludzi i wydarzeń na Ziemi na podstawie położenia ciał niebieskich na nieboskłonie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Astrolog przepowiada przyszłość z położenia planetaanet, Słońca i Księżyca na tle zodiaku.

(1.1) Jutro pójdę do astrologa.

(1.1) Pan Adam zna się na sprawach pozaziemskich, ponieważ jest astrologiem i numerologiem.

(1.1) Rysiek jest astrologiem z zawodu i z zamiłowania.

(1.1) Astrolodzy odczytują i interpretują losy człowieka lub społeczeństwa na podstawie położenia ciał niebieskich.

(1.1) […] dzięki wykonywaniu wielu dokładnych obserwacji ciał niebieskich astrologowie starożytni i średniowieczni przyczynili się do rozwoju astronomii.

(1.1) Nikt nie wie, ilu jest obecnie w Polsce praktykujących astrologów, tarocistów, chiromantów, wróżek i jasnowidzów.

(1.1) Jak to jest być astronomką. Śmieją się, kiedy ktoś myli je z astrologami i prosi, żeby postawiły horoskop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstrɔlɔk, AS: astrolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrologia ż., astrologowanie n., astrologiczność ż.

:: fż. astrolożka ż.

czas. astrologować ndk.

przym. astrologiczny, astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. rzad. gwiazdarz; przest. rzad. gwiaździarz; rzad. gwiaźdarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

Wiktionary

astrologia

badanie położenia ciał niebieskich w celu znalezienia powiązań między ich konfiguracją a charakterem i losem człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

Wiktionary

Astrologia (gr. αστρολογία astrología = άστρον ástron + λόγος lógos, „nauka o gwiazdach”) – wróżbiarstwo polegające na próbach przewidywania przyszłości poszczególnych ludzi i wydarzeń na Ziemi na podstawie położenia ciał niebieskich na nieboskłonie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wspólnoty chrześcijańskie miały do astrologii stosunek zdecydowanie krytyczny (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔˈlɔɟja, AS: astroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrolog m., astrolożka ż., astrologowanie n., astrologiczność ż.

czas. astrologować ndk.

przym. astrologiczny, astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. rzad. gwiaździarstwo

Wiktionary

astrologiczny

→ astrologia, np. przepowiednie astrologiczne, poglądy astrologiczne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Specjalizuję się w doradztwie astrologicznym i nieźle na tym zarabiam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: astroloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrologia ż., astrolog mos., astrolożka ż., astrologowanie n., astrologiczność ż.

czas. astrologować ndk.

przym.

:: stpol. astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. astrologski

Wiktionary

astrologować

czasownik

(1.1) przest. wróżyć, przepowiadać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Całą noc astrologowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔlɔˈɡɔvat͡ɕ, AS: astrologovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrologia ż., astrolog mos., astrolożka ż., astrologowanie n., astrologiczność ż.

przym. astrologiczny, astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

astrologowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie astrologiem, wykonywanie jego czynności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrologia ż., astrolog mos., astrolożka ż., astrologiczność ż.

czas. astrologować ndk.

przym. astrologiczny, astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wróżenie, przepowiadanie

Wiktionary

astrolożka

→ astrolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się astrologią, przepowiadająca przyszłość z położenia ciał niebieskich

Wiktionary

Patrz:
astrolog
Przykłady

(1.1) Wróżka, kabalarka, astrolożka, przepowiadaczka przyszłości – to zawód?

(1.1) Jutro pójdę do astrolożki.

(1.1) Pani Maria zna się na sprawach pozaziemskich, ponieważ jest astrolożką i numerolożką.

(1.1) Basia jest astrolożką z zawodu i z zamiłowania.

(1.1) Astrolożki przepowiadają przyszłość z położenia planetaanet, Słońca i Księżyca na tle zodiaku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrologia ż., astrologiczność ż., astrologowanie n., astrologiczność ż.

:: fm. astrolog mos.

czas. astrologować ndk.

przym. astrologiczny, astrologski

przysł. astrologicznie

Wiktionary

astromancja

wróżenie z gwiazd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wróżenie z gwiazd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈmãnt͡sʲja, AS: astrõmãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astromantka ż., astromanta mos.

Wiktionary

astromechaniczny

droid astromechaniczny — droid odpowiedzialny między innymi za pilotowanie myśliwców, występujący w sadze "Gwiezdne wojny" George'a Lucasa

SJP.pl

astrometr

astronomiczny przyrząd do określania położenia ciał niebieskich

SJP.pl

astrometria

Astrometria, astronomia pozycyjna – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.

Wikipedia

astrometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. związany z astrometrią, dotyczący astrometrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrometria ż.

Wiktionary

astron

urządzenie służące do przeprowadzania badań termojądrowych

SJP.pl

- Astron – satelita astronomiczny

- Astron – urządzenie do wytwarzania plazmy

- Astron – wytwórnia płytowa

- ASTRON – Holenderski Instytut Radioastronomii

Wikipedia

astron.

skrót od: astronautyka, astronautyczny

SJP.pl

astronauta

osoba odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; kosmonauta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) astr. zaw. osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

Wiktionary

Astronauta (gr. ástron + gr. naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po wylądowaniu astronauta był witany jak bohater.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈnawta, AS: astrõnau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronautyka ż.

:: fż. astronautka ż.

przym. astronautyczny, astralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmonauta

Wiktionary

astronautka

kobieta odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; kosmonautka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈnawtka, AS: astrõnau̯tka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronautyka ż.

:: fm. astronauta mos.

przym. astronautyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmonautka

Wiktionary

astronautyczny

związany z astronautyką, astronautami (np. loty astronautyczne, badania astronautyczne); kosmonautyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronautyka ż., astronauta mos., astronautka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmonautyczny

Wiktionary

astronautyka

zespół nauk zajmujących się realizacją lotów kosmicznych, także badaniem możliwości podróży w przestrzeni międzyplanetarnej, poznawaniem jej i znajdujących się tam obiektów; kosmonautyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

Wiktionary

Astronautyka (lub kosmonautyka) – zespół nauk zajmujących się wysyłaniem statków kosmicznych oraz sztucznych satelitów poza atmosferę ziemską, w przestrzeń kosmiczną celem jej eksploracji. Wykonywanie lotów kosmicznych jest jednym głównych zastosowań astronautyki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj w Akademii Astronautyki – głos spikera telewizyjnego był wymodelowany i staranny – odbyła się promocja osiemdziesięciu tegorocznych absolwentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈnawtɨka, AS: astrõnau̯tyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronauta m., astronautka ż.

przym. astronautyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmonautyka

Wiktionary

astronawigacja

jedna z metod nawigacji morskiej: wyznaczanie kursu statku na podstawie gwiazd

SJP.pl

Astronawigacja – oznaczanie pozycji statku lub samolotu na podstawie pomiarów położenia niektórych ciał niebieskich.

Wikipedia

astronawigacyjny

przymiotnik od: astronawigacja (np. przyrządy astronawigacyjne, pomiary astronawigacyjne)

SJP.pl

astronim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa planetaanety lub gwiazdy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstrɔ̃ɲĩm, AS: astrõńĩm

Wiktionary

astronom

człowiek zajmujący się badaniem ciał niebieskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. specjalista w zakresie astronomii;

(1.2) pot. miłośnik i znawca astronomii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) nauk. kobieta, specjalistka w zakresie astronomii

(2.2) pot. miłośniczka i znawczyni astronomii

Wiktionary

Astronom lub astrofizyk – naukowiec, którego obszarem badań jest astronomia lub astrofizyka.

Zajmuje się badaniem kosmosu oraz otaczającego go świata w przestrzeni kosmicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan Heweliusz, gdański astronom, uchodzi za twórcę nowożytnej selenografii.

(1.1) Mikołaj Kopernik był wybitnym polskim astronomem, który „wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię, (…)”.

(1.1) Astronomowie odkryli jedenaście nowych planetaanet.

(1.1) Polskie Towarzystwo Astronomiczne (…) jest organizacją zrzeszającą zawodowych astronomów.

(1.2) Astronom amator odkrył nową kometę.

(1.2) Krzysiek jest lekarzem z zawodu i astronomem z zamiłowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstrɔ̃nɔ̃m, AS: astrõnõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronomia ż., astronomiczność ż.

:: fż. astronomka ż.

przym. astronomiczny, astralny

przysł. astronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. nieboznawca

(2.1) astronomka

(2.2) astronomka

Wiktionary

astronom.

skrót od: astronomiczny

SJP.pl

astronomia

jedna z najstarszych nauk przyrodniczych, której przedmiotem badań są ciała niebieskie, ich rozmieszczenie i ruchy w przestrzeni, pochodzenie, budowa oraz ewolucja, a także Wszechświat jako całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1154;

Wiktionary

Astronomia (gr. ἀστρονομία astronomía od άστρον ástron + νομός nomos, „prawo rządzące gwiazdami”) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ciał niebieskich (np. gwiazd, planet, komet, mgławic, gromad i galaktyk) oraz zjawisk, które zachodzą poza Ziemią, jak również tych, które oddziałują w jej atmosferze, wnętrzu lub na powierzchni, a są pochodzenia pozaplanetarnego (np. neutrina, wtórne promieniowanie kosmiczne). Skoncentrowana jest na fizyce, chemii, meteorologii i ruchu ciał niebieskich, zajmuje się także powstaniem i rozwojem (ewolucją) Wszechświata.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: astrõnõmʹi ̯a

Wiktionary

astronomicznie

przysłówek

(1.1) astr. dotyczący astronomii

(1.2) przen. w znaczny sposób, niezwykle dużo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rok astronomicznie zaczyna się w momencie przesilenia zimowego.

(1.2) Ceny mieszkań w centrum miasta są astronomicznie wysokie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronom mos., astronomia ż., astronomka ż.

przym. astronomiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kolosalnie, nadzwyczajnie, niebotyczny, ogromnie

Wiktionary

astronomiczno-fizyczny

dotyczący astronomii i fizyki (np. tablice astronomiczno-fizyczne)

SJP.pl

astronomiczny

1. dotyczący astronomii (np. badania astronomiczne);
2. astronomiczna wiosna, zima, jesień, lato - pory roku wyznaczane ze względu na przejście Słońca z jednego znaku zodiaku w inny;
3. przenośnie, o kwotach pieniężnych: bardzo wielki (np. astronomiczna suma, astronomiczne wydatki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) astr. dotyczący astronomii, związany z astronomią

(1.2) przen. niesamowicie duży, wielki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 23 września rozpoczyna się astronomiczna jesień.

(1.2) Ropa osiąga astronomiczne ceny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: astrõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronomia ż., astronom mos., astronomka ż.

przysł. astronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ogromny, olbrzymi, wielki, zawrotny

Wiktionary

astronomka

kobieta astronom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie astronomii

(1.2) miłośniczka i znawczyni astronomii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak to jest być astronomką. Śmieją się, kiedy ktoś myli je z astrologami i prosi, żeby postawiły horoskop.

(1.2) Astronomka amatorka odkryła nową planetoidaanetoidę.

(1.2) Ania jest ekonomistką z zawodu i astronomką z zamiłowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mka, AS: astrõnõmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astronomia ż., astronomiczność ż.

:: fm. astronom mos.

przym. astronomiczny

przysł. astronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) astronom

(1.2) astronom

Wiktionary

astroorientacja

określanie położenia statku kosmicznego w kosmosie według gwiazd

SJP.pl

astropsycholog

specjalista w dziedzinie dociekań korzystającej z nauk astrologii i psychologii

SJP.pl

astrosfera

Astrosfera, aster, gwiazda podziałowa – gwiaździsty układ mikrotubul mających swój początek w centrosomie. Pojawiaj się we wczesnej profazie mitozy i mejozy. Wyznacza bieguny wrzeciona podziałowego.

Wikipedia

astrospektograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spektograf astronomiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔspɛkˈtɔɡraf, AS: astrospektograf

Wiktionary

astrospektrograf

przyrząd służący do fotografowania widm ciał niebieskich; spektrograf astronomiczny

SJP.pl

astrospektroskop

przyrząd używany w astrospektroskopii do wyznaczania temperatury i składu chemicznego gwiazd, planet, komet i materii międzygwiezdnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spektroskop astronomiczny;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastrɔspɛkˈtrɔskɔp, AS: astrospektroskop

Wiktionary

astrospektroskopia

dział astronomii zajmujący się badaniem widm ciał niebieskich; spektroskopia astronomiczna

SJP.pl

Wikipedia

astrotaksja

reakcja ruchowa będąca wyższą formą reakcji kompasowej, pozwalająca zwierzętom utrzymywać stały kąt toru ruchu względem światła pochodzącego od ciała niebieskiego (Słońca, Księżyca), zmieniającego w ciągu doby swe położenie na niebie

SJP.pl

Astrotaksja – mechanizm orientacji przestrzennej zwierząt względem ciał niebieskich (Księżyca, Słońca), występuje m.in. u ptaków.

Wikipedia

astroturfer

[czytaj: astroterfer] uczestnik pozornie spontanicznych działań mających wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.

SJP.pl

astroturfing

[czytaj: astroterfing] pozornie spontaniczne działanie mające wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.

SJP.pl

Astroturfing, kładzenie sztucznej trawy – określenie służące do nazwania pozornie oddolnych obywatelskich akcji lub inicjatyw podejmowanych w celu wyrażenia poparcia albo sprzeciwu dla idei, polityki, usługi, produktu, wydarzenia. Kampania tego typu ma sprawiać wrażenie niezależnej reakcji społecznej, podczas gdy rzeczywista tożsamość jej inicjatora i jego intencje pozostają ukryte.

Wikipedia

astroturfingowy

[czytaj: astroterfingowy] związany z pozornie spontanicznymi działaniami mającymi wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.

SJP.pl

astrowate

o cechach astrowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Asteraceae|Dum.|ref=tak., jedna z rodzin roślin należąca do rzędu astrowców;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|astrowaty.

Wiktionary

Astrowate (Asteraceae Dum.) lub złożone (Compositae Gis.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Jedna z najliczniejszych rodzin roślin naczyniowych – należy do niej około 24,7–25 tys. gatunków grupowanych w 1620 rodzajach (druga rodzina roślin naczyniowych pod względem zróżnicowania gatunkowego). Rodzina jest kosmopolityczna, a jej przedstawiciele zasiedlają bardzo zróżnicowane siedliska. Charakterystyczną cechą budowy tych roślin jest ciasne skupienie kwiatów na spłaszczonym i rozszerzonym szczycie pędu (osadniku) tworzące kwiatostan zwany koszyczkiem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aster m., asterysk m., astrowce nmos.

przym. astrowy, astrowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. złożone

Wiktionary

astrowaty

o cechach astrowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny astrowatych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sałata należy do rodziny astrowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astrowate nmos.

Wiktionary

astrowe

1. → aster;
2. o cechach astrowych (grupa roślin)

SJP.pl

Wikipedia

astrowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych

SJP.pl

astrowieżyczka

przeźroczysta kopuła na kadłubie samolotu, umożliwiająca wykonywanie pomiarów astronawigacyjnych

SJP.pl

astrowirusy

Astrowirusy (łac. Astroviridae, z łac. astrum - gwiazda) – rodzina wirusów, charakteryzujących się następującymi cechami:

- Symetria: ikosaedralna, charakterystyczny jest kształt wirionów, zbliżony do gwiazdki

- Otoczka lipidowa: brak

- Kwas nukleinowy: ssRNA(+), 6,8 - 7,9 tys. par zasad

- Replikacja: prawdopodobnie zachodzi w cytoplazmie zakażonej komórki, możliwe jednak, że pewne jej stadia zachodzą w jądrze komórkowym

- Wielkość: ok. 28 nm średnicy

- Gospodarz: kręgowce

- Cechy dodatkowe: prawdopodobnie bardzo szeroko rozpowszechnione w populacji ludzkiej, ale rzadko wywołują choroby

Wikipedia

astrowy

1. → aster;
2. o cechach astrowych (grupa roślin)

SJP.pl

astrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. podłoga, posadzka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈastrɨx, AS: astryχ

Wiktionary

astryda

imię żeńskie

SJP.pl

Astryda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, złożone ze staronorweskich wyrazów áss – "bóg" i fríðr – "piękna" (mogło zatem oznaczać "piękna jak bóg"). Patronką tego imienia jest bł. Astryda.

Astryda imieniny obchodzi 27 listopada.

Wikipedia

astrydyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. ciemnozielona odmiana jadeitu, bogata w chrom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈstrɨdɨt, AS: astrydyt

Wiktionary

astryld

gatunek ptaka z rzędu wróblowych, z reguły niewielkich rozmiarów, o krępej sylwetce i krótkim, zaostrzonym dziobie, występujący w południowej Afryce, Azji i Australii

SJP.pl

astryldowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Estrildidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Astryldowate (Estrildidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca sto kilkadziesiąt gatunków, występujących w tropikach Starego Świata oraz Australazji.

Są to małe ptaki, posiadające krótkie i mocne dzioby przystosowane do miażdżenia ziaren. Większość gatunków wykazuje podobne zachowanie oraz podobną budowę ciała, różnią się natomiast znacznie pod względem ubarwienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Astryldowate występują w tropikach Starego Świata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astryld mzw., astryldy lm. nmos.

Wiktionary

astryldowaty

o cechach astryldowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

astryldy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Estrildinae|Bonaparte|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny astryldowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: astryld

Wiktionary

Astryldy (Estrildinae) – podrodzina ptaków z rodziny astryldowatych (Estrildidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy z gatunków wdówek pasożytuje na innym gatunku astryldów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astryld mzw., astryldowate nmos.

Wiktionary

asturia

region i kraina historyczna w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna i prowincja Hiszpanii;

Wiktionary

Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. Asturias, Principado de Asturias, ast. Asturies, Principáu d’Asturies) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincja w Hiszpanii.

Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Asturyjczyk mos., Asturyjka ż., asturyjski mrz., Asturowie lm m.

przym. asturyjski, asturski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Księstwo Asturii

Wiktionary

asturias

nazwisko

SJP.pl

Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. Asturias, Principado de Asturias, ast. Asturies, Principáu d’Asturies) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincja w Hiszpanii.

Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.

Wikipedia

asturowie

lud celtyberyjski zamieszkujący w czasach starożytnych północno-zachodnie tereny Półwyspu Iberyjskiego

SJP.pl

Asturowie – indoeuropejski lud celtycki, zamieszkujący w czasach starożytnych północno-zachodnie tereny Półwyspu Iberyjskiego – dzisiejszą Asturię, prowincję León, zachodnią część prowincji Lugo, i północną prowincji Zamora w Hiszpanii oraz region Trás-os-Montes w północno-wschodniej Portugalii.

Wikipedia

asturski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Asturią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asturia ż., asturyjski mrz.

przym. asturyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asturyjski

Wiktionary

asturyjczyk

mieszkaniec Asturii (wspólnoty autonomicznej w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Asturii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asturia ż., asturyjski mrz.

:: fż. Asturyjka ż.

przym. asturyjski

Wiktionary

asturyjka

mieszkanka Asturii (regionu w Hiszpanii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Asturii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asturia ż.

:: fm. Asturyjczyk mos.

przym. asturyjski

Wiktionary

asturyjski

przymiotnik od: Asturia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Asturii, związany z Asturią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastuˈrɨjsʲci, AS: asturyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asturia ż., Asturyjczyk m., Asturyjka ż.

przym. asturski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. asturski

Wiktionary

asturyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem asturyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem asturyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku asturyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastuˈrɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: asturyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

astygmat

obiektyw fotograficzny odznaczający się astygmatyzmem

SJP.pl

astygmatyczka

kobieta z wadą wzroku polegającą na nieostrym widzeniu

SJP.pl

astygmatyczny

związany z astygmatyzmem (np. astygmatyczne układy optyczne, astygmatyczne oko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z astygmatyzmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oko astygmatyczne ma owalny kształt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌastɨɡmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: astygmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. astygmatyzm m., astygmatyczność ż., astygmat m., astygmatyk m., astygmatyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezborny

Wiktionary

astygmatyk

człowiek z wadą wzroku polegającą na nieostrym widzeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba mająca astygmatyzm

Wiktionary

Astygmatyzm – wada układu optycznego, polegająca na tym, że promienie padające w dwóch prostopadłych płaszczyznach są ogniskowane w różnych punktach. Wywołuje ona obraz nieostry i zniekształcony.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. astygmatyzm m.

:: fż. astygmatyczka ż.

przym. astygmatyczny

Wiktionary

astygmatyzm

1. wada soczewek spowodowana ich niejednakowym wygięciem w różnych miejscach;
2. nieostre widzenie spowodowane zniekształceniem rogówki oka; niezborność oka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;

(1.2) med. wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;

Wiktionary

Astygmatyzm – wada układu optycznego, polegająca na tym, że promienie padające w dwóch prostopadłych płaszczyznach są ogniskowane w różnych punktach. Wywołuje ona obraz nieostry i zniekształcony.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. astygmatyk mos., astygmatyczka ż.

przym. astygmatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niezborność (wzrokowa)

Wiktionary

asuan

miasto w Egipcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na południu Egiptu, na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie;

(1.2) geogr. adm. muhafaza w południowym Egipcie;

Wiktionary

Asuan (arab. أسوان, Aswan, Aswān [ʔɑsˈwɑːn]; kopt. Ⲥⲟⲩⲁⲛ Souan [swɑn]) – miasto na południu Egiptu i zarazem stolica gubernatorstwa o tej samej nazwie. Miasto położone jest na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie i jest z tego powodu celem wycieczek oraz ważnym centrum lokalnej turystyki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tak więc noc w Asuanie przespałem pod najprawdziwszą moskitierą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asuańczyk mos., asuanka ż., Assuan m.

przym. asuański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. Assuan; hist. Syena, Syene

Wiktionary

asuańczyk

mieszkaniec Asuanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Asuanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asuan mrz.

:: fż. asuanka ż.

przym. asuański

Wiktionary

asuanka

mieszkanka Asuanu, miasta w Egipcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Asuanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asuan mrz.

:: fm. asuańczyk mos.

przym. asuański

Wiktionary

asuański

→ Asuan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Asuanem, dotyczący Asuanu

Wiktionary

Patrz:
Asuan
Powiązane:

rzecz. Asuan mrz., asuańczyk mos., asuanka ż.

Wiktionary

asubstancjalny

nieposiadający własnej istoty, istniejący jedynie w czyimś umyśle

SJP.pl

asumpcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od asumpt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asumpt m.

Wiktionary

asumpcjonista

członek męskiego zakonu rzymskokatolickiego opartego na regule św. Augustyna, założonego w 1843 roku w Nîmes

SJP.pl

asumpt

przestarzałe: impuls, pobudka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. powód lub zachęta do zrobienia czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈasũmpt, AS: asũmpt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. asumpcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zachęta

Wiktionary

asunción

[czytaj: asunSJON] stolica Paragwaju

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Paragwaju;

Wiktionary

Asunción (wym. [asunˈsjon]) – stolica Paragwaju, położona nad rzeką Paragwaj na zachodnim skraju Wyżyny Brazylijskiej, przy granicy z Argentyną.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. asunciończyk m., asuncionka ż.

przym. asuncioński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) أسونسيون

* białoruski: (1.1) Асунсьён m.

* bułgarski: (1.1) Асунсион m.

* czeski: (1.1) Asunción

* galicyjski: (1.1) Asunción

* rosyjski: (1.1) Асунсьон m.

* słowacki: (1.1) Asunción m.

* szwedzki: (1.1) Asunción n.

* włoski: (1.1) Asunción ż.

źródła.

== Asunción (język czeski.) ==

thumb|Asunción (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Asunción

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asunciończyk m., asuncionka ż.

przym. asuncioński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. asunciończyk m., asuncionka ż.

przym. asuncioński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) أسونسيون

* białoruski: (1.1) Асунсьён m.

* bułgarski: (1.1) Асунсион m.

* czeski: (1.1) Asunción

* galicyjski: (1.1) Asunción

* rosyjski: (1.1) Асунсьон m.

* słowacki: (1.1) Asunción m.

* szwedzki: (1.1) Asunción n.

* włoski: (1.1) Asunción ż.

źródła.

== Asunción (język czeski.) ==

thumb|Asunción (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Asunción

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

asunciończyk

[czytaj: asunsjończyk] mieszkaniec Asunción (stolicy Paragwaju)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Asunciónu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasũw̃ˈsʲjɔ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: asũũ̯sʹi ̯o̊̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asunción

:: fż. asuncionka ż.

przym. asuncioński

Wiktionary

asuncionka

[czytaj: asunSJONka] mieszkanka Asunción (stolicy Paragwaju)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Asunciónu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasũw̃ˈsʲjɔ̃ŋka, AS: asũũ̯sʹi ̯õŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asunción, asunciończyk

przym. asuncioński

Wiktionary

asuncioński

[czytaj: asunsjoński] przymiotnik od: Asunción (stolica Paragwaju; Asuncion)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Asunción

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasũw̃ˈsʲjɔ̇̃j̃sʲci, AS: asũũ̯sʹi ̯o̊̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asunción mrz., asuncionka ż., asunciończyk mos.

Wiktionary

asura

w mitologii indyjskiej: potężna istota nadludzka; również demon, który był przeciwnikiem bogów: dewów

SJP.pl

Asura (także: assura, asaura, aszura; san. asu – „oddech Pradźapati” lub as – „być”) – potężne i złe istoty występujące w hinduizmie i buddyzmie, przeciwnicy dewów.

Wikipedia

asurbanipal

asyryjski władca, 669-631 p.n.e.

SJP.pl

Aszurbanipal, Asurbanipal, właśc. Aszur-bani-apli (akad. Aššur-bāni-apli, tłum. „bóg Aszur jest twórcą syna pierworodnego”), w tradycji biblijnej Asnefar bądź Asnappar – król Asyrii z dynastii Sargonidów; syn Asarhaddona; założyciel słynnej biblioteki w Niniwie; panował w latach 669-631 p.n.e.; pomimo rozruchów wewnętrznych utrzymał państwo w granicach od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego.

Wikipedia

asus

produkt marki Asus

SJP.pl

ASUS, oficjalnie ASUSTeK Computer Inc. – tajwańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją elektroniki, głównie: płyt głównych, kart graficznych, laptopów, smartfonów, tabletów, komputerów stacjonarnych oraz napędów optycznych.

Wikipedia

asybilacja

w językoznawstwie: wytwarzanie się w końcowej fazie artykulacji spółgłoski zwartej szczeliny, której rezultatem są np. polskie spółgłoski ć, dź

SJP.pl

Asybilacja – proces fonetyczny, w wyniku którego spółgłoski zwarte zmieniają się w zwarto-szczelinowe i szczelinowe. Często następuje wraz z palatalizacją. Np. t > ć (język polski), k > č` > c > s (łacina), k > č` lub c` (język prasłowiański).

Wikipedia

asygmatyczny

utworzony bez sufiksu -s-

SJP.pl

asygnacja

w bankowości: zlecenie wypłaty określonej sumy pieniężnej

SJP.pl

asygnacyjny

1. w bankowości: związany z asygnacją, dowodzący asygnacji (np. kwit asygnacyjny);
2. przestarzałe, o pieniądzu: papierowy, w przeciwieństwie do kruszcowego (np. ruble asygnacyjne)

SJP.pl

asygnata

1. dokument w formie kwitu kasowego będący dowodem dokonywanych wpłat lub wypłat;
2. papierowy pieniądz, banknot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) finans. dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

(1.2) hand. zaświadczenie uprawniające do kupna na odmiennych, często preferencyjnych warunkach

(1.3) przest. bank. pieniądz papierowy, wczesna postać banknotu;

(1.4) przest. finans. papier wartościowy, często oprocentowany, wydawany w zamian za świadczenia materialne dla państwa, z obligiem spłaty gotówkowej; rodzaj obligacji

Wiktionary

Asygnata (z łac. assignatus – wyznaczony, przyznany) – rodzaj instrumentu finansowego używanego historycznie jako pieniądz papierowy na przełomie XVIII i XIX wieku, m.in. we Francji (1789-1796), Włoszech (1798-1799) i Rosji (1769-1817).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podał Dowmuntowi żółty arkusik papieru. Była to asygnata do kasy fabrycznej podpisana przez Bielawskiego, a polecająca wypłacić panu Marianowi Zacharewiczowi pięć tysięcy złotych za „prace specjalne“.

(1.2) Tam po rozmowie w biurze jakiegoś ważnego urzędnika dano mi asygnatę na włóczkę, po którą udałem się do spółdzielni za Krakowem.

(1.2) Ludzie wiedzą, że górnicy w grudniu dostali i wypłatę, i barbórkę, a w styczniu dostaną asygnaty na węgiel i 14-stki. (z Internetu)

(1.3) Pugilares niedbale rzucony roztworzył się szerzej, na marmurową płytę wypadło zeń kilka asygnat różnej wartości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨɡˈnata, AS: asygnata

Wiktionary

Powiązane:

czas. asygnować

rzecz. asygnowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokwitowanie, dowód, kwit

(1.2) przydział

(1.3) asygnacja

Wiktionary

asygnatka

zdrobnienie od: asygnata

SJP.pl

asygnować

1. przeznaczać, przeznaczyć na coś pewną sumę pieniędzy;
2. w bankowości: zlecać, zlecić wypłacenie określonej sumy pieniędzy

SJP.pl

asygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeznaczanie jakiejś kwoty na dany cel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asygnata ż.

czas. asygnować

Wiktionary

asylabiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest asylabiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. asylabiczny

przysł. asylabicznie

Wiktionary

asylabiczny

najczęściej o wierszu, lub utworze literackim, niemelicznym, którego liczba sylab w jednym wersie nie jest równa liczbie sylab wersu następnego

SJP.pl

asylabizm

brak rygoru co do jednakowej liczby sylab w wersach, np. w wierszach nieregularnych, wolnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w poezji: brak stałej budowy wiersza

Wiktionary

Powiązane:

przym. asylabiczny

Wiktionary

asymetria

brak równowagi w danym układzie przestrzennym lub relacjach, dominacja wartości, zachowań, środków, danych itp. pewnego typu; asymetryczność

SJP.pl

- asymetria – brak lub zakłócenie symetrii

- Asymetria – powieść Lisy Halliday

- Asymetria – polski film z 2020 w reżyserii Konrada Niewolskiego

Wikipedia

asymetryczność

brak równowagi w danym układzie przestrzennym lub relacjach, dominacja wartości, zachowań, środków, danych itp. pewnego typu; asymetria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest asymetryczne; cecha tych, którzy są asymetryczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. symetryczność ż., asymetria ż.

przym. asymetryczny

przysł. asymetrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesymetryczność, asymetria

Wiktionary

asymetryczny

wyróżniający się brakiem symetrii (np. asymetryczna figura, asymetryczne relacje w małżeństwie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niebędący symetrycznym, niemający symetrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ludzie mają w rzeczywistości asymetryczny kształt twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: asỹmetryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. symetryczność ż., asymetria ż., asymetryczność ż.

przysł. asymetrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesymetryczny, nieregularny, krzywy, nierówny

Wiktionary

asymilacja

1. zupełne przystosowanie się do czegoś, np. do warunków życia w obcym kraju;
2. w biologii: przemiana substancji pobranych z zewnątrz na składniki danego organizmu; przyswajanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przystosowanie się do życia w obcej społeczności

Wiktionary

Asymilacja (z łac. assimilatio, od similis = 'podobny')

- Asymilacja kulturowa

- Asymilacja narodowa

- Asymilacja państwowa

- Asymilacja (biologia) – zob. też asymilacja węgla, asymilaty

- Asymilacja (psychologia)

- Asymilacja danych – proces używany w numerycznych modelach pogody

- Asymilacja fonetyczna

- Asymilacja akcji

- Asymilacja magmowa – por. ksenolit

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asymilowanie n.

czas. asymilować ndk., zasymilować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upodobnienie, przyswajanie

Wiktionary

asymilacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest asymilacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. asymilacyjny

przysł. asymilacyjnie

Wiktionary

asymilacyjny

przymiotnik od: asymilacja (np. polityka asymilacyjna, procesy asymilacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) socjol. związany z asymilacją

(1.2) biol. związany z asymilacją

(1.3) jęz. związany z asymilacją

(1.4) psych. związany z asymilacją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asymilacyjność ż., asymilowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) przystosowawczy

Wiktionary

asymilant

zwolennik i propagator polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury; asymilator

SJP.pl

asymilat

bezpośredni produkt przyswojenia przez organizm substancji pobranej z zewnątrz

SJP.pl

asymilator

zwolennik i propagator polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury; asymilant

SJP.pl

asymilatorka

zwolenniczka i propagatorka polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury

SJP.pl

asymilatorski

→ asymilator

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z asymilatorem, asymilatorami, dotyczący asymilatora

Wiktionary

Patrz:
asymilator
Powiązane:

rzecz. asymilator mos. / mrz.

Wiktionary

asymilować

1. ulegać asymilacji, upodabniać, przystosowywać coś do czegoś;
2. w biologii: przemieniać substancje pobrane z zewnątrz na składniki danego organizmu; przyswajać;
3. asymilować się - przystosowywać się do czegoś, np. do warunków życia w obcym kraju

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasymilować)

(1.1) przystosowywać do otoczenia

(1.2) pobierać z otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany asymilować się (dk. zasymilować się)

(2.1) przystosowywać się do otoczenia

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Imigranci stopniowo asymilują się z lokalną społecznością.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asymilacja ż., asymilowanie n.

przym. asymilacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przyswajać

Wiktionary

asymilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) socjol. przyswajanie sobie kultury, obyczajów, cech właściwych obcej grupie

(1.2) socjol. powodowanie, że obca grupa lub osoba przyswaja sobie kulturę, obyczaje, cechy właściwe jakiejś grupie

(1.3) przyswajanie sobie nowych treści oraz włączenie ich do zdobytego wcześniej doświadczenia i wiedzy

(1.4) biol. pobieranie z zewnątrz substancji i przetwarzanie ich na potrzeby własnego organizmu

(1.5) jęz. upodobnianie się pod względem artykulacyjnym danej głoski do sąsiedniej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zasymilowanie n., asymilacja ż., asymilator m., asymilatorka ż., asymilat m., asymilant m.

czas. asymilować ndk., zasymilować dk.

przym. asymilacyjny, asymilatorski

przysł. asymilacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) przyswajanie

Wiktionary

asymina

drzewo lub krzew z rodziny flaszowcowatych

SJP.pl

Asymina, urodlin (Asimina Adans.) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych (Annonaceae). Obejmuje 8–9 gatunków. Rośliny te występują naturalnie we wschodniej części Ameryki Północnej – w klimacie od zwrotnikowego do umiarkowanego. Przy czym tylko jeden – asymina trójklapowa ma szeroki zasięg obejmujący tereny od Ontario po Florydę i Teksas, a reszta rośnie tylko na Florydzie i w sąsiedniej Georgii. Rośliny te rosną w lasach i zaroślach.

Wikipedia

asymptomatyczny

niewykazujący symptomów, niedający objawów; bezobjawowy

SJP.pl

asymptota

prosta, której odległość od danej prostej nieograniczenie maleje w miarę posuwania się po tej prostej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

Wiktionary

Asymptota krzywej (gr. ἀσύμπτοτη, „nie stykać się”) – prosta l jest asymptotą danej krzywej C (w szczególności wykresu funkcji), jeśli dla punktu oddalającego się nieograniczenie wzdłuż krzywej C odległość tego punktu od prostej l dąży do zera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oś rzędnych jest asymptotą cotangensa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨ̃mpˈtɔta, AS: asỹmptota

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀσύμπτοτη.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) asymptote

* baskijski: (1.1) asintota

* bułgarski: (1.1) асимптота ż.

* czeski: (1.1) asymptota ż.

* francuski: (1.1) asymptote ż.

* hiszpański: (1.1) asíntota ż.

* interlingua: (1.1) asymptote

* niemiecki: (1.1) Asymptote ż.

* nowogrecki: (1.1) ασύμπτωτη ż.

* rosyjski: (1.1) асимптота ż.

* słowacki: (1.1) asymptota ż.

* węgierski: (1.1) aszimptota

* włoski: (1.1) asintote ż.

źródła.

== asymptota (język czeski.) ==

thumb|asymptota (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. asymptota

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

asymptotyczny

1. dotyczący asymptoty;
2. zbliżający się do czegoś, ale niemogący tego osiągnąć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający

(1.2) zbliżający się do czegoś, ale niemogący tego nigdy osiągnąć

Wiktionary

asynchron

w gwarze środowiskowej: rozbieżność obrazu i dźwięku w filmie, asynchronizm

SJP.pl

asynchronia

1. niezbieżność w czasie kilku zjawisk, czynności, procesów; asynchronizm
2. w językoznawstwie: niejednoczesność ruchów narządów mowy przy artykulacji głosek

SJP.pl

asynchroniczność

→ asynchroniczny

SJP.pl

Asynchroniczność, transmisja asynchroniczna (ang. asynchronic, asynchronous transmission) – przeciwieństwo synchroniczności, a także sposób przesyłania danych pozwalający na nieregularne ich wysyłanie, przy czym początek i koniec transmisji oznaczane są wydzielonym (ustalonym) symbolem. Transmisja asynchroniczna jest znacznie bardziej elastyczna od transmisji synchronicznej, choć w przypadku łączy danych może ograniczać nieco użyteczne pasmo (przepustowość) łącza.

Wikipedia

Patrz:
asynchroniczny

asynchroniczny

1. niejednoczesny, niezbiegający się w czasie;
2. silnik asynchroniczny - silnik elektryczny na prąd zmienny, którego liczba obrotów na jednostkę czasu zmienia się w zależności od obciążenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauka asynchroniczna pozwala uczniom uczyć się w dowolnym czasie, niezależnie od siebie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asynchron mrz., asynchronia ż., asynchroniczność ż., asynchronizm mrz.

przysł. asynchronicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niejednoczesny

Wiktionary

asynchronizm

1. niezbieżność w czasie kilku zjawisk, czynności, procesów; asynchronia
2. rozbieżność obrazu i dźwięku w filmie spowodowana błędem technicznym lub wprowadzona świadomie dla celów artystycznych

SJP.pl

asynćka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. asańdźka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan mos., acanek mos., acani ż., acanka ż., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n., asańdźka ż., asińdźka ż., aśćka ż., asani ż.

czas. waspanować ndk.

przym. waćpanowy, waćpański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asańdźka, asińdźka, aśćka, acpani, acanna, wasani, waspanna, wacanna, aspani, aspanna, waćpani, waćpanna, waspani, waspanna, waszmość pani, waszmość panna

Wiktionary

asyndeton

konstrukcja składniowa zbudowana z szeregu współrzędnych członów lub zdań niepołączonych spójnikiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

Wiktionary

Asyndeton (gr. ἀσύνδετον asýndeton, od ἀσύνδετος asýndetos – „niepołączony, bez spójników”) – konstrukcja składniowa zaliczana do figur retorycznych polegająca na łączeniu zdań lub ich części bez użycia spójnika. Np.: Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem; Miasto. Masa. Maszyna; Wolność, równość, braterstwo.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) polisyndeton

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. asyndetyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀσύνδετον. (asýndeton), rodzaj nijaki przymiotnika etym|gr|ἀσύνδετος. (asýndetos, → niepołączony, niezwiązany)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) asyndeton

* bułgarski: (1.1) асиндетон m.

* hiszpański: (1.1) asíndeton m.

* nowogrecki: (1.1) ασύνδετο n.

* rosyjski: (1.1) аси́ндетон m.

* słowacki: (1.1) asyndeton m.

* ukraiński: (1.1) асиндето́н m.

źródła.

== asyndeton (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. asyndeton

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n, AS: asỹndetõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. asyndetyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) polisyndeton

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. asyndetyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|ἀσύνδετον. (asýndeton), rodzaj nijaki przymiotnika etym|gr|ἀσύνδετος. (asýndetos, → niepołączony, niezwiązany)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) asyndeton

* bułgarski: (1.1) асиндетон m.

* hiszpański: (1.1) asíndeton m.

* nowogrecki: (1.1) ασύνδετο n.

* rosyjski: (1.1) аси́ндетон m.

* słowacki: (1.1) asyndeton m.

* ukraiński: (1.1) асиндето́н m.

źródła.

== asyndeton (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. asyndeton

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

asyndetyczny

w językoznawstwie: połączony bez użycia spójnika; bezspójnikowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. zob. bezspójnikowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyndeton m.

Wiktionary

asynergia

zaburzenie koordynacji ruchów wskutek uszkodzenia móżdżku, polegające na braku współdziałania grup mięśniowych

SJP.pl

asynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adm. wojsk. pobór, branka

Wiktionary

Powiązane:

czas. asyntyrować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asyntyrunek

Wiktionary

asyntyrować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brać do wojska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asynt mrz.

Wiktionary

asyntyrunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adm. wojsk. pobór

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asynt

Wiktionary

asyria

starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Wiktionary

Asyria (akad. māt Aššurki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Asyria prowadziła liczne wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈsɨrʲja, AS: asyrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyryjski mrz., asyrologia ż., asyriologia ż., Asyryjczyk mos., Asyryjka ż.

przym. asyryjski

Wiktionary

asyriolog

specjalista w zakresie asyriologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie asyriologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyrologia ż., asyriologia ż.

:: fż. asyriolożka ż.

przym. asyriologiczny

Wiktionary

asyriologia

nauka zajmująca się badaniem zabytków pisma klinowego, kultury duchowej i materialnej ludów Mezopotamii: Asyryjczyków, Babilończyków i Sumerów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

Wiktionary

Asyrologia, asyriologia – nauka badająca piśmiennictwo oraz kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii: Sumerów, Akadów, Babilończyków i Asyryjczyków; w praktyce obejmuje całość wiedzy o językach, historii i kulturze ludów starożytnego Bliskiego Wschodu, które posługiwały się pismem klinowym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asyrologia ż., asyrolog m., asyriolog m., asyrolożka ż., asyriolożka ż., Asyria ż., Syria ż., Asyryjczyk m., Asyryjka ż., Syryjczyk m., Syryjka ż., syryjskość ż., asyryjskość ż., asyryjski m.

przym. asyryjski, syryjski, asyriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asyrologia

Wiktionary

asyriologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) archeol. związany z asyriologią, dotyczący asyriologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyrologia ż., asyriologia ż., asyriolog mos.

Wiktionary

asyrolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec zajmujący się starożytną Asyrią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyriologia ż., asyrologia

Wiktionary

asyrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;

Wiktionary

Asyrologia, asyriologia – nauka badająca piśmiennictwo oraz kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii: Sumerów, Akadów, Babilończyków i Asyryjczyków; w praktyce obejmuje całość wiedzy o językach, historii i kulturze ludów starożytnego Bliskiego Wschodu, które posługiwały się pismem klinowym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asyriologia ż., asyrolog m., asyriolog m., asyrolożka ż., asyriolożka ż., Asyria ż., Syria ż., Asyryjczyk m., Asyryjka ż., Syryjczyk m., Syryjka ż., syryjskość ż., asyryjskość ż., asyryjski m.

przym. asyryjski, syryjski, asyriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asyriologia

Wiktionary

asyryjczyk

mieszkaniec Asyrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

(1.2) mieszkaniec Asyrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Asyryjczycy są prześladowani i mordowani przez Kurdów oraz szyitów i sunnitów. Setki tysięcy uciekło do Syrii, Jordanii, Turcji i Libanu.

(1.2) Mieszkańców Asyrii nazywamy Asyryjczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨˈrɨjt͡ʃɨk, AS: asyryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asyria ż.

:: fż. Asyryjka ż.

przym. asyryjski

Wiktionary

asyryjka

mieszkanka Asyrii

SJP.pl

asyryjski

→ Asyria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. staroż. dialekt asyryjski języka akadyjskiego;

(2.2) jęz. język asyryjski;

Wiktionary

Patrz:
Asyria
Przykłady

(1.1) Król asyryjski otoczył ją wojskiem i dwukrotnie - raz przez posłów, a drugi raz listownie - wzywał Ezechiasza do kapitulacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌasɨˈrɨjsʲci, AS: asyryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyrologia ż., asyriologia ż., Asyria ż., Asyryjczyk m.

Wiktionary

asyski

→ Asyż (miasto we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Asyżem, dotyczący Asyżu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obraz przedstawiał asyskiego patrona.

(1.1) We wrześniu zwiedziliśmy asyskie zabytki.

(1.1) Ze swego zaoceanicznego miejsca pobytu Wittlin pisał 30 grudnia 1959 roku: „Straszną rzeczą jest dla pisarza starzeć się w obcym świecie i to w dodatku w Nowym Jorku, będącym chyba ostateczną antypodą Asyżu i wszystkiego, co asyskie”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asyż mrz., asyżanin mos., asyżanka ż.

Wiktionary

asyst.

skrót od:
1. asystent;
2. asystencki

SJP.pl

asysta

1. grupa osób towarzyszących; eskorta; świta; poczet; obstawa;
2. towarzyszenie komuś;
3. w sporcie: współudział przy zdobyciu punktu lub punktów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. osoba lub grupa osób towarzysząca komuś

(1.2) książk. obecność przy kimś lub przy czymś; asystowanie

(1.3) sport. w piłce nożnej, koszykówce, hokeju: podanie, po którym następuje strzał zakończony golem

(1.4) wojsk. uczestnictwo żołnierzy w podniosłym wydarzeniu w umundurowaniu reprezentacyjnym

Wiktionary

Asysta – podanie do zawodnika z tej samej drużyny, po którym zostają zdobyte punkty lub jest zdobyta bramka (tzw. gol).

Termin asysta występuje w grach zespołowych, między innymi w koszykówce czy w hokeju, zazwyczaj w zdobytych bramkach (golach) lub koszach (punkty) z akcji. Nie występują natomiast w rzutach karnych, rożnych czy rzutach osobistych. W piłce nożnej pojęcie to pojawiło się niedawno.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. asystowanie n., asystent m., asystentka ż.

przym. asystencki

czas. asystować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) towarzystwo

Wiktionary

asystencja

1. obecność określonych osób przy sporządzaniu dokumentu;
2. dawniej: obecność przy kimś; asystowanie, asysta;
3. dawniej: grupa osób towarzysząca komuś

SJP.pl

asystencki

odnoszący się do asystenta, właściwy asystentowi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub funkcją asystenta

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do asystenta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asysta ż., asystent mos./mrz.

Wiktionary

asystencyjny

→ asystencja

SJP.pl

Patrz:
asystencja

asystent

1. osoba będąca obecną i pomagająca przy tym (zwykle specjaliście przy jego pracy);
2. młodszy pracownik naukowo-dydaktyczny w szkole wyższej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

(1.2) stud. stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; także. osoba zajmująca to stanowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

Wiktionary

- asystent – najniższe rangą stanowisko naukowe lub naukowo-dydaktyczne na uczelni

- asystent – stopień w służbie bibliotecznej oraz muzealnictwie

- asystent – pomocnicze stanowisko pracy. W języku potocznym oznacza pomocnika, podległego współpracownika

- doktor-asystent – stopień w wojskowej służbie lekarskiej

- asystent – inaczej kreator w informatyce

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Asystent burmistrza kontaktuje się z mediami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asysta ż., asystowanie n.

:: fż. asystentka ż.

czas. asystować

przym. asystencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pomocnik, pomagier, prawa ręka

(2.1) kreator

Wiktionary

asystentka

→ asystent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta asystent

Wiktionary

Patrz:
asystent
Przykłady

(1.1) Dziś jestem zwycięzcą, dziś jestem zdobywcą – powtarzał w myślach i po kilku minutach znalazł się już w aucie ze swoją asystentką i kierowcą. – Dokąd teraz szefie? – zapytał mężczyzna za kierownicą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asysta ż., asystowanie n.

:: fm. asystent

czas. asystować ndk.

przym. asystencki

Wiktionary

asystentura

stanowisko asystenta (zwłaszcza na uczelni wyższej)

SJP.pl

asystolia

nagłe zatrzymanie krążenia, ustanie elektrycznej i mechaniczne aktywności serca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak czynności elektrycznej serca;

Wiktionary

Asystolia (łac. z gr. asystole) – brak elektrycznej i mechanicznej czynności serca lub czynność serca o częstotliwości mniejszej niż 10/min. Jest częstym wtórnym mechanizmem zatrzymania krążenia. W zapisie EKG objawia się w postaci prawie płaskiej linii, zbliżonej do linii izoelektrycznej w co najmniej dwóch sąsiadujących odprowadzeniach EKG. Jej wystąpienie oznacza zazwyczaj całkowity brak czynności skurczowej serca, poza przypadkami asystolii rzekomej, kiedy to płaska linia w zapisie EKG spowodowana jest problemami technicznymi sprzętu do rejestracji EKG, złym przyleganiem elektrod do skóry lub błędami w technice badania.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌasɨˈstɔlʲja, AS: asystolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. asystoliczny

Wiktionary

asystoliczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. dotyczący asystolii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obrzmienie żył szyjnych, podług pana Beau, wskazuje na asystoliczny stan serca [...]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asystolia ż.

Wiktionary

asystować

1. towarzyszyć komuś jako eskorta;
2. być obecnym i pomagać przy tym;
3. w sporcie: mieć udział przy zdobyciu punktu lub punktów;
4. przestarzałe: zabiegać o czyjeś względy; adorować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być obecnym, towarzyszyć przy czym

(1.2) pomagać przy czym

(1.3) daw. starać się o czyjeś względy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zanim sam zaczął szlachtować, młody Karol asystował przy zabijaniu zwierząt w rzeźni.

Wiktionary

Powiązane:

czas. współasystować

rzecz. asysta ż., asystent mos., asystentka ż., asystentura ż., asystowanie n.

przym. asystencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) towarzyszyć

(1.2) pomagać

Wiktionary

asystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wspomaganie specjalisty w trakcie wykonywanych przez niego zadań

(1.2) towarzyszenie, najczęściej bierne, przy jakichś czynnościach

(1.3) sport. w piłce nożnej: wykonanie podania do strzelca bramki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asysta ż., asystent m., asystentka ż.

czas. asystować

przym. asystencki

Wiktionary

asystowany

wymagający osoby towarzyszącej

SJP.pl

asyż

miasto i gmina we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

Wiktionary

Asyż (wł. Assisi) – miasto i gmina we Włoszech, położone na południowy wschód od Perugii, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 24 443 osoby, 131,4 os./km². W starożytności istniała na tym terenie niewielka osada etruska. W III wieku p.n.e. pod panowaniem rzymskim jako Asisium. Od XII wieku należał do Księstwa Spoleto i uczestniczył w wielu wojnach z sąsiednimi miastami, a zwłaszcza z Perugią. Pod koniec XII wieku Asyż zdobył niepodległość i w 1184 ustanowiono w nim samorząd miejski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej znanym mieszkańcem Asyżu jest niewątpliwie św. Franciszek, przez wielu kojarzony z założycielem zakonu franciszkanów.

(1.1) Wojtek z Adamem znaleźli nocleg w jakiejś wiosce pod Asyżem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈasɨʃ, AS: asyš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. asyżanin m., asyżanka ż.

przym. asyski

Wiktionary

asyżanin

mieszkaniec Asyżu (miasta we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Asyżu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Radosny tłum asyżan przeszedł ulicami miasta.

(1.1) Asyżanie, gdy go zobaczyli w mieście, uczynili wielkie zbiegowisko, drwiąc i szydząc z Franciszka jak z obłąkanego, nie szczędząc mu przy tym razów kijami i kamieniami.

(1.1) W tym określonym wypadku, w roku tysiąc trzysta dziewięćdziesiątym dziewiątym (nie żył już San Francesco, nie żyła Santa Chiara, oboje, których głosy przywodziły do zgody, do opamiętania) asyżanie, będący w wojnie z Perugią, zdobyli i zniszczyli opactwo, w którym schronili się oblężeni. Nie ocalały ani kobiety, ani dzieci.

(1.1) (…) Chrystus (…) rzekł był wyraźnie pewnemu młodemu asyżaninowi, klęczącemu w dusznej rozterce w rozpadającej się w gruzy pustej kapliczce San Damiano za murami jego rodzinnego miasta: „Franciszku, napraw mój dom, który jest w ruinie”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asyż m.

:: fż. asyżanka ż.

przym. asyski

Wiktionary

asyżanka

mieszkanka Asyżu (miasta we Włoszech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Asyżu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podziękowaliśmy asyżankom za ich gościnę.

(1.1) Jałowiec uczuł, że znowu w głowie mu się zakręciło, bo oto sam jeden siedzi na kamieniu, owszem, lecz to jest kamienne obramowanie naruszonej przez czas, ale będącej jeszcze w codziennym użytku rzymskiej cysterny, w której dzisiejsze asyżanki tak samo chętnie piorą bieliznę jak tamte niewiasty asyskie sprzed wieków, iluż to?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Asyż m.

:: fm. asyżanin m.

przym. asyski

Wiktionary

asza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popiół

Wiktionary

Asza (ros. Аша) – miasto w Rosji w obwodzie czelabińskim, stolica administracyjna rejonu aszyńskiego. Położone jest w pobliżu Czelabińska i znajduje się w nim stacja Kolei Transsyberyjskiej.

Wikipedia

aszantowie

afrykański lud zamieszkujący Togo, centralne rejony Ghany oraz przyległe obszary Wybrzeża Kości Słoniowej

SJP.pl

Aszanti, również Asante, Aszantowie – dominująca grupa etniczna we współczesnej Ghanie. W średniowieczu tworzyli potężne imperium w Afryce Zachodniej.

Przed europejską kolonizacją ludzie Aszanti poprzez handel rozwinęli potężne imperium w Afryce Zachodniej. Przed XIII wiekiem ludzie Akan migrowali na obszar pasa leśnego dzisiejszej Ghany i założyli tam małe stany w pagórkowatym terenie, mniej więcej w miejscu, gdzie leży współczesne Kumasi. W okresie szczytowym Imperium Mali Aszanti, a w szczególności ludzie Akan, stali się bogaci, handlując złotem wydobywanym w kopalniach na ich terytorium. Aktualnie te kopalnie są własnością spółki AngloGold.

Wikipedia

aszarycki

→ aszaryzm

SJP.pl

Patrz:
aszaryzm

aszaryzm

prąd w teologii muzułmańskiej stworzony przez Al-Aszariego i rozwijany w X i XI w.

SJP.pl

Aszaryci (arab. الأشاعرة) – najważniejszy z odłamów sunnickiego kalamu.

Nazwa kierunku pochodzi od nazwiska teologa Al-Aszariego (ok. 874–936). Był to swoisty kompromis między naukami mutazylitów a poglądami ortodoksyjnego islamu, do zderzenia których doszło na początku IX wieku. Najważniejsi przedstawiciele aszaryzmu to: Abu Bakr al-Bakillani (zm. 1013), Al-Dżuwajni (zm. 1085) i Al-Ghazali (zm. 1111).

Wikipedia

aszchabad

stolica Turkmenistanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Turkmenistanu;

Wiktionary

Aszchabad (turkm. Aşgabat; ros. Ашхабад) – stolica Turkmenistanu leżąca na południu kraju. Aszchabad jest miastem na prawach wilajetu. W 2022 roku liczyło ok. 1,03 mln mieszkańców.

Krajowe główne centrum przemysłowe. Funkcjonuje tu przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, chemiczny, materiałów budowlanych, szklarski, włókienniczy oraz spożywczy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aʃˈxabat, AS: ašχabat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aszchabadczyk mos., aszchabadka ż.

przym. aszchabadzki

Wiktionary

aszchabadczyk

mieszkaniec Aszchabadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Aszchabadu, osoba pochodząca z Aszchabadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʃxaˈbaṭt͡ʃɨk, AS: ašχabaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aszchabad m.

:: fż. aszchabadka ż.

przym. aszchabadzki

Wiktionary

aszchabadka

mieszkanka Aszchabadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aszchabadu, kobieta pochodząca z Aszchabadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʃxaˈbatka, AS: ašχabatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aszchabad m.

:: fm. aszchabadczyk m.

przym. aszchabadzki

Wiktionary

aszchabadzki

→ Aszchabad (stolica Turkmenistanu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Aszchabad

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wystarczyło wziąć jakąkolwiek fotografię Serdara, choćby wydrzeć ją z gazety i odwzorować na płótnie czy kartonie – z rozrzewnieniem wspomina Kamil Waliachmedow, aszchabadzki malarz pejzażysta.

(1.1) Dziś dorabia do emerytury, kontrolując jakość mięsa na aszchabadzkich bazarach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʃxaˈbat͡sʲci, AS: ašχabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aszchabad mrz., aszchabadczyk mos., aszchabadka ż.

Wiktionary

aszdod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pobliżu Aszdod terroryści wycięli 8 tysięcy drzew pomarańczowych w żydowskich plantacjach.

(1.1) Ręka Pańska zaciążyła nad mieszkańcami Aszdodu i przeraziła ich.

Wiktionary

aszelski

przymiotnik od: Saint-Acheul (Francja); kultura aszelska - kultura starszego paleolitu

SJP.pl

aszera

w mitologii ugaryckiej i hebrajskiej: bogini wybrzeża morskiego

SJP.pl

Aszera (ugaryckie: ’ṯrt, hebr. ‏אֲשֵׁרָה‎, inne formy: Athirat, Aszirat, Elat) – w mitologii ugaryckiej bogini wybrzeża morskiego, utożsamiana z planetą Wenus i jej aspektem jako Gwiazda Poranna, matka bogów, początkowo żona najwyższego boga Ela, później żona Baala. Przeszła także do ludowej mitologii hebrajskiej wraz z tendencjami synkretycznymi, zwalczanymi przez ortodoksyjny nurt broniący radykalnego monoteizmu Izraelitów nakazanego w Dekalogu.

Wikipedia

aszet

ładnie wydana, ilustrowana książeczka dla dzieci, zwykle reprezentująca jakiś cykl wydawniczy

SJP.pl

aszkelon

miasto w Izraelu; Askalon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I mieszkańcy Aszdodu, Aszkelonu i Gazy przelękli się bardzo.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aszkeloński

Wiktionary

aszkeloński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aszkelonem, dotyczący Aszkelonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aszkelon mrz.

Wiktionary

aszkenazi

nazwisko

SJP.pl

- Aszkenazi – Żydzi aszkenazyjscy

- Aszkenazi – rosyjskie i żydowskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

- Władimir Aszkenazi

- Goga Aszkenazi

- Gabi Aszkenazi

- Bat-Szewa Ofra Chaza-Aszkenazi

- Li’or Aszkenazi

- Abraham Natan Benjamin ben Elisza Chajim Aszkenazi

- Izaak ben Szlomo Luria Aszkenazi

- Severyn Ashkenazy

Wikipedia

aszkenazim

nazwisko

SJP.pl

aszkenazyjczyk

Żyd wywodzący się z diaspory osiadłej we wschodniej, centralnej i częściowo zachodniej części Europy; Żyd aszkenazyjski, askenazyjczyk

SJP.pl

aszkenazyjka

→ aszkenazyjczyk

SJP.pl

Patrz:
aszkenazyjczyk

aszkenazyjski

→ aszkenazyjczyk; askenazyjski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aszkanazem, dotyczący Aszkanaza

(1.2) związany z krajem Aszkenaz, dotyczący kraju Aszkenaz

(1.3) związany z Aszkenezyjczykami, dotyczący Aszkenazyjczyków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʃkɛ̃naˈzɨjsʲci, AS: aškẽnazyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aszkenazyjczyk m., Aszkenazyjka ż., Aszkenaz m., Aszkenazka ż., Aszkanaz m.

Wiktionary

aszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

aszkiełowicz

nazwisko

SJP.pl

Aszkiełowiczowie herbu Topór – polski ród szlachecki wywodzący się z terenów Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Mieszkali w powiatach oszmiańskim i wileńskim.

Wikipedia

aszkun

język z grupy języków nuristańskich

SJP.pl

aszram

aszrama, aśrama, aśram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem

SJP.pl

aszrama

aśrama, aśram, aszram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem

SJP.pl

asztarot

Wikipedia

asztarte

w mitologii fenickiej: bogini miłości i płodności, opiekunka wojowników; Astarte

SJP.pl

- Astarte lub Asztarte – imię fenickiej i kananejskiej bogini miłości, płodności i wojny

- Astarte – grecka grupa muzyczna wykonująca black metal

- (672) Astarte – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Biologia

- Astarte – rodzaj małży z rodziny astartowatych

- Astarte borealis – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae)

- Astarte elliptica – gatunek małża z rodziny astartowatych (Astartidae)

Wikipedia

aszur

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w północnej Mezopotamii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mit. asyryjski bóg opiekuńczy miasta Aszur (1.1);

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od Aszura

Wiktionary

- Aszur (bóg)

- Aszur (miasto)

- Aszur – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo

- Assur (postać biblijna)

Wikipedia

aszura

w muzułmańskim kalendarzu księżycowym: dziesiąty dzień pierwszego miesiąca roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. od Aszur

Wiktionary

Aszura (arab. عاشوراء, āšūrā’, aram. asurya „dekada”) – islamskie święto obchodzone 10. dnia pierwszego miesiąca (muharram). Jest jednym z najważniejszych świąt szyitów, inaczej jest interpretowane przez sunnitów. Przez szacunek do muzułmanów i ich tradycji, na Bliskim Wschodzie czy w Indiach, święto jest niekiedy obchodzone także przez wyznawców innych religii, na przykład przez niektóre grupy hinduistyczne, buddyjskie czy chrześcijańskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednym z bardziej widocznych elementów Aszury są publiczne procesje, w trakcie których tłum niesie replikę sarkofagu Husajna oraz śpiewa elegie ku czci trzeciego Imama.

Wiktionary

aszurnasirpal

imię królów Asyrii

SJP.pl

aszyk

ludowy poeta w krajach Wschodu

SJP.pl

Aszyk (azer. aşıq; tur. âşık; pers. عاشیق, aszigh; gruz. აშუღი, aszughi; orm. աշուղ, aszugh) – muzyk wykonujący tradycyjne utwory ludowe najczęściej przy akompaniamencie sazu w krajach Bliskiego Wschodu – Armenii, Azerbejdżanie, Iranie i Turcji.

W 2009 roku sztuka azerskich aszyków została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

aszynbecher

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popielniczka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kaj zaś sie podzioł ten aszynbecher?

Wiktionary

asłuchalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nie nadaje się do słuchania albo którego bardzo trudno lub nieprzyjemnie się słucha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To niecodzienne połączenie na początku sprawiało wrażenie asłuchalnego i nieprzyjemnego, jednak z czasem nabrało swego rodzaju uroku i dziś jest nieodłącznym elementem twórczości rapera.

Wiktionary

at

laotański grosz, 1/100 kipa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. w Laosie, 1/100 kipa;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) znak graficzny @

wykrzyknik

(3.1) wykrzyknik wyrażający niecierpliwość, pobłażanie, lekceważenie, itp.

Wiktionary

- at – jedno z poleceń systemu operacyjnego Unix

- @ – znak wykorzystywany w adresach poczty elektronicznej, tzw. małpa

- at – jednostka monetarna używana w Laosie; 100 atów = 1 kip

- at – skrót jednostki miary: atmosfera techniczna

- At – symbol chemiczny pierwiastka astat

- antytrombina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: at, AS: at

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) małpa

(3.1) och, a tam, ot tak

Wiktionary

ata

laotański grosz, 1/100 kipa

SJP.pl

skrót

(1.1) = atmosfera absolutna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przytoczonym przykładzie ciśnienie byłoby podane jako 3 atn lub 4 ata.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) ата

źródła.

== ata (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

zaimek osobowy

(1.1) oni

odmiana.

przykłady.

(1.1) Ata nuk ishin këtu. → Ich tutaj nie było.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atacama

[czytaj: atakama] pustynia w Chile; Atakama

SJP.pl

Atakama (Atacama, hiszp. Desierto de Atacama) – pustynia mglista w Ameryce Południowej. Należy do najsuchszych obszarów na świecie. Leży w północnej części Chile, między Kordylierą Nadbrzeżną a Kordylierą Zachodnią. Znajduje się w obrębie dwóch chilijskich prowincji Norte Chico i Norte Grande.

Wikipedia

ataczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wzruszy mnie ataczek ani zgrywa, ten pistolecik schowaj proszę, tfu!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atak m.

Wiktionary

atahualpa

Atahualpa kecz. Ataw Wallpa – Szczęśliwy Ptak, zwany również Atabalipa lub Atawallpa, (ur. ok. 1502, zm. 26 lipca 1533 w Cajamarca) – trzynasty władca imperium Inków (Tawantinsuyu), syn Huayny Capaca i księżniczki z Quito o imieniu Tocto Coca (Toctollo).

Wikipedia

atak

1. natarcie, uderzenie na przeciwnika;
2. nagłe pojawienie się objawów choroby;
3. zawodnicy przeznaczeni do działań ofensywnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. działanie zaczepne przeciw wrogowi

(1.2) med. nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych

(1.3) ostry i nagły przejaw emocji

(1.4) agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś

(1.5) gwałtowne pogorszenie się pogody

(1.6) sport. nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem

(1.7) sport. grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)

(1.8) szach. rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze

Wiktionary

Atak – etap działań taktycznych wojsk lądowych, lotnictwa, sił specjalnych i marynarki wojennej, polegający na gwałtownym uderzeniu na przeciwnika i szybkim, połączonym z umiejętnym manewrem i ogniem, posuwaniu się w głąb jego ugrupowania.
Początkowy, decydujący etap natarcia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Armia Czerwona przeprowadziła atak na Berlin.

(1.2) Z tyłu kościoła słychać atak kaszlu.

(1.2) Leki likwidują ataki duszności.

(1.2) Mój dziadek umarł na atak serca.

(1.4) Słowny atak zmienił jego punkt widzenia.

(1.5) Nagły atak zimy znowu zaskoczył drogowców.

(1.6) Drużyna przeprowadziła atak na bramkę przeciwnika zdobywając przy tym kolejny punkt.

(1.7) Trener wymienił połowę składu ataku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatak, AS: atak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atakowanie n., zaatakowanie n., atakujący m.

:: zdrobn. ataczek m.

czas. atakować ndk., zaatakować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofensywa, natarcie, uderzenie, działania zaczepne

(1.2) napad

(1.3) napad

(1.5) uderzenie

(1.7) napastnicy, pierwsza linia

Wiktionary

atakama

pustynia w Chile; Atacama

SJP.pl

Atakama (Atacama, hiszp. Desierto de Atacama) – pustynia mglista w Ameryce Południowej. Należy do najsuchszych obszarów na świecie. Leży w północnej części Chile, między Kordylierą Nadbrzeżną a Kordylierą Zachodnią. Znajduje się w obrębie dwóch chilijskich prowincji Norte Chico i Norte Grande.

Wikipedia

atakamit

minerał, zasadowy chlorek miedziowy

SJP.pl

Wikipedia

atakamski

→ Atakama (pustynia w Chile)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Atakamą, dotyczący Atakamy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atakama ż., atakamit mrz.

Wiktionary

atakować

1. prowadzić zorganizowane, zaczepne działania wojenne skierowane przeciwko siłom nieprzyjacielskim;
2. gwałtownie napadać, nacierać;
3. szerzyć się w jakimś środowisku, działać niszcząco na coś;
4. usiłować pobić rekord, próbować pokonać przeciwnika

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie

(1.2) występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

(1.3) o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu

(1.4) o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku

(1.5) działać niszcząco

(1.6) podejmować energiczne działania

(1.7) pot. zwracać się do kogoś

(1.8) sport. próbować zdobyć przewagę

czasownik zwrotny niedokonany atakować się

(2.1) atakować (1.2) wzajemnie jeden drugiego

(2.2) atakować (1.2) siebie samego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niemcy atakują Polskę bez wypowiedzenia wojny.

(1.2) Atakował nas ciągle na zebraniu.

(1.3) Cukrzyca bardzo często atakuje układ nerwowy.

(1.4) Rotawirus atakuje przede wszystkim małe dzieci.

(1.4) Zima znów atakuje.

(1.5) Korozja międzykrystaliczna atakuje stale nierdzewne wzdłuż granic ziaren.

(1.6) Anna Rogowska atakuje rekord świata w halowym skoku o tyczce.

(1.7) Możesz z tym problemem atakować helpdesk, to w końcu ich praca.

(2.1) Przestańcie się ciągle atakować, potrzebna jest tutaj współpraca!

(2.2) On ma straszne kompleksy, atakuje się sam przy byle okazji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌataˈkɔvat͡ɕ, AS: atakovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atak m., atakowanie n., atakujący mos.

czas. zaatakować

przym. atakowany

przysł. atakująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) najeżdżać (na) B., napadać (na) B., dokonywać agresji na B., dokonywać inwazji na B., szturmować B., przypuszczać szturm na B.

(1.2) najeżdżać na B., napadać na B.

Wiktionary

atakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przypuszczanie ataku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atak m., atakujący mos.

czas. atakować ndk.

Wiktionary

ataksja

upośledzenie ruchowe; niezborność

SJP.pl

Ataksja, niezborność ruchów (gr. ἀταξία ataxiā, łac. ataxia) – zespół objawów określających zaburzenia koordynacji ruchowej ciała. Stanowi jedną z manifestacji wielu chorób ośrodkowego układu nerwowego. Jej istota polega na nieprawidłowym współdziałaniu mięśni agonistów i antagonistów w zakresie ich synchronii i regulacji napięcia mięśniowego. Ataksja przejawiać się może nieprawidłowościami chodu (chód chwiejny, na szerszej podstawie), niezgrabnością ruchów kończyn górnych szczególnie przy próbie wykonania określonych czynności oraz zaburzeniami wykonywania szybkich ruchów naprzemiennych (adiadochokineza).

Wikipedia

ataksyt

meteoryt metaliczny, w którym płytki i blaszki budujących go minerałów krystalicznych są rozmieszczone bezładnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. meteoryt żelazny o bardzo wysokiej zawartości niklu;

Wiktionary

Ataksyty – grupa meteorytów żelaznych o bardzo wysokim udziale procentowym niklu. Po przecięciu i oczyszczeniu meteorytu, w płaszczyźnie przecięcia nie uwidacznia się żadna wyraźnie uporządkowana struktura. Ataksyty, które zawierają powyżej 27% niklu składają się prawie wyłącznie z taenitu, jeżeli posiadają mniej niż 27% to zawierają głównie plesyt. Przykładem ataksytu jest meteoryt Hoba.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ataksytowy

Wiktionary

ataktowy

w muzyce: bez podziału na takty

SJP.pl

ataktyczny

→ ataksja

SJP.pl

Patrz:
ataksja

atakujący

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: atakować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. w siatkówce: zawodnik kończący akcję atakiem po wystawieniu piłki przez rozgrywającego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedynym atakującym światowej klasy, jakiego miała reprezentacja, był Wlazły.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atak m., atakowanie n.

czas. atakować ndk., zaatakować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) skrzydłowy

Wiktionary

atala

tytułowa bohaterka noweli François Chateaubrianda, półkrwi Indianka

SJP.pl

Atala – włoska zawodowa grupa kolarska powstała w 1908. W 1912 zespół ten, który wówczas tworzyli Luigi Ganna, Carlo Galetti, Giovanni Michelotto i Eberardo Pavesi zwyciężył w klasyfikacji generalnej Giro d’Italia. Był to jedyny przypadek w historii wyścigu, w którym nie prowadzono klasyfikacji indywidualnej.

Wikipedia

atalanta

w mitologii greckiej: heroina beocka

SJP.pl

Atalanta (gr. Ἀταλάντη Atalántē) – w mitologii greckiej piękna uczestniczka łowów kalidońskich, której Meleager przyznał głowę dzika.

Wikipedia

atalia

1. rodzaj roślin z rodziny arekowatych; palma brazylijska; miąglina;
2. przeplatka atalia - gatunek motyla dziennego z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

Atalia (hebr. ‏עֲתַלְיָה‎, zm. 835 p.n.e.) – potomkini króla izraelskiego Omriego, samozwańcza królowa Judy od 841 p.n.e., jedyna kobieta rządząca samodzielnie w tym państwie.

Była córką lub siostrą Achaba.

Wikipedia

ataman

kozacki przywódca sprawujący funkcje wojskowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. wojsk. wojskowy dowódca, często też będący politycznym przywódcą kozaków;

Wiktionary

Ataman, ukr. отаман (wataman, vataman, otaman) – kozacki przywódca pełniący funkcje polityczne i wojskowe; także dowódca wojskowy oddzielnego pododdziału, mający władzę wojskową lub administracyjno-wojskową, względnie przywódca niezależnego od jakiejkolwiek władzy oddziału, niejednokrotnie o charakterze rozbójniczym.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) ataman koszowy / kurzenny / nakaźny

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. atamanować

przym. atamański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ataman

* hiszpański: (1.1) atamán m.

* niemiecki: (1.1) Ataman m.

* nowogrecki: (1.1) αταμάνος m.

* rosyjski: (1.1) атама́н m.

* ukraiński: (1.1) ота́ман m.

* włoski: (1.1) atamano m.

źródła.

== ataman (język angielski.) ==

thumb|ataman (1.1)

wymowa.

IPA|ˈatəman.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. ataman

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtãmãn, AS: atãmãn

Wiktionary

Powiązane:

czas. atamanować

przym. atamański

Wiktionary

atamanka

kozacka przywódczyni sprawująca funkcje wojskowe

SJP.pl

atamanować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) hist. dowodzić oddziałem kozackim jako ataman

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Zachariasz zaczął najprzód od uorganizowania siły zbrojnej: Zajączkowski stanął nad milicją, Białostocki nad dragonią, Warywoda atamanował mołojcom sprowadzonym z Kuny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ataman m., atamanka ż., atamaństwo n.

czas. atamanić ndk.

przym. atamański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atamanić

Wiktionary

atamański

dotyczący atamana

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z osobą lub urzędem atamana, dotyczący atamana

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ataman mos.

czas. atamanować

Wiktionary

atamaństwo

stopień, ranga atamana

SJP.pl

atanazja

dawniej: nieśmiertelność

SJP.pl

Atanazja – żeński odpowiednik imienia Atanazy. Patronką tego imienia jest św. Atanazja, żyjąca w IX wieku.

Atanazja imieniny obchodzi 14 sierpnia i 9 października.

Znane osoby noszące to imię:

- Atanasia Tsumeleka (ur. 1982) – grecka lekkoatletka specjalizująca się w chodzie na 20 km, mistrzyni olimpijska w chodzie na 20 km z 2004 roku

Wikipedia

atanazjański

→ atanazja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. rel. związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim

Wiktionary

Patrz:
atanazja
Przykłady

(1.1) Autorstwo symbolu atanazjańskiego przypisywane jest patriarsze aleksandryjskiemu Atanazemu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atanazy m., Atanazja ż.

Wiktionary

atanazowie

Atanazy z żoną

SJP.pl

atanazy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Atanazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „nieśmiertelny” (gr. Αθανάσιος).

Atanazy imieniny obchodzi: 2 maja, 15 maja, 23 czerwca, 4 lipca, 5 lipca, 15 lipca.

Atanazy w innych językach:

- rosyjski – Афанасий.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kurtka Atanazego wisi na wieszaku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atanazja ż.

przym. atanazjański

Wiktionary

atandzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|atandzić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. atandzić

Wiktionary

atandzić

czasownik

(1.1) gwara więzienna pukać, łomotać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtãɲd͡ʑit͡ɕ, AS: atãńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atandzenie n.

Wiktionary

atanor

piec alchemiczny; athanor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. specjalny piec do celów alchemicznych;

Wiktionary

Atanor, athanor (arab. tannur = „piec”) − piec przeznaczony do celów alchemicznych, przede wszystkim do sporządzania kamienia filozoficznego. Znajdowało się w nim jajo filozoficzne z właściwymi reagentami (złotem i srebrem oraz tynkturą). Ogień płonący w atanorze powinien być „umiarkowany, stały, słaby, równy, wilgotny i ciepły [...] niewyczerpany i przez naturę jedynie stosowany”. Atanor opalany był zwykle węglem.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) piec

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. tandoor m.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|athanor. etym|arab|تنور. → piec

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) athanor

* francuski: (1.1) athanor m.

* hiszpański: (1.1) hornillo de atanor m.

* kataloński: (1.1) atanor

* łaciński: (1.1) athanor

* niemiecki: (1.1) Athanor m.

* portugalski: (1.1) atanor

* włoski: (1.1) athanor

źródła.

== atanor (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ezot. atanor

odmiana.

(1.1) lp. atanor; lm. atanors

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tandoor m.

Wiktionary

atapask

członek grupy plemion Ameryki Północnej posługującej się językami atapaskańskimi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oregon i Kalifornię zamieszkują grupy mówiące siedmioma językami Atapasków Zachodniego Wybrzeża.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atapaskijski mrz.

przym. atapaskański

Wiktionary

atapaskański

→ Atapaskowie; atapaskijski

SJP.pl

atapaskijka

członkini grupy plemion Ameryki Północnej posługującej się językami atapaskańskimi

SJP.pl

atapaskijski

→ Atapaskowie; atapaskański

SJP.pl

atapaskowie

grupa plemion Ameryki Północnej posługująca się językami atapaskańskimi

SJP.pl

Atabaskowie (Atapaskowie, ang. Athabasca Indians, Athapasca Indians) – potoczna nazwa dużej grupy plemion Ameryki Północnej posługujących się językami atabaskańskimi (atapaskańskimi ang. Athabascan lub Athapascan) i zamieszkujących kilka odrębnych części kontynentu:

- północno-zachodnią Kanadę i Alaskę (grupy mówiące 31 językami Atabasków Północnych),

- Oregon i Kalifornię (grupy mówiące 7 językami Atabasków Zachodniego Wybrzeża),

- południowo-zachodnie Stany Zjednoczone i północny Meksyk (grupy mówiące 7 językami Atabasków Południowych).

Wikipedia

atapi

skrót od: Advanced Technology Attachment Packet Interface, złącze odpowiedzialne za komunikację komputera z urządzeniami innymi niż dyski twarde

SJP.pl

atar

olejek różany, składnik kosmetyków

SJP.pl

Atar (arab. ‏أطار‎) – miasto w zachodniej Mauretanii, w oazie, na skraju Sahary, ośrodek administracyjny dystryktu Atar i regionu administracyjnego Adrar. Około 33 tys. mieszkańców.

Chociaż przez wiele wieków znaczenie Ataru jako ośrodka politycznego i religijnego pozostawało w tym regionie niewielkie, a prym wiódł w tych dziedzinach pobliski Szinkit, obecnie właśnie tutaj koncentruje się handel i mieści się siedziba władz. Atar jest też często odwiedzany przez turystów ze względu na sąsiedztwo wpisanych na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO zabytkowych miast Szinkit i Wadan. Jest to również jeden z kluczowych przystanków na corocznym Rajdzie Paryż-Dakar.

Wikipedia

ataraksja

staroż. obojętność wobec świata, nieuleganie emocjom - zasada filozoficzna głoszona gł. przez szkołę stoicką i epikurejską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. filoz. spokój ducha

Wiktionary

Ataraksja (stgr. αταραξια – brak zamętu, niepokoju) – postawa niewzruszoności, równowagi i spokoju ducha, ideał spokoju wewnętrznego człowieka. Jedna z cech mędrca według filozofów hellenistycznych.

Wikipedia

ataraktyczny

1. lek ataraktyczny - lek psychotropowy o działaniu przeciwlękowym, zmniejszający niepokój, napięcie emocjonalne; lek przeciwlękowy, anksjolityk;
2. związany z ataraksją, starożytną koncepcją filozoficzną, zakładającą obojętność wobec świata, nieuleganie emocjom

SJP.pl

ataraktyk

lek psychotropowy o działaniu przeciwlękowym, zmniejszający niepokój, napięcie emocjonalne; lek ataraktyczny, anksjolityk

SJP.pl

atargatis

mitologia syryjska: bogini miłości i płodności, opiekunka wojowników; bogini utożsamiana z Asztarte

SJP.pl

atari

francuski producent gier komputerowych (wykupił prawa do marki w 2003 roku), niegdyś amerykańska firma produkująca gry komputerowe oraz komputery domowe i osobiste, potentat w latach 80.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu

(1.2) inform. mikrokomputer marki Atari

Wiktionary

- Atari – amerykański producent sprzętu i gier komputerowych

- Atari – francuski producent sprzętu i gier komputerowych

- atari – sytuacja w grze „go”, zobacz też: atari-go

Inne

- Atari Teenage Riot – niemiecka grupa muzyczna

- Atari – wieś na Łotwie, w krainie Liwonia, w gminie Ādaž

- Gali Atari – izraelska aktorka

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) mikrokomputer

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|jap|当たり.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atari

* francuski: (1.1) atari

* japoński: (1.1) 当たり

* niemiecki: (1.1) Atari

* szwedzki: (1.1) atari

źródła.

== atari (język angielski.) ==

thumb|atari (1.1)

wymowa.

IPA|əˈtɑːˌɹi.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) atari (w go)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.2) mikrokomputer

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|jap|当たり.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atari

* francuski: (1.1) atari

* japoński: (1.1) 当たり

* niemiecki: (1.1) Atari

* szwedzki: (1.1) atari

źródła.

== atari (język angielski.) ==

thumb|atari (1.1)

wymowa.

IPA|əˈtɑːˌɹi.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) atari (w go)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atarot

- Atarot – zbudowane w XIII wieku p.n.e. miasto Gadytów

- Atarot – niezidentyfikowane miasto Efraima

- Atarot – nieistniejący od 1948 roku moszaw w Mandacie Palestyny

Wikipedia

atarynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. pot. jeden z komputerów firmy Atari, zwykle ośmiobitowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszej klasie toczył się zajadły spór między posiadaczami atarynek i komód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌataˈrɨ̃ŋka, AS: atarỹŋka

Wiktionary

ataszat

urząd attaché; attachat

SJP.pl

atatürk

nazwisko, m.in. przywódca wojskowy i polityczny Turcji po pierwszej wojnie światowej, twórca Republiki Tureckiej

SJP.pl

Wikipedia

atawistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób atawistyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atawizm m., atawistyczność ż.

przym. atawistyczny

Wiktionary

atawistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest atawistyczne; cecha tych, którzy są atawistyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. atawistyczny

przysł. atawistycznie

Wiktionary

atawistyczny

1. w biologii: dotyczący atawizmu, będący atawizmem (np. atawistyczne owłosienie całego ciała);
2. przenośnie: związany z atawizmem psychicznym (np. atawistyczne skłonności)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o cechach podobnych jak u odległych przodków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani od biologii prosiła dzieci, by poszukały u siebie atawistycznych cech. Ja znalazłem chrząsteczki za uszami.

(1.1) Lęk przed zachorowaniem – lub nozofobia – jest lękiem atawistycznym, podobnie jak strach przed śmiercią i szaleństwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatavʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: atavʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atawizm m., atawistyczność ż.

przysł. atawistycznie

Wiktionary

atawizm

1. w biologii: występowanie u osobnika cech jego odległych przodków;
2. przenośnie: występowanie u kogoś pierwotnych cech psychicznych (zwykle negatywnych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

Wiktionary

Atawizm (łac. atavus – przodek) – regresja ewolucyjna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atawizmy są pośrednim dowodem ewolucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtavʲism̥, AS: atavʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. atawistyczny

przysł. atawistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) regresja ewolucyjna, regres

Wiktionary

atbaj

góry zrębowe w Egipcie i Sudanie; Góry Czerwonomorskie

SJP.pl

Atbaj, ‘Atbāy, Góry Czerwonomorskie, dawniej Itbaj – góry zrębowe w Egipcie i Sudanie, ciągnące się wzdłuż Morza Czerwonego. Najwyższym szczytem jest Dżabal Uda (2259 m n.p.m.). Są mocno rozczłonkowane suchymi dolinami uchodzącymi ku Morzu Czerwonemu i dolinie Nilu.

Wikipedia

atbara

1. miasto i dystrykt w Sudanie;
2. rzeka w Sudanie i Etiopii

SJP.pl

Atbara (arab. عطبرة Aṭbara) – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, przy ujściu rzeki Atbara do Nilu. Około 87,8 tys. mieszkańców. Ośrodek handlowy regionu rolniczego; przemysł cementowy, spożywczy; węzeł kolejowy; siedziba biskupstwa koptyjskiego.

Wikipedia

ate

niepohamowana ambicja, ślepy impuls, siła fatalna

SJP.pl

Ate (gr. Ἄτη Átē, łac. Nefas, Error) – w mitologii greckiej córka Zeusa albo (w innych mitach) córka bogini niezgody Eris.

Jest uosobieniem zaślepienia prowadzącego do zbrodni, jak i kary za złe czyny. W teatrze antycznym jeden z elementów koncepcji tragizmu: „pycha”, „zaślepienie”.

Wikipedia

atebryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. preparat przeciwmalaryczny, syntetyczny alkaloid; zamiennik chininy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uszkodzenia skóry pod wpływem środków chemicznych powstają w wyniku zewnętrznego ich stosowania lub podawania do wewnątrz. Z tych ostatnich na plan pierwszy wysuwają się pokarmy (…) oraz leki podawane do wewnątrz (antypiryna, aspiryna, atebryna, (…))

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mepakryna, kwinakryna

Wiktionary

ateista

niewierzący w istnienie Boga lub bogów, zwolennik ateizmu; ateusz (książkowo)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

Wiktionary

Ateizm (z gr. ἄθεος „bezbożny” – ἀ- a-, „bez” oraz θεός, theos, „bóg”) – brak wiary w istnienie jednego bądź wielu bogów czy też odrzucający wiarę w stwórcę; ewentualnie odrzucenie teizmu. Może uznawać religię za sprzeczną z nauką, sprzeczną z rozumem lub niepotrzebną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do ateistów zalicza się zarówno ludzi odrzucających wiarę w bogów, jak i zaprzeczających ich istnieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛˈjista, AS: atei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateizm m., ateusz m., ateizacja ż., ateistyczność ż., ateizowanie n.

:: fż. ateistka ż.

czas. ateizować ndk.

przym. ateistyczny

czas. ateizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewierzący; pot. niedowiarek; przest. ateusz, libertyn; przest. pejor. bezbożnik

Wiktionary

ateistka

→ ateista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

Wiktionary

Patrz:
ateista
Przykłady

(1.1) Oni będą brać tylko ślub cywilny, bo Jola jest ateistką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛˈjistka, AS: atei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateizm m., ateizacja ż., ateistyczność ż.

:: fm. ateista m.

czas. ateizować ndk.

przym. ateistyczny

Wiktionary

ateistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co ateistyczne lub tego, kto ateistyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛjiˈstɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: atei ̯istyčność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateusz mos., ateizm m., ateista m., ateistka ż., ateizacja ż.

przym. ateistyczny

przysł. ateistycznie

czas. ateizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) laickość, niereligijność, niewiara, niedowiarstwo

Wiktionary

ateistyczny

związany z ateizmem, wyrażający ateizm (np. ateistyczne koncepcje w filozofii, ateistyczne poglądy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ideologię tę, w najgłębszych fundamentach ateistyczną, trudno pogodzić z wiarą i nauczaniem Kościoła uznającego, że umysł ludzki, badając rzeczywistość biologiczną, odnajduje w niej jej Stwórcę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: atei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateusz mos., ateizm m., ateista m., ateistka ż., ateistyczność ż., ateizacja ż., ateizowanie n.

czas. ateizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. bezbożny

Wiktionary

ateizacja

propagowanie poglądu o nieistnieniu Boga, szerzenie się tego poglądu w społeczeństwie, stawanie się ateistą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szerzenie ateizmu, propagowanie ateizmu

(1.2) stawanie się ateistą

Wiktionary

Ateizacja – proces polegający na upowszechnianiu postaw negujących istnienie Boga oraz zaprzeczający istnieniu wszelkich sił nadprzyrodzonych.

W Polsce podobnie jak w Europie nasilenie procesu ateizacji nastąpiło po 1944 r. i wiązało się ze wspieraniem i promowaniem ateizacji przez tzw. władzę ludową. W tym celu powstało m.in. Stowarzyszenie Ateistów i Wolnomyślicieli, którego głównym celem była:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌatɛjiˈzat͡sʲja, AS: atei ̯izacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateusz mos., ateista m., ateistka ż., ateizm m., ateistyczność ż., ateizowanie n.

przym. ateistyczny

czas. ateizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sekularyzacja, laicyzacja

Wiktionary

ateizacyjny

→ ateizacja

SJP.pl

Patrz:
ateizacja

ateizm

pogląd odrzucający wiarę w Boga, zaprzeczający istnieniu Boga; ateuszostwo (przestarzałe)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

Wiktionary

Ateizm (z gr. ἄθεος „bezbożny” – ἀ- a-, „bez” oraz θεός, theos, „bóg”) – brak wiary w istnienie jednego bądź wielu bogów czy też odrzucający wiarę w stwórcę; ewentualnie odrzucenie teizmu. Może uznawać religię za sprzeczną z nauką, sprzeczną z rozumem lub niepotrzebną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1689 roku na rynku w Warszawie szlachcic polski Kazimierz Łyszczyński zgodnie z wyrokiem sejmowym został stracony za ateizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛjism̥, AS: atei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateista m., ateistka ż., ateusz m., ateuszka ż., ateuszostwo n., ateizacja ż., ateistyczność ż., ateizowanie n.

czas. ateizować ndk.

przym. ateistyczny, ateuszowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. bezbożność, bezbożnictwo; daw. bezbożeństwo, ateuszostwo

Wiktionary

ateizować

1. szerzyć pogląd o nieistnieniu Boga (ateizm), czynić kogoś niewierzącym w Boga;
2. ateizować się - stawać się niewierzącym w Boga

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zateizować)

(1.1) szerzyć ateizm, propagować ateizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛjiˈzɔvat͡ɕ, AS: atei ̯izovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateusz mos., ateizacja ż., ateizm m., ateista m., ateistka ż., ateistyczność ż., ateizowanie n.

przym. ateistyczny

przysł. ateistycznie

Wiktionary

ateizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szerzenie ateizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateizacja ż., ateizm m., ateista m., ateistka ż., ateuszostwo n., ateusz m., ateuszka ż.

czas. ateizować ndk.

przym. ateistyczny, ateuszowski

Wiktionary

atelier

[czytaj: ateLJE]
1. zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których nakręca się filmy;
2. pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie

(1.2) film. zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy

Wiktionary

Atelier [fr. wym. atelje] – pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, stanowiących miejsce pracy twórczej jednego lub kilku artystów, dostosowanych do ich indywidualnych upodobań i charakteru wykonywanej profesji (fotografa, malarza, rzeźbiarza). Często pomieszczenie z dużymi oknami (pracownia malarska), czasem doświetlone przez okno dachowe, albo wręcz przeciwnie – zaciemnione (studio fotograficzne). W przypadku pracowni malarskiej pożądane jest oświetlenie górne z kierunku północno-wschodniego .

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W drodze powrotnej moje mobilne atelier odwiedziło dziesięć modelek, ale tylko jedna zgodziła się na pozowanie.

Wiktionary

atelierowy

przymiotnik od: atelier

SJP.pl

atellan

w starożytnym teatrze rzymskim: ludowa farsa, krótka improwizowana scenka z udziałem typowych postaci z maskami

SJP.pl

atellana

ludowe widowiska w Kampanii, we Włoszech, mające najczęściej charakter kampanii politycznych

SJP.pl

atematyczny

1. niemający tematu, pozbawiony treści;
2.w językoznawstwie: czasowniki atematyczne - czasowniki, do których rdzenia nie jest dodawany przyrostek

SJP.pl

atemi

w japońskich sztukach walki: uderzenie w witalny punkt ludzkiego ciała

SJP.pl

Atemi (jap. 当て身) – słowo w języku japońskim, oznaczające uderzenie w witalny punkt ludzkiego ciała, uderzenie nokautujące.

W japońskich sztukach walki ciosy zadawane ręką i nogą, w odróżnieniu od wykręceń, duszeń, trzymań. Karate jest typową sztuką walki skupiającą się na atemi. Niektóre uderzenia w witalne organy mogą zabić albo pozbawić przeciwnika zdolności do walki: w splot słoneczny, skroń, oczy, genitalia, pod nos lub podbródek.

Wikipedia

atena

w mitologii greckiej: bogini mądrości, rzemiosła i sztuki wojennej, córka Zeusa (wyskoczyła z jego otwartej głowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

(1.2) imię|polski|ż.; imię mitologiczne

Wiktionary

Atena (gr. Ἀθηνή Athene, Ἀθηναίη Athenaie, łac. Minerva) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, sprawiedliwej wojny oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jest jedną z dwunastu głównych bogów olimpijskich. Jej atrybutami są: włócznia, tarcza i łuk. Jej świętym zwierzęciem jest sowa, a rośliną – oliwka. Jej rzymskim odpowiednikiem jest Minerwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Według mitu Atena wyskoczyła z głowy swojego ojca Zeusa.

(1.1) Atrybutami Ateny były: egida, hełm, włócznia, sowa i oliwka.

(1.1) Uwieńczano także posągi bogów, zwykle roślinami, jakie były im poświęcone, np. wawrzyn Apollinowi, dąb Zeusowi, mirt Afrodycie, winorośl albo platan Dionizosowi, kłosy zboża Demeter, oliwka Atenie.

(1.2) Mam na imię Atena i jestem córką polskich emigrantów w Grecji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃na, AS: atẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ateneum n., ateneum n., Ateny nmos., ateńczyk mos., atenka ż.

:: zdrobn. Atenka ż.

przym. ateński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Minerwa, Pallada, Pallas

Wiktionary

atencja

1. przestarzale: szacunek, respekt, poważanie;
2. dawniej: uwaga, czujność, baczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. szacunek, respekt, poważanie okazywane komuś lub czemuś

(1.2) daw. uwaga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: atẽncʹi ̯a

Wiktionary

atencjonalny

pełen atencji, wyrażający szczególny szacunek

SJP.pl

atencjusz

potocznie: osoba starająca się być ciągle w centrum uwagi, zwracająca na siebie uwagę w negatywny lub kontrowersyjny sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zabiegająca o atencję

Wiktionary

atencjuszka

→ atencjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zabiegająca o atencję

Wiktionary

Patrz:
atencjusz

atencyjka

żartobliwie: okazanie komuś szczególnego szacunku, względów; szanowanko, uszanowanko

SJP.pl

atencyjny

środowiskowo: próbujący zwrócić na siebie uwagę swoim prowokującym zachowaniem

SJP.pl

ateńczyk

mieszkaniec Aten (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Aten

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Perykles dał Ateńczykom większy udział w sprawach państwowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: atẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ateny nmos., ateńczyk m., atenka ż., Atena ż., ateńskość ż.

:: fż. Atenka ż.

przym. ateński

Wiktionary

ateneum

przenośnie: w różnych czasach i miejscach - instytucja kulturalna lub naukowa, najczęściej szkoła wyższa lub średnia

SJP.pl

- czasopisma:

- „Ateneum” – warszawskie czasopismo (1876–1901), red. nacz. Ignacy Baranowski

- „Ateneum” – czasopismo wydawane w Warszawie w latach 1903-1908, red. Emil Waydel, Cezary Jellenta

- „Ateneum” – warszawskie czasopismo (1938–1939), red. Stefan Napierski

- „Ateneum Kapłańskie” – czasopismo teologiczne

Wikipedia

atenka

mieszkanka Aten (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aten

(1.2) mebl. trójnożny stolik pod miskę ze zdobieniami stylizowanymi na antyczne

Wiktionary

Atenka (fr. athénienne, od Athénienne – Atenka lub athénien – ateński) – rodzaj niewielkiego mebla w postaci trójnogu, popularnego w drugiej połowie XVIII i na początku XIX wieku.

Pierwszy jego projekt z 1757 (opublikowany w 1762) był dziełem szkockiego artysty i badacza starożytności Jamesa Stuarta, zwanego „Ateńczykiem” i znanego jako popularyzator sztuki klasycznej. We Francji pojawiła się w okresie panowania Ludwika XVI jako użytkowe naśladownictwo trójnogów antycznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃nka, AS: atẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atenka ż., Ateny nmos., Ateńczyk mos., Atena ż.

:: fm. ateńczyk mos.

przym. ateński

Wiktionary

ateński

przymiotnik od: Ateny (stolica Grecji i starożytne państwo)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Badacze z Uniwersytetu Ateńskiego odkryli, że elektroniczny papieros może szkodzić naszym płucom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃j̃sʲci, AS: atẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ateny nmos., Atena ż., Ateńczyk mos., ateńczyk mos., Atenka ż., atenka ż., ateneum n.

przym. panateński

Wiktionary

atentat

zamach na czyjeś życie z przyczyn politycznych

SJP.pl

atenuacja

proces otrzymywania wirusów lub bakterii o obniżonej chorobotwórczości, służących do produkcji szczepionek; atenuowanie

SJP.pl

Atenuacja – sztuczne otrzymywanie odmian patogenów (wirusów, grzybów, bakterii) o znacznie obniżonej wirulencji przy równoczesnym zachowaniu ich oddziaływania immunologicznego na organizm. Stosuje się ją w celu wyprodukowania szczepionki.

Atenuowany ustrój chorobotwórczy jest nadal żywy, ale niezdolny do wywołania choroby. Podanie takiego osłabionego drobnoustroju powoduje wytworzenie przez organizm osobnika szczepionego przeciwciał przeciw niemu, a więc wywołanie odpowiedzi na czynnik chorobotwórczy.

Wikipedia

atenuowany

przymiotnik

(1.1) pozbawiony zjadliwości (o patogenach)

Wiktionary

ateny

stolica Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica współczesnej Grecji;

(1.2) hist. starożytne miasto-państwo

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: Atena

Wiktionary

Ateny (nowogr. Αθήνα, Athī́na (trl.), Atina (trb.); st.gr. Ἀθῆναι, Athēnai; łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji, jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej i zarazem dziesiąty co do wielkości zespół miejski w Unii Europejskiej na poziomie 3,5 mln mieszkańców (cała metropolia ma blisko 4 miliony mieszkańców).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od ponad roku mieszkam w Atenach, w mieszkaniu z widokiem na akropol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛ̃nɨ, AS: atẽny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateńczyk mos., Ateńczyk mos., atenka ż., Atenka ż., ateneum n., Atena ż.

przym. ateński, podateński, panateński, proateński, antyateński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) reg. śl. Atyny.

Wiktionary

aterogenny

wywołujący miażdżycę; miażdżycorodny, miażdżycogenny

SJP.pl

ateroskleroza

rzadko: choroba polegająca na odkładaniu się cholesterolu (i innych substancji) na wewnętrznych ściankach tętnic; miażdżyca tętnic, arterioskleroza

SJP.pl

ateryna

gatunek małej ryby morskiej z rodziny aterynowatych

SJP.pl

Ateryna (Atherina presbyter) – gatunek morskiej ryby z rodziny aterynowatych (Atherinidae).

Wikipedia

aterynka

gatunek słodkowodnej ryby z rzędu aterynokształtnych; bedocja

SJP.pl

aterynokształtne

rząd ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Aterynokształtne (Atheriniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii).

Wikipedia

aterynokształtny

o cechach aterynokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

aterynowate

o cechach aterynowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Aterynowate (Atherinidae) – rodzina ryb aterynokształtnych. Kilka gatunków z tej rodziny ma znaczenie gospodarcze oraz hobbystyczne (hodowla w akwariach). Występują w morskich wodach przybrzeżnych w klimatach zwrotnikowym, podzwrotnikowym i umiarkowanym, większość w Indopacyfiku, a trzy gatunki w Oceanie Atlantyckim. Gatunki z rodzaju Craterocephalus zasiedlają wody słodkie Australii.

Wikipedia

aterynowaty

o cechach aterynowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

ateścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atest m.

przym. atestacyjny

Wiktionary

atest

dokument poświadczający, że coś (najczęściej wyrób przemysłowy) spełnia normy i może być sprzedawane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. dokument poświadczający, zaświadczający

(1.2) techn. wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z rynku wycofano zabawki pozbawione atestów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatɛst, AS: atest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atestacja ż., atestat m., atestowanie n., ateścik mrz.

czas. atestować

przym. atestacyjny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. atestacja ż., atestat m., atestowanie n., ateścik mrz.

czas. atestować

przym. atestacyjny

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Attest. etym|ang|attest. → poświadczyć

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) certificate, attestation; (1.2) certificate, attestation

* francuski: (1.1) certificat m.

* rosyjski: (1.2) сертификат

źródła.

== atest (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) świadczyć, zaświadczać

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atestacja

1. kontrola kończąca się nadaniem atestu;
2. kontrolowanie stanowisk pracy pod względem ich przydatności w zakładzie;
3. dawniej: zaświadczenie, świadectwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badanie i ocena czegoś pod względem spełniania norm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kontekście językowym atestacja oznacza proces potwierdzania użycia danego słowa lub formy w tekście.

Wiktionary

Powiązane:

czas. atestować ndk.

przym. atestacyjny

rzecz. atest mrz., atestowanie n.

Wiktionary

atestacyjny

przymiotnik od: atestacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z atestacją, atestowaniem, dotyczący atestacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atest mrz., atestacja ż., atestat m., atestowanie n., ateścik mrz.

czas. atestować ndk.

Wiktionary

atestat

przestarzałe: atestacja, świadectwo

SJP.pl

atestator

osoba lub podmiot, która przeprowadza atestację (weryfikację i zgodność z normami)

SJP.pl

atestować

1. dokonać, dokonywać kontroli kończącej się nadaniem atestu;
2. skontrolować, kontrolować stanowiska pracy pod względem ich przydatności w zakładzie

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) urz. nadać lub nadawać produktowi atest po stwierdzeniu, że spełnia on odpowiednie normy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Policja, a w szczególności Komenda Główna nie opiniuje i nie atestuje takich urządzeń, nie możemy zostać wciągnięci w system promocji lub reklamy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atestowanie n., atest m., atestacja ż.

przym. atestacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ndk. certyfikować

Wiktionary

atestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) weryfikowanie, czy produkt odpowiada obowiązującym normom

(1.2) sprawdzanie, czy jakieś procedury są zgodne z normami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atest m., atestacja ż., atestat m.

czas. atestować

przym. atestacyjny

Wiktionary

atetotyczny

→ atetoza

SJP.pl

Patrz:
atetoza

atetoza

mimowolne skrętne ruchy, zwłaszcza w okolicach kończyn górnych, występujące przy mózgowym porażeniu dziecięcym

SJP.pl

Wikipedia

ateusz

przestarzałe: zwolennik ateizmu; ateista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ateista, bezbożny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɛwuʃ, AS: ateu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateuszostwo n., ateizowanie n., zateizowanie n., ateista mos., ateistka ż., ateizm mrz., ateizacja ż., ateistyczność ż.

:: fż. ateuszka ż.

czas. ateizować ndk., zateizować dk.

przym. ateistyczny, ateuszowski

przysł. ateistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateista

Wiktionary

ateuszka

przestarzałe: zwolenniczka ateizmu; ateistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ateistka, bezbożnica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateizm mrz., ateizowanie n., ateusz mos.

Wiktionary

ateuszostwo

przestarzale: ateizm - nieuznawanie istnienia Boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa negująca istnienie Boga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɛwuˈʃɔstfɔ, AS: ateu̯ušostfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ateizm mrz., ateizowanie n., ateusz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateizm, bezbożność, bezbożeństwo, bezbożnictwo

Wiktionary

ateuszowski

→ ateusz

SJP.pl

Patrz:
ateusz

athabaska

- Athabaska – rzeka w Kanadzie, dopływ Rzeki Niewolniczej

- Athabaska – jezioro w Kanadzie

- Athabaska – góra w Parku Narodowym Jasper (w Columbia Icefield)

- Dystrykt Athabaska

Wikipedia

athabaskański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Athabaską, dotyczący Athabaski (rzeki lub jeziora)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyjęte tam normy emisji w zasadzie dyskwalifikują paliwa pochodzące z eksploatacji athabaskańskich piasków roponośnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Athabaska ż.

Wiktionary

athanor

[czytaj: atanor] piec alchemiczny; atanor

SJP.pl

Atanor, athanor (arab. tannur = „piec”) − piec przeznaczony do celów alchemicznych, przede wszystkim do sporządzania kamienia filozoficznego. Znajdowało się w nim jajo filozoficzne z właściwymi reagentami (złotem i srebrem oraz tynkturą). Ogień płonący w atanorze powinien być „umiarkowany, stały, słaby, równy, wilgotny i ciepły [...] niewyczerpany i przez naturę jedynie stosowany”. Atanor opalany był zwykle węglem.

Wikipedia

atharwaweda

Atharwaweda (sanskr. trl. Atharvaveda) – jeden z czterech zbiorów (sanhita) hymnów, wchodzących w skład Wed, zawiera głównie teksty magiczne (formuły magiczne, zaklęcia i egzorcyzmy) i teksty związane z rytuałami (królewskimi i odnoszącymi się do ogniska domowego).

Wikipedia

athénienne

Atenka (fr. athénienne, od Athénienne – Atenka lub athénien – ateński) – rodzaj niewielkiego mebla w postaci trójnogu, popularnego w drugiej połowie XVIII i na początku XIX wieku.

Pierwszy jego projekt z 1757 (opublikowany w 1762) był dziełem szkockiego artysty i badacza starożytności Jamesa Stuarta, zwanego „Ateńczykiem” i znanego jako popularyzator sztuki klasycznej. We Francji pojawiła się w okresie panowania Ludwika XVI jako użytkowe naśladownictwo trójnogów antycznych.

Wikipedia

athleisure

[czytaj: ATleiżer] noszenie na co dzień ubrań sportowych

SJP.pl

athlon

AMD Athlon – seria mikroprocesorów zaprojektowanych i produkowanych przez firmę AMD. Nazwa pochodzi z angielskiej transkrypcji greckiego słowa αθλο, które można przetłumaczyć jako wyczyn(w języku angielskim występuje ono między innymi jako rdzeń słów decathlon, heptathlon i pentathlon – odpowiednio dziesięciobój, siedmiobój i pięciobój).

Wikipedia

athos

półwysep w Grecji; Ajon Oros

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep w północnej Grecji stanowiący część Półwyspu Chalcydyckiego

(1.2) geogr. góra na półwyspie Athos (1.1);

(1.3) geogr. zatoka w północnej Grecji, między półwyspem Athos (1.1) a Sithonią;

(1.4) rel. adm. religijna enklawa na półwyspie Athos (1.1) o statusie okręgu autonomicznego stanowiąca centrum monastyczne prawosławia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitgr. mityczny gigant zgładzony przez Posejdona podczas gigantomachii, przywalony olbrzymią skałą na półwyspie Athos (1.1)

Wiktionary

Athos, także Święta Góra (nowogr. Άγιο Όρος, grec. staroż. Ἅγιον Ὄρος – Agion Oros) – wspólnota mnichów prawosławnych w Grecji, posiadająca status regionu autonomicznego równego jednostkom administracji zdecentralizowanej, z terytorium obejmującym dalszą od nasady część półwyspu Athos wraz z górą Athos. W 2011 r. wspólnota liczyła 1811 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. atonita m.

przym. athoski, atonicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Święta Góra

Wiktionary

athoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z górą Athos, dotyczący góry Athos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Athos n., Atos mos., atonita mos.

przym. atonicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atonicki

Wiktionary

athyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. według nazewnictwa greckiego, trzeci miesiąc pierwszej staroegipskiej pory roku achet, pory wylewu Nilu;

Wiktionary

Atyr, athyr – trzeci miesiąc pory achet i trzeci miesiąc roku w kalendarzu egipskim. Jak każdy miesiąc w starożytnym Egipcie trwał 30 dni od 17 września do 16 października. Po athyrze następował choiak.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) atyr

Wiktionary

atimia

w starożytnej Grecji: kara pozbawienia czci oraz praw obywatelskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. wykluczenie z życia publicznego w starożytnej Grecji;

Wiktionary

Atimia (gr. ατιμία od a „brak” i time „wartość; honor”) – w starożytnej Grecji forma wykluczenia z życia publicznego poprzez pozbawienie praw obywatelskich, oznaczająca w praktyce zakaz pojawiania się na zgromadzeniach i w świątyniach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skazanego na atimię pozbawiano praw obywatelskich.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀτιμία. (atimía)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atimia

* włoski: (1.1) atimia ż.

źródła.

== atimia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) staroż. atimia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

Wiktionary

Atina – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 4480 osób, 154,5 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Atina i jestem córką polskich emigrantów z Aten.

(1.2) Pizzo Corno, skrajnie lewoskrzydłową pozycję Linii Hitlera, dzieliło od Atiny tylko dziesięć kilometrów; lecz dziesięć kilometrów w górach to zupełnie coś innego niż dziesięć kilometrów równiną. Natarcie ku Atinie odbywałoby się w operacyjnym oderwaniu od głównego kierunku ofensywy. Sukcesu oddziałów, jakie ewentualnie przebiłyby się jakoś na Atinę nie można by rozwinąć ani nawet ochronić uderzeniem sił pancernych, jak to się działo po włamaniu w dolinę Liri, ponieważ nie było tutaj dogodnego dla nich szlaku.

Wiktionary

atk

[czytaj: a-te-KA] skrót od: Akademia Teologii Katolickiej

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj nijaki

(1.1) = eduk. Akademia Teologii Katolickiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz ordynariusz wykładał na ATK.

Wiktionary

atka

zdrobnienie od: Beata

SJP.pl

- Atka – popularna nazwa znaku @

- Atka – wyspa w stanie Alaska, w USA

- Atka – miasto na wyspie Atka

- Atka – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie magadańskim.

Wikipedia

atkinson

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Alia Atkinson (ur. 1988) − jamajska pływaczka

- Amy Atkinson (ur. 1989) – guamska lekkoatletka

- Ashlie Atkinson (ur. 1977) − amerykańska aktorka filmowa

- Chris Atkinson (ur. 1979) – australijski kierowca rajdowy

- Courtney Atkinson (ur. 1979) – australijski triathlonista

- Dalian Atkinson (ur. 1968) – angielski piłkarz

- Harry Atkinson (1831–1892) – nowozelandzki polityk

- James Atkinson (1929–2010) – amerykański bobsleista

- Janice Atkinson (ur. 1962) – brytyjska polityk

- Jayne Atkinson (ur. 1959) – brytyjska aktorka

- Jeff Atkinson (ur. 1963) – amerykański lekkoatleta

- John Atkinson Grimshaw (1836–1893) – angielski malarz wiktoriański

- John Atkinson Hobson (1858–1940) – wpływowy angielski dziennikarz

- John William Atkinson (1923–2003) – amerykański psycholog

- Juliette Atkinson (1873–1944) – amerykańska tenisistka

- Kate Atkinson (ur. 1951) – brytyjska pisarka

- Kathleen Atkinson (1875–1957) – amerykańska tenisistka

- Kenny Atkinson (ur. 1967) – amerykański koszykarz i trener

- Mark Atkinson (ur. 1970) – nowozelandzki piłkarz

- Martin Atkinson (ur. 1971) − angielski sędzia piłkarski

- Michael Atkinson (ur. 1958) − australijski polityk

- Paul Atkinson (1946–2004) − brytyjski gitarzysta rockowy

- Rick Atkinson (ur. 1952) – amerykański dziennikarz

- Robert d’Escourt Atkinson (1898–1982) – brytyjski astronom i fizyk

- Ron Atkinson (ur. 1939) – angielski piłkarz i trener piłkarski

- Rowan Atkinson (ur. 1955) – brytyjski komik i scenarzysta

- Sidney Atkinson (1901–1977) – południowoafrykański lekkoatleta

Wikipedia

atlancki

→ Atlanta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) archit. związany z atlantami

(1.2) geogr. związany z Atlantą (miastem w Stanach Zjednoczonych)

(1.3) związany z Atlantami lub Atlantydą

Wiktionary

Patrz:
Atlanta
Przykłady

(1.3) Zaczątków swastyki należałoby szukać w kulturze nordycko-atlanckiej; wędrówki nordyckiej prarasy w odległej przeszłości rozpowszechniły swastykę po świecie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atlanta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) atlantycki

Wiktionary

atlant

podpora architektoniczna będąca posągiem muskularnego mężczyzny dźwigającego na ramionach lub na głowie element architektoniczny, np. balkon; atlas; telamon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) archit. posąg atletycznego mężczyzny jako podpora architektoniczna, np. balkonu;

Wiktionary

Atlant (lm. atlanty; także gigant, telamon, herkulant, gr. átlas, átlantos) – postać muskularnego mężczyzny podtrzymującego głową, barkami lub rękami element architektoniczny (np. belkowanie, strop, balkon itp.), podpora zastępująca filar, kolumnę.

Atlant znany był już w architekturze starożytnej jako męski odpowiednik kariatydy, a rozpowszechniony został w epoce baroku. Pochodzenie nazwy łączy ją z mitycznym tytanem Atlasem dźwigającym sklepienie nieba.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ozdobny balkon podtrzymywały posągi atletycznych mężczyzn, zwane atlasami lub atlantami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatlãnt, AS: atlãnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atlas

Wiktionary

atlanta

podpora architektoniczna będąca posągiem muskularnego mężczyzny dźwigającego na ramionach lub na głowie element architektoniczny, np. balkon; atlas; telamon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Wiktionary

Atlanta – stolica i jednocześnie najbardziej zaludnione miasto amerykańskiego stanu Georgia, z populacją liczącą 510,8 tys. mieszkańców (2023). Atlanta stanowi kulturalne i ekonomiczne centrum obszaru metropolitalnego Atlanta, zamieszkiwanego przez 6,3 miliona osób, a także najważniejszy komponent rozrastającego się megapolis, znanego jako Piedmont Atlantic Megaregion.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈtlãnta, AS: atlãnta

Wiktionary

Powiązane:

przym. atlancki

Wiktionary

atlantic

[czytaj: atlantik] krój czcionki

SJP.pl

- RMS "Atlantic"

- kino „Atlantic” w Warszawie

- Atlantic – lokomotywa parowa

- Atlantic Records – wytwórnia płytowa

- Atlantic – singiel grupy Keane

- Atlantic – marka szwajcarskich zegarków

- Atlantic – przedsiębiorstwo odzieżowe

- Atlantic – stacja końcowa złotej linii metra w Los Angeles w mieście East Los Angeles

Wikipedia

atlantis

prom kosmiczny

SJP.pl

- gr. Atlantìs nēsos – Atlantyda

- Atlantis – wahadłowiec kosmiczny NASA

- Atlantis – miasto w Południowej Afryce

- Atlantis – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Palm Beach

- Atlantis (ur. 1962) – meksykański luchador

Wikipedia

atlantycki

1. przymiotnik od: Atlantyk;
2. polityka: związany z NATO

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący Atlantyku

(1.2) polit. dotyczący państw NATO

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasi rybacy wypłynęli na atlantyckie łowiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatlãnˈtɨt͡sʲci, AS: atlãntycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atlantyńczyk mos., Atlantyk m., atlantyzm m., atlantyckość ż.

przym. zaatlantycki

Wiktionary

atlantyckość

→ atlantycki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest atlantyckie; cecha tych, którzy są atlantyccy

Wiktionary

Patrz:
atlantycki
Powiązane:

przym. atlantycki

przysł. atlantycko

Wiktionary

atlantyda

legendarna wielka wyspa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

(1.2) mitgr. każda z Hesperyd, Hiad i Plejad, córek Atlasa;

Wiktionary

Atlantyda, Atlantis (gr. Ἀτλαντὶς νῆσος Atlantìs nēsos) – mityczna kraina, która miała być miejscem istnienia rozwiniętej cywilizacji zniszczonej przez serię trzęsień ziemi i zatopionej przez wody morskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posejdonowi poświęcona była bajeczna wyspa Atlantyda, którą władali jego potomkowie.

(1.1) Fakty nie zaprzeczają istnieniu Atlantydy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatlãnˈtɨda, AS: atlãntyda

Wiktionary

Powiązane:

przym. atlantydzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Wyspa Atlasa

Wiktionary

atlantydy

mieszkańcy Atlantydy (mitycznego państwa)

SJP.pl

Atlantydy (gr. Ατλαντίδες Atlantídes, łac. Atlantides ‘córki Atlanta’, ‘córki Atlasa’) – w mitologii greckiej nimfy: Hesperydy, Hiady i Plejady; córki tytana Atlasa (Atlanta; gr. Átlas, Átlantos).

Wikipedia

atlantydzi

mieszkańcy Atlantydy (mitycznego państwa)

SJP.pl

atlantydzki

przymiotnik od: Atlantyda

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mit. związany z Atlantydą, dotyczący Atlantydy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atlantyńczyk mos., Atlantyda ż.

Wiktionary

atlantyk

Ocen Atlantycki; drugi według wielkości po Oceanie Spokojnym obszar wodny świata, znajdujący się między Eurazją, Afryką, Antarktydą i Ameryką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pot. zob. Ocean Atlantycki.

Wiktionary

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) w Paryżu, Wiedniu, Rzymie, Berlinie czy Londynie znajdowali się ci sami ludzie, te same obyczaje, te same sprzęty, a nawet te same potrawy: zupy z wodorostów Oceanu Spokojnego, ostrygi z Morza Północnego, ryby z Atlantyku albo z Morza Śródziemnego, zwierzyna ze wszystkich krajów, owoce ze wszystkich części świata (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtlãntɨk, AS: atlãntyk

Wiktionary

Powiązane:

przym. atlantycki

rzecz. Atlantyńczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ocean Atlantycki

Wiktionary

atlantyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec mitycznej Atlantydy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atlantyda ż., Atlantyk m.

przym. atlantydzki, atlantycki

Wiktionary

atlantysta

zwolennik integracji Europy realizowanej przez NATO

SJP.pl

atlantyzm

1. koncepcja integracji Europy realizowana przez NATO;
2. polityczna łączność z celami NATO

SJP.pl

atlas

1. zbiór map wybranych tematycznie, wydany w formie albumu;
2. przyrząd treningowy do ćwiczeń siłowych;
3. pierwszy kręg szyjny; kręg szczytowy; dźwigacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski w północno-zachodniej Afryce;

(1.2) astr. mały, wewnętrzny księżyc Saturna;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitgr. tytan dźwigający na barkach z rozkazu Zeusa sklepienie niebieskie;

Wiktionary

- Atlas – w mitologii greckiej tytan dźwigający sklepienie niebieskie

- Atlas – pasmo górskie w północno-zachodniej Afryce

- Atlas – publikacja zawierająca zbiór map, wykresów, rycin, ilustracji, np. atlas geograficzny, historyczny, atlas grzybów, atlas anatomiczny i inne

- Atlas barw stosowany w technice

- SM-65 Atlas – pierwszy amerykański pocisk międzykontynentalny

- Atlas – w anatomii to nazwa łacińska pierwszego kręgu szyjnego - kręgu szczytowego, na którym spoczywa czaszka

- Atlas – w architekturze rzeźba w postaci muskularnego mężczyzny podtrzymująca sklepienie zamiast kolumny

- Atlas – księżyc Saturna

- Atlas – rakieta kosmiczna

- Atlas – wielofunkcyjny przyrząd sportowy służący do wykonywania ćwiczeń kulturystycznych

- Atlas Wrocław – klub żużlowy

- Atlas Buenos Aires – argentyński klub piłkarski

- Atlas – pojęcie algebraiczne

- ATLAS – język programowania

- ATLAS – komputer

- ATLAS – detektor cząstek w akceleratorze LHC

- Asteroid Terrestial-impact Last Alert System (ATLAS) – system wczesnego ostrzegania przed asteroidami

- atlas (Attacus atlas) – jeden z największych motyli

- Atlas Copco – szwedzkie przedsiębiorstwo

- Atlas Economic Research Foundation – amerykańska fundacja

- Grupa Atlas – polski producent materiałów chemii budowlanej

- Tele Atlas – holenderskie przedsiębiorstwo

- Atlas – postać z gry wideo BioShock

- Atlas Games – amerykańskie przedsiębiorstwo

- Atlas zbuntowany – powieść Ayn Rand z 1957

- Club Atlas (Club Social y Deportivo Atlas de Guadalajara) – meksykański klub piłkarski

- Atlas (gwiazda) – gwiazda potrójna w gwiazdozbiorze Byka

- Cedr atlaski – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych

- Geochelone atlas – wymarły gatunek lądowego żółwia skrytoszyjnego

- Atlas Aircraft Corporation – wytwórnia lotnicza z RPA

- Atlas Blue – marokańskie tanie linie lotnicze

- Airbus A400M Atlas – samolot transportowy

- Atlasjet – turecka linia lotnicza

- USS Atlas – nazwa trzech okrętów US Navy

- Atlas – polski film fabularny, krótkometrażowy z 2018

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zimą w Atlasie czynne są wyciągi narciarskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatlas, AS: atlas

Wiktionary

Powiązane:

przym. atlaski

Wiktionary

atlasik

zdrobnienie od: atlas (album)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atlas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie atlas, lecz tylko mały atlasik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atlas m.

Wiktionary

atlaski

→ Atlas (góry w północno-zachodniej Afryce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Atlasem, dotyczący Atlasu (gór w Afryce)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atlas mrz.

Wiktionary

atlasowy

→ atlas

SJP.pl

Patrz:
atlas

atlatl

miotacz oszczepów, broń używana od górnego paleolitu, kawałek wydrążonego drewna z zagłębieniem na jednym końcu w kształcie haka (w którym układano drzewce oszczepu); stosowany przez Azteków podczas hiszpańskiej konkwisty

SJP.pl

Miotacz oszczepów, atlatl (z azteckiego ahtlatl) – broń miotająca w postaci wydrążonego lub płaskiego kawałka drewna z zagłębieniem na jednym z końców, stosowana na całym świecie od czasów górnego paleolitu. Najstarszy, odnaleziony we Francji atlatl, wykonany był z poroża jelenia i jest datowany na około 27 tysięcy lat.

Wikipedia

atleta

1. człowiek dobrze zbudowany i o dużej sile fizycznej;
2. sportowiec uprawiający sporty siłowe (np. zapasy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik dyscyplin siłowych;

(1.2) człowiek postawny, silny, z rozwiniętą muskulaturą

Wiktionary

Atleta (łac. athleta: zapaśnik z gr. ἀθλητής) – osoba o ponadprzeciętnej budowie ciała, sile fizycznej, zręczności i wytrzymałości.

Po raz pierwszy pojęcie to zostało wprowadzone w starożytnej Grecji (gr. άθλος, athlos: konkurs), miało określać osobę biorącą udział w zawodach sportowych. Słowo to współcześnie ma podobne znaczenie, choć mianem atlety zwykło się określać głównie zawodników biorących udział w zawodach lekkoatletycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Dwóch napakowanych i wytatuowanych atletów próbowało mnie nastraszyć, kiedy wyszedłem na chwilę z pracy po jedzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtlɛta, AS: atleta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atletyka ż., atletyk m., atletyzm m.

:: fż. atletka ż.

przym. atletyczny

przysł. atletycznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. atletyka ż., atletyk m., atletyzm m.

:: fż. atletka ż.

przym. atletyczny

przysł. atletycznie

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr. athleo → walczę

(1.2) (1.1)

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) атлет m.; (1.2) атлет m.

* bułgarski: (1.1) атлет m.; (1.2) атлет m.

* esperanto: (1.1) atleto

* francuski: (1.1) athlète m.

* górnołużycki: (1.1) atlet m.; (1.2) atlet m.

* hiszpański: (1.1) atleta m.

* rosyjski: (1.1) атлет m.; (1.2) атлет m.

* ukraiński: (1.1) атлет m.; (1.2) атлет m.

źródła.

== atleta (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. lekkoatleta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atletico

[czytaj: atletiko] klub piłkarski z Madrytu; także nazwa (lub człon nazwy) wielu klubów hiszpańskich i południowoamerykańskich

SJP.pl

Atletico lub Atlético odnosić się może do szeregu klubów sportowych:

- angolskich

- Atlético Petróleos Luanda

- Atlético Sport Aviação

- argentyńskich

- Asociación Mutual Social y Deportiva Atlético de Rafaela

- Club Atlético Argentino de Merlo

- Club Atlético Argentino de Quilmes

- Club Atlético Bartolomé Mitre

- Club Atlético Boca Juniors

- Club Atlético Boca Unidos

- Club Atlético Candelaria

- Club Atlético Colegiales

- Club Atlético Colón

- Club Atlético Concepción

- Club Atlético Estudiantil Porteño

- Club Atlético Fénix

- Club Atlético Excursionistas

- Club Atlético General Lamadrid

- Club Atlético General Paz Juniors

- Club Atlético Güemes

- Club Atlético Huracán

- CA Independiente

- CA Independiente de Neuquén

- CA Independiente de Trelew

- Club Atlético Ituzaingó

- Club Atlético Lanús

- Club Atlético Ledesma

- Club Atlético Mariano Moreno

- Club Atlético Newell's Old Boys

- Club Atlético Ñuñorco

- Club Atlético Policial

- Club Atlético Puerto Comercial

- Club Atlético Regina

- Club Atlético River Plate

- Club Atlético Rosario Central

- Club Atlético San Lorenzo

- Club Atlético San Lorenzo de Almagro

- Club Atlético San Martín

- Club Atlético San Miguel

- Club Atlético Santa Rosa

- Club Atlético Sarmiento de Resistencia

- Club Atlético Sporting

- Club Atlético Talleres de Córdoba

- Club Atlético Trinidad

- Club Atlético Tucumán

- Club Atlético Unión San Vicente

- Club Atlético Uruguay

- Club Atlético Vélez Sársfield

- Corporación Popular Deportiva Atlético Junior FBC

- Instituto Atlético Central Córdoba

- Sportivo Atlético Club

Wikipedia

atletka

kobieta o wielkiej sile fizycznej lub moralnej; siłaczka; zapaśniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka dyscyplin siłowych

(1.2) kobieta postawna, silna, z rozwiniętą muskulaturą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtlɛtka, AS: atletka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atleta mos., atletyka ż., atletyk m., atletyzm m.

przym. atletyczny

przysł. atletycznie

Wiktionary

Synonimy:

siłaczka

Wiktionary

atletycznie

przysłówek

(1.1) z wyćwiczoną muskulaturą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atleta mos., atletka ż., atletyka ż.

przym. atletyczny

Wiktionary

atletyczność

bycie atletą, sprawność fizyczna

SJP.pl

atletyczny

1. silny, dobrze zbudowany (np. atletyczny wygląd, atletyczna budowa ciała);
2. związany z ćwiczeniami sportowymi, zwłaszcza z zapasami, podnoszeniem ciężarów (np. pokazy atletyczne)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

przymiotnik relacyjny

(2.1) sport. odnoszący się do atletyki, związany z atletyką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Balkon podtrzymują posągi atletycznych mężczyzn, zwane atlasmi lub atlantami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atleta m., atletka ż., atletyka ż., atletyzm m.

przysł. atletycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barczysty, herkulesowy, muskularny, postawny, umięśniony

(2.1) gimnastyczny, kulturystyczny, zapaśniczy

Wiktionary

atletyk

w psychologii: człowiek odznaczający się muskularną budową ciała, wysoki i silny, charakteryzujący się ufnością w stosunku do ludzi, otwartością i śmiałością; typ przeciwstawny astenikowi

SJP.pl

atletyka

ćwiczenia sportowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystkie ćwiczenia sportowe

Wiktionary

Atletyka – dziedzina sportu, która wyodrębniła się w XIX wieku. W skład atletyki wchodzą dyscypliny, w których podstawą jest wykorzystywanie przez zawodników własnej siły fizycznej, m.in.: podnoszenie ciężarów, strongman, trójbój siłowy i kulturystyka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza szkoła ma wysokie osiągnięcia w atletyce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtlɛtɨka, AS: atletyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atleta m., atletka ż., atletyk m., atletyzm m.

przym. atletyczny

przysł. atletycznie

Wiktionary

atletyzm

bycie atletą, sprawność fizyczna

SJP.pl

atm

symbol atmosfery fizycznej - jednostki ciśnienia (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

ATM

- ATM – polskie przedsiębiorstwo teleinformatyczne

- ATM Grupa – polskie przedsiębiorstwo produkujące programy telewizyjne

- ATM Rozrywka – kanał telewizyjny o charakterze rozrywkowym.

- kinaza ATM – kinaza białkowa serynowo-treoninowa, aktywowana przez przerwania obu nici podwójnej helisy DNA

- ATM – Asynchronous Transfer Mode, szerokopasmowa technologia komunikacyjna.

- ATM (ang. automatic teller machine) – bankomat

- ATM – ass to mouth – praktyka seksualna związana z BDSM

Wikipedia

atma

willa Karola Szymanowskiego (jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów) w Zakopanem, gdzie mieszkał w latach 1930-1935; w 1975 roku utworzono w niej Muzeum Karola Szymanowskiego (oddział Muzeum Narodowego w Krakowie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. szt. willa w Zakopanem, w której mieszkał Karol Szymanowski, mieszcząca współcześnie muzeum biograficzne tego kompozytora;

Wiktionary

- atma – dusza jednostkowa w filozofii indyjskiej

- Atma – muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” w Zakopanem

- Atma – miejscowość w północno-zachodniej Syrii, w muhafazie Idlibu

- Atma – album Michał Urbaniak

- Atma – tytuł powieści Marii Rodziewczówny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szymanowski tylko w Atmie czuł się naprawdę u siebie, był doskonałym, serdecznym gospodarzem, uprzejmym i gościnnym. Toteż Atma była zawsze pełna rozmaitych gości (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatma, AS: atma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atman m.

Wiktionary

atman

w filozofii indyjskiej: fundamentalne "ja", najgłębsza, duchowa istota bytu ludzkiego; "mikrokosmiczny" odpowiednik brahmana

SJP.pl

Atman (dewanagari आत्म ātman, sanskr. oddech, आत्मा) – w hinduizmie określenie duszy rozumianej jako indywidualna jaźń, obecna w każdej żywej istocie. Atman wciela się w kolejnych żywotach (idea reinkarnacji) w kolejne ciała, podlegając prawu karmy. Pierwsze wzmianki o atmanie znaleźć można już w Upaniszadach.

Wikipedia

atmofil

pierwiastek będący składnikiem skorupy ziemskiej przechodzący w dużych ilościach do atmosfery lub hydrosfery

SJP.pl

atmolityczny

→ atmoliza

SJP.pl

Patrz:
atmoliza

atmoliza

rozdzielanie mieszaniny gazów na poszczególne składniki

SJP.pl

atmometr

przyrząd do mierzenia szybkości parowania wody z powierzchni zbiorników wodnych lub gruntu; ewaporometr

SJP.pl

Wikipedia

atmoradiograf

aparat radiofoniczny służący do notowania wyładowań atmosferycznych

SJP.pl

atmosfera

1. sfera gazów otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
2. powietrze wypełniające jakąś ograniczoną przestrzeń;
3. przenośnie: jakość stosunków międzyludzkich panująca w danym miejscu, klimat psychiczny tego miejsca, środowiska, otoczenia itp.;
4. atmosfera techniczna - dawna jednostka ciśnienia;
5. atmosfera fizyczna - jednostka ciśnienia równa 101325 paskalom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. meteorol. powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;

(1.2) powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie

(1.3) przen. klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.

(1.4) miar. fiz. jednostka miary ciśnienia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Księżyc nie ma atmosfery, co powoduje m.in. to, że w jego powierzchnię uderza bardzo wiele meteorytów oraz to, że panują na nim bardzo duże wahania temperatury

(1.2) Nie lubił atmosfery tej sali: duchoty i gorąca.

(1.3) W biurze panowała rodzinna atmosfera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatmɔˈsfɛra, AS: atmosfera

Wiktionary

Powiązane:

przym. atmosferyczny

rzecz. sfera ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) klimat, pogoda, aura, powietrze

(1.3) duch, klimat, aura, nastrój, poczucie

Wiktionary

atmosferka

zdrobnienie od: atmosfera

SJP.pl

atmosferologia

nauka o zjawiskach atmosferycznych

SJP.pl

atmosferyczny

dotyczący atmosfery (w znaczeniu powłoki gazowej), mający miejsce w atmosferze (np. zjawiska atmosferyczne, wyładowania atmosferyczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z atmosferą ziemską

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj jest wyjątkowo niskie ciśnienie atmosferyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatmɔsfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: atmosferyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sfera ż., atmosfera ż.

Wiktionary

atmosferyk

1. rodzaj kotła lub pieca gazowego;
2. potocznie: utwór, zazwyczaj muzyczny, o charakterze nastrojowym, nostalgicznym, romantycznym

SJP.pl

atmosferyki

fale elektromagnetyczne o długości od 15 metrów do 1500 kilometrów, wywołane wyładowaniami atmosferycznymi między chmurami lub między chmurą a ziemią, będące źródłem zakłócających trzasków w odbiornikach radiowych

SJP.pl

Atmosferyki – zwyczajowa nazwa fal radiowych od długościach od 15 do 1 500 000 metrów (częstotliwości 20MHz-200Hz) powstających w atmosferze Ziemi. Pochodzenie atmosferyków jest naturalne, z wyładowań elektrycznych zachodzących w atmosferze - stanowią więc naturalne szumy przy odbiorze fal radiowych. Obserwacje atmosferyków służą badaniom jonosfery i magnetosfery.

Wikipedia

atoksyczność

→ atoksyczny

SJP.pl

Patrz:
atoksyczny

atoksyczny

nietrujący

SJP.pl

atol

wyspa koralowa w kształcie pierścienia, otaczająca lagunę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

Wiktionary

Atol – płaska wyspa koralowa, zwykle składająca się z rafy koralowej w kształcie pierścienia otaczającego centralną depresję, nazywaną laguną. Może ona stanowić odrębny zbiornik wodny lub być połączona z morzem.

Atol powstaje wskutek kilku procesów. Zaczyna się od powstania wyspy wulkanicznej na oceanie. Późniejsze procesy to narastanie rafy koralowej wokół wyspy z jednoczesnym zagłębianiem się dna oceanicznego. Powstanie wyspy wulkanicznej związane jest na ogół z istnieniem tzw. plamy gorąca pod poruszającą się płytą litosfery. Powstały wulkan tworzy wyspę. W przypadku sprzyjających warunków rozwijają się na wybrzeżach wyspy koralowce, tworząc rafy koralowe. Rafę koralową tworzą żywe organizmy – polipy. Obumierające polipy pozostawiają po sobie wapienne szkielety tworzące zwartą strukturę. Wskutek ruchu płyty wyspa przemieszcza się i jednocześnie zagłębia, a działalność wulkaniczna zamiera. Jednak zagłębianie się jest na tyle powolne, że koralowce potrafią narastać wystarczająco szybko, aby utrzymać płyciznę, dopóki panują odpowiednie warunki (temperatura wody, nasłonecznienie, czystość wody itp.). W efekcie może powstać warstwa wapieni o grubości kilku kilometrów (ponad warstwą skał wulkanicznych). Stożek wulkanu jak i pozostające ponad powierzchnią części atolu ulegają erozji. Jednym z jej produktów jest piasek, na którym mogą rozwijać się rośliny. Szczątki roślin tworzą glebę. Po zewnętrznej stronie atolu tworzy się kształtowana przez fale plaża. Opada ona stromo ku głębinie. Plaże od strony laguny są znacznie szersze, a woda przeważnie płytka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atol powstaje na skutek przyrastania rafy koralowej wokół wyspy wulkanicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatɔl, AS: atol

Wiktionary

atoli

dawniej: mimo to, jednak, wszakże; spójnik przyłączający zdanie (rzadziej inne wyrażenie) o treści przeciwnej do tej, którą można wywnioskować z wcześniejszego kontekstu, np.: Wierzyć nie chciał, w końcu atoli uwierzyć musiał.

SJP.pl

spójnik

(1.1) przest. jednak, natomiast, ale

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od atol

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaśnięcie było atoli niemożebnie utrudnione, toć potworny jazgot i wycie uruchomionej przez całą noc przebrzmiałej, nadszarpniętej zębem czasu przedpotopowej maszynerii, stacji dyskietek i konsol w połączeniu z ogromnym zachwytem zawartym w nich zabytkowym oprogramowaniem nie sprzyja zasypianiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtɔlʲi, AS: atolʹi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aliści, jakkolwiek, jednakowoż, jednakże, lecz, mimo tego, mimo to, pomimo tego, pomimo to, przecież, toż, wszak, wszakże

Wiktionary

atolówka

gatunek ptaka z rodziny mewowatych; rybitwa biała

SJP.pl

Atolówka, rybitwa biała (Gygis alba) – gatunek średniej wielkości ptaka, jedyny przedstawiciel podrodziny atolówek (Gyginae) w rodzinie mewowatych (Laridae), spotykany na oceanach świata w strefie tropikalnej. Rozpowszechniona jest przede wszystkim na Pacyfiku i Oceanie Indyjskim, gniazduje także na niektórych wyspach południowego Atlantyku. Na niektórych wyspach jest osiadła, na inne przylatuje tylko na lęgi, ale trasy wędrówek poza sezonem lęgowym nie zostały jeszcze poznane.

Wikipedia

atolowy

→ atol

SJP.pl

Patrz:
atol

atom

1. najmniejsza część pierwiastka chemicznego zachowująca jego właściwości;
2. przenośnie: najmniejsza, podstawowa cząstka czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

Wiktionary

Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.

Słowo atom pochodzi z greckiego ἄτομος – átomos (od α-, „nie-” + τέμνω – temno, „ciąć”), oznaczającego coś, czego nie da się przeciąć ani podzielić. Idea istnienia niepodzielnych składników materii pojawiła się już w pismach starożytnych filozofów indyjskich i greckich. W XVII i XVIII wieku chemicy potwierdzili te przypuszczenia, identyfikując pierwiastki chemiczne i pokazując, że reagują one ze sobą w ściśle określonych proporcjach. W XIX wieku odkryto ruchy Browna, będące pośrednim dowodem ziarnistości materii. Na początku XX wieku fizycy zbadali wewnętrzną strukturę atomów, pokazując tym samym, że są one podzielne. Teorie mechaniki kwantowej pozwoliły stworzyć matematyczne modele wnętrza atomu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cząsteczka wody zawiera trzy atomy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatɔ̃m, AS: atõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomistyka ż., atomista mos., atomówka ż., atomizowanie n.

czas. atomizować ndk.

przym. atomowy

Wiktionary

atomal

fotograficzny wywoływacz w postaci proszku

SJP.pl

atomista

1. w starożytności: filozof, zwolennik teorii filozoficznej - atomizmu;
2. specjalista w zakresie atomistyki;
3. potocznie o zwolenniku szerokiego zastosowania energii jądrowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. filozof będący zwolennikiem atomizmu – poglądu o istnieniu najmniejszych składników materii

(1.2) fiz. badacz zajmujący się atomistyką – nauką o najmniejszych składnikach materii, która dała początek fizyce jądrowej

(1.3) pracownik przemysłu wykorzystującego energię jądrową

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. atomistyka ż., atomizm m., atom m., atomizowanie n.

:: fż. atomistka ż.

czas. atomizować ndk.

przym. atomistyczny, atomowy

przysł. atomowo

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atomist; (1.2) atomist; (1.3) atomist

* baskijski: (1.1) atomista

* bułgarski: (1.1) атомист m.; (1.2) атомист m.

* rosyjski: (1.1) атомист m.; (1.2) атомист m.; (1.3) атомщик m.

* włoski: (1.1) atomista m.; (1.2) atomista m.

źródła.

== atomista (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) filoz. atomista

przymiotnik

(2.1) filoz. atomistyczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɔ̃ˈmʲista, AS: atõmʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomistyka ż., atomizm m., atom m., atomizowanie n.

:: fż. atomistka ż.

czas. atomizować ndk.

przym. atomistyczny, atomowy

przysł. atomowo

Wiktionary

atomistka

→ atomista

SJP.pl

Patrz:
atomista

atomistyczny

→ atomistyka, → atomizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. odnoszący się do atomizmu

Wiktionary

Patrz:
atomistyka, → atomizm
Powiązane:

rzecz. atomizm mrz., atomista mos., atomistyka ż.

Wiktionary

atomistyka

1. ogół badań naukowych i prac technicznych związanych z uzyskiwaniem i wykorzystywaniem energii jądrowej;
2. antyczna teoria filozoficzna głosząca, że przyroda składa się z atomów, których powszechną właściwością jest ruch w próżni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki zajmująca się badaniem właściwości, struktury i zachowania atomów oraz ich zastosowaniami w różnych technologiach

(1.2) hist. filoz. teoria, która zakładała, że wszystko we wszechświecie składa się z małych, niepodzielnych jednostek zwanych atomami

Wiktionary

- energetyka jądrowa

- fizyka jądrowa

- ochrona radiologiczna

- atomizm

- Atomistyka – album Elektrycznych Gitar

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. atom mrz., atomista mos., atomizm mrz., atomizowanie n.

przym. atomistyczny

przysł. atomistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) atomizm

Wiktionary

atomizacja

1. rozbicie lub rozpad czegoś na drobne cząsteczki;
2. rozpylenie cieczy w postaci drobnych kropel;
3. przesadna, drobiazgowa analiza

SJP.pl

- w technice – rozpylanie (np. cieczy - woda, metal, olej itp.) na drobne kropelki w celu zwiększenia powierzchni kontaktu tego czynnika z gazem

- w socjologii – rozpad więzi społecznych wynikający z nadmiernego indywidualizmu lub alienacji zbyt wielu członków społeczeństwa

- atomizacja – zjawisko rozdrobnienia struktur politycznych

- Atomizacja – proces wytworzenia wolnych atomów w atomizerze

Wikipedia

atomizator

opryskiwacz silnikowy, drobnokroplisty do zwalczania szkodników i chorób roślin

SJP.pl

atomizer

przyrząd do rozpylania płynów, zwłaszcza perfum i lekarstw; rozpylacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd, który rozpyla ciecz, rozbija ją na strumień kropelek

(1.2) jeden z elementów e-papierosa, w którym liquid jest podgrzewany przez grzałkę i zamienia się w dym

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Czy ten atomizer robi dużą chmurę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɔ̃ˈmʲizɛr, AS: atõmʹizer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozpylacz

(1.2) parownik

Wiktionary

atomizm

1. starożytna teoria filozoficzna przedstawiająca materię zbudowaną z drobnych, niepodzielnych cząstek - atomów;
2. pogląd w naukach społecznych uznający możliwość podziału badanych obiektów, podobnie jak materii, na najmniejsze składniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. teoria naukowa, zgodnie z którą materia składa się z atomów

(1.2) hist. filoz. starożytna doktryna głosząca, że cała rzeczywistość składa się z próżni i niepodzielnych, niezmiennych cząstek – atomów

(1.3) filoz. log. pogląd, że całą prawdę o rzeczywistości można wyrazić za pomocą elementarnych zdań (sądów), które opisują proste, jednostkowe fakty

Wiktionary

Atomizm fizykalny – teoria o ziarnistej, nieciągłej strukturze materii, twierdzenie, że materia składa się z niepodzielnych elementów, niegdyś atomów, a współcześnie: cząstek elementarnych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. atomista mos.

przym. atomistyczny

Wiktionary

atomizować

rozbijać coś na drobne elementy, składniki, także coś abstrakcyjnego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatomizować)

(1.1) techn. rozdrabniać na bardzo drobne cząstki

(1.2) przen. powodować rozpad większej całości na elementy

czasownik zwrotny niedokonany atomizować się (dk. zatomizować się)

(2.1) dzielić się na niewielkie elementy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomizowanie n.

czas. zatomizować dk.

Wiktionary

atomizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozbijanie na atomy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atom m., atomizer m., atomistyka ż., atomista m.

czas. atomizować ndk.

przym. atomowy

Wiktionary

atomóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: atomówka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomówka ż.

Wiktionary

atomowiec

1. przenośnie: uczony, który zajmuje się fizyką jądrową;
2. zwolennik wykorzystywania badań atomowych do produkcji bomb

SJP.pl

atomówka

1. potocznie: bomba atomowa;
2. potocznie: elektrownia atomowa (jądrowa);
3. każda z trzech dziewczynek będących bohaterkami serialu animowanego pt. "Atomówki"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bomba atomowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɔ̃ˈmufka, AS: atõmufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atomóweczka ż., atom m.

Wiktionary

atomowy

1. dotyczący atomów, związany z atomami (np. jądro atomowe, masa atomowa);
2. wykorzystujący energię jądrową, zabezpieczający przed skutkami użycia broni wykorzystującej tę energię (np. bomba atomowa, schron atomowy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu

(1.2) wykorzystujący energię powstającą przy rozszczepieniu jądra atomowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bizmut to pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83.

(1.2) Prasa opisała katastrofę atomowego okrętu podwodnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatɔ̃ˈmɔvɨ, AS: atõmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atom m., atomista mos., atomizowanie n.

przysł. atomowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) jądrowy, nuklearny

Wiktionary

aton

w mitologii egipskiej: widzialny przejaw boga Re

SJP.pl

Wikipedia

atonalista

muzyk tworzący utwory muzyczne o charakterze atonalnym, stosujący zasadę atonalności

SJP.pl

atonalistka

→ atonalista

SJP.pl

Patrz:
atonalista

atonalizm

konstrukcja dźwiękowa o braku zależności pomiędzy dźwiękami i tonami od centrum tonalnego; atonalność

SJP.pl

atonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób atonalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atonalność ż.

przym. atonalny

Wiktionary

atonalność

konstrukcja dźwiękowa o braku zależności pomiędzy dźwiękami i tonami od centrum tonalnego; atonalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha utworu, który jest atonalny

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. atonalny

przysł. atonalnie

Wiktionary

atonalny

o muzyce: wprowadzający równouprawnienie wszystkich 12 dźwięków oktawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony tonu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. atonalnie

rzecz. atonalność ż.

Wiktionary

atonia

obniżenie prawidłowego napięcia mięśni

SJP.pl

Atonia – zanik lub zmniejszenie zdolności do skurczu mięśni gładkich lub mięśni poprzecznie prążkowanych. Jej skutkami są poważne zaburzenia w czynnościach danego narządu, np. zatrzymanie akcji porodowej (atonia macicy), ustanie ruchów perystaltycznych jelit (atonia jelit).

Wikipedia

atoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest atoniczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. atoniczny

przysł. atonicznie

Wiktionary

atoniczny

1. bezdźwięczny;
2. w językoznawstwie: niemający własnego akcentu;
3. dotknięty atonią, spowodowany atonią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. powiązany z atonią, obniżeniem lub brakiem napięcia mięśniowego

(1.2) jęz. zob. nieakcentowany.

(1.3) książk. bezdźwięczny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Klityka to wyraz atoniczny, tzn. pozbawiony własnego akcentu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atoniczność ż.

Wiktionary

atonon

wyraz nieposiadający własnego akcentu

SJP.pl

atopia

genetycznie uwarunkowana, nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na naturalny kontakt z substancją uczulającą (antygen)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe

Wiktionary

Atopia (stgr. ατοπία) – grupa dziedzicznych chorób alergicznych. Zaburzenia te charakteryzują się natychmiastowym mechanizmem. Wynikają z nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej na małe dawki antygenów, w wyniku której dochodzi do nadmiernego wytwarzania immunoglobulin E (IgE) skierowanych głównie przeciwko tym alergenom. Powstaje w ten sposób reakcja zapalna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atopia jest częstą przyczyną występowania astmy i egzemy u dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

przym. atopowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. atopowy

frazeologia.

etymologia. etym|gr|ἀτοπία.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atopy

* czeski: (1.1) atopie ż.

* duński: (1.1) atopi w.

* esperanto: (1.1) atopio

* francuski: (1.1) atopie ż.

* niderlandzki: (1.1) atopie ż./n.

* niemiecki: (1.1) Atopie ż.

* nowogrecki: (1.1) ατοπία ż. (atopía)

* słowacki: (1.1) atopia ż.

* ukraiński: (1.1) атопія ż. (atopija)

źródła.

== atopia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. atopia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atopik

osoba dotknięta atopią

SJP.pl

atopowy

w medycynie:
1. wywołany przez alergię (np. astma atopowa, atopowe zapalenie skóry);
2. skłonny do alergii (np. osoby atopowe)

SJP.pl

atorwastatyna

organiczny związek chemiczny z grupy statyn, normalizujący stężenie lipidów we krwi

SJP.pl

Atorwastatyna – organiczny związek chemiczny, lek należący do grupy syntetycznych statyn. Jest wybiórczym inhibitorem reduktazy 3-hydroksy-3-metylo-glutarylo-koenzymu A (reduktazy HMG-CoA).

Wikipedia

atos

1. bohater powieści "Trzej muszkieterowie", "Dwadzieścia lat później" i "Wicehrabia de Bragelonne" autorstwa Aleksandra Dumasa;
2. model samochodu marki Hyundai

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, imię dla psa

Wiktionary

Atos, właściwie Olivier hrabia de la Fère (ur. ok. 1595, zm. 1661) – jeden z bohaterów cyklu powieści Alexandre’a Dumasa-ojca: Trzej muszkieterowie, W dwadzieścia lat później, Wicehrabia de Bragelonne. Występuje również w powieści D’Artagnan autora Henry'ego Bedforda-Jonesa. Postać zainspirowana była m.in. Armandem de Sillègue d’Athos d’Autevielle, ur. ok. 1615, zm. 21 grudnia 1643 r. w Paryżu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Karolina nazwała psa Atos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatɔs, AS: atos

Wiktionary

Powiązane:

przym. athoski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) zoonim, imię dla psa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. athoski

frazeologia.

etymologia. etym|franc|Athos.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Atos (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|włoski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atp

1. [czytaj: a-te-pe] adenozynotrójfosforan;
2. [czytaj: ej-ti-PI] skrót angielskiego: Association of Tennis Professionals - Stowarzyszenie Tenisistów Profesjonalnych, organizacja utworzona w 1972 roku w celu ochrony interesów tenisistów, organizator cyklu męskich rozgrywek tenisowych pod nazwą ATP Tour

SJP.pl

atrakcja

1. urozmaicenie, rozrywka, niespodzianka;
2. coś, co pociąga niezwykłością; coś szczególnie interesującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Atrakcją wieczoru był występ znanej piosenkarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtrakt͡sʲja, AS: atrakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrakcyjność ż., atraktant m., uatrakcyjnianie n., uatrakcyjnienie n.

czas. uatrakcyjniać ndk., uatrakcyjnić dk.

przym. atrakcyjny

przysł. atrakcyjnie

Wiktionary

atrakcyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób atrakcyjny, czyli przyciągający uwagę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oferta jest przedstawiona atrakcyjnie, więc na pewno przyciągnie wielu klientów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atraktant mrz., atrakcja ż., atrakcyjność ż.

przym. atrakcyjny

Wiktionary

atrakcyjniej

stopień wyższy od przysłówka: atrakcyjnie

SJP.pl

atrakcyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: atrakcyjny; bardziej atrakcyjny

SJP.pl

atrakcyjność

→ atrakcyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzbudzanie zainteresowania wyglądem, stylem, ogółem właściwości

(1.2) wywoływanie pożądania sensualnego i seksualnego

Wiktionary

Atrakcyjność, także atrakcja – właściwość powodująca zainteresowanie, pożądanie lub przyciąganie do czegoś lub kogoś. Atrakcja może również odnosić się do samego obiektu atrakcji tak jak w przypadku atrakcji turystycznej.

Wikipedia

Patrz:
atrakcyjny
Przykłady

(1.1) Bez atrakcyjności mogłaby się tam w ogóle nie pojawiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatrakˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: atrakcyi ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrakcja ż., atraktant mrz.

przym. atrakcyjny

przysł. atrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czar, piękno, urok

(1.2) seksapil

Wiktionary

atrakcyjny

1. wzbudzający zainteresowanie; interesujący, ciekawy;
2. wzbudzający pożądanie; pociągający, ponętny, powabny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

(1.2) interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Atrakcyjny partner jest dla wielu kobiet powodem do dumy.

(1.2) Atrakcyjna oferta inwestycyjna przyciągnęła klientów z zagranicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatrakˈt͡sɨjnɨ, AS: atrakcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrakcja ż., atrakcyjność ż., atraktant mrz.

czas. uatrakcyjnić dk., uatrakcyjniać ndk.

przysł. atrakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pociągający, seksowny

Wiktionary

atraks

duży, bardzo jadowity i agresywny pająk australijski

SJP.pl

Atraks, ptasznik australijski (Atrax robustus) – gatunek pająka z infrarzędu ptaszników i rodziny Atracidae. Jest endemitem australijskiej Nowej Południowej Walii.

Wikipedia

atraktant

1. chemiczny środek działający wabiąco na owady i szkodniki; środek wabiący;
2. sygnał wydawany przez zwierzęta w celu zwabienia partnera seksualnego lub ofiary;
3. czynnik wabiący u roślin, przyciągający gatunki zapylające kwiaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. sygnał wabiący ofiarę lub partnera

(1.2) bot. bodziec wabiący do zapylenia

Wiktionary

Atraktanty, czynniki wabiące – dowolnej natury czynniki (dźwięk, światło, związki chemiczne, kształty lub kombinacje takich sygnałów) o działaniu wabiącym, zwiększające atrakcyjność seksualną, przyciągające gatunki zapylające kwiaty, rozsiewające nasiona, itp. Atraktanty sztuczne i naturalne są wykorzystywane przez człowieka w hodowli zwierząt oraz uprawie wszelkiego rodzaju roślin.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. atrakcja ż., atrakcyjność ż.

przym. atrakcyjny

przysł. atrakcyjnie

Wiktionary

atraktor

punkt lub zbiór punktów, który w trakcie pewnego procesu "przyciąga" punkty leżące w jego otoczeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wędk. dodatek smakowy, środek wabiący ryby

(1.2) mat. fiz. stan układu dynamicznego, do którego dąży ten układ w miarę upływu czasu;

(1.3) psych. pewien stały poziom szczęśliwości, do którego dąży umysł

Wiktionary

Atraktor (łac. attrahere – przyciągać) – stan układu dynamicznego, do którego w miarę upływu czasu dąży ten układ. Atraktor jest pojęciem pokrewnym punktu stałego dla funkcji. Atraktorem może być np. punkt, zamknięta krzywa (cykl graniczny), czy fraktal (dziwny atraktor). Atraktor jest jednym z podstawowych pojęć używanych w teorii chaosu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. atraktorowy

Wiktionary

atraktorowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z atraktorem, dotyczący atraktora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atraktor m.

Wiktionary

atramencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atrament

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrament m.

Wiktionary

atrament

barwny roztwór o różnorodnym składzie chemicznym, służący do pisania przy użyciu pióra, lub drukowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

Atrament (łac. atramentum, czernidło) – środek barwiący w postaci roztworu barwnika w rozpuszczalniku z ewentualnym dodatkiem substancji zagęszczających (np. żelujących). Wykorzystywany jest w szeregu przyborów pisarskich (długopisy, flamastry, markery, wieczne pióra) oraz w druku atramentowym (drukarki atramentowe, plotery).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczniowie niemile potraktowali nowego, wlewając mu atrament do tornistra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtrãmɛ̃nt, AS: atrãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atramentówka ż., atramentki nmos.

:: zdrobn. atramencik m.

przym. atramentowy

przysł. atramentowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inkaust; gw-pl|Górny Śląsk|tinta.

Wiktionary

atramentówka

potocznie: drukarka atramentowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. inform. drukarka atramentowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jestem zadowolony z mojej atramentówki, bo jest droga w eksploatacji i bardzo wolna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrament mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środ. plujka

Wiktionary

atramentowy

związany z atramentem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący atramentu, związany z atramentem

(1.2) granatowy kolor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na spotkaniu w uznaniu już wypracowanych sukcesów wręczył Szymonowi niespodziankę – drukarkę atramentową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ, AS: atrãmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrament m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inkaustowy

Wiktionary

atramyntowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kopiowy (o ołówku)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karlik napisoł atramyntowym ołówkym i rozmazało sie.

Wiktionary

atranzytywność

cecha relacji, która nigdy nie zachodzi między X i Z, jeśli zachodzi między X i Y oraz Y i Z; przeciwprzechodniość

SJP.pl

Relacja przechodnia (tranzytywna) – relacja, która jeśli zachodzi dla pary (x,y) oraz pary (y,z), to zachodzi też dla pary (x,z).

Wikipedia

atrapa

1. imitacja przedmiotu lub puste opakowanie np. na wystawie sklepowej jako reklama;
2. osłona chłodnicy samochodowej;
3. przenośnie o instytucji lub zjawisku, które są zaledwie imitacją czegoś, nie mają dodatnich wartości pierwowzoru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) imitacja jakiegoś przedmiotu;

(1.2) przen. coś, co jest pozbawione wartości, sprawiające pozór bycia czymś, czym w rzeczywistości nie jest

(1.3) osłona chłodnicy samochodowej

Wiktionary

Atrapa (fr. attrape) – makieta lub przedmiot służący do oszukania obserwatora, imitacja. Pojęcie odnoszone czasem do pojęć abstrakcyjnych (np. „Władza, która jest tylko atrapą”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wielu sklepach wystawia się tylko atrapy telefonów z powodu kradzieży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtrapa, AS: atrapa

Wiktionary

Powiązane:

przym. atrapowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) grill

Wiktionary

atrapowy

związany z atrapą

SJP.pl

atraumatyczny

nietraumatyczny

SJP.pl

atrazyna

związek chemiczny, herbicyd do zwalczania chwastów w uprawie kukurydzy

SJP.pl

Atrazyna – organiczny związek chemiczny z grupy triazyn. Stosowana jako herbicyd (tzw. herbicyd triazynowy) do zwalczania chwastów w uprawie kukurydzy.

Użycie atrazyny zostało zakazane na terenie państw Unii Europejskiej z początkiem roku 2005 ze względu na przekroczenie norm stężeń tego pestycydu w wodach gruntowych. Wiele krajów zabroniło stosowania atrazyny znacznie wcześniej: Włochy, Niemcy – 1991; Dania, Finlandia, Szwecja – 1994. Jak wykazują cytowane badania, zaniechanie używania atrazyny w Niemczech i we Włoszech nie spowodowało zmian w uzyskiwanej wydajności produkcyjnej kukurydzy z hektara upraw.

Wikipedia

atrebateński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Atrebatem, dotyczący Atrebatu (współcz. Arras)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atrebat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. arraski

Wiktionary

atrek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;

Wiktionary

Wikipedia

atrepsja

stan skrajnego wyniszczenia u niemowląt rozwijający się wskutek przewlekłych zaburzeń w odżywianiu lub przewlekłych schorzeń, objawiający się znacznym wychudzeniem, upośledzeniem wzrostu i rozwoju oraz zaburzeniami czynności narządów wewnętrznych

SJP.pl

Atrepsja – stan znacznego wyniszczenia organizmu dziecka, przejawiający się wychudzeniem, a także zaburzeniem rozwoju fizycznego oraz intelektualnego. Jego przyczyną jest najczęściej nieodpowiednia pielęgnacja dziecka oraz niedostateczne odżywianie (zarówno ilościowe, jak i jakościowe), niedostarczające organizmowi niezbędnej ilości białka. Objawy nasilają się wraz z pogłębianiem deficytu. W skrajnych przypadkach niedobór masy ciała może sięgać nawet 30%. Znacznemu spowolnieniu ulega również wzrost dziecka. Niedobór białek powoduje także szereg innych zaburzeń w organizmie, m.in.: niedokrwistość, uszkodzenia wątroby, osłabienie odporności organizmu (co prowadzi do licznych infekcji), zaburzenia termoregulacji (objawiające się najczęściej zaniżoną temperaturą ciała) oraz niedobory niektórych witamin. U niemowląt występuje często ponadto znaczne odwodnienie, demineralizacja kości oraz kwasica.

Wikipedia

atreusz

Atreus (także Atreusz, Atrej; gr. Ἀτρεύς Atreús, łac. Atreus) – w mitologii greckiej król Myken.

Uchodził za syna Pelopsa i Hippodamei. Był bratem Tiestesa, z którym został przez ojca wypędzony za zamordowanie przyrodniego brata, Chrysipposa (Chryzypa). Z żoną Aerope miał dwóch synów – Agamemnona i Menelaosa oraz córkę Anaksibię. Klątwa Pelopsa stała się przyczyną wielu zbrodni w rodzie.

Wikipedia

atrezja

brak światła narządu rurowatego (np. odbytu, dróg żółciowych, dwunastnicy); zarośnięcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. zarośnięcie.

Wiktionary

Atrezja, zarośnięcie (łac. atresia, z gr. ατρετος = bez otworu) – termin medyczny oznaczający najczęściej wrodzony brak otworu np. w zastawce trójdzielnej lub światła narządu rurowatego (np. odbytu, przełyku, pochwy) albo wtórny brak światła, który może być spowodowany przebytym procesem zapalnym.

Wikipedia

atrezyjny

→ atrezja

SJP.pl

Patrz:
atrezja

atrialny

przymiotnik od: atrium; charakterystyczny dla atrium, mieszczący się w atrium lub w jakiś inny sposób związany z atrium

SJP.pl

atrium

1. centralne pomieszczenie w starożytnych domach rzymskich, oświetlane przez otwór w dachu, pod którym był basen na wodę deszczową;
2. dziedziniec w bazylikach starochrześcijańskich;
3. przedsionek serca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę

(1.2) archit. wewnętrzny dziedziniec

(1.3) anat. przedsionek serca

Wiktionary

Atrium (od łac. ater – czarny) – najczęściej niezadaszone (hypetralne) pomieszczenie wewnętrzne.

W architekturze jest to zamknięta przestrzeń, niekoniecznie wyrównana w pionie, przechodząca przez dwie lub więcej kondygnacji w obiekcie budowlanym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prokonsul rozmawiał w atrium z senatorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatrʲjũm, AS: atrʹi ̯ũm

Wiktionary

atrofia

zanikanie tkanek lub organów; zanik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

(1.2) psych. zanik wrażliwości

Wiktionary

Atrofia (stgr. ἀτροφία atrophia), zanik, wiąd – stopniowe zmniejszanie się objętości komórki, tkanki, narządu lub części ciała. Wyróżnia się zanik fizjologiczny i patologiczny.Typy zaników:

- z braku czynności, atrophia ex inactivitate (np. dłuższe unieruchomienie kończyny powoduje zmniejszenie jej średnicy)

- z ucisku, atrophia e compressione (np. w obrębie kości z powodu naczyń)

- z niedożywienia, atrophia ex inanitione (np. tkanka tłuszczowa)

- z odnerwienia, atrophia neurotrophica (np. mięśni, atrophia musculorum)

- hormonalny, atrophia hormonalis (np. brak ACTH powoduje zanik kory nadnerczy, przy obniżonym poziomie estrogenów – zanik endometrium, nabłonka pochwy, sutka u kobiet po menopauzie; drugi przykład jest fizjologią)

- starczy, atrophia senilis (serce, mózg – zachodzi fizjologicznie z wiekiem).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W patomorfologii atrofia zaliczana jest do zmian wstecznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtrɔfʲja, AS: atrofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. atroficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. atroficzny

frazeologia.

etymologia. etym|łac|atrophia. etym2|płac|atrophia|atrophĭa. etym|gr|ἀτροφία. etym|gr|ἄτροφος. etym|gr|ἀ-|τροφή. etym|gr|τρέφω.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atrophy

* baskijski: (1.1) atrofia

* bułgarski: (1.1) атрофия ż.; (1.2) атрофия ż.

* czeski: (1.1) zakrnění n.

* francuski: (1.1) atrophie ż.

* hiszpański: (1.1) atrofia ż.

* litewski: (1.1) atrofija ż.

* łotewski: (1.1) atrofija ż.

* niemiecki: (1.1) Atrophie ż.

* nowogrecki: (1.1) ατροφία ż.

* portugalski: (1.1) atrofia ż.

* słowacki: (1.1) atrofia ż.

* ukraiński: (1.1) атрофія ż.; (1.2) атрофія ż.

* włoski: (1.1) atrofia ż.

źródła.

== atrofia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. atrofia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

atroficzny

zanikowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z atrofią, dotyczący atrofii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrofia ż.

Wiktionary

atropina

silnie trujący związek organiczny, alkaloid występujący w niektórych roślinach (m.in. w owocach pokrzyku wilczej jagody), działający na układ nerwowy przywspółczulny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze wzór chemiczny|C17H23NO3., stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

Wiktionary

Atropina (łac. atropinum) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych, ester 3-hydroksytropanu i kwasu 3-hydroksy-2-fenylopropanowego. Antagonista pozazwojowych receptorów muskarynowych M1-M2. Nie wykazuje istotnego działania na pozostałe receptory muskarynowe. Stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice. Jest racematem składającym się z dwóch enancjomerów różniących się konfiguracją przy atomie 2 grupy fenylopropanianowej; enancjomer 2S to hioscyjamina (L-atropina), wykazująca silniejsze działanie niż racemat.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. atropinowy

frazeologia.

etymologia.

etym|nłac|Atropa belladonna. → roślina: pokrzyk wilcza jagoda

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atropine

* białoruski: (1.1) атрапін

* bułgarski: (1.1) атропин

* czeski: (1.1) atropin

* duński: (1.1) atropin n.

* francuski: (1.1) atropine ż.

* hiszpański: (1.1) atropina ż.

* kataloński: (1.1) atropina ż.

* litewski: (1.1) atropinas

* niderlandzki: (1.1) atropine

* niemiecki: (1.1) Atropin n.

* nowogrecki: (1.1) ατροπίνη ż.

* portugalski: (1.1) atropina ż.

* rosyjski: (1.1) атропин m.

* rumuński: (1.1) atropină ż.

* słowacki: (1.1) atropín

* słoweński: (1.1) atropin

* szwedzki: (1.1) atropin n.

* ukraiński: (1.1) атропін

* węgierski: (1.1) atropin

* włoski: (1.1) atropina ż.

źródła.

== atropina (język hiszpański.) ==

wymowa.

IPA3|a.tɾo.ˈpi.na.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chem. atropina

odmiana.

(1.1) lp. atropina; lm. atropinas

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. atropinowy

Wiktionary

atropinowy

związany z atropiną

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z atropiną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atropina ż.

Wiktionary

atropos

Atropos (gr. Ἄτροπος Átropos, łac. Atropos, Morta – „Nieodwracalna”) – trzecia z Mojr, w mitologii greckiej bogiń losu.

Atropos wyznaczała kres życia każdego z ludzi. Kiedy nadchodził ich czas, przecinała nić swoimi nożycami. Atropos była najstarszą z sióstr.

Wikipedia

atrybucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atrybut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrybut m.

Wiktionary

atrybucja

1. połączenie rzeczownika z przymiotnikiem, gdzie przymiotnik pełni funkcję przydawki;
2. przypisanie autorstwa dzieła sztuki, o niejednoznacznym pochodzeniu, artyście na podstawie zgromadzonych wiadomości źródłowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przypisywanie (czegoś komuś lub czemuś)

(1.2) jęz. połączenie rzeczownika z przymiotnikiem pełniącym funkcję atrybutu – przydawki

(1.3) psych. wnioskowanie, wyjaśnianie czyichś zachowań, zjawisk, intencji pomagające przewidywać zdarzenia i zwiększyć możliwość wpływania na nie

(1.4) szt. przypisanie autorstwa dzieła sztuki, dokonywane gdy dzieło nie jest podpisane lub istnieją wątpliwości co do autentyczności podpisu autora

(1.5) jęz. bezspójnikowe połączenie zdań lub części zdania

Wiktionary

Atrybucja – przypisywanie komuś lub czemuś pewnych cech. W psychologii pojęcie atrybucji odnosi się do tego, jak ludzie wyjaśniają przyczyny swojego bądź cudzego zachowania, tzw. naiwne teorie przyczynowości. Termin ten funkcjonuje również w gramatyce języka polskiego oraz istnieje w dziedzinie marketingu biznesowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rady szybko rozszerzyły swe pierwotne atrybucje kierowników strajków i stały się zalążkiem nowej władzy, która zagarniała rządy w kraju i wprowadzała w życie swoje postanowienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌatrɨˈbut͡sʲja, AS: atrybucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrybut m.

przym. atrybucyjny

Wiktionary

atrybucyjny

przymiotnik od: atrybucja

SJP.pl

atrybut

1. istotna cecha, właściwość;
2. filozofia: charakterystyczna właściwość przedmiotu, bez której nie mógłby on istnieć; przymiot;
3. językoznawstwo: część zdania (wyraz lub ich grupa) określająca rzeczownik lub zaimek rzeczowny; przydawka;
4. sztuka: określony, symboliczny przedmiot, dodawany jako znak rozpoznawczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

Wiktionary

Atrybut – cecha (własność, właściwość) osoby lub rzeczy, która wyróżnia ją spośród innych.

Słowo to może również mieć następujące znaczenia:

- atrybut w sztuce – określony przedmiot o charakterze symbolicznym związany z życiem danej postaci

- atrybuty świętych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atrybutem największego z greckich bogów – Zeusa, zwanego gromowładnym – był piorun.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈtrɨbut, AS: atrybut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atrybucik mrz., atrybucja ż.

Wiktionary

atrybutywny

używany jako przydawka

SJP.pl

atryda

potomek Atreusa, króla Myken

SJP.pl

Atrydzi – w mitologii greckiej potomkowie króla Myken, Atreusa. Cały ród Atrydów obciążony był klątwą, jaką rzucili bogowie po popełnieniu przez protoplastę rodu, Atreusa, licznych okrutnych zbrodni w walce o tron mykeński. Synami Atreusa byli Agamemnon i Menelaos. Pierwszy zginął z ręki swej żony Klitajmestry (jego małżeństwo, do którego doszło w wyniku zbrodni, również było przeklęte). Bogowie przebaczyli dopiero synowi Agamemnona, Orestesowi i zdjęli klątwę z rodu.

Wikipedia

atsd

skrót od: a tak swoją drogą; btw, BTW

SJP.pl

att

[czytaj: ej ti and TI] skrót od: American Telephone and Telegraph, amerykańska firma telekomunikacyjna

SJP.pl

attacca

[czytaj: attakka] określenie wykonawcze: atakuj (natychmiast); wskazówka, że nie należy robić przerwy między częściami utworu; attacca subito

SJP.pl

Attacca [z wł. atakuj; także attacca subito, z wł. atakuj natychmiast] – termin muzyczny, tekstowy element notacji muzycznej będący oznaczeniem i wskazówką wykonawczą nakazującą wykonanie sąsiadujących ze sobą części (przeważnie w kompozycjach o formie cyklicznej) lub wydzielonych fragmentów utworu muzycznego bez zaznaczenia przerwy między nimi.

Wikipedia

attachat

[czytaj: aTAszat] urząd attaché; ataszat

SJP.pl

attaché

[czytaj: ataSZE] dyplomata oddelegowany na placówkę dyplomatyczną, działający w danej dziedzinie (np. attaché kulturalny, attaché wojskowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) polit. dypl. najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;

Wiktionary

Attaché (czyt. atasze, z fr.: przydzielony, doczepiony) – najniższy stopień dyplomatyczny członka personelu dyplomatycznego państwa wysyłającego w państwie przyjmującym. Wyjątkiem jest attaché wojskowy, który – zachowując tradycyjną nazwę – ma wysoki stopień dyplomatyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Został on właśnie mianowanym attaché przy jakiejś wielkiej ambasadzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ataszat m., attachat m.

Wiktionary

attalia

Atalia, attalia, miąglina (Attalea Kunth) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. Obejmuje 66–69 gatunków, przy czym współcześnie włącza się zwykle do tego rodzaju Maximiliana, Orbignya, Scheelea (choć jeszcze w 1999 postulowano ich rozdzielenie). W wąskim ujęciu należało tu ok. 30 gatunków. Rośliny te występują w tropikalnej części Ameryki Południowej, w Ameryce Centralnej (na północy po Meksyk) oraz na Antylach, gdzie rośnie jeden gatunek A. crassispatha, który jest endemitem Haiti (zachowało się mniej niż 50 okazów mających wielki problem z rozsiewaniem się – owoce są przysmakiem dzieci, a młode rośliny – zwierząt hodowlanych).

Wikipedia

attar

olejek różany, składnik kosmetyków; atar

SJP.pl

attenborough

[czytaj: Atenboroł] nazwisko

SJP.pl

- Attenborough (Nottinghamshire) – wieś w Anglii, w hrabstwie Nottinghamshire

- (20403) Attenborough – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

- The Attenborough Building – budynek Uniwersytetu Leicester

Osoby:

- David Attenborough – brytyjski popularyzator wiedzy przyrodniczej na świecie, pisarz, narrator i podróżnik

- Richard Attenborough – angielski aktor, reżyser i producent filmowy, laureat Oscara

Wikipedia

attitude

[czytaj: atiTUD] pozycja w balecie, w której tancerz stoi wyprostowany na jednej nodze, z drugą uniesioną do tyłu i ugiętą w kolanie

SJP.pl

Terminologia tańca klasycznego służy do opisu kombinacji kroków, pozycji, póz, ruchów ciała oraz wielu innych elementów z których składa się technika baletu klasycznego.

Znaczna część terminologii baletowej pochodzi z języka francuskiego.

Wikipedia

atto-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) attogram • attometr • attosekunda

synonimy.

(1.1) symbol. a

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|duń|atten. → osiemnaście

uwagi.

(1.1) zoblistę|jokto-|zepto-|atto-|femto-|piko-|nano-|mikro-|mili-|centy-|decy-|deka-|hekto-|kilo-|mega-|giga-|tera-|peta-|eksa-|zetta-|jotta-.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) atto-

* bułgarski: (1.1) ато-

* rosyjski: (1.1) атто-

* włoski: (1.1) atto-

źródła.

== atto- (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) fiz. atto-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatːɔ, AS: a•to

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. a

Wiktionary

attometr

jednostka długości równa 10^(-18) metra

SJP.pl

attosekunda

jednostka czasu równa 10^(-18) sekundy (skrót: as)

SJP.pl

Attosekunda (symbol: as) to jednostka podwielokrotna (ułamkowa) jednostki czasu – sekundy w układzie SI, równa jednej trylionowej części sekundy.

1\,\mathrm {as} =10^{-18}\,\mathrm {s} =0{,}000\,000\,000\,000\,000\,001\ \mathrm {s}

Wikipedia

attycki

1. przymiotnik od: Attyka (kraina w starożytnej Grecji);
2. charakterystyczny dla kultury Attyki (np. attycka prostota);
3. sól attycka - styl mówienia odznaczający się subtelnym dowcipem, zwykle trochę złośliwym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Attyką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. attycyzm mrz., Attyka ż.

Wiktionary

attycyzm

styl retoryczny wywodzący się ze starożytnej Grecji, odznaczający się dbałością o czystość i prostotę wyrazu oraz wytwornością wysłowienia

SJP.pl

Attycyzm – odmiana stylu retorycznego, powstała w retoryce greckiej w I w. p.n.e. jako reakcja na ozdobność i niezwykłość form językowych (reprezentowane m.in. przez sofistów i tzw. azjanizm), którym przeciwstawiała ideał powagi, prostoty i jasności. Polegał na jednoznacznym i zarazem prostym wyrażaniu myśli i propagował powrót do ideałów starożytnych mówców z Attyki. Pierwszym teoretykiem attycyzmu był Cecyliusz z Kaleakte.

Wikipedia

attyda

historyczne dzieło prozaiczne opisujące dzieje, kulturę i religię Attyki

SJP.pl

attydografia

gałąź historiografii opisująca historyczne i mityczne dzieje Attyki

SJP.pl

attyka

w architekturze: dekorowana ścianka wieńcząca budynek, zasłaniająca dach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

(1.2) geogr. adm. region administracyjny w środkowej Grecji

Wiktionary

- Attyka – kraina historyczna w Grecji

- Attyka – jednostka administracyjna w Grecji

- Attyka – region administracyjny w Grecji

- Attyka – nomos w Grecji

- Attyka – książka autorstwa Garry’ego Kilwortha

- Półwysep Attycki

- attyka – element architektoniczny

- Attyka – wydawnictwo w Krakowie.

Wikipedia

Powiązane:

przym. attycki

Wiktionary

attykowy

związany z attyką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) archit. związany z attyką

Wiktionary

attyla

król Hunów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. wódz Hunów (ok. 406–453 n.e.), który zjednoczył plemięemiona huńskie i prowadził liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego

Wiktionary

Attyla (łac. Attila z goc. dosłownie „Mały ojciec”, „Ojczulek”), zwany też „Biczem Bożym” (łac. Flagellum Dei) (ur. 406, zm. 453) – władca Hunów w latach 445–453, który wraz z bratem Bledą przejściowo stworzył rozległe imperium władzy na ziemiach europejskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bitwa na Polach Katalaunijskich to jedno z najważniejszych starć z udziałem Attyli.

Wiktionary

atu

1. uprzywilejowany kolor w kartach, bijący wszystkie pozostałe kolory; atut;
2. atutowy, w kolorze atutowym;
3. samochód typu Polonez Atu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karc. atut

w funkcji przymiotnika

(2.1) atutowy

Wiktionary

Belgia:

- Atu – walońska nazwa miejscowości Athus

Osoby:

- Penieli Atu – amerykański piłkarz

Inne:

- atu – wyróżniony kolor w grze w karty

Zobacz też:

- Attu

- ATU

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym rozdaniu atu są piki.

(2.1) Już w pierwszej lewie znalazły się karty atu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatu, AS: atu

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atut

Wiktionary

atucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od atut

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie atut, lecz tylko słabiutki atucik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atut m.

Wiktionary

atut

zaleta dająca szansę powodzenia w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru

(1.2) cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

(1.3) bot. ogrod. odmiana fasoli

Wiktionary

Atut (także atu, regionalnie trumf, tromf, kozer) – wyróżniony kolor w grze w karty, który jest starszy od pozostałych kolorów. Karty z koloru atutowego są w stanie przebić wszystkie karty z kolorów nieatutowych. Atut może być stały, np. w pikach kolorem atutowym jest pik. Kolor atutowy może być też zmienny, np. w tysiącu (podczas jednego rozdania może się zmieniać czterokrotnie) lub w brydżu, ale w brydżu ten sam atut obowiązuje podczas całego rozdania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponieważ trefle są atutami, to mogę dwójką trefl przebić asa pik.

(1.2) Atutem studentki na egzaminie było to, że jest córką profesora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatut, AS: atut

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. atutowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atu, kozer

(1.2) dżoker, mocna strona, as w rękawie, zaleta

Wiktionary

atutować

w kartach: zagrywać atutem (kartą w kolorze, który bije wszystkie pozostałe kolory)

SJP.pl

atutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karc. granie, wychodzenie w atu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atut m.

czas. atutować

przym. atutowy

Wiktionary

atutowy

będący atutem (najczęściej w znaczeniu karcianym), np. dama atutowa, kolor atutowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z atutem; dający przewagę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tej rozgrywce kolorem atutowym jest kier.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atut mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uprzywilejowany

Wiktionary

atv

skrót od: All-Terraine Vehicle, samochód terenowy posiadający sprężyste opony o dużych rozmiarach, używane do jazdy po nierównych terenach

SJP.pl

atwood

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- John Leland Atwood – amerykański inżynier, projektant lotniczy

- Margaret Atwood – kanadyjska pisarka

Miejscowości w USA:

- Atwood – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Logan

- Atwood – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas

- Atwood – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rawlins

- Atwood – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes

- Atwood – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Armstrong

- Atwood – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Carroll

Wikipedia

atx

1. skrót od: Advanced Technology eXtended, podstawowa konstrukcja obudowy i płyty głównej;
2. skrót od: Austrian Traded Index, najważniejszy indeks giełdy wiedeńskiej

SJP.pl

atymia

przygnębienie, mała aktywność psychiczna, brak inicjatywy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. stan ociężałości i przygnębienia

Wiktionary

atynencja

dawniej: przyległość

SJP.pl

Atynencja albo attynencja (przyległość) - historyczna jednostka osadnicza niezwiązana funkcjonalnie z miastem, jednak leżąca pod obszarem jego jurysdykcji.

Nazwy atynencja używano głównie w XIX i na początku XX wieku na określenie oddalonej od centrum części miasta, która nie łączyła się z jego śródmiejską zabudową. Obecnie często bywa nazywana przedmieściem, np. atynencją dla Szydłowca był, w XIX wieku, Książek oraz Wymysłów.

Wikipedia

atypia

zespół nieprawidłowych cech w budowie komórek

SJP.pl

Atypia – zespół nieprawidłowych cech w budowie komórek. Jednak nie każda komórka atypowa jest komórką nowotworową, natomiast każda komórka nowotworowa jest komórką atypową.

Wikipedia

atypowość

→ atypowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest atypowe; cecha tych, którzy są atypowi

Wiktionary

Patrz:
atypowy
Powiązane:

przym. atypowy

przysł. atypowo

Wiktionary

atypowy

nieposiadający cech typowych; nietypowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. zob. nietypowy.

Wiktionary

Atypowy (ang. Atypical) – amerykański serial telewizyjny (komediodramat) wyprodukowany przez Weird Brain, Exhibit A oraz Sony Pictures Television, którego twórcą jest Robia Rashid.

Wszystkie odcinki pierwszego sezonu zostały udostępnione równocześnie, 11 sierpnia 2017 roku, na platformie Netflix.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wieloletnie stosowanie leków przeciwpsychotycznych utrudnione jest przez fakt, że wywołują one nieprzyjemne skutki uboczne (dotyczy to również grupy atypowych neuroleptyków) (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atypowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nietypowy, niezwykły

Wiktionary

atyrau

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu atyrauskiego;

Wiktionary

Atyrau (kaz. Атырау; do 1991 Gurjew, ros. Гурьев) – miasto w Kazachstanie, ośrodek administracyjny obwodu atyrauskiego. Port nad rzeką Ural, w pobliżu jej ujścia do Morza Kaspijskiego. Miasto położone na granicy dwóch kontynentów: Europy oraz Azji. Wraz z Aktau, największy kazachstański ośrodek miejski nad Morzem Kaspijskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. atyrauski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Gurjew (do 1991)

Wiktionary

atyrauski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Atyrau, dotyczący Atyrau

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Atyrau n.

Wiktionary

atłas

miękka tkanina, najczęściej jedwabna lub półjedwabna, matowa z jednej strony, a błyszcząca z drugiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

Wiktionary

Atłas (arab. atlas "gładki") – gładka tkanina, wytwarzana z różnych surowców, która z jednej strony jest błyszcząca, a z drugiej (lewej) matowa.

Atłas wykonuje się splotem atłasowym z przędzy bawełnianej lub włókien wiskozowych. Niekiedy wyrabiany był z naturalnego jedwabiu. Może być gładki lub wzorzysty. Stosowany na bieliznę, ubrania, podszewki, suknie oraz jako tkanina obiciowa na meble.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] na kanapie rozłożono suknię z białego atłasu, ozdobioną srebrnym haftem […]

(1.1) […] na białych atłasach i koronkach leżała papużka nieżywa, z czerwonemi skrzydłami, z szarym czubem nad głową, z garbatym dziobem, żałośnie opadłym na pierś puszystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈatwas, AS: atu̯as

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atłasek m.

przym. atłasowy, atłaskowy

przysł. atłasowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. hatłas

Wiktionary

atłasek

1. błyszcząca nić do haftowania;
2. rodzaj ściegu (sposobu przekładania nitki)

SJP.pl

atłaskowy

→ atłasek

SJP.pl

Patrz:
atłasek

atłasowy

1. zrobiony z atłasu (np. atłasowa bielizna, atłasowa suknia);
2. taki jak atłas: miękki i delikatny (np. atłasowe dłonie, atłasowe spojrzenie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący atłasu, zrobiony z atłasu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. atłas m., atłasek m.

przym. atłaskowy

Wiktionary

au

1. wykrzyknik oznaczający wycie; auu;
2. okrzyk wyrażający ból; oj, auć, aua

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Akademia Umiejętności;

Wiktionary

Ortografia

- Au – dwuznak występujący w języku francuskim

Geografia

Austria

- Au – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja

- Au am Leithaberge – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck an der Leitha

Wikipedia

Przykłady

(1.1) AU powstała w 1871 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿ˈu, AS: a‿u

Wiktionary

au-pair

[czytaj: o PER] młoda kobieta, najczęściej cudzoziemka, zatrudniona do opieki nad dzieckiem i drobnych prac domowych; au pair, operka

SJP.pl

aua

[czytaj: ała] wykrzyknik wyrażający ból; oj, auć, au

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …oznaczający ból

Wiktionary

Aua – wieś w Samoa Amerykańskim, na wyspie Tutuila; (Dystrykt Wschodni); 2 100 mieszkańców (2006). Ośrodek turystyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aua! Ukąsiła mnie!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) au, auć

Wiktionary

aubade

[czytaj: oBAD] pieśń lub poemat na powitanie poranka

SJP.pl

aubryt

meteoryt kamienny

SJP.pl

auć

wykrzyknik wyrażający ból; oj, aua, au

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …oznaczający ból

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Auć, auć! Ale gryzą, skubane!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awʲt͡ɕ, AS: au̯ʹć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) au, aua

Wiktionary

auchan

[czytaj: oszĄ] koncern handlowy z siedzibą we Francji

SJP.pl

Wikipedia

aucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aut m., outing mrz.

Wiktionary

auckland

[czytaj: OKlend] miasto w Nowej Zelendii

SJP.pl

Wikipedia

aud.

skrót

(1.1) = wojsk. audytor

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kpt. aud. Wiktor Tromszczyński, syn Zygmunta i Marii, urodził się 20 grudnia 1895 r.

Wiktionary

auden

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

auderski

nazwisko

SJP.pl

audi

samochód marki Audi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. samochód marki Audi

Wiktionary

Audi AG – niemiecki producent samochodów osobowych z siedzibą w Ingolstadt w Niemczech, należący do koncernu Volkswagen AG. Założony został w 1909 roku przez Augusta Horcha, który założył nową spółkę po tym, jak odszedł z zarządu August-Horch-Motorwagen AG, którą założył w 1899 roku. Nazwa przedsiębiorstwa wywodzi się z gry słów: Audi to łacińskie tłumaczenie nazwiska Horch (oznacza „słuchaj!”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed sklepem zaparkowano zielone audi.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. audica

Wiktionary

audialność

→ audialny

SJP.pl

Patrz:
audialny

audialny

odnoszący się do słuchu, działający na słuch, odbierany słuchem, np. sprzęt audialny; słuchowy, audytywny

SJP.pl

audica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mot. samochód marki Audi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) audi

Wiktionary

audiencja

oficjalne posłuchanie, udzielone przez osobę na wysokim stanowisku, np. dostojnika, dygnitarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

Wiktionary

Audiencja (łac. audientia od audire – 'słyszeć; słuchać') – prywatne lub publiczne spotkanie lub oficjalne posłuchanie. Audiencji udziela zwykle osoba piastująca wysokie stanowisko (w szczególności król lub papież).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel był bardzo przejęty z powodu audiencji u prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯dʹi ̯ẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. audiencyjny, audiencjonalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posłuchanie

Wiktionary

audiencjonalny

przymiotnik od: audiencja; audiencyjny

SJP.pl

audiencyjny

przymiotnik od: audiencja (np. sala audiencyjna, pora audiencyjna); audiencjonalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z audiencją, posłuchaniem; służący do odbywania audiencji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audiencja ż.

Wiktionary

audik

potocznie: samochód marki Audi

SJP.pl

audio

potocznie: służący do nagrywania i odtwarzania dźwięków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dźwiękowy

(1.2) zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

Wiktionary

- audio – dźwięk

- dźwięki słyszalne – fale dźwiękowe o częstotliwości słyszalne dla człowieka (ok. 20 Hz – 20 kHz).

- nadawanie lub odbiór dźwięku

- audio – nagrywanie dźwięku i jego odtwarzanie

- audio – „słyszę” po łacinie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Film był niezły, ale ścieżka audio złej jakości.

(1.2) Najtańszy sprzęt audio w internecie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawdʲjɔ, AS: au̯dʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audion m.

temsłow. audio-

Wiktionary

audio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze słuchem, słyszeniem, dźwiękiem

Wiktionary

Powiązane:

przym. audio

rzecz. audion mrz.

Wiktionary

audio-video

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-wideo

SJP.pl

Audio Video – polski miesięcznik specjalistyczny traktujący o zagadnieniach audio oraz video, istniejący od 1984 roku.

Wikipedia

audio-wideo

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-video

SJP.pl

audioanalgezja

znieczulanie za pomocą dźwięków, stosowane m.in. w stomatologii

SJP.pl

audiobook

[czytaj: ałdiobuk] nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po wynalezieniu e-booków i audiobooków nastąpił zmierzch popularności papierowych książek.

Wiktionary

audiobookowy

→ audiobook [czytaj: ałdiobukowy]

SJP.pl

audiodeskrypcja

słowne opisywanie widzianego obrazu dla osób niewidomych i słabowidzących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. dodatkowe objaśnienia dzieła wplecione pomiędzy standardowy opis czy dialogi i opisujące scenerię oraz kontekst i umożliwiające odbiór tego dzieła przez osoby z niepełnosprawnością wzroku

Wiktionary

Audiodeskrypcja – z łac. audio (dotyczący słuchu, dźwięku) orazłac. descriptio (związany z rysowaniem, opisywaniem) – przekazywany drogą słuchową, werbalny opis treści wizualnych osobom niewidomym i słabowidzącym. Audiodeskrypcja jest nazywana również opisem wideo lub opisową narracją.

Wikipedia

audiodeskryptor

osoba słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym

SJP.pl

audiodeskryptorka

kobieta słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym

SJP.pl

audiofil

osoba szczególnie zainteresowana wysoką jakością dźwięku i sprzętem do jego odtwarzania

SJP.pl

Wikipedia

audiofilia

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilizm

SJP.pl

audiofilizm

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilia

SJP.pl

audiofilka

→ audiofil

SJP.pl

Patrz:
audiofil

audiofilski

→ audiofil

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z audiofilami; przywiązujący wielką wagę do jakości dźwięku

Wiktionary

Patrz:
audiofil

audiofilskość

→ audiofilski

SJP.pl

Patrz:
audiofilski

audiofilstwo

bycie audiofilem - osobą szczególnie zainteresowaną wysoką jakością odtwarzanego dźwięku

SJP.pl

audiofonolog

specjalista w dziedzinie audiofonologii

SJP.pl

audiofonologia

nauka zajmująca się badaniem narządu słuchu i równowagi oraz diagnostyką głosu i mowy

SJP.pl

audiograf

przyrząd do określania dokładności słuchu

SJP.pl

audiogram

graficzny obraz wyników badania audiometrem, w postaci krzywej przewodnictwa dźwięków dla obu uszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapis wyniku badania słuchu za pomocą audiometru;

Wiktionary

Audiogram (łac. audio – słyszę, gr. grámma – pismo, litera) – graficzne przedstawienie wyniku badania audiometrycznego. Badanie ocenia sprawność narządu słuchu (częstotliwość, głośność). Tony generowane są przez audiometr.

Na audiogramie zapisywane są progi słyszenia tonów czystych, przedstawiające częstotliwość i głośność w dB HL (ang. hearing level – próg słyszalności). Badanie przeprowadza się dla każdego ucha oddzielnie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) audiogram tonalny

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) audiogram

* baskijski: (1.1) audiograma

* hiszpański: (1.1) audiograma m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|audiogram.}}

* słowacki: (1.1) audiogram m.

* włoski: (1.1) audiogramma m.

źródła.

== audiogram (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. audiogram

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔɡrãm, AS: au̯dʹi ̯ogrãm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) audiogram

* baskijski: (1.1) audiograma

* hiszpański: (1.1) audiograma m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|audiogram.}}

* słowacki: (1.1) audiogram m.

* włoski: (1.1) audiogramma m.

źródła.

== audiogram (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. audiogram

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

audioholik

osoba pragnąca jak najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązująca zbyt dużą wagę do jakości odtwarzanego dźwięku

SJP.pl

audioholizm

chęć posiadania najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązywanie zbyt dużej wagi do jakości odtwarzanego dźwięku, traktowane jako objaw choroby

SJP.pl

audiokonferencja

konferencja telefoniczna

SJP.pl

audioksiążka

nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audiobook, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona

SJP.pl

Wikipedia

audiolog

specjalista w zakresie audiologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka audiologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poszłam do audiologa zrobić test trąbki słuchowej i pomiar odruchu z mięśnia strzemiączkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔlɔk, AS: au̯dʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audiologia ż.

:: fż. audiolożka ż.

przym. audiologiczny

przysł. audiologicznie

Wiktionary

audiologia

dział otorynolaryngologii, nauka zajmująca się właściwościami akustycznymi narządu słuchu, jego budową, mechanizmem słyszenia, wraz z jego zaburzeniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fizj. med. nauka o słuchu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Specjaliści audiologii przeprowadzają różnorodne testy słuchu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audiolog m.

przym. audiologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. audiolog m.

przym. audiologiczny

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|audio-|-logia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) audiology

* baskijski: (1.1) audiologia

* czeski: (1.1) audiologie ż.

* francuski: (1.1) audiologie ż.

* hiszpański: (1.1) audiología ż.

* niemiecki: (1.1) Audiologie ż.

* portugalski: (1.1) audiologia ż.

* ukraiński: (1.1) аудіологія ż.

* włoski: (1.1) audiologia ż.

źródła.

== audiologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. audiologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

audiologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z audiologią, dotyczący audiologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audiologia ż., audiolog mos. / ż.

Wiktionary

audiolożka

→ audiolog

SJP.pl

Patrz:
audiolog

audiometr

przyrząd do badania słuchu, który nadaje odpowiednie tony o różnym natężeniu do obu uszu, przez co stwierdza się próg słyszalności tych tonów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;

Wiktionary

Audiometr (łac. audio → słyszę, gr. metréō → mierzę) – urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu.

Podstawowym elementem audiometru jest generator akustyczny. Odbieranie tonów przez badanego odbywa się w drodze przewodnictwa kostnego lub powietrznego. Regulator natężenia dźwięku wyskalowany jest w decybelach HL. W czasie badania pacjent sygnalizuje odczuwanie dźwięków o odpowiednim zakresie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈdʲjɔ̃mɛtr̥, AS: au̯dʹi ̯õmetr̦

Wiktionary

audiometria

dział audiologii zajmujący się pomiarem progów słyszalności i wnioskowaniem (z audiogramów) o ewentualnych uszkodzeniach i chorobach narządu słuchu

SJP.pl

Wikipedia

audiometryczny

przymiotnik od: audiometria

SJP.pl

audion

najprostszy lampowy odbiornik radiowy, obecnie nieprodukowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. elektron. pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa);

Wiktionary

Audion, lampa audionowa (łac. audio - słyszę) - historyczna lampa elektronowa, pierwsza elektroniczna lampa wzmacniająca (trioda), działająca jako detektor oraz wzmacniacz (uzyskanego po detekcji) sygnału m.cz.. Dzięki tej podwójnej funkcji pozwoliła uzyskać większą czułość odbiornika, co umożliwiło odbiór stacji radiofonicznych, znajdujących się w znacznej odległości.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) trioda, lampa elektronowa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. audio

temsłow. audio-

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|audion. etym|łac|audio. → słyszeć

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) audion

* francuski: (1.1) audion m.

* hiszpański: (1.1) audión m.

* niemiecki: (1.1) Audion n.

* rosyjski: (1.1) аудион m.

* słowacki: (1.1) audión m.

źródła.

== audion (język angielski.) ==

thumb|audion (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) daw. elektron. audion

odmiana.

(1.1) lp. audion; lm. audions

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. audio

temsłow. audio-

Wiktionary

audioprzewodnik

przenośne urządzenie z nagranymi informacjami ułatwiającymi zwiedzanie

SJP.pl

audioreportaż

reportaż audio

SJP.pl

audiosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół dźwięków transmitowanych, świat dźwięku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Audiosfera jest coraz częściej tematem badań akademickich, znalazła też swoje miejsce w obiegu artystycznym.

(1.1) Większa jest w percepcji audiosfery rola poznania intuicyjnego, afektywnego. Nie ma potrzeby intelektualizacji doświadczenia muzyki, można się po prostu w nią emotywnie zanurzać.

Wiktionary

audioskop

połączenie projektora z magnetofonem kasetowym

SJP.pl

audioteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór audiobooków zgromadzony w danej instytucji lub przez prywatną osobę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Baśka ma bogatą audiotekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdʲjɔˈtɛka, AS: au̯dʹi ̯oteka

Wiktionary

audioteks

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audiotekst

SJP.pl

audioteksowy

→ audioteks; audiotekstowy

SJP.pl

audiotekst

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audioteks

SJP.pl

audiotele

rodzaj gry organizowanej przez stacje telewizyjne, polegającej na udzieleniu odpowiedzi (np. telefonicznej, esemesowej) na proste pytania zadawane na antenie, zwycięzcą jest osoba wylosowana spośród tych, które nadesłały poprawną odpowiedź

SJP.pl

audiotelediota

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelowicz

SJP.pl

audiotelowicz

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelediota

SJP.pl

audiowizor

rzadko: wideofon, wideotelefon

SJP.pl

audiowizualnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób wykorzystujący zarówno dźwięk (audio), jak i obraz (wideo)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wystąpienie zostało przedstawione audiowizualnie, z użyciem filmu i muzyki.

Wiktionary

audiowizualność

przekazywanie treści równocześnie za pomocą dźwięku i obrazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest audiowizualne

Wiktionary

Powiązane:

przym. audiowizualny

przysł. audiowizualnie

Wiktionary

audiowizualny

równocześnie słyszalny i widzialny, słuchowo-wzrokowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audiowizualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) słuchowo-wzrokowy

Wiktionary

auditing

oficjalna kontrola np. dochodów firmy, polegająca na sprawdzeniu zgodności czegoś z przyjętymi założeniami, obowiązującym prawem, zasadami itp.; audyt

SJP.pl

audrey

[czytaj: odrej, odri] obce imię żeńskie

SJP.pl

Edeltruda, Edeltrauda – imię żeńskie pochodzenia staro-wysoko-niemieckiego, nienotowane w Polsce w średniowieczu; obecnie występuje w zauważalnym stopniu w Polsce na obszarach zamieszkiwanych przez mniejszość niemiecką. Imię to powstało z połączenia członów adal – 'szlachetny ród' oraz trud – 'siła, potęga' i stanowi późniejszą wersję niemieckiego imienia Adeltraud.

Wikipedia

audycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od audyt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie audyt, lecz tylko mały audycik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audyt m.

Wiktionary

audycja

1. część składowa programu radiowego lub telewizyjnego
2. koncert popularyzatorski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) program radiowy;

(1.2) rodzaj wewnętrznego popisu w szkole muzycznej

Wiktionary

Audycja – ciąg ruchomych obrazów z dźwiękiem lub bez niego (audycja audiowizualna) albo ciąg dźwięków (audycja radiowa), stanowiący, ze względu na treść, formę, przeznaczenie lub autorstwo, odrębną całość w stworzonym przez dostawcę usługi medialnej programie lub katalogu audycji publicznie udostępnianych w ramach audiowizualnej usługi medialnej na żądanie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy słuchałeś porannej audycji?

(1.2) W poniedziałek w małej sali koncertowej miała miejsce audycja muzyczna pt. „Muzyka barokowa”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈdɨt͡sʲja, AS: au̯dycʹi ̯a

Wiktionary

audycyjka

zdrobnienie od: audycja

SJP.pl

audyfon

pracownia artysty plastyka, fotografa

SJP.pl

audyt

1. oficjalna kontrola np. dochodów firmy, polegająca na sprawdzeniu zgodności czegoś z przyjętymi założeniami, obowiązującym prawem, zasadami itp.; auditing;
2. akcja śledzenia aktywności użytkowników serwera w Internecie;
3. audyt energetyczny - doradztwo inwestycyjne mające na celu racjonalizację zużycia energii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

Wiktionary

Audyt – niezależna ocena danej organizacji, systemu, procesu, projektu lub produktu.

Przedmiot audytu jest badany pod względem zgodności z określonymi standardami, wzorcami, listami kontrolnymi, przepisami prawa, normami lub przepisami wewnętrznymi organizacji (polityki, procedury).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. audytorium n., audycik mrz., audytorka ż., audytor mos.

przym. audytowy

Wiktionary

audytor

1. sędzia wojskowy
2. księgowy posiadający uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)

SJP.pl

- Audytor – biegły rewident

- Audytor – sędzia wojskowy

- Audytor – sędzia kościelny

- Audytor energetyczny

- Audytor efektywności energetycznej

Wikipedia

audytorium

1. sala wykładowa;
2. słuchacze wykładu, występu, koncertu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sala wykładowa, odczytowa;

(1.2) ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

Wiktionary

Audytorium (łac. auditorium), sala wykładowa – sala wykładowa, odczytowa z zasady o amfiteatralnym układzie miejsc dla słuchaczy, lub ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W audytorium wiało nudą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawdɨˈtɔrʲjũm, AS: au̯dytorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. audytoryjny

rzecz. audyt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aula, sala

(1.2) publiczność, publika, słuchacze, widownia, widzowie, zebrani

Wiktionary

audytorka

księgowa posiadająca uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)

SJP.pl

audytorski

dotyczący kontroli ksiąg i finansów firmy lub osoby przeprowadzającej taką kontrolę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z audytem lub audytorem

Wiktionary

audytoryjny

przymiotnik od: audytorium

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z audytorium

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audytorium n.

Wiktionary

audytować

przeprowadzać audyt

SJP.pl

audytowy

→ audyt, postępowanie audytowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z audytem, dotyczący audytu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. audyt mrz., audytor mos., audytorka ż.

Wiktionary

audytywny

taki, który słychać, dający się odbierać za pomocą słuchu (np. audytywne środki nauczania); słuchowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fizj. przyswajany za pomocą słuchu; dotyczący percepcji dźwięków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam audytywny styl uczenia się.

Wiktionary

audyzm

dyskryminowanie głuchych i słabosłyszących

SJP.pl

auerowski

metal auerowski - stop, rzadziej czysty metal zdolny do wytwarzania iskier przy krzesaniu, stosowany w zapalniczkach kieszonkowych

SJP.pl

augelit

rzadki minerał z gromady fosforanów

SJP.pl

augiasz

1. w mitologii greckiej: król Elidy na Peloponezie, syn Heliosa (lub Forbasa; Posejdona) i Hyrmine, brat Aktora, przyrodni brat króla Kolchidy Ajetesa, mający wielkie stada bydła trzymane w straszliwie brudnej stajni, którą oczyścił Herakles w jeden dzień;
2. stajnia Augiasza - przenośnie o jakimś środowisku, instytucji, w których panuje zamęt, nieład

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Wiktionary

Augiasz (gr. Αὐγείας Augeías, łac. Augeas, co znaczy "jasny") – w mitologii greckiej król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów.

Jego pochodzenie jest podawane odmiennie, w zależności od źródeł. Niektóre podają, że był synem Heliosa i Nausidame, inne uznają go za syna Posejdona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pewien Augiasz, który w tamtym czasie objął rządy nad Elidą, miał trzy tysiące wołów.

Wiktionary

augiaszowy

1. stajnia augiaszowa - mitologiczna stajnia nieczyszczona przez wile lat, w stanie skrajnego zaniedbania i zapuszczenia, którą Herakles oczyścił w ciągu jednego dnia; stajnia Augiasza;
2. w przenośni: o czymś w stanie wielkiego zaniedbania, o wielkim nagromadzeniu bałaganu i błędów, oczekującym na uporządkowanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mitgr. związany z królem Augiaszem

Wiktionary

augit

minerał z grupy piroksenów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów;

Wiktionary

Augit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. auge = blask i nawiązuje do silnego, szklistego połysku tego minerału.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawʲɟit, AS: au̯ʹǵit

Wiktionary

Powiązane:

przym. augitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) minerał

Wiktionary

augitowy

→ augit

SJP.pl

Patrz:
augit

augment

gramatyczny prefiks e charakteryzujący formacje czasu przeszłego w szeregu starych języków indoeuropejskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

Wiktionary

Augment – w językoznawstwie występująca w odmianie czasownika dodatkowa samogłoska na początku wyrazu, zaznaczająca czasy przeszłe w niektórych językach indoeuropejskich, charakterystyczna m.in. dla greki klasycznej (występuje także w języku nowogreckim), sanskrytu oraz w pewnym zakresie języka ormiańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡmɛ̃nt, AS: au̯gmẽnt

Wiktionary

augmentacja

1. w muzyce: dwukrotne powiększenie wartości rytmicznej nut;
2. dawniej: powiększenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

(1.2) med. w kardiologii: zwiększenie wartości ciśnienia w głównych tętnicach spowodowane przez falę zwrotną;

(1.3) med. w stomatologii: wypełnienie ubytków kości wyrostka zębodołowego;

Wiktionary

Augmentacja – technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu. Szeroko wykorzystywana w barokowej polifonii i przekształceniach wariacyjnych. Techniką odwrotną do augmentacji jest dyminucja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: au̯gmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) augmentacja kości, sterowana regeneracja kości, pot. nadbudowa kości

Wiktionary

augmentacyjny

→ augmentacja

SJP.pl

Patrz:
augmentacja

augmentativum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentatiwum, zgrubienie

SJP.pl

Zgrubienie (łac. augmentativum) – wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym. Zgrubienie może również oznaczać pogardliwy stosunek do omawianego obiektu, szczególnie, kiedy wiąże się ze zmianą rodzaju, np. baba → babsko. Augmentativum pełni niekiedy funkcję hipokorystyczną (pieszczotliwą), np. dobre psisko. Bywa stosowane jako środek poetycki.

Wikipedia

augmentatiwum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatywum, zgrubienie

SJP.pl

augmentatyw

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie

SJP.pl

augmentatywny

w językoznawstwie: zgrubiały, mający lub nadający znaczenie zgrubiałe

SJP.pl

augmentatywum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie

SJP.pl

augsburczyk

mieszkaniec Augsburga; augsburżanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Augsburga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augsburg mrz.

:: fż. augsburżanka ż., augsburka ż.

przym. augsburski

Wiktionary

augsburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Wiktionary

Augsburg (łac. Augusta Vindelicorum) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, stolica rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz siedziba powiatu ziemskiego Augsburg. Trzecie pod względem liczby ludności miasto Bawarii (po Monachium i Norymberdze). Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m. Jedno z najstarszych miast niemieckich, założone przez Rzymian. Historyczna stolica Szwabii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡzburk, AS: au̯gzburk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augsburczyk mos., augsburka ż., augsburżanka ż.

przym. augsburski

Wiktionary

augsburka

mieszkanka Augsburga; augsburżanka

SJP.pl

augsburski

→ Augsburg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga

Wiktionary

Patrz:
Augsburg
Powiązane:

rzecz. Augsburg mrz., augsburczyk mos.

Wiktionary

augsburżanin

mieszkaniec Augsburga

SJP.pl

augsburżanka

mieszkanka Augsburga

SJP.pl

augst

nazwisko

SJP.pl

Augst (gsw. Augscht; hist. Baselaugst) – gmina (niem. Einwohnergemeinde) w północnej Szwajcarii, w kantonie Bazylea-Okręg, w okręgu Laufen. 31 grudnia 2020 roku liczyła 1 061 mieszkańców.

Wikipedia

augur

1. w starożytnym Rzymie: kapłan zajmujący się wróżeniem, głównie ornitomancją, hieromancją i astromancją
2. przenośnie: człowiek uważający się za wyrocznię w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

(1.2) przen. człowiek uważający się lub uważany za wyrocznię w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawɡur, AS: au̯gur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. augurka ż.

Wiktionary

auguścik

nazwisko

SJP.pl

august

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- August – imię męskie

- August – jeden z tytułów używanych przez rzymskich cesarzy

- Oktawian August – pierwszy cesarz rzymski

- August – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin

- August (1847-1889) – infant portugalski, książę Coimbry

- August (1772-1822) – książę Saksonii-Gothy-Altenburga, pisarz

- August (1655–1715) – książę Saksonii-Merseburga-Zörbig

- August (1614-1680) – książę Sachsen-Weißenfels z dynastii Wettynów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zygmunt August dozwolił chłopom w królewszczyznach na ich włókach zabijać wilki, lisy, rosomaki i zające, sarny zaś i grubego zwierza dla siebie zachował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawɡust, AS: au̯gust

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianin mos., augustianka ż., Augustynowicz ż./mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Gucio

Wiktionary

augusta

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: August

Wiktionary

- Augusta – tytuł nadawany rzymskiej cesarzowej

- Augusta – imię żeńskie

- Augusta (1871–1938) – rosyjska schimniszka prawosławna, święta nowomęczennica

- Augusta – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. augustianin mos., augustianka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Августа ż.

* ukraiński: (1.1) Августа ż.

źródła.

== Augusta (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡusta, AS: au̯gusta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. augustianin mos., augustianka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* rosyjski: (1.1) Августа ż.

* ukraiński: (1.1) Августа ż.

źródła.

== Augusta (język farerski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

augustdor

złota moneta Augusta III o wartości 30 złotych

SJP.pl

Augustdor – złota moneta wartości pięciu talarów wprowadzona do obiegu przez Augusta II.

Nazwa pochodzi z języka francuskiego (August d'or) i znaczy złoty August.

Bito również podwójne złote augustdory i półaugustdory.

Wikipedia

auguste

[czytaj: oGÜST albo oGIST] francuskie imię męskie

SJP.pl

augustianie

katolicki zakon, oparty na regule świętego Augustyna, powstały we Włoszech w latach 1244-1256

SJP.pl

Zakon Świętego Augustyna (Augustianie, łac. Ordo Sancti Augustini – OSA; do 1963 augustianie-eremici, łac. Ordo Eremitarum Sancti Augustini, OESA) – zgromadzenie zakonne powstałe 1 marca 1256 po zjednoczeniu wielu wspólnot eremickich, które żyły według reguły św. Augustyna.

Wikipedia

augustianin

zakonnik reguły św. Augustyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czytam książkę o austriackim augustianinie Grzegorzu Mendlu.

(1.1) Honorata sprzedaje okulary słoneczne przed klasztorem augustianów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. August m., Augusta ż., Augustyn m., Augustyna ż., Augustów m., Augustynka ż., augustowianin m., augustowianka ż.

:: fż. augustianka ż.

przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary

augustianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod wpływem augustianizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustyn mos.

przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) augustynizm

Wiktionary

augustianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj podwieźliśmy jedną augustiankę do Cieszyna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. August m., Augusta ż., Augustyn m., Augustyna ż., Augustów m., Augustynka ż., augustowianin m., augustowianka ż.

:: fm. augustianin m.

przym. augustiański, augustowski, Augustowy, Augustynowy

Wiktionary

augustianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna

SJP.pl

Zgromadzenie Sióstr Świętego Augustyna, którego członkinie są nazywane augustiankami, ma swoje początki we wczesnym średniowieczu. Św. Augustyn w jednym ze swoich listów z 423 określił zasady życia monastycznego dla zgromadzenia mniszek w Hippo Regius. Ten sposób życia rozwijał się przez cały okres średniowiecza, jednak w przeciwieństwie do męskiego zakonu augustianów, formalnie powstałego w XIII wieku, klasztory sióstr augustianek nie posiadały organizacji ani jednolitych reguł – dopiero w XV w. klasztory zostały objęte organizacją i odtąd funkcjonowały jako żeńska gałąź zakonu augustiańskiego.

Wikipedia

augustiański

1. → augustianie, → augustianki;
2. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z augustianami lub augustiankami, dotyczący augustianów lub augustianek

(1.2) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta wspólnota żyje charyzmatem augustiańskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianin m., augustianka ż., Augustyn mos., August mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) augustowski

Wiktionary

augustin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Augustin (imię) – imię męskie pochodzenia łacińskiego

- Augustin (gmina) – gmina w Rumunii, w okręgu Braszów

- Augustin (okręg Braszów) – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Augustin

Wikipedia

augustka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. papierówka

Wiktionary

augusto

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie

SJP.pl

Augusto Pedro de Sousa (ur. 5 listopada 1968) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

Wikipedia

augustodun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Autun (miasto we Francji);

Wiktionary

Powiązane:

przym. augustoduński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. Autun

Wiktionary

augustoduński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Augustodunem, dotyczący Augustodunu (współcz. Autun)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustodun mrz.

Wiktionary

augustostwo

August z małżonką; Augustowie

SJP.pl

augustów

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: August

Wiktionary

Augustów – miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.

Miasto królewskie starostwa augustowskiego w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie dąbrowskim, obwodzie augustowskim województwa augustowskiego. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Planowana jest budowa obwodnicy wokół Augustowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustuf, AS: au̯gustuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. August mos., augustianin mos., augustianka ż., augustowianin mos., augustowianka ż., augustówka ż., Augustyn mos., Augustynowicz mrz.

przym. augustowski

Wiktionary

augustowianin

mieszkaniec Augustowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Augustów

(1.2) mieszkaniec miejscowości Augustowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: au̯gustovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów m., Augustowo n.

:: fż. augustowianka ż.

przym. augustowski

Wiktionary

augustowianka

mieszkanka Augustowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Augustów

(1.2) mieszkanka miejscowości Augustowo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡustɔˈvʲjãnka, AS: au̯gustovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianka ż., augustianin mos., Augustów m., Augustowo n.

:: fm. augustowianin m.

przym. augustowski

Wiktionary

augustowie

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

SJP.pl

augustówka

ozdobna, krzywa szabla typu karabeli z monogramem AR (Augustus Rex) na głowni, używana w XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. rodzaj szabli polskiej o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II lub Augusta III; ; Gloger.

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 2 podstawowe

- Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wilanów

- Augustówka – część wsi Drelów w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów

- Augustówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Siemień

- Augustówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck

- Augustówka – część wsi Górkowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno

- Augustówka – przysiółek wsi Wierzenica w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz

Inne

- Augustówka – rodzaj bojowej szabli polskiej z XVII-XVIII wieku, o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II, Augusta III lub Stanisława Augusta Poniatowskiego

- Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów

- Augustówka – rzeka w Łodzi

- Augustówka – przystanek kolejowy w miejscowości Augustówka

- Augustówka – wieś na Ukrainie obwodzie tarnopolskim

- Augustówka – zniesiona kolonia w powiecie zwiahelskim guberni wołyńskiej

- Augustówka – część agromiasteczka Bildziugi na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

Zobacz też

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstufka, AS: au̯gustufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustów mrz.

Wiktionary

augustowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

Białoruś

- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim

- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim

- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim

- Augustowo – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie szkłowskim

- Augustowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze.

- Augustowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

Wikipedia

augustowski

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący miejscowości Augustów

(1.2) dotyczący miejscowości Augustowo

(1.3) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɔfsʲci, AS: au̯gustofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianka ż., augustianin mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n., augustowianin mos., augustowianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) augustiański

Wiktionary

augustowskie

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański

SJP.pl

augustowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Augusta lub z nim związany

SJP.pl

augustus

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; august

SJP.pl

Augustus (łac.) – tytuł nadany przez rzymski senat Gajuszowi Oktawianowi 16 stycznia 27 roku p.n.e.

Młody wódz, wówczas już właściwie jedynowładca imperium rzymskiego, dołączył go do swego imienia jako przydomek i od tamtej pory nosił imię: Imperator Caesar Divi Filius Augustus. Samego słowa nie da się jednoznacznie przetłumaczyć, oznacza mniej więcej "wyniesiony dzięki boskiej mocy", "pełen boskiej mocy" i wcześniej było używane na określenie obiektów inauguracji, z których przyszłości odczytywali augurowie. Sam Oktawian nie uznawał ani tego tytułu, ani żadnego z imion jako oficjalnej nazwy sprawowanego przez się urzędu. W tym znaczeniu używał tytułu princeps senatus, przyjętego w tym samym roku, który był jedynie honorowym tytułem nadawanym jednemu z senatorów, który znajdował się na szczycie listy senackiej i miał prawo rozpoczynać obrady. Było to świadome działanie Oktawiana, który chciał być widziany jako odnowiciel republiki zaprowadzający pokój, stąd też unikał używania militarnego tytułu dux, który nosił w czasie wojen domowych, a także nie przyjął władzy królewskiej wiążącej się z tytułem rex, a powszechnie znienawidzonej w republikańskim Rzymie.

Wikipedia

augustyn

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Augustyna

Wiktionary

Augustyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego od łac. Augustinus, utworzone od przydomka ‘Augustus’, nadanego Oktawianowi przez senat, oznaczające „należący do Augusta”.

Żeńskim odpowiednikiem jest Augustyna.

Augustyn imieniny obchodzi: 28 stycznia, 27 i 28 maja, 9 lipca, 24 lipca, 3 sierpnia i 28 sierpnia (dzień śmierci św. Augustyna).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan Augustyn Kowalski jest naszym sąsiadem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈɡustɨ̃n, AS: au̯gustỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustianin mos., augustianka ż., augustianizm mrz., augustynizm mrz., Augustynów mrz., Augustów mrz.

:: fż. Augustyna ż.

przym. Augustynowy, augustyński, augustiański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. Gustlik.

Wiktionary

augustyna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Augustyn

Wiktionary

Augustyna – żeński odpowiednik imienia Augustyn.

Augustyna imieniny obchodzi 9 września, 3 października, 17 października i 13 listopada.

Osoby noszące to imię:

- Augustyna Pena Rodríguez (1900–1936) – hiszpańska zakonnica, męczennica i błogosławiona Kościoła katolickiego

Zobacz też:

- Augustynka – miejscowość

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawɡuˈstɨ̃na, AS: au̯gustỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustyn m., augustianin mos., augustianka ż.

Wiktionary

augustynek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Augustynek-Wichura – polski aktor i spiker

- Kazimierz Augustynek – polski historyk, działacz PZPR, narciarz

Wikipedia

augustyniak

nazwisko

SJP.pl

Augustyniak (forma żeńska: Augustyniak/Augustyniakowa; liczba mnoga: Augustyniakowie) – nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej, w pasie między Warszawą a Poznaniem.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia Augustyn. Podobną etymologię mają nazwiska „Auguściak” i „Augustynowicz”.

Wikipedia

augustynizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod wpływem augustynizmu pozostawał m.in. św. Bonawentura.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustyn mos.

przym. Augustynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) augustianizm

Wiktionary

augustynka

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)

SJP.pl

Augustynka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Obejmuje dawne miejscowości Dąbrowa i Klateczka.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii św. Dymitra w Żerczycach, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Nurcu-Stacji.

Wikipedia

augustynowicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herb szlachecki, nadawany w zaborze austriackim;

Wiktionary

- Augustynowicz – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Augustynowicz – polski malarz, portrecista i pejzażysta

- Anna Augustynowicz – polska reżyserka teatralna

- Bolesław Augustynowicz – polski ziemianin, działacz gospodarczy i spółdzielczy

- Cezary Augustynowicz – polski wokalista, muzyk, kompozytor, autor tekstów i multiinstrumentalista

- Jan Tobiasz Augustynowicz – duchowny ormiańskokatolicki

- Janusz Augustynowicz – polski geodeta, biegły sądowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od stu lat pieczętuje się Augustynowiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustyn mos., August mos., Augustów mrz., Augustowo n.

Wiktionary

augustynowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Augustyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. augustynizm mrz., Augustyn mos., augustianin mos., augustianizm mrz., augustianka ż.

Wiktionary

augustyński

1. związany z Augustynem z Hippony;
2. → augustynizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Augustynem z Hippony lub augustynizmem

Wiktionary

- Augustyński – polskie nazwisko

Wikipedia

Patrz:
augustynizm
Przykłady

(1.1) Podczas jego rządów nastąpiła inkorporacja kapituły chełmińskiej do zakonu krzyżackiego oraz zmiana reguły obowiązującej w kapitule z augustyńskiej na krzyżacką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Augustyn m.

Wiktionary

aukcja

1. rodzaj publicznej sprzedaży, licytacji różnych towarów lub przedmiotów, gdzie nabywcą staje się osoba oferująca najwyższą cenę;
2. dawniej: powiększenie liczby czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

Wiktionary

Aukcja – forma sprzedaży, w której nabywcą zostaje osoba oferująca najwyższą cenę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tajemniczy nabywca kupił na aukcji dzieło flamandzkiego malarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawkt͡sʲja, AS: au̯kcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aukcyjny

rzecz. aukcjoner m., aukcjonowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) licytacja, przetarg

Wiktionary

aukcjonariusz

osoba biorąca udział w aukcji

SJP.pl

aukcjonariuszka

→ aukcjonariusz

SJP.pl

Patrz:
aukcjonariusz

aukcjonator

osoba sprzedająca towary na aukcji

SJP.pl

aukcjoner

osoba prowadząca aukcję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca aukcję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awkˈt͡sʲjɔ̃nɛr, AS: au̯kcʹi ̯õner

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aukcja ż., aukcjonowanie n.

przym. aukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) licytator

Wiktionary

aukcjonerka

→ aukcjoner

SJP.pl

Patrz:
aukcjoner

aukcjoning

odpłatne przyznawanie uprawnień na emisję szkodliwych dla środowiska substancji

SJP.pl

aukcjonować

wystawiać towar na aukcję

SJP.pl

aukcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. wystawianie na licytację, sprzedawanie na aukcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aukcja ż., aukcjoner m., aukcjonariusz m., aukcjonariuszka ż.

czas. aukcjonować

przym. aukcyjny

Wiktionary

aukcyjny

związany z aukcją, przeprowadzający aukcje, dokonywany na zasadzie aukcji (np. dom aukcyjny, sprzedaż aukcyjna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kontrowersyjna wydaje się być kwestia, czy zgodnie z brzmieniem art. 113 OrdPU odpowiedzialność z tytułu firmanctwa należy ograniczyć tylko do posługiwania się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, czy też rozumując szerzej, jako firmanctwo można uznać także posługiwanie się pseudonimem innej osoby, np. w internetowym serwisie aukcyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aukcjonowanie n., aukcjoner mos., aukcja

Wiktionary

auklandzki

1. → Auckland (miasto w Nowej Zelandii);
2. bekas auklandzki - rodzaj ptaka

SJP.pl

auksanometr

przyrząd do pomiaru wzrostu roślin

SJP.pl

auksencjusz

imię męskie

SJP.pl

Auksencjusz – imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego, oznaczające „kwitnący”. Pochodzi od nazwy rodowej utworzonej od gr. Auxēnōn, Auksanon, związanego z czasownikiem αυξάνω — „kwitnę”.

Odnotowano przynajmniej sześciu świętych o tym imieniu, w tym św. Auksencjusz z Bitynii.

Wikipedia

auksochrom

atom, którego obecność w cząstce barwnika powoduje pogłębienie jego barwy

SJP.pl

auksologia

Auksologia – nauka o rozwoju ontogenetycznym (osobniczym) i oddziaływaniach środowiska zewnętrznego na rozwijające się dziecko. Zajmuje się prawidłowościami rozwoju dziecka, dąży do optymalnego rozwoju dziecka, ma wielkie znaczenie dla pediatrii i geriatrii. Wyniki badań auksologicznych mają duże znaczenie dla szkolnictwa. Nauczyciele klas 1-3 są zobowiązani do oceny auksologicznej dzieci z tych klas.

Wikipedia

auksospora

występująca u niektórych okrzemek diploidalna zygota powstała w wyniku fuzji gamet

SJP.pl

Auksospora – stadium rozwojowe okrzemek.

Auksospora często jest zygotą – powstaje z połączenia dwóch haploidalnych gamet. Może też powstawać z pseudozygoty lub komórki wegetatywnej, zwykle jest diploidalna, ale może być haploidalna lub poliploidalna. Pancerzyk auksospory jest słabo wysycony krzemionką, a jego kształt i ornamentacja odbiega od typowej. W wyniku podziału mitotycznego z auksospory powstają komórki wegetatywne. Pierwsza z nich, czyli komórka pierwszego podziału, ma już całkowicie krzemionkowy pancerzyk, ale jego kształt i ornamentacja nadal nie są dokładnie takie, jak pozostałych komórek wegetatywnych. Auksospory w zasadzie nie pełnią funkcji diaspor ani przetrwalników, co mogłaby sugerować nazwa przyjęta zanim dokładnie poznano ich funkcje. Spory przetrwalnikowe mogą powstawać w obrębie auksospory u niektórych gatunków.

Wikipedia

auksotrof

organizm, zazwyczaj drobnoustrój, którego rozwój zależy od dostępności czynników wzrostowych w okolicy

SJP.pl

Auksotrofy – organizmy żywe, pozbawione zdolności syntezy określonych, niezbędnych do ich wzrostu, skomplikowanych związków organicznych, takich jak witaminy, zasady purynowe czy aminokwasy. Organizm auksotroficzny musi pobierać ten związek z otoczenia, jako składnik swojego pożywienia. Przeciwieństwem auksotrofów są prototrofy.

Wikipedia

auksylijarny

przymiotnik

(1.1) daw. pomocniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawksɨlʲiˈjarnɨ, AS: au̯ksylʹii ̯arny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auksylijator

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pomocniczy, posiłkowy, wspomagający

Wiktionary

auksyna

hormon wzrostowy roślin wytwarzany w stożkach wzrostu pędów i korzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

Wiktionary

Auksyny (ze stgr. αὔξω auksō lub αὐξάνω auksanō "powiększać") – grupa substancji chemicznych zaliczanych do hormonów roślinnych. Stymulują wzrost roślin oraz wpływają na kształtowanie się owoców partenokarpicznych i odgrywają istotną rolę w procesach adaptacji takich jak fototropizm i geotropizm. Auksyny wykazują cechy zarówno hormonów w znaczeniu zbliżonym do pojęcia używanego na określenie substancji regulacyjnych ssaków oraz cechy morfogenów, czyli substancji regulujących proces morfogenezy roślin. Pierwszą odkrytą auksyną jest kwas indolilooctowy (IAA). Jest on syntezowany w merystemie wierzchołkowym pędu, młodych liściach, zarodku oraz w małych ilościach w korzeniu. Transport IAA przez parenchymę ma unikatowy charakter. Jest on wolny (5–20 mm/h) i kierunkowy (polarny), jednak nie jest zależny od grawitacji. Ponadto IAA przemieszcza się szybko i bezkierunkowo poprzez floem (5–20 cm/h).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: awˈksɨ̃na, AS: au̯ksỹna

Wiktionary

auksztocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Auksztota ż.

Wiktionary

auksztota

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. etn. kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Wiktionary

Auksztota (lit. Aukštaitija, dosł. kraj górny), również Litwa górna – kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie, na Nizinie Środkowolitewskiej i Pojezierzu Wileńskim, w dorzeczu górnej i środkowej Wilii, nad Niewiażą, Świętą i Muszą; historyczny ośrodek ekspansji państwa litewskiego. Najważniejszym ośrodkiem miejskim Auksztoty jest współcześnie Poniewież.

Wikipedia

Powiązane:

przym. auksztocki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Litwa górna, Litwa właściwa

Wiktionary

auksztulewicz

nazwisko

SJP.pl

auktorament

dawniej: autorament;
1. pokrój, typ pochodzenie;
2. rodzaj zaciągu i organizacji w dawnym wojsku polskim

SJP.pl

auktorialny

w literaturoznawstwie:
1. narracja auktorialna - narracja w utworze epickim prowadzona z perspektywy osoby mającej nieograniczoną wiedzę o przedstawianych zdarzeniach i postaciach, pozostającej jednak na zewnątrz opisywanego świata, zachowującej do niej dystans;
2. powieść auktorialna - powieść wykorzystująca ten typ narracji

SJP.pl

aukuba

roślina doniczkowa pochodząca z Japonii; ospielica

SJP.pl

Aukuba (Aucuba Thunb.) – rodzaj roślin z rodziny gariowatych Garryaceae. Dawniej w jego obrębie wyróżniano zwykle trzy gatunki, współcześnie – 10. Rośliny te występują we wschodniej Azji, na obszarze od Himalajów i Wietnamu po Półwysep Koreański i Japonię, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie obecne są wszystkie gatunki, a 7 z nich jest endemitami tego kraju. Rośliny te rosną w różnych formacjach leśnych.

Wikipedia

aula

1. wysoka reprezentacyjna sala wykorzystywana podczas uroczystości
2. w antycznej Grecji - dziedziniec budowli, w Rzymie - pałac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

(1.2) hist. kościelny budynek lub jego część przeznaczona na religijne dyskusje

(1.3) dwór cesarski starożytnego Rzymu

(1.4) wewnętrzny dziedziniec domów mieszkalnych starożytnej Grecji

Wiktionary

Aula – pojęcie o kilku znaczeniach:

- w starożytnym domu greckim – wewnętrzny dziedziniec, rodzaj atrium

- w starożytnym Rzymie – budynek przeznaczony na przyjęcia dworskie

- w chrześcijaństwie – sala lub kościół przeznaczony na dyskusje religijne

- w średniowieczu – reprezentacyjny budynek, komnata królewska

- od czasu baroku – duża, reprezentacyjna sala przeznaczona na uroczystości, spotkania, konferencje, wykłady.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Popiersie fundatora stało na postumencie w rogu auli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawla, AS: au̯la

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) audytorium

Wiktionary

aulakogen

w geologii: wielki rów tektoniczny

SJP.pl

Aulakogen – wielki, zwykle nieczynny geologicznie rów tektoniczny na platformie kratonu. Aulakogeny można traktować jako nieaktywną, kopalną formę ryftu.

Termin wprowadzony przez Nikołaja Szatskiego w roku 1946.

Wikipedia

auleta

muzyk grający na aulosie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na aulosie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sztuce starogreckiej, szczególnie na wazach, pojawiają się auleci trzymający przede wszystkim dwie piszczałki. Stąd hipoteza, że pierwsza piszczałka służyła do grania właściwej melodii, zaś druga najprawdopodobniej była burdonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈlɛta, AS: au̯leta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aulos m., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary

auletka

→ auleta

SJP.pl

Patrz:
auleta

aulida

kraina w starożytnej Grecji

SJP.pl

Aulida (gr. Αὐλίς = Aulis) – starożytne miasto w Beocji nad zatoką Euripos, obecnie ruiny na południowy wschód od Chalkis.

Stała w nim sławna świątynia Artemidy. Stanowiło punkt zborny dla floty greckiej przed wyprawą na Troję.

Ofiara złożona w Aulidzie z życia Ifigenii stała się kanwą tragedii Eurypidesa i opery Christopha Willibalda Glucka, a także dramatu Johanna Wolfganga Goethego "Ifigenia w Taurydzie" (niem. Iphigenie auf Tauris).

Wikipedia

aulidzki

przymiotnik od: Aulida (miasto portowe w starożytnej Grecji)

SJP.pl

aulis

Aulida (gr. Αὐλίς = Aulis) – starożytne miasto w Beocji nad zatoką Euripos, obecnie ruiny na południowy wschód od Chalkis.

Stała w nim sławna świątynia Artemidy. Stanowiło punkt zborny dla floty greckiej przed wyprawą na Troję.

Ofiara złożona w Aulidzie z życia Ifigenii stała się kanwą tragedii Eurypidesa i opery Christopha Willibalda Glucka, a także dramatu Johanna Wolfganga Goethego "Ifigenia w Taurydzie" (niem. Iphigenie auf Tauris).

Wikipedia

aulodia

śpiew z towarzyszeniem aulosu

SJP.pl

aulos

cylindryczna piszczałka, popularny instrument muzyczny w starożytnej Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

Wiktionary

- Aulos – miejscowość we Francji

- aulos – instrument muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) w IV stuleciu aulos był używany właściwie tylko przez zawodowych muzyków i kurtyzany, dlatego określenie „grająca na aulosie” stało się synonimem hetery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawlɔs, AS: au̯los

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auleta mos., aulecista mos., aulecistka ż.

Wiktionary

aulowy

→ aula

SJP.pl

Patrz:
aula

aumiller

nazwisko

SJP.pl

- Jacek Aumüller (ur. 1976) – polski muzyk i kompozytor

- Martin Aumüller (1697–1757) – niemiecki rzeźbiarz

Wikipedia

aura

1. pogoda;
2. przenośnie: nastrój, klimat panujący w jakimś miejscu lub wokół kogoś, jakichś wydarzeń; klimat, atmosfera;
3. w medycynie: zespół objawów zapowiadających jakąś chorobę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa frygijska szybka jak wiatr, łowczyni z orszaku Artemidy;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1488;

Wiktionary

Astronomia

- Aura – amerykański sztuczny satelita

- Aura – planetoida o numerze katalogowym 1488

Geografia

Etiopia

- Aura – woreda w regionie Afar

Finlandia

- Aura – gmina

- Aurajoki (szw. Aura å) – rzeka

Niemcy

- Aura – rzeka, dopływ Sinn

- Aura an der Saale – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Bad Kissingen

- Aura im Sinngrund – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart

- Forst Aura – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart

Mitologia

- Aura – w mitologii greckiej koń Admeta

- Aura – w mitologii greckiej nimfa frygijska szybka jak wiatr

Sztuka

Literatura

- Aura – opowiadanie Carlosa Fuentesa

Muzyka

- Aura – polski zespół muzyczny

- Aura – album grupy Asia

- Aura – album Milesa Davisa

- Aura – dziewiąta płyta zespołu The Mission

- Aura – album Kool Savas

- Aura – album Mroza

- Aura – album polskiego jazzowego tria RGG, wydany w 2015

- Aura – album polskiego zespołu muzycznego Tides From Nebula

- Aura – utwór Lady Gagi

- Aura – singel Wiatru i Gromee’ego

Osoby

- Aura – białoruska piosenkarka

- Aura Buzescu – rumuńska aktorka

- Aura Dione – duńska piosenkarka

Inne

- aura – pogoda

- aura – objaw występujący podczas migreny

- aura – zjawisko ezoteryczne

- Aura – polskie czasopismo

- Aura Noir – norweska grupa muzyczna

- Saturn Aura – samochód osobowy

Przypisy

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) nimfa Aura

(1.2) asteroida / planetka / planetoida Aura • Aura krąży / porusza się

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nimfa

(1.2) planetoida

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aura ż.

przym. auryczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Αὔρα.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Mitologia grecka

(1.2) zoblistę|Indeks:Polski - Astronomia|Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aura; (1.2) Aura

* starogrecki: (1.1) Αὔρα ż.

źródła.

== Aura (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawra, AS: au̯ra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aura ż.

przym. auryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) nimfa

(1.2) planetoida

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. aura ż.

przym. auryczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|Αὔρα.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Mitologia grecka

(1.2) zoblistę|Indeks:Polski - Astronomia|Indeks:Polski - Indeks terminów astronomicznych.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Aura; (1.2) Aura

* starogrecki: (1.1) Αὔρα ż.

źródła.

== Aura (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

auramina

żółty, syntetyczny barwnik zasadowy używany do barwienia bawełny, wełny, drewna, skór, papieru i do wyrobu laków barwnych, stosowany także jako środek antyseptyczny

SJP.pl

aurar

dawna drobna moneta islandzka; eyrir

SJP.pl

Eyrir (forma l.poj., w l.mn. aurar) – islandzka moneta zdawkowa. Występowała w nominałach 5, 10 i 50 aurar. 100 aurar to 1 korona islandzka (króna).

Od 1 października 2003 całkowicie wycofana z obiegu. Do tego czasu moneta 5 aurar była najdrobniejszą zdawkową monetą na świecie, wartą tylko około 0,0006 €, tzn. 0,06 eurocenta.

Wikipedia

aureli

imię męskie

SJP.pl

Aureli – oboczna forma imienia męskiego Aureliusz, pochodzącego od nazwy rzymskiego rodu Aureliuszy, która z kolei pochodzi od łacińskiego aureolus – „złocisty” (co mogło znaczyć także „wspaniały”).

Imię Aureli jest mało popularne w Polsce. W marcu 2001 roku w Polsce było zarejestrowanych 25 posiadaczy imienia Aureli, natomiast w styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 14 mężczyzn o imieniu Aureli nadanym jako imię pierwsze oraz 19 mężczyzn o imieniu Aureli nadanym jako imię drugie.

Wikipedia

aurelia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 419;

Wiktionary

Aurelia – imię żeńskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od łac. aureolus – „złocisty, złoty”, co mogło znaczyć także „wspaniały”. Imię to posiada licznych świętych patronów.

Aurelia imieniny obchodzi: 25 września, 16 października, 25 listopada i 2 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aurelia pokazała mu jeszcze wiszącą na ścianie wyszywaną serwetkę, na której niebieski haft układał się w hasło „Miłość i zgoda – domu ozdoba”.

(1.2) Aurelia porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɛlʲja, AS: au̯relʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aureli m., Aurelian m., Aureliana ż., aureola ż., aureolka ż.

:: zdrobn. Aurelka ż.

:: fm. Aureliusz m.

przym. Aureliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Aurelka

Wiktionary

aurelian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. hist. Orlean

Wiktionary

- Aurelian – cesarz rzymski

- Aurelian – imię męskie

- Aurelian z Réôme, Aurelianus Reomensis – francuski zakonnik, pisarz i teoretyk muzyki

- Aurelian – powieść Louisa Aragona

- Aurelian Oil and Gas PLC – brytyjska spółka zależna Kulczyk Oil Ventures, przedsiębiorstwa należącego do Jana Kulczyka

- Paweł Aurelian – święty Kościoła katolickiego, biskup

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(2.1) współcz. Orlean

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

źródła.

== Aurelian (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Aurelian

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) współcz. Orlean

Wiktionary

aureliana

imię żeńskie

SJP.pl

aureliusz

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Aureliusz – imię męskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od łacińskiego aureolus – "złocisty", co mogło znaczyć także "wspaniały". Imię to posiada licznych świętych patronów.

Łacińskie Aurelius mogło być używane jako imię (praenomen) i nazwisko (gentilicium) od Aureliana.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Aureliusz i jestem złotnikiem z Krynicy.

(1.1) 26 kwietnia, 20 lipca i 9 września przypadają imieniny Aureliusza.

(1.1) Wczoraj odbył się ślub Klaudii i Aureliusza.

(1.1) Byliśmy z wujkiem Aureliuszem na pielgrzymce w Watykanie.

(1.1) Panie Aureliuszu, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɛlʲjuʃ, AS: au̯relʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aureliana ż., aureola ż., aureolka ż.

:: war. Aureli mos., Aurelian mos.

:: zdrobn. Aureliuszek mos., Aurelek mos.

:: fż. Aurelia ż.

przym.

:: przest. gwara. Aureliuszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Aureli, Aurelian; zdrobn. Aureliuszek, Aurelek

Wiktionary

aureliuszowie

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

aureliuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Aureliusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed Aureliuszowym domem rośnie dorodna śliwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aurelia ż., Aureliusz mos.

Wiktionary

aureola

1. w sztuce: świetlisty krąg nad głową świętego
2. świetność, chwał, splendor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych

(1.2) przen. sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza

(1.3) świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Aureola − gloria, świetlisty owal, krąg, otok wokół postaci bóstw i świętych.

Jeśli blask otacza całą postać, nazywa się go aureolą lub mandorlą (w kształcie migdała lub owalu). Mandorla służy niekiedy wyrażeniu szczególnie dobitnej manifestacji potęgi Bożej, jak w scenie Przemienienia, Wniebowstąpienia czy Sądu Ostatecznego. Natomiast świetlisty otok wokół głowy postaci o szczególnym znaczeniu duchowym nazywany jest nimbem.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Blumenfeld (…) rozgarniał chudą, nerwową ręką jasnozłociste włosy, które jakby aureolą otaczały jego wysokie, bardzo ładne czoło i długą, cierpiącą twarz o gorzkim uśmiechu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawrɛˈɔla, AS: au̯reola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aureolka ż., Aureliusz mos., Aurelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) nimb

(1.3) halo

Wiktionary

aureolka

zdrobnienie od: aureola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od aureola

(1.2) mała aureola

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Póki tej ozdoby swojej / Nie uroni dumna Polka, / Póty małe czółko stroi / Wszechpotęgi aureolka (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aureliusz mos., Aurelia ż., aureola ż.

Wiktionary

aureomycyna

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; chlorotetracyklina

SJP.pl

aureus

złota, drobna moneta w starożytnym Rzymie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. złota starorzymska moneta;

Wiktionary

Aureus, nummus aureus (złoty pieniądz), denarius aureus – złota moneta rzymska bita od I w. p.n.e. do początków IV w.

Po raz pierwszy wybita przez Sullę w czasie jego konsulatu 84/83 p.n.e., następnie przez Pompejusza (71 p.n.e.) oraz Cezara (48/47 p.n.e.) W tym okresie bito 40 aureusów z libry (pondusa, funta) złota, a wartość monety ustalono na 23 srebrne denary.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawrɛws, AS: au̯reu̯s

Wiktionary

auriga

woźnica kierujący wozem w igrzyskach w starożytnym Rzymie

SJP.pl

- auriga – w starożytnym Rzymie woźnica powożący zaprzęgiem na wyścigach w cyrku lub na hippodromie albo rydwanem bojowym

Wikipedia

aurignac

Aurignac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Górna Garonna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 983 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 55 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Aurignac plasuje się na 346. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 639.).

Wikipedia

aurikularia

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych strzykw, mająca charakterystycznie pofałdowane pasmo rzęsek (przypominające kształtem uszka); usznica

SJP.pl

Aurikularia, usznica, uszatka – typ larwy charakterystyczny dla strzykw (Holothuroidea). Cechuje się dwoma pasami pofałdowanych, odchodzących ku tyłowi ciała, rzęsek, przypominających kształtem uszka. Aurikularia jest podobna do dwurzęsicy (Bipinnaria), od której odróżnia ją brak ramion. Kolejnym stadium, w które się przekształca, jest doliolaria - zwana też witellarią.

Wikipedia

aurikuloterapia

Aurikuloterapia – dział akupunktury polegający na leczeniu poprzez nakłuwanie małżowiny usznej.

Wikipedia

aurinia

przeplatka aurinia - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

Złotka, aurinia (Aurinia Desv.) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Należy do niego 10 gatunków bylin. Rośliny te występują w środkowej i południowo-wschodniej Europie (9 gatunków) sięgając po rejon Kaukazu i południowo-zachodniej Azji. Uprawiane bywają w ogrodach skalnych, zwłaszcza smagliczka (złotka) skalna Aurinia saxatilis. Gatunek ten jest też jedynym przedstawicielem rodzaju we florze Polski.

Wikipedia

aurora

jutrzenka, zorza poranna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini zorzy porannej, brzasku i świtu, utożsamiana z grecką Eos;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1867 r.;

Wiktionary

- Aurora – imię żeńskie

- aurora (zorza polarna) – zorza (aurora borealis, aurora australis)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Słońce! już! A gdzie? Jeszcze go niema! Ale piękna Aurora już się zjawiła!

(1.2) 20 października przypadają imieniny Aurory.

(1.3) Aurora porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈrɔra, AS: au̯rora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Aurorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Eos, Jutrzenka

(1.2) zdrobn. Aurorka

Wiktionary

aurum

łacińska nazwa złota (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

- aurum (łac.) – złoto

- Aurum – album zespołu Closterkeller

- Aurum – włoski likier z Pescary

- Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Nevadzie

- Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Kalifornii

Wikipedia

auryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aurą, dotyczący aury

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za pomocą światła zapalonej świecy oczyszcza się przestrzeń auryczną poddanego terapii pacjenta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aura ż., Aura ż.

Wiktionary

auryna

syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; kwas rozolowy, koralina

SJP.pl

Auryna, kwas rozolowy, koralina – organiczny związek chemiczny, syntetyczny barwnik triarylometanowy, stosowany jako barwnik w analizie chemicznej.

Odkryty przez chemika niemieckiego F.F. Rungego (1795–1867). Znajduje się w smole pogazowej. Używany między innymi do wykrywania sody w mleku (dodanie sody do mleka hamuje rozwój bakterii kwasu mlekowego); Używany też w kolorystyce jako żółty barwnik.

Wikipedia

aurypigment

minerał, siarczek arsenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

Wiktionary

Aurypigment, orpiment – rzadki minerał z gromady siarczków. Zbudowany jest z trisiarczku diarsenu, As_2S_3. Nazwy pochodzą od złożeniach dwóch łacińskich słów – aurum (złoto) oraz pigmentum (barwnik), co nawiązuje do jego barwy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aurypigmentowy

Wiktionary

auschwitz

[czytaj: ałszwic]
1. Auschwitz-Birkenau; w latach 1940-45 największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince;
2. niemiecka nazwa miasta Oświęcim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) = hist. KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Wiktionary

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945). W części obozu utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (1947), pomnik i instytucję kultury dokumentującą zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W obozie koncentracyjnym Auschwitz istniało sześć komór gazowych.

(1.1) Szwedzki neonazista został skazany na 32 miesiące więzienia za kradzież tablicy znad wejściowej bramy do obozu koncentracyjnego w Auschwitz w Polsce.

Wiktionary

auschwitz-birkenau

[czytaj: ałszwic-BIRkenał] największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych;

Wiktionary

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945). W części obozu utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (1947), pomnik i instytucję kultury dokumentującą zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce.

Wikipedia

ausdruk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. wyraz, wyrażenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ausdruck

Wiktionary

ausgus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ausgust

Wiktionary

ausgust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ausgus

Wiktionary

auskultacja

w medycynie: metoda badania narządów wewnętrznych oparta na odsłuchu ich odgłosów w czasie pracy, przy opukiwaniu itd. (używana jest w tym celu np. słuchawka lekarska)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta;

Wiktionary

Osłuchiwanie (łac. auscultatio, ang. auscultation) – badanie lekarskie polegające na ocenie dźwięków (szumów, szmerów, tonów) pochodzących od niektórych narządów wewnętrznych, głównie od serca, płuc (wraz z dolnymi drogami oddechowymi), jamy brzusznej (perystaltyka), tętnic, a także tętna płodu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawskulˈtat͡sʲja, AS: au̯skultacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auskultowanie n.

przym. auskultacyjny

Wiktionary

auskultant

dawniej: niższy urzędnik sądowy

SJP.pl

auskultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. badanie chorego metodą auskultacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auskultacja ż., auskultant m., auskultator m.

czas. auskultować

Wiktionary

auspicja

dawniej: auspicje (wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków)

SJP.pl

Auspicjum (łac. auspicium, od avis, ptak + specere, patrzeć) – starożytny rytuał rzymski o korzeniach praindoeuropejskich mający na celu wywnioskowanie woli bogów z lotu wielkich ptaków drapieżnych, przede wszystkim orła, sępa oraz kilku innych gatunków, których identyfikacja jest sporna.

Wikipedia

auspicje

w starożytnym Rzymie: wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków; * we współczesnej polszczyźnie w połączeniu: pod (czyimiś) auspicjami - pod czyjąś opieką, kuratelą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

(1.2) dziś tylko we frazeologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awsˈpʲit͡sʲjɛ, AS: au̯spʹicʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wróżenie

Wiktionary

auspuc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nagana

Wiktionary

aussie

[czytaj: oz-i] potocznie: owczarek australijski

SJP.pl

aust.

skrót od: austriacki

SJP.pl

skrót

(1.1) = austriacki

Wiktionary

austen

[czytaj: Ostin] nazwisko

SJP.pl

Mark I Austen (Australian Sten – australijski Sten) – pistolet maszynowy kalibru 9 mm wzorowany na brytyjskim pm Sten, produkowany w Australii w latach 1942–1945, pozostał na wyposażeniu wojsk australijskich do 1966.

Wikipedia

austenit

składnik strukturalny stali i żeliw

SJP.pl

Austenit – składnik strukturalny stopów żelazo-węgiel, roztwór stały jednego lub więcej pierwiastków w Feγ. Jego nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego metalurga Williama Ch. Robertsa-Austena (1843–1902).

Wikipedia

austenityzować

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu

SJP.pl

austenityzowanie

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. rodzaj obróbki cieplnej stopów żelaza z węglem polegający na ogrzewaniu stopu w celu uzyskania struktury austenitu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie obróbki cieplnej stali wykonuje się następujące po sobie procesy austenityzowania i hartowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. austenit mrz.

przym. austenityczny

czas. austenityzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) austenityzacja

Wiktionary

auster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg wiatru południowego, utożsamiany z greckim Notosem;

Wiktionary

Auster (także Notus, łac. Auster, Notus, gr. Νότος Nótos) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru południowego i południowej strony świata.

Uosabiał wilgotny, wiejący latem wiatr. Był utożsamiany z greckim Notosem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawstɛr, AS: au̯ster

Wiktionary

Powiązane:

przym. Austerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Notus, Notos

Wiktionary

austeria

przestarzale: zajazd, szynk, oberża; osteria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. karczma

Wiktionary

- austeria – określenie karczmy

- Austeria – powieść Juliana Stryjkowskiego z 1966 roku

- Austeria – polski film z 1982 roku w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, adaptacja powieści Juliana Stryjkowskiego

- Austeria – krakowskie wydawnictwo

- austeria Promnicka w Krakowie

- austeria sławkowska

- austeria wawerska

- austeria w Białymstoku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) przy tym trakcie będzie austeria, gdzie warto by koniom wytchnąć, a samym się posilić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstɛrʲja, AS: au̯sterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. austernik m.

Wiktionary

austerlitz

[czytaj: AU-sterlic] obecnie Sławków, miasto w Czechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Sławków w Czechach

Wiktionary

Toponimy

- Austerlitz – niemiecka nazwa Sławkowa (Slavkov u Brna), miasta w Czechach, w kraju południowomorawskim, miejsce bitwy pod Austerlitz

- Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork

- Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky

Wikipedia

austernik

dawniej: właściciel zajazdu, szynku, oberży; oberżysta

SJP.pl

austin

[czytaj: OStin] samochód marki Austin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Wiktionary

Austin (wym. [ˈɔːstən]) – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Teksas oraz hrabstwa Travis (częściowo także w granicach sąsiednich hrabstw Williamson i Hays). Miasto położone jest w środkowo-wschodniej części stanu, nad rzeką Colorado. Czwarte pod względem zaludnienia miasto Teksasu, w 2023 roku zamieszkane przez 979 882 osób, obszar metropolitalny Austin–Round Rock–San Marcos liczył blisko 2,5 mln mieszkańców.

Wikipedia

austr.

skrót od: austriacki

SJP.pl

austral.

skrót od: australijski

SJP.pl

skrót

(1.1) = australijski

Wiktionary

australazja

część świata obejmująca Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach)

SJP.pl

Australazja – część świata rozciągająca się na przestrzeni ok. 70 mln km² morskiej półkuli globu (głównie Oceanu Spokojnego). Obszar obejmujący Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach, część z których położona jest we wschodniej części Indonezji). Nazwę utworzył Charles de Brosses w Histoire des navigations aux terres australes (1756).

Wikipedia

australia

1. najmniejszy ziemski kontynent, położony na półkulach wschodniej i południowej;
2. państwo na kontynencie australijskim ze stolicą w Canberze; Związek Australijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najmniejszy kontynent na Ziemi;

(1.2) geogr. polit. państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;

Wiktionary

Australia, formalnie Związek Australijski (ang. Commonwealth of Australia) – państwo demokratyczne, położone na półkuli południowej, obejmujące kontynent Australia, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanach Indyjskim i Spokojnym. Stolicą kraju jest Canberra, największym miastem jest Sydney.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedyś nazywano Australię Nową Holandią.

(1.2) W Australii mieszka dużo Greków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈstralʲja, AS: au̯stralʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

przym. australijski, australski, wewnątrzaustralijski

przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Nowa Holandia, Nowa Południowa Walia

(1.2) urz. ofic. Związek Australijski

Wiktionary

australijczyk

obywatel Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec, obywatel Australii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Australijczycy to nasi antypodzi, ponieważ mieszkają na przeciwnym krańcu Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijt͡ʃɨk, AS: au̯stralʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Australia ż.

:: fż. Australijka ż.

przym. australijski

przysł. australijsko

Wiktionary

australijka

obywatelka Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka, obywatelka Australii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijka, AS: au̯stralʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Australia ż.

:: fm. Australijczyk mos.

przym. australijski

przysł. australijsko

Wiktionary

australijski

→ Australia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

Wiktionary

Patrz:
Australia
Przykłady

(1.1) Australijski rząd prosi aborygenów o wybaczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstraˈlʲijsʲci, AS: au̯stralʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. australijskość ż., Australia, Australijczyk, Australijka

przym. australski

przysł. australijsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. australski

Wiktionary

australijsko

przysłówek

(1.1) na sposób australijski, po australijsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż., australijskość ż.

przym. australijski

Wiktionary

australijsko-polski

dotyczący Australii i Polski; w części australijski, w części polski

SJP.pl

australijskość

→ australijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co australijskie; australijski charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:
australijski
Powiązane:

rzecz. Australia ż., Australijczyk mos., Australijka ż.

przym. australijski

przysł. australijsko

Wiktionary

australny

rzadko: południowy

SJP.pl

australopitek

przedstawiciel najstarszej i najbardziej prymitywnej z dotychczas znanych kopalnej grupy istot człowiekowatych, żyjący w okresie plejstocenu; do grupy australopiteków zalicza się parantropa, plezjantropa i zinjantropa (ziniantropa)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) paleoantrop. istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

Wiktionary

Australopitek (Australopithecus) – wymarły rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 4,2 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka” albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* chorwacki: (1.1) australopitek m.

* czeski: (1.1) australopiték m.

* portugalski: (1.1) australopiteco m.

* słowacki: (1.1) australopitek m.

źródła.

== australopitek (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) (Australopithecus) australopitek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* chorwacki: (1.1) australopitek m.

* czeski: (1.1) australopiték m.

* portugalski: (1.1) australopiteco m.

* słowacki: (1.1) australopitek m.

źródła.

== australopitek (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) (Australopithecus) australopitek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

australopithecus

Australopitek (Australopithecus) – wymarły rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 4,2 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka” albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.

Wikipedia

australorp

australijska rasa kur

SJP.pl

australski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. australijski

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Australia

przym. australijski

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Australia|-ski.

uwagi.

Na początku XX wieku poprawną formą był przymiotnik australski, a australijski oceniano jako niepoprawny, niedbały.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|australijski.

źródła.

== australski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|aǔstraːliːjskiː.

dzielenie|a|u|stral|ski.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) australijski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Australia

przym. australijski

Wiktionary

austrazja

część państwa Franków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;

Wiktionary

Austrazja – kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego Królestwa Franków. Obejmowała tereny nad Mozą, Mozelą i środkowym Renem, które obecnie leżą we wschodniej Francji, zachodnich Niemczech, Belgii i Holandii. Głównymi ośrodkami i siedzibami władców były Metz i Reims.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) stosunki demograficzne w merowińskiej Austrazji różniły się od stosunków panujących w królestwach Wizygotów i Burgundów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. austrazyjski

Wiktionary

austrazyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Austrazją, dotyczący Austrazji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Własne prawa zachowywali również obcoplemieńcy, którzy osiedlili się wśród austrazyjskich Franków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austrazja ż.

Wiktionary

austria

państwo w Europie ze stolicą w Wiedniu; Republika Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) kib. reprezentacja austriacka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Austria jest krajem europejskim.

(1.2) Skończmy z teoretyzowaniem, z myśleniem, że Austria to będzie dla nas łatwiejszy rywal niż Holandia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲja, AS: au̯strʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. austriackość ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

przym. austriacki

przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. ofic. Republika Austrii; gw-pl|Górny Śląsk|Austryjo.; stpol. Rakuzy (Rakusy) / Rakuza

Wiktionary

austriacki

→ Austria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Austrii lub Austriaków

Wiktionary

Patrz:
Austria
Przykłady

(1.1) Wszyscy policjanci mówili biegle po niemiecku z austriackim akcentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡sʲci, AS: au̯strʹi ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. rakuski; gw-pl|Śląsk Cieszyński|austryjacki.

Wiktionary

austriacko

przysłówek

(1.1) na sposób austriacki, po austriacku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W spisie znalazły się austriacko brzmiące nazwiska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż., austriackość ż.

przym. austriacki

Wiktionary

austriackość

→ austriacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co austriackie; austriacki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:
austriacki
Przykłady

(1.1) O austriackości miasta świadczy jego zabudowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austria ż., Austriak mos., Austriaczka ż.

przym. austriacki

przysł. austriacko

Wiktionary

austriaczka

obywatelka Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub obywatelka Austrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyszedł, ale zaraz przed budynkiem spotkał młodą Austriaczkę. Zaczepił ją, rozmawiali jak gdyby nigdy nic, chciał zaprosić ją na drinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awstrʲˈjat͡ʃka, AS: au̯strʹi ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austria ż.

:: fm. Austriak mos.

przym. austriacki

przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Rakuszanka; gw-pl|Górny Śląsk|Austryjoczka.

Wiktionary

austriak

obywatel Austrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec lub obywatel Austrii

Wiktionary

Austriacy (niem. Österreicher) – naród pochodzenia germańskiego, zamieszkujący głównie Austrię oraz włoski region Trydent-Tyrol Południowy. Ich językiem ojczystym jest język niemiecki – na terenie Austrii występuje kilka dialektów języka niemieckiego, a w powszechnym użyciu jest odrębny wariant tego języka (język niemiecki w Austrii). Dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jego brat był Austriakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawstrʲjak, AS: au̯strʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austria ż.

:: fż. Austriaczka ż.

przym. austriacki

przysł. austriacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Rakuszanin; gw-pl|Górny Śląsk|Austryjok.

Wiktionary

austro-węgierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szujski rozumiał, że dualizm austro-węgierski ma trwały charakter i na niedający się przewidzieć okres, stanowić będzie fundament monarchii austro-węgierskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austro-Węgry lm nm., austro-węgierskość ż.

Wiktionary

austro-węgierskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest austro-węgierskie; cecha tych, którzy są austro-węgierscy

Wiktionary

Powiązane:

przym. austro-węgierski

przysł. austro-węgiersko

Wiktionary

austro-węgry

europejskie państwo istniejące w latach 1867-1918

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Wiktionary

Austro-Węgry (niem. Österreich-Ungarn), także monarchia austro-węgierska (niem. Österreichisch-Ungarische Monarchie, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – historyczne państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną. Istniały 51 lat, od 1867 do rozpadu w październiku 1918 w konsekwencji I wojny światowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Austro-Węgry były rządzone przez Habsburgów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ, AS: au̯stro‿vẽŋgry

Wiktionary

Powiązane:

przym. austro-węgierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Monarchia Naddunajska; gw-pl|Górny Śląsk|Cysorstwo.

Wiktionary

austroazjatycki

języki austroazjatyckie - języki starszej warstwy ludności Indochin, wykazujące związki z rodziną austronezyjską

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azją Południowo-Wschodnią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azja Południowo-Wschodnia ż.

Wiktionary

austrofaszysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik austrofaszyzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zazwyczaj podkreślają oni walkę austrofaszystów o niepodległość Austrii i przeciwko narodowym socjalistom.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. austrofaszyzm m.

Wiktionary

austrofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. austriacka odmiana faszyzmu;

Wiktionary

Austrofaszyzm – określenie używane często w stosunku do prawicowych i autorytarnych rządów mających miejsce w Austrii pomiędzy 1934 a 1938 rokiem. Bazowały one na rządzącej partii, Froncie Ojczyźnianym (Vaterländische Front) i oddziałach paramilitarnych Heimwehr. Liderem austrofaszyzmu był Engelbert Dollfuß, a po jego zabójstwie Kurt Schuschnigg. Obaj byli początkowo politykami Austriackiej Partii Chrześcijańsko-Społecznej (CS), która szybko weszła w skład nowego ruchu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Austrofaszyzm nazywany jest czasem także faszyzmem imitacyjnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. austrofaszysta m.

Wiktionary

austrofil

miłośnik wszystkiego, co wiąże się z Austrią

SJP.pl

austrofilia

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilstwo

SJP.pl

austrofilka

→ austrofil

SJP.pl

Patrz:
austrofil

austrofilski

→ austrofil

SJP.pl

Patrz:
austrofil

austrofilstwo

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilia

SJP.pl

austrofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca niechętny stosunek do wszystkiego co austriackie

Wiktionary

austrofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie

SJP.pl

austrofobka

→ austrofob

SJP.pl

Patrz:
austrofob

austronezyjski

język austronezyjski - język z rodziny języków malajsko-polinezyjskich, używany na wyspach Oceanu Spokojnego i Indyjskiego

SJP.pl

austroslawizm

Austroslawizm − projekt wysunięty w połowie XIX wieku przez czeskich działaczy obozu narodowego (m.in. Františka Palackiego), oficjalnie przedstawiony w 1848 roku na Zjeździe Słowiańskim w Pradze, w którym wzięła udział duża liczba Polaków.

Wikipedia

austryjacki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. austriacki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na cybuchu fajczyska czynsto był wymalowany cysorz austryjacki.

Wiktionary

austryjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Austria

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austryjok mos., Austryjoczka ż.

Wiktionary

austryjoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriaczka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austryjo ż.

:: fm. Austryjok mos.

Wiktionary

austryjok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Austryjo ż.

:: fż. Austryjoczka ż.

Wiktionary

auswajs

zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; ausweis, Ausweis, Auswajs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ausweis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawsfajs, AS: au̯sfai ̯s

Wiktionary

ausweis

[czytaj: ałswajs] zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; auswajs, Auswajs, Ausweis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ausweis.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pracowała jako urzędniczka w fabryce metalurgicznej na Pradze i jej zawdzięczam Ausweis robotnika tej fabryki, który mi wyrobiła, kiedy po zniszczeniu mojego paszportu z Wilna żadnego papierka nie miałem.

Wiktionary

auszpik

potrawa z ryby lub mięsa w galarecie; tymbalik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; Gloger.

Wiktionary

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na przyjęciu podano indyka w auszpiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawʃpʲik, AS: au̯špʹik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) galareta, tymbalik; reg. pozn. galart, trzęsionka.; łódź|drygle.; żart. meduza

Wiktionary

ausztojer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. ałsztojer.

Wiktionary

ausztuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wyciąg, wykaz, spis, rejestr

Wiktionary

aut

[czytaj: ałt] out;
1. sytuacja, gdy piłka znajdzie się poza linią ograniczającą boisko, kort;
2. wprowadzenie piłki do gry spoza linii bocznej (np. w piłce nożnej);
3. obszar poza linią boiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) lm. D. zob. auto.

Wiktionary

Aut (ang. out) – w grach sportowych opuszczenie, np. przez piłkę, regulaminowego pola gry. W części dyscyplin za przerwanie gry odpowiedzialny jest zawodnik, który ostatni raz dotknął piłki. Piłka po aucie staje się martwa. Aut w piłce siatkowej i tenisie karany jest przegraniem akcji, a w piłce nożnej i koszykówce oddaniem piłki przeciwnikom do wyprowadzenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sędzia odgwizdał aut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awt, AS: au̯t

Wiktionary

Powiązane:

przym. autowy

rzecz. aucik mrz., outing mrz.

Wiktionary

autagonistofilia

dewiacja seksualna polegająca na podniecaniu się podczas publicznego współżycia seksualnego

SJP.pl

autapomorfia

Autapomorfia – cecha zaawansowana występująca tylko w jednej grupie filogenetycznej. Termin „autapomorfia” został wprowadzony przez Williego Henniga i zdefiniowany jako „cecha apomorficzna charakterystyczna dla danej grupy monofiletycznej (i obecna tylko w niej)”. Według powszechnie stosowanej definicji przedstawionej przez Arnolda Klugego autapomorfia to „nowość kodowana jako unikalna w zbiorze danych”. W przeciwieństwie do synapomorfii autapomorfie, jako cechy filogenetycznie nieinformatywne, nie służą do testowania hipotez filogenezy.

Wikipedia

autarcha

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autokrata (częściej), autokrator, samowładca, jedynowładca

SJP.pl

Autarchia – forma rządów polegających na rządach absolutnych, despotycznych, gdzie władza najwyższa należy wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem. Władza ta nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp. Władza ta ma wszystkie prawa tzn. sama kontroluje wszystkie czynności w państwie, mianuje urzędników, stanowi prawo itp.

Wikipedia

autarchia

rzadko: system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja

SJP.pl

Autarchia – forma rządów polegających na rządach absolutnych, despotycznych, gdzie władza najwyższa należy wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem. Władza ta nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp. Władza ta ma wszystkie prawa tzn. sama kontroluje wszystkie czynności w państwie, mianuje urzędników, stanowi prawo itp.

Wikipedia

autarkia

autarkizm;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. gospodarcza samowystarczalność;

(1.2) ekon. polityka dążąca do osiągnięcia gospodarczej samowystarczalności

(1.3) socjol. realizowanie przez jakąś grupę społeczną swoich celów w niezależności i izolacji od innych grup

(1.4) filoz. wyznawany przez stoików pogląd, według którego do osiągnięcia szczęścia wystarczy sama cnota;

Wiktionary

- autarkia (filozofia)

- autarkia (ekonomia)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1-3) autarkizm

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autarkizm m., autarkista m., autarkistka ż.

przym. autarkiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αὐτάρκεια.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autarky, autarchy

* baskijski: (1.1) autarkia

* białoruski: (1.1) аўтаркія ż.; (1.4) аўтаркія ż.

* bułgarski: (1.1) автаркия ż.; (1.4) автаркия ż.

* esperanto: (1.1) aŭtarkio

* francuski: (1.1) autarcie

* hiszpański: (1.1) autarquía ż.

* niemiecki: (1.1) Autarkie ż.

* nowogrecki: (1.1) αυτάρκεια ż.

* rosyjski: (1.1) автаркия ż.

* słowacki: (1.1) autarkia ż.; (1.4) autarkia ż.

* ukraiński: (1.1) автаркія ż.

źródła.

== autarkia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ekon. autarkia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtarʲca, AS: au̯tarʹḱa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autarkizm m., autarkista m., autarkistka ż.

przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) autarkizm

Wiktionary

autarkiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autarkiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autarkiczny

przysł. autarkicznie

rzecz. autarkizm mrz.

Wiktionary

autarkiczny

związany z autarkią, mający cechy autarkii (np. systemy autarkiczne, autarkiczna gospodarka)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) gospodarczo samowystarczalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtarʲˈcit͡ʃnɨ, AS: au̯tarʹḱičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autarkiczność ż., autarkia ż., autarkizm m.

przysł. autarkicznie

Wiktionary

autarkizm

autarkia;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. autarkia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autarkia ż., autarkiczność ż.

przym. autarkiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autarkia

Wiktionary

auteczko

zdrobnienie od: auto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: auto

(1.2) małe auto

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auto n., autko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autko

Wiktionary

autekologia

dział ekologii, ekologia fizjologiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie

Wiktionary

Autekologia – dział ekologii zajmujący się badaniem wzajemnych związków pomiędzy zwierzętami i roślinami, a otoczeniem w jakim się znajdują (środowisko, środowisko nieożywione, środowisko przyrodnicze).

W tych związkach badany jest udział i reakcje pojedynczego organizmu, w przeciwieństwie do synekologii, gdzie zbiorowością organizmów wchodzących w interakcje ze środowiskiem nieożywionym są zbiorowości organizmów takie jak populacje, biocenozy (fito lub zoocenozy), a nawet większe jednostki jak ekosystemy czy nawet całe biomy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. autekologiczny

Wiktionary

autentycznie

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tamte słowa były wtedy jak najbardziej na miejscu i brzmiały autentycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: au̯tẽntyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autentyka ż., autentyk m., autentyzm m., autentyczność ż.

przym. autentyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naprawdę, szczerze, prawdziwie

Wiktionary

autentyczniej

stopień wyższy od przysłówka: autentycznie

SJP.pl

autentyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autentyczny; bardziej autentyczny

SJP.pl

autentyczność

→ autentyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

Wiktionary

Patrz:
autentyczny
Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: au̯tẽntyčność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autentyk m., autentyzm m., autentyka ż.

przym. autentyczny

przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawdziwość, szczerość

Wiktionary

autentyczny

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

(1.2) niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zachował się autentyczny układ warstwowy przedmiotu.

(1.2) Twoja żona to autentyczny Baran: uparta i impulsywna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɛ̃nˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tẽntyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autentyk mrz., autentyka, autentyczność ż., autentyzm mrz.

przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) faktyczny, prawdziwy, realny, rzeczywisty, właściwy

(1.2) oryginalny, prawdziwy

Wiktionary

autentyk

coś będące oryginałem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co jest autentyczne

Wiktionary

Autentyk – pierwszy wspólny album polskich raperów Pelsona i Vienia - członków zespołu hip-hopowego Molesta Ewenement. Został wydany 31 sierpnia 2002 roku nakładem wytwórni Pomaton EMI. Gościnnie wystąpili m.in. Pono, Sokół, Wilku, Tomasz Lipiński czy Frenchman - były członek grupy muzycznej Jamal.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autentyzm mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

przysł. autentycznie

przym. autentyczny

Wiktionary

autentyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgodność z rzeczywistością, prawdziwość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autentyczność ż., autentyzm m., autentyk m.

przysł. autentycznie

przym. autentyczny

Wiktionary

autentysta

artysta wiernie odzwierciedlający w swych dziełach rzeczywistość, kopiujący rzeczywistość

SJP.pl

autentystka

→ autentysta

SJP.pl

Patrz:
autentysta

autentystyczny

→ autentyzm

SJP.pl

Patrz:
autentyzm

autentyzm

1. przedstawienie czegoś w sztuce w sposób prawdziwy, wierny rzeczywistości;
2. kierunek w polskiej poezji międzywojnia kładący nacisk na ukazywanie własnych przeżyć poety, swego środowiska społecznego itd.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cecha rzeczy autentycznej

(1.2) szczerość osoby

(1.3) film. liter. prawdziwość rzeczy, osób przedstawionych w dziele

(1.4) liter. kierunek poetycki w polskiej literaturze okresu międzywojnia

Wiktionary

- autentyzm (poezja)

- autentyzm (muzyka)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autentyk mrz., autentyczność ż., autentyka ż.

przym. autentyczny

przysł. autentycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autentyczność, prawdziwość

(1.2) autentyczność, prawdziwość, szczerość

Wiktionary

authoring

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. tworzenie interfejsów płyt w formatach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray pozwalających użytkownikowi na nawigację po zawartości płyty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od wielu lat wykonujemy authoringi wszystkich rodzajów nośników z najwyższą możliwą jakością i precyzją.

Wiktionary

autko

małe auto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: auto

(1.2) auto-zabawka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staszek pieści to swoje autko bardziej niż żonę.

(1.2) Niech mama już mu nie kupuje autek, bo nie ma gdzie tego trzymać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auto n., auteczko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) auteczko

(1.2) samochodzik

Wiktionary

auto

[czytaj: ałto] samochód, zwłaszcza osobowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

Wiktionary

Samochód, automobil, w skrócie auto – rodzaj kołowego pojazdu silnikowego, służącego do przewozu osób lub ładunków. Wg polskiego prawa taki pojazd jest samochodem tylko jeśli jego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością powyżej 25 kilometrów na godzinę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A mój tata ma lepsze auto niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. auteczko n., autko n.

temsłow. auto-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samochód, wóz, przest. automobil, pot. bryka, fura

Wiktionary

auto-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji

(1.3) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) autodestrukcja • autoagresja • autocenzura • autopoprawka • autoportret • autorefleksja • autokrytyka

(1.2) autokomis • autoserwis • autokurs • autostop

(1.3) autopilot • autofocus • autokorekta

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. auto n.

frazeologia.

etymologia.

(1.1,3) etym|gr|αὐτός. (autós) → sam

(1.2) etym|niem|Auto. z etym|franc|Auto. jako skrót z etym|franc|Automobil.

uwagi.

(1.1) zwykle z wyrazami obcego pochodzenia; w pewnych sytuacjach można zastąpić zaimkiem się, siebie samego itp.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) auto-; (1.3) auto-

* bułgarski: (1.1) авто-; (1.2) авто-; (1.3) авто-

* duński: (1.1) auto-, selv-; (1.2) auto-, bil-

* esperanto: (1.1) mem-; (1.2) aŭto-; (1.3) aŭtomat-

* rosyjski: (1.1) авто-; (1.2) авто-; (1.3) авто-

* włoski: (1.1) auto-; (1.3) auto-

źródła.

== auto- (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈɔː.təʊ., X-SAMPA|"O:.t@U.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-auto-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) auto-, samo-

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔ, AS: au̯to

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. auto n.

Wiktionary

auto-casco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; autocasco

SJP.pl

auto-detailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, cardetailing, car-detailing, car detailing

SJP.pl

auto-tune

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muz. techn. automatyczna korekta tonacji;

Wiktionary

Auto-Tune – rodzaj procesora dźwięku, używanego do korekcji wysokości dźwięku instrumentów muzycznych i głosu ludzkiego, powszechnie stosowany w muzyce rozrywkowej. Program został stworzony przez przedsiębiorstwo Antares Audio Technologies.

Pierwszymi utworami, wydanymi z wykorzystaniem efektu Auto-Tune, były utwory wydane w 1998 roku: „Fragments of Life” Roy Vedas i „Believe” Cher. Inne przykłady to: „Blue (Da Ba Dee)” zespołu Eiffel 65 (1999), „One More Time” zespołu Daft Punk (2000) czy „Love Lockdown” Kanyego Westa (2008).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. autotune

Wiktionary

autoafirmacja

samouwielbienie, niezwykle dobra samoocena

SJP.pl

autoagresja

- Autoagresja komórek

- Autoagresja (psychologia)

Wikipedia

autoalarm

urządzenie montowane w samochodzie, mające zapobiec jego kradzieży lub przynajmniej sygnalizować (światłem, rzadziej dźwiękiem) próbę włamania

SJP.pl

Wikipedia

autoalarmowy

→ autoalarm

SJP.pl

Patrz:
autoalarm

autoalergia

alergiczna reakcja organizmu na własne antygeny, skierowana przeciw własnym tkankom; autoagresja, autoimmunizacja

SJP.pl

autoanaliza

analiza własnych postaw, zachowań, własnej psychiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozpatrywanie swoich czynów i przeżyć

Wiktionary

autoantonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. słowo posiadające dwa sprzeczne znaczenia, będące własnym przeciwieństwem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kontranim, słowo Janus

Wiktionary

autobana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. autostrada

(1.2) pot. autostrada, zwłaszcza niemiecka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jo jak ino widza autobana zarozki mom rajzyfiber.

Wiktionary

autobazar

autogiełda;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów

SJP.pl

autobieżnik

potocznie: bieżnik opony samochodu

SJP.pl

autobiograf

autor własnej biografii; autobiografista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca autorem własnej biografii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pozostawmy to mądrości biografów — łącznie z autobiografem, samym poetą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fż. autobiografka ż.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiografia

opis własnego życia w formie literackiej lub filmowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) własnoręcznie napisany swój życiorys;

Wiktionary

Autobiografia (gr. autós „sam” + bíos „życie” + gráphō „piszę”) – utwór piśmienniczy, którego tematem jest własne życie autora, jego koleje losów i czyny, zdarzenia, których był świadkiem, doświadczenia, które nabywał, ewolucja zapatrywań i postawy wobec świata. Innymi słowy: biografia jakiejś osoby (całościowa lub fragmentaryczna) przez nią samą napisana.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polityk rozważał napisanie autobiografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja, AS: au̯tobʹi ̯ografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiograf mos., autobiografizowanie n., autobiografka ż.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pamiętnik

Wiktionary

autobiograficznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób autobiograficzny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

Wiktionary

autobiograficzność

→ autobiograficzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. cecha dzieła opartego na wątkach autobiograficznych

Wiktionary

Patrz:
autobiograficzny
Przykłady

(1.1) Mamy tu zapewne przejaw działania swoistej mitologii dokumentu, gdzie np. autobiograficzność uznawana jest za najwyższe kryterium prawdy i autentyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiograficzny

dotyczący autobiografii, będący autobiografią (np. autobiograficzny wątek, film autobiograficzny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W twórczości autobiograficznej tego pisarza można było dostrzec pewien ekshibicjonizm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiograf m., autobiografizowanie n.

przysł. autobiograficznie

przym. biograficzny

czas. autobiografizować

Wiktionary

autobiografista

autor własnej biografii; autobiograf

SJP.pl

autobiografizm

tendencja, polegająca na włączaniu przez pisarza w materię utworu własnych doświadczeń i przeżyć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. skłonność do wykorzystywania wątków autobiograficznych

Wiktionary

Autobiografizm – postawa, dzięki której doświadczenia i przeżycia pisarza zostają wykorzystane i dochodzą do głosu w jego twórczości; skłonność do czerpania tematu literackiego z faktów z własnego życia autora, z własnych przeżyć, pisanie o sobie i o swoim życiu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sam Iwaszkiewicz wszystkie te odmiany autobiografizmu odnalazł w baśniach Andersena, o czym szerzej pisał we wstępie do ich polskiego wydania w 1956 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiografizować

wplatać autobiografię w wątek literacki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzad. liter. wplatać wątek autobiograficzny

(1.2) rzad. opisywać własne życie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiograf mos., autobiografka ż., autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiografizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. poruszanie w utworze literackim wątków autobiograficznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiograf mos., autobiografia ż.

czas. autobiografizować

przym. autobiograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiografka

autorka autobiografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca autorem własnej biografii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Często tak postępowały autobiografki z XIX i wcześniejszych wieków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografia ż., autobiografizm mrz., autobiografizowanie n., autobiograficzność ż.

:: fm. autobiograf mos.

czas. autobiografizować ndk.

przym. autobiograficzny, biograficzny

przysł. autobiograficznie

Wiktionary

autobiznes

potocznie: biznes samochodowy

SJP.pl

autobracketing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. funkcja niektórych aparatów fotograficznych polegająca na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia;

Wiktionary

Autobracketing (skr. AEB od ang. Auto Exposure Bracketing) często także nazywana tylko "Bracketing" – funkcja współczesnych aparatów fotograficznych polegająca na automatycznej ekspozycji kilku sąsiednich klatek filmu z lekko zmienionymi parametrami – od lekkiego niedoświetlenia do lekkiego prześwietlenia, przy czym za parametr średni można przyjąć wskazania światłomierza lub wyczucie fotografa. Funkcja ta jest możliwa w aparatach z automatycznym przesuwem filmu, ilość zdjęć może wynosić trzy lub więcej (nawet do dziewięciu), a typowa różnica kolejnych naświetleń wynosi 1/3 stopnia EV.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większość zaawansowanych aparatów fotograficznych – tak cyfrowych, jak i analogowych – wyposażona jest w funkcję autobracketingu.

(1.1) Wiadomo, że aby składać zdjęcia HDR, robimy zdjęcia z autobracketingiem i to najlepiej ze statywu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AEB

Wiktionary

autoburdel

potocznie: miejsce postoju samochodu, w którym uprawia się seks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. miejsce, gdzie parkuje się samochody w celu uprawiania w nich seksu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten parking to istny autoburdel, zajeżdżają super brykami i wiadomo, co tam robią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈburdɛl, AS: au̯toburdel

Wiktionary

autobus

duży pojazd przeznaczony do przewożenia kilkudziesięciu osób, służący do komunikacji miejskiej lub międzymiastowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) transp. mot. duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

(1.2) gw. więzienna dużych rozmiarów paczka herbaty

Wiktionary

Autobus – pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów.

Według ustawy – Prawo o ruchu drogowym pojazd ten przystosowany jest do przewozu więcej niż 9 osób (w tym kierowcy). Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający zarówno miejsca siedzące, jak i stojące.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do pracy najczęściej jeżdżę autobusem linii 135.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔbus, AS: au̯tobus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobusiarz m.

:: zdrobn. autobusik m.

przym. autobusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw. więzienna przegub, przegubowiec

Wiktionary

autobusik

zdrobnienie od: autobus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od autobus

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie autobus, lecz tylko mały autobusik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobus m., busik mrz.

przym. autobusowy

Wiktionary

autobusowy

związany z autobusem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Komunikacja autobusowa w Polsce jest dość dobrze rozwinięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔbuˈsɔvɨ, AS: au̯tobusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobus m., autobusik m., autobusiarz m., busik mrz.

Wiktionary

autocad

[czytaj: ałtoKAD] programem wykorzystywany do dwuwymiarowego i trójwymiarowego komputerowego wspomagania projektowania; AutoCad

SJP.pl

autocamping

[czytaj: ałtokemping] kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autokemping

SJP.pl

autocasco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; auto-casco

SJP.pl

Autocasco, auto-casco, ubezpieczenie AC – dobrowolne ubezpieczenie pojazdów mechanicznych (np. samochodów, motocykli) od zdarzeń losowych. Celem ubezpieczenia jest ochrona pojazdu wraz z jego wyposażeniem w zakresie utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży.

Wikipedia

autocefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autokefalia

SJP.pl

autocenzura

cenzura własnych tekstów, programów itp., często jako efekt dojścia do wniosku, że te teksty, programy są zbyt odważne, obrazoburcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

Wiktionary

Autocenzura (także samocenzura) – proces świadomego korygowania własnej twórczości z treści uznawanych za kontrowersyjne, obsceniczne czy wulgarne, lub nieuświadomionego dopasowania swojej twórczości do obowiązującego kanonu społecznego, konwenansu lub światopoglądu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Artysta dokonał autocenzury swojej dawnego arcydzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔt͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: au̯tocẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autocenzurowanie n.

czas. autocenzurować się

Wiktionary

autocenzuralny

→ autocenzura

SJP.pl

Patrz:
autocenzura

autocharakterystyka

prezentacja własnego dorobku życiowego, osiągnięć lub życiorysu

SJP.pl

autochoria

sposób rozsiewania diaspor (np. nasion, zarodników) za pomocą mechanizmów wewnętrznych rośliny, bez udziału czynników zewnętrznych; samosiewność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. samoczynne rozsiewanie diaspor przez roślinę;

Wiktionary

Autochoria (samosiewność) – proces samoczynnego rozsiewania diaspor przez roślinę, przy wykorzystaniu własnych sił i mechanizmów rośliny macierzystej. Oddalenie się diaspor od rośliny macierzystej jest stosunkowo niewielkie, autochoria ma więc znaczenie głównie jako czynnik zwiększający zagęszczenie populacji w danym biotopie. Czasem diaspora, przenoszona niedaleko od rośliny macierzystej, trafia na inny czynnik transportujący ją dalej – jest to kombinowany sposób rozsiewania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddalenie się diaspor od rośliny macierzystej jest stosunkowo niewielkie, autochoria ma więc znaczenie głównie jako czynnik zwiększający zagęszczenie populacji w danym biotopie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. autochoryczny

przysł. autochorycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samosiewność

Wiktionary

autochorycznie

przysłówek sposobu

(1.1) bot. na sposób autochoryczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochoria ż.

przym. autochoryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. samosiewnie

Wiktionary

autochoryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do autochorii, związany z autochorią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Analogicznie jak to jest w przypadku nasion, wyróżnia się diaspory rozprzestrzeniające się samoczynnie (autochoryczne), jak i rozsiewane biernie (allochoryczne).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochoria ż.

przysł. autochorycznie

Wiktionary

autochrom

proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów; autochrome

SJP.pl

Autochrom lub autochrome (szklane kolorowe płyty światłoczułe) – proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów. Pionierem techniki autochromowej był XIX-wieczny fotograf Louis Ducos du Hauron z Francji, a jego wynalazek wprowadzili do produkcji w roku 1907 bracia Lumière.

Wikipedia

autochromia

w poligrafii: sposób drukowania polegający na połączeniu druku zwykłego i barwnej litografii, np. druk pocztówek kolorowych

SJP.pl

autochromosom

chromosom niebędący chromosomem płci; autosom

SJP.pl

autochton

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; tubylec, tuziemiec, aborygen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

Wiktionary

Autochton (stgr. αὐτόχθων autochthon – „z tej ziemi”, „tuziemiec, tubylec”, od autós „sam” i chthōn „ziemia”) – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru.

W odróżnieniu od ludności autochtonicznej mówi się o ludności napływowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przybyli z głębi kraju edukatorzy czechizowali autochtonów.

(1.1) Na święta zostają w Warszawie głównie autochtoni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochtonizm m.

:: fż. autochtonka ż.

przym. autochtoniczny, autochtoński

przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborygen, krajowiec, tubylec, tuziemiec

Wiktionary

autochtonicznie

przysłówek

(1.1) na sposób autochtoński, po autochtońsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podano potrawy z warzyw i mięsa kangurzego o autochtonicznie brzmiących nazwach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

przym. autochtoniczny, autochtoński

Wiktionary

autochtoniczność

→ autochtoniczny

SJP.pl

Patrz:
autochtoniczny

autochtoniczny

1. dotyczący lub złożony z rdzennych mieszkańców danego obszaru;
2. skała autochtoniczna - masa skalna, która pomimo ruchów górotwórczych pozostała w miejscu powstania;
3. organizm autochtoniczny - zwierzę lub roślina pochodzące z tego miejsca, na którym występuje

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ziemie na wschód od rzeki należały do autochtonicznych Australijczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

przym. autochtoński

przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochtoński, rdzenny, tubylczy

Wiktionary

autochtonizm

1. należenie do rdzennej ludności danego obszaru;
2. cecha czegoś pochodzącego z tego samego obszaru, na którym aktualnie występuje;
3. cecha mas skalnych, które pozostają na tym samym miejscu podczas ruchów górotwórczych

SJP.pl

autochtonka

rdzenna mieszkanka danego obszaru; aborygenka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rdzenna mieszkanka jakiegoś terytorium

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochtonizm m.

:: fm. autochton mos.

przym. autochtoniczny, autochtoński

przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborygenka, tubylka, tuziemka

Wiktionary

autochtoński

związany z autochtonem, autochtonami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W muzeum prezentowano autochtońskie narzędzia rolnicze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autochton mos., autochtonizm mrz., autochtonka ż.

przym. autochtoniczny

przysł. autochtonicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochtoniczny, rdzenny, tubylczy

Wiktionary

autocross

[czytaj: ałtoKROS lub ałTOkros] wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autokros

SJP.pl

autocrossowy

→ autocross [czytaj: autokrosowy]; autokrosowy

SJP.pl

autocykl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mot. rower z przyczepnym silnikiem niewielkiej mocy

(1.2) daw. mot. motocykl

Wiktionary

autocytat

cytat z własnej wypowiedzi cytującego

SJP.pl

autoczęści

potocznie: części do samochodów

SJP.pl

autoczyszczenie

funkcja automatycznego czyszczenia urządzenia

SJP.pl

autodafe

[czytaj: autodaFE]
1. publiczne wykonywanie wyroków śmierci przez inkwizytorów pod koniec XV wieku, głównie w Hiszpanii i Portugalii;
2. palenie pism uznawanych za heretyckie;
3. przenośnie: publiczne wyznane winy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

(1.2) hist. publiczne wykonanie kary śmierci za herezję, najczęściej przez spalenie na stosie

(1.3) hist. palenie ksiąg uznanych za heretyckie

(1.4) przen. publiczne napiętnowanie kogoś; też: publiczne pokajanie się lub wyznanie czegoś

(1.5) książk. przen. samobójstwo poprzez spalenie się żywcem

Wiktionary

Auto-da-fé (l.mn. autos-da-fé), z portugalskiego „akt wiary” – publiczna ustna deklaracja przyjęcia lub odrzucenia religii katolickiej w procesie inkwizycyjnym. Podczas auto-da-fé jedynie czytano wyroki skazańcom, bez przeprowadzania wtedy egzekucji.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Więzienie, skazanie na galery, utrata mienia - kary te stosowano nagminnie wobec wszystkich klientów inkwizycji, z wyjątkiem czarownic: te czekało zawsze autodafe, czyli spalenie żywcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdaˈfɛ, AS: au̯todafe

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) samospalenie

Wiktionary

autodestrukcja

niszczenie siebie samego (pod względem fizycznym, psychicznym itd.)

SJP.pl

autodestrukcyjność

→ autodestrukcyjny; autodestruktywność

SJP.pl

autodestrukcyjny

przymiotnik od: autodestrukcja (np. autodestrukcyjne tendencje, autodestrukcyjne przejawy)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niszczący samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autodestrukcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoniszczący, samoniszczycielski

Wiktionary

autodestruktywność

cecha osób dobrowolnie podejmujących działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjność

SJP.pl

autodestruktywny

podejmujący działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjny

SJP.pl

autodetailer

[czytaj: ałtoditejler] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailingowiec, detailer, detailingowiec

SJP.pl

autodetailerka

→ autodetailer [czytaj: ałtoditejlerka]; detailerka

SJP.pl

autodetailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, auto-detailing, cardetailing, car-detailing, car detailing

SJP.pl

autodetailingowiec

[czytaj: ałtoditejlingowiec] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailer, detailer, detailingowiec

SJP.pl

autodetailingowy

→ autodetailing [czytaj: ałtoditejlingowy]; detailingowy, cardetailingowy

SJP.pl

autodeterminizm

teoria biologiczna głosząca, że organizm sam w sobie zawiera przyczyny swych funkcji i swej budowy

SJP.pl

autodrabina

strażacka drabina na podwoziu samochodowym

SJP.pl

autodrezyna

drezyna z silnikiem spalinowym

SJP.pl

autodrom

1. specjalny tor wyścigowy dla samochodów;
2. plac przeznaczony do postoju samochodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. wyścigowy tor samochodowy

(1.2) mot. plac ćwiczeń dla kierowców

Wiktionary

Tor wyścigowy (autodrom) – zamknięty obiekt, na którym odbywają się m.in. wyścigi samochodowe czy wyścigi motocyklowe. Tor ma zazwyczaj kilka lub więcej zakrętów, jest asfaltowy lub betonowy, a w jego pobliżu umieszczone są trybuny dla kibiców. Niemal każdy tor ma tzw. prostą startową, na której ustawiają się zawodnicy przed startem. Wzdłuż niej znajdują się aleje serwisowe, oddzielone od prostej startowej ścianą, znajdują się tam garaże, a obok nich odbywają się pit-stopy, czyli postoje, podczas których dokonywane jest, np. tankowanie paliwa czy zmiana opon podczas wyścigu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na tym autodromie rozbił się mój kumpel.

Wiktionary

autodromowy

→ autodrom

SJP.pl

Patrz:
autodrom

autodydakta

inaczej: samouk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. pedag. inaczej: samouk

Wiktionary

Samokształcenie – samouctwo; osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot.

W procesie samokształcenia jego cele dynamizują się; osiągnąwszy wyższy stopień świadomości, uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. Samokształcenie osiąga optymalny poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces samokształcenia rzadko występuje w postaci czystej: bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy z wychowaniem równoległym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Osoba samodzielnie kształcąca się nazywana jest naukowo autodydaktą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdakta, AS: au̯todydakta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autodydaktyka ż., dydaktyka ż.

przym. autodydaktyczny, dydaktyczny

przysł. autodydaktycznie, dydaktycznie

Wiktionary

autodydaktyczny

→ autodydaktyzm; samokształceniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. pedag. związany z autodydaktyką lub autodydaktą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨdakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯todydaktyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autodydakta m., autodydaktyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samokształceniowy

Wiktionary

autodydaktyka

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pedag. inaczej: samokształcenie

Wiktionary

Samokształcenie – samouctwo; osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot.

W procesie samokształcenia jego cele dynamizują się; osiągnąwszy wyższy stopień świadomości, uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. Samokształcenie osiąga optymalny poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces samokształcenia rzadko występuje w postaci czystej: bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy z wychowaniem równoległym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔdɨˈdaktɨka, AS: au̯todydaktyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autodydakta m.

przym. autodydaktyczny

Wiktionary

autodydaktyzm

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyka

SJP.pl

autodyfuzja

dyfuzja z udziałem wyłącznie cząstek jednej substancji

SJP.pl

autodyktando

rodzaj dyktanda utrwalającego, ćwiczenie pośrednie pomiędzy przepisywaniem a pisaniem na podstawie pamięci wzrokowej

SJP.pl

autoedukacja

umiejętność wpływu na własny rozwój, przejmowanie zadania rozwijania i kształtowania kwalifikacji we własnym zakresie; samokształcenie, samowychowanie

SJP.pl

autoedukacyjny

→ autoedukacja

SJP.pl

Patrz:
autoedukacja

autoekologia

dział ekologii zajmujący się fizjologią i zachowaniem się organizmów w ich naturalnym środowisku

SJP.pl

autoerotyczny

związany z autoerotyzmem (np. autoerotyczne zainteresowanie własnym ciałem)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) seks. charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoerotyzm m.

Wiktionary

autoerotyka

zachowania seksualne realizowane w pojedynkę; autoerotyzm

SJP.pl

autoerotyzm

1. zainteresowanie własnym ciałem, o zabarwieniu erotycznym, prowadzące do realizacji różnego rodzaju zachowań seksualnych w pojedynkę; narcyzm;
2. masturbacja, samogwałt, onanizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. wzmożone zainteresowanie swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

Wiktionary

Autoerotyzm (autoerotyka) – różnego rodzaju zachowania seksualne realizowane w pojedynkę (w tym pieszczoty) przynoszące satysfakcję seksualną. Często kojarzone jedynie z onanizmem, a mogące mieć szerszy zakres. Pojęciowo bliższe erotyce.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Eros mzw./mos./mrz., autoerotyka ż.

przym. autoerotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autoerotyka

Wiktionary

autoeutanazja

samobójstwo osoby nieuleczalnie chorej i pragnącej śmierci

SJP.pl

autofagia

trawienie przez komórkę niektórych własnych elementów jej struktury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces usuwania z komórki zbędnych elementów poprzez ich degradację;

Wiktionary

Autofagia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fagein) – jeść, zjadać; tłumaczone jako samozjadanie, ang. self-eating), inaczej autofagocytoza – biologiczny proces kataboliczny polegający na kontrolowanym rozkładzie przez komórkę cząsteczek chemicznych, fragmentów komórki i organelli komórkowych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autophagy

źródła.

== autofagia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) autofagia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autophagy

źródła.

== autofagia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) autofagia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autophagy

źródła.

== autofagia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) autofagia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autofagocytoza

Autofagia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fagein) – jeść, zjadać; tłumaczone jako samozjadanie, ang. self-eating), inaczej autofagocytoza – biologiczny proces kataboliczny polegający na kontrolowanym rozkładzie przez komórkę cząsteczek chemicznych, fragmentów komórki i organelli komórkowych.

Wikipedia

autofellatio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) technika masturbacyjna polegająca na oralnym pobudzaniu przez mężczyznę swojego własnego prącia;

Wiktionary

Autofellatio – forma masturbacji polegająca na oralnej stymulacji własnego penisa. Tylko niewielka liczba mężczyzn jest w stanie wykonać fellatio na sobie, ze względu na wymaganą elastyczność.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fellatio n.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|fellatio.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autofellatio, self-sucking

* rosyjski: (1.1) аутофелляция n.

źródła.

== autofellatio (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-autofellatio.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) autofellatio

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fellatio n.

Wiktionary

autofil

osoba o wygórowanym mniemaniu o sobie; samolub

SJP.pl

autofilia

zachwyt nad sobą, uwielbienie samego siebie; samouwielbienie, narcyzm

SJP.pl

autofocus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

Wiktionary

Autofokus, autofocus, AF – układ automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Używanie autofocusu jest łatwe, jednak należy pamiętać o jego właściwej obsłudze. (z Internetu)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót AF, automatyczny focus

Wiktionary

autofokus

automatyczne dostosowywanie ostrości w aparacie fotograficznym

SJP.pl

Autofokus, autofocus, AF – układ automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych.

Wikipedia

autoformatować

formatować samoczynnie, za pomocą automatu

SJP.pl

autogamia

zapłodnienie zachodzące w obrębie tego samego organizmu, to jest zapłodnienie komórki jajowej przez gametę męską pochodzącą z tego samego osobnika; u zwierząt - samozapłodnienie, u roślin - samopylność

SJP.pl

Autogamia, autofertylizacja, samozapłodnienie – sposób rozrodu organizmów, w wyniku którego dochodzi do powstania zygoty z komórek rozrodczych wytwarzanych przez ten sam organizm. Zachodzi tylko u organizmów obupłciowych. U roślin nasiennych autogamia określana jest mianem samopylności (samozapylenia). U organizmów jednokomórkowych autogamia jest powszechna u sporowców parzydełkowych, rzadziej u okrzemek, otwornic, słonecznic. U zwierząt występuje bardzo rzadko, m.in. u tasiemców, sporadycznie u niektórych ślimaków płucodysznych.

Wikipedia

autogamiczny

przymiotnik od: autogamia

SJP.pl

autogaz

gaz do auta stosowany zamiast benzyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gaz LPG

Wiktionary

Skroplony gaz petrochemiczny (ang. liquefied petroleum gas, LPG), gazol – produkt rafinacji ropy naftowej lub gazu ziemnego, używany jako gaz, ale przechowywany i transportowany w pojemnikach pod ciśnieniem w postaci ciekłej. W obrocie najczęściej propan lub mieszanina propanu i butanu o różnym składzie, najczęściej z niewielką zawartością innych alkanów. Należy do najbardziej wszechstronnych źródeł energii. Stosowany jest głównie jako:

- paliwo do zasilania różnego rodzaju urządzeń grzewczych (np. promienników gazowych, nagrzewnic)

- źródło zasilania domowych kuchenek gazowych, grilli gazowych, kuchenek turystycznych, taboretów gastronomicznych

- paliwo silnikowe – autogaz

- paliwo stosowane w czasie wykonywania prac dekarskich, instalacyjnych, obróbki i cięcia metali

- paliwo w systemach kogeneracji i mikrokogeneracji

- paliwo w przemysłowych procesach produkcyjnych – np. w fabrykach ceramiki, cegielniach

- gaz nośny do kosmetyków w aerozolu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pracownicy stacji paliw nie będą obsługiwać dystrybutorów autogazu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡas, AS: au̯togas

Wiktionary

autogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

Wiktionary

autogeniczny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogenowy, samorzutny;
2. w biologii: czynniki autogeniczne wewnętrzne siły organizmów wpływające na ich ewolucję niezależnie od czynników środowiska;
3. w geologii: składniki autogeniczne - podstawowe składniki skał osadowych i spoiwa skał okruchowych, tworzące się w czasie kształtowania się skały lub później;
4. w technice: cięcie, spawanie autogeniczne - cięcie, spawanie metali wykonane pod działaniem wysokiej temperatury za pomocą płomienia acetylenowo-tlenowego; cięcie, spawanie gazowe;
5. w psychoterapii: trening autogeniczny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogenny

SJP.pl

autogenny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogeniczny, autogenowy, samorzutny;
2. w psychoterapii: trening autogenny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogeniczny

SJP.pl

autogenowy

książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogeniczny, samorzutny

SJP.pl

autogiełda

autobazar;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. giełda samochodowa

Wiktionary

- Giełda samochodowa

- gazeta "Auto Giełda Dolny Śląsk" (d. "Autogiełda Dolnośląska")

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwie konkurujące ze sobą autogiełdy nie miałyby raczej szans utrzymania się w mieście, […].

Wiktionary

autogiro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autożyro

SJP.pl

Wiatrakowiec, żyroplan, autożyro – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), z rodziny wiropłatów, wyposażony w wirnik nośny i śmigło napędowe (pchające lub ciągnące). Wirnik nie jest napędzany silnikiem, lecz obraca się dzięki autorotacji, powstającej w wyniku postępowego ruchu (wywoływanego śmigłem) wiropłata względem powietrza. Czasem jako napęd wiatrakowca może służyć holujący pojazd naziemny lub nawodny. Z powodu konieczności zapewnienia ciągłego nadmuchu powietrza na wirnik nośny, wiatrakowiec – w odróżnieniu od innych wiropłatów – nie może wykonywać zawisu. Wiatrakowce są zdolne do krótkiego startu i lądowania (STOL).

Wikipedia

autognozja

poznawanie samego siebie

SJP.pl

autogolpe

praktykowana w krajach Ameryki Środkowej niezgodna z konstytucją forma przejęcia władzy w państwie przez szefa władzy wykonawczej

SJP.pl

autogonia

według popularnego w starożytności i średniowieczu poglądu: samorzutne powstanie niższych organizmów z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej (np. much ze zgniłego mięsa, żab z mułu rzecznego); abiogeneza, samorództwo

SJP.pl

autograf

1. własnoręczny podpis kogoś sławnego;
2. potocznie, ironicznie: podpis;
3. w nauce o literaturze: rękopis jakiegoś autora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) własnoręczny podpis

(1.2) rękopis wykonany przez autora dzieła

(1.3) techn. urządzenie do prezentacji zdjęć wykonanych z lotu ptaka w formie trójwymiarowych map

Wiktionary

Autograf (gr. αὐτός 'sam' i γράφω 'piszę') – własnoręczne pismo jakiejś osoby (podpis, rękopis).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzisiaj na spotkaniu z autorem, można otrzymać autograf na zakupionym egzemplarzu książki.

(1.1) […] wyrwał z tak pięknie oprawionej książki kartę z autografem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔɡraf, AS: au̯tograf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autografowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autografowanie n.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|αὐτόγραφος. (autógraphos) etym|gr. autós + grapho

źródłosłów dla źródło dla|ros|автограф.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autograph, signature

* białoruski: (1.1) аўтограф m.; (1.2) аўтограф m.

* bułgarski: (1.1) автограф m.; (1.2) автограф m.; (1.3) автограф m.

* duński: (1.1) autograf w.

* francuski: (1.1) autographe m./ż.

* interlingua: (1.1) autographo

* niemiecki: (1.1) Autogramm n.

* nowogrecki: (1.1) αυτόγραφο n.

* rosyjski: (1.1) автограф m.

* słowacki: (1.1) autogram m.; (1.2) autograf m.

* węgierski: (1.1) autogram

* włoski: (1.1) autografo m.; (1.2) autografo m.

źródła.

== autograf (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) autograf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autografia

wykonanie rysunku na papierze przedrukowym i odciśnięcie go na płycie (kamień lub blacha cynkowa); przedruk

SJP.pl

autograficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autograficzne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autograficzny

przysł. autograficznie

Wiktionary

autograficzny

1. własnoręczny;
2. wykonany techniką autografii

SJP.pl

autografować

przestarzałe: dokładnie reprodukować z oryginału pismo lub rysunek

SJP.pl

autografowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. odtwarzanie pisma lub rysunku na podstawie oryginału

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autograf m.

czas. autografować

Wiktionary

autohandel

potocznie: handel samochodami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. handel samochodami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈxãndɛl, AS: au̯toχãndel

Wiktionary

autohemoterapia

leczenie zastrzykami domięśniowymi krwi własnej pacjenta

SJP.pl

Leczenie krwią, hemoterapia, krwiolecznictwo – metoda polegająca na przetaczaniu krwi pełnej lub innych preparatów krwiopochodnych stosowana w celach leczniczych. Jest ona przeprowadzana tylko w wyniku ścisłych wskazań lekarskich ze względu na możliwe powikłania.

Wikipedia

autohipnotyczny

→ autohipnoza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z autohipnozą

Wiktionary

Patrz:
autohipnoza
Przykłady

(1.1) Szaman może cię nauczyć wchodzenia w trans autohipnotyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipnɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯toχʹipnotyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autohipnoza

Wiktionary

autohipnoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hipnoza wywoływana na sobie samym

Wiktionary

Autohipnoza (stgr. αὐτός autós „sam” + ὕπνος hýpnos „sen”) – oznacza:

- czynność prowadzącą do osiągnięcia zmienionego stanu świadomości, zwanego często także hipnotycznym transem (stan głębokiego wewnętrznego rozluźnienia przy jednoczesnym zachowaniu uważnej świadomości),

- stan zmienionej świadomości, stan hipnotyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Specyficzną metodą pracy z autohipnozą jest użycie kaset z odpowiednio nagranymi sesjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔxʲipˈnɔza, AS: au̯toχʹipnoza

Wiktionary

Powiązane:

przym. autohipnotyczny

Wiktionary

autoholiczka

kobieta przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu

SJP.pl

autoholik

osoba przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu

SJP.pl

autoholizm

przywiązywanie zbyt dużej wagi do posiadania lub używania samochodu, traktowanie jako objaw choroby

SJP.pl

autoidentyfikacja

określenie własnej tożsamości, przynależności do danej kultury, religii lub organizacji, itp.; samoidentyfikacja

SJP.pl

autoimmunizacja

Autoimmunizacja – odpowiedź odpornościowa układu odpornościowego organizmu, w przebiegu której powstają nieprawidłowe, skierowane przeciw własnym tkankom limfocyty T lub przeciwciała. Autoimmunizacja może prowadzić do powstania chorób autoimmunologicznych.

Wikipedia

autoimmunizacyjny

przymiotnik od: autoimmunizacja

SJP.pl

autoimmunologiczny

przymiotnik

(1.1) med. taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autoimmunologiczna hemolityczna anemia to zagrażająca życiu choroba, w której układ odpornościowy psa atakuje jego krwinki czerwone.

Wiktionary

autointerpretacyjny

przymiotnik od: autointerpretacja

SJP.pl

autoironia

szczególna odmiana ironii, którą autor kieruje przeciwko sobie samemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ironia dotycząca samego siebie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konstrukcja, wielowątkowość, powtórzenia, autoironie, są to symptomy, powiedzmy, literackie. Dosłowne doświadczenie bycia przy umieraniu bliskiego człowieka staje się początkiem opowieści o literaturze i naszej wyobraźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔjiˈrɔ̃ɲja, AS: au̯toi ̯irõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoironizowanie n., autoironiczność ż.

czas. autoironizować

przym. autoironiczny

przysł. autoironicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. samoironia

Wiktionary

autoironiczny

przejawiający autoironię, nacechowany autoironią (np. autoironiczny komentarz, autoironiczna postawa)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ironiczny wobec siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoironia ż., autoironizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoironiczny

Wiktionary

autoironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ironizowanie wobec samego siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoironia ż.

czas. autoironizować

przym. autoironiczny

przysł. autoironicznie

Wiktionary

autojonizacja

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autoprotoliza

SJP.pl

Autodysocjacja (autojonizacja, autoprotoliza) – rodzaj dysocjacji elektrolitycznej, w której czysty związek chemiczny w postaci cząsteczkowej rozpada się na jony pod wpływem innych cząsteczek tego samego związku, pełniąc przy tym rolę zarówno kwasu jak i zasady. Autodysocjacja jest możliwa, gdy cząsteczki związku mają budowę polarną.

Wikipedia

autokar

autobus turystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. autobus przeznaczony do długich podróży

Wiktionary

Autokar (autobus turystyczny, autobus dalekobieżny) – autobus przystosowany do przewozów pasażerskich na duże odległości, na trasach międzymiastowych i międzynarodowych. Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podróż autokarem jest tańsza od jazdy koleją, ale zwykle trwa dłużej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔkar, AS: au̯tokar

Wiktionary

Powiązane:

przym. autokarowy

Wiktionary

autokarmnik

automat do karmienia zwierząt gospodarskich; paszomat

SJP.pl

autokarowy

związany z autokarem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z autokarem, wykorzystujący autokar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autokar

Wiktionary

autokarykatura

karykatura pokazująca samego autora

SJP.pl

autokatalityczny

→ autokataliza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z autokatalizą; taki, w którym produkt reakcji chemicznej działa jako katalizator tej samej reakcji, przyspieszając jej przebieg

Wiktionary

Patrz:
autokataliza
Powiązane:

rzecz. autokataliza ż.

Wiktionary

autokataliza

zajwisko przyspieszenia reakcji katalitycznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja chemiczna, w której jej produkt pełni rolę katalizatora dla tej samej reakcji, zwiększając jej szybkość

Wiktionary

Autokataliza – wzrost szybkości reakcji chemicznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji, który pełni funkcję katalizatora. Szybkość reakcji autokatalitycznej wzrasta w miarę jej postępu i związanego z tym wzrostu stężenia produktu będącego katalizatorem, a następnie maleje z powodu spadku stężenia substratów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Autokataliza ma znaczenie w procesach biologicznych, np. w powielaniu materiału genetycznego.

Wiktionary

Powiązane:

przym. autokatalityczny

Wiktionary

autokefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autocefalia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

Wiktionary

Autokefalia (z gr. αὐτο – samo, κεφαλή – głowa) – status kościoła chrześcijańskiego (najczęściej prawosławnego albo orientalnego) oznaczający, że jego głowa (biskup, metropolita, patriarcha) nie jest odpowiedzialna przed jakimkolwiek innym hierarchą o wyższej randze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkɛˈfalʲja, AS: au̯tokefalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autokefaliczny

rzecz. autokefaliczność ż.

Wiktionary

autokefaliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha cerkwi autonomicznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakie były wcześniejsze przejawy autokefaliczności tej bliskowschodniej wspólnoty eklezjalnej?

Wiktionary

Powiązane:

przym. autokefaliczny

rzecz. autokefalia ż.

Wiktionary

autokefaliczny

o Kościele prawosławnym: autonomiczny, niezależny od zagranicznych władz duchownych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Właścicielem tej działki jest Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autokefalia ż., autokefaliczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autonomiczny

Wiktionary

autokemping

kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autocamping

SJP.pl

autokempingowy

przymiotnik od: autokemping

SJP.pl

autoklaw

hermetycznie zamykany zbiornik, używany do sterylizacji materiałów opatrunkowych i narzędzi chirurgicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. med. hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

Wiktionary

Autoklaw – hermetycznie zamknięty, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania procesów chemicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Autoklawy stoją w sąsiednim pomieszczeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔklaf, AS: au̯toklaf

Wiktionary

Powiązane:

przym. autoklawowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) med. sterylizator

Wiktionary

autoklawować

przeprowadzać sterylizację czegoś za pomocą autoklawy

SJP.pl

autoklawowy

→ autoklaw

SJP.pl

Patrz:
autoklaw

autokod

system automatycznego programowania maszyn cyfrowych

SJP.pl

Wikipedia

autokolimacja

odwrócenie wiązki promieni przy jednoczesnym jej zawężeniu lub zogniskowaniu

SJP.pl

autokolimacyjny

→ autokolimacja

SJP.pl

Patrz:
autokolimacja

autokomentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. publ. opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. komentarz m., komentator m., komentatorka ż., komentowanie n., skomentowanie n., komentacja ż.

czas. komentować ndk., skomentować dk.

przym. komentatorski

Wiktionary

autokomis

potocznie: komis samochodowy

SJP.pl

autokomisowy

→ autokomis

SJP.pl

Patrz:
autokomis

autokontrola

samokontrola

SJP.pl

autokorekta

automatyczna korekta m.in. w edytorach tekstowych

SJP.pl

autokorelacja

1. w informatyce: pojęcie stochastyczne mające zastosowanie w analizie przestrzennej, dotyczące zmienności wartości atrybutów przy zmianie położenia, odnoszące się do obiektów przestrzennych ciągłych;
2. w statystyce, telekomunikacji: miara współzależności między elementami szeregu czasowego

SJP.pl

Wikipedia

autokorelacyjny

przymiotnik od: autokorelacja

SJP.pl

autokosmetyczny

→ autokosmetyka

SJP.pl

Patrz:
autokosmetyka

autokosmetyk

upiększanie i konserwacja samochodów

SJP.pl

autokosmetyka

upiększanie i konserwacja samochodów

SJP.pl

autokowariancja

wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu

SJP.pl

Autokowariancja – wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu.

Jeśli każdy stan procesu stochastycznego ma wartość oczekiwaną, \mathbb {E} X_{t}=\mu _{t}, to autokowariancja jest dana wzorem:

\operatorname {K} _{XX}(t,s)=\mathbb {E} \left((X_{t}-\mu _{t})(X_{s}-\mu _{s})\right)=\mathbb {E} \left(X_{t}\cdot X_{s}\right)-\mu _{t}\cdot \mu _{s},

Wikipedia

autokracja

system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autarchia (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkrat͡sʲja, AS: au̯tokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autokrata m., autokratka ż., autokratyzm m.

przym. autokratyczny

przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autokratyzm, absolutyzm, dyktatura, jedynowładztwo, samowładztwo, samodzierżawie, despotyzm, despotia, tyrania; pot. zamordyzm

Wiktionary

autokrata

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autarcha (rzadziej), autokrator, samowładca, jedynowładca

SJP.pl

Wikipedia

autokratka

władczyni absolutna, despotka, tyran

SJP.pl

autokrator

1. władca nieograniczony, absolutny; samowładca, autokrata, jedynowładca, jednowładca;
2. w starożytności: grecki tytuł cesarza rzymskiego i bizantyjskiego

SJP.pl

Wikipedia

autokratyczny

dotyczący autokracji lub autokraty, właściwy autokracji lub autokracie (np. autokratyczny system władzy, autokratyczny władca)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. związany z autokratyzmem jako systemem rządów

(1.2) charakterystyczny dla autokraty (jako cecha)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autokratyzm mrz., autokracja ż., autokrata mos.

przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) despotyczny, samowładny

(1.2) absolutystyczny

Wiktionary

autokratywny

→ autokracja; autokratyczny, autorytarny, dyktatorski

SJP.pl

autokratyzm

1. system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokracja, autarchia (rzadziej);
2. książkowo: cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim, postępuje w sposób władczy; despotyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

(1.2) władczość jako cecha charakteru; cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Autokratyzm twojej babki jest denerwujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈkratɨsm̥, AS: au̯tokratysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autokracja ż., autokrata m.

przym. autokratyczny

przysł. autokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autokracja, samowładztwo, samodzierżawie, absolutyzm, despotyzm, dyktatura, tyrania, autorytaryzm, totalizm, totalitaryzm, régime

(1.2) despotyzm, dyktatura, tyrania

Wiktionary

autokreacja

tworzenie własnego wizerunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) budowanie / tworzenie swojego wizerunku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔkrɛˈat͡sʲja, AS: au̯tokreacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autokreacyjny

Wiktionary

autokreacyjny

→ autokreacja; autokreatywny

SJP.pl

autokreatywny

→ autokreacja; autokreacyjny

SJP.pl

autokros

wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autocross

SJP.pl

autokrosowiec

uczestnik autokrosu - wyścigu samochodowego w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; kierowca autokrosowy

SJP.pl

autokrosowy

→ autokros; autocrossowy

SJP.pl

autokrytyczny

samokrytyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. samokrytyczny.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samokrytyczny

Wiktionary

autokrytyk

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie

SJP.pl

autokrytyka

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie

SJP.pl

autokuszetka

pociąg złożony z wagonów z miejscami do leżenia dla pasażerów i wagonów towarowych do przewozu samochodów

SJP.pl

autokwarantanna

dobrowolne czasowe odosobnienie kogoś, kto miał kontakt z osobą chorą na chorobę zakaźną

SJP.pl

autolakier

[czytaj: ałtolakier] lakier służący do pokrywania karoserii samochodowych

SJP.pl

autolakiernia

[czytaj: ałtolakiernia] zakład lub pomieszczenie, w którym lakieruje się karoserie samochodów; warsztat lakierniczy

SJP.pl

autolitografia

rysunek na kamieniu litograficznym wykonany przez artystę grafika

SJP.pl

Autolitografia – litografia, stworzona przez autora – artystę grafika wprost na kamieniu litograficznym.

W XIX wieku istniało wiele zakładów litograficznych, w których rysunki stworzone przez artystów były przenoszone ręcznie przez rzemieślników-litografów (w odbiciu zwierciadlanym) na kamienie litograficzne. Takie litografie zatracały ważną cechę dzieła artysty – ślad ręki twórcy. Dlatego w końcu XIX wieku artyści-graficy (w Polsce m.in. Witold Wojtkiewicz, Leon Wyczółkowski i Kazimierz Sichulski) zaczęli tworzyć autolitografie, nanosząc obraz tuszem litograficznym lub tłustą kredką wprost na kamieniu. Musieli przy tym pamiętać, że – podobnie jak w przypadku np. drzeworytu – obraz na kamieniu, także ewent. napisy, ukaże się na wydruku w odbiciu lustrzanym.

Wikipedia

autolityczny

→ autoliza

SJP.pl

Patrz:
autoliza

autoliza

rozkład komórek i tkanek organizmu pod wpływem własnych enzymów hydrolitycznych; samotrawienie, samorozpuszczanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. samoistny enzymatyczny proces trawienia samch siebie – wielkocząsteczkowych składników obumarłej komórki lub całych komórek i tkanek po śmierci organizmu;

(1.2) kulin. metoda wstępnego przygotowania ciasta chlebowego polegająca na wymieszania samej mąki z wodą i pozostawieniu ciasta na 20-60 minut dla poprawienia jego elastyczności oraz walorów smakowych

Wiktionary

Autoliza (stgr. αυτό ‘samo’ i λύσις ‘rozszczepienie’), samostrawienie – enzymatyczny proces trawienia:

- wielkocząsteczkowych składników komórki (tj. białek i kwasów nukleinowych), zachodzący w obumarłych komórkach przy udziale lizosomów;

- lub całych komórek i tkanek (zarówno obcych dla organizmu, jak i własnych), zachodzący przy udziale ciał odpornościowych, zwanych autolizynami – dochodzi do tego po śmierci organizmu lub w niektórych chorobach (np. choroba wrzodowa).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autolizowanie n.

czas. autolizować

Wiktionary

autolizować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. o komórce: rozpadać się pod wpływem własnych enzymów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autolizowanie n., autoliza ż.

przym. autolityczny

Wiktionary

autolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biochem. zachodzenie procesu autolizy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoliza ż.

czas. autolizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samorozpuszczanie

Wiktionary

autolock

[czytaj: ałtolok] automatyczna blokada urządzenia

SJP.pl

autologiczny

taki, w którym osobnik otrzymuje własne komórki macierzyste, np. przeszczep autologiczny

SJP.pl

autolustracja

lustracja przeprowadzona na wniosek osoby posądzonej o współpracę z komunistycznymi służbami bezpieczeństwa

SJP.pl

automacik

zdrobnienie od: automat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od automat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie automat, lecz tylko mały automacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat m., automatyzowanie n.

przym. automatyczny

Wiktionary

automacja

automatyzacja;
1. zmechanizowanie jakiejś czynności;
2. wprowadzenie do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

SJP.pl

automafia

mafia działająca w przemyśle samochodowym lub handlu samochodami

SJP.pl

automania

potocznie: szczególne zamiłowanie do samochodów

SJP.pl

automaniaczka

→ automaniak

SJP.pl

Patrz:
automaniak

automaniak

potocznie: pasjonat samochodów

SJP.pl

Automaniak – program motoryzacyjny produkowany przez telewizję TVN od 1998 roku.

Wikipedia

automanipulacja

nieświadoma manipulacja własną osobą

SJP.pl

automapa

mapa samochodowa

SJP.pl

Automapa – oprogramowanie nawigacyjne wykorzystujące system GPS.Jest ono wspólnym produktem dwóch firm: Aqurat i Geosystems Polska.

AutoMapa pojawiła się na rynku w 2003 r. Od wersji 4.0, wprowadzonej na rynek w 2007 r., możliwy jest podgląd mapy w 3D. W porównaniu z betą 4.0 różnica jest w interfejsie. W wersji 5.0 z 2008 r. znacząco zmieniono interfejs. AutoMapa jest dostarczana z zestawem punktów POI i bazową informacją o blokadach dróg oraz kilkoma wersjami komunikatów głosowych w 10 językach (angielski, czeski, fiński, francuski, hiszpański, litewski, niemiecki, polski, portugalski, rosyjski) w tym m.in. z komunikatami wykorzystującymi głos Krzysztofa Hołowczyca, dodatkowo w internecie można znaleźć głos, np. Czesia z serialu animowanego Włatcy móch i inne. Oprogramowanie umożliwia automatyczne pobieranie informacji z serwisu miplo.pl, który zawiera dodawane przez użytkowników punkty POI i informacje o utrudnieniach drogowych.

Wikipedia

automat

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

(1.2) maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

(1.3) pot. pistolet maszynowy

(1.4) środ. mot. samochód z automatyczną skrzynią biegów

(1.5) pot. pralka automatyczna

Wiktionary

Automat (gr. αὐτόματος z αὐτο- 'samo-' i μένος ‘myśl’) – maszyna lub ich zestaw, wykonujące samoczynnie cykl czynności lub operacji określony konstrukcją lub programem, niewymagające bezpośredniego udziału człowieka. Jest to układ sekwencyjny, posiadający przynajmniej jedną pętlę sprzężenia zwrotnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wsunąłem kartę kredytową do szczeliny automatu i wprowadziłem swój PIN.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔ̃mat, AS: au̯tõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automatyzm mrz., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

:: zdrobn. automacik mrz.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny, automatyzacyjny, automatowy

przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) robot, maszyna

Wiktionary

automatem

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy

SJP.pl

automatowy

związany z automatem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat mrz.

Wiktionary

automatyczka

→ automatyk

SJP.pl

Patrz:
automatyk

automatycznie

przysłówek

(1.1) techn. z udziałem automatu

(1.2) wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

(1.3) w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sterowanie sprężarką odbywa się w pełni automatycznie.

(1.2) Społeczeństwo automatycznie maluje stereotyp mężczyzn, którzy odkładają, opóźniają małżeństwo lub wybierają nieżenienie się.

(1.3) Samotna matka nie musi automatycznie przechodzić na pełny etat, gdy jej dziecko ukończy trzy lata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat mrz., automatyczność ż., automatyk mos., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzm mrz., automatyzowanie n.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mechanicznie, samoczynnie

(1.2) bezwiednie, machinalnie, mimowolnie, odruchowo, spontanicznie

(1.3) konsekwentnie

Wiktionary

automatyczność

→ automatyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest automatyczne

Wiktionary

Patrz:
automatyczny
Powiązane:

rzecz. automat m., automatyka ż., automatyzacja ż., automatyzowanie n., automatyk mos.

czas. automatyzować ndk.

przym. automatyczny

przysł. automatycznie

Wiktionary

automatyczny

1. działający samoczynnie;
2. wykonywany za pomocą automatu;
3. powstający bez udziału świadomości i woli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

(1.2) rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

(1.3) przen. wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecnie wprowadzane deszczomierze automatyczne dokonują pomiaru wysokości opadu i zapisują tę informację w pamięci elektronicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃maˈtɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tõmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż., automatyzowanie n., zautomatyzowanie n.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyzacyjny

przysł. automatycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoczynny, mechaniczny

(1.2) pewny, nieuchronny, gwarantowany; pot. murowany

(1.3) mimowolny, bezwiedny, machinalny

Wiktionary

automatyk

dziedzina techniki i nauki

SJP.pl

automatyka

dziedzina techniki i nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. techn. dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

Wiktionary

Automatyka – dziedzina techniki i nauki zajmująca się zagadnieniami sterowania różnorodnymi procesami, głównie technologicznymi i przemysłowymi (zwykle bez udziału lub z ograniczonym udziałem człowieka).

Automatyka nie jest tożsama z automatyzacją, czyli metodami i środkami służącymi do wyeliminowania lub ograniczenia udziału człowieka w różnych czynnościach. Do automatyzacji może się przyczynić nie tylko automatyka, ale i mechanizacja, robotyka czy technika informatyczna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. automatyzowanie n., automatyk mos., automat mrz., automatyczność ż., automatyzacja ż.

przysł. automatycznie

przym. automatyczny

Wiktionary

automatyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

Wiktionary

Automatyzacja – znaczne ograniczenie lub zastąpienie (proces zastępowania) ludzkiej pracy fizycznej i umysłowej przez pracę maszyn działających na zasadzie samoregulacji i wykonujących określone czynności bez udziału człowieka (czyli samoczynnych). Również zastosowanie maszyn do pracy niemożliwej do wykonania w inny sposób. Automatyzacja jest kolejnym etapem po mechanizacji, gdzie bezpośrednia praca człowieka jest niezbędna przy wytworzeniu produktu finalnego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. automatyka ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

czas. automatyzować ndk.

przym. automatyczny

przysł. automatycznie

Wiktionary

automatyzacyjny

związany z wprowadzeniem do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

SJP.pl

automatyzm

1. odruchowe, nieświadome wykonywanie czynności;
2. w fizjologii: samoczynna, bez bodźców zewnętrznych, praca niektórych narządów, np. serca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. automat mrz., automatyzowanie n.

przysł. automatycznie

przym. automatyczny

Wiktionary

automatyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautomatyzować)

(1.1) wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Będziemy automatyzować linię produkcyjną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automatyzacja ż., automatyzowanie n., automat mrz., automatyczność ż.

przysł. automatycznie

przym. automatyczny

Wiktionary

automatyzowalny

dający się automatyzować

SJP.pl

automatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś automatycznym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zautomatyzowanie n., automat m., automacik m., automatyzm m., automatyzacja ż., automatyczność ż., automatyka ż.

czas. automatyzować ndk., zautomatyzować dk.

przym. automatyczny, automatyzacyjny

przysł. automatycznie

Wiktionary

automechanik

potocznie: osoba zajmująca się obsługą i naprawą samochodów, mechanik samochodowy

SJP.pl

automedon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. przyjaciel i woźnica Achillesa, syn Dioresa

Wiktionary

Automedon, Automedont (stgr. Αὐτομέδων) – w mitologii greckiej wojownik achajski, uczestnik wojny trojańskiej, woźnica rydwanu Achillesa i jego towarzysz.

Pochodził z wyspy Skyros. Przybył pod Troję na czele kontyngentu złożonego z dziesięciu okrętów. Służył Achillesowi, a po jego śmierci Neoptolemosowi. Zabił w boju Trojańczyka Aretosa. Był wiernym towarzyszem, słynął też z łagodności. Brał udział w zdobyciu Ilionu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|Αὐτομέδων.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Automedon

* starogrecki: (1.1) Αὐτομέδων m.

źródła.

== Automedon (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ɔːˈtɒmɪdən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Automedon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|gr|Αὐτομέδων.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Automedon

* starogrecki: (1.1) Αὐτομέδων m.

źródła.

== Automedon (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ɔːˈtɒmɪdən.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Automedon

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autometamorficzny

przymiotnik od: autometamorfizm

SJP.pl

automobil

przestarzale: auto, samochód; samojazd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. samochód

(1.2) zabytkowy lub stary samochód

(1.3) przest. duży, kryty pojazd, najpierw konny bezszynowy, następnie szynowy

Wiktionary

Samochód, automobil, w skrócie auto – rodzaj kołowego pojazdu silnikowego, służącego do przewozu osób lub ładunków. Wg polskiego prawa taki pojazd jest samochodem tylko jeśli jego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością powyżej 25 kilometrów na godzinę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszy raz w życiu jechała wspaniałym automobilem, toteż, mimo wstrząśnień nieuniknionych na obmurowaniach ścieków bocznej ulicy, miała złudzenie, iż uległa porwaniu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈmɔbʲil, AS: au̯tõmobʹil

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobilista m., automobilistka ż., automobilizm m.

przym. automobilowy

Wiktionary

automobilista

przestarzałe: kierowca rajdowy; wyścigowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kierowca

(1.2) przest. człowiek uprawiający sporty samochodowe

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Hubert Latham był francuskim automobilistą i pionierem lotnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista, AS: au̯tõmobʹilʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobil m., automobilizm m.

:: fż. automobilistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szofer

Wiktionary

automobilistka

→ automobilista

SJP.pl

Patrz:
automobilista

automobilizm

przestarzałe: sport samochodowy

SJP.pl

Sport samochodowy (także automobilizm) – dyscyplina sportu motorowego rozgrywana przy użyciu samochodów. Najważniejszym organem zarządzającym sportem samochodowym jest Fédération Internationale de l’Automobile (FIA).

Wikipedia

automobilklub

klub gromadzący miłośników pojazdów mechanicznych i kierowców, zwłaszcza sportowych

SJP.pl

Automobilklub – klub działający najczęściej na terenie danego miasta lub regionu, a także krajowa federacja sportowa specjalizująca się w sporcie samochodowym zrzeszający kierowców lub odpowiada za działanie i rozwój sportu samochodowego w mieście, regionie lub całego kraju. Jego działania dążą do organizacji i koordynacji imprez sportu samochodowego na danym obszarze. Automobilkluby organizują również akcje mające na celu popularyzację sportów motorowych i bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Wikipedia

automobilklubowy

→ automobilklub

SJP.pl

Patrz:
automobilklub

automobilowy

związany z automobilem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mot. związany z automobilami, starymi samochodami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. automobil mrz.

Wiktionary

automorficzny

przymiotnik od: automorfizm

SJP.pl

automorfizm

Automorfizm – izomorfizm struktury matematycznej na siebie, czyli jej wzajemnie jednoznaczny endomorfizm. W pewnym sensie jest to symetria obiektu – sposób odwzorowania obiektu na siebie przy zachowaniu całej jego struktury.

Wikipedia

automotywacja

motywowanie samego siebie

SJP.pl

autonaprawa

potocznie: naprawa samochodów; autoserwis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. naprawa samochodów

(1.2) naprawienie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Organizm człowieka od urodzenia ma tendencję do autonaprawy.

Wiktionary

autonomia

prawo do samostanowienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. częściowa niezależność;

(1.2) swoboda działania

Wiktionary

Pojęcie autonomia pochodzi od starogreckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía – możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność (całkowita lub częściowa). Dotyczy zarówno zbiorowości, jak jednostek (samodzielność w decydowaniu o sobie, w etyce – niezależność od innych norm niż własne sumienie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Władze obszaru, który posiada autonomię, mogą często tworzyć własne ustawodawstwo.

(1.2) Dając dziecku autonomię, nie myl jej nigdy z bezkarnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: au̯tõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autonomiczny, autonomistyczny

rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

rzecz. autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomista m., autonomiczność

przysł. autonomicznie

frazeologia. Autonomia Palestyńska

etymologia. etym|gr|αὐτονομία. (autonomía) ; źródłosłów dla źródło dla|ros|автономия.

uwagi. por|niepodległość.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autonomy

* białoruski: (1.1) аўтаномія ż.; (1.2) самаўрад m.

* duński: (1.1) autonomi w.; (1.2) autonomi w.

* esperanto: (1.1) aŭtonomeco

* fiński: (1.1) autonomia

* francuski: (1.1) autonomie ż.

* hiszpański: (1.1) autonomía ż.

* interlingua: (1.1) autonomia

* islandzki: (1.1) sjálfsstjórn ż.; (1.2) sjálfstæði n.

* jidysz: (1.1) אויטאָנאָמיע ż. (ojtonomje); (1.2) אויטאָנאָמיע ż. (ojtonomje)

* kataloński: (1.1) autonomia ż.; (1.2) autonomia ż.

* niderlandzki: (1.1) autonomie ż.

* niemiecki: (1.1) Autonomie ż.

* portugalski: (1.1) autonomia ż.

* rosyjski: (1.1) автономия ż.

* szwedzki: (1.1) autonomi w.

* turecki: (1.1) özerklik, muhtariyet, otonomi

* ukraiński: (1.1) автономія ż.

* węgierski: (1.1) autonómia

* włoski: (1.1) autonomia ż.; (1.2) autonomia ż.

źródła.

== autonomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) polit. autonomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autonomicznie

przysłówek

(1.1) w sposób autonomiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizowanie n., autonomistka ż., autonomiczność ż.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomistycznie

Wiktionary

autonomiczność

→ autonomiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autonomiczne; cecha tych, którzy są autonomiczni

Wiktionary

- Autonomiczność okrętu

- Autonomiczność sztuki

Wikipedia

Patrz:
autonomiczny
Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomista mos., autonomistka ż., autonomizowanie n.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

autonomiczny

1. oparty na autonomii, niezależny (np. autonomiczna republika);
2. autonomiczny układ nerwowy - układ nerwowy narządów wewnętrznych działający niezależnie od woli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z autonomią; taki, który ma autonomię

(1.2) dotyczący autonomii w etyce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy katolicy zrozumieli autonomiczny charakter państwa, a zwłaszcza autonomiczny charakter liberalnej demokracji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: au̯tõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizacja ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n.

przysł. autonomicznie

przym. autonomistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samodzielny, niezależny

Wiktionary

autonomista

zwolennik autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik idei autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomizm m., autonomiczność ż.

:: fż. autonomistka

przym. autonomistyczny, autonomiczny

Wiktionary

autonomistka

→ autonomista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka autonomii, np. politycznej, gospodarczej lub kulturowej

Wiktionary

Patrz:
autonomista
Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) автономистка ż.

* słowacki: (1.1) autonomistka ż.

źródła.

== autonomistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autonomistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizowanie n., zautonomizowanie n., autonomizm m.

:: fm. autonomista m.

czas. autonomizować ndk., zautonomizować dk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) автономистка ż.

* słowacki: (1.1) autonomistka ż.

źródła.

== autonomistka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autonomistka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autonomistyczny

→ autonomia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autonomistami, dotyczący autonomistów, autonomizmu, dążenia do autonomii

Wiktionary

Patrz:
autonomia
Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż., autonomizowanie n.

czas. autonomizować ndk.

przym. autonomiczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

autonomizacja

proces uzyskiwania autonomii przez jakieś terytorium

SJP.pl

Autonomizacja (jap. 自働化 jidōka) – jeden z dwóch filarów Systemu Produkcyjnego Toyoty. Polega na zaprojektowaniu systemów produkcyjnych w sposób, który umożliwia wykrywanie i eliminowanie błędów oraz odstępstw od przyjętych standardów.

Wikipedia

autonomizm

autonomia; samodzielne działanie, niezależność

SJP.pl

Autonomizm – nurt radykalnie lewicowej myśli politycznej, powstały w latach 60. XX wieku we Włoszech jako kontynuacja ruchu komunizmu robotniczego (wł. operaismo). Z czasem ruch ten zasymilował wiele elementów myśli anarchistycznej, łącząc je z marksizmem. Grupy powołujące się na różnie rozumiany autonomizm pozostają czynne przede wszystkim w Niemczech, Danii, Włoszech i Francji.

Wikipedia

autonomizować

1. nadawać jakiemuś terytorium autonomię;
2. autonomizować się - uzyskiwać autonomię

SJP.pl

autonomizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. polit. nadawanie jakiemuś podmiotowi autonomii

(1.2) książk. traktowanie jakichś zjawisk, procesów itp. jako samodzielnych i niezależnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autonomia ż., autonomiczność ż., autonomizacja ż., autonomizm m., autonomista m., autonomistka ż.

czas. autonomizować ndk.

przym. autonomiczny, autonomistyczny

przysł. autonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) usamodzielnianie

Wiktionary

autoobracanie

automatyczne obracanie się widoku na ekranie urządzenia po jego przekręceniu

SJP.pl

autoocena

ocena wystawiana sobie przez samego siebie

SJP.pl

autoodświeżanie

automatyczne odświeżanie czegoś

SJP.pl

autoodszkodowanie

odszkodowanie za uszkodzenie, zniszczenie, utratę itp. samochodu

SJP.pl

autoogumienie

potocznie: ogumienie samochodu

SJP.pl

autooksydacyjny

przymiotnik od: autooksydacja

SJP.pl

autookulary

tekturowa osłona przez rażącym światłem słonecznym, zakładana na przednią szybę samochodu

SJP.pl

autoparodia

parodia własnego utworu, własnego stylu itp.

SJP.pl

autopasta

pasta do czyszczenia samochodów; pasta samochodowa

SJP.pl

autopastisz

świadome naśladowanie własnego stylu przez twórcę, np. pisarza, reżysera itp.

SJP.pl

autopercepcja

sposób, w który odbieramy samych siebie

SJP.pl

Teoria spostrzegania siebie, teoria autopercepcji – stworzona przez Daryla Bema teoria próbująca wyjaśnić proces samopoznawania (zbierania informacji na temat własnej osoby i tworzenia wyobrażenia siebie). Podstawowym założeniem teorii jest twierdzenie, że podczas poznawania siebie ludzie dokonują takich samych zabiegów jak przy poznawaniu (rozumieniu) innych ludzi – poprzez obserwowanie i wnioskowanie z tych obserwacji.

Wikipedia

autopilot

mechanizm komputerowy przejmujący w samolocie, samochodzie, statku itp. pewne funkcje osoby sterującej, np. utrzymywanie na wyznaczonym kursie, stabilizowanie wysokości

SJP.pl

Automatyczny pilot (autopilot) – urządzenie służące do wykonywania określonego zestawu zadań umożliwiających automatyczne sterowanie obiektem (statkiem, samolotem, śmigłowcem itp.) oraz rakietami (głównie ziemia-powietrze).

Wikipedia

autoplagiat

1. plagiatowanie własnego utworu;
2. utwór powstały w wyniku powtórzenia własnego dzieła bez podania źródła

SJP.pl

Autoplagiat – powtórne opublikowanie fragmentów własnych wcześniej opublikowanych utworów jako utworów nowych, bez podania o tym informacji. Autoplagiat bywa naganną praktyką w dziedzinach, w których istotna jest oryginalność (np. nauka).

Autoplagiat nie jest rodzajem plagiatu, a zbieżność nazw jest myląca. W przypadku plagiatu plagiator wykorzystuje cudzy utwór, podając się za jego autora. Tym samym narusza jego osobiste prawa autorskie. Sam autor nie może naruszyć swoich osobistych praw autorskich.

Wikipedia

autoplastyczny

przymiotnik od: autoplastyka

SJP.pl

autoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; fizjoplastyka

SJP.pl

autoploidalność

→ autoploidalny

SJP.pl

Patrz:
autoploidalny

autopoliploidalność

→ autopoliploidalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopoliploidalne

Wiktionary

Patrz:
autopoliploidalny
Powiązane:

przym. autopoliploidalny

przysł. autopoliploidalnie

Wiktionary

autopoliploidalny

przymiotnik od: autopoliploid

SJP.pl

autopompa

Wikipedia

autoportrecik

zdrobnienie od: autoportret

SJP.pl

autoportret

portret autorstwa osoby namalowanej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) portret artysty wykonany przez siebie samego;

Wiktionary

Autoportret, portret własny – portret artysty wykonany przez niego samego; może nim być obraz, rzeźba, fotografia.

Pierwsze autoportrety pojawiły się w średniowieczu, a rozpowszechniły się pod koniec tej epoki. Na początku renesansu artyści swoje autoportrety włączali do malowanych przez siebie scen. Wraz z zanikaniem pojmowania roli artysty jako rzemieślnika, wykształcał się samodzielny autoportret (np. u Albrechta Dürera).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obraz „Mężczyzna w turbanie” Jana van Eycka to prawdopodobnie autoportret artysty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈpɔrtrɛt, AS: au̯toportret

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. autoportrecik m.

przym. autoportretowy

Wiktionary

autoportretowy

→ autoportret

SJP.pl

Patrz:
autoportret

autoprezentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób, w jaki ktoś świadomie przedstawia się innym, prezentacja siebie

Wiktionary

Autoprezentacja – sposób, w jaki każdy człowiek poprzez swoje wypowiedzi, zachowania i sygnały niewerbalne komunikuje na zewnątrz kim jest, albo za kogo chciałby być uważany. Autoprezentacja jest podejmowana również w sytuacjach, które nie przynoszą namacalnych zysków, ale pozwalają budować pozytywną opinię o sobie u innych, dzięki czemu jednostka może kształtować i podtrzymywać swoją pożądaną tożsamość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezentację wykorzystuje się między innymi podczas egzaminu maturalnego lub zawodowego, przedstawiania oferty swojej firmy, szkoleń pracowników, a nawet w czasie autoprezentacji (prezentacji siebie) na rozmowie kwalifikacyjnej.

Wiktionary

autopromocja

1. promocja własnej osoby, umiejętności itp.;
2. promocja własnych produktów lub usług w ramach własnych środków promocji (np. promocja innych czasopism wydawnictwa w jednym z czasopism)

SJP.pl

Autopromocja – przekaz pochodzący od dostawcy usługi medialnej mający służyć bezpośrednio lub pośrednio promocji jego audycji, towarów lub usług.

Wikipedia

autopromocyjny

→ autopromocja

SJP.pl

Patrz:
autopromocja

autopropaganda

rozpowszechnianie własnych dokonań, poglądów itp. przez przedstawianie tego w korzystnym świetle

SJP.pl

autoprotoliza

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autojonizacja

SJP.pl

Autodysocjacja (autojonizacja, autoprotoliza) – rodzaj dysocjacji elektrolitycznej, w której czysty związek chemiczny w postaci cząsteczkowej rozpada się na jony pod wpływem innych cząsteczek tego samego związku, pełniąc przy tym rolę zarówno kwasu jak i zasady. Autodysocjacja jest możliwa, gdy cząsteczki związku mają budowę polarną.

Wikipedia

autoprzeciwciało

Autoprzeciwciała – przeciwciała skierowane przeciwko antygenom własnego organizmu. Mogą występować w chorobach autoimmunologicznych.

Wikipedia

autoprzeszczep

przeszczep organów lub komórek, w którym biorca jest jednocześnie dawcą

SJP.pl

autopsja

1. stwierdzenie czegoś poprzez własną (naoczną) obserwację; oględziny
2. badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci i okoliczności jej towarzyszących; sekcja zwłok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sekcja zwłok;

(1.2) własne doświadczenie

Wiktionary

Sekcja zwłok (łac. sectio: cięcie, rozcięcie), autopsja (stgr. αὐτοψία autopsia: zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Autopsję przeprowadza się zarówno w celach naukowych, jak i ze względów procesowych i sądowych.

(1.2) Znam to z autopsji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔpsʲja, AS: au̯topsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badanie post mortem, obdukcja zwłok, sekcja zwłok

Wiktionary

autopsyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopsyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autopsyjny

przysł. autopsyjnie

Wiktionary

autopsyjny

→ autopsja

SJP.pl

Patrz:
autopsja

autor

1. twórca dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. inicjator, projektodawca;
3. wykonawca jakiejś czynności, np. autor kradzieży; sprawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

Wiktionary

Autor, twórca (łac. auctor - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W rozmowie z autorem dowiedziałem się, że jego muzą jest kawa – dużo kawy.

(1.1) Podziwiam autora tej powieści za jego niezwykłą wyobraźnię.

(1.1) Mój sąsiad jest autorem wielu zagadek szachowych.

(1.1) Długie noce przy biurku to codzienność dla wielu autorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɔr, AS: au̯tor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorstwo n., autoryzacja ż., autoryzowanie n.

:: fż. autorka ż.

czas. autoryzować ndk.

przym. autorski, autoryzacyjny

przysł. autorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) twórca, inicjator, kreator, pomysłodawca, projektodawca; pisarz

Wiktionary

autoradiografia

metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

SJP.pl

Autoradiografia – metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie.

Autoradiografię wykonuje się pozostawiając na pewien czas kliszę rentgenowską przyłożoną ściśle do przedmiotu lub pokrywając próbkę emulsją światłoczułą. Wywołana emulsja ujawnia rozkład substancji promieniotwórczych w przedmiocie (autoradiogram). W technice autoradiografii oprócz klisz rentgenowskich można wykorzystywać również inne systemy detekcji promieniowania.

Wikipedia

autoradiogram

przyrząd dzięki któremu można zobrazować rozkład substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

SJP.pl

Autoradiogram – obraz uzyskiwany na materiale światłoczułym, który miał kontakt z materiałem radioaktywnym, np. skrawkiem komórki zawierającej związki znakowane izotopami promieniotwórczymi. Na autoradiogramie widać szczegółowe rozmieszczenie składników radioaktywnych.Jako pierwszy autoradiogramy zastosował Henri Becquerel podczas badania promieniowania emitowanego przez rudę uranową.

Wikipedia

autorament

1. rodzaj zaciągu w dawnym wojsku polskim;
2. przenośnie: rodzaj, typ

SJP.pl

Autorament – sposób rekrutacji lub rodzaj zaciągu w wojskach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, który powstał w ramach reform wojska przez króla Władysława IV w latach 30. XVII wieku. Ustalono podział na autorament narodowy i cudzoziemski. Wojska te stanowiły trzon armii, uzupełniany pospolitym ruszeniem.

Wikipedia

autoramentowy

związany z autoramentem

SJP.pl

autoreferat

sprawozdanie z własnej pracy badawczej lub streszczenie własnych tekstów publicystycznych

SJP.pl

autoreferencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: au̯toreferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. autoreferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoodnoszenie się, samoreferencja

Wiktionary

autorefleksja

zastanowienie się, moment zadumy nad własnym postępowaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. refleksja nad samym sobą; introspekcja

(1.2) myśl wynikająca z autorefleksji (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorefleksyjny

Wiktionary

autorefleksyjny

przymiotnik od: autorefleksja

SJP.pl

autorefraktometr

zautomatyzowany przyrząd okulistyczny do badania właściwości refrakcyjnych oczu

SJP.pl

autoregeneracja

samorzutne odradzanie się

SJP.pl

autoregresja

metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego

SJP.pl

Autoregresja – metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego. Jest to zwykła regresja statystyczna w której zmienna objaśniana jest przyszłą wartością z szeregu, a zmienne objaśniające to wartości szeregu czasowego z przeszłości.

Wikipedia

autoregresyjny

→ autoregresja

SJP.pl

Patrz:
autoregresja

autoregulacja

automatyczna regulacja czegoś, zdolność tego do samoczynnej korekty działania w razie jakichś nieprawidłowości

SJP.pl

autoregulacyjny

przymiotnik od: autoregulacja

SJP.pl

autoreklama

1. reklamowanie samego siebie (swoich dzieł, osiągnięć itp.);
2. reklamowanie swojej firmy i jej wyrobów, zwłaszcza gdy nie wypada tego czynić

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reklamowanie siebie samego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Początkowo sprawa wyglądała na żart gazety i autoreklamę ciemnoskórej, zamieszkałej w Londynie rosyjskiej fotomodelki Angeli Ermakowej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoreklama

Wiktionary

autoreklamiarski

przymiotnik od: autoreklama

SJP.pl

autoreklamowy

→ autoreklama

SJP.pl

Patrz:
autoreklama

autoresponder

w informatyce: program współpracujący z serwerem poczty elektronicznej, umożliwiający automatyczne podjęcie różnych działań w stosunku do przychodzących e-maili

SJP.pl

Autoresponder – program lub opcja w programie służąca do automatycznego odpowiadania rozmówcy - przy próbie kontaktu wysyła jako odpowiedź wiadomość o ustalonej z góry treści.

Często występuje jako opcja w programie pocztowym umożliwiająca szybkie wysłanie odpowiedzi do nadawcy e-maila. Jest także wykorzystywany w komunikatorach internetowych oraz na IRC-u jako informacja dla nadawcy wiadomości, że adresata nie ma w danej chwili przy komputerze.

Wikipedia

autorewers

automatyczne odtwarzanie drugiej strony kasety w radioodtwarzaczach kasetowych

SJP.pl

autoriksza

zmotoryzowana wersja rikszy, używana jako taksówka w niektórych krajach azjatyckich; tuk-tuk

SJP.pl

Autoriksza (riksza motorowa, tuk-tuk) – pojazd, pełniący rolę taksówki, popularny w krajach takich jak Tajlandia, Indie, Pakistan, Nepal, Bangladesz i Sri Lanka. Jest to zmotoryzowana wersja zwykłej rikszy, przeważnie trójkołowa.

Wikipedia

autorikszarz

osoba przewożąca pasażerów autorikszą

SJP.pl

autorka

1. twórczyni dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. sprawczyni, inicjatorka, projektodawczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twórczyni jakiegoś dzieła, projektu lub wynalazku

(1.2) inicjatorka jakiegoś przedsięwzięcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na szczególne uznanie zasługuje dbałość autorek o to, by teksty podręcznikowe odpowiadały zainteresowaniom studentów.

(1.2) Dziadek od razu wiedział, że autorką niespodzianki była babcia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor mos., autorskość ż., autorstwo n.

przym. autorski

przysł. autorsko

Wiktionary

autorodeo

zawody, w których kierowcy próbują zniszczyć lub unieruchomić samochody przeciwników uderzeniami własnego pojazdu

SJP.pl

Wikipedia

autorotacja

1. samoczynne, stałe obracanie się samolotu lub szybowca względem osi wzdłużnej;
2. obracanie się nienapędzanego wirnika wiropłatu pod wpływem ukośnego opływu aerodynamicznego

SJP.pl

Autorotacja – zjawisko polegające na samoczynnym obrocie wirnika nośnego wiropłatów, np. śmigłowca czy wiatrakowca, wywołane ruchem wiropłata względem powietrza. W czasie autorotacji wirnik nośny nie ma mechanicznego połączenia z zespołem napędowym wiropłata, co jest sytuacją typową dla wiatrakowca i awaryjną dla śmigłowca.

Wikipedia

autorotacyjny

przymiotnik od: autorotacja

SJP.pl

autorski

przymiotnik od: autor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z autorem

(1.2) realizowany według własnego pomysłu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Obecnie posiada autorską pracownię malarstwa i jest profesorem ASP w Krakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔrsʲci, AS: au̯torsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor mos., autorka ż., autorstwo n., autoryzowanie n.

czas. autoryzować ndk.

przysł. autorsko

Wiktionary

autorsko

przysłówek

(1.1) na sposób autorski, po autorsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor mos., autorek mos., autorka ż., autorstwo n.

przym. autorski

Wiktionary

autorskość

→ autorski

SJP.pl

Patrz:
autorski

autorstwo

bycie autorem; fakt, że ktoś jest autorem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fakt bycia twórcą dzieła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Liczne opracowania przypisują mu autorstwo dzieła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autor m., autorka ż.

przym. autorski

przysł. autorsko

Wiktionary

autorytarnie

przysłówek

(1.1) w sposób autorytarny

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorytarny

rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

autorytarność

narzucanie swojej woli innym, zmuszanie ich do posłuszeństwa

SJP.pl

autorytarny

1. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytatywny;
2. osobowość autorytarna - w psychologii: osobowość charakteryzująca się ślepym oddaniem autorytetom, łaknąca silnego przywództwa, zwalniającego ją z konieczności podejmowania decyzji, odznaczająca się uproszczonym postrzeganiem świata (dzieli się on na swoich i obcych)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. dotyczący autorytaryzmu

(1.2) narzucający swoją wolę, opinię

(1.3) oparty na czyimś autorytecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W krajach zachodnich dominuje konsumpcyjność i permisywizm, u nas odczuwa się spotęgowane następstwa systemu autorytarnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytaryzm mrz., autorytet mrz.

przysł. autorytarnie

Wiktionary

autorytaryzm

1. system rządów opartych na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywających władzy;
2. w psychologii: bycie autorytarnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

Wiktionary

- autorytaryzm (ustrój)

- autorytaryzm (psychologia)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nawyki autorytaryzmu, serwilizmu i posłuszeństwa przygotowały grunt pod załamanie demokracji i nadejście dyktatury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytatywność ż., autorytet m.

przym. autorytarny, autorytatywny

przysł. autorytarnie, autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) despotyzm, totalitaryzm

Wiktionary

autorytatywnie

przysłówek sposobu

(1.1) od: autorytatywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy mógłbyś rozpatrzyć autorytatywnie tę zagmatwaną sprawę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvʲɲɛ, AS: au̯torytatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytet m., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

przym. autorytatywny

Wiktionary

autorytatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autorytatywny

SJP.pl

autorytatywność

1. cieszenie się autorytetem, uznaniem;
2. pewność siebie, stanowczość nieznosząca sprzeciwu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne

Wiktionary

Powiązane:

przym. autorytatywny

przysł. autorytatywnie

rzecz. autorytaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pewność, miarodajność, wiarygodność

Wiktionary

autorytatywny

1. pewny, miarodajny, wiarogodny
2. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) oparty na wiarygodnym autorytecie

(1.2) władczy, stanowczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To przecież rewelacyjny dokument, wielce autorytatywna ocena przedstawiona Papieżowi.

(1.2) Narrator jest na ogół postacią autorytatywną; rości sobie prawo do wszechwiedzy, wobec odbiorcy przyjmuje postawę protekcjonalną lub częściej – opiekuńczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ, AS: au̯torytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytet mrz., autorytatywność ż., autorytaryzm mrz.

przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pewny, wiarygodny, fachowy, miarodajny

(1.2) autorytarny, samowładny, dyktatorski, totalitarny, hegemonistyczny, bezwzględny, władczy

Wiktionary

autorytet

1. powszechnie uznana czyjaś powaga, wpływ, znaczenie; posłuch, poważanie, szacunek, respekt;
2. człowiek mający duże poważanie ze względu na swą wiedzę lub postawę moralną, stawiany za wzór do naśladowania, mający wpływ na postawy i myślenie innych ludzi; chodząca encyklopedia, augur;
3. ciesząca się dużym szacunkiem instytucja, doktryna, pismo itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wpływ osobisty, powaga, prestiż

(1.2) człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przypadki pedofilii wśród duchownych podkopały autorytet Kościoła katolickiego.

(1.2) Jan Paweł II jest dla mnie największym autorytetem moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈrɨtɛt, AS: au̯torytet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autorytaryzm m.

przym. antyautorytatywny, autorytatywny, autorytarny

przysł. autorytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atencja, estyma, respekt, szacunek, poważanie, kresy|uważanie.

Wiktionary

autoryzacja

oficjalna zgoda autora, udzielającego wywiadu lub kogoś, kto ma prawo dysponowania dziełem, produktem itp. na publikację dzieła, użytkowanie produktu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

(1.2) telew. akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła

(1.3) zezwolenie producenta na prowadzenie działalności w jego imieniu

(1.4) inform. proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych

Wiktionary

- autoryzacja (informatyka)

- autoryzacja (prawo prasowe)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autor mos., autoryzowanie n.

czas. autoryzować ndk.

przym. autoryzowany, nieautoryzowany

Wiktionary

autoryzacyjno-rozliczeniowy

służący autoryzacji i rozliczeniu (np. centrum autoryzacyjno-rozliczeniowe)

SJP.pl

autoryzacyjny

przymiotnik od: autoryzacja

SJP.pl

autoryzować

1. zatwierdzać (zatwierdzić), zezwalać (zezwolić);
2. zezwalać (zezwolić) przedsiębiorstwu na posługiwanie się określoną marką, dawać (dać) swoje pełnomocnictwo;
3. zezwalać (zezwolić) na wydanie, przekład swojego dzieła

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautoryzować)

(1.1) zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziennikarz ma obowiązek autoryzować jedynie wypowiedzi rozmówcy podawane in extenso.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoryzowanie n., autor mos., autoryzacja ż.

czas. zautoryzować dk.

przym. autoryzacyjny, autoryzowany, autorski

Wiktionary

autoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie autoryzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoryzacja ż., autor mos.

czas. autoryzować

przym. autoryzacyjny, autorski

Wiktionary

autorzyna

lekceważąco: marny, lichy autor

SJP.pl

autosacrum

[czytaj: ałtosakrum] uroczystość poświęcenia samochodów

SJP.pl

autosalon

potocznie: salon samochodowy

SJP.pl

autosan

marka autobusów i firma

SJP.pl

Autosan – polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Sanoku i marka autobusów, produkowanych niegdyś w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, a następnie przez Autosan Sp. z o.o. Od 2022 oddział Huty Stalowa Wola.

Wikipedia

autosanie

sanie poruszane za pomocą silnika

SJP.pl

autosemantyczny

wyraz autosemantyczny (samoznaczący) - wyraz znaczeniowo samodzielnie informujący o obiektach występujących w rzeczywistości

SJP.pl

autoservice

[czytaj: autoserwis] autoserwis;
1. naprawa samochodów;
2. warsztat zajmujący się naprawą samochodów

SJP.pl

autoserwis

1. naprawa samochodów; autonaprawa;
2.warsztat zajmujący się naprawą samochodów

SJP.pl

autoserwisowy

→ autoserwis

SJP.pl

Patrz:
autoserwis

autosklep

potocznie: sklep samochodowy

SJP.pl

autoskopia

zaburzenie czucia ustrojowego wiążące się z przeświadczeniem, że jakiś organ ciała lub całe ciało uległo podwojeniu

SJP.pl

Wikipedia

autosom

chromosom niebędący chromosomem płci

SJP.pl

Wikipedia

autostart

automatyczny start - początek jakiegoś działania; samostart

SJP.pl

Autorun.inf – plik tekstowy umieszczany w głównym katalogu pamięci masowej, zwłaszcza nośnika wymiennego jak dysk optyczny czy pamięć USB, umożliwiający automatyczne uruchomienie programu znajdującego się na nośniku. Zawiera informacje o tym, który plik ma być otwarty, która ikona ma zostać przypisana w miejsce systemowego obrazka, itp. Za obsługę pliku Autorun.inf w systemach Windows 95 i nowszych odpowiedzialny jest podsystem Autorun Extension Eksploratora Windows.

Wikipedia

autostereotyp

stereotyp odnoszący się do własnej grupy społecznej, własnej osoby, własnego narodu

SJP.pl

Autostereotyp – stereotyp, wyobrażenie o sobie lub własnej grupie społecznej lub narodowej, tak pozytywne, jak i negatywne, o jej zaletach i wadach. Samoocena własnej grupy, do której przyrównujemy przedstawicieli innych grup.

W badaniach przeprowadzonych przez CBOS w 2015 roku wśród Polaków wskazano na następujące cechy:

- pracowitość (25%)

- malkontenctwo (17%)

- dobroć (12%)

Wikipedia

autostop

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

Wiktionary

Autostop – forma turystyki lub podróżowania, polegająca na przemieszczaniu się przygodnie zatrzymanymi pojazdami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ze dwa lata temu pojechaliśmy z Hirkiem autostopem do Medziugorie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔstɔp, AS: au̯tostop

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostopowicz m., autostopowiczka ż.

przym. autostopowy

Wiktionary

autostopem

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

SJP.pl

autostopowicz

osoba podróżująca autostopem; stopowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto podróżuje autostopem

Wiktionary

- Autostopowicz – film z 1986 roku

- Autostopowicz – remake z 2007 roku

- Autostopowicz – amerykański serial tv (1983–1991)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvʲit͡ʃ, AS: au̯tostopovʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m.

:: fż. autostopowiczka ż.

przym. autostopowy, autostopowiczowy

Wiktionary

autostopowiczka

kobieta podróżująca autostopem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która podróżuje autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔpɔˈvʲit͡ʃka, AS: au̯tostopovʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m.

:: fm. autostopowicz

przym. autostopowy

Wiktionary

autostopowiczowy

rzadko: odnoszący się do autostopowicza, autostopu

SJP.pl

autostopowy

związany z autostopem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący autostopu, związany z autostopem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔstɔˈpɔvɨ, AS: au̯tostopovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostop m., autostopowicz m., autostopowiczka ż.

Wiktionary

autostrada

droga wielopasmowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

Wiktionary

Autostrada – rodzaj drogi; jej dokładna definicja różni się między państwami z uwagi na różnice w prawie.

Niemal każde państwo na świecie posiada w swoim prawodawstwie własną, ustawową definicję pojęcia autostrada [w Polsce określają ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.) – zobacz więcej].

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybudowana wówczas autostrada połączyła Poznań z Nowym Tomyślem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈstrada, AS: au̯tostrada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostradówka ż.

przym. autostradowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|autobana.

Wiktionary

autostradówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. policja autostradowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostrada ż.

przym. autostradowy

Wiktionary

autostradowy

związany z autostradą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

(1.2) o obwodnicy miasta: będąca autostradą, klasyfikowana jako autostrada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autostrada ż., autostradówka ż.

Wiktionary

autostrzykawka

strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autozastrzyk

SJP.pl

Ampułkostrzykawka, ampułka-strzykawka, strzykawkoampułka – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia leku. Jej odmianą jest strzykawka automatyczna (autostrzykawka), czyli strzykawka z mechanizmem (zwykle sprężynowym) wypychającym zawartą w niej ciecz. Ampułkostrzykawki są (z definicji) jednorazowego użytku, natomiast strzykawki automatyczne mogą być jednorazowe lub wielorazowe. Szczególnym rodzajem autostrzykawki jest pen insulinowy.

Wikipedia

autostylia

przyrośnięcie chrząstki podniebienno-kwadratowej do mózgoczaszki

SJP.pl

Autostylia – typ połączenia łuku żuchwowego z mózgoczaszką, polegający na przyrośnięciu chrząstki podniebienno-kwadratowej (łac. palatoquadratum) na całej długości, od spodu i z boku, do mózgoczaszki. Następuje zrośnięcie obu chrząstek żuchwowych na przedzie. Łuk gnykowy pozostaje mocno rozwinięty. Ten typ połączenia wzmacnia zgryz, co umożliwia zwierzęciu rozcieranie twardego pokarmu (mięczaki i skorupiaki w twardych pancerzach).

Wikipedia

autosugestia

wmawianie czegoś samemu sobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. wmawianie czegoś sobie samemu;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌawtɔsuˈɡɛstʲja, AS: au̯tosugestʹi ̯a

Wiktionary

autosyfon

Syfon – grubościenna butla (zwykle szklana) do napojów gazowanych (zwłaszcza popularnej kiedyś wody sodowej), posiadająca urządzenie zamykające, po którego otwarciu ciśnienie gazu wewnątrz butli wypycha płyn na zewnątrz. Syfon został wynaleziony we Francji w XIX w.

Wikipedia

autoszczepionka

szczepionka wytworzona z antygenów drobnoustrojów osoby chorej, podawana tej samej osobie

SJP.pl

autoszkic

szkic autoportretu

SJP.pl

autoszkoła

szkoła jazdy samochodem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szkoła nauki jazdy

Wiktionary

autoszrot

potocznie: złomowisko samochodów; szrot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szrot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtɔʃrɔt, AS: au̯tošrot

Wiktionary

autoszyba

potocznie: szyba samochodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pot. szyba samochodowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔˈʃɨba, AS: au̯tošyba

Wiktionary

autoszyderczy

szydzący sam z siebie

SJP.pl

autoteliczność

→ autoteliczny

SJP.pl

Autoteliczność (gr. autos - ten sam; telos - cel) – właściwość języka poetyckiego, który zawiesza dominantę (wyróżniający się składnik, nadający mu jednorodność i mający wpływ na pozostałe) referencjalną i skupia uwagę na samym sobie.

Wikipedia

Patrz:
autoteliczny

autoteliczny

1. będący celem samym w sobie;
2. będący wartością samą w sobie, tłumaczący się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla siebie

(1.2) szt. taki, który jest wartością samą w sobie, usprawiedliwiającym się, tłumaczącym się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Operetka czy balet są bardziej autoteliczne niż literatura społecznie zaangażowana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɔtɛˈlʲit͡ʃnɨ, AS: au̯totelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autoteliczność ż.

przysł. autotelicznie

Wiktionary

autotematyczność

→ autotematyczny

SJP.pl

Patrz:
autotematyczny

autotematyczny

mający za temat samego siebie

SJP.pl

autotematyzm

tendencja do wypowiadania refleksji na temat procesu powstawania dzieła, sposobów i celów pisania i uczynienie z tego tematu utworu; jest charakterystyczny dla różnych rodzajów literackich

SJP.pl

Autotematyzm – polski termin literaturoznawczy i krytycznoliteracki, utworzony przez Artura Sandauera i rozwijany oraz interpretowany przez innych badaczy. Określa sytuację, w której w utworze literackim zawarte są refleksje i uwagi na temat niego samego i jego powstawania. Zjawisko autotematyzmu występowało już w literaturze XIX wieku, a nasiliło się w wieku XX (szczególnie w latach 50. po pojawieniu się nurtu nowej powieści).

Wikipedia

autoterapeutka

→ autoterapeuta

SJP.pl

Patrz:
autoterapeuta

autoterapeutyczny

→ autoterapia

SJP.pl

Patrz:
autoterapia

autotomia

reakcja obronna zwierzęcia polegająca na odrzuceniu przez nie części ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

Wiktionary

Autotomia (z greckiego αυτοτομία – samooddzielanie się) – fizjologiczna reakcja obronna występująca głównie wśród bezkręgowców oraz jaszczurek, polegająca na odruchowym odrzuceniu przez zwierzę części ciała, kiedy jest ono w niebezpieczeństwie, najczęściej podczas ucieczki przed drapieżnikiem lub w reakcji na niekorzystne warunki środowiskowe. Odrzucona przez zwierzę część ciała jest zazwyczaj w większym lub mniejszym stopniu regenerowana.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|auto-|-tomia.

uwagi.

nie mylić z|autonomia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) autotomy

* baskijski: (1.1) autotomia

* białoruski: (1.1) аўтатамія ż.

* bułgarski: (1.1) автотомия ż.

* czeski: (1.1) autotomie ż.

* estoński: (1.1) autotoomia

* francuski: (1.1) autotomie ż.

* galicyjski: (1.1) autotomía ż.

* hiszpański: (1.1) autotomía ż.

* ido: (1.1) autotomio

* japoński: (1.1) furi|自切|じせつ. (jisetsu)

* kataloński: (1.1) autotomia ż.

* kazachski: (1.1) автотомия

* niemiecki: (1.1) Autotomie ż.

* serbski: (1.1) аутотомија ż.

* słowacki: (1.1) autotómia ż.

* słoweński: (1.1) avtotomija ż.

* szwedzki: (1.1) autotomi

* turecki: (1.1) ototomi

* ukraiński: (1.1) аутотомія ż.

* uzbecki: (1.1) avtotomiya

* węgierski: (1.1) autotómia

* włoski: (1.1) autotomia ż.

źródła.

== autotomia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. autotomia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

autotopagnozja

choroba polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała; somatotopagnozja

SJP.pl

autotransformator

transformator o jednym uzwojeniu, w którym część uzwojenia jest wspólna dla obwodów pierwotnego i wtórnego

SJP.pl

Autotransformator to specjalny transformator, w którym jest tylko jedno uzwojenie spełniające jednocześnie rolę pierwotnego i wtórnego. Autotransformator może mieć przekładnię stałą (stały stosunek liczby zwojów uzwojeń pierwotnego i wtórnego) lub też zmienną.

Wikipedia

autotransfuzja

Autotransfuzja, transfuzja autologiczna – zabieg przetaczania krwi, w którym biorcą i dawcą jest chory sam dla siebie. Leczenie pacjenta własną krwią konserwowaną pozwala na uniknięcie ryzyka związanego z immunizacją antygenami krwinkowymi, przeniesieniem chorób wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych.

Wikipedia

autotransplantacja

przeszczepienie tkanek lub części jakiegoś organu w obrębie tego samego organizmu

SJP.pl

Autotransplantacja (gr. αὐτός, autos ‘sam’) – przeszczepianie narządów lub tkanek w obrębie tego samego organizmu. Najczęstszymi przykładami autotransplanctacji są przeszczepy skóry lub kości po urazach oraz przeszczepy naczyń krwionośnych (tzw. bypassy).

Wikipedia

autotrof

organizm zdolny do wytwarzania materii organicznej ze związków nieorganicznych, przede wszystkim z dwutlenku węgla i wody; organizm autotroficzny, organizm samożywny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. organizm samożywny

Wiktionary

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotrofia

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofizm, samożywność

SJP.pl

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotroficzny

o roślinach zielonych, niektórych bakteriach i glonach: wytwarzający niezbędne do życia substancje organiczne ze związków nieorganicznych; samożywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. zob. samożywny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autotrofizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samożywny

Wiktionary

autotrofizm

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofia, samożywność

SJP.pl

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

Wikipedia

autotune

[czytaj: ałtotjun] środowiskowo: oprogramowanie do korekcji wysokości dźwięku, powszechnie stosowane w muzyce rozrywkowej

SJP.pl

autotypia

fotochemiczna technika stosowana w poligrafii, pozwalająca przygotować formę drukową dla ilustacji barwnych i półtonowych odbijanych metodą druku wypukłego

SJP.pl

Wikipedia

autousługi

potocznie: usługi motoryzacyjne

SJP.pl

autouzupełnianie

dynamiczne uzupełnianie wpisywanych przez użytkownika wyrazów lub fraz

SJP.pl

Autouzupełnianie (ang. autocomplete) lub uzupełnianie wyrazów (ang. word completion) – dynamiczne uzupełnianie często wykorzystywanych wyrazów lub całych fraz w trakcie ich wpisywania przez użytkownika w celu przyspieszenia szybkości wprowadzania tekstu. Autouzupełnianie, bazując na predykcji, umożliwia podpowiadanie użytkownikowi wyrazu lub frazy, którą ten ma zamiar wpisać, bez faktycznego wpisywania jej w całości.

Wikipedia

autować

1. w sporcie: zagrywać piłkę tak, że opuszcza ona pole gry;
2. potocznie: izolować;
3. potocznie: ujawniać czyjąś nieheteroseksualną orientację;
4. autować się - potocznie:
a) izolować się;
b) opuszczać jakieś miejsce;
c) wycofywać się z czegoś;
d) ujawniać swoją nieheteroseksualną orientację

SJP.pl

autowagon

wagon motorowy do przewożenia pasażerów i ładunków; autodrezyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. kolej. transp. wagon silnikowy poruszający się po szynach, wykorzystywany do przewozu towarów lub pasażerów

Wiktionary

autowalidacja

samoczynne sprawdzenie prawidłowości działania czegoś

SJP.pl

autowizerunek

sposób, w jaki dana osoba postrzega i przedstawia samego siebie

SJP.pl

autowy

przymiotnik od: aut

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aut n./mrz.

Wiktionary

autowyciszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. automatyczne wyciszanie się

(1.2) rzad. psych. zaprzestanie lub ograniczenie interakcji z innymi ludźmi

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wotherspoon […] wskazuje na jeszcze jedną strategię adaptacji podejmowaną przez uczniów posiadających dyskredytowane w przestrzeni szkoły atrybuty, która wyraża się w autowyciszaniu. Internalizacja hegemonijnego porządku powoduje, że uczeń uzyskuje przekonanie o braku szans na odniesienie sukcesu edukacyjnego, z kolei chcąc uniknąć kłopotów, rezygnuje z ekspresji własnej tożsamości […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyciszanie n., wyciszenie n.

czas. wyciszać ndk., wyciszyć dk.

Wiktionary

autozapis

automatyczny zapis

SJP.pl

autozastrzyk

1. strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autostrzykawka;
2. wstrzyknięcie leku do organizmu za pomocą tej strzykawki

SJP.pl

autożyro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autogiro

SJP.pl

Wiatrakowiec, żyroplan, autożyro – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), z rodziny wiropłatów, wyposażony w wirnik nośny i śmigło napędowe (pchające lub ciągnące). Wirnik nie jest napędzany silnikiem, lecz obraca się dzięki autorotacji, powstającej w wyniku postępowego ruchu (wywoływanego śmigłem) wiropłata względem powietrza. Czasem jako napęd wiatrakowca może służyć holujący pojazd naziemny lub nawodny. Z powodu konieczności zapewnienia ciągłego nadmuchu powietrza na wirnik nośny, wiatrakowiec – w odróżnieniu od innych wiropłatów – nie może wykonywać zawisu. Wiatrakowce są zdolne do krótkiego startu i lądowania (STOL).

Wikipedia

autsajder

[czytaj: ałtsajder] outsider;
1. człowiek nieakceptowany przez jakąś społeczność; wyrzutek;
2. osoba stojąca z boku, samowolnie izolująca się od społeczeństwa; samotnik;
3. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabsi od najlepszych w wyścigach, rozgrywkach, zawodach itp., mający niewielkie szanse na zwycięstwo;
4. przedsiębiorca kapitalistyczny nienależący do monopolu

SJP.pl

Autsajder – album studyjny zespołu Dżem, wydany w grudniu 1993 roku.

Nagrań dokonano w Studio J.M. Audio Jacka Mastykarza w Krakowie w październiku 1993. Realizatorem dźwięku był Piotr Brzeziński przy współpracy Wojciecha Siwieckiego. Projekt okładki – Jerzy Linder i Jacek „Rubens” Rubacha. Jest to ostatni album Dżemu wydany za życia Ryszarda Riedla.

Wikipedia

autsajderka

żeńska forma od autsajder; kobieta nieakceptowana przez jakąś grupę lub izolująca się od niej

SJP.pl

autsajderski

→ autsajder; outsiderski

SJP.pl

autun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Wiktionary

Autun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 906 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Autun plasuje się na 10. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 6.).

W Autun znajduje się katedra św. Łazarza konsekrowana w 1130 roku, zbudowana na wzór kościoła opactwa w Cluny III.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. autunit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Augustodun

Wiktionary

autunit

minerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; otunit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO_4][UO_2]2 • 8 -12H_2O;

Wiktionary

Autunit (też otunit) – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Autun n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) otunit

Wiktionary

autyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autystka, autystyczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autysta m., autystka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autystka

Wiktionary

autyczny

autystyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

SJP.pl

autyk

osoba dotknięta autyzmem, autysta, autystyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autyzm u dorosłych ma wiele obliczy. Trudno opisać dorosłego autyka, tak jak trudno sklasyfikować samą chorobę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autysta m., autystka ż., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autysta

Wiktionary

autysta

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autystyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś jego nazwisko funkcjonuje jako rzeczownik opisujący „autystów wysokofunkcjonujących” i nikt nie mówi już o eksterminacji „życia niewartego życia”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autystka ż., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autyk

Wiktionary

autystka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystyczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opisując tutaj różne wątki autyzmu i tkając jego materię na waszych oczach, zastanawiam się, czy ja kiedykolwiek byłam autystką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autyk m., autyczka ż.

:: fm. autysta m.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autyczka

Wiktionary

autystyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystka

SJP.pl

autystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autystyczne; cecha tych, którzy są autystyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

autystyczny

autyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) psych. będący w spektrum autyzmu

Wiktionary

Autystyczny – piosenka zespołu Luxtorpeda wydana na płycie Luxtorpeda.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Kuba nie jest niegrzeczny, tylko lekko autystyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌawtɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: au̯tystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autyzm m., autysta m., autyk m., autystka ż., autyczka ż., autystyczność ż.

przym. autyczny

przysł. autystycznie, autycznie

Wiktionary

autystyk

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autysta

SJP.pl

autyzm

skomplikowany zespół upośledzenia rozwoju, polegający na zamykaniu się w świecie własnych przeżyć, oderwaniu się od rzeczywistości; objaw schizofrenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. psych. zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

Wiktionary

Spektrum autyzmu – szereg cech neurorozwojowych charakteryzujących się na ogół:

- trudnościami w inicjowaniu i utrzymywaniu relacji oraz komunikacji społecznej,

- powtarzalnym i nieelastycznym zachowaniem,

- intensywnymi zainteresowaniami,

- nietypowymi reakcjami na bodźce sensoryczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Echolalia jest cechą charakterystyczną dla autyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawtɨsm̥, AS: au̯tysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autystka ż., autysta mos., autyk m., autyczka ż.

przym. autystyczny

przysł. autystycznie

Wiktionary

auu

wykrzyknik oznaczający wycie; au

SJP.pl

auxerre

[czytaj: osER] miasto we Francji

SJP.pl

Auxerre (wymowa, o.'sɛʁ) – miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Wikipedia

auzoński

przymiotnik

(1.1) stpol. łaciński

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈzɔ̃j̃sʲci, AS: au̯zõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

auł

azjatycka osada górska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

Wiktionary

Auł – podstawowa jednostka społeczna funkcjonująca przez tysiące lat na terenie Wielkiego Stepu, składająca się z od 20 do 100 pasterzy z rodzinami.

W obrębie jednego aułu żyły blisko ze sobą spokrewnione rodziny, które posiadały wspólną własność i wspólną odpowiedzialność stado bydła, owiec i koni. Prywatną natomiast własnością poszczególnych rodzin były zwykle specjalne namioty – jurty wraz z zawartością.

Wikipedia

aval

poręczenie na wekslu lub czeku; awal

SJP.pl

Awal (z fr. aval, poręczenie wekslowe) – czynność prawna polegająca na przyjęciu przez poręczającego (awalistę) solidarnej odpowiedzialności za dług osoby podpisanej na wekslu. Awalista odpowiada za zapłatę weksla w przypadku, gdy osoba, za której dług wekslowy poręczył nie wywiązała się ze spłaty zobowiązania. Awal może dotyczyć całości lub części sumy wekslowej i każdej osoby podpisanej na wekslu; konieczne jest wówczas ujawnienie tego ograniczenia w treści weksla.

Wikipedia

avalanche

[czytaj: Awalansz] samochód typu Chevrolet Avalanche

SJP.pl

Avalanche – zespół rockowy założony w listopadzie 2002 w Oświęcimiu. Rozwiązany w styczniu 2010 r. Wykonywał muzykę rockową inspirowaną lżejszymi gałęziami tego gatunku. Wybrani muzycy Avalanche stworzyli zespół Leo Minor.

Wikipedia

avalon

[czytaj: Awalon]
1. w mitologii celtyckiej: raj lub kraina zmarłych wyobrażane jako wyspa na mitycznym Morzu Zachodnim;
2. półwysep w Nowej Funlandii

SJP.pl

Kinematografia

- Avalon – amerykański film obyczajowy

- Avalon – polsko-japoński film fantastycznonaukowy

Lokalizacje

- Avalon – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Santa Rosa

- Avalon – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles

- Avalon – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Stephens

- Avalon – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Cape May

- Avalon – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

- Avalon – półwysep w Kanadzie, w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador, na wyspie Nowa Fundlandia

- Avalon – miasto we Francji, w departamencie Isère

- Avalon – stacja zielonej linii metra w Los Angeles

Wikipedia

avancer

[czytaj: awąSE] posunąć naprzód (napis na zegarkach, najczęściej w formie skrótu "a")

SJP.pl

avans

internetowy sklep z AGD i RTV

SJP.pl

Avans – sklep internetowy, dawniej ogólnopolska sieć elektromarketów. Na sieć sprzedaży detalicznej Avans składało się ponad 250 sklepów własnych oraz kilkaset działających na zasadzie franczyzy. W dużych aglomeracjach miejskich sieć Avans obecna była w postaci Punktów Odbioru Osobistego sklepu internetowego. Sklepy sieci Avans oferowały klientom sprzęt multimedialny, RTV i AGD.

Wikipedia

avant

krój czcionki

SJP.pl

Avant – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage.

Wikipedia

avanti

słowo pochodzenia włoskiego - często używane jako nazwa produktów komercyjnych: czekoladek czy czasopisma

SJP.pl

- Avanti (czasopismo) – polski magazyn Agory o zakupach

- Avanti (królestwo) – starożytne królestwo w Indiach

- Avanti (z wł. "Naprzód") – dziennik Włoskiej Partii Socjalistycznej założony w 1897 r. w Rzymie

- Avanti! – amerykańsko-włoski film z 1972 roku w reżyserii Billy'ego Wilder'a

Wikipedia

avarua

[czytaj: awaru-a] stolica Wysp Cooka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wysp Cooka;

Wiktionary

Avarua – stolica i największe miasto Wysp Cooka – terytorium stowarzyszonego z Nową Zelandią. Położona jest w północnej części wyspy Rarotonga – największej w archipelagu. Zamieszkuje je 13,6 tys. osób (2006), czyli blisko ⅔ wszystkich mieszkańców terytorium. Miasto położone jest na stosunkowo płaskim obszarze wybrzeża, które wznosi się do surowych gór w głębi lądu. Nabrzeże jest skaliste, choć znajduje się tu kilka piaszczystych plaż. Na wodach w pobliżu centrum miasta znajduje się wrak komercyjnego frachtowca SS Maitai, który osiadł na mieliźnie na przybrzeżnej rafie w grudniu 1916 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌavaˈruwa, AS: avaruu̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. awaruański

Wiktionary

avaruański

→ Avarua (stolica Wysp Cooka); awaruański

SJP.pl

avatar

awatar;
1. w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa;
2. obrazek reprezentujący użytkownika w internecie, grze komputerowej, forum itp.

SJP.pl

- awatar – reprezentacja osoby w rzeczywistości wirtualnej

- Awatara – inkarnacja bóstwa w hinduizmie

Wikipedia

avd

Congregatio Ancillarum Verbi Domini - zakon służebnic Słowa Bożego

SJP.pl

ave

z łaciny: witaj, bądź pozdrowiony; salve

SJP.pl

Geografia

Belgia:

- Åve-el-Fåmene – walońska nazwa miejscowości Ave-et-Auffe

- Ave-et-Auffe – dzielnica Rochefort

Niemcy:

- Ave – dzielnica Penzlina

Portugalia:

- Ave – rzeka, dopływ Oceanu Atlantyckiego

Nazwisko

Wikipedia

avena

Owies (Avena L.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 25 gatunków. Rośliny te występują w Europie, Azji i północnej oraz wschodniej Afryce. Kilka gatunków jest uprawianych, głównie owies zwyczajny A. sativa, do najbardziej uciążliwych chwastów należy owies głuchy A. fatua.

Wikipedia

avensis

[czytaj: awens-is] samochód typu Toyota Avensis

SJP.pl

aveo

samochód typu Chevrolet Aveo

SJP.pl

averroes

Awerroes, Ibn Ruszd (pełne imię: Abu al-Walid Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd, arab. ‏أبو الوليد محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن احمد بن رشد‎) (ur. 1126, zm. 10 grudnia 1198) – arabski uczony: filozof, teolog, lekarz, prawnik, polityk i matematyk z Kordowy, wygnany za „nieprawowierne” poglądy filozoficzne; zmarł na wygnaniu w Marrakeszu.

Wikipedia

avgolemono

Awgolemono (ngr. σούπα αύγολέμονο, dosł. „zupa jajko-cytryna”) – greckie sosy i zupy na bazie jajek i soku z cytryny.

W kuchni greckiej pojawiły się najprawdopodobniej pod wpływem potraw francuskich; znane są również w kuchni arabskiej (jako tarbiya), tureckiej (jako terbiye), a także w żydowskiej (np. w języku judeohiszpańskim jako sopa de huevo y limón), gdzie pojawiać się mogą w posiłku szabasowym lub w daniach święta Rosz ha-Szana.

Wikipedia

avi

skrót od: Audio Video Interleaved, popularny format pliku multimedialnego, w którym można zapisać jednocześnie obraz i dźwięk

SJP.pl

- Avi, wł. Edward Irving Wortis – amerykański pisarz

- AVI – format kompresji plików

Osoby o tym imieniu

- Piłkarze

- Awi Kohen – izraelski piłkarz

- Awi Nimni – izraelski piłkarz

- Awi Ran – izraelski piłkarz

- Awi Rikan – izraelski piłkarz

- Awi Strul – izraelski piłkarz

Wikipedia

avia

Avia – czeskie (do 1993 roku czechosłowackie) przedsiębiorstwo, ulokowane w stolicy Czech – Pradze, produkujące samochody ciężarowe oraz autobusy, a dawniej samoloty.

Wikipedia

aviatorki

okulary wzorowane na modelu okularów przeciwsłonecznych produkowanych dla lotników amerykańskich w latach 30. XX wieku; pilotki, awiatory, aviatory, awiatorki

SJP.pl

aviatory

okulary wzorowane na modelu okularów przeciwsłonecznych produkowanych dla lotników amerykańskich w latach 30. XX wieku; pilotki, awiatory, awiatorki, aviatorki

SJP.pl

avicenna

uczony arabski (980-1037); Awicenna

SJP.pl

Awicenna (łac. Avicenna; w j. perskim Abu Ali Husain ebn Abdallah Ebn-e Sina lub krótko Ibn Sina ابن سینا, ur. 980, zm. 1037) – perski uczony, głównie lekarz i filozof. Jego łacińskie nazwisko wywodzi się ze zniekształconego Ibn Sina, pod którym znany był w Persji.

Wikipedia

avignon

[czytaj: awiNIĄ] miasto na południu Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) zob. Awinion.

Wiktionary

Awinion (fr. Avignon, wymowa, prowans. Avinhon) – miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje pałac papieski (Palais des Papes).Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 86 939 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1342 osoby/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże Avignon plasuje się na 5. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 100.). Sam zespół miejski zamieszkuje ok. 155 tys. osób.

Wikipedia

aviomarin

lek łagodzący objawy choroby lokomocyjnej; dimenhydrinat, dramamin, awiomarina

SJP.pl

Dimenhydrynat (łac. Dimenhydrinatum) – złożony organiczny związek chemiczny, sól difenhydramoniowa 8-chloroteofiliny (chlorowej pochodnej teofiliny). Stosowany jako lek przeciwhistaminowy; wykazuje działanie przeciwwymiotne i antycholinergiczne. Stosowany głównie jako środek przeciwko chorobie lokomocyjnej w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom.

Wikipedia

avocado

[czytaj: awokado] awokado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa, o gruszkowatym kształcie, do 20 cm długości, ciemnozielonej skórce, tłustym miąższu i dużej pestce; gruszka awokado

SJP.pl

Smaczliwka, awokado (Persea Mill.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 80, poprzez 108 do nawet ok. 200 gatunków. Występują one w Ameryce Północnej i Południowej, nieliczne gatunki także w Azji południowo-wschodniej. Dwa gatunki (smaczliwka indyjska i Persea barbujana) rosną na wyspach Makaronezji.

Wikipedia

avokado

rzadko: awokado, avocado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa; gruszka avokado

SJP.pl

avon

[czytaj: ejwon]
1. nazwa kilku rzek w Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Australii;
2. nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

SJP.pl

Geografia

Anglia

- Avon – dawne hrabstwo w Anglii

- Avon – miejscowość w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie New Forest, w civil parish Sopley

- Avon – miejscowość w hrabstwie Wiltshire, w dystrykcie Wiltshire, w civil parish Bremhill

- Avon – rzeka w hrabstwach Wiltshire, Hampshire i Dorset, dopływ kanału La Manche

- Avon – rzeka w hrabstwie Devon, dopływ kanału La Manche

- Avon – rzeka w regionie Midlands, dopływ rzeki Severn

- Avon – rzeka w hrabstwach Wiltshire, Somerset i Bristol, dopływ estuarium rzeki Severn

Wikipedia

avraham

obce imię męskie

SJP.pl

avril

obce imię żeńskie

SJP.pl

Avril – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 506 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 25 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Avril plasuje się na 590. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 167.).

Wikipedia

awa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. pieprz metystynowy

Wiktionary

Ewa – imię żeńskie, które pierwszy raz pojawia się 2000 lat p.n.e. w języku sumeryjskim jako „Awa” gdzie oznacza „życie”.W języku hebrajskim, który zapożyczył to imię od Sumerów wywodzi się od rdzenia חוה hajja lub hawwa – i również oznacza 'dająca życie'. Imię wyprowadzane też z arabskiego słowa hajja 'wąż'.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) współcz. pieprz metystynowy

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) roślina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|pieprz metystynowy.

źródła.

== awa (język chuuk.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) godzina

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈava, AS: ava

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. pieprz metystynowy

Wiktionary

awacs

[czytaj: ejłaks] amerykański system radiolokacyjny instalowany w samolotach

SJP.pl

awacza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka, uchodzi deltą do Zatoki Awaczyńskiej;

Wiktionary

Awacza (ros. Авача) – rzeka w Rosji, na półwyspie Kamczatka. Wypływa z Jeziora Awaczyńskiego, kierując się najpierw lekko na zachód, ale potem już zasadniczo na południe i południowy wschód. Liczy 122 km długości, a jej zlewisko ma powierzchnię 5090 km². Wpada – rozwidlając się w deltę – do Zatoki Awaczyńskiej na południowym wschodzie półwyspu, przepływa m.in. przez Jelizowo, miejscowość, w której znajduje się port lotniczy Pietropawłowsk Kamczacki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. awaczyński

Wiktionary

awaczyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Awaczą, dotyczący Awaczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Awacza ż.

Wiktionary

awadhuta

członek indyjskiej gminy religijnej, założonej przez Ramanandę w XIV wieku, do której mógł należeć każdy, bez względu na kastę i wyznanie

SJP.pl

Awadhuta (dewanagari अवधूत, trl. avadhūta, ang. avadhuta) – termin pochodzący z dharmicznych religii Indii, odnosi się do ekscentrycznego typu mistyków lub świętych, którzy wznieśli się ponad cielesną świadomość, dualność oraz światowe troski i postępują bez uwzględniania standardowej społecznej etykiety.

Wikipedia

awadhutowie

członek indyjskiej gminy religijnej, założonej przez Ramanandę w XIV wieku, do której mógł należeć każdy, bez względu na kastę i wyznanie

SJP.pl

awal

poręczenie na wekslu lub czeku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. poręczenie na wekslu lub czeku

Wiktionary

Awal (z fr. aval, poręczenie wekslowe) – czynność prawna polegająca na przyjęciu przez poręczającego (awalistę) solidarnej odpowiedzialności za dług osoby podpisanej na wekslu. Awalista odpowiada za zapłatę weksla w przypadku, gdy osoba, za której dług wekslowy poręczył nie wywiązała się ze spłaty zobowiązania. Awal może dotyczyć całości lub części sumy wekslowej i każdej osoby podpisanej na wekslu; konieczne jest wówczas ujawnienie tego ograniczenia w treści weksla.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) poręczenie wekslowe

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. awalista

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|aval.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) avallo m.

źródła.

== awal (język kabylski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) słowo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaval, AS: aval

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awalista

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poręczenie wekslowe

Wiktionary

awalista

osoba podpisująca awal, udzielająca poręczenia czekowego lub wekslowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. ekon. osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)

Wiktionary

Awal (z fr. aval, poręczenie wekslowe) – czynność prawna polegająca na przyjęciu przez poręczającego (awalistę) solidarnej odpowiedzialności za dług osoby podpisanej na wekslu. Awalista odpowiada za zapłatę weksla w przypadku, gdy osoba, za której dług wekslowy poręczył nie wywiązała się ze spłaty zobowiązania. Awal może dotyczyć całości lub części sumy wekslowej i każdej osoby podpisanej na wekslu; konieczne jest wówczas ujawnienie tego ograniczenia w treści weksla.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌavaˈlʲista, AS: avalʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awal m.

Wiktionary

awalistka

→ awalista

SJP.pl

Patrz:
awalista

awalokiteśwara

w buddyzmie: bodhisattwa współczucia, jeden z trzech najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Mańdziuśriego i Wadżrapaniego)

SJP.pl

Awalokiteśwara (skt. अवलोकितेश्वर trl. Avalokiteśvara, ang. Avalokiteshvara, dosł. Pan patrzący w dół ([na świat], tzn. ze współczuciem); tyb. སྤྱན་རས་གཟིགས།, Wylie: spyan ras gzigs, wymowa: Czenrezig lub Cienrezig – jest jednym z najważniejszych bodhisattwów w buddyzmie mahajany i wadżrajany, uosabiającym współczucie.

Wikipedia

awamori

japoński napój alkoholowy wytwarzany z destylowanego ryżu, podawany głównie z dodatkiem wody i lodu

SJP.pl

Awamori (jap. 泡盛 awa-mori) – rodzaj napoju alkoholowego, pochodzącego z japońskiej wyspy Okinawa.

Od początku XV wieku wyspy Riukiu prowadziły wielostronny handel z Chinami i krajami Azji Południowo-Wschodniej. Import obejmował również destylowany alkohol z terenów ówczesnego Syjamu (obecnie Tajlandia), co pociągnęło za sobą wprowadzenie na wyspy tamtejszej techniki i produkcję własnego alkoholu. Z biegiem lat udoskonalano proces wytwarzania i wprowadzano zmiany, co pozwoliło nawet na jego eksport.

Wikipedia

awangarda

1. grupa ludzi, których działalność jest oryginalna i wprowadza coś nowego;
2. zdarzenie wyprzedzające swoją epokę;
3. kierunek w sztuce, muzyce i literaturze XX wieku, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji, np. futuryzm, ekspresjonizm;
4. oddział żołnierzy ubezpieczający maszerującą grupę od przodu; straż przednia, forpoczta, szpica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

(1.2) kult. ogół niejednorodnych tendencji w sztuce XX wieku, zrywających z tradycją, cechujących się radykalnym nowatorstwem

(1.3) wojsk. część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły;

Wiktionary

- awangarda – kierunek w sztukach plastycznych

- awangarda – nurt w literaturze współczesnej

- awangarda – element ubezpieczenia czołowego kolumny marszowej w wojsku

- Awangarda – wrocławska galeria sztuki

- awangarda poetycka – XX-wieczny nurt poetycki

- Awangarda Krakowska – grupa literacka

- awangarda klasy – pojęcie wywodzące się z marksizmu

- serbska awangarda literacka – serbski ruch literacki

- rock awangardowy – rodzaj muzyki rockowej

- transawangarda – ruch w sztuce współczesnej lat 50.

- Centrum Kultury Filmowej Awangarda 2 – kino w Olsztynie

- Awangarda – Klub w Bydgoszczy

- Awangarda – ogólnopolski zespół szkół policealnych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Futuryzm jest z pewnością jednym z ruchów awangardy, który wywołał największy szok.

(1.3) Zależnie od sytuacji i wielkości maszerującej kolumny awangarda może stanowić od 1/4 do 1/3 sił głównych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awangardowość ż., awangardysta mos., awangardyzm mrz., awangardzista mos., awangardzistka ż.

przym. awangardowy

przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) forpoczta

(1.2) awangardyzm

(1.3) forpoczta; daw. straż przednia

Wiktionary

awangardia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. awangarda, straż przednia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋˈɡardʲja, AS: avãŋgardʹi ̯a

Wiktionary

awangardowość

1. cecha charakterystyczna dla twórców lub ich dzieł mających charakter awangardowy, czyli wyprzedzający swoją epokę, wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie; nowatorskość, nowatorstwo, prekursorstwo, postępowość;
2. odnoszenie się do awangardy - kierunku w sztuce XX wieku, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia awangardowym; dążenie do nowości, radykalnej innowacyjności w sztuce, kulturze, myśleniu lub stylu życia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Awangardowość jego twórczości szokowała współczesnych, ale dziś uważana jest za przełomową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awangarda ż.

przym. awangardowy

przysł. awangardowo

Wiktionary

awangardowy

1. książkowo: taki, który wyprzeda swoją epokę, wprowadza coś nowego w jakiejś dziedzinie, np. nowe idee, pomysły, metody; nowatorski, przodujący, postępowy, prekursorski;
2. związany z awangardą - kierunkiem w sztuce XX wieku, charakteryzującym się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

(1.2) taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowatorstwo myśli i działań artystycznych zbliża go do nurtu awangardowego w malarstwie początku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãŋɡarˈdɔvɨ, AS: avãŋgardovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awangardyzm m., awangarda ż.

przysł. awangardowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przodujący, prekursorski

Wiktionary

awangardysta

przedstawiciel lub zwolennik awangardyzmu - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardzista

SJP.pl

awangardystka

przedstawicielka lub zwolenniczka awangardyzmu - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardzistka

SJP.pl

awangardyzm

kierunek w XX-wiecznej sztuce, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangarda

SJP.pl

awangardzista

przedstawiciel lub zwolennik awangardy - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardysta

SJP.pl

awangardzistka

przedstawicielka lub zwolenniczka awangardy - kierunku w XX-wiecznej sztuce, charakteryzującego się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangardystka

SJP.pl

awangardzizm

dawniej: kierunek w XX-wiecznej sztuce, charakteryzujący się sprzeciwem wobec tradycji i powszechnie panującym regułom estetycznym; awangarda, awangardyzm

SJP.pl

awanport

specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; reda, przedmorze, przedport, przedporcie, kotwicowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. obszar wodny znajdujący się wewnątrz portu;

Wiktionary

Awanport (także: przedporcie lub przedport) – najdalsza z wewnętrznych części wodnej powierzchni portu (czyli część jego akwatorium), przylega do wejścia do portu i redy, ograniczona jest zazwyczaj falochronem. Z awanportu statki przechodzą do dalszych akwenów portowych: basenów portowych, doków lub kanałów portowych, lub też podchodzą bezpośrednio do nabrzeży, pirsów, pomostów itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do awanportu wpłynął statek handlowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvãnpɔrt, AS: avãnport

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedporcie, przedport

Wiktionary

awanportowy

związany z awanportem

SJP.pl

awanpost

dawniej: stały posterunek wojskowy przy obozie lub oddziale wojskowym, broniący do niego dostępu; straż przednia; forpoczta

SJP.pl

awans

powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności

(1.2) sport. zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu

(1.3) zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie

(1.4) przest. pieniądze wypłacane zaliczkowo, z góry

Wiktionary

Awans – zmiana czyjejś sytuacji osobistej na lepszą:

- awans lekarski

- awans nauczycielski

- awans – przejście drużyny do rozgrywek wyższego szczebla

- awans służbowy – uzyskanie wyższego stopnia w służbie państwowej, mianowanie na wyższy stopień

- awans społeczny – wejście do wyższej sfery społecznej

- awans zawodowy – zmiana stanowiska pracy na lepiej płatne lub bardziej prestiżowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Awans łączy się z podwyżką.

(1.2) Zespół wywalczył awans dopiero po wygraniu barażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavãw̃s, AS: avãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awansowanie n.

:: zdrobn. awansik m.

czas. awansować

przym. awansowy

Wiktionary

awanscena

widoczna przed kurtyną część sceny; przedscenie; proscenium

SJP.pl

awanse

przestarzałe: szczególne względy, uprzejmości

SJP.pl

awansem

tyle co: z góry, naprzód, w formie zaliczki

SJP.pl

awansik

zdrobnienie od: awans

SJP.pl

awansować

1. przesunąć, przesuwać kogoś na wyższe stanowisko;
2. objąć, obejmować wyższe stanowisko;
3. zdobyć, zdobywać wyższą pozycję, np. społeczną;
4. zająć, zajmować wyższą pozycję w jakiejś klasyfikacji, zwłaszcza sportowej

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

(1.2) uzyskiwać / uzyskać wyższe stanowisko lub stopień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wkrótce potem awansowali go na wiceprezesa.

(1.2) Pracował na stanowisku doręczyciela, ale awansował i teraz pracuje w kadrach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awans m., awansowanie n.

przym. awansowy

przysł. awansem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) honorować, mianować, dawać / dać awans, podnosić / podnieść status, promować / wypromować

(1.2) piąć się, obejmować stanowisko, zostać mianowanym

Wiktionary

awansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przechodzenie na wyższe niż dotąd zajmowane stanowisko, funkcję

(1.2) powierzanie komuś wyższego niż dotąd stanowiska, funkcji

(1.3) przechodzenie do grupy społecznej mającej wyższą pozycję

(1.4) sport. przechodzenie do wyższej kategorii rozgrywek sportowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awans m., awansik m., awanse nmos.

czas. awansować

przym. awansowy

Wiktionary

awansowy

związany z awansem

SJP.pl

awantaż

1. przewaga, zysk, korzyść;
2. przewaga uzyskana przez gracza po wcześniejszej równej ilości punktów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przewaga uzyskiwana po stanie równowagi punktowej

(1.2) ekon. korzyść, zysk

(1.3) przest. korzyść, pożytek

(1.4) gw-pl|Warszawa. awantura

(1.5) łow. odchylenie kolby broni od osi lufy, dzięki któremu przyrządy celownicze znajdują się na jednej linii z okiem celującego

Wiktionary

Awantaż – odchylenie przykładu broni od płaszczyzny pionowej, np. kolby od osi luf broni myśliwskiej, dzięki któremu przyrządy celownicze znajdują się na jednej linii z okiem celującego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvãntaʃ, AS: avãntaš

Wiktionary

Powiązane:

przym. awantażownie n.

przysł. awantażowny

Wiktionary

awantażownie

→ awantażowny

SJP.pl

Patrz:
awantażowny

awantażowny

dawniej: zyskowny, korzystny, pożyteczny

SJP.pl

awantażowy

przymiotnik od: awantaż

SJP.pl

awanti

środowiskowo: awantura; avanti

SJP.pl

Awanti (skt अवन्ति) – jedno z szesnastu mahājanapad (w sanskrycie, "wielkie państwo"). Prowadziło wojny z sąsiednim królestwem Magadha. Uznawane za miejsce powstania języka pali.

Wikipedia

awantura

kłótnia; waśń; spór; zajście; draka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowna kłótnia, zamieszanie

(1.2) ryzykowne, niepewne przedsięwzięcie, często wątpliwe pod względem moralnym

(1.3) daw. zdarzenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przechodziłam koło sklepu i słyszałam awanturę między ekspedientką i jakimś klientem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈtura, AS: avãntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awanturnik mos., awanturnica ż., awanturnictwo n.

:: zdrobn. awanturka ż.

czas. awanturować się

przym. awanturniczy

przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burda, kłótnia, sprzeczka

(1.2) afera

Wiktionary

awanturka

1. zdrobnienie od: awantura;
2. pasta do smarowania pieczywa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: awantura

(1.2) kulin. pasta do smarowania pieczywa, najczęściej z białego sera lub jajek i ryby lub sera i warzyw / ziół

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na śniadanie były kanapki z awanturką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturka, AS: avãnturka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awantura ż., awanturnictwo n., awanturnik m., awanturnica ż.

czas. awanturować się

przym. awanturniczy

Wiktionary

awanturnica

awanturniczka;
1. kobieta agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; zadziora, złośnica, prowokatorka;
2. przestarzałe: kobieta ekstrawagancka, prowadząca burzliwe życie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta skłonna do kłótni, awantur, często awanturująca się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ile razy ci mówiłam, żebyś nie wpuszczał tu tej awanturnicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fm. awanturnik m.

czas. awanturować się

przym. awanturniczy

przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. bizantyja.

Wiktionary

awanturnictwo

skłonność do awantur i wszczynania awantur

SJP.pl

awanturniczka

awanturnica;
1. kobieta agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; zadziora, złośnica, prowokatorka;
2. przestarzałe: kobieta ekstrawagancka, prowadząca burzliwe życie

SJP.pl

awanturniczo

przysłówek

(1.1) ze skłonnością do awantur

(1.2) w nieobliczalny, ryzykowny sposób

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awanturnik mos., awanturniczość ż., awanturnica ż., awantura ż.

przym. awanturniczy

czas. awanturować się ndk.

Wiktionary

awanturniczo-erotyczny

cechujący się awanturnictwem i erotyzmem

SJP.pl

awanturniczo-miłosny

nacechowany awanturnictwem i miłością

SJP.pl

awanturniczość

→ awanturniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest awanturnicze; cecha tych, którzy są awanturniczy

Wiktionary

Patrz:
awanturniczy
Powiązane:

przym. awanturniczy

przysł. awanturniczo

rzecz. awanturnica ż., awanturnik mos.

Wiktionary

awanturniczy

agresywny, łatwo wpadający w złość, kłótliwy; ryzykowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

(1.2) nacechowany awanturnictwem, ryzykanctwem, nieobliczalnością

(1.3) przest. pełen niezwykłych, ryzykownych przygód

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnik m., awanturnica ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż.

czas. awanturować się

przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłótliwy, porywczy, wybuchowy, mącicielski, rozrabiacki, warcholski, wichrzycielski

(1.3) przygodowy

Wiktionary

awanturnik

1. osoba agresywna, łatwo wpadająca w złość, wszczynająca awantury; gwałtownik, choleryk;
2. przestarzale: osoba prowadząca pełne przygód życie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba skłonna do wszczynania kłótni

(1.2) osoba prowadząca burzliwe życie, gotowa podjąć ryzyko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pijany awanturnik w trakcie interwencji uderzył policjantkę pięścią w twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturʲɲik, AS: avãnturʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awantura ż., awanturka ż., awanturnictwo n., awanturniczość ż., awanturzenie n.

:: fż. awanturnica ż., awanturniczka ż.

czas. awanturować się

przym. awanturniczy

przysł. awanturniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) warchoł; pot. rozrabiaka, rozrabiacz; przest. hałaburda; gwara warszawska kobzacz

(1.2) poszukiwacz przygód

Wiktionary

awanturny

taki, który wywołuje awantury, hałaśliwy; awanturniczy

SJP.pl

awanturować

awanturować się:
1. wszczynać kłótnie, burzliwie się spierać;
2. zachowywać się agresywnie

SJP.pl

awanturyn

bezpostaciowa, zielona odmiana kwarcu stosowana w jubilerstwie; awenturyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zielony, żółty lub brunatnoczerwony kamień półszlachetny;

Wiktionary

Awenturyn, awanturyn, kwarc awenturynowy – minerał lub skała, odmiana kwarcu o iskrzącym odbiciu, spowodowanym drobnymi inkluzjami miki lub hematytu. Ma zróżnicowaną barwę, np. srebrzystą, żółtawą, brunatnoczerwoną lub zieloną. Wariant zielony swą barwę zawdzięcza fuchsytowi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌavãnˈturɨ̃n, AS: avãnturỹn

Wiktionary

awar

przedstawiciel koczowniczego ludu mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego

SJP.pl

awaria

uszkodzenie jakiegoś urządzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

(1.2) pot. nieprzewidziane komplikacje

(1.3) więz. aresztowanie

Wiktionary

- Awaria − polski krótkometrażowy film animowany.

- awaria − stan niesprawności obiektu uniemożliwiający jego funkcjonowanie.

- awaria techniczna

- awaria wspólna

- Awaria − polski zespół punkrockowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W systemie ogrzewania jest awaria.

(1.1) O ile armata uzyskała ocenę pozytywną, to urządzenia do kierowania ogniem z powodu dwukrotnych awarii zdyskwalifikowano.

(1.2) Poczekajcie, bo mam tu w kuchni małą awarię, coś się przypala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarʲja, AS: avarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awaryjność ż.

przym. awaryjny

przysł. awaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zniszczenie, uszkodzenie, zepsucie, szkoda, usterka, wypadek

Wiktionary

awarka

przedstawicielka koczowniczego ludu mieszanego pochodzenia ugro-ałtajskiego

SJP.pl

awarowie

koczowniczy lud mieszany pochodzenia ugro-ałtajskiego

SJP.pl

Awarowie (gr. Άβαροι itp.) – lud koczowniczy o spornym pochodzeniu, który w połowie VI wieku pojawił się w Europie. Utworzony przez Awarów wspólnie z Kutigurami kaganat zasłynął na przełomie VI i VII wieku łupieżczymi wyprawami głównie przeciw Bizancjum. Po upadku kaganatu na początku IX wieku Awarowie stopniowo zaniknęli. Charakterystyczną cechą wyglądu zewnętrznego Awarów był niespotykany wśród ludów europejskich zwyczaj wiązania włosów w dwa warkocze.

Wikipedia

awarski

→ Awarowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Awarami, dotyczący Awarów (narodu zamieszkującego Kaukaz)

(1.2) hist. związany z Awarami, dotyczący Awarów (koczowniczego ludu, który osiedlił się w Europie w VI wieku)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

Wiktionary

Patrz:
Awarowie
Powiązane:

rzecz. Awar mos., Awarka ż., awarskość ż.

Wiktionary

awarskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem awarskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem awarskim

(1.3) spisany, stworzony w języku awarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: avarskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

awaruański

→ Avarua (stolica Wysp Cooka); avaruański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Avaruą, dotyczący Avarui

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Avarua ż.

Wiktionary

awaryjność

→ awaryjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. cecha tego, co awaryjne

Wiktionary

Awaryjność − podatność na awarie, przeciwieństwo niezawodności.

Możliwość wystąpienia awarii określa się, najczęściej w skali roku, jako prawdopodobieństwo wystąpienia odniesione do liczby zdarzeń, lub czasem unieruchomienia.

Absolutna doskonałość techniczna jest nieosiągalna, określa się zatem dopuszczalny stopień niedoskonałości. Skutki awarii wynikających z tej niedoskonałości ogranicza się poprzez zabezpieczenia i ubezpieczenia.

Wikipedia

Patrz:
awaryjny
Powiązane:

rzecz. awaria ż.

przym. awaryjny

przysł. awaryjnie

Wiktionary

awaryjny

1. przeznaczony do użycia w wypadku awarii;
2. łatwo ulegający awariom;
3. powstały w wyniku awarii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stworzony na wypadek awarii

(1.2) spowodowany przez awarię, będący wynikiem awarii

(1.3) ulegający częstym awariom

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Mój samochód jest bardzo awaryjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavaˈrɨjnɨ, AS: avaryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awaria ż., awaryjność ż.

przysł. awaryjnie

Wiktionary

awatar

w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa; avatar, awatara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rel. w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

(1.2) inform. personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych

(1.3) inform. w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika

Wiktionary

- awatar – reprezentacja osoby w rzeczywistości wirtualnej

- Awatara – inkarnacja bóstwa w hinduizmie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy „zło sięga nieba", Wisznu staje się ziemskim awatarem. Obok oficjalnej listy awatarów istnieją wierzenia nieortodoksyjne. Za awatar Boga uważano często Gandhiego.

(1.2) W e-sportach najistotniejsze są umiejętności samego gracza, awatar pełni tylko funkcję „kursora” lub — wprowadzając bliższą sportom terminologię — „koszulki”.

(1.3) Zmień awatar. Bolek taki ma i na pierwszy rzuta oka można się pomylić, a poza tym nie kopiuje się czyichś awatarów i sygnaturek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvatar, AS: avatar

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awatara

Wiktionary

awatara

w religii hinduistycznej: ucieleśnienie, uosobienie jakiegoś bóstwa; avatar, awatar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zob. awatar.

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: awatar

Wiktionary

Awatara (także Awatar) (dewanagari अवतार, transliteracja avatāra, ang. avatara, zstąpienie, "zejście, inkarnacja”) – w hinduizmie wcielenie (inkarnacja) bóstwa, które zstępuje z nieba na ziemię w postaci śmiertelnej – ludzkiej, zwierzęcej lub hybrydalnej).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) awatar

Wiktionary

awdaniec

polski herb szlachecki; Abdank, Habdank, Abdaniec

SJP.pl

Abdank – polski herb szlachecki, noszący zawołania Abdaniec, Abdank, Awdaniec, Habdank, Hebdank. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Abdank jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.

Wikipedia

awdiejew

nazwisko

SJP.pl

- Aleksy Awdiejew (ur. 1940) – polski aktor filmowy, piosenkarz

- Anton Awdiejew (ur. 1986) – rosyjski szpadzista

- Igor Awdiejew (ur. 1973) – kazachski piłkarz

- Michaił Awdiejew (1913–1979) – radziecki wojskowy

Wikipedia

awen

geologia: pionowy kanał w skałach wapiennych; awena (rzadko)

SJP.pl

Studnia krasowa, awen – forma krasu podziemnego: pionowy lub prawie pionowy kanał biegnący w dół, często rodzaj jaskini krasowej lub jej część, łącząca korytarze jaskini położone na różnych głębokościach.Studnia krasowa powstaje w wyniku rozpuszczania skał krasowiejących przez wodę opadową, wzdłuż pionowych szczelin. Szerokość do kilkunastu metrów, głębokość do kilkuset metrów. Czasami studnia jest dalszą częścią ponoru, występującą w jaskiniach krasowych, przez studnię woda przepływa do korytarza, a następnie do jaskini krasowej.

Wikipedia

awena

rzadko: awen (pionowy kanał w skałach wapiennych)

SJP.pl

awenina

białko występujące głównie w ziarnach owsa

SJP.pl

Awenina – białko występujące głównie w ziarnach owsa. Temu białku przypisuje się korzystny wpływ na temperament zwierząt.

Wikipedia

awenturyn

bezpostaciowa, zielona odmiana kwarcu stosowana w jubilerstwie; awanturyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO_2;

Wiktionary

Awenturyn, awanturyn, kwarc awenturynowy – minerał lub skała, odmiana kwarcu o iskrzącym odbiciu, spowodowanym drobnymi inkluzjami miki lub hematytu. Ma zróżnicowaną barwę, np. srebrzystą, żółtawą, brunatnoczerwoną lub zieloną. Wariant zielony swą barwę zawdzięcza fuchsytowi.

Wikipedia

Powiązane:

przym. awenturynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. awanturyn

Wiktionary

awentyn

jedno z siedmiu wzgórz, na których zostało zbudowane miasto Rzym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

(1.2) geogr. adm. dzielnica Rzymu obejmująca Awentyn (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.;

(2.2) mitrzym. syn Herkulesa i Rei, bóg wzgórza Awentyn (1.1)

Wiktionary

Awentyn (łac. Mons Aventinus, wł. Aventino) – wysunięte najbardziej na południe wzgórze w Rzymie.

Początkowo nie wchodziło w skład miasta, mimo że było objęte murami miejskimi. Uważano bowiem, że jest obarczone złym omenem po tym, jak Remus, który wybrał je na swoją siedzibę podczas auspicjum przy zakładaniu Rzymu, nie uzyskał znaku sygnalizującego aprobatę bogów dla siebie jako założyciela miasta i jego przyszłego króla.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Dzisiaj obchodzimy wspomnienie świętego Awentyna.

Wiktionary

Powiązane:

przym. awentyński

Wiktionary

awentyński

→ Awentyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Awentynu, związany z Awentynem

Wiktionary

Patrz:
Awentyn
Przykłady

(1.1) Bardzo mi podchodzi ta awentyńska pizza.

(1.1) Spotkali się w jednym z awentyńskich kościołów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Awentyn

Wiktionary

aweroa

niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; oskomian, karambola

SJP.pl

Oskomian, aweroa (Averrhoa L.) – rodzaj roślin z rodziny szczawikowatych (Oxalidaceae). Obejmuje dwa gatunki, czasem rozbijane na cztery lub pięć. Oba gatunki, zarówno oskomian pospolity, znany też pod nazwą karambola, jak i oskomian bilimbi, zwany bilimbi, zostały rozpowszechnione w strefie tropikalnej jako drzewa owocowe już w czasach przedkolonialnych. Z tego powodu niejasne jest ich pochodzenie. Jako ich ojczyznę wskazuje się południowo-wschodnią Azję, w szczególności Malezję, albo wschodnią Brazylię.

Wikipedia

awerroes

Awerroes, Ibn Ruszd (pełne imię: Abu al-Walid Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd, arab. ‏أبو الوليد محمد بن احمد بن محمد بن احمد بن احمد بن رشد‎) (ur. 1126, zm. 10 grudnia 1198) – arabski uczony: filozof, teolog, lekarz, prawnik, polityk i matematyk z Kordowy, wygnany za „nieprawowierne” poglądy filozoficzne; zmarł na wygnaniu w Marrakeszu.

Wikipedia

awerroista

zwolennik awerroizmu

SJP.pl

awerroistyczny

→ awerroizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. związany z awerroizmem

Wiktionary

Patrz:
awerroizm
Powiązane:

rzecz. Awerroes mos., awerroizm mrz.

Wiktionary

awerroizm

kierunek w filozofii głoszący odwieczność świata materialnego, śmiertelność duszy jednostkowej i niezależność prawd teologicznych i filozoficznych; nawiązuje do komentarzy arystotelizmu dokonanych przez Awerroesa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

Wiktionary

Awerroizm – doktryna filozoficzna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacjach myśli Arystotelesa dokonanych przez Ibn Ruszda (Awerroesa). Głównymi filozofami uznającymi tę doktrynę byli Siger z Brabancji oraz Boecjusz z Dacji. Awerroizm był wielorako zwalczany przez Kościół katolicki, m.in. przez Tomasza z Akwinu i Étienne’a Tempiera, biskupa Paryża.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Awerroizm jest stanowiskiem rewolucyjnym, gdyż na miejsce modelu „nauki — służki religii„ proponuje model «nauki — wiedzy niepodległej i odrębnej».

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awerroista m.

przym. awerroistyczny

Wiktionary

awers

1. strona główna monety, medalu;
2. wierzchnia strona tkaniny, haftu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

(1.2) szt. prawa strona haftu lub obrazu

Wiktionary

Awers i rewers (łac.) – dwie strony zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Awers monety ozdobiony jest orłem i wawrzynami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈavɛrs, AS: avers

Wiktionary

Powiązane:

przym. awersowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) orzeł

Wiktionary

awersja

niechęć, odraza, abominacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od tamtego wypadku mam awersję do jazdy samochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvɛrsʲja, AS: aversʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. awersyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abominacja, antypatia, idiosynkrazja, obrzydzenie, odraza, niechęć, uprzedzenie, wstręt

Wiktionary

awersowy

związany z awersem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. związany z awersem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Często stempel awersowy widnieje na monetach o różnym rewersie. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɛrˈsɔvɨ, AS: aversovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awers

Wiktionary

awersyjny

wzbudzający niechęć, wstrętny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. będący z odczuciem niechęci; wzbudzający wstręt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awersja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wstrętny

Wiktionary

awesta

Awesta, st.-pers. upa-stāvaka „pochwały”, śr.-pers. abestāg – kompilacja starożytnych świętych tekstów religijnych wyznawców zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), które powstały prawdopodobnie w okresie od połowy II tysiąclecia do VII wieku p.n.e.

Wikipedia

awestyjski

1. → Awesta;
2. język awestyjski - staroirański język Awesty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z Awestą, natchnioną księgą zaratusztrianizmu

(1.2) jęz. zapisany pismem awestyjskim;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) jęz. należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

Wiktionary

awf

[czytaj: a-wu-EF] skrót od: Akademia Wychowania Fizycznego

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub żeńskiego

(1.1) = eduk. sport. Akademia Wychowania Fizycznego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) AWF ma za zadanie kształcić nauczycieli wychowania fizycznego, trenerów, specjalistów w zakresie rehabilitacji ruchowej, rekreacji i turystyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛf, AS: a‿vu‿ef

Wiktionary

awiacja

przestarzale o lotnictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. lotnictwo

Wiktionary

Lotnictwo – ogół zagadnień związanych z wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi (samoloty, śmigłowce, szybowce, balony i drony). Lotnictwo dzieli się na cywilne (transportowe, sportowe, gospodarczo-usługowe) i wojskowe.

W węższym znaczeniu lotnictwo to nazwa gałęzi gospodarki, w tym przemysłu (np. technologie wytwarzania materiałów, systemów czy oprogramowania stosowanego), architektury obiektów przemysłowych (np. lotniska i wielkie kompleksy portów lotniczych), transportu (ruch lotniczy, w tym pasażerski, i lotnictwo ogólne), handlu (np. dostawy dóbr i usługi pocztowo-kurierskie) oraz usług społecznych (np. samoloty-kliniki okulistyczne) z użyciem statków powietrznych (głównie samolotów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oni drukują wiele artykułów popularyzujących awiację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲjat͡sʲja, AS: avʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awiatorka ż., awionetka ż., awiator m., awionika ż.

przym. awiacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aeronautyka

Wiktionary

awiacyjny

przymiotnik od: awiacja

SJP.pl

awiatka

czapka lotnicza zabezpieczająca przed zimnem

SJP.pl

awiator

przestarzale: lotnik, pilot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. lotn. lotnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fż. awiatorka ż.

Wiktionary

awiatorka

→ awiator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta zajmująca się lotnictwem

Wiktionary

Patrz:
awiator
Przykłady

(1.1) Awiatorka i jej towarzysz lądowali w Wenezueli, Brazylii, Senegalu, Czadzie, Sudanie, Indiach, Birmie i Singapurze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awionetka ż., awiacja ż., awiatyka ż.

:: fm. awiator mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pilotka, lotniczka

Wiktionary

awiatorki

→ awiator

SJP.pl

Patrz:
awiator

awiatory

przestarzale: lotnik, pilot

SJP.pl

awiatyka

przestarzale o lotnictwie

SJP.pl

awicenia

krzew z rodziny werbenowatych; rozcięża; roślęża

SJP.pl

Wikipedia

awiceniowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych

SJP.pl

awicenna

uczony arabski (980-1037); Avicenna

SJP.pl

Awicenna (łac. Avicenna; w j. perskim Abu Ali Husain ebn Abdallah Ebn-e Sina lub krótko Ibn Sina ابن سینا, ur. 980, zm. 1037) – perski uczony, głównie lekarz i filozof. Jego łacińskie nazwisko wywodzi się ze zniekształconego Ibn Sina, pod którym znany był w Persji.

Wikipedia

awidyna

białko zwierzęce składające się z czterech łańcuchów polipeptydowych, występujące w jajach

SJP.pl

Wikipedia

awifauna

ogół ptaków zamieszkujących dany obszar, środowisko lub żyjących w określonej epoce geologicznej; ornitofauna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

Wiktionary

Awifauna (ornitofauna) – ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, rodzaj środowiska (biotop) lub żyjących w określonym okresie geologicznym. Opisem awifauny zajmuje się działornitologii nazywany awifaunistyką.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Profesor wydał książkę o awifaunie Polski.

(1.1) Opisem awifauny zajmuje się dział ornitologii nazywany awifaunistyką.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ornitofauna, ptactwo

Wiktionary

awifaunistyka

Awifaunistyka – dział ornitologii zajmujący się opisem terenu pod względem jakościowego (gatunkowego) oraz ilościowego występowania na nim ptaków. Teren opisywany przez awifaunistykę może być wyróżniony ze względu na szczególny rodzaj środowiska – biotop, lub obejmować dany obszar geograficzny np. całe państwo.

Wikipedia

awinion

miasto we Francji; Avignon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Wiktionary

Awinion (fr. Avignon, wymowa, prowans. Avinhon) – miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje pałac papieski (Palais des Papes).Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 86 939 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1342 osoby/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże Avignon plasuje się na 5. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 100.). Sam zespół miejski zamieszkuje ok. 155 tys. osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈvʲĩɲɔ̃n, AS: avʹĩńõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awiniończyk mos., awinionka ż.

przym. awinioński

Wiktionary

awiniończyk

mieszkaniec Awinionu (miasta we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Awinionu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Awinion mrz.

:: fż. awinionka ż.

przym. awinioński

Wiktionary

awinionka

mieszkanka Awinionu (miasta we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Awinionu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Awinion mrz.

:: fm. awiniończyk mos.

przym. awinioński

Wiktionary

awinioński

→ Awinion (miasto we Francji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Awinionem (miastem we Francji)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod tym względem pałac Watykański wybudowany za pontyfikatu Mikołaja III z długimi ceremonialnymi przejściami, mnogością wielkich reprezentacyjnych pomieszczeń antycypował koncepcję rezydencji awiniońskiej.

(1.1) Rozłam w Kościele katolickim utrzymywał się przez trzy dekady. Obozy rzymski i awinioński powoływały swoich kolejnych papieży, powodując dewastację autorytetu władzy papieskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Awinion mrz., awiniończyk mos., awinionka ż.

Wiktionary

awiofobia

lęk przed lataniem samolotami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. lęk przed lataniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pisarz, Janusz L. Wiśniewski, który również cierpi na awiofobię, przyznaje, że jego dolegliwość wiąże się z niemożnością kontroli, jaką odczuwa, będąc na pokładzie samolotu.

Wiktionary

awiofon

przestarzałe, nieskomplikowane urządzenie, używane do porozumiewania się załogi samolotu między sobą

SJP.pl

awiomarina

lek łagodzący objawy choroby lokomocyjnej; dimenhydrinat, dramamin, aviomarin

SJP.pl

awiomatka

potocznie: lotniskowiec

SJP.pl

awionetka

mały samolot sportowy lub turystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. mały samolot pasażerski;

Wiktionary

Awionetka – potoczne określenie małego samolotu turystycznego, sportowego lub dyspozycyjnego, stosowane obecnie na ogół przez ludzi niezwiązanych z lotnictwem, spotykane zwłaszcza w mediach. Przed II wojną światową było używane bardziej oficjalnie i powszechnie, obecnie jest już rzadsze. Termin awionetka nie ma dokładnie sprecyzowanego zakresu – nazywane są tak głównie małe 2–4 miejscowe, jednosilnikowe, rzadziej dwusilnikowe samoloty, napędzane silnikami tłokowymi o małej lub średniej mocy. Małe samoloty, odpowiadające temu określeniu, są oficjalnie klasyfikowane przez polskie prawo jako samoloty lekkie (o masie startowej nie większej niż 5700 kg) lub samoloty bardzo lekkie (o masie startowej nie większej niż 750 kg). Jednakże, termin awionetka najczęściej jest stosowany do samolotów bardzo lekkich i lekkich o masie startowej nie przekraczającej ok. 1000 kg (np. Cessna 152), rzadziej do samolotów ultralekkich, natomiast w zasadzie nie jest stosowany do większych samolotów lekkich, o masie startowej przekraczającej ok. 2300 kg (dla porównania Piper PA-34 Seneca – 2154 kg).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. awiatorka ż., awiacja ż., awiator m., awionika ż.

przym. awionetkowy, awiacyjny

Wiktionary

awioniczny

→ awionika

SJP.pl

Patrz:
awionika

awionik

1. dział techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce urządzeń automatycznych i elektronicznych;
2. wyposażenie pokładowe samolotu

SJP.pl

Awionik – specjalista z zakresu wyposażenia elektrycznego i pilotażowo-nawigacyjnego statków powietrznych. Może zajmować się projektowaniem, obsługą, poświadczaniem lub produkcją specjalistycznego sprzętu wyposażenia lotniczego.

Awionik dzieli się na:

- technik awionik

- inżynier awioniki

- doktor w zakresie awioniki

Wikipedia

awionika

1. dział techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce urządzeń automatycznych i elektronicznych;
2. wyposażenie pokładowe samolotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. astr. dziedzina techniki i przemysłu zajmująca się elektronicznymi systemami i urządzeniami stosowanymi w statkach powietrznych

(1.2) techn. lotn. elektronika lotnicza

Wiktionary

Awionika – dwuznaczne pojęcie oznaczające:

- dział nauki i techniki zajmujący się zastosowaniem w lotnictwie i astronautyce oraz w lotniczych urządzeniach naziemnych urządzeń automatycznych i elektronicznych;

- Wyposażenie pokładowe, takie jak systemy sterowania, urządzenia nawigacyjne, system zobrazowania informacji itd.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Drony cywilne coraz częściej mają zaawansowaną awionikę.

Wiktionary

awista

1. o wkładach bankowych, kontach: wypłacany w każdej chwili na żądanie klienta;
2. o wekslach: płatny w momencie okazania

SJP.pl

awitaminoza

zaburzenie czynności organizmu spowodowane niedoborem lub brakiem określonej witaminy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

Wiktionary

Awitaminoza – schorzenie strukturalne lub funkcjonalne spowodowane całkowitym brakiem lub znaczącym niedoborem określonej witaminy w organizmie. Różne awitaminozy mogą być skutkiem zarówno niedoboru witamin w pokarmie, jak również zaburzeniem wchłaniania lub metabolizmu (np. przekształcanie prowitamin w witaminy). Poszczególne awitaminozy prowadzą do różnych chorób:

- Awitaminoza witaminy A prowadzi do ślepoty zmierzchowej (tzw. kurzej ślepoty) oraz zespołu suchego oka.

- Awitaminoza witaminy B_1 prowadzi do choroby beri-beri.

- Awitaminoza witaminy B_3 (PP) prowadzi do pelagry.

- Awitaminoza witaminy B_12 prowadzi do niedokrwistości Addisona-Biermera (niedokrwistość megaloblastyczna).

- Awitaminoza witaminy C prowadzi do szkorbutu.

- Awitaminoza witaminy D prowadzi do krzywicy.

- Awitaminoza witaminy K prowadzi do skazy krwotocznej oraz różnych innych schorzeń krzepliwości krwi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czasem na kolację była zupa — zacierka na wodzie lub kasza. Nie było prawie nigdy ziemniaków lub warzyw. Dzieci cały czas zagrożone były awitaminozą. W lecie starano się, by otrzymywały jakieś owoce — najczęściej nieduże jabłko […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲitãmʲĩˈnɔza, AS: avʹitãmʹĩnoza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. witamina ż.

Wiktionary

awitaminozowy

→ awitaminoza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z awitaminozą

Wiktionary

Patrz:
awitaminoza

awiważ

technika farbowania tkanin

SJP.pl

Awiważ (fr. avivage) – technika farbowania tkanin polegająca na nadawaniu jej żywych kolorów oraz chrzęszczącą apreturę. Ma na celu uzyskanie lepszego chwytu oraz poprawienia własności przędnych tego włókna. Są to środki nanoszone już po wytworzeniu włókna bądź też po zabarwieniu.

Technika ta jest wykonywana sposobem natryskowym lub poprzez odpowiednie zanurzanie włókna w wodnym roztworze oraz odparowaniu tej wody podczas suszenia.

Wikipedia

awiz

przestarzale: awizo;
1. zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej;
2. pisemna informacja o zrealizowaniu określonej operacji bankowej lub handlowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zawiadomienie, wezwanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod pozorem polowania odprawimy walną naradę. Mam ważne awizy i relacje.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. awizyja

Wiktionary

awizacja

zawiadomienie, donos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umówienie się z wyprzedzeniem na jakąś czynność

Wiktionary

awizacyjny

przymiotnik od: awizacja

SJP.pl

awizerski

→ awiz; awizowy

SJP.pl

awizo

1. zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej; awiz;
2. pisemna informacja o zrealizowaniu określonej operacji bankowej lub handlowej; awiz;
3. niewielki, szybki okręt wojenny do celów zwiadowczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poczt. pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

(1.2) pisemne zawiadomienie o dokonaniu operacji handlowej, giełdowej albo bankowej lub nadejściu towaru

(1.3) mar. niewielki, szybki okręt wojenny;

Wiktionary

- Awizo – klasa niewielkich okrętów.

- W ekonomii – zawiadomienie o dokonaniu transakcji gospodarczej.

- W systemie logistycznym – zawiadomienie o wysłaniu towaru.

- W systemie pocztowym – zawiadomienie o nadejściu przesyłki pocztowej, której nie można doręczyć adresatowi bezpośrednio – awizo informuje adresata o możliwości odbioru przesyłki we wskazanym urzędzie pocztowym (lub innej instytucji) oraz o terminie, do kiedy będzie to możliwe.

- W łączności – łącznica telefoniczna pośrednicząca.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Współcześnie awizo definiowane jest jako okręt mniejszy od korwety i większy od patrolowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈvʲizɔ, AS: avʹizo

Wiktionary

Powiązane:

czas. awizować

rzecz. awizowanie n., preawizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) zawiadomienie, powiadomienie

Wiktionary

awizomat

urządzenie do wydawania przesyłek rejestrowanych

SJP.pl

awizować

1. pisemnie zawiadamiać, zawiadomić o nadejściu przesyłki, którą należy odebrać na poczcie;
2. środowiskowo: zapowiadać, zapowiedzieć, powiadamiać, powiadomić; anonsować (zaanonsować), zawiadamiać (zawiadomić)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaawizować)

(1.1) urz. wystawiać awizo; formalnie powiadamiać o nadejściu przesyłki

(1.2) informować o czymś w sposób oficjalny

(1.3) bank. finans. oficjalnie zgłaszać zamiar dokonania operacji finansowej

czasownik zwrotny niedokonany awizować się (dk. zaawizować się)

(2.1) być awizowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. preawizacja ż., awizacja ż., awizo n., awizowanie n.

czas. zaawizować dk.

przym. awizacyjny, awizowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) anonsować, powiadamiać, zawiadamiać

Wiktionary

awizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poczt. wypisywanie awiza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awizo n., preawizacja ż.

czas. awizować

Wiktionary

awizowiec

mały statek przeznaczony do posyłek i służby wywiadowczej; awizo

SJP.pl

awizowy

→ awizo, → awiz

SJP.pl

Patrz:
awizo, → awiz

awizyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. doniesienie, wiadomość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavʲiˈzɨja, AS: avʹizyi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. awiz

Wiktionary

awoceta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. zob. szablodziób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈt͡sɛta, AS: avoceta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szablodziób

Wiktionary

awokado

avocado;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla smacznych owoców; smaczliwka;
2. owoc tego drzewa, o gruszkowatym kształcie, do 20 cm długości, ciemnozielonej skórce, tłustym miąższu i dużej pestce; gruszka awokado

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Persea|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;

(1.2) bot. roślina z rodzaju awokado (1.1)

(1.3) spoż. kulin. ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

Wiktionary

Smaczliwka, awokado (Persea Mill.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 80, poprzez 108 do nawet ok. 200 gatunków. Występują one w Ameryce Północnej i Południowej, nieliczne gatunki także w Azji południowo-wschodniej. Dwa gatunki (smaczliwka indyjska i Persea barbujana) rosną na wyspach Makaronezji.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Marta robi pyszną sałatkę z awokado.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɔˈkadɔ, AS: avokado

Wiktionary

Powiązane:

przym. awokadowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) avocado, smaczliwka

Wiktionary

awokadowy

→ awokado

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający awokado, mający smak awokado, związany z awokado

Wiktionary

Patrz:
awokado
Powiązane:

rzecz. awokado n.

Wiktionary

awosz

potocznie o funkcjonariuszu węgierskiej służby bezpieczeństwa z czasów stalinowskich

SJP.pl

awoszka

→ awosz

SJP.pl

Patrz:
awosz

awpl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego, nazwa własna

(1.1) = daw. polit. Akcja Wyborcza Polaków na Litwie;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. AWPL-ZChR

Wiktionary

aws

skrót od: Akcja Wyborcza Solidarność - polska partia polityczna

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

(1.1) = polit. hist. Akcja Wyborcza Solidarność;

(1.2) = wojsk. Agenturalny Wywiad Strategiczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dużą sensację wzbudziło przybycie Mariana Krzaklewskiego, który przemaszerował główną ulicą wraz z licznymi zwolennikami do stolika AWS-u , gdzie rozdawał autografy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿vu‿ˈɛs, AS: a‿vu‿es

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. AWS-iarz m., AWS-owiec m.

przym. AWS-owy, AWS-owski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. AWS-iarz m., AWS-owiec m.

przym. AWS-owy, AWS-owski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) EAS (Election Action Solidarity)

źródła.

== AWS (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = wojsk. autonomous weapons systems → system uzbrojenia autonomicznego, autonomiczny system bojowy

(1.2) = transp. automatic warning system → automatyczny system ostrzegania

odmiana.

(1.1-2) lp. AWS; lm. AWSes

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aws-owiec

członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność"); awuesowiec

SJP.pl

awuesiak

potocznie: awuesowiec - członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność")

SJP.pl

awuesowiec

członek AWS (Akcji Wyborczej "Solidarność"); AWS-owiec

SJP.pl

awuesowski

przymiotnik od: AWS (Akcja Wyborcza "Solidarność"); AWS-owski

SJP.pl

awulsja

w geologii: powstawanie nowego koryta rzeki poza jego pierwotnymi zakolami

SJP.pl

Awulsja − proces tworzenia nowego koryta rzeki, które omija wcześniej istniejące meandry.

Wikipedia

awulsyjny

złamanie awulsyjne - złamanie polegające na oderwaniu fragmenty kości na skutek działania odpowiednio dużych sił ze strony układu mięśniowego

SJP.pl

awunkulat

szczególny rodzaj związków między bratem matki i jego siostrzeńcami, w którym siostrzeńcy dziedziczą majątek i pozycję społeczną po wuju; awunkułat

SJP.pl

Awunkulat (łac. avunculus – wuj ze strony matki) – system organizacji rodziny i taki system pokrewieństwa, w którym najważniejsza rola przypada bratu matki (wujowi). Wuj pełni rolę wzoru osobowego i to po nim siostrzeńcy dziedziczą pozycję społeczną lub majątek. Jest on najważniejszym męskim opiekunem dzieci swojej siostry. Rola ojca jest bardzo mała lub wręcz żadna.

Wikipedia

awunkułat

szczególny rodzaj związków między bratem matki i jego siostrzeńcami, w którym siostrzeńcy dziedziczą majątek i pozycję społeczną po wuju; awunkulat

SJP.pl

awykonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest awykonalne; brak możliwości wykonania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

przym. awykonalny

przysł. awykonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewykonalność, niemożliwość

Wiktionary

awykonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewykonalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. awykonalność ż.

przysł. awykonalnie

Wiktionary

awzelina

egzotyczne drewno używane do wykładania nawierzchni toru kolarskiego

SJP.pl

axamitowski

nazwisko, np. Wincenty Axamitowski (176-1828), generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego; Aksamitowski

SJP.pl

axel

rodzaj skoku w łyżwiarstwie figurowym; aksel

SJP.pl

Axel, Aksel

- Axel (piłkarz)

- Axel – skok w łyżwiarstwie figurowym

- Axel (sporty siłowe) – polska nazwa konkurencji siłowej o nazwie Koła Apollina

- Axel – imię Absalon

- Axel (Holandia) – miejscowość

Wikipedia

axentowicz

nazwisko

SJP.pl

axer

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Axer (1880–1948), polski matematyk, doktor matematyki

- Erwin Axer (1917–2012), polski reżyser teatralny

- Jerzy Axer (ur. 1946), polski filolog klasyczny

- Maurycy Axer (1886–1942), polski adwokat, działacz społeczny

- Otto Axer (1906–1983), polski malarz, scenograf i pedagog

Wikipedia

axt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wiktionary

Axt – śląski herb szlachecki. Według Alfreda Znamierowskiego jest to odmiana herbu Janina.

Wikipedia

ayahuasca

[czytaj: ajołaska] napój halucynogenny

SJP.pl

Wikipedia

aygo

samochód typu Toyota Aygo

SJP.pl

ayran

[czytaj: ajran] turecki napój przyrządzany z jogurtu i wody z dodatkiem soli; ajran

SJP.pl

Ajran (tur. ayran) – popularny turecki napój wytwarzany z jogurtu i wody (w proporcji 2:1 lub 1:1). Zazwyczaj dodawana jest do niego sól, a czasami też pieprz. Podawany jest schłodzony, może też mieć pianę. Często spożywany jest z kebabem. Ajran jest podobny do popularnego m.in. w Iranie i Armenii napoju doogh (dugh, abdug, tahn), który jednak jest poddawany krótkiemu procesowi fermentacji i jest lekko musujący.

Wikipedia

ayrshire

[czytaj: ejrszir, ejrszajr] rasa bydła domowego, wyhodowana w Szkocji

SJP.pl

Ayrshire (gael. Siorrachd Inbhir Àir) – hrabstwo historyczne w południowo-zachodniej Szkocji, położone nad zatoką Firth of Clyde. Nazwa hrabstwa pochodzi od miasta Ayr, dawnej stolicy.

Hrabstwo jest w przeważającej części nizinne, na południu i wschodzie wyżynne (Wyżyna Południowoszkocka). Na terenie Ayrshire wyróżniano trzy mniejsze regiony rozdzielone rzekami – Cunninghame (na północ od rzeki Irvine), Kyle (na południe od Irvine, na północ od Doon) oraz Carrick (na południe od Doon). Główne miasta w regionie to, obok Ayr, Kilmarnock, Irvine, Kilwinning, Prestwick i Troon.

Wikipedia

ayurweda

[czytaj: ajurweda] tradycyjna medycyna indyjska; ajurweda

SJP.pl

ayurwedyjski

→ ayurweda [czytaj: ajurwedyjski]; ajurwedyczny, ajurwedyjski

SJP.pl

az

imię żeńskie

SJP.pl

partykuła

(1.1) …podkreślająca wielkość jakiejś cechy

spójnik

(2.1) …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wiedziałem, że w Wielkiej Brytanii mieszkania są aż tak drogie.

(1.1) Tomek jeździ samochodem aż do przesady ostrożnie; moim zdaniem mógłby jeździć trochę szybciej.

(1.1) Z powodu spóźnienia jednego z prelegentów konferencja przedłużyła się aż do godziny 18.

(2.1) Tak długo próbował, aż w końcu udało mu się złożyć uszkodzony mechanizm w całość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aʃ, AS: aš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|aże.

(2.1) dopóki; gw-pl|Górny Śląsk|aże.

Wiktionary

aza

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. miejscowość w Hiszpanii

(2.2) imię|polski|ż.

(2.3) zoonim, imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A nie było wojny aż do roku trzydziestego i piątego królowania Azy.

(2.1) Według innej legendy Joanna z Azy słynęła z troski o biednych, których hojnie obdarowywała jałmużną.

(2.3) Nie dawaj Azie dropsów – nie karmi się psa słodyczami.

Wiktionary

azadirachta

drzewo pochodzące z Indii, wykorzystywane do produkcji leków stosowanych w medycynie ajurwedycznej

SJP.pl

azaleina

czerwony barwnik anifinowy; azotan rosaniliny

SJP.pl

Azaleina – organiczny związek chemiczny należący do grupy flawonoli, będących podgrupą flawonoidów. Azaleina jest 3-O-α-L-ramnozydem azaleatyny.

Wikipedia

azali

1. dawniej: czy;
a) partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne, np. "Azali droga, na którą wstąpiła, godna jest pochwały?"; aza;
b) spójnik przyłączający pytanie zależne do zdania nadrzędnego, np. "Miał wątpliwości, azali naród jego prawdziwą wolność już uzyskał."; aza;
2. dawniej: może, zapewne, podobno

SJP.pl

azalia

krzew lub roślina dekoracyjna z rodziny wrzosowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bot. ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

Wiktionary

Różanecznik, azalia, rododendron (Rhododendron L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ponad tysiąc gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w Azji, w mniejszej liczbie gatunków w obydwu Amerykach i w Europie. Rosną zwykle na obszarach górskich, na glebach próchnicznych i kwaśnych, często także na torfowiskach i na glebach oraz skałach wapiennych. Zasiedlają lasy, formacje krzewiaste i wrzosowiska. Nieliczne gatunki są epifitami. Kwiaty są u części gatunków wonne, u innych nie. Zapylane są przez owady, niektóre gatunki w Himalajach także przez ptaki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azalie, hortensje i irysy kwitną wiosną, a chryzantemy jesienią, wtedy także czerwienieją klony.

Wiktionary

Powiązane:

przym. azaliowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) różanecznik

Wiktionary

azaliaczek

kibitnik azaliaczek - motyl z rodziny kibitnikowatych

SJP.pl

azalijka

zdrobnienie od: azalia

SJP.pl

azaliowy

związany z azalią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z azalią (azaliami); składający się z azalii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azalia ż.

Wiktionary

azaliż

dawniej:
1. wzmocniona partykuła "azali";
2. spójnik "azali" wzmocniony partykułą "-ż"

SJP.pl

partykuła

(1.1) przest. …wprowadzająca pytanie retoryczne

spójnik

(2.1) przest. …przyłączający do zdania nadrzędnego pytanie zależne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Azaliż droga, na którą wstąpiła, godna jest pochwały?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzalʲiʃ, AS: azalʹiš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyż, czyżby, przest. azali, stpol. zali

Wiktionary

azaliżby

"azaliż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

azan

nazwa systematyczna amoniaku

SJP.pl

1. adhan – wezwanie do modlitwy w islamie

2. nazwa systematyczna amoniaku

Wikipedia

azariasz

Azariasz – hebrajskie i biblijne imię męskie oznaczające „Jahwe dopomógł”, „Jahwe wspomaga” (hebr. Azarjahu, Azaria).

Imię to nosił:

- Azariasz (król Judy)

- Św. Archanioł Rafał podczas swej ziemskiej misji zleconej przez Opatrzność (Tb 5,13)

Wikipedia

azawad

region w północnym Mali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. region w Afryce, w północnej części Mali, zamieszkały przez Tuaregów;

(1.2) geogr. polit. niepodległe państwo postulowane przez tuareskich bojowników secesjonistów

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. azawadzki

Wiktionary

azaż

dawniej:
1. wzmocniona partykuła "aza";
2. spójnik "aza" wzmocniony partykułą "-ż"

SJP.pl

azazel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. jeden z upadłych aniołów w mitologii hebrajskiej i muzułmańskiej;

Wiktionary

Azazel (hebr. עזאזל, arab. عزازل Azazil) – upadły anioł występujący w mitologii hebrajskiej i muzułmańskiej, znany również pod imionami Azael, Hazazel i Assasello. Jego imię oznacza „Bóg umacnia”, a z hebrajskiego „ten, który się oddalił”.

Wikipedia

azbeścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od azbest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azbest m.

Wiktionary

azbest

minerał o budowie włóknistej, z grupy serpentynów i amfiboli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

Wiktionary

Azbest – określenie pewnych grup mineralnych mających postać włókien o stosunku długości do średnicy włókna co najmniej 100:1.

Nazwa azbest nie określa konkretnego minerału, lecz dotyczy ogółu minerałów krzemianowych tworzących włókna. Należą do nich:

- azbesty właściwe: azbesty serpentynowe (chryzotylowe) i amfibolowe (aktynolitowe, amiantowe, antofyllitowe, amozytowe, krokidolitowe – odmiana riebeckitu oraz magnesioriebeckitowe). Oprócz wymienionych należą tu jeszcze inne minerały krzemianowe – diopsyd, sillimanit, egiryn, lamprofyllit, astrofyllit i inne.

- Do minerałów azbestopodobnych należą: attapulgit, sepiolit, talk włóknisty, wollastonit, serpentynit włóknisty, antygoryt włóknisty oraz zeolity włókniste.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azbest był stosowany m.in. jako materiał izolacyjny, jednak okazało się, że jest przyczyną pylicy azbestowej i międzybłoniaka opłucnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazbɛst, AS: azbest

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azbestoza ż., azbeścik mrz.

przym. azbestowy

Wiktionary

azbestocement

materiał budowlany wyrabiany z azbestu i cementu

SJP.pl

azbestocementowy

związany z azbestocementem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z azbestocementem; zbudowany z azbestocementu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azbestocement mrz.

Wiktionary

azbestowy

związany z azbestem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Azbest był stosowany m.in. jako materiał izolacyjny, jednak okazało się, że jest przyczyną pylicy azbestowej i międzybłotniaka opłucnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azbest mrz.

Wiktionary

azbestoza

choroba zawodowa związana z narażeniem na azbest; rodzaj pylicy płuc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba spowodowana nagromadzeniem włókien azbestu w drogach oddechowych

Wiktionary

Pylica azbestowa (inaczej azbestoza) – choroba płuc, będąca wynikiem wieloletniego wdychania wraz z powietrzem włókien azbestowych o mikroskopijnych rozmiarach (20-50 µm). Następuje zwłóknienie płuc, często również i opłucnej, gdyż włókienka azbestu działają silnie drażniąco na drodze chemicznej i mechanicznej. Powikłaniem azbestozy jest często rak oskrzela (ryzyko zwiększone około czterokrotnie) oraz międzybłoniak opłucnej (prawie tysiąckrotnie zwiększone ryzyko).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Objawy azbestozy to duszność, suchy kaszel, bóle w klatce piersiowej czy świst oddechowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azbest mrz.

Wiktionary

azbestyna

ogniotrwała farba z azbestu, sproszkowanego krzemienia, wodorotlenku potasu i sodowanego szkła wodnego

SJP.pl

azbomika

materiał termoizolacyjny złożony z łupka, diatomitu i azbestu

SJP.pl

azbuka

alfabet słowiański opracowany przez Cyryla; cyrylica

SJP.pl

Wikipedia

azbukownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) glosariusz staroruski i ruski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W XVI–XVII wieku pojawiły się znacznie obszerniejsze azbukowniki z alfabetycznym układem haseł, informacją o pochodzeniu wyrazów, ich tłumaczeniem bądź objaśnieniem.

Wiktionary

ażby

przestarzałe: spójnik zdań określających przeciąg czasu, termin, koniec oczekiwania itp.

SJP.pl

azdyk

urządzenie do wykrywania okrętów podwodnych; asdic

SJP.pl

Sonar (ang. Sound Navigation And Ranging – nawigacja dźwiękowa i pomiar odległości) – urządzenie używające długich, średnich lub krótkich fal dźwiękowych do nawigacji, komunikacji, detekcji, określania pozycji, śledzenia oraz klasyfikacji ruchomych i nieruchomych obiektów zanurzonych, znajdujących się na powierzchni cieczy bądź w powietrzu. Nazwa sonaru powstała pod wpływem nazwy radaru. W zależności od zasady działania, sonary mogą być aktywne bądź pasywne, mogą także łączyć obie te cechy. Najczęstszym środowiskiem zastosowania urządzeń sonarowych jest środowisko ciekłe, zwłaszcza wodne, jednakże ich odpowiednie formy mogą być wykorzystywane także w środowisku gazowym, w tym w powietrzu. W zależności od zastosowania i konstrukcji systemy echolokacyjne mogą używać bardzo szerokiego zakresu fal dźwiękowych – od infradźwięków po ultradźwięki. U niektórych zwierząt takich jak delfiny czy nietoperze umiejętność echolokacji wytworzyła się naturalnie w drodze ewolucyjnej.

Wikipedia

aże

dawniej, gwarowo: aż

SJP.pl

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aż

spójnik

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. aż, że

Wiktionary

ażeby

partykuła wyrażająca życzenie, zwykle treści ujemnej (wzmocnione żeby)

SJP.pl

spójnik

(1.1) zob. aby.

wykrzyknik

(2.1) poznań. …żeby nie wiem co!

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znowu czyta powieść, ten rozdział, kiedy, podczas gwiaździstej nocy, p. Rambaud naprawiał zepsutą lalkę małej Joasi, Helena tonęła we łzach bezprzedmiotowego żalu, a Opat Jouve radził, ażeby wyszła za mąż.

(2.1) Nie dam sie na to namówić, ażeby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈʒɛbɨ, AS: ažeby

Wiktionary

azeka

Azeka (hebr. עֲזֵקָה) – miasto biblijne, zlokalizowane w północno-wschodniej części Judy na szlaku z wybrzeża na Wyżynę Judzką. W sąsiedztwie Azeki na wysokości doliny Elah znajdowała się droga do Betlejem. Miasto jest utożsamiane ze współczesnym Tell Zakarie.

Wikipedia

azelainowy

przymiotnik

(1.1) farm. dotyczący kwasu azelainowego

Wiktionary

azeotrop

ciekła mieszanina wieloskładnikowa, mająca pod stałym ciśnieniem stałą temperaturę wrzenia, a skład ilościowy cieczy jest dokładnie taki sam jak skład pary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. mieszanina cieczy, której temperatura wrzenia pod pewnym ciśnieniem jest wyższa lub niższa od temperatury wrzenia jej poszczególnych składników i której para ma taki sam skład, co postać ciekła;

Wiktionary

Mieszanina azeotropowa (azeotrop) – ciekła mieszanina (roztwór) dwóch lub więcej związków chemicznych, która jest w równowadze termodynamicznej z parą nasyconą powstającą z tej mieszaniny. Skład pary i cieczy jest taki sam. Gdy mówimy o azeotropie w kontekście wykresu fazowego, parametry takie określamy nazwą punktu azeotropowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dodatnie azeotropy mają niższą temperaturę wrzenia niż jakikolwiek inny roztwór danych składników pod tym samym ciśnieniem, a więc izobara wrzenia osiąga minimum przy składzie azeotropowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azeotropia ż.

przym. azeotropowy

Wiktionary

azeotropia

Mieszanina azeotropowa (azeotrop) – ciekła mieszanina (roztwór) dwóch lub więcej związków chemicznych, która jest w równowadze termodynamicznej z parą nasyconą powstającą z tej mieszaniny. Skład pary i cieczy jest taki sam. Gdy mówimy o azeotropie w kontekście wykresu fazowego, parametry takie określamy nazwą punktu azeotropowego.

Wikipedia

azeotropowy

związany z azeotropem

SJP.pl

azer

przedstawiciel narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerbejdżanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Azerbejdżanu

(1.2) osoba narodowości azerskiej lub poczuwająca się do niej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Według szacunków Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców Armenię zamieszkuje wciąż od 30 do kilkuset Azerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɛr, AS: azer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fż. Azerka ż.

przym. azerski, proazerski

przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Azerbejdżanin

Wiktionary

azerb.

skrót od: azerbejdżański

SJP.pl

azerbejdżan

1. państwo w Azji ze stolicą w Baku; Republika Azerbejdżańska;
2. kraina historyczna w Azji Zachodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Baku;

(1.2) geogr. hist. zob. Azerbejdżan Irański.

(1.3) geogr. adm. zob. Azerbejdżan Wschodni.

(1.4) geogr. adm. zob. Azerbejdżan Zachodni.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lm. od: Azerbejdżanin

Wiktionary

Azerbejdżan, Republika Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – państwo położone na Kaukazie Południowym z wybrzeżem nad Morzem Kaspijskim. Graniczące z Rosją na północy, Gruzją na północnym zachodzie, Armenią na zachodzie, Iranem na południu oraz Turcją poprzez eksklawę – Nachiczewańską Republikę Autonomiczną. Eksklawa ta jest ograniczona przez Armenię na północy i wschodzie, Iran na południu i zachodzie oraz ma – biegnącą odcinkiem rzeki Araks – kilkunastokilometrową granicę z Turcją na północnym zachodzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azerbejdżan jest krajem azjatyckim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrˈbɛjd͡ʒãn, AS: azerbei ̯ǯãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azerski mrz., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżanka ż., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

przym. azerbejdżański, azerski, antyazerbejdżański, antyazerski, proazerski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. ofic. Republika Azerbejdżanu

Wiktionary

azerbejdżanin

1. obywatel Azerbejdżanu;
2. przedstawiciel narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Azerbejdżanie mówią po azerbejdżańsku, armeńsku i rosyjsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãɲĩn, AS: azerbei ̯ǯãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżan m., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fż. Azerbejdżanka ż.

przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary

azerbejdżanka

1. obywatelka Azerbejdżanu;
2. przedstawicielka narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãŋka, AS: azerbei ̯ǯãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżan mrz., Azer mos., Azerka ż., azerski mrz.

:: fm. Azerbejdżanin mos.

przym. azerbejdżański, azerski, proazerski

Wiktionary

azerbejdżański

→ Azerbejdżan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Azerbejdżan

Wiktionary

Patrz:
Azerbejdżan
Przykłady

(1.1) W Azerbejdżanie mówi się po azerbejdżańsku, armeńsku i rosyjsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɛrbɛjˈd͡ʒãj̃sʲci, AS: azerbei ̯ǯãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżan m., Azerbejdżanin m., Azerbejdżanka ż.

przym. proazerski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) azerski

Wiktionary

azerka

przedstawicielka narodu turkijskiego zamieszkującego głównie północno-zachodni Iran oraz Azerbejdżan; Azerbejdżanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Azerbejdżanu, przedstawicielka narodu azerskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W półfinale Azerki zagrają z Węgierkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azerskość ż., azerski mrz.

:: fm. Azer mos.

przym. azerski, proazerski

przysł. azersko

Wiktionary

azerski

→ Azerowie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Azerbejdżanu;

Wiktionary

Język azerbejdżański, także: język azerski (azer. Azərbaycan dili, Azərbaycan Türkcəsi / ترکی آذربایجانی) – język należący do grupy języków turkijskich, używany głównie w Azerbejdżanie, północno-zachodnim Iranie, we wschodniej Turcji, a także w Gruzji, Armenii, Kazachstanie oraz na obszarze Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Patrz:
Azerowie
Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) azerbejdżański

antonimy.

(1.1) antyazerski

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Azerbejdżanka ż., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżan mrz., azerskość ż., Azer m., Azerka ż.

przym. proazerski

przysł. azersko

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Azerbaijani

* arabski: (1.1) أذربيجاني

* baskijski: (1.1) azerbaijandar; (2.1) azerbaijanera

* białoruski: (1.1) азербайджанскі; (2.1) азербайджанская мова ż.

* chorwacki: (1.1) azerski; (2.1) azerski m.

* czeski: (1.1) ázerbájdžánský; (2.1) ázerbájdžánština ż.

* francuski: (2.1) azéri

* koreański: (2.1) 아제르바이잔어

* ormiański: (2.1) ադրբեջաներեն

* rosyjski: (1.1) азербайджанский; (2.1) азербайджанский, азери

* słowacki: (2.1) azerbajdžančina ż.

* szwedzki: (2.1) azeriska w.

* turecki: (2.1) Azerice

* węgierski: (1.1) azeri; (2.1) azeri

źródła.

== azerski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) azerski

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) (język) azerski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɛrsʲci, AS: azersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżanka ż., Azerbejdżanin mos., Azerbejdżan mrz., azerskość ż., Azer m., Azerka ż.

przym. proazerski

przysł. azersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) azerbejdżański

Wiktionary

azersko

przysłówek

(1.1) na sposób azerski, po azersku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azerski mrz., Azer mos., Azerka ż., azerskość ż.

przym. azerski

Wiktionary

azerskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem azerskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem azerskim

(1.3) spisany, stworzony w języku azerskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: azerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

azerskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co azerskie; azerski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azerbejdżan mrz., azerski mrz., Azer mos., Azerka ż.

przym. azerski, proazerski

przysł. azersko

Wiktionary

aziewicz

nazwisko

SJP.pl

azincourt

Azincourt – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais, niedaleko od miasta Hesdin.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 250 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 30 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Azincourt plasuje się na 970. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 431.).

Wikipedia

ażio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; agio; aggio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną;

Wiktionary

Ażio (także we włoskiej pisowni aggio lub francuskiej agio, archaiczne ażjo lub ażyo) – pojęcie z dziedziny ekonomii, oznaczające wyższy kurs posiadanych dewiz lub papierów wartościowych niż ich wartość nominalna.

W znaczeniu pierwotnym (używana była także nazwa "mienne" albo "przydawanie") różnica wartości towarów jednego ponad drugi, potem różnica wartości monety bankowej ponad obiegową (lub na odwrót), nadpłata, przewyżka ceny targowej, pieniędzy lub papierów publicznych ponad ich nominalną wartość. Stosunek przeciwny, czyli spadek ceny poniżej wartości nominalnej nazywany jest disażio, natomiast równość ceny z wartością nominalną nazywana bywa pari.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ażiotaż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agio, aggio, ażyo

Wiktionary

ażiotaż

spekulacyjna gra na giełdzie wykorzystująca różnice kursów papierów wartościowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) finans. sposób spekulacji na giełdzie oparty na różnicach kursów papierów wartościowych

Wiktionary

Ażiotaż albo ażiotarstwo – spekulacje wykorzystujące podnoszenie lub obniżanie wartości pieniężnych, papierów rentowych, obligacji, akcji wszelkiego rodzaju, weksli itp. połączone z działaniami zmierzającymi do sztucznego oddziaływania na kształtowanie się ich cen tak w kierunku ich zwyżki, jak i obniżki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Plagą naszego miasta jest ażiotaż biletów kolejowych i przekupstwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażio n.

Wiktionary

aziz

nazwisko obce

SJP.pl

azj.

skrót od: azjatycki; azjat.

SJP.pl

azja

część świata tworząca wraz z Europą kontynent zwany Eurazją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największy kontynent na Ziemi;

(1.2) geogr. hist. prowincja rzymska obejmująca zachodnią część półwyspu Azja Mniejsza;

(1.3) mitgr. okeanida, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy;

(1.4) mitgr. jedna z nereid

(1.5) geogr. zob. Azja Mniejsza.

Wiktionary

Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – w zależności od podejścia: największy kontynent na Ziemi lub część świata, która razem z Europą tworzy największy kontynent, Eurazję. Nazywana jest często kontynentem wielkich kontrastów geograficznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy Kaukaz leży w Europie czy w Azji?

(1.1) My, w Polsce, często widzimy Azję mylnie. Ponieważ są dwie Azje. Jest Azja islamu i innych wielkich kultur, wielkich cywilizacji (…). I jest Azja stepu, Azja Środkowa, Azja pustynna, Azja syberyjska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazʲja, AS: azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azjata mos., Azjatka ż., azjatyckość ż., azjarcha mos.

przym. azjatycki, wewnątrzazjatycki

przysł. azjatycko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Azyjo.

(1.5) Anatolia

Wiktionary

azjanicki

1. ludy azjanickie - pierwotne ludy zamieszkujące Europę i Azję Przednią od okresu paleolitu, przed przybyciem tam innych ludów (celtyckich, indoeuropejskich itp.);
2. języki azjanickie - dawne, wymarłe języki tych ludów

SJP.pl

azjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. Azjata

Wiktionary

Powiązane:

przym. azjański

Wiktionary

azjanizm

styl w retoryce antycznej oparty na wzorach z Azji Mniejszej, charakteryzujący się przeładowaniem figurami retorycznymi, bujnością, kwiecistością i patetycznością, przeciwieństwo attycyzmu

SJP.pl

Azjanizm – odmiana stylu retorycznego przeciwstawiana attycyzmowi. Azjanizm, inspirowany retoryką rodem z Azji Mniejszej, charakteryzował się wybujałością i kwiecistością stylu, mnogością figur i tropów. Teoria wymowy oderwała się od filozofii, szczególnie logiki, stając się sztuką zadziwiania odbiorcy zabiegami słownymi.

Wikipedia

azjański

dawniej: azjatycki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. azjatycki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azjanin mos.

Wiktionary

azjarcha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. kapłan stojący na czele wszystkich świątyń, w których oddawano kult boski cezarom w Azji (rzymskiej prowincji w Anatolii)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Również niektórzy z azjarchów, którzy mu byli życzliwi, posłali do niego z prośbą, by nie udawał się do teatru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azja ż., Azjata m., Azjatka ż.

przym. azjatycki

Wiktionary

azjat.

skrót od: azjatycki; azj.

SJP.pl

azjata

mieszkaniec Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Liu jest Azjatą. (On) pochodzi z Chin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjata, AS: azʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azja ż.

:: fż. Azjatka ż.

przym. azjatycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pogard. żółtek

Wiktionary

azjatka

mieszkanka Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Azji

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Azja ż.

:: fm. Azjata m.

przym. azjatycki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Azjata.

* arabski: (1.1) آسيوية ż.

* białoruski: (1.1) азіятка ż.

* bułgarski: (1.1) азиатка ż.

* czeski: (1.1) Asijka ż.

* esperanto: (1.1) azianino

* francuski: (1.1) Asiatique ż.

* górnołużycki: (1.1) Azijanka ż., Azijatka ż.

* hiszpański: (1.1) asiática ż.

* kaszubski: (1.1) Azjatka ż.

* litewski: (1.1) azijietė ż.

* niemiecki: (1.1) Asiatin ż.

* portugalski: (1.1) asiática ż.

* rosyjski: (1.1) азиа́тка ż.

* ukraiński: (1.1) азіатка ż., азійка ż.

* węgierski: (1.1) ázsiai

* włoski: (1.1) asiatica ż.

źródła.

== Azjatka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Azjatka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzʲjatka, AS: azʹi ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azja ż.

:: fm. Azjata m.

przym. azjatycki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Azja ż.

:: fm. Azjata m.

przym. azjatycki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Azjata.

* arabski: (1.1) آسيوية ż.

* białoruski: (1.1) азіятка ż.

* bułgarski: (1.1) азиатка ż.

* czeski: (1.1) Asijka ż.

* esperanto: (1.1) azianino

* francuski: (1.1) Asiatique ż.

* górnołużycki: (1.1) Azijanka ż., Azijatka ż.

* hiszpański: (1.1) asiática ż.

* kaszubski: (1.1) Azjatka ż.

* litewski: (1.1) azijietė ż.

* niemiecki: (1.1) Asiatin ż.

* portugalski: (1.1) asiática ż.

* rosyjski: (1.1) азиа́тка ż.

* ukraiński: (1.1) азіатка ż., азійка ż.

* węgierski: (1.1) ázsiai

* włoski: (1.1) asiatica ż.

źródła.

== Azjatka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Azjatka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

azjatycki

→ Azja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

Wiktionary

Patrz:
Azja
Przykłady

(1.1) Imbir to przyprawa stosowana bardzo często w wielu kuchniach azjatyckich, a w szczególności w kuchni indyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazʲjaˈtɨt͡sʲci, AS: azʹi ̯atycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azjatyckość ż., Azja ż., Azjata m., Azjatka ż., azjarcha mos.

Wiktionary

azjatycko-europejski

dotyczący Azji i Europy; w części azjatycki, w części europejski

SJP.pl

azjatyckość

→ azjatycki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest azjatyckie; cecha tych, którzy są azjatyccy

Wiktionary

Patrz:
azjatycki
Przykłady

(1.1) O azjatyckości Stambułu świadczy jego kuchnia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azja ż., Azjata mos., Azjatka ż.

przym. azjatycki

Wiktionary

azjatyzacja

1. proces wypierania białych z różnych dziedzin życia przez rdzennych Azjatów;
2. nadawanie czemuś charakteru azjatyckiego

SJP.pl

aznar

nazwisko obce

SJP.pl

aznavour

[czytaj: aznaWUR] nazwisko obce

SJP.pl

azobakter

bakteria żyjąca w glebie lub wodzie, potrafiąca wiązać wolny azot z powietrza; azotobakter

SJP.pl

azobenzen

związek organiczny zawierający grupę azową

SJP.pl

Azobenzen, difenylodiazen – organiczny związek chemiczny, jeden z aromatycznych związków azowych. Jest najprostszym arylowym związkiem azowym. Termin „azobenzen” jest często stosowany również w odniesieniu do związków, które są pochodnymi diazenu (diimidu), które nazywa się „diazenami”. Diazeny to związki silnie absorbujące światło i są powszechnymi barwnikami.

Stosowany jest do produkcji barwników organicznych.

Wikipedia

azoiczny

dotyczący azoiku, najstarszej ery w dziejach Ziemi

SJP.pl

azoik

w geologii: najstarsza era w dziejach Ziemi, która trwała od początków geologicznych dziejów Ziemi do około 2,5 miliarda lat temu; archeozoik, archaik, era archaiczna

SJP.pl

azolla

paprotka stosowana jako dekoracja zbiorników wodnych, np. akwarium

SJP.pl

Azolla (Azolla) – rodzaj wodnej paproci różnozarodnikowej klasyfikowany do rodziny salwiniowatych. Obejmuje 7 gatunków. Z powodu introdukcji gatunki należące do tego rodzaju rozprzestrzenione są już niemal na całym świecie. W Polsce jeden gatunek występuje jako inwazyjny – azolla drobna A. filiculoides (podawana była także azolla meksykańska A. mexicana, ale najwyraźniej omyłkowo).

Wikipedia

azoospermia

brak plemników w nasieniu wskutek wrodzonego niedorozwoju jąder, uszkodzenia komórek plemnikotwórczych lub zarośnięcia kanalików najądrzy; jedna z przyczyn niepłodności u mężczyzn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak plemników w nasieniu;

Wiktionary

Azoospermia – laboratoryjny obraz niepłodności polegający na całkowitym braku plemników w ejakulacie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zarośnięcie kanalików najądrzy jest jedną z przyczyn azoospermii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔːˈspɛrmʲja, AS: az•ospermʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) azoospermia

* bułgarski: (1.1) азооспермия ż.

* francuski: (1.1) azoospermie

źródła.

== azoospermia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. azoospermia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

azor

imię psa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, imię dla psa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) bibl. liter. imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(3.1) geogr. miejscowość w Izraelu, w dystrykcie Tel Awiwu;

Wiktionary

Azor (hebr.: אזור; arab. يازور) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Tel Awiwu, w Izraelu.

Leży na równinie Szaron w aglomeracji miejskiej Gusz Dan, w otoczeniu miast Tel Awiw, Ramat Gan, Or Jehuda, Holon i Riszon le-Cijjon, oraz moszawów Gannot i Miszmar ha-Sziwa. Na wschód od miasteczka jest międzynarodowy port lotniczy im. Ben-Guriona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod oknem kuchni, miejsca już nie pomnę, / Azor i Kartusz dwa kondle ogromne / siedziały razem po dobrym obiedzie.

(2.1) Po przesiedleniu babilońskim Jechoniasz był ojcem Salatiela; (…) Eliakim ojcem Azora; Azor ojcem Sadoka (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔr, AS: azor

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz.

:: zdrobn. Azorek m.

przym. Azorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Azorek

Wiktionary

azorczyk

mieszkaniec Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Azorów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azory nmos.

:: fż. Azorka ż.

przym. azorski

Wiktionary

azorek

mieszkanka Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) pieszcz. zoonim, imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyprowadziłaś już Azorka?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azor mzw.

:: zdrobn. Azorcio mzw.

Wiktionary

azorella

południowoamerykańska roślina uprawna z rodziny selerowatych

SJP.pl

Azorella, azorka (Azorella Lamarck) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 56 gatunków. Występują one w Ameryce Południowej od Ziemi Ognistej i Falklandów na południu do Kostaryki na północy, poza tym na wyspach subantarktycznych, w Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii. Rosną zwykle w miejscach skalistych i żwirowych, na torfowiskach i w trawiastych murawach, często tworząc charakterystyczne, zbite darnie i poduszki. Rośliny niektórych gatunków tworzą na tyle sztywne poduszki, że można na nich stanąć, nie zostawiając śladu. Najstarsze, okazałe okazy osiągają wiek 3 tysięcy lat. Są to rośliny typowe dla formacji wysokich Andów, ale część gatunków spotykana jest także w innych zbiorowiskach roślinnych na mniejszych wysokościach.

Wikipedia

azorka

mieszkanka Azorów (archipelagu na Oceanie Atlantyckim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Azorów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azory nmos.

:: fm. Azorczyk mos.

przym. azorski

Wiktionary

azorski

→ Azory (archipelag)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azorami, leżący na Azorach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azory nmos., Azorczyk mos., Azorka ż.

Wiktionary

azory

archipelag na Oceanie Atlantyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

(1.2) geogr. adm. osiedle w Krakowie, w dzielnicy Prądnik Biały;

(1.3) geogr. adm. dzielnica Kutna na zachodnim krańcu miasta;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: Azor

Wiktionary

Azory (port. Açores, wym. [ɐˈsoɾɨʃ]; Arquipélago dos Açores), administracyjnie Region Autonomiczny Azorów – archipelag dziewięciu wysp wulkanicznych należących do Portugalii, położony w środkowej części Oceanu Atlantyckiego, na Grzbiecie Śródatlantyckim. Znajduje się około 1500 km od wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego i jest zaliczany do Makaronezji. Na długości 650 km rozciągają się trzy główne grupy wysp (grupa zachodnia: Flores i Corvo, grupa centralna: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira, grupa wschodnia: São Miguel i Santa Maria). Zróżnicowana rzeźba terenu ze stromymi, skalistymi wybrzeżami i jeziorami kraterowymi świadczy o wulkanicznym pochodzeniu wysp. Archipelag jest nadal obszarem aktywnym sejsmicznie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azory były prawdopodobnie odwiedzane w starożytności przez Kartagińczyków, a w średniowieczu przez Arabów i Normanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔrɨ, AS: azory

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azorczyk mos., Azorka ż.

przym. azorski

Wiktionary

azot

pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7, odkryty przez Daniela Rutherforda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

Wiktionary

Azot (N, łac. nitrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 7, niemetal z grupy 15 (azotowców) układu okresowego. W warunkach normalnych jest bezbarwnym, bezzapachowym gazem. Został odkryty w 1772 roku przez Daniela Rutherforda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azot jest głównym gazem w atmosferze ziemskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɔt, AS: azot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azotek m., azotan m., azotyn m., azotniak m., azotowiec m., azotoks m., azotowanie n.

czas. azotować

przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. N; daw. dusień, saletroród

Wiktionary

azotan

sól kwasu azotowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu azotowego (z grupą NO_2 lub NO_3)

Wiktionary

Azotany, nazwa systematyczna: trioksydoazotany(1−); w systemie Stocka: azotany(V) – grupa związków chemicznych, sole i estry kwasu azotowego (HNO
3).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proszę zmierzyć zawartość azotanu sodu w tym roztworze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɔtãn, AS: azotãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot m., azotek m., azotniak m., azotyn m., azotowiec m., azotowanie n.

przym. azotanowy, azotowy, azotawy

Wiktionary

azotanowy

związany z azotanem

SJP.pl

azotany

sól kwasu azotowego

SJP.pl

Azotany, nazwa systematyczna: trioksydoazotany(1−); w systemie Stocka: azotany(V) – grupa związków chemicznych, sole i estry kwasu azotowego (HNO
3).

Wikipedia

azotawy

kwas azotawy - związek nieorganiczny, słaby i nietrwały kwas tlenowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. zawierający azot na niższym stopniu utlenienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotowanie n.

przym. azotowy

Wiktionary

azotek

związek azotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny azotu z metalem lub półmetalem;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Azotek galu jest piekielnie wytrzymałym materiałem — topi się w temperaturze kilku tysięcy stopni i ciśnieniu kilkanaście tysięcy razy większym od atmosferycznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot m., azotan m., azotyn m., azotowanie n.

czas. azotować ndk.

przym. azotawy, azotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. saletrorodek

Wiktionary

azotemia

w medycynie: podwyższona zawartość azotu we krwi

SJP.pl

azotki

związek azotu

SJP.pl

Wikipedia

azotkowy

→ azotek

SJP.pl

Patrz:
azotek

azotniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od azotniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azotniak m.

Wiktionary

azotniak

nawóz azotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. nawóz mineralny o zawartości mniej więcej dwadzieścia procent azotu;

Wiktionary

Cyjanamidek wapnia (lub cyjanamid wapnia), CaCN_2 – organiczny związek chemiczny, sól wapniowa cyjanamidu. Dianion [N=C=N]2− ma budowę liniową i jest izoelektronowy z O=C=O.

Cyjanamid wapnia jest bezbarwnym proszkiem (produkt techniczny ma zabarwienie szare lub czarne), rozkładającym się powoli pod wpływem wody. Powoduje opadanie liści, kwiatów i owoców drzew oraz innej roślinności.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. azot m., azotan m., azotyn m.

:: zdrobn. azotniaczek m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* kaszubski: (1.1) tãchnik m., azotniak m., szut m.

źródła.

== azotniak (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) roln. azotniak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot m., azotan m., azotyn m.

:: zdrobn. azotniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. azot m., azotan m., azotyn m.

:: zdrobn. azotniaczek m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* kaszubski: (1.1) tãchnik m., azotniak m., szut m.

źródła.

== azotniak (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) roln. azotniak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tãchnik, szut

Wiktionary

azotobakter

bakteria żyjąca w glebie lub wodzie, potrafiąca wiązać wolny azot z powietrza; azobakter

SJP.pl

azotobakteryna

preparat zawierający żywe kultury azobakterów (bakterii żyjących w glebie i w wodzie, mających zdolność wiązania wolnego azotu z powietrza); szczepionka nawozowa

SJP.pl

azotogen

szczepionka do szczepienia roślin motylkowych ich bakteriami symbiotycznymi

SJP.pl

azotoks

owadobójczy środek ochrony roślin, obecnie w wielu krajach wycofany z użycia ze względu na wysoką toksyczność; azotox, DDT

SJP.pl

azotolubny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki azotu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nitrofilny

Wiktionary

azotować

nasycać azotem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. naazotować)

(1.1) met. nasycać powierzchnię metalu azotem, w celu zwiększenia twardości, odporności na zużycie i korozję

czasownik zwrotny niedokonany azotować się (dk. naazotować się)

(2.1) być azotowanym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wałki rozrządu zostały azotowane, aby zwiększyć ich żywotność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot mrz., azotowanie n.

Wiktionary

azotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. nasycanie czegoś azotem

Wiktionary

Azotowanie – obróbka cieplno-chemiczna stopów żelaza polegająca na dyfuzyjnym nasyceniu powierzchni metalu azotem. W efekcie azotowania tworzy się warstwa wierzchnia, której struktura i skład fazowy zależy od temperatury, czasu, składu chemicznego przedmiotu i atmosfery. Azotowaniu poddaje się materiały o specjalnie dobranym składzie chemicznym. W przypadku stali, są to stale do azotowania. Zawierają dodatek pierwiastków azotkotwórczych Cr, V lub Mo. Azotowanie stosuje się w celu podwyższenia właściwości tribologicznych lub odporności na korozję.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m.

czas. azotować ndk.

przym. azotowy, azotawy, azotanowy

Wiktionary

azotowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca V grupę główną układu okresowego: azot, fosfor, arsen, antymon i bizmut

SJP.pl

Azotowce, pniktogeny – pierwiastki 15 (daw. VA lub V głównej) grupy układu okresowego. Są to azot, fosfor, arsen, antymon i bizmut. W warunkach normalnych, oprócz gazowego azotu, wszystkie występują w stanie stałym. Położenie w układzie okresowym wskazuje, że azotowcem jest także moskow, wytworzony w ilości kilku atomów.

Wikipedia

azotowiec

każdy pierwiastek z piątej grupy układu okresowego Mendelejewa

SJP.pl

azotowy

przymiotnik od: azot

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z azotem; zawierający azot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Puryna wchodzi w skład zasad azotowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazɔˈtɔvɨ, AS: azotovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azot m., azotek m., azotowiec m., azotan m., azotyn m., azotoks m., azotowanie n.

czas. azotować ndk.

przym. azotawy, azotanowy

Wiktionary

azotox

owadobójczy środek ochrony roślin, obecnie w wielu krajach wycofany z użycia ze względu na wysoką toksyczność; azotoks, DDT

SJP.pl

Dichlorodifenylotrichloroetan (łac. Clofenotanum; DDT, Azotox) – organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów. Stosowany jest jako środek owadobójczy. Syntezę DDT przeprowadził po raz pierwszy w 1874 austriacki chemik Othmar Zeidler. Właściwości owadobójcze tego związku odkrył Szwajcar Paul Müller, za co otrzymał Nagrodę Nobla w 1948 r.

Wikipedia

azoturia

podwyższony poziom substancji azotowych w moczu

SJP.pl

azotyn

sól kwasu azotawego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu azotawego (HNO₂); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO₂) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)

Wiktionary

Azotyny, nazwa Stocka: azotany(III) – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu azotawego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. azotynowy, azotowy

rzecz. azot mrz., azotan mrz., azotek mrz., azotniak mrz., azotowanie n.

Wiktionary

azotynowy

→ azotyn

SJP.pl

Patrz:
azotyn

azotyny

sól kwasu azotawego

SJP.pl

Azotyny, nazwa Stocka: azotany(III) – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu azotawego.

Wikipedia

azow

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim;

(1.2) wojsk. ukraiński pułk sformowany w 2014 r. w odpowiedzi na hybrydową inwazję Rosji;

Wiktionary

Azow (ros. Азов) – miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie rostowskim, położone nad Donem, 7 km od jego ujścia do Morza Azowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈazɔf, AS: azof

Wiktionary

Powiązane:

przym. azowski

Wiktionary

azowie

dynastia bogów nordyckich

SJP.pl

Asowie lub Azowie (Æsir, aesir – wym. ['aiser] po islandzku; liczba pojedyncza Áss, żeńska forma Ásynja, żeńska liczba mnoga Ásynjur – Asyny bądź Asynje) – jedna z dwóch głównych dynastii bogów nordyckich, ród dobroczynnych bogów polityki i działań militarnych, którzy władają światem.

Wikipedia

azowski

1. związany z Morzem Azowskim;
2. związany z Azowem (miastem w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Azowem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Morze Azowskie • pochód azowski • śledź azowski

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Azow

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) азоўскі

* bułgarski: (1.1) азовски

* górnołużycki: (1.1) azowski

* kaszubski: (1.1) azowsczi

* rosyjski: (1.1) азовский

* ukraiński: (1.1) азовський

* węgierski: (1.1) azovi

źródła.

== azowski (język górnołużycki.) ==

wymowa.

IPA|aˈzɔfski.

dzielenie|azow|s|ki.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) geogr. azowski

odmiana.

(1.1) odmiana-przymiotnik-górnołużycki-auto.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Azow

Wiktionary

azowy

grupa azowa - grupa wchodząca w skład niektórych związków organicznych, zawierająca dwa atomy azotu

SJP.pl

Azowy (ros. Азовы) – wieś (sieło) w Rosji, w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym, w rejonie szuryszkarskim. W 2021 liczyła 302 mieszkańców, głównie Chantów.

Wikipedia

azozwiązek

związek organiczny zawierający grupę azową

SJP.pl

azs

[czytaj: a-zet-ES] skrót od: Akademicki Związek Sportowy

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = sport. Akademicki Związek Sportowy;

(1.2) = inform. automat ze stosem;

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(2.1) = med. atopowe zapalenie skóry;

(2.2) = med. alergiczne zapalenie spojówek;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) AZS jest studenckim stowarzyszeniem sportowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿zɛt‿ˈɛs, AS: a‿zet‿es

Wiktionary

aztecki

→ Aztekowie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Patrz:
Aztekowie
Wymowa:

IPA: asˈtɛt͡sʲci, AS: astecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azteckość ż., Aztek mos., Azteczka ż.

przysł. aztecko

Wiktionary

aztecko

przysłówek

(1.1) na sposób aztecki, po aztecku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na scenie pojawiły się aztecko ubrane małolaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azteckość ż., Aztek mos.

przym. aztecki

Wiktionary

azteckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typowo aztecki charakter czegoś, kogoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aztek mos.

przym. aztecki

przysł. aztecko

Wiktionary

aztecy

1. nazwa nadawana członkowi indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkaniec imperium azteckiego

SJP.pl

Aztekowie (znani również jako Mexikowie albo Meszikowie) – najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku lud posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie przybycia hiszpańskich konkwistadorów Aztekowie stali na czele najsilniejszej federacji miast-państw w całej Mezoameryce.

Wikipedia

azteczka

1. nazwa nadawana członkini indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkanka imperium azteckiego

SJP.pl

aztek

1. nazwa nadawana członkowi indiańskiego ludu, przybyłego w XIII w. z północy (z mitycznej praojczyzny Aztlán, która dała początek nazwie Aztekowie) i osiadłemu w Dolinie Meksyku;
2. mieszkaniec imperium azteckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek historycznego indiańskiego plemięemienia z Ameryki Środkowej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prapoczątki Azteków opisuje średniowieczny dokument indiański, zwany także „Wstęgą Wędrówki”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azteckość ż.

przym. aztecki

przysł. aztecko

Wiktionary

aztekowie

najsilniejszy naród indiański w prekolumbijskim Meksyku; Aztecy

SJP.pl

Aztekowie (znani również jako Mexikowie albo Meszikowie) – najsilniejszy w prekolumbijskim Meksyku lud posługujący się językiem nahuatl z rodziny uto-azteckiej. W momencie przybycia hiszpańskich konkwistadorów Aztekowie stali na czele najsilniejszej federacji miast-państw w całej Mezoameryce.

Wikipedia

azuki

fasola azuki - roślina z rodziny bobowatych o nasionach podobnych do fasoli; fasola adzuki

SJP.pl

Azuki (fr. Azougui) – stanowisko archeologiczne w północno-zachodniej Mauretanii, na północny zachód od Ataru. W XII wieku była to siedziba dynastii Almorawidów. Jej członkowie dokonywali stąd najazdów na Imperium Ghany. Stąd też podbili Maroko. Do naszych czasów zachowały się ruiny cytadeli i nekropolii. W okolicy natrafiono na jeszcze starsze petroglify.

Wikipedia

azulan

spirytusowy wyciąg z kwiatów rumianku pospolitego, o działaniu przeciwzapalnym i bakteriobójczym

SJP.pl

azulanowy

→ azulan

SJP.pl

Patrz:
azulan

azulejo

cienkie płytki ceramiczne pokryte nieprzepuszczalnym szkliwem; azulejos

SJP.pl

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych.

Wikipedia

azulejos

cienkie płytki ceramiczne pokryte nieprzepuszczalnym szkliwem; azulejo

SJP.pl

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych.

Wikipedia

azulen

węglowodór nienasycony

SJP.pl

Azuleny należą do naturalnych substancji chemicznych z grupy nienasyconych węglowodorów dwupierścieniowych, których pochodne znajdują się w olejkach eterycznych.

Wikipedia

azulenowy

→ azulen

SJP.pl

Patrz:
azulen

ażur

1. dekoracyjna kompozycja otworów w dowolnym materiale; ażury;
2. haft lub dzianina z dziurkami;
3. ozdoba jubilerska z cienkich drucików

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. techn. ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

(1.2) przedmiot zdobiony ażurem (1.1)

(1.3) włók. rodzaj haftu lub dzianiny z dziureczkami

Wiktionary

Ażur (z franc. ajour – dziurka) – rodzaj zdobienia polegający na wycięciu w materiale otworów o ozdobnym kształcie, skomponowanych tak, aby prześwitywała przez nie płaszczyzna tła. Ten ozdobny układ otworów wykonywany jest w dowolnym materiale i tworzy zespół dekoracyjny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

czas. ażurować ndk.

przym. ażurowy

przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ażurowość

(1.2) filigran

(1.3) koronka

Wiktionary

ażurek

zdrobnienie od: ażur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. zdrobn. od: ażur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur m., ażurowość ż., ażurowanie n.

czas. ażurować ndk.

przym. ażurowy

przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ażur, mereżka, ścieg obrąbkowy

Wiktionary

ażurka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. pisanka wykonana z wydmuszki jaja poprzez wywiercanie symetrycznych wzorów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pokoju stało coś w rodzaju drzewka ozdobionego ażurkami z wydmuszek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur mrz., ażurowość ż.

przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pisanka ażurowa

Wiktionary

ażurki

zdrobnienie od: ażur

SJP.pl

ażurkowy

→ ażurek

SJP.pl

Patrz:
ażurek

ażurować

przebijać tworzywo otworami, układającymi się w motyw dekoracyjny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. wykonywać w tworzywie układ otworów w celu dekoracyjnym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

przym. ażurowy

przysł. ażurowo

Wiktionary

ażurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie w jakimś materiale otworów w celach dekoracyjnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ćwierćbrogsy charakteryzują się tylko ażurowaniem wzdłuż szwów, ale na nosku nie mają wybitego medalionu, często też krawędzie nie są ząbkowane.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurowość ż.

czas. ażurować

przym. ażurowy

przysł. ażurowo

Wiktionary

ażurowo

przysłówek

(1.1) z otworami układającymi się we wzór

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur mrz., ażurek m., ażurka ż., ażurowość ż., ażurowanie n.

czas. ażurować ndk.

przym. ażurowy

Wiktionary

ażurowość

1. cecha czegoś zrobionego z materiału z otworkami;
2. delikatność, przejrzystość, przezroczystość; koronkowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ażurowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur mrz., ażurek mrz., ażurka ż., ażurowanie n.

czas. ażurować ndk.

przym. ażurowy

przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ażur

Wiktionary

ażurowy

1. zrobiony z materiału z otworkami lub z cienkich drucików; dziurkowany;
2. delikatny, prześwitujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Archeolodzy znaleźli ażurową lunulę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaʒuˈrɔvɨ, AS: ažurovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ażur m., ażurek m., ażurowość ż., ażurowanie n.

czas. ażurować ndk.

przysł. ażurowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koronkowy, siatkowy

Wiktionary

ażury

1. dekoracyjna kompozycja otworów w dowolnym materiale; ażury;
2. haft lub dzianina z dziurkami;
3. ozdoba jubilerska z cienkich drucików

SJP.pl

azuryt

minerał, zasadowy węglan miedzi; błękit górski; błękit miedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał – zasadowy węglan miedzi;

Wiktionary

Azuryt – minerał z gromady węglanów, zasadowy węglan miedzi. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od perskiego lazhward i arabskiego lazurd oznaczających barwę niebieską.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azuryt przybiera odcienie od jasnoniebieskiego do granatowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzurɨt, AS: azuryt

Wiktionary

Powiązane:

przym. azurytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błękit górski, błękit miedzi

Wiktionary

azurytowy

związany z azurytem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z azurytu, składający się z azurytu, zawierający azuryt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌazurɨˈtɔvɨ, AS: azurytovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azuryt

Wiktionary

azydek

sól kwasu azotowodorowego mająca właściwości wybuchowe

SJP.pl

Azydki – sole lub związki organiczne zawierające grupę N_3. Wiele z nich ma właściwości wybuchowe oraz silnie toksyczne, porównywalnie z cyjankami.

Wikipedia

azydki

sól kwasu azotowodorowego mająca właściwości wybuchowe

SJP.pl

Azydki – sole lub związki organiczne zawierające grupę N_3. Wiele z nich ma właściwości wybuchowe oraz silnie toksyczne, porównywalnie z cyjankami.

Wikipedia

azydkowy

→ azydek

SJP.pl

Patrz:
azydek

azygografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. med. badanie rentgenowskie żyły nieparzystej z użyciem środka kontrastowego

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) azygography

* łaciński: (1.1) azygographia ż.

* słowacki: (1.1) azygografia ż.

źródła.

== azygografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. med. azygografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) azygography

* łaciński: (1.1) azygographia ż.

* słowacki: (1.1) azygografia ż.

źródła.

== azygografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. med. azygografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

azyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Azja

Wiktionary

azyl

1. schronienie udzielane przez państwo cudzoziemcowi prześladowanemu na terenie innego państwa;
2. przenośnie: schronienie, miejsce bezpiecznego pobytu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;

(1.2) praw. schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;

Wiktionary

Azyl (łac. asylum, z gr. ásylon „wolny od grabieży; nietykalny”; a- „bez” i sýlon „prawo zagarnięcia”) – miejsce odosobnienia, ucieczki, schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych przez prawo. Znaczenie wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie można było wydać przestępcy ukrywającego się w sanktuarium.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybrał więc mazurską pustkę, uznając ją za wystarczająco bezpieczny azyl.

(1.2) Liczba ubiegających się o azyl w Szwecji Ukraińców wzrosła sześciokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈazɨl, AS: azyl

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azylant m., azylantka ż.

:: zdrobn. azylek m.

przym. azylowy, azylancki

przysł. azylancko

Wiktionary

azylancki

odnoszący się do azylanta, właściwy azylantom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z azylantami, dotyczący azylantów, przeznaczony dla nich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azyl mrz., azylant mos., azylowiec m., azylantka ż., azylum n.

przym. azylowy

Wiktionary

azylant

uchodźca, któremu jakieś państwo udzieliło azylu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której udzielono azylu

(1.2) osoba ubiegająca się o azyl

Wiktionary

Azyl (łac. asylum, z gr. ásylon „wolny od grabieży; nietykalny”; a- „bez” i sýlon „prawo zagarnięcia”) – miejsce odosobnienia, ucieczki, schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych przez prawo. Znaczenie wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie można było wydać przestępcy ukrywającego się w sanktuarium.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Jeśli Polska odmawia przyjmowania azylantów z greckich obozów, musi zorganizować repatriację tych osób lub udzielić im zezwolenia na pobyt czasowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈzɨlãnt, AS: azylãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azyl m.

:: fż. azylantka ż.

przym. azylancki

Wiktionary

azylantka

→ azylant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: azylant

Wiktionary

Patrz:
azylant
Powiązane:

rzecz. azylant mos., azyl mrz.

przym. azylancki

Wiktionary

azylowiec

osoba, która znalazła azyl

SJP.pl

azylowy

→ azyl

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z azylem

Wiktionary

Patrz:
azyl
Przykłady

(1.1) Na początku oświadczył: – Brytyjski rząd wprowadza ostre prawo azylowe.

(1.1) Wielka Brytania wywalczyła sobie odstępstwa od powstającej wspólnej polityki imigracyjnej, azylowej i kontroli granic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azyl m.

przym. azylancki

Wiktionary

azylski

w archeologii: kultura azylska - kultura wczesnego mezolitu

SJP.pl

azyma

chleb pieczony bez zakwasu i soli, używany jako opłatki, hostie w Kościele katolickim

SJP.pl

azymucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od azymut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azymut m.

Wiktionary

azymut

1. kąt zawarty między kierunkiem północy a innym, dowolnym kierunkiem, mierzony zgodnie z ruchem wskazówek zegara;
2. kąt między płaszczyzną południka niebieskiego a płaszczyzną przechodzącą przez dany obiekt oraz bieguny niebieskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

Wiktionary

Azymut (ar. as-sumūt, as-simūt(lm), od samt – prosta droga, kierunek, cel) – kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym. Wartość azymutu liczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara i wyraża w mierze kątowej, najczęściej w stopniach. Azymut może służyć do orientacji w terenie i do orientowania pomiarów geodezyjnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wartość azymutu boku PK obliczymy uwzględniając fakt, że w każdej ćwiartce układu współrzędnych prostokątnych znaki przyrostów tworzą inną kombinację.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. azymucik mrz.

przym. azymutalny

Wiktionary

azymutalny

→ azymut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z azymutem, dotyczący azymutu

Wiktionary

Patrz:
azymut
Powiązane:

rzecz. azymut m.

przym. azymutowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) azymutowy

Wiktionary

azymutowy

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z azymutem

Wiktionary

Powiązane:

przym. azymutalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) azymutalny

Wiktionary

azyna

związek heterocykliczny; pirydyna

SJP.pl

Pirydyna – organiczny, heterocykliczny związek chemiczny z grupy azyn o aromatycznym, sześcioczłonowym pierścieniu.

Jest to bezbarwna ciecz, o charakterystycznym zapachu, mieszająca się z wodą w każdym stosunku. Jest silnie higroskopijna. Z wodą tworzy monohydrat, różniący się właściwościami od czystej pirydyny. Ma właściwości słabo zasadowe, z mocnymi kwasami tworzy krystaliczne sole pirydyniowe. W reakcji pirydyny z halogenoalkanami powstają czwartorzędowe sole amoniowe. Produktem całkowitego uwodornienia pirydyny jest piperydyna. Pirydyna jest otrzymywana ze smoły pogazowej lub na drodze syntetycznej z acetylenu i kwasu cyjanowodorowego.

Wikipedia

azynowy

zawierający azynę (pirydynę, jeden ze związków heterocyklicznych) lub w jakiś inny sposób związany z tym związkiem; pirydynowy

SJP.pl

azytromycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk z grupy makrolidów o długim okresie półtrwania, dający stosunkowo mało działań niepożądanych

Wiktionary

Azytromycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk makrolidowy, należący do grupy tzw. azalidów, o działaniu bakteriostatycznym, hamującym syntezę białek bakteryjnych. Charakteryzuje się wysoką koncentracją w zakażonych tkankach i długim okresem półtrwania. Występowanie i nasilanie się objawów niepożądanych jest mniejsze niż u erytromycyny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azytromycynę zwykle przyjmuje się przez trzy dni.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwa systematyczna: 9-deoksy-9α-aza-9α-metylo-9α-homoerytromycyna A; nazwy handlowe: Azibiot, Azimycin, Aziteva, Azithro-Mepha, Azithromycin-1A Pharma, Azithromycin-Ratiopharm, Azitrin, Azitrogen, AzitroLEK, Azitrox, Azix, Azycyna, Azyter, Bactrazol, Canbiox, Macromax, Macromaxicn, Nobaxin, Oranex, Sumamed, Zetamax; wzór sumaryczny C_38H_72N_2O_12

Wiktionary

ała

wykrzyknik

(1.1) okrzyk bólu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) infant. gw-pl|Górny Śląsk. miejsce bolesne

(2.2) żart. gw-pl|Górny Śląsk. coś nie tak z głową, szajba, idiotyzm

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ała! To jest gorące!

(2.1) On mo ała na prawyj szłapie.

(2.2) Ty mosz ała!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈawa, AS: au̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aua!, au!, auć!

Wiktionary

ałabaj

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. owczarek środkowoazjatycki

Wiktionary

ałajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ałajem (Górami Ałajskimi), dotyczący Ałaju (Gór Ałajskich)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałaj mrz.

Wiktionary

ałapajewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

Wiktionary

Ałapajewsk (ros. Алапаевск) – miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, naUralu, położone nad rzeką Nejwą.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, drzewny, spożywczy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałapajewski

Wiktionary

ałas

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny;

Wiktionary

Ałas – forma geologiczna związana z termokrasem. Zagłębienie lub niecka, powstające w skałach luźnych na skutek wytapiania lodu gruntowego wypełniającego szczeliny sieci poligonalnych, w szczególności klinów lodowych. Są typowe dla rejonu wiecznej zmarzliny, gdzie warstwa czynna gruntu sięga do głębokości występowania. Ałasy mogą mieć średnicę paruset metrów.

Wikipedia

ałatyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie niżnonowogrodzkim, Mordowii i Czuwaszji, lewy dopływ Sury;

(1.2) geogr. miasto w Rosji, w Czuwaszji, położone nad Ałatyrem (1.1);

Wiktionary

- Ałatyr – rzeka w Rosji, dopływ Sury

- Ałatyr – miasto w Rosji, w Czuwaszji

- Alatyr – mityczny kamień, na którym wyrasta drzewo świata

Wikipedia

ałazeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Wiktionary

Ałazeja (ros. Алазея, Ałazieja) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 1590 km; powierzchnia dorzecza 64 700 km²; średni przepływ przy ujściu 320 m³/s.

Powstaje na płaskowyżu Ałazejskim z połączenia rzek Kadyłczan i Nelkan; płynie niezwykle krętym biegiem przez nizinę Kołymską; uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego dzieląc się na kilka odnóg. Główny dopływ Rossocha (lewy). W dorzeczu ponad 24000 jezior, przeważnie niewielkich.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałazejski

Wiktionary

ałazejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ałazeją, dotyczący Ałazei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałazeja ż.

Wiktionary

ałczewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim;

Wiktionary

Ałczewsk (ukr. Алчевськ) – miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim, w Donieckim Zagłębiu Węglowym, oddalone 45 km od Ługańska. Stacja kolejowa.

Od 1961 miasto trzy razy zmieniało nazwy. Od 1931 do 1961 nazywało się Woroszyłowśk (Ворошиловск), później do 1991 Kommunarśk (Коммунарск), od 1991 nazywa się Ałczewsk.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałczewski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Woroszyłowsk (1931-1961), hist. Komunarsk (1962-1992)

Wiktionary

ałdan

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji we wschodniej Syberii, prawy dopływ Leny;

(1.2) geogr. miasto w Rosji, w Jakucji; ośrodek administracyjny ułusu ałdańskiego;

Wiktionary

Ałdan (ros. Алдан) – rzeka w Rosji we wschodniej Syberii (Jakucja); prawy (i zarazem najzasobniejszy w wodę) dopływ Leny; długość 2273 km; powierzchnia dorzecza 729 tys. km²; średni roczny przepływ u ujścia 5060 m³/s.

Źródła w Paśmie Stanowym. W górnym biegu płynie na północny wschód przez Góry Ałdańskie, liczne progi i bystrza; w środkowym biegu płynie na północny wschód i na północ pomiędzy Płaskowyżem Nadleńskim a pasmami górskimi Sette-Daban i Ułachan-Bom; w dolnym biegu płynie na północny zachód po Nizinie Środkowojakuckiej tworząc liczne odnogi i starorzecza. Uchodzi do Leny 170 km poniżej Jakucka. Żeglowna na odcinku 1753 km od ujścia (od Tommot).

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałdański

Wiktionary

ałdański

→ Ałdan (rzeka w Azji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ałdanem (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji lub miastem)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałdan mrz.

Wiktionary

ałganow

nazwisko

SJP.pl

ałma-ata

największe miasto i dawna stolica Kazachstanu; Ałma Ata, Ałmaty

SJP.pl

Wikipedia

ałmaacki

przymiotnik od miasta: Ałma Ata; ałmacki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Ałmatami (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałmaatka ż., ałmaatczyk mos., ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

przym. ałmacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałmacki

Wiktionary

ałmaatczyk

mieszkaniec Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); ałmatczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Igor jest rodowitym ałmaatczykiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałma Ata ż.

:: fż. ałmaatka ż.

przym. ałmaacki

Wiktionary

ałmaatka

mieszkanka Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); ałmatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ałma Aty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prababcia Nadii była rodowitą ałmaatką.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ałmaacki

rzecz. Ałma Ata ż.

:: fm. ałmaatczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. ałmatka

Wiktionary

ałmacki

przymiotnik od: Ałma Ata; ałmaacki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ałmatami (Ałma-Atą)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż., Ałma-Ata ż., Ałmaty nmos.

przym. ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałmaacki

Wiktionary

ałmatczyk

mieszkaniec Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); ałmaatczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ałmatów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego rodzice są rodowitymi ałmatczykami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ałmacki, ałmaacki

rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fż. ałmatka ż.

Wiktionary

ałmatka

mieszkanka Ałma Aty (miasta w Kazachstanie); ałmaatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ałmatów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcia Leny była rodowitą ałmatką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałmaty lm nm.

:: fm. ałmatczyk mos.

przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. ałmaatka

Wiktionary

ałmaty

największe miasto i dawna stolica Kazachstanu; Ałma-Ata, Ałma Ata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieliśmy międzylądowanie w Ałmatach w Kazachstanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałmatczyk mos., ałmatka ż.

przym. ałmacki, ałmaacki

Wiktionary

ałsknechtować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wysługiwać

Wiktionary

ałsztojer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiano, posag

Wiktionary

ałtaj

1. system górski w Azji Środkowej;
2. autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. azjatyckie pasmo górskie;

(1.2) geogr. polit. autonomiczna republika Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Ałtaj (ros. Алтай; kaz. Алтай; mong. Алтайн нуруу, Altajn nuruu; chiń. upr. 阿尔泰山脉; pinyin Ā’ěrtài Shānmài) – łańcuch górski w Azji Środkowej, na terytorium Rosji, Kazachstanu, Chin i Mongolii. Rozciąga się na długości ponad 2000 km od równin pustyni Gobi ku północnemu zachodowi, rozszerzając się w części zachodniej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawtaj, AS: au̯tai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałtajski mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

przym. ałtajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Republika Ałtaju

Wiktionary

ałtajczyk

mieszkaniec Ałtaju, autonomicznej republiki w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałtaj mrz.

:: fż. Ałtajka ż.

przym. ałtajski

Wiktionary

ałtajka

mieszkanka Ałtaju (autonomicznej republiki w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ałtaju (Republiki Ałtaju)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałtaj mrz.

:: fm. Ałtajczyk mos.

przym. ałtajski

Wiktionary

ałtajski

przymiotnik od: Ałtaj

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ałtajem, dotyczący Ałtaju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ałtajski (właściwy)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tędy właśnie, poprzez doliny ałtajskie, przemieszczały się ludy z zachodu na wschód i ze wschodu na zachód.

(2.1) Miron znał kilka zdań w ałtajskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: awˈtajsʲci, AS: au̯tai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ałtaj mrz., Ałtajczyk mos., Ałtajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) daw. ojrocki

Wiktionary

ałtarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ołtarz

Wiktionary

ałun

uwodniony siarczan glinowo-potasowy, stosowany w farbiarstwie, garbarstwie, papiernictwie oraz w lecznictwie do tamowania ran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

(1.2) chem. pot. ałun potasowy;

Wiktionary

- ałun potasowy – zwyczajowa nazwa dwunastowodnego siarczanu glinu potasu, AlK(SO
4)
2·12H
2O, także minerał tego związku

- ałuny – zwyczajowa nazwa dwunastowodnych siarczanów mieszanych o wzorze ogólnym MI
MIII
(SO
4)
2·12H
2O, także minerały tych związków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈawũn, AS: au̯ũn

Wiktionary

Powiązane:

przym. ałunowy

Wiktionary

ałunator

urządzenie wspomagające pracę filtrów oczyszczających wodę przez dodawanie do niej środka chemicznego wywołującego koagulację zanieczyszczeń stałych i osiadanie ich na dnie

SJP.pl

ałunit

minerał, zasadowy siarczan potasu i glinu; kamień ałunowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. siarczan glinowo-potasowy KAl_3 (SO_4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

Wiktionary

Ałunit (kamień ałunowy) – minerał, hydroksosiarczan glinu i potasu KAl_3[(OH)6/(SO_4)2]. Nazwa pochodzi od łac. Alunit (alumen) lub franc. alun = ałun, ponieważ z minerału tego otrzymuje się ałun.

Wikipedia

ałunitowy

związany z ałunitem, dotyczący ałunitu

SJP.pl

ałunowy

związany z ałunem, zawierający ałun (np. kamień ałunowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zawierający ałun, właściwy ałunowi, dokonywany przy użyciu ałunu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałun mrz.

Wiktionary

ałuny

uwodniony siarczan glinowo-potasowy, stosowany w farbiarstwie, garbarstwie, papiernictwie oraz w lecznictwie do tamowania ran

SJP.pl

ałupka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Ałupka (ukr. Алупка, krm. Alupka, ros. Алупка) – miasto na Ukrainie, w Republice Autonomicznej Krymu, nad Morzem Czarnym, 17 km na południowy zachód od Jałty; około 8,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałupski

Wiktionary

ałuszta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość wypoczynkowa na Krymie;

Wiktionary

Ałuszta (ukr. Алушта, ros. Алушта, krymskotat. Aluşta) – ukraińska miejscowość wypoczynkowa na Krymie. Od marca 2014 znajduje się pod okupacją Rosji. Miasto leży nad Morzem Czarnym, na trasie Symferopol–Jałta.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałusztański

Wiktionary

ałycza

cierniste drzewo lub krzew z rodziny różowatych; owoc tej rośliny; śliwa ałycza, śliwa rozczapierzona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus cerasifera|ref=tak. lub nazwa systematyczna|Prunus divaricata., ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (nazwa systematyczna|Rosaceae|ref=tak.), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa;

(1.2) bot. owoc ałyczy (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. ałyczowy

Wiktionary

ałyczowy

związany z ałyczą, dotyczący ałyczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ałyczą

(1.2) zrobiony z owoców ałyczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałycza ż., ałycz ż.

Wiktionary

ałła

rosyjskie imię żeńskie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) okrzyk wojenny Turków i Tatarów

Wiktionary

Alla, Ałła – imię żeńskie prawdopodobnie pochodzenia greckiego i wywodzące się od gr. άλλη – „inna”. Używane przede wszystkim w Rosji, na Białorusi i Ukrainie.

Znane osoby o tym imieniu:

- Ałła Horska - ukraińska plastyczka, działaczka pokolenia lat 60, zaangażowana w obronę dysydentów.

- Ałła Kudriawcewa - rosyjska tenisistka

- Ałła Kusznir – izraelska szachistka rosyjskiego pochodzenia

- Ałła Borisowna Pugaczowa - radziecka i rosyjska piosenkarka, kompozytorka, aktorka, autorka tekstów, reżyserka i producentka muzyczna.

- Ałła Krawczuk - ukraińska polonistka, popularyzatorka języka polskiego i językoznawczyni, kierownik Katedry Filologii Polskiej na Uniwersytecie Lwowskim.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ałłachowanie n., ałłakowanie n.

czas. ałłachować ndk., ałłakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hałła

Wiktionary

ałłach

rzadko w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Allach, Ałłah

SJP.pl

Allah (arab. ‏ﷲ‎, Allāh, wym. [aɫˈɫaːh], posłuchaj po arabsku) – w języku arabskim słowo oznaczające abrahamicznego Boga.

Wikipedia

ałłachować

dawniej: wołać "ałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłakować, hałłachować, hałłakować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałłachowanie n.

wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałłakować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary

ałłachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie okrzyku „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

czas. ałłachować ndk.

wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałłakowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary

ałłah

rzadko w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Allach, Ałłach

SJP.pl

Allah (arab. ‏ﷲ‎, Allāh, wym. [aɫˈɫaːh], posłuchaj po arabsku) – w języku arabskim słowo oznaczające abrahamicznego Boga.

Wikipedia

ałłakować

dawniej: wołać "ałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłachować, hałłachować, hałłakować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wołać „ałła!”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ałłakowanie n.

wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałłachować, hałłakować, hałłakować

Wiktionary

ałłakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie okrzyku bojowego „ałła”

Wiktionary

Powiązane:

czas. ałłakować

wykrz. ałła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ałłachowanie, hałłakowanie, hałłakowanie

Wiktionary

b

1. trzecia litera polskiego alfabetu;
2. spółgłoska;
3. głoska;
4. symbol bitu (jednostka informacji);
5. symbol barnu (jednostka powierzchni);
6. symbol barii (jednostka ciśnienia);
7. dźwięk h obniżony o pół tonu; hes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła trzeciej litery alfabetu polskiego

Wiktionary

B (wymowa: be, minuskuła: b) – druga litera alfabetu łacińskiego, trzecia litera alfabetu polskiego. Oznacza w danym języku zwykle spółgłoskę zwartą dwuwargową dźwięczną, np. [b].

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

plan B • Polska B

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== B (język afar.) ==

wymowa.

IPA|b.

znaczenia.

litera

(1.1) Ba, majuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

plan B • Polska B

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== B (język afar.) ==

wymowa.

IPA|b.

znaczenia.

litera

(1.1) Ba, majuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: b

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

plan B • Polska B

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|B.}}

źródła.

== B (język afar.) ==

wymowa.

IPA|b.

znaczenia.

litera

(1.1) Ba, majuskuła drugiej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: b

Wiktionary

b-boy

[czytaj: biboj] osoba tańcząca breakdance; breakdancer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba tańcząca breakdance

Wiktionary

b-cia

skrót od: bracia

SJP.pl

b-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "b"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji B-dur (1.1)

Wiktionary

b-klasowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do klasy jakości B

Wiktionary

b-learning

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. zintegrowana metoda kształcenia, łącząca tradycyjne metody nauki z aktywnościami prowadzonymi zdalnie za pomocą technologii komputerowej i Internetu (m-learningiem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Schemat przeprowadzania zajęć w systemie b-learningu polega na przeplataniu zajęć stacjonarnych zajęciami zdalnymi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. b-learningowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blended learning

Wiktionary

b-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "b"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji b-moll (1.1)

Wiktionary

b.

skrót od: biernik

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. biernik

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

skróty przypadkówPL.

tłumaczenia.

źródła.

== B. (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = beatus → błogosławiony, bł.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

skróty przypadkówPL.

tłumaczenia.

źródła.

== B. (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = beatus → błogosławiony, bł.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) b.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

skróty przypadkówPL.

tłumaczenia.

źródła.

== B. (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = beatus → błogosławiony, bł.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) b.

Wiktionary

b.a.

skrót od: bez autora

SJP.pl

skrót

(1.1) = bez autora

Wiktionary

b.d.

skrót od: bez daty

SJP.pl

skrót

(1.1) = bez daty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) b.r.

Wiktionary

b.m.

skrót

(1.1) = bez miejsca

Wiktionary

b.o.

skrót od: bez ograniczeń (czytany jako cały, odmienny wyraz); bez ogr.

SJP.pl

b.r.

skrót od: bez roku, brak roku wydania

SJP.pl

skrót

(1.1) = bez roku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) b.d.

Wiktionary

b.u.

skrót od: bez uwag

SJP.pl

b.v.m.

skrót od: Beata Virgo Maria (z łaciny: Najświętsza Maryja Panna)

SJP.pl

b.w.

skrót

(1.1) = bez wydawcy

Wiktionary

b.zm.

skrót od: bez zmian

SJP.pl

b/k

skrótowiec w funkcji przymiotnika

(1.1) = spoż. kulin. bez kości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do gulaszu zużyto 5 kg karczku b/k i 10 dkg smalcu.

Wiktionary

b16

[czytaj: be szesnaście] skrótowo: papież Benedykt XVI

SJP.pl

Benedykt XVI (łac. Benedictus PP. XVI, wł. Benedetto XVI, niem. Benedikt XVI.; właśc. Joseph Aloisius Ratzinger, ˈjoːzɛf ˈalɔʏzi̯ʊs ˈʁatsɪŋɐ; ur. 16 kwietnia 1927 w Marktl, zm. 31 grudnia 2022 w Watykanie) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych, 265. papież i 7. Suweren Państwa Watykańskiego od 19 kwietnia 2005 do 28 lutego 2013.

Wikipedia

ba

1. wykrzyknik, który wyraża głównie podziw, zdziwienie
2. w wierzeniach staroegipskich: dusza ludzka ginąca wraz z ciałem

SJP.pl

symbol

(1.1) chem. bar

skrót

(2.1) = Księga Barucha

Wiktionary

Mitologia

- Ba – w starożytnym Egipcie dusza ludzka, żywa po śmierci człowieka

Geografia

- Ba – miasto na Fidżi

- Ba – prowincja w Fidżi

- Ba – rzeka w Fidżi

Nauka i technika

- Ba – symbol pierwiastka chemicznego bar

- BA – skrótowiec związku chemicznego β-Alanina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bar jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ba i liczbie atomowej 56.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿ˈa, AS: be‿a

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Ba, Bar

* esperanto: (2.1) Bar

źródła.

== Ba (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Baruch → Ba, Księga Barucha

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Baruch; skr. Bar

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) Ba, Bar

* esperanto: (2.1) Bar

źródła.

== Ba (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = bibl. Book of Baruch → Ba, Księga Barucha

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Book of Baruch; skr. Bar

Wiktionary

baader-meinhof

Frakcja Czerwonej Armii (zwana też Grupą Baader-Meinhof, niem. Rote Armee Fraktion, w skrócie RAF) – lewicowa organizacja terrorystyczna działająca w Niemczech Zachodnich, a następnie zjednoczonych Niemczech.

Wikipedia

baal

kananejski i fenicki bóg przyrody i płodności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. mit. starożytne bóstwo semickie, które czczono głównie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; bóg burzy, deszczu i urodzaju

Wiktionary

Baal (ugar.: 𐎁𐎓𐎍; fenic.: 𐤁𐤏𐤋; hebr. ‏בַּעַל‎, trb.: Ba`al; akad.: Bēlu; arab. ‏بعل‎) – semickie bóstwo, którego ośrodkiem kultu było miasto Ugarit.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Biblii Baal jest często przedstawiany jako fałszywe bóstwo.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|prasemicki|*baʕl-.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Baal

* arabski: (1.1) بعل m. (baʕl)

* fenicki: (1.1) 𐤁𐤏𐤋 (bʿl)

* hebrajski: (1.1) בעל m. (bá'al)

* łaciński: (1.1) Baal m.

* perski: (1.1) بعل (ba'l)

* słowacki: (1.1) Baal m.

* starogrecki: (1.1) Βάαλ m. (Báal)

* ugarycki: (1.1) 𐎁𐎓𐎍 (bʿl)

* urdu: (1.1) بعل m. (ba'l)

źródła.

== Baal (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibl. Baal

(1.2) przen. rel. fałszywe bóstwo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) baal

Wiktionary

baalbecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary

baalbek

miasto w Libanie

SJP.pl

Baalbek, Balabakk (arab. ‏بعلبك‎) – miasto w północno-wschodnim Libanie, położone w dolinie Bekaa pomiędzy górami Liban i Antyliban (86 km na północny wschód od Bejrutu).

Czwarte co do wielkości miasto kraju z liczbą mieszkańców przekraczającą 80 tysięcy.

Wikipedia

baalizm

kult Baala, związany z dorocznym cyklem przemian w przyrodzie

SJP.pl

baas

(skrót od: arab. Hizb al-Ba's al-Arabijj al-Isztirakijj) Socjalistyczna Partia Odrodzenia Arabskiego, panarabska partia polityczna; Baas

SJP.pl

Partia Baas (arab. اﻟﺒﻌﺚ), czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – narodowo-lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego. Jej oficjalną ideologię, opartą na hasłach jedności arabskiej, wolności i specyficznie rozumianego socjalizmu, określa się mianem baasizmu.

Wikipedia

baasista

zwolennik doktryny politycznej panarabskiej partii Baas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek irackiej Partii Baas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baasizm m.

:: fż. baasistka ż.

przym. baasistowski

Wiktionary

baasistka

→ baasista

SJP.pl

Patrz:
baasista

baasizm

doktryna polityczna panarabskiej partii BAAS

SJP.pl

Wikipedia

baasskap

supremacja (gł. Europejczyków w Republice Południowej Afryki)

SJP.pl

baba

1. żartobliwie albo z niechęcią o kobiecie;
2. przestarzałe: stara kobieta; staruszka;
3. żona, narzeczona, kochanka;
4. handlarka, przekupka, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi;
5. o chłopcu, mężczyźnie tchórzliwym, nieśmiałym, zniewieściałym;
6. ciasto w kształcie ściętego stożka;
7. część kafara uderzająca wbijany pal;
8. posąg kamienny, zwykle kobiety z pucharem lub rogiem w ręku, wznoszony w stepowych krajach Europy i Azji w okresie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rub. lub pogard. o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

(1.2) pot. przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

(1.7) stpol. szach. królowa

(1.14) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

(1.15) czarownica, wiedźma

(1.19) gw-pl|Bukowina. bochenek chleba

(1.20) gw-pl|Górny Śląsk. kobieta (bez konotacji)

(1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drewniany młot górniczy

(1.22) gw-pl|Kociewie. daszek nad piecem

(1.23) gw-pl|Kociewie. odmiana gruszek

(1.26) daw. szczotka na długim kiju (do omiatania sufitu)

(1.28) ornit. pelikan różowy, pelikan baba

(1.29) techn. bud. kanał łączący oddalony trzon z kominem, zwykle budowany na strychu pod kątem 30-45°

Wiktionary

- baba (babka) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.

- baba (kafar) – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego

- Baba – bogini w mitologii sumeryjskiej

- baba – w hindi znaczy Ojciec i jest często stosowanym tytułem w Indiach. Również w złożeniach np. Babadźi

- baba – daw. akuszerka

- baba – postać z wierzeń słowiańskich

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten świat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaba, AS: baba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babcia ż., babunia ż., babiniec ż., babiarz m., babiarka ż., babol m.

:: zdrobn. babina ż., babka ż., babeczka ż., babuleńka ż.

:: zgrub. babsko n., babon m., babsztyl m.

przym. babi, babski, babciny

czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babsztyl, babsko

(1.3) babka

(1.4) fajtłapa

(1.13) boba, bob

(1.14) pikieta

(1.17) znachorka, babka

Wiktionary

baba-chłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, kobieton, chłopobaba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To taka baba-chłop, świetnie nada się na szefa magazynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿xwɔp, AS: baba‿χu̯op

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baba-grzmot, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary

baba-grzmot

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To taka baba-grzmot, świetnie nada się na szefa magazynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈba‿ɡʒmɔt, AS: baba‿gžmot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baba-chłop, babochłop, kobieton, herod-baba

Wiktionary

baba-jaga

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba Jaga, Baba-Jędza, Baba Jędza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przen. niesympatyczna lub brzydka kobieta

(1.2) pot. żart. o okrągłej miotle lub mopie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ożenił się z taką babą-jagą, szkoda chłopaka.

(1.1) Jutro powiem tej babie-jadze, co o niej myślę.

(1.2) Weź no mi tu zaraz tę babę-jagę i pozamiataj migiem podwórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaba‿ˈjaɡa, AS: baba‿i ̯aga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baba jaga, brzydula, czarownica

Wiktionary

baba-jędza

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza

SJP.pl

babadag

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

(1.2) geogr. hydron. jezioro w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza

Wiktionary

Babadag – miasto w południowo-wschodniej Rumunii; w okręgu Tulcza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najstarszy wakuł został założony w Babadag w 1484 r. (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. babadaski

Wiktionary

babadżanian

nazwisko

SJP.pl

babakoto

gatunek lemura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. zob. indris.

Wiktionary

Indris krótkoogonowy, indrys, babakoto (Indri indri) – gatunek owocożernego ssaka naczelnego z rodziny indrisowatych (Indridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbabaˈkɔtɔ, AS: babakoto

Wiktionary

babaszka

rodzaj justunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj justunku średniego, posiadający stopień jednego kwadratu i grubość 24, 36 i 48 punktów typograficznych;

Wiktionary

Babaszka, babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu – rodzaj zecerskiego justunku średniego o stopniu jednego kwadratu i grubości 24, 36 oraz 48 punktów typograficznych; na początku XX wieku babaszką nazywano justunek wydrążony wzdłuż obu dłuższych boków szyny.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu

Wiktionary

babbit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babit

SJP.pl

Osoby:

- Almon W. Babbitt – mormoński przywódca

- Art Babbitt – amerykański animator

- Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca

- Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony

- Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego

- George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy

- Harry Babbitt – amerykański piosenkarz

- Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel

- Isaac Babbitt – amerykański wynalazca

- Luke Babbitt – amerykański bejsbolista

- Milton Babbitt – amerykański kompozytor

- Natalie Babbitt – amerykańska pisarka

- Tabitha Babbitt – amerykańska wynalazczyni

Wikipedia

babbitt

nazwisko obce

SJP.pl

Osoby:

- Almon W. Babbitt – mormoński przywódca

- Art Babbitt – amerykański animator

- Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca

- Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony

- Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego

- George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy

- Harry Babbitt – amerykański piosenkarz

- Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel

- Isaac Babbitt – amerykański wynalazca

- Luke Babbitt – amerykański bejsbolista

- Milton Babbitt – amerykański kompozytor

- Natalie Babbitt – amerykańska pisarka

- Tabitha Babbitt – amerykańska wynalazczyni

Wikipedia

babbityzm

styl życia charakteryzujący się oportunizmem, kultem dobrobytu i mieszczańską moralnością

SJP.pl

babcia

1. pieszczotliwie o matce ojca lub matki;
2. starsza kobieta; staruszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

(1.2) pot. stara kobieta

Wiktionary

- babcia (babka, baba), prababcia – nazwa relacji w rodzinie

- babcia (babka) – ogólne określenie oznaczające kobietę w podeszłym wieku

Osoby:

- Babcia Moses – amerykańska malarka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mnie zawsze babcia odprowadza do przedszkola.

(1.1) Moja babcia ma siedemdziesiąt lat.

(1.2) Do autobusu weszła jakaś babcia z siatkami pełnymi zakupów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʲt͡ɕa, AS: bapʹća

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babka ż., baba ż., babunia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babulina ż., babusia ż., babcinka ż., babuńcia ż., prababcia ż., prababka ż.

przym. babciny, babi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baba, babka, babunia; gw-pl|Górny Śląsk|oma, starka, staroszka, starzinka.

(1.2) babula, babuleńka

Wiktionary

babcin

przymiotnik

(1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

Wiktionary

Powiązane:

przym. babciny

Wiktionary

babcinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babula, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babcia

(1.2) pot. rub. o starszej kobiecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie ma już mojej babcinki.

(1.2) Widzisz tę drepczącą babcinkę?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babcia ż., babuńcia ż.

przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babunia

(1.2) babuleńka

Wiktionary

babciny

→ babcia; babciowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na Wielkanoc zawsze robię szynkę według babcinego przepisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bapʲˈt͡ɕĩnɨ, AS: bapʹćĩny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babka ż., babcia ż., babunia ż., babon m., babcinka ż.

przym. babi, babcin

Wiktionary

babciowe

→ babcia; babciny

SJP.pl

babciowy

→ babcia; babciny

SJP.pl

babczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babek Oleckich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babczanin m.

przym. babecki

Wiktionary

babczur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. icht. lud. nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak., głowacz białopłetwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głowacz białopłetwy, głowacz pospolity

Wiktionary

babczyński

nazwisko

SJP.pl

babec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. czosnek niedźwiedzi, nazwa systematyczna|Allium ursinum|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babczy czosnek

Wiktionary

babecki

nazwisko

SJP.pl

babeczka

1. zdrobnienie od: babka (ciastko)
2. pieszczotliwie o babce (młodej kobiecie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: babka

(1.2) cuk. niewielkich rozmiarów wypiek

Wiktionary

Babeczka (babka) – określenie stosowane do ciastek wypiekanych w foremkach o kształtach zbliżonych do odwróconego stożka ściętego.

Przykłady:

- babeczka – ciastko ze słodkiego ciasta kruchego, nadziane przed upieczeniem: foremkę wykłada się ciastem, napełnia słodkim nadzieniem, zakrywa cienką warstwą ciasta i piecze;

- babeczka – ciastko korpusowe ze słodkiego ciasta kruchego – korpus wypełniany jest słodkim nadzieniem po upieczeniu; porównaj z: tartaletka

- babeczka – ciastko wykonane z ciasta (zwykle drożdżowego lub biszkoptowo-tłuszczowego), którym napełnia się foremki do odpowiedniej wysokości, opcjonalnie nadziewane przed lub po upieczeniu; przykłady: muffin, cupcake;

- babeczka (ciastko ponczowe) – korpus z ciasta biszkoptowego lub drożdżowego nasącza się syropem, pokrywa glazurą, dekoruje kremem i innymi dodatkami; przykłady: baba au rhum;

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wczoraj na urodzinową kolację dla mamy upiekliśmy pasticjo i cynamonowe babeczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɛt͡ʃka, AS: babečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babka ż., baba ż., babsko n.

przym. babkowy

Wiktionary

babel

1. hebrajska nazwa miasta Babilon;
2. wieża Babel:
a) w biblijnej Księdze Rodzaju: konstrukcja budowana w Babilonie w celu sięgnięcia nieba;
b) przenośnie: wielojęzyczne zbiorowisko ludzi;
c) przenośnie: brak porozumienia między ludźmi;
d) przenośnie: miejsce, w którym panuje zamęt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś nabrzmiałego, wypełnionego płynem lub gazem

(1.2) med. kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej

(1.3) techn. próżnia w odlewie

(1.4) gw-pl|Mazowsze. sopel lodu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszcz. o małym dziecku

Wiktionary

- Wieża Babel – budowla opisana w Biblii

Kino:

- Babel – francuski film z 1999 roku

- Babel – amerykański film z 2006 roku

Muzyka:

- Babel – album Mumford & Sons

- Babel – album zespołu Karcer

- Babel – album zespołu Quo Vadis

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ale ci wyrósł bąbel na ramieniu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mbɛl, AS: bõmbel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bąbelek m.

czas. bąbelkować

przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pęcherz

Wiktionary

bąbelek

1. zdrobnienie od: bąbel;
2. pieszczotliwie: małe dziecko, niemowlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bąbel

(1.2) mały bąbel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszcz. o małym dziecku, zwłaszcza jeśli małe a ruchliwe

Wiktionary

Kudłaczek i Bąbelek – fikcyjni awanturnicy i detektywi, będący bohaterami komiksów autorstwa Tadeusza Baranowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlɛk, AS: bõmbelek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąbel m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

czas. bąbelkować ndk.

przym. bąbelkowy

Wiktionary

bąbelki

1. zdrobnienie od: bąbel;
2. pieszczotliwie: małe dziecko, niemowlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. żart. wino musujące

forma rzeczownika.

(2.1) plural|bąbelek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛlʲci, AS: bõmbelʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąbel mrz., bąbelek mrz., bąbelkowanie n.

czas. bąbelkować ndk.

przym. bąbelkowy

Wiktionary

bąbelkować

czasownik

(1.1) pot. wydzielać bąbelki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvat͡ɕ, AS: bõmbelkovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

przym. bąbelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) musować

Wiktionary

bąbelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bąbelkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: bõmbelkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos.

czas. bąbelkować ndk.

przym. bąbelkowy

Wiktionary

bąbelkowy

→ bąbelek, np. folia bąbelkowa, czekolada bąbelkowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bąbelkami, dotyczący bąbelków, składający się z bąbelków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɛlˈkɔvɨ, AS: bõmbelkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąbel m., bąbelek m., bąbelki nmos., bąbelkowanie n.

czas. bąbelkować

Wiktionary

bąbelnica

parzydełkowiec z rzędu rurkopławów; żeglarz portugalski

SJP.pl

Wikipedia

babelski

→ Babel

SJP.pl

Patrz:
Babel

bąbeluś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. o małym dziecku

Wiktionary

babesioza

choroba zwierzęca wywoływana przez pierwotniaki niszczące czerwone krwinki, przenoszona przez kleszcze; babeszjoza

SJP.pl

babeszjoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, piroplazmoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

Wiktionary

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. babesiosis) – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju Babesia przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju Ixodes.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Objawy babeszjozy są podobne do objawów malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babezjoza, piroplazmoza

Wiktionary

babeuf

[czytaj: baBEF] Franciszek (albo François) Babeuf zw. Gracchus (1760-97), francuski polityk

SJP.pl

babezjoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi)

Wiktionary

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. babesiosis) – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju Babesia przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju Ixodes.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Objawy babezjozy są podobne do objawów malarii – wysoka gorączka, bóle mięśni, anemia i ew. krwawy mocz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babeszjoza, piroplazmoza

Wiktionary

babi

przestarzałe: babski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla baby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie opowiadaj mi o tych waszych babich problemach, bo ja się w tym w ogóle nie rozeznaję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲi, AS: babʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babka ż., baba ż., babsko n., babol m., babinka ż., babina ż., babcia ż., babiniec mrz.

przym. babski, babciny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babski, kobiecy, żeński, damski

Wiktionary

babiacki

przymiotnik od: Babiak; babiakowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Babiaka, związany z Babiakiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babiak m., babiaczanin m., babiaczanka ż.

Wiktionary

babiaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babiaka

(1.2) kobieta pochodząca ze Babiaka, urodzona w Babiaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babiak m.

:: fm. babiaczanin m.

przym. babiacki

Wiktionary

babiak

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Babiak – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń

- Babiak – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa

- Babiak – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński

- Babiak – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak

- Babiak – część wsi Grzymiszew w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków

Wikipedia

babiakowski

przymiotnik od: Babiak; babiacki

SJP.pl

babiana

południowoafrykańska roślina uprawna z rodziny kosaćcowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj wieloletnich roślin;

Wiktionary

Babiana (Babiana Ker Gawl.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 80 gatunków roślin występujących w południowej Afryce. Nazwa łacińska pochodzi z niderlandzkiego słowa babianer, odnoszącego się do pawiana, którego przysmakiem są bulwy tej rośliny. Gatunkiem typowym jest Babiana plicata (Ker Gawl.).

Wikipedia

babianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bab

Wiktionary

- Babianka (wieś) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew

- Babianka (kolonia) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew

- Babianka (Ukraina) (ukr. Баб'янка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jajka ozdobione przez babianki wygrały gminny konkurs na najpiękniejszą pisankę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baby m.

:: fm. babianin m.

przym. babski

Wiktionary

babiański

nazwisko

SJP.pl

babiarski

rzadko:
1. babski, plotkarski;
2. → babiarz

SJP.pl

Patrz:
babiarz

babiarz

mężczyzna uganiający się za kobietami, kobieciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjaʃ, AS: babʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babsko n., babka ż., babiarka ż.

Wiktionary

babiasól

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. kowniatek nadmorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. kowniatek nadmorski, kowniatek morski, koper morski, babia sól nadmorska

Wiktionary

babić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. pomagać położnicy

Wiktionary

- Marko Babić – chorwacki piłkarz, występował na MŚ 2002 w Korei Południowej i Japonii

- Nikola Babić – jugosłowiański piłkarz, pochodzący z Chorwacji, grał m.in. w Rapidzie Wiedeń

- Milan Babić – przywódca Serbów chorwackich

- babić – odmiana winorośli właściwej

Wikipedia

babica

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

- Babica – potok, dopływ Raby

- Babica – struga, dopływ Elbląga

- Babica – szczyt w Beskidzie Makowskim

2 miejscowości w Polsce:

- Babica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice

- Babica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec

1 miejscowość w Serbii

- Babica (Serbia)

1 stacja kolejowa

- Babica – mijanka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec

Wikipedia

babice

1. wieś w województwie śląskim;
2. wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

W Polsce

- Babice – część miasta Oświęcim

- Babice – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Obsza

- Babice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk

- Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice

- Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim

- Babice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów

- Babice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Baborów

- Babice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Krzywcza

- Babice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Nędza

- Babice – część wsi Załuczne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec

- Babice – część wsi Kramarzówka w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik

- Babice – część wsi Bystrowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica

Wikipedia

babicki

przymiotnik od: Babice

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Babicki – polski adwokat, polityk i działacz społeczny

- Józef Babicki – polski teoretyk i praktyk pedagogiki

- Krzysztof Babicki – polski reżyser teatralny

- Ryszard Babicki – polski specjalista w zakresie chemicznej technologii drewna

Wikipedia

babicz

nazwisko

SJP.pl

babiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babicy

(1.2) mieszkanka Babic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babica m., Babice

:: fm. babiczanin m.

przym. babicki

Wiktionary

babieć

1. lekceważąco o mężczyźnie: upodabniać się do baby (kobiety), nabierać cech uznawanych za kobiece; niewieścieć;
2. o kobiecie: starzeć się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabierać cech typowo kobiecych; niewieścieć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od kiedy Krzysiek się zakochał, coraz bardziej babieje. Ta jego ukochana trzyma go pod pantoflem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabʲjɛ̇t͡ɕ, AS: babʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babienie n.

czas. zbabieć dk.

przym. zbabiały

Wiktionary

babienica

wieś w województwie śląskim

SJP.pl

Babienica (daw. Babienice oraz Babinica, niem. Babinitz) wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Woźniki. Liczy ponad 1000 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

Wikipedia

babienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabieranie cech typowo kobiecych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: babʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż.

czas. babieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewieścienie

Wiktionary

babięta

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Babięta (niem. Babienten, 1938–1945 Babenten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

babij

nazwisko

SJP.pl

babik

nazwisko

SJP.pl

Babik (ros. Бабик) – wieś w Rosji, w rejonie wołogodzkim obwodu wołogodzkiego. W 2010 r. liczyła 4 mieszkańców.

Wikipedia

babikrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. kokoryczka, nazwa systematyczna|Polygonatum|Mill.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. kokoryczka

Wiktionary

babilistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. babka lancetowata

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|babski listek.

Wiktionary

babilon

starożytne miasto w Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) staroż. geogr. starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(1.2) geogr. osada śródleśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w gminie Chojnice;

Wiktionary

Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. Bāb-ilim „brama boga” lub Bāb-ilāni „brama bogów”; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, w pobliżu obecnego miasta Al-Hilla, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszego jej unicestwienia dokonał król Nabuchodonozor, który ponadto zniszczył kraj, a jego mieszkańców uprowadził na 70 lat w niewolę do Babilonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲilɔ̃n, AS: babʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babilonia ż., Babilonka ż., Babilończyk mos., babilończyk mos., babilonka ż.

przym. babiloński

Wiktionary

babilończyk

mieszkaniec Babilonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec państwa babilońskiego albo Babilonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babilon mrz., Babilonia ż.

:: fż. Babilonka ż.

przym. babiloński

Wiktionary

babilonia

starożytne państwo semickie w Mezopotamii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Wiktionary

Babilonia (akad. 𒆳𒆍𒀭𒊏𒆠, māt Akkadī) – starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku.

Osiągnięcia cywilizacyjne Babilonii wywodzone są z wcześniejszych cywilizacji Sumeru i Akadu, w których rozwijały się takie dziedziny kultury i nauki jak: religia, astronomia, astrologia, matematyka, medycyna, architektura i literatura.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ciągu wieków kolejne ludy, które napływały do Babilonii przejmowały jej dziedzictwo i z powodzeniem je kontynuowały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja, AS: babʹilõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babilończyk mos., Babel, Babilon, Babilonka, Babilończyk

przym. babiloński

Wiktionary

babilonka

mieszkanka Babilonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka państwa babilońskiego albo Babilonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babilon mrz.

:: fm. Babilończyk mos.

przym. babiloński

Wiktionary

babiloński

→ Babilon, → Babilonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Babilonią, Babilonem

Wiktionary

Patrz:
Babilon, → Babilonia
Przykłady

(1.1) Fatalna opinia o tej liczbie sięga zamierzchłych, jeszcze babilońskich czasów, kiedy uchodziła za tę liczbę, która wzburza doskonałość systemu dwunastkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci, AS: babʹilõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babilończyk mos., Babilonka ż., Babilon m., Babilonia ż., babilończyk mos.

Wiktionary

babimojski

→ Babimost

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Babimostu, związany z Babimostem

Wiktionary

Patrz:
Babimost
Powiązane:

rzecz. Babimost m., Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

Wiktionary

babimojszczyzna

region historyczny obejmujący tereny na pograniczu wielkopolsko-brandenbursko-śląskim

SJP.pl

Babimojszczyzna – region historyczny i etnograficzny na pograniczu województw wielkopolskiego i lubuskiego. Głównym ośrodkiem jest Babimost, od którego region wziął nazwę. Pozostałe większe ośrodki: Kargowa, Nowe Kramsko, Podmokle Wielkie, Dąbrówka Wielkopolska

Wikipedia

babimór

widłak babimór - gatunek rośliny kosmopolitycznej z rodziny widłakowatych; widłak goździsty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Lycopodium clavatum|ref=tak., gatunek widłaka rosnącego w lasach sosnowych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babimór często okupuje teren wspólnie z widłakiem jałowcowatym (Lycopodium annotinum L.).

Wiktionary

babimościanin

mieszkaniec Babimostu

SJP.pl

babimościanka

mieszkanka Babimostu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babimostu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babimost m.

:: fm. babimościanin m.

przym. babimojski

Wiktionary

babimost

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie lubuskim;

Wiktionary

Babimost (niem. Bomst) – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost.

Babimost leży w historycznej Wielkopolsce. Uzyskał lokację miejską w 1397 roku, Babimost Nowe Miasto lokowany był w 1652, zdegradowany w 1781 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babka urodziła się w Babimoście w okolicach Zielonej Góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩmɔst, AS: babʹĩmost

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babimojszczyzna ż., babimościanin mos., babimościanka ż.

przym. babimojski

Wiktionary

babin

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bełżyce, położona nad rzeką Krężniczanką, rozsławiona przez towarzystwo nazywane Rzeczpospolitą Babińską;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

W Polsce

- Babin – osiedle w Szczecinie

- Babin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce

- Babin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce

- Babin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk

- Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

- Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój

- Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Bielice

Wikipedia

Powiązane:

przym. babiński

rzecz. babinianka ż.

Wiktionary

babina

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Babina może dotyczyć:

- Babina – rodzaj płazów;

- Babina – miasto w środkowo-północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej;

- Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie starosamborskim;

- Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie samborskim;

- Babina – wieś w Polsce

- Babina – przystanek kolejowy na Białorusi

- Babina – kanał wodny łączący jezioro Dąbie z Odrą, w Szczecinie;

- Babina - nieistniejąca już kopalnia węgla brunatnego w Łęknicy (woj. lubuskie)

Wikipedia

Powiązane:

przym. babiński

Wiktionary

babinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babin m.

:: fm. babinianin m.

przym. babiński

Wiktionary

babinicz

pseudonim Andrzeja Kmicica - bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza

SJP.pl

Andrzej Kmicic herbu Rawicz – postać fikcyjna, główny bohater powieści Potop Henryka Sienkiewicza. Pojawia się też przejściowo w następnej części Trylogii (Pan Wołodyjowski).

Jako chorąży orszański był charakterystycznym przedstawicielem ówczesnej szlachty litewskiej, znanym z wojennych wyczynów potomkiem dawniej możnego, lecz zrujnowanego przez wojny z Moskwą rodu szlacheckiego ze Smoleńszczyzny.

Wikipedia

babiniec

żartobliwe określenie zbiorowiska kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. duża liczba kobiet zgromadzona w jednym miejscu

(1.2) daw. także obecnie gw-pl|Kraków, Bukowina. archit. przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;

Wiktionary

Babiniec – staropolska nazwa (kruchty) przedsionka kościelnego przeznaczonego dla kobiet żebrzących, w którym nauk katechetycznych mogły słuchać osoby uważane za heretyków lub Żydzi. Nazwa dotyczy także pomieszczeń (przeznaczonych dla kobiet lub żeńskiej służby) synagog, cerkwi i dużych dworów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbulwersowany babiniec poruszał się bardzo szybko w kierunku Urzędu Miejskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩɲɛt͡s, AS: babʹĩńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babka ż., babsko n.

przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kruchta

Wiktionary

babinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babina; stara kobieta, staruszka

(1.2) daw. bot. babiana

Wiktionary

Babinka – ciek w Wielkopolsce, przepływający przez gminy Kórnik i Mosina, a uchodzący do Kopla na terenie Poznania, w Głuszynie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na ławeczce przy wejściu na cmentarz siedziała babinka w chustce na głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbʲĩnka, AS: babʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babina ż.

przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staruszka, starowinka, babcia

(1.2) współcz. babiana

Wiktionary

babiński

przymiotnik od: Babin

SJP.pl

- Babiński – herb szlachecki

osoby o nazwisku Babiński:

- Aleksander Babiński (1823–1899) – polski inżynier górniczy

- Andrzej Babiński (1938–1984) – polski poeta

- Andrzej Babiński – polski dziennikarz

- Antoni Babiński (1812–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego

- Czesław Babiński (1919-1977) – śpiewak

- Henri Babinski (1855–1931) – francuski inżynier i autor książek kucharskich polskiego pochodzenia

- Jan Babiński (1873–1921) – polski chemik, inżynier cukrownik, wykładowca akademicki

- Józef Babiński (1857–1932) – francuski neurolog polskiego pochodzenia

- Leon Babiński (1891–1973) – polski prawnik, cywilista

- Mieczysław Babiński (1897–1984) – polski taternik i japonista

- Stanisław Babiński (ur. 1937) – polski polityk

- Wacław Babiński (1887–1957) – polski dyplomata

- Zbigniew Babiński (1896–1940) – polski lotnik

Wikipedia

babiogórka

mieszkanka Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)

SJP.pl

babiogórski

przymiotnik od: Babia Góra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Babią Górą, odnoszący się do Babiej Góry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babiogórskie szlaki mogą być niebezpieczne zimą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbabʲjɔˈɡursʲci, AS: babʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babia Góra

Wiktionary

babiogórzec

mieszkaniec Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)

SJP.pl

babiok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopka siana

Wiktionary

babirusa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirussa

SJP.pl

Babirussa wąsata, babirussa srebrna, babirrussa (Babyrousa babyrussa) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny świniowatych (Suidae).

Wikipedia

babirussa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Babirussa., rodzaj ssaka z podrodziny świń;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju babirussa (1.1)

Wiktionary

Babirussa (Babyrousa) – rodzaj ssaków z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

Wikipedia

babistyczny

→ babizm

SJP.pl

Patrz:
babizm

babiszon

potocznie: niesympatyczna kobieta

SJP.pl

babit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babbit

SJP.pl

babiuch

nazwisko

SJP.pl

babizm

ruch społeczno-religijny w Persji w XIX w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiętnastowieczny perski ruch społeczny i religijny sprzeciwiający się muzułmańskiemu fanatyzmowi;

Wiktionary

Babizm (pers. ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch religijny wywodzący się z islamu, powstały ok. 1844 roku w Persji. Babizm zakładał szereg reform społecznych i religijnych, reinterpretował dżihad, wprowadzał nowy kalendarz, monogamię (wyznawcy mogli brać za żonę tylko współwyznawczynie) i równość ludzi wobec prawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbabʲism̥, AS: babʹism̦

Wiktionary

babizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. spadek po babce

Wiktionary

babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) matka ojca lub matki

(1.2) starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

(1.3) przest. wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem

(1.4) pot. młoda, atrakcyjna kobieta

(1.5) cuk. kulin. słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

(1.6) zob. babka z piasku.

(1.7) bot. nazwa systematyczna|Plantago|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

(1.8) bot. nazwa systematyczna|Alisma plantago-aquatica|L.|ref=tak., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych;

(1.9) bot. lud. ślaz

(1.10) mikol. zob. koźlarz babka.

(1.11) icht. nazwa systematyczna|Gobiidae|ref=tak., ryba z rodziny babkowatych;

(1.12) roln. kopka ze snopków ustawiana na polu

(1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Bukowina. kowadełko do klepania sierpa lub kosy

(1.14) reg-pl|Podkarpacie. drobna moneta zdawkowa

(1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostatni snopek podczas żniw

(1.16) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

(1.17) daw. icht. lud. głowacz białopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak.

Wiktionary

Biologia

- babka – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)

- babka – nazwa zwyczajowa wielu gatunków ryb z rodziny babkowatych (Perciformes)

- babka – rodzaj roślin z rodziny babkowatych (Plantaginaceae)

- Babka – monotypowy rodzaj ryb z rodziny babkowatych (Gobiidae), jedynym przedstawicielem jest babka łysa

Geografia

- Babka – jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki

- Babka – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, gminie Mogilno

- Babka – rzeka na Ukrainie, dopływ Dońca

- Babka – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

- Babka – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich

- Babka – wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim

- Babka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich

- Babka I – skała w rezerwacie przyrody Pazurek

- Babka II – skała w rezerwacie przyrody Pazurek

Inne

- babka (baba) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.

- babka (babeczka) – ciastko upieczone w foremce w kształcie zbliżonym do odwróconego stożka ściętego,

- babka – tradycyjny wypiek kuchni żydowskiej

- „Babka” (właśc. Babka Tower) – zespół mieszkaniowo-biurowo-usługowy znajdujący się przy alei Jana Pawła II 80 w Warszawie

Zobacz też

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babka ma siedemdziesiąt lat.

(1.2) Jesteś młodą kobietą, a stroisz się jak stara babka.

(1.4) Ale fajna babka idzie chodnikiem.

(1.5) Upiekłam babkę dla gości.

(1.6) Ten piasek jest świetny. Babki, które stawialiśmy, są niezwykle foremne.

(1.7) Kwiatostany babki wytwarzają bardzo duże ilości pyłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapka, AS: bapka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babcia ż., babina ż., babunia ż., babusia ż., babula ż., babulka ż., babuleńka ż., babsko n., babiszcze n., babiniec m., babiarz m., babiarka ż., babkarstwo n., babkowate nmos.

:: zdrobn. babeczka ż.

przym. babciny, babi, babski, babkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. babcia, babunia, stpol. baba

(1.2) baba, babcia, babina, babula, babulka, babuleńka, staruszka, starowina, starowinka, starucha

(1.3) szeptucha, szeptunka, majściera

(1.4) babeczka, cizia, kociak, lala, laleczka, lalunia, laska, szprycha

(1.5) baba; gw-pl|Górny Śląsk|zista, babowka.

(1.6) babka z piasku

(1.8) babka wodna / żabieniec babka wodna

(1.9) malwa

(1.10) kozak, koźlak, koźlarek, podbrzeźniak

Wiktionary

babkarstwo

przestarzałe: niefachowe położnictwo uprawiane przez babki - akuszerki, przede wszystkim na wsi

SJP.pl

babki

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach

SJP.pl

- Babki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie

- Babki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

- Babki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

- Babki – gromada

- Babki – szczyt w Tatrach Zachodnich

Zobacz też

- Babkowate (rośliny)

- Babkowate (ryby)

Wikipedia

babkowate

1. rodzina roślin dwuliściennych zrosłopłatkowych;
2. kosmopolityczna rodzina ryb słodkowodnych i morskich z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

- babkowate (Plantaginaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców

- babkowate (Gobiidae) – rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

Wikipedia

babkowaty

o cechach babkowatych (1. rodzina roślin;
2. rodzina ryb)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny babkowatych

(1.2) icht. o cechach ryb z rodziny babkowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babkowate nmos.

Wiktionary

babkowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

babkówka

niedźwiedziówka babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

babkowy

→ babka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) z babki (rośliny nazwa systematyczna|Plantago|L.|ref=tak.)

Wiktionary

Patrz:
babka
Przykłady

(1.1) Proszek babkowy powstaje z ususzonych i startych w moździerzu liści babki.

(1.1) Urwałem tylko liść babkowy i ona roześmiała się i zerwała drugi liść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babeczka ż., babka ż.

przym. babczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. babczany

Wiktionary

bąblasty

bąblisty;
1. mający kształt bąbla;
2. pokryty bąblami

SJP.pl

bąblisty

bąblasty;
1. mający kształt bąbla;
2. pokryty bąblami

SJP.pl

bąblować

potocznie: hulać, próżnować

SJP.pl

bąblowcowy

przymiotnik od: bąblowiec

SJP.pl

bąblowica

choroba pasożytnicza ludzi i zwierząt, wywoływana przez larwy tasiemca bąblowcowego; echinokokoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;

Wiktionary

Bąblowica, echinokokoza (łac. echinococcosis cystica) – pasożytnicza choroba odzwierzęca wywoływana przez onkosfery różnych gatunków bąblowców (Echinococcus), głównie tasiemca bąblowcowego (E. granulosus) oraz bąblowca wielojamowego (E. multilocularis), a w niektórych regionach również: E. canadensis, E. equinus, E. felidis, E. oligarthrus, E. ortleppi, E. shiquicus oraz E. vogeli.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na bąblowice.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) echinokokoza, hydatidoza

Wiktionary

bąblowiec

gatunek tasiemca

SJP.pl

Bąblowiec może oznaczać:

- Echinococcus – rodzaj tasiemców, do którego zalicza się m.in. tasiemiec bąblowcowy (Echinococcus granulosus)

- cysticerkus (wągier) – jedna z larw tasiemców

Wikipedia

babochłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; baba-chłop, kobieton, chłopobaba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. pogard. kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiedz temu babochłopowi, że ja w szpilkach i kostiumie po strychu latać nie zamierzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔxwɔp, AS: baboχu̯op

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baba-chłop, baba-grzmot, herod-baba, kobieton

Wiktionary

baboholik

mężczyzna poświęcający bardzo dużo czasu na flirty i romanse z kobietami

SJP.pl

babok

postać z polskich legend (m.in. śląskich), istota nadprzyrodzona, zjawa, straszydło związane z ciemnością; bebok, bobok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) infant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Częstochowa., straszydło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Poznań. osoba ociężała fizycznie lub umysłowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) infant. pot. posp. wydzielina z nosa

(3.2) infant. gw-pl|Poznań. zaschnięta wydzielina z nosa

Wiktionary

Bobo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, prawdopodobnie demon z wierzeń słowiańskich. Innymi nazwami tej istoty są: bobok (Wielkopolska, Małopolska), babok (Kujawy), bebok (Śląsk), bobek, bobik (Kraj morawsko-śląski).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak byłem mały, to mnie rodzice babokiem straszyli

(1.1) Posłuchaj i śpij, bo nie ma baboków. Jestem ja i ty, tylko ja i ty.

(3.1) Jacusiu, chodź, babcia wytrze ci baboka z noska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabɔk, AS: babok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|babołk, bebok, bobok.

(3.1) babol, gil, smark, koza

Wiktionary

babokracja

rządy lub poglądy kobiet oparte na podstawowych założeniach feminizmu

SJP.pl

babol

potocznie:
1. zaschła wydzielina w nosie;
2. błąd, pomyłka;
3. ocena niedostateczna;
4. kobieta niesympatyczna lub brzydka; babsztyl;
5. w piłce nożnej: słaby strzał, którego bramkarz nie obronił; szmata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

Wiktionary

Babol (perski: بابل, daw. Barforusz) – miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran, nad rzeką Babol uchodzącą do Morza Kaspijskiego.

W 2011 miejscowość liczyła 219 467 mieszkańców. Dla porównania, w 2006 było ich 201 335, w 1996 – 158 346, a w 1966 – 44 tys. Nieopodal leży miejscowość Babolsar. Rozwinięty przemysł rybny.

W miejscowości znajduje się Babol Museum (موزه بابل).

Wikipedia

bąbolada

czekolada, najczęściej w postaci tabliczki, zawierająca w swojej strukturze drobne pęcherzyki powietrza, nadające jej lekki, delikatny smak; czekolada dmuchana, czekolada napowietrzana

SJP.pl

babon

kobieta, zwłaszcza otyła, brzydka lub złośliwa

SJP.pl

baborów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Baborów (daw. Baworów, niem. Bauerwitz, cz. Bavorov) – miasto w południowej Polsce, województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Baborów. Geograficzne leży na Przedgórzu Sudeckim nad rzeką Psiną (śl. Cyna). Lokalny ośrodek usługowy, wytwórnia pasz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baborów leży na Przedgórzu Sudeckim nad rzeką Psiną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbɔruf, AS: baboruf

Wiktionary

Powiązane:

przym. baborowski

rzecz. baborowianka ż.

Wiktionary

baborowianin

mieszkaniec Baborowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

baborowianka

mieszkanka Baborowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baborowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baborów mrz.

:: fm. baborowianin mos.

przym. baborowski

Wiktionary

baborówko

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Baborówko (pol. hist. Baworówko) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły. Położona jest 5 km na południowy wschód od Szamotuł, przy szlaku kolejowym Poznań – Szczecin z przystankiem Baborówko.

Wikipedia

baborowski

→ Baborów

SJP.pl

Patrz:
Baborów

baboszewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baboszewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baboszewo m.

:: fm. baboszewianin m.

przym. baboszewski

Wiktionary

baboszewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Baboszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baboszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

baboszewski

przymiotnik od: Baboszewo

SJP.pl

babowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. babka (wypiek)

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. forma do pieczenia babki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|zista.

Wiktionary

babołk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. babok. (straszydło)

Wiktionary

babrać

1. brudzić;
2. grzebać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) brudzić, paprać

(1.2) pot. grzebać w czymś

(1.3) gw-pl|Poznań. długo przesiadywać rozmawiając

czasownik zwrotny niedokonany babrać się

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. brudzić się

(2.2) gw-pl|Górny Śląsk. guzdrać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Malarz babrał farbą wszystko dookoła.

(1.2) Dziecko babrało kijkiem w błocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbabrat͡ɕ, AS: babrać

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. babranie n.

(2.1)

:: rzecz. babrok mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brudzić, ciaprać, paprać

Wiktionary

babranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|babrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. babrać

rzecz. babrzysko n.

Wiktionary

babranina

1. poruszanie się w czymś lepkim, grząskim; babranie się, grzebanie się;
2. potocznie:
a) drobiazgowa, żmudna robota; papranina;
b) brudna praca; papranina;
c) zmaganie się z powracającymi problemami;
d) brudna, mokra substancja

SJP.pl

babrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. niedbalec, partacz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brudas

Wiktionary

Powiązane:

czas. babrać ndk.

Wiktionary

babrzysko

błotniste miejsce, w którym zwierzęta zażywają kąpieli błotnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. łow. grząskie miejsce w lesie, gdzie dla ochrony przed insektami zwierzęta tarzają się w błocie, głównie jelenie i dziki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fotograf próbował sfotografować jelenia, gdy ten tarzał się w babrzysku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babranie n., ubabranie n.

czas. babrać ndk., ubabrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brochowisko, kąpielisko

Wiktionary

babski

przymiotnik od: baba

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący baby

(1.2) zachowujący się jak kobieta

(1.3) dotyczący Babska, babszczanina lub babszczanki

(1.4) dotyczący Bab, babianina lub babianki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babka ż., baba ż., babianka ż., babsko n., babszczanka ż., babiniec mrz.

przym. babi

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zniewieściały

Wiktionary

babsko

pogardliwie: kobieta, zwłaszcza otyła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. obraź. pejor. kobieta brzydka lub niesympatyczna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale to babsko jest brzydkie!

(1.1) Nie znoszę tego wrednego babska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapskɔ, AS: bapsko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż., babiniec m., babka ż., babeczka ż., babiarz mos.

przym. babski, babi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babsztyl, babus, babon, megiera; gw-pl|Górny Śląsk|murchla., gw-pl|Zaolzie|myrszyna, myrszina.

Wiktionary

babskość

ogół cech i zachowań typowych dla baby; zniewieściałość

SJP.pl

babstwo

1. ogół cech typowych dla baby;
2. ogół bab

SJP.pl

babszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Babsk m.

:: fm. babszczanin m.

przym. babski

Wiktionary

babsztyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. patrz: babsztyl

Wiktionary

babsztyl

obraźliwie o kobiecie niesympatycznej lub brzydkiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

Wiktionary

Babsztyl – polski zespół muzyczny wykonujący muzykę folkową, a następnie country rockową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten wstrętny babsztyl znów zablokował mój samochód na parkingu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbapʃtɨl, AS: bapštyl

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baba ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babon, babsko; książk. megiera; przen. krowa; reg. śl. murchla.

Wiktionary

babu

1. indyjska forma grzecznościowa zwracania się do kogoś na piśmie, odpowiadająca polskiemu "pan", "szanowny pan";
2. indyjski urzędnik piszący po angielsku;
3. Hindus nieźle posługujący się angielszczyzną

SJP.pl

- Babu – indyjskie określenie honoryfikatywne

- urzędnik w języku hindi

Osoby:

- Mahesh Babu – indyjski aktor

- DJ Babu – amerykański didżej

Wikipedia

babuć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. wieprzek, tucznik

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. prosiak, świnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A eszcze jak babuć boł szumny to boła samo radojść, bo gazda wiydzioł, że bydzie kupa szpyrki i miynsa.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kormik.

Wiktionary

babuchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego;

Wiktionary

Babuchów (ukr. Бабухів, Babuchiw) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie rohatyńskim, nad Gniłą Lipą.

W 2001 roku liczyła 1145 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. babuchowski

Wiktionary

babuchowski

nazwisko

SJP.pl

babuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prosię

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brówek, gusiok

Wiktionary

babuin

gatunek pawiana

SJP.pl

Pawian masajski, pawian zielony, babuin (Papio cynocephalus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae), zamieszkujący tereny południowej, środkowej i wschodniej Afryki.

Wikipedia

babula

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

babuleńka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

babulina

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

babulinka

zdrobnienie od: babulina

SJP.pl

babulka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babula, babulka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

babuńcia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babusia

SJP.pl

babunia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babuńcia, babusia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

(1.2) pot. stara kobieta

Wiktionary

Babunia (cz. Babička) – powieść Boženy Němcovej, ukończona w roku 1853.

Autorka napisała powieść po śmierci syna Hynka. Opisuje w niej idealizowany obraz dzieciństwa w Dolinie Babuni koło Raciborzyc. Centralną postacią jest tytułowa Babunia, która na prośbę córki Teresy przenosi się z Olesznic w Górach Orlickich do raciborzyckiej doliny, aby pomagać w wychowaniu wnuków. Mieszka wraz z rodziną córki w domu zwanym Stary Bielnik (Staré Bělidlo). Poszczególne rozdziały opisują losy mieszkańców doliny, zwłaszcza rodzin młynarza, strzelca, Kuby i Kristli oraz szalonej Wikty. Spośród wnuków tytułowej bohaterki na pierwszy plan wysuwa się postać Barunki (Basi), która jest literackim portretem autorki. Książka zawiera także retrospekcje z życia samej Babuni, która wyszła za mąż w Kłodzku za tkacza z rodzinnej wsi, który został podstępem zwerbowany do pruskiej armii. Następnie mieszkała z nim w Nysie. Po śmierci męża powróciła wraz z dziećmi piechotą do rodzinnej wsi. Większość postaci w książce jest silnie idealizowana. Dotyczy to również właścicielki pałacu w Raciborzycach „pani księżnej” Wilhelminy żagańskiej, która dzięki radom Babuni może czynić dobro. Powieść kończy się śmiercią tytułowej bohaterki, a w jej pogrzebie biorą udział mieszkańcy całej doliny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babunia kocha was, moje wnusie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈbũɲa, AS: babũńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babcia ż., baba ż., babka ż.

przym. babciny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) babcia, babuńcia

(1.2) babcia, babuńcia, babuleńka

Wiktionary

babuniny

należący do babuni, dotyczący babuni (np. babuniny sweterek, babunine serce)

SJP.pl

babus

pogardliwie lub żartobliwie o kobiecie, zwłaszcza dużej i grubej, o męskich cechach

SJP.pl

babusia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia

SJP.pl

babuśka

pieszczotliwie o babci; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

SJP.pl

babuszka

zdrobnienie od: babka (kobieta)

SJP.pl

babuwista

zwolennik babuwizmu

SJP.pl

babuwizm

doktryna filozoficzna głoszona w XVIII w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna komunizmu utopijnego głoszona w XVIII w.;

Wiktionary

Babuwizm – doktryna polityczna, głosząca, że wspólnota dóbr powinna być podstawą ekonomii państwa, zawierająca postulaty całkowitej likwidacji własności prywatnej, uspołecznienia produkcji i organizacji życia w komunie.

Prekursorem socjalizmu radykalnego był François Noël Babeuf, dziennikarz i teoretyk komunizmu (Manifest Plebejuszy) doby rewolucji francuskiej, marzący o rewolucji "większej, wspanialszej i ostatecznej", takiej, która wyniesie lud do władzy i zaprowadzi komunizm. W doktrynie Babeufa na czoło wysuwają się trzy idee:

- zdobycia władzy przemocą

- komunizmu agrarnego

- egalitaryzmu absolutnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈbuvʲism̥, AS: babuvʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. babuwista

Wiktionary

baby

[czytaj: bejbi]
1. potocznie: niemowlę, małe dziecko;
2. żartobliwie, poufale o ukochanej osobie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ang. rzad. niemowlę, małe dziecko

forma rzeczownika.

(2.1) lp. D. baba

(2.2) lm. M. baba

(2.3) lm. B. baba

(2.4) lm. W. baba

Wiktionary

W Polsce

- Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice

- Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica

- Baby – część wsi Gruszczyce w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki

- Baby – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów

- Baby – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo

- Baby – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna

- Baby – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów

- Baby – część wsi Czekanów w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten piesek jest nadal baby, ale już takie większe baby.

(2.1) Jest baba i nie ma baby.

(2.2) Są baby i nie ma bab.

(2.3) Widzę baby.

(2.4) Moje drogie baby!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjbʲi, AS: bei ̯bʹi

Wiktionary

baby-look

[czytaj: bejbi luk] dziewczęcy wygląd twarzy kobiety uzyskany za pomocą odpowiedniego makijażu

SJP.pl

baby-showerowy

→ baby shower [czytaj: bejbi-szałerowy]

SJP.pl

baby-sitter

[czytaj: bejbi s-iter] mężczyzna odpłatnie opiekujący się dziećmi; babysitter

SJP.pl

baby-sitterka

[czytaj: bejbi s-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter

SJP.pl

baby-sitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; babysitting

SJP.pl

babyfon

[czytaj: bejbifon] elektroniczny zestaw do nasłuchiwania

SJP.pl

babyjogger

[czytaj: bejbidżoger] wózek dziecięcy o konstrukcji umożliwiającej bieganie z nim i używanie go w trudniejszym terenie

SJP.pl

babysitter

[czytaj: bejbi s-iter] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter

SJP.pl

babysitterka

[czytaj: bejbis-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; baby-sitter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opiekunka do dzieci

Wiktionary

babysitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; baby-sitting

SJP.pl

bać

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

SJP.pl

Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czarnogórze, w gminie Rožaje. W 2011 roku liczyła 629 mieszkańców.

Wikipedia

baca

góral kierujący wypasem stada owiec na górskich pastwiskach; starszy wiekiem i doświadczeniem pasterz; w czasie wypasu, na hali zajmuje się głównie wyrobem sera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy, doświadczony pasterz kierujący pracą juhasów w polskich Karpatach

Wiktionary

Baca (węg. bacs(a), bacsó, "pasterz", z rumuń. baciu) – kierownik zorganizowanej gospodarki szałaśniczo-pasterskiej (wypas owiec) w polskich Karpatach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baca też brudny wychylił okopconą twarz z niskiej koleby, pozierając ciekawie ku wyrębom (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡sa, AS: baca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bacówka ż., bacowanie n.

przym. bacowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. bacza.

Wiktionary

bacalhau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. solone i suszone płaty dorsza

Wiktionary

bacbijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bacbami, dotyczący Bacbów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bacbijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bacbowie lm m.

Wiktionary

bacciarelli

[czytaj: Baczjarelli] Marcello Bacciarelli (1731-1818), malarz włoski

SJP.pl

- Bacciarelli – herb szlachecki

Osoby noszące nazwisko Bacciarelli:

- Marcello Bacciarelli – włoski malarz

- Ryszard Bacciarelli – polski aktor

Wikipedia

bacewicz

nazwisko

SJP.pl

bach

wyraz używany na oznaczenie dźwięku spowodowanego uderzeniem, wystrzałem, a także na oznaczenie czynności, przy której powstaje taki dźwięk

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) odgłos uderzenia

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. gwałtownie upaść, uderzyć/walnąć (się/kogoś/o coś); ogólniej wykonać gwałtownie jakąś inną czynność

Wiktionary

Geografia

- Bach – gmina w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Reutte

- Bach – miejscowość we Francji

- Bach an der Donau – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ratyzbona

Osoby

- Rodzina Bachów – rodzina muzyków i kompozytorów działająca przez sześć pokoleń w Niemczech. Wywodzi się z niej ponad 50 muzyków, w tym co najmniej 22 kompozytorów

- Johann Sebastian Bach (1685–1750) – niemiecki kompozytor

- Maria Barbara Bach (1684–1720) – pierwsza żona Johanna Sebastiana Bacha

- Anna Magdalena Bach (1701–1760) – druga żona Johanna Sebastiana Bacha

- Pozostali przedstawiciele rodziny Bachów:

- Veit Bach (ok. 1550–1619)

- Johannes Bach (ok. 1550–1626)

- Christoph Bach (1613–1661)

- Johann Christoph Bach I (1642–1703)

- Johann Ambrosius Bach (1645–1695)

- Johann Nikolaus Bach (1669–1753)

- Wilhelm Friedemann Bach (1710–1784)

- Carl Philipp Emanuel Bach (1714–1788)

- Johann Gottfried Bernhard Bach (1715–1739)

- Johann Christoph Friedrich Bach (1732–1795)

- Johann Christian Bach (1735–1782)

- Wilhelm Friedrich Ernst Bach (1759–1845)

- Johann David Bach (1778–1848)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) jeszcze dość daleko było od Semenowej polany, a już słyszę: bach! bach! bach! walą chłopy siekierami, a las jakby gadać umiał, bach! bach! bach! milami odpowiada (…)

(2.1) … wszystkie diabły bach do torby!

(2.1) Który chłopom mąci w łbach, tego drągiem po łbie - bach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bax, AS: baχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzdęk, trach, bęc

Wiktionary

bachać

regionalnie:
1. uderzać, walić;
2. bachać się -
a) kąpać się;
b) przewracać się na podłogę

SJP.pl

bachalski

nazwisko

SJP.pl

bachanalia

bachanalie; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hulanki, pijaństwo, orgie

(1.2) hist. obrzędy na cześć Bachusa

Wiktionary

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaxãˈnalʲja, AS: baχãnalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachus mos./mzw., Bachus, bachant, bachantka, bachanalijka, bachandria

przym. bachusowy, bachiczny

czas. bachować, bachusować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bachanalie

Wiktionary

bachanalie

bachanalia; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

SJP.pl

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

Wikipedia

bachancki

→ bachant

SJP.pl

Patrz:
bachant

bachanek

nazwisko

SJP.pl

bachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. zażywanie kąpieli

Wiktionary

Powiązane:

czas. bachać się

Wiktionary

bachant

uczestnik bachanaliów

SJP.pl

Bachant – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2498 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 267 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Bachant plasuje się na 318. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 362.).

Wikipedia

bachantka

1. w mitologii greckiej: uczestniczka bachanaliów; menada;
2. przenośnie: kobieta rozwiązła, prowadząca hulaszczy tryb życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mit. towarzyszka Bachusa

(1.2) hist. uczestniczka bachanaliów

(1.3) przest. uczestniczka hulanek i orgii

Wiktionary

Menady (także bakchantki, bachantki, gr. Μαινάδες Mainádes ‘szalejące’, gr. Bάκχαι Bákchai, łac. Maenades, Bacchae) – 1. w mitologii greckiej towarzyszki Dionizosa; 2. czcicielki Dionizosa (Bachusa).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Szły za nim inne wozy, pełne dworzan w świetnych strojach, senatorów, kapłanów i nagich bachantek z wieńcami na głowach i dzbanami wina w ręku, w części spitych i wydających dzikie okrzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãntka, AS: baχãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachus mos./mzw., Bachus mos., bachant, bachanalia, bachanalijka, bachandria

czas. bachować, bachusować

przym. bachusowy, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) menada

(1.3) rozpustnica

Wiktionary

bacharach

[czytaj: BAkarak] nazwisko

SJP.pl

Bacharach – miasto w Niemczech, położone kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mainz-Bingen, wchodzi w skład gminy związkowej Rhein-Nahe. Leży ok. 48 km na południe od Koblencji.

Wikipedia

bachata

1. rodzaj muzyki z Dominikany traktującej o miłości i uczuciowości;
2. rodzaj tańca do tej muzyki

SJP.pl

Bachata – rodzaj muzyki i tańca, który powstał i pierwotnie ewoluował w wiejskich i rolniczych terenach Dominikany. Tematyka piosenek jest przede wszystkim romantyczna i uczuciowa; najczęściej spotykane są utwory mówiące o smutku i złamanym sercu. Na początku dla określenia nowego gatunku używano terminu amargue, czyli „gorzka muzyka”, dopóki nie pojawiła się nazwa bachata, bez konotacji z nastrojem. Często jest porównywana do bluesa.

Wikipedia

bachatowy

→ bachata

SJP.pl

Patrz:
bachata

bachczysaraj

miasto na Ukrainie; Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. war. zob. Bakczysaraj.

Wiktionary

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bakczysaraj m.

przym. bachczysarajski, bakczysarajski

Wiktionary

bachczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bakczyseraj (rzadko)

SJP.pl

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

Wikipedia

bachelet

[czytaj: baczielet] nazwisko

SJP.pl

bachiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bachiczne; cecha tych, którzy są bachiczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bachiczny

przysł. bachicznie

Wiktionary

bachiczny

bachusowy;
1. związany z kultem Bachusa;
2. pijacki, hulaszczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający związek z Bachusem

(1.2) żywiołowy, hulaszczy, swawolny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachus mzw./mos., bachantka ż., bachanalia

czas. bachować

Wiktionary

bachleda

nazwisko popularne na Podhalu

SJP.pl

- Bachleda – polskie nazwisko

Wikipedia

bachmann

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bachmann

- Albert Bachmann (ur. 1906–?) – szwajcarski gimnastyk

- Angelika Bachmann (ur. 1979) – niemiecka tenisistka

- Axel Bachmann Schiavo (ur. 1989) – paragwajski szachista

- Julius Bachmann (1844–1924) – pruski polityk

- Jürgen Bachmann (ur. 1942) – niemiecki pływak

- Ingeborg Bachmann (1926–1973) – austriacka eseistka, pisarka i poetka

- Klaus Bachmann ur. 1963) – niemiecki dziennikarz i publicysta

- Kurt Bachmann 1909–1997) – niemiecki polityk

- Michele Bachmann (ur. 1956) – amerykańska polityk

- Sebastian Bachmann (ur. 1986) – niemiecki florecista

- Silke Bachmann (ur. 1977) – włoska narciarka alpejska

- Tina Bachmann (ur. 1986) – niemiecka biathlonistka

Wikipedia

bachmat

nieduży, bardzo wytrzymały koń wierzchowy, używany dawniej przez jazdę tatarską i polską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. koń wierzchowy

(1.2) stpol. hipol. niewielki, wytrzymały koń tatarski;

Wiktionary

Bachmat (tatar. bachmat) – koń tatarski niewielkich rozmiarów, ale charakteryzujących się dużą siłą fizyczną, szybkością, zwinnością i wytrzymałością na trudy oraz na zmienne warunki klimatyczne.

W mowie potocznej występowało dawniej jako określenie człowieka niewielkiego i krępego, lecz silnego fizycznie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jechał przodem na karym bachmacie wraz z kilkoma dragonami.

(1.2) Przesiadła się jednak na Azjowego bachmata, bo dzianet (…) był jednak od bachmata delikatniejszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxmat, AS: baχmat

Wiktionary

bachmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bergmistrz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. kierownik żupy solnej

Wiktionary

Bachmistrz – prywatny przedsiębiorca w żupach solnych zajmujący się budową szybów i eksploatacją złóż, bądź też urzędnik żupny nadzorujący prace techniczne górników w kopalni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxmʲisṭʃ, AS: baχmʹisṭš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. barkmistrz

Wiktionary

bachmut

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Wiktionary

Bachmut (ukr. Бахмут, w latach 1924–2016 Artiomowsk, ukr. Артемівськ, Artemiwśk) – miasto we wschodniej części Ukrainy (obwód doniecki), w Donieckim Zagłębiu Węglowym.

W trakcie wojny rosyjsko-ukraińskiej miasto było miejscem kilkumiesięcznych, krwawych walk, z powodu których uległo znacznym zniszczeniom.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bachmucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Artiomowsk (1924-2016)

Wiktionary

bachnąć

potocznie:
1. rzucić;
2. uderzyć;
3. bachnąć się - położyć się bezwładnie

SJP.pl

bachnięcie

cios, walnięcie lub rzut

SJP.pl

bachocki

→ Bachotek

SJP.pl

Patrz:
Bachotek

bachor

dosadnie o niegrzecznym, denerwującym dziecku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne (daw. szczególnie żydowskie)

(1.2) daw. sport. zwykły uczestnik gry w palanta

(1.3) gwara. bękart

(2.2) gwara. żwacz

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaxɔr, AS: baχor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bachorek n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. dziecko.

Wiktionary

bachora

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelita zwierzęce

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. potrawa z pieczonego nadzienia z ziemniaków i słoniny w kiszce wieprzowej

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: bachor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachorczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bachorc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bachorce m.

:: fm. bachorczanin m.

przym. bachorecki

Wiktionary

bachorek

zdrobnienie od: bachor; bachorzę

SJP.pl

bachoro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelito

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żołądek wieprzowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachorski

nazwisko

SJP.pl

bachórz

1. wieś w Polsce;
2. dopływ Wisły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuch

Wiktionary

Bachórz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Dynów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bachorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 884.

We wsi jest stacja kolei wąskotorowej Bachórz.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachorza

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze

SJP.pl

4 miejscowości w Polsce:

- Bachorza – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo

- Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Huszlew

- Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski

- Bachorza – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn

Wikipedia

bachorze

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorza

SJP.pl

- Bachorze – osada na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego

- Bachorze – osada leśna na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego

- Bachorze – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica

Wikipedia

bachórzec

wieś w Polsce

SJP.pl

Bachórzec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Dubiecko.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 884.

Wikipedia

bachotek

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

Bachotek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Zbiczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Miejscowość leży nad północno-wschodnim brzegiem jeziora Bachotek.

Wikipedia

bachów

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

SJP.pl

Bachów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Krzywcza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

bachować

czasownik

(1.1) hulać, pić, bankietować, birbantować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxɔvat͡ɕ, AS: baχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachowanie n., bachant, bachantka, bachanalia, bachanalijka, bachandria

przym. bachusowy, bachiczny

czas. bachusować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bachusować

Wiktionary

bachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bachować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bachować ndk.

Wiktionary

bachowice

Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260–310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad Bachówką, dopływem Wisły.

Wikipedia

bachowski

charakterystyczny dla twórczości Jana Sebastiana Bacha; taki, jak w muzyce Bacha

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Jana Sebastiana Bacha

Wiktionary

Powiązane:

przym. bachowski

Wiktionary

bachrania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrocz mos., bachróń mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachraty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. gruby

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wybrzuszony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grónie moje, grónie, • bachrate kopuły, • ku wóm z wiatrem leci • mój myślunek czuły!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachórz mrz., bachróń mos., bachrula ż., bachrocz mos., bachora nmos., bachoro n., bachrania ż.

Wiktionary

bachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuchacz, grubas

(1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. bogacz

(1.3) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o dziecku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachróń mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachróń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. ktoś brzuchaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachrula ż.

przym. bachraty

Wiktionary

bachrula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachora lm. nmos., bachoro n., bachórz mrz., bachrania ż., bachrocz mos., bachróń mos.

przym. bachraty

Wiktionary

bachtaran

miasto w Iranie

SJP.pl

- Bachtaran – dawna nazwa ostanu w Iranie, obecnie Kermanszach

- Bachtaran – dawna nazwa miasta w Iranie, obecnie Kermanszach

Wikipedia

bachtarański

→ Bachtaran

SJP.pl

Patrz:
Bachtaran

bachtiarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bachtiarami, dotyczący Bachtiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bachtiarski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bachtiar mos., Bachtiarka ż.

Wiktionary

bachtin

Michaił M. Bachtin (1895-1975), rosyjski teoretyk literatury, badacz kultury

SJP.pl

bachtinowski

taki, jak w teoriach Bachtina, charakterystyczny dla jego koncepcji

SJP.pl

bachus

łacińska forma imienia Dionizosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater.

Wiktionary

Dionizos (także Bakchos, Bachus; gr. Διώνυσος Diṓnysos, Διόνυσος Diónysos, Βάκχος Bákchos, łac. Dionysus, Bacchus) – w mitologii greckiej bóg płodności, dzikiej natury, winnej latorośli, teatru i wina jako napoju upajającego i mającego dobroczynny wpływ na człowieka. Syn Zeusa i śmiertelniczki Semele.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atrybutami Bachusa były: tyrs, kielich (kantaros), wino, wieniec z bluszczu lub winorośli, kiść winogron, delfin, kozioł, osioł, pantera, lampart, leopard, lew i róg obfitości.

(1.1) Dionizos, zwany też Bachusem, był identyfikowany w starożytnym Rzymie z italskim Liberem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxus, AS: baχus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachus mos./mzw., bachusy nmos., bachuski, bachusowanie n., bachusowość ż., Bachanalia nmos., bachanalia nmos., bachanalie nmos., bachantka ż., bachanalijka ż., Bakchos mos.

czas. bachusować ndk.

przym. Bachusowy, bachusowy, bachancki, bachiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bakchos, Dionizos, Liber, Liber Pater

Wiktionary

bachusek

tutkarz bachusek - gatunek chrząszcza z rodziny tutkarzowatych

SJP.pl

bachuski

rzeczownik

(1.1) gwara. zwyczaj obchodzenia wsi w zapusty

(1.2) gwara. dziwacznie przebrane osoby uczestniczące w bachuskach (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bachus mos./mzw., bachusy, Bachus

Wiktionary

bachusowy

właściwy Bachusowi, przypominający jego lub obchody ku jego czci; hulaszczy, pijacki

SJP.pl

bachusy

rzeczownik

(1.1) daw. ostatnie trzy dni karnawału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxusɨ, AS: baχusy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bachus, bachuski, bachus

przym. bachusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bachusowe święta, ostatki, zapusty, gwara. kusaki, kuse dni

Wiktionary

baciar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciarz, batiar, andrus, antek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. ulicznik, łobuz;

(1.2) lwów. rzad. włóczęga

Wiktionary

Batiar (baciar, baciarz) – potoczne i gwarowe określenie „człowieka ulicy” lwowskiej. Wbrew obiegowej opinii nie odnosiło się wyłącznie do młodzieży.

Najprawdopodobniej wyraz „batiar” pochodzi od węgierskiego „betyár” oznaczającego rozbójnika, awanturnika, ulicznika. Znany jest pogląd (propagowany przez Urszulę Jakubowską), że określenia „batiar” używano w czasie przynależności Lwowa do Austro-Węgier. Policjanci (którymi wówczas często byli Węgrzy) uganiali się za chuliganami z okrzykiem „betyár”. Lwowiakom ta nazwa bardzo miała się spodobać i weszła do codziennego słownictwa. Według Kazimierza Chłędowskiego autorem tego określenia jest Jan Lam. Cyt.: Po Lamie pozostało niemało wyrażeń w galicyjskim słowniku, pomiędzy innymi i nazwa „baciarz” określająca indywiduum, żyjące z dnia na dzień, zaniedbane, brudne, zapite, o którym się mówi tylko z pogardą.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) andrus, batiar, baciarz, gawrosz

Wiktionary

baciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. pogard. kobieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widzisz ją, jaka mi pani! sama czem cielska nie ma nakryć, a zachciało jej się Feliksa! Owa! baciarka!… sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baciar mos., baciarz mos.

Wiktionary

baciarski

→ baciar, → baciarz; batiarski

SJP.pl

baciarz

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, batiar, andrus, antek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Kraków, Lwów. łobuz, ulicznik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baciarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baciar

Wiktionary

bacik

zdrobnienie od: bat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bat

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Bacik:

- Bogdan Bacik (ur. 1965) – polski dr hab. nauk o kulturze fizycznej

- Kazimierz Bacik (1953–2017) – polski piłkarz ręczny

- Mariusz Bacik (ur. 1972) – polski koszykarz

- Paweł Bacik (ur. 1988) – polski koszykarz

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bat m.

Wiktionary

back-office

[czytaj: bek-ofis] zespół osób zarządzający organizacją lub przedsiębiorstwem, niemający bezpośredniego kontaktu z klientami; back office

SJP.pl

back-story

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; backstory

SJP.pl

back-up

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; backup, archiwizacja danych

SJP.pl

bącka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szturchaniec

Wiktionary

Powiązane:

czas. bąckać ndk.

Wiktionary

bąckać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bić, okładać pięściami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bącka ż.

Wiktionary

backdoor

[czytaj: bekdor] w informatyce: luka w zabezpieczeniach systemu stworzona umyślnie dla późniejszego wykorzystania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania

Wiktionary

Backdoor (pol. „tylne drzwi, furtka”) – luka w zabezpieczeniach systemu utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania. Backdoor w systemie może być np. pozostawiony przez crackera, który włamał się przez inną lukę w oprogramowaniu (której przydatność jest ograniczona czasowo do momentu jej usunięcia) bądź poprzez podrzucenie użytkownikowi konia trojańskiego.

Wikipedia

backdoors

[czytaj: bekdors] celowy błąd w warstwie ochronnej systemu komputerowego, umożliwiający wejście do niego bez konieczności logowania się; backdoor, furtka

SJP.pl

backend

[czytaj: bekend] w informatyce: część aplikacji działająca na serwerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. część systemu informatycznego niewidoczna dla użytkownika, realizująca logikę biznesową i przechowująca dane

Wiktionary

Front-end i back-end – początkowe oraz końcowe stadium procesu. Front-end jest odpowiedzialny za pobieranie danych od użytkownika oraz przekazanie ich do back-endu. Następnie back-end na podstawie tych danych wykonuje określone zadanie. Opcjonalnie front-end może pokazać użytkownikowi wyniki otrzymane od back-endu. Często stosowanym tłumaczeniem jest „fasada” i „wnętrze”.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. backendowiec mos.

przym. backendowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. back-end, back end

Wiktionary

backendowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. programista zajmujący się backendem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszym zespole pracuje 4 backendowców i 2 frontendowców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. backend mrz.

przym. backendowy

Wiktionary

backendowo

→ backendowy

SJP.pl

Patrz:
backendowy

backendowy

→ backend [czytaj: bekendowy]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) środ. inform. związany z backendem, dotyczący backendu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Usługa backendowa zwraca dane o użytkowniku w formacie JSON.

(1.1) Spring jest popularnym frameworkiem backendowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. backend mrz., backendowiec mos.

Wiktionary

background

[czytaj: bekgrałnd] zespół czynników mających wpływ na bieżącą sytuację człowieka, np. środowisko, wychowanie, otocznie, przeszłe doświadczenia itd.

SJP.pl

backhand

[czytaj: bekhend] bekhend; w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót

SJP.pl

Bekhend (od ang. backhand, grzbiet ręki) – termin sportowy oznaczający uderzenie rakietą lub kijem w taki sposób, że w kierunku uderzenia skierowany jest grzbiet ręki. Zagrania takie spotykane są m.in. w tenisie, tenisie stołowym, speed-ballu, badmintonie i hokeju. W tenisie jest to uderzenie z lewej strony zewnętrzną stroną rakiety przez zawodników praworęcznych; u osób leworęcznych uderzenie z prawej strony.

Wikipedia

backhandowy

[czytaj: bekhendowy] związany z backhandem (bekhendem); bekhendowy

SJP.pl

backline

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. wzmacniacze, kolumny i pozostały sprzęt nagłośnieniowy do gitar czy syntezatorów; niekiedy zalicza się do niego także zestawy perkusyjne oraz instrumenty klawiszowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielka radość z otrzymania angażu, jeszcze większa z dobrze zapowiadającego się wynagrodzenia, a do tego informacja, że klub zapewnia backline?

Wiktionary

baćkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Baćkowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baćkowice oraz parafii św. Mikołaja.

Wikipedia

baćkowicki

przymiotnik od: Baćkowice

SJP.pl

backpacker

[czytak: bekpeker] osoba podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Backpackerów można poznać po doborze miejsc noclegowych (schroniska, a nie hotele), środków transportu (komunikacja publiczna, a nie transfer), długości wakacji (miesiące) i wielkości budżetu (mały). Backpakerzy jeżdżą do krajów, gdzie jest tanio/biednie. Do najpopularniejszych kierunków należą Azja oraz Ameryka Południowa i Środkowa.

(1.1) Biura podróży doskonale wiedzą, że najlepiej sprzedają się długie po horyzont, perłowo-białe, bezludne plażaaże. Które dopiero my odkryjemy. Nikt nie jest równie mocno przywiązany do tej pogoni za nietkniętym, co backpackerzy. Nikt tak bardzo nie obawia się turystycznych pułapek i nikt tak bardzo nie upiera się przy nazywaniu siebie podróżnikiem – a nie turystą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. backpacking

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podróżnik, turysta

Wiktionary

backpackerka

[czytak: bekpekerka] kobieta podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem

SJP.pl

backpackerski

→ backpacker [czytaj: bekpekerski]

SJP.pl

backpacking

[czytaj: bekpeking] podróżowanie po świecie wyłącznie z plecakiem, zwykle niewielkim kosztem dzięki korzystaniu z tanich noclegów, własnego pożywienia i transportu publicznego

SJP.pl

Backpacking („podróżowanie z plecakiem” od ang. backpack – „plecak”) – forma indywidualnej turystyki, polegająca na odbywaniu podróży z niewielkim bagażem. Taki model turystyki czynnej charakteryzuje się organizowaniem podróży na własną rękę, korzystaniem z transportu publicznego, tanich noclegów (np. w schronisku, namiocie).

Wikipedia

backslash

[czytaj: bekslesz] znak graficzny (\) stosowany głównie w informatyce, dzielący nazwy katalogów, np. w systemie MS-DOS; lewy ukośnik, odwrotne łamanie, ukośnik odwrotny, ukośnik wsteczny

SJP.pl

Ukośnik – znak pisarski mający postać ukośnej kreski. W zależności od tego, w którą stronę pochylony jest ukośnik, ma on różne nazwy:

/ – ukośnik, prawy ukośnik (z ang.: slash lub forward slash),

\ – ukośnik wsteczny, lewy ukośnik (z ang.: backslash),

⁄ – ukośnik ułamkowy (z ang.: fraction slash).

Wikipedia

backspace

[czytaj: bekspejs] klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się przed kursorem, cofający kursor o jedną pozycję; Backspace, cofacz

SJP.pl

Backspace – klawisz na klawiaturze, który w maszynach do pisania przesuwał kartkę jedną pozycję wstecz. W klawiaturze komputerowej klawisz ← Backspace usuwa znak stojący przed kursorem tekstowym i przesuwa ten kursor o jedną pozycję do tyłu.

Wikipedia

backstage

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. kulisy, zaplecze, zwykle pokazu mody

Wiktionary

Backstage – drugi wspólny album polskiego rapera Dioxa i duetu producenckiego The Returners. Został wydany 14 maja 2012 roku nakładem wytwórni Prosto. Płyta zawiera 15 utworów, wśród których wystąpili Pelson, Hades, O.S.T.R. i Rak. Miksowanie i mastering nagrań wykonał znany z występów w zespole HiFi Banda – Czarny HIFI. W celu promocji albumu zrealizowane zostały teledyski do utworów „Telefon” i „Przestępcy”.

W maju 2012 dotarł do 3. miejsca OLiS.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przeprowadziłem z nią krótki wywiad na backstage'u.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekstejdż m.

przym. backstage'owy, bekstejdżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bekstejdż

Wiktionary

backstory

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; back-story

SJP.pl

backup

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; back-up, archiwizacja danych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

(1.2) inform. czynność wykonywania backupu (1.1)

Wiktionary

Kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa (ang. backup copy) – dane, które mają służyć do odtworzenia oryginalnych danych w przypadku ich utraty lub uszkodzenia.

Kopia bezpieczeństwa to nie to samo co archiwizacja danych. Nie jest to też alternatywa, a uzupełnienie dla redundantnych systemów przechowywania danych w pamięci masowej, np. RAID. Systemy redundantne nie chronią przed awarią innych podzespołów komputera albo przed przypadkowym nadpisaniem danych, np. z powodu błędu osoby pracującej z takimi danymi. W takich sytuacjach użyć należy kopii bezpieczeństwa danych sprzed zmian (zamierzonych lub niezamierzonych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W domowych warunkach przydatność takiego „całościowego” backupu jest nieco ograniczona – napędy taśmowe nie stanowią standardowego wyposażenia komputerów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. backupowanie n., zbackupowanie n.

czas. backupować ndk., zbackupować dk.

przym. backupowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa

Wiktionary

backupowy

→ backup [czytaj: bekapowy]

SJP.pl

bacnąć

dawniej: pacnąć;
1. uderzyć, zwłaszcza czymś o płaskiej, szerokiej powierzchni, np. packą;
2. upaść z charakterystycznym odgłosem; klapnąć

SJP.pl

bacon

[czytaj: Bejkon albo Bekon] nazwisko pisarza angielskiego

SJP.pl

Geografia

Gminy w USA:

- Bacon (ang. Bacon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Bacon (ang. Bacon County) – w stanie Georgia

Osoby o nazwisku Bacon

- Augustus Octavius Bacon (1839–1914) – amerykański polityk

- Charles Bacon (1885–1968) – amerykański lekkoatleta, biegacz

- Delia Bacon (1811–1859) – amerykańska pisarka i uczona

- Dwayne Bacon (ur. 1995) – amerykański koszykarz

- Edgar Bacon 1887–1963) – brytyjski zapaśnik

- Ernest Bacon (1893–1966) – brytyjski zapaśnik

- Francis Bacon (1561–1626) – angielski filozof

- Francis Bacon (1909–1992) – brytyjski malarz

- Jim Bacon (1950–2004) – australijski polityk

- Kevin Bacon (ur. 1958) – amerykański aktor

- Lloyd Bacon (1889–1955) – amerykański aktor i reżyser

- Lucy Bacon (1857–1932) – amerykańska malarka

- Nathaniel Bacon (1647–1676) – amerykański przywódca polityczny

- Robert Bacon (1860–1919) – amerykański dyplomata, polityk i biznesmen

- Roger Bacon (1214–1292) – angielski filozof, franciszkanin

- Stanley Bacon (1885–1952) – brytyjski zapaśnik

- Walter W. Bacon (1880–1962) – amerykański polityk

- William Thompson Bacon (1812–1881) – amerykański poeta

Wikipedia

bacowa

żona bacy

SJP.pl

bacować

być bacą, pełnić funkcję bacy

SJP.pl

bacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie bacą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baca m., bacówka ż.

czas. bacować

przym. bacowski

Wiktionary

bacówka

pasterski budynek mieszkalny, drewniany (szałas, koleba) zajmowany przez bacę i juhasów podczas wypasu owiec na hali; niewielkie schronisko turystyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;

(1.2) schronisko dla turystów na górskim szlaku;

Wiktionary

- bacówka – drewniany domek pasterski

- bacówka – małe górskie schronisko turystyczne

- Bacówka – część wsi Ponice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój

- Bacówka – część wsi Kuków w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa

- Bacówka – część wsi Rzepiennik Marciszewski w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik

- Bacówka – część wsi Las w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ślemień

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈt͡sufka, AS: bacufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baca m., bacowanie n.

czas. bacować ndk.

przym. bacowski

Wiktionary

bacowski

przymiotnik od: baca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bacą albo bacowaniem, należący do bacy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baca m., bacówka ż., bacowanie n.

Wiktionary

bącwalaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ociężały, niezdarny

Wiktionary

bacytracyna

antybiotyk

SJP.pl

Bacytracyna – mieszanina organicznych związków chemicznych z grupy antybiotyków polipeptydowych wytwarzanych przez pewne szczepy Bacillus subtilis lub Bacillus licheniformis. Głównymi składnikami są bacytracyny A, B_1, B_2 i B_3. Wykazują działanie bakteriobójcze wobec bakterii Gram-dodatnich. Nie działają na Pseudomonas aeruginosa i Enterobacteriaceae.

Wikipedia

bacza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. baca

Wiktionary

bączeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gderać, bełkotać pod nosem

Wiktionary

baczek

zdrobnienie od: bak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ixobrychus|ref=tak., ptak brodzący z rodziny czaplowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa;

(2.2) element broni strzeleckiej łączący lufę z łożem

(2.3) metalowy pierścień służący do mocowania wyposażenia pomocniczego do dawnych dział

(2.4) węzełek na cięciwie łuku służący do celowania

(2.5) zabawka wirująca wokół własnej osi

(2.6) pot. pierdnięcie

(2.7) zdrobn. od zob. bąk.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bączki najczęściej zakładają gniazda w trzcinach.

(2.1) Obecnie bączki zastąpiono pontonami.

(2.2) Do przedniego bączka często mocowany był koźlik.

(2.3) Przez bączki przesunięty był wycior.

(2.4) Używanie bączka ułatwia celowanie.

(2.5) Pomiędzy siedzącymi na podłodze dziećmi wirował kolorowy bączek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: bõṇček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąk m.

przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bajbot, bąk

(2.5) bąk, cyga, fryga, krąglica, warchołka, warkotka, wartałka

Wiktionary

baczenie

pilnowanie, zwracanie uwagi na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|baczyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. baczyć

rzecz. baczność ż.

wykrz. baczność

Wiktionary

baczewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baczewski:

- Andrzej Baczewski – polski wojskowy, powstaniec listopadowy

- Józef Baczewski (1829–1911) – polski przemysłowiec, powstaniec styczniowy

- Jan Baczewski (1890–1958) – polski działacz w Niemczech, poseł do polskiego Sejmu Ustawodawczego (1947–1952)

- Marek Krystian Emanuel Baczewski (ur. 1964) – polski poeta i prozaik (prawdziwe nazwisko Kowalik)

- Stefan Baczewski (1892–1940) – polski przemysłowiec

Wikipedia

baczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;

Wiktionary

Baczka (serb. Bačka, węg. Bácska, słow. Báčka, rus. Бачка) − kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, część Wojwodiny położona między Dunajem i Cisą; region rolniczy.

Większe miasta: Nowy Sad (Novi Sad), Subotica.

Wikipedia

bączkiewicz

nazwisko

SJP.pl

baczkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baczkowski:

- Bogusław Baczkowski (ur. 1951) – polski chirurg ortopeda

- Krzysztof Baczkowski (ur. 1938) – polski historyk

- Michał Baczkowski (ur. 1969) – polski historyk

- Mieczysław Baczkowski (1898–1973) – polski wojskowy

Geografia:

- Staw Baczkowski – sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

Wikipedia

baczliwy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. uważny

Wiktionary

baczmag

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. obuw. skórzany but turecki ze ściętą ukośnie z tyłu cholewą, trzewik na płaskiej podeszwie, w Polsce obuwie popularne w XVII wieku;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie boso, lecz zruciwszy zdeptane baczmagi,
W samych mesztach dla swoich meczetów powagi
Bez broni na znak skruchy Turcy do nich kroczą,
Choć we krwi ludzkiej ręce po łokcie ubroczą.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baczmog, baszmag, baszmak

Wiktionary

baczmagi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg

SJP.pl

Wikipedia

baczmeg

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag

SJP.pl

baczmegi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag

SJP.pl

bacznie

przysłówek sposobu

(1.1) uważnie, z uwagą

(1.2) stpol. roztropnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bacznie przyglądał się wszystkim przechodniom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃʲɲɛ, AS: bačʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baczność ż.

przym. baczny

wykrz. baczność

Wiktionary

baczniej

stopień wyższy od przysłówka: bacznie

SJP.pl

baczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: baczny

SJP.pl

baczność

skupiona uwaga, szczególna ostrożność; czujność, uważność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. uwaga, czujność, ostrożność

(1.2) daw. rozsądek, roztropność, przezorność

wykrzyknik

(2.1) wojsk. harc. komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

Wiktionary

Postawa zasadnicza – ustalona w regulaminach wojskowych (także policyjnych, strażackich, harcerskich, Związek Strzelecki) postawa pojedynczego żołnierza (funkcjonariusza, harcerza, strzelca) sygnalizująca jego gotowość do przyjmowania rozkazów od przełożonych. Przyjmowana jest na komendę „baczność!” lub po usłyszeniu od przełożonego zapowiedzi komendy.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Baczność, prezentuj broń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: bačność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baczenie n., niebaczność ż.

czas. baczyć ndk.

przym. baczny

przysł. bacznie, na baczność

Wiktionary

baczny

uważny, czujny, ostrożny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czujny, uważny

(1.2) stpol. rozsądny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas letnich i wczesnojesiennych wędrówek po Tatrach zwracałem baczniejszą uwagę na ten problem, zasięgając również opinii na ten temat u innych turystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbat͡ʃnɨ, AS: bačny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bacznie

rzecz. baczność ż.

wykrz. baczność

Wiktionary

baczyć

uważać na coś, strzec czegoś (częste z przeczeniem, np. nie bacząc na ...)

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. puszczać bąki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pierdzieć

Wiktionary

bączyk

nazwisko

SJP.pl

baczyn

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie małopolskim;
3. wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Tekst indeksu dolnego

Wikipedia

baczyński

nazwisko

SJP.pl

- Baczyński – herb szlachecki, odmiana herbu Sas przynależna rodzinie Baczyńskich

- Baczyński – polski film z 2013 roku

- Baczyński – album ze ścieżką dźwiękową do filmu Baczyński (2013)

- Astronomia poety. Baczyński – album muzyczny Meli Koteluk i kwartetu Kwadrofonik

- Baczyński – polskie nazwisko. 27.01.2022 r. nosiło je 4 419 Polskich obywateli.

- Baczyński (Pisz do mnie listy) – singel polskiej piosenkarki Sanah

Wikipedia

bączywie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nuphar lutea|L.|ref=tak., gatunek wodnej byliny z rodziny grzybieniowatych o dużych, żółtych, wonnych kwiatach;

Wiktionary

Grążel żółty, bączywie (Nuphar lutea) – gatunek byliny wodnej z rodziny grzybieniowatych. Występuje w niemal całej Europie oraz w środkowej i zachodniej Azji. W Polsce na niżu jest rośliną pospolitą.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) grążel żółty

Wiktionary

bacławski

nazwisko

SJP.pl

bad

dawne uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

Wiktionary

Bad może dotyczyć:

- Bad – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej

- Bad – siódmy solowy album Michaela Jacksona, wydany w 1987

- „Bad” – singel Michaela Jacksona, z albumu o tym samym tytule

- „Bad” – utwór U2

- „Bad” – singel Davida Guetty oraz duetu Showtek

- „Bad” – singel Jamesa Bay

- „Bad” – singel Dona Diablo i Zaka Abla

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Już w XIX w. wierzono w zdrowotną moc czystej wody używanej w każdej postaci. Wówczas to upowszechniła się moda na wyjazdy do „badów”, rozrywkę dostępną wcześniej tylko dla arystokracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrój, kurort, miejscowość kuracyjna, miejscowość uzdrowiskowa, uzdrowisko

Wiktionary

badać

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbadać)

(1.1) przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

(1.2) sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

(1.3) przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

(1.4) prowadząc śledztwo, przesłuchiwać kogoś

(1.5) daw. torturować w celu wydobycia zeznań

czasownik zwrotny niedokonany badać się (dk. zbadać się)

(2.1) poznawać się nawzajem

(2.2) poddawać się badaniu lekarskiemu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Co powinien zrobić lekarz, który zauważy, że jego kolega niedokładnie bada pacjenta?

(1.3) Badał wzrokiem okolicę, szczególnie przyglądając się jej mieszkańcom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ɕ, AS: badać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badanie n., badacz mos., badaczka ż., badany mos.

przym. badawczy

przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) analizować, studiować

Wiktionary

badachszan

kraina historyczna i prowincja Afganistanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jednostka administracyjna i region w Afganistanie;

Wiktionary

Badachszan (pers. بدخشان) – jedna z 34 prowincji (wilajet) w Afganistanie, w polskim piśmiennictwie także pod nazwą Badakszan. Zamieszkana jest głównie przez Tadżyków, oraz przez mniejszość kirgiską i uzbecką. Obszar ten był dawniej miejscem postoju na Jedwabnym Szlaku, a w latach 1657–1873 istniał tu chanat zamieszkany przez Uzbeków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponad sto lat temu w Badachszanie istniał chanat zamieszkany przez Uzbeków.

(1.1) Obecnie mieszkańcami Badachszanu są głównie Tadżycy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. badachszański

Wiktionary

badachszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badachszanem, dotyczący Badachszanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badachszan mrz.

Wiktionary

badacki

ruch badacki - ruch restoracjonistyczny powstały w XIX wieku

SJP.pl

badacz

człowiek zajmujący się badaniami naukowymi; naukowiec; uczony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

(1.2) odkrywca, podróżnik

Wiktionary

Naukowiec, uczony – osoba pracująca naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badacze z Uniwersytetu Ateńskiego odkryli, że elektroniczny papieros może szkodzić naszym płucom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadat͡ʃ, AS: badač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badawczość ż., badanie n., zbadanie n.

:: fż. badaczka ż.

czas. badać ndk., zbadać dk.

przym. badawczy

przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naukowiec, uczony, pracownik naukowy

(1.2) odkrywca, podróżnik

Wiktionary

badaczka

kobieta zajmująca się badaniami naukowymi; uczona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uznając konflikt różnych porządków wartości za motyw stricte Iwaszkiewiczowski, wybitna badaczka szczegółowo opisuje jeden tylko z licznych przypadków tego typu konfliktów, a mianowicie zderzenie „estetyzmu” z „tyrteizmem”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badanie n., zbadanie n.

:: fm. badacz m.

czas. badać ndk., zbadać dk.

przym. badawczy

przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eksploratorka

Wiktionary

badający

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia

SJP.pl

Patrz:
badać

badan

garbnik wyodrębniony z rośliny zielnej - bergenii

SJP.pl

badana

→ badany

SJP.pl

badanie

1. czynności mające na celu poznanie czegoś za pomocą analizy naukowej;
2. zespół czynności mających na celu skontrolowanie stanu zdrowia pacjenta;
3. wynik tej kontroli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. sprawdzenie stanu zdrowia

(1.2) poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

(1.3) szczegółowa obserwacja i analiza

Wiktionary

Medycyna

Ekonomia

- badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności

- badania marketingowe

- badanie omnibusowe

- badania rynku

Kryminalistyka

- badanie mikrośladów

- badanie ojcostwa

- badanie trzeciego stopnia

- badania fizykochemiczne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lekarz rozpoczął badanie pacjenta.

(1.2) Profesor wykonał szereg badań potwierdzających słuszność jego tezy.

(1.3) Badanie naszych bagaży zajęło celnikom godzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdãɲɛ, AS: badãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badacz m., badaczka ż., zbadanie n., badany mos.

czas. badać ndk., zbadać dk.

przym. badawczy

przysł. badawczo

Wiktionary

badany

osoba poddawana badaniu

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: badać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba poddawana badaniom

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Wydaje się, że etap narzeczeństwa nastaje tak po prostu, znienacka. Nikt z badanych nie wspominał o decyzji poprzedzonej głębokimi przemyśleniami, czy to na pewno ten jedyny/ta jedyna.

(2.1) W czasie gdy badani grali w zmodyfikowaną wersję słynnego Pac-Mana, naukowcy zaobserwowali, że w zależności od bliskości zagrożenia strachem zarządzają różne obszary mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badanie n., badacz m., badaczka ż.

czas. badać ndk., zbadać dk.

przym. badawczy

przysł. badawczo

Wiktionary

badawczo

przysłówek

(1.1) w sposób badawczy, uważnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badawczość ż., badacz m., badanie n., badaczka ż., badany mos.

czas. badać ndk.

przym. badawczy

Wiktionary

badawczo-rozwojowy

badawczy i rozwojowy

SJP.pl

badawczość

→ badawczy

SJP.pl

Patrz:
badawczy

badawczy

1. przenikliwy, czujny (np. badawcze spojrzenie)
2. dotyczący badań naukowych (np. prace badawcze)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

(1.2) o wzroku, spojrzeniu: mający na celu poznanie intencji rozmówcy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze na studiach udało się jej wyjechać na wyprawę badawczą do Nubii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badanie n., zbadanie n., badacz m., badaczka ż., badany mos.

czas. badać ndk., zbadać dk.

przysł. badawczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) studialny, studyjny

Wiktionary

baddeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, brazylit

SJP.pl

badejki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. kąpielówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W badejkach do bimby się ładujesz? Chyba ci amba odbiła!

Wiktionary

badeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; baddeleit, brazylit

SJP.pl

baden

1. miasto w Austrii;
2. miasto w Szwajcarii

SJP.pl

Geografia

Austria

- Baden – powiat w kraju związkowym Dolna Austria

- Baden – miasto w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden

Francja

- Baden – miejscowość

Wikipedia

baden-baden

miasto w Niemczech

SJP.pl

Baden-Baden (do 1931 Baden) – uzdrowiskowe miasto na prawach powiatu położone w południowych Niemczech, w zachodniej części kraju związkowego Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein. Najmniejsze ze wszystkich dziewięciu miast na prawach powiatu w kraju związkowym. Baden-Baden wykazuje silne powiązania z północną Alzacją we Francji, do której należało będąc pod zwierzchnictwem francuskim.

31 grudnia 2022 Baden-Baden liczyło 57 025 mieszkańców.

Wikipedia

baden-powell

[czytaj: bejden połel, beden połel albo baden powel] nazwisko, np. Robert Stephenson Smyth Baden-Powell (1857-1941), baron, generał brytyjski, pisarz, twórca skautingu

SJP.pl

badeńczyk

1. mieszkaniec Badenii;
2. mieszkaniec Badenii-Wirtembergii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Badenii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badenia ż.

:: fż. Badenka ż.

przym. badeński

Wiktionary

badeni

nazwisko

SJP.pl

Badeni – polska rodzina szlachecka i hrabiowska, posługująca się herbem Bończa, którego apogeum rozkwitu nastąpiło w XIX w., gdy stanowiła jedną z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodzin arystokratycznych Galicji.

Wikipedia

badenia

niemiecka kraina historyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Wiktionary

Badenia (niem. Baden) – kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec. Od 1951 roku wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia.

Od XI wieku posiadłość rodu Zähringen, od 1112 r. margrabstwo (Markgrafschaft Baden). Przez małżeństwa, kupno i wymiany, niewielkie początkowo margrabstwo poszerzyło swe terytorium, uległo jednak od XIV w. podziałom dynastycznym. W wyniku sankcji pragmatycznej w 1515 r. nastąpił podział na Dolną Badenię i Górną Badenię (Baden-Durlach i Baden-Baden). Podział utrzymał się do 1771 r.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W księstwach niemieckich rewolucja rozpoczęła się w wielkim księstwie Badeni z jego administracyjnym centrum Rastatt i w ciągu kilku tygodni rozszerzyła się na wszystkie kraje Związku Niemieckiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badeńczyk mos., Badenka ż.

przym. badeński

Wiktionary

badenia-wirtembergia

niemiecki kraj związkowy graniczący z Francją i Szwajcarią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraj związkowy w południowej części Niemiec;

Wiktionary

Badenia-Wirtembergia (niem. Baden-Württemberg) – kraj związkowy w południowej części Niemiec.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podróż po Badenii-Wirtembergii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja, AS: badẽńa‿vʹirtẽmberʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. badeńsko-wirtemberski

Wiktionary

badenka

1. mieszkanka Badenii;
2. mieszkanka Badenii-Wirtembergii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Badenii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badenia ż.

:: fm. Badeńczyk mos.

przym. badeński

Wiktionary

badeński

→ Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badenią lub Badeńczykami, dotyczący Badenii

(1.2) związany z miastem Baden-Baden (dawniej Baden) położonym w Badenii

(1.3) związany z miastem Baden w Austrii

Wiktionary

Patrz:
Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia
Przykłady

(1.1) Bieg wypadków wskazuje jednak, że udzielenie wydatnej pomocy Palatynatowi w ówczesnej sytuacji militarnej, wobec słabości sił badeńskich, spowodowałoby natychmiastowy marsz naprzód stojącego nad Neckarem korpusu wojsk gen. Peuckera i zamiast Palatynatu – Badenia znalazłaby się w ręku wroga.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badenka ż., Badenia ż., Badeńczyk m.

Wiktionary

badeńsko-wirtemberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badenią-Wirtembergią, dotyczący Badenii-Wirtembergii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Badenia-Wirtembergia ż.

Wiktionary

badentuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcznik kąpielowy

Wiktionary

badge

[czytaj: badż] badż; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka

SJP.pl

badia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zob. mormi borneański.

Wiktionary

- Badia – wieś w Bangladeszu, w prowincji Ćottogram

- Badia – wieś w Mali, w regionie Kayes

- Badia – miejscowość we Włoszech, w Tyrolu Południowym

- badia (Catopuma badia) – ssak łożyskowy z rodziny kotowatych

- Badia – opactwo benedyktyńskie we Florencji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Borneo występują badia, nazywane też mormi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadʲja, AS: badʹi ̯a

Wiktionary

badian

1. wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych;
2. owoc tej rośliny, zwany także: anyż gwiaździsty, badianek

SJP.pl

Badian (Illicium L.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych Schisandraceae, dawniej w niektórych systemach wyodrębniany do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae). Obejmuje według różnych ujęć 32, 37 do 42 gatunków. Rośliny te występują głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej. Kilka gatunków rośnie także w południowo-zachodniej Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej oraz w północno-wschodniej części Ameryki Południowej. Występują zwykle w lasach liściastych, wzdłuż strumieni, czasem na terenach skalistych.

Wikipedia

badianek

owoc badianu; anyż gwiaździsty, badian

SJP.pl

badianowate

o cechach badianowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Badian (Illicium L.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych Schisandraceae, dawniej w niektórych systemach wyodrębniany do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae). Obejmuje według różnych ujęć 32, 37 do 42 gatunków. Rośliny te występują głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej. Kilka gatunków rośnie także w południowo-zachodniej Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej oraz w północno-wschodniej części Ameryki Południowej. Występują zwykle w lasach liściastych, wzdłuż strumieni, czasem na terenach skalistych.

Wikipedia

badianowaty

o cechach badianowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny badianowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badianowate nmos.

Wiktionary

badianowce

rząd roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych; Illiciales

SJP.pl

badianowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych

SJP.pl

badis

rodzaj słodkowodnych ryb z rzędu okoniokształtnych

SJP.pl

Badis - rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny badisowatych (Badidae).

Wikipedia

badki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki, slipki

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kąpielówki

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. krótkie spodenki

Wiktionary

Badki (nep. बड्की) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Karnali w dystrykcie Jumla. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 636 gospodarstw domowych i 3579 mieszkańców (1735 kobiet i 1844 mężczyzn).

Wikipedia

bądkowianin

mieszkaniec Bądkowa

SJP.pl

bądkowianka

mieszkanka Będkowa

SJP.pl

bądkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Bądkowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Bądkowo

- Bądkowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk

- Bądkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty

- Bądkowo – gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim

- Bądkowo – gromada w powiecie aleksandrowskim

- Bądkowo – gromada w powiecie ciechanowskim

Wikipedia

bądkowski

przymiotnik od: Bądkowo

SJP.pl

badminton

gra przeznaczona dla dwóch lub czterech osób polegająca na przebijaniu nad siatką lotki (zazwyczaj zrobionej z piór i zakończonej gumowym końcem) za pomocą rakietki; kometka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowyastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

Wiktionary

Badminton – 2- lub 4-osobowa dyscyplina sportowa, konkurencja olimpijska od 1992 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: badˈmʲĩntɔ̃n, AS: badmʹĩntõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badmintonista mos., badmintonistka ż.

przym. badmintonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kometka

Wiktionary

badmintonista

zawodnik grający w badmintona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gracz w badmintona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badminton mrz.

:: fż. badmintonistka ż.

przym. badmintonowy

Wiktionary

badmintonistka

→ badmintonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej grająca w badmintona

Wiktionary

Patrz:
badmintonista
Powiązane:

rzecz. badminton mrz.

:: fm. badmintonista mos.

przym. badmintonowy

Wiktionary

badmintonowy

związany z badmintonem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany z badmintonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badminton mrz., badmintonista mos., badmintonistka ż.

Wiktionary

badnonć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zobaczyć, sprawdzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|łobocyć.

Wiktionary

badoglio

[czytaj: badoljo] nazwisko

SJP.pl

badowski

nazwisko

SJP.pl

- Badowski – polskie nazwisko

Wikipedia

badura

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Badura:

- Henryka Badura (1902–1943) – działaczka ruchu oporu

- Jan Badura (1898–1966) – polski robotnik i działacz robotniczy

- Jan Badura (1907–1975) – piłkarz, reprezentant Polski

- Jerzy Badura (1845–1911) – duchowny ewangelicki, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim

- Józef Badura (1903–1943) – polski nauczyciel, działacz spółdzielczy i polityk

- Paul Badura-Skoda (1927–2019) – austriacki pianista

- Paweł Badura (1905–1979) – polski hutnik i działacz komunistyczny

- Ryszard Badura (1923–2019) – profesor chirurgii weterynaryjnej

- Wanda Badura-Madej (ur. 1943) – polska psycholog kliniczna

- Zbigniew Badura (ur. 1920) – polski konstruktor lotniczy i szybownik

- Zofia Badura (ur. 1954) – polska poetka

Wikipedia

badyhala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hala kąpielowa

Wiktionary

badyl

1. uschła łodyga rośliny, pozbawiona liści;
2. potocznie roślina o długich łodygach;
3. w łowiectwie noga łosia lub jelenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

(1.2) gw-pl|Lwów. chwast

(1.3) łow. noga łosia, jelenia

(1.4) uczn. przen. wysoka osoba

(1.5) uczn. przen. lm. badyle – długie ręce

(1.6)  gw-pl|Kraków. lm. badyle – sucha nać ziemniaków

(1.7) daw. bot. poziewnik, nazwa systematyczna|Galeopsis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To są badyle zeszłorocznych pomidorów.

(1.2) Co ty, uprawiasz tu badyle?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbadɨl, AS: badyl

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

:: zdrobn. badylek m.

przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary

badylara

lekceważąco: ogrodniczka, zieleniarka

SJP.pl

badylarka

1. niewielki, pospolity, rudobrązowy gryzoń z rodziny myszowatych;
2. lekceważąco o ogrodniczce, zieleniarce

SJP.pl

Micromyini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia

badylarski

→ badylarz

SJP.pl

Patrz:
badylarz

badylarstwo

potocznie o podmiejskim ogrodnictwie, uprawianiu działek

SJP.pl

badylarz

1. lekceważąco o ogrodniku, zieleniarzu;
2. w łowiectwie: byk łosia lub daniela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekceważąco o ogrodniku

(1.2) łódź. zawodowy hodowca kwiatów

(1.3) łódź. bogaty prywatny przedsiębiorca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. byk łosia lub daniela

Wiktionary

- badylarz – pochodzące z okresu PRL pogardliwe, propagandowe określenie prywatnego przedsiębiorcy-ogrodnika.

- badylarz – samiec łosia – byk o porożu podobnym do wieńca jelenia, składającym się z krótkich tyk i długich odnóg, niemających kształtu łopat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chciała uciec do miasta, ale wyszła za mąż za badylarza i została na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈdɨlaʃ, AS: badylaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badyl mrz., badylek mrz., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarzówna ż.

:: fż. badylarka ż.

przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kwiaciarz; gw-pl|Górny Śląsk|badylorz.

(1.3) prywaciarz

Wiktionary

badylarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka badylarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badyl m., badylek m., badylarz m., badylarstwo n., badylarzowa ż., badylarka ż.

przym. badylarski, badylowy, badylkowy

Wiktionary

badyle

w gwarze myśliwskiej:
1. poroże łosia w formie rosoch, czyli prostych odnóg, a nie łopat;
2. kończyny jelenia, łosia

SJP.pl

badylek

zdrobnienie od: badyl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od badyl

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na głowie kwietny ma wianek, • W ręku zielony badylek, • A przed nią bieży baranek, • A nad nią lata motylek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badylarzówna ż., badyl m., badylarz m., badylarka ż., badylarstwo n.

przym. badylowy, badylowaty, badylkowaty, badylasty, badylarski

Wiktionary

badylorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. badylarz, przedsiębiorca ogrodniczy

Wiktionary

badż

badge; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka

SJP.pl

spójnik

(1.1) łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów

(1.2) występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich

partykuła

(2.1) łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: być

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdego dnia Damian pracował na farmie bądź przy wycince pobliskiego lasu.

(1.2) Złodziej wszedł bądź zepsutymi drzwiami, bądź otwartym oknem.

(2.1) Taki szyfr może odgadnąć kto bądź!

(3.1) Bądź tak miły i zrób mi kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bõńć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) albo

(2.1) byle, końcówka -kolwiek

Wiktionary

bądźby

spójnik "bądź" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

badziak

nazwisko

SJP.pl

badziew

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziewie

SJP.pl

badziewiarski

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiasty, do kitu

SJP.pl

badziewiasty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, do kitu

SJP.pl

badziewie

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rzecz tandetna, źle wykonana, bezwartościowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten proszek z marketu to chyba jakieś badziewie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈd͡ʑɛvʲjɛ, AS: baʒ́evʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badziew m., badziewiak m., badziewiara ż., badziewstwo n., badziewność ż., badziewiowatość ż., badziewiarskość ż.

przym. badziewny, badziewiowaty, badziewiasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. badziew; barachło, tandeta, szmelc, szajs, chłam, dziadostwo, bubel

Wiktionary

badziewiowaty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, badziewiasty

SJP.pl

badziewniej

stopień wyższy od przysłówka: badziewnie

SJP.pl

badziewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest badziewne; cecha tych, którzy są badziewni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. badziewie n., Badziewiak m., Badziewiakowa ż.

przym. badziewny

przysł. badziewnie

Wiktionary

badziewny

potocznie: do niczego, tandetny; badziewiarski, badziewiasty, do kitu

SJP.pl

badzik

środowiskowo: mały metalowy znaczek z grafiką, niewielka przypinka; mały badż

SJP.pl

bądzimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Będzimir, Będziemir, Będziemirz, Będomir, Wędziemir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Będzie- ("będzie") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Mogło stanowić życzenie pomyślności i pokoju dla narodzonego dziecka.

Będzimir imieniny obchodzi 23 lutego.

Wikipedia

badziński

nazwisko

SJP.pl

bądzisław

staropolskie imię żeńskie

SJP.pl

Bądzsław, Bąsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Będzie- ("będzie") i -sław ("sława"). Mogło stanowić życzenie sławy dla narodzonego dziecka.

Bądzsław imieniny obchodzi 12 sierpnia.

Wikipedia

bądzisława

staropolskie imię żeńskie

SJP.pl

Bądzsława – imię żeńskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w zachowanych źródłach staropolskich. Żeńska forma imienia Bądzsław.

Wikipedia

bądźżeż

czasownik "bądź" wzmocniony partykułą "-żeż"

SJP.pl

bae

[czytaj: bej] pieszczotliwie o bliskiej osobie, zwykle dziewczynie (chłopaku) lub przyjaciółce (przyjacielu)

SJP.pl

baedecker

[czytaj: BEdeker] nazwisko

SJP.pl

baedeker

przewodnik dla turystów; bedeker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zob. bedeker.

Wiktionary

Bedeker – popularny przewodnik turystyczny wydawany przez niemieckie wydawnictwo Karla Baedekera. Właściwie baedeker od nazwiska wydawcy, ale przyjęła się spolszczona nazwa bedeker.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewodnik

Wiktionary

baeyer

[czytaj: bajer] nazwisko, np. Adolf von Baeyer (1835-1917), niemiecki chemik

SJP.pl

baez

Osoby o tym nazwisku:

- Dave Baez – amerykański portorykański aktor telewizyjny filmowy i teatralny, model

- Joan Baez – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów oraz producentka

Zobacz też:

- Báez

Wikipedia

baffin

[czytaj: BAfin] nazwisko

SJP.pl

bafta

skrót angielskiego: British Academy of Film and Television Arts - Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych, organizacja przyznająca corocznie nagrody w dziedzinie filmów, telewizji i mediów interaktywnych

SJP.pl

bag-in-box

[czytaj: beg in boks] kartonowy pojemnik z opakowaniem foliowym do przechowywania płynów, wyposażony w kranik; bag in box

SJP.pl

bagańcze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagany lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. bagany

Wiktionary

bagany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagańcze lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagańcze

Wiktionary

bagatela

1. coś nieistotnego lub łatwego do zrobienia; drobiazg, głupstwo, błahostka;
2. ogrodowy pałacyk lub pawilon, modny w osiemnasto- i dziewiętnastowiecznej Polsce;
3. krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzecz bez większego znaczenia

(1.2) gw-pl|Bukowina. kłamstwo

(1.3) archit. pawilon ogrodowy o funkcji wypoczynkowej i rozrywkowej, popularny w XVIII i XIX wieku; również cała posiadłość z ogrodem;

(1.4) muz. krótki utwór, zazwyczaj fortepianowy, utrzymany w pogodnym nastroju;

wykrzyknik

(2.1) używany dla podkreślenia znikomości liczby, ilości, kosztu, pracy, trudu itp.

Wiktionary

- bagatela – rzecz bez znaczenia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla ciebie taka kwota to bagatela, ale dla mnie nie.

(1.3) Majętny teść zakupił im pod miastem gustowną bagatelę, gdzie odbywały się wesołe spotkania.

(1.4) Tworzył je nawet sławny Beethoven, który napisał kilkadziesiąt bagateli.

(2.1) Oddać w banku osiemset rubli, aha… Do Lublina wysłać trzy albumy, tuzin portmonetek… Właśnie!… Do Wiednia przekaz na tysiąc dwieście guldenów… Z kolei odebrać transport… Zmonitować rymarza za nieodesłanie walizek… Bagatela!… Napisać list do Stasia… Bagatela…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡaˈtɛla, AS: bagatela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagatelizacja ż., bagatelizowanie n.

czas. bagatelizować

przym. bagatelny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błahostka, drobnostka, drobiazg, szczegół, zdrobn. bagatelka

(1.2) brechnia

Wiktionary

bagatelizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umniejszenie znaczenia jakiejś rzeczy, pojęcia, wydarzenia lub osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bagatelizacja tego problemu nie pomoże ci w jego przezwyciężeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaɡatɛlʲiˈzat͡sʲja, AS: bagatelʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n.

czas. bagatelizować

przym. bagatelny

wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) banalizacja

Wiktionary

bagatelizować

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbagatelizować)

(1.1) uważać za niezbyt ważne

(1.2) przedstawiać jako mało ważne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagatela ż., bagatelizowanie n., bagatelka ż., bagatelizacja ż.

przym. bagatelny

wykrz. bagatela, bagatelka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekceważyć, nie doceniać, pot. olewać

(1.2) lekceważyć, pomniejszać, umniejszać

Wiktionary

bagatelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznawanie czegoś za nieistotne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagatela ż., bagatel ż., bagatelka ż., bagatelność ż., bagatelizacja ż.

czas. bagatelizować

przym. bagatelny

wykrz. bagatela

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekceważenie

Wiktionary

bagatelizujący

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć

SJP.pl

Patrz:
bagatelizować

bagatelka

rzecz bez znaczenia

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Bagatelka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki

- Bagatelka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

Wikipedia

bagatelny

mało znaczący, nieważny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sięgnąć ręką do kosza to drobnostka, bagatelny wyczyn wobec tej kluczowej sprawy.

(1.1) (…) znalezienie 35 mln to nie jest bagatelny problem, to naprawdę są olbrzymie pieniądze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagatelizowanie n., bagatelizacja ż., bagatela ż.

czas. bagatelizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błahy, drobny, nieistotny, nieważny, nieznaczący, trywialny

Wiktionary

bagaż

rzeczy zapakowane do przewozu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapakowane przedmioty zabierane w podróż

(1.2) przen. doświadczenia, wspomnienia gromadzone w czasie życia

Wiktionary

Bagaż (franc. bague "pakunek", z łac. bacca, baga, niem. Pack, Gepäckk) – rzeczy osobiste spakowane do walizek, kufrów, plecaków itp., przeznaczone do przewożenia środkami transportu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszono mnie o oddanie bagażu do sprawdzenia.

(1.2) Mój znajomy wlecze za sobą ogromny bagaż doświadczeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡaʃ, AS: bagaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagażówka ż., bagażnik m., bagażowy mos., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekwipunek, ładunek, walizki

(1.2) ciężar

Wiktionary

bagazja

wzorzysta tkanina jedwabna lub bawełniana

SJP.pl

Bagazja, bagaia – tkanina bawełniana lub jedwabna, o wątku i osnowie w innych kolorach.

W Polsce tkana rzadkim splotem płóciennym, a na Węgrzech tkana bardzo gęsto. Dość popularna i niedroga, używana na chusteczki, suknie oraz kamizelki.

Wikipedia

bagażnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach itp.

(1.2) mot. zamykane miejsce na bagaż w samochodach, autobusach itp.

Wiktionary

Bagażnik – część ładunkowa auta umieszczona najczęściej z tyłu samochodu. Może mieć małą objętość (auta klas A i B) lub większą (kombi, sedan). Największą przestrzeń ładunkową mają z reguły samochody dostawcze. Bagażnik może być otwierany kluczem (np. Fiat Uno, Chevrolet Aveo) lub za pomocą przycisku (np. Toyota Avensis, Volkswagen Golf V). Bagażnik może posiadać różną pojemność załadunku. Niekiedy razem z bagażnikiem unosi się także część reflektorów (np. Daewoo Lanos) albo całe reflektory (np. Opel Insignia). W samochodach dostawczych i furgonach zazwyczaj otwierany jest skrzydłowo (np. Fiat Ducato). Dostępne są również wersje jednoczęściowe (np. Renault Kangoo).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Umocuj to pudełko na bagażniku, bo spadnie.

(1.2) W tym aucie bagażnik jest wyjątkowo z przodu.

(1.2) Objętość bagażnika była zadziwiająco duża jak na tak mały samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡaʒʲɲik, AS: bagažʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagaż mrz., bagażowy mos., bagażówka ż., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

przym. bagażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. kufer

Wiktionary

bagażowe

opłata za przewóz bagażu

SJP.pl

bagażówka

taksówka bagażowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) taksówka bagażowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagaż m., bagażnik m., bagażowy m., bagażownia ż.

przym. bagażowy

Wiktionary

bagażownia

pomieszczenie do przechowywania bagażu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przechowalnia bagażu

Wiktionary

Luk bagażowy (bagażownia) − pomieszczenie samolotu, w którym podczas lotu przechowywane są bagaże pasażerów. Luki bagażowe znajdują się zazwyczaj pod pokładem samolotu, a bagaże są do nich ładowane i rozładowywane przez obsługę lotniska, pasażerowie nie mają do nich dostępu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bagaż mrz., bagażówka ż., bagażnik mrz., bagażowy mos., nadbagaż mrz., bagażowe n.

przym. bagażowy

Wiktionary

bagażowy

przymiotnik od: bagaż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagażem, dotyczący bagażu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

(2.2) kolej. pracownik zatrudniony w bagażowni

(2.3) kolej. pracownik obsługujący wagon bagażowy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Jacku, czy możesz poprosić jakiegoś bagażowego o pomoc, zamiast tak się męczyć?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagaż m., bagażówka ż., bagażnik m., bagażownia ż., nadbagaż mrz., bagażowe n.

Wiktionary

bagdad

stolica Iraku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Iraku;

Wiktionary

Bagdad (arab. ‏بغداد‎ [bɐʁˈd̪ɑːd̪]) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony nad Tygrysem jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bagdadzie znajduje się największa na świecie placówka dyplomatyczna Stanów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡdat, AS: bagdat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagdadczyk mos., bagdadka ż.

przym. bagdadzki, podbagdadzki

Wiktionary

bagdadczyk

mieszkaniec Bagdadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bagdadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdaṭt͡ʃɨk, AS: bagdaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagdad mrz.

:: fż. bagdadka ż.

przym. bagdadzki

Wiktionary

bagdadka

mieszkanka Bagdadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bagdadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdatka, AS: bagdatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagdad m.

:: fm. bagdadczyk mos.

przym. bagdadzki

Wiktionary

bagdady

skóry baranków; futro z tych skór

SJP.pl

bagdadzki

→ Bagdad

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

Wiktionary

Patrz:
Bagdad
Przykłady

(1.1) W ten sposób zapoczątkowana została Kolej Bagdadzka, czyli wielka magistrala mająca połączyć Berlin przez Wiedeń, Belgrad, Sofię, Stambuł z Bagdadem i Zatoką Perską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈdat͡sʲci, AS: bagdacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagdad mrz., bagdadczyk mos., bagdadka ż.

Wiktionary

baggala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baghala

SJP.pl

Baggala (arab. bağla - muł) – tradycyjny arabski statek żaglowy.

Wikipedia

baggio

[czytaj: badżjo] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baggio:

- Dino Baggio (ur. 1971) – włoski piłkarz

- Eddy Baggio (ur. 1974) – włoski piłkarz

- Michele Baggio (ur. 1976) – włoski siatkarz

- Roberto Baggio (ur. 1967) – włoski piłkarz

- Sebastiano Baggio (1913–1993) – włoski duchowny katolicki, kardynał

- Fabio Baggio CS (ur. 1965) – włoski duchowny katolicki, kardynał

Wikipedia

baghala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baggala

SJP.pl

baghlan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Baghlan (dari, paszto: بغلان, Baghlān) – miasto w północno-wschodnim Afganistanie, w prowincji Baghlan, położone w pobliżu rzeki Kondoz, na terenie Hindukuszu, ok. 500 m n.p.m. W 2010 roku miasto liczyło 76 409 mieszkańców.

Ważną rolę w gospodarce miasta stanowią uprawy buraków cukrowych oraz bawełny oraz związany z nimi przemysł.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyprowadziła się z Baghlanu na wiosnę 2021.

(1.2) W Baghlanie znajdują się ruiny świątyni zaratusztriańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. baghlański

Wiktionary

baghlański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baghlanem, dotyczący Baghlanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupony stały się dostępne w baghlańskich sklepach i punktach usługowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baghlan mrz.

Wiktionary

bagienice

W Polsce

- Bagienice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele

- Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz

- Bagienice – część wsi Stare Kiełcze w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w Kolno

- Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły

- Bagienice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo

Wikipedia

bagieniec

owad z rzędu chruścików

SJP.pl

Bagieniec – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Jaworzyna Śląska.

Wikipedia

bagienka

zdrobnienie od: bagno

SJP.pl

Bagienka (Bagienko) – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych położonych w Borach Tucholskich, w gminie Lubichowo, w powiecie starogardzkim województwa pomorskiego na północ od Mermetu. Powierzchnia największego Jeziora Bagienko (środkowego) wynosi 6,8 ha. Po obu jego stronach, północno-zachodniej i południowo-wschodniej, znajdują się dwa mniejsze jeziora leśne – również o nazwie „Bagienko”.

Wikipedia

bagienko

zdrobnienie od: bagno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: bagno

(1.2) przen. niezdrowe, nieciekawe, niemoralne środowisko lub sytuacja

(1.3) daw. bot. modrzewnica, nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak.

(1.4) daw. bot. modrzewnica pospolita, nazwa systematyczna|Andromeda polifolia|L.|ref=tak.

(1.5) daw. bot. różanecznik, nazwa systematyczna|Rhododendron|L.|ref=tak.

(1.6) daw. bot. lud. bagno zwyczajne, nazwa systematyczna|Ledum palustre|L.|ref=tak. 1753

Wiktionary

- Bagienka, nazwa oboczna Bagienko – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych w Borach Tucholskich

- Bagienko – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk

- Bagienko – część wsi Zełwągi w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Motłoch utopił starą wiedźmę w bagienku na uroczysku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nkɔ, AS: baǵẽnko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno

przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) współcz. modrzewnica

(1.4) współcz. modrzewnica pospolita, modrzewnica północna, modrzewnica zwyczajna

(1.5) daw. bahun, daw. lud. bagienko indyjskie, współcz. azalia, rododendron, różanecznik

(1.6) współcz. bagno zwyczajne, lud. bagno pospolite, bagniak, dziki rozmaryn, rozmaryn leśny

Wiktionary

bagiennik

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty

SJP.pl

bagiennikowate

rodzina owadów wodnych z rzędu chruścików

SJP.pl

Wikipedia

bagienność

→ bagienny

SJP.pl

Patrz:
bagienny

bagienny

pokryty bagnami, rosnący na bagnach (np. tereny bagienne, roślinność bagienna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na trasę swoją ruszyły bataliony, dochodząc lasem do bagiennego rozlewiska zwanym błotami Horodziatyna, a przez miejscową ludność Wielkimi Bagnami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛ̃nːɨ, AS: baǵẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagno n., bagienko n., bagnisko n., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagno n., bagnistość ż.

czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

przym. bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagnisty, podmokły

Wiktionary

bagieński

nazwisko

SJP.pl

bagier

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagrownica, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek wydobywający grunt z dna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɟɛr, AS: baǵer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

czas. bagrować ndk.

przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagrownica, draga, pogłębiarka, czerpaczka, czerparka, szlamownik, szuflica

Wiktionary

bagieta

1. drewniana listwa używana do wyrobu ram i gzymsów;
2. zgrubienie od: bagietka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od bagietka

(1.2) techn. drewniana listwa o charakterze ozdobnym, używana do wyrobu ram i gzymsów

(1.3) slang. policjant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byłem tak głodny, że zjadłem całą bagietę z żółtym serem i szynką.

(1.2) Do wykonania ramy lustra zużyto 3 mb bagiety.

(1.2) Sala jadalna miała bagiety srebrne i była malowana na biało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛta, AS: baǵeta

Wiktionary

bagietka

1. podłużna bułka z mąki pszennej;
2. szklany pręcik, spłaszczony na końcu, używany w laboratoriach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. długa, cienka bułka;

(1.2) chem. szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;

Wiktionary

- bagietka – rodzaj pieczywa

- bagietka – przyrząd laboratoryjny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wcześnie rano przyniosłem ze sklepu jeszcze ciepłą bagietkę, masło, mleko i dżem truskawkowy.

(1.2) Zawartość probówek wymieszano dokładnie bagietką szklaną. Osad przylegający do bagietki usuwano, ocierając jąo wewnętrzną ścianę probówki i spłukując wodą dwukrotnie przekroploną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɟɛtka, AS: baǵetka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagnet

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bułka paryska, bułka wrocławska

(1.2) mieszadełko

Wiktionary

bagiewnik

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli

SJP.pl

bagiński

nazwisko

SJP.pl

Bagiński (forma żeńska: Bagińska; liczba mnoga Bagińscy) – polskie nazwisko, które nosi ponad 11 tysięcy osób, najwięcej na północno-wschodnim Mazowszu (ziemia łomżyńska i wiska) oraz na Dolnym Śląsku. W rankingu najpopularniejszych nazwisk w kraju na miejscu 356.

Wikipedia

baglama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|tur|bağlama.

uwagi. zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) baglama

* francuski: (1.1) baglama

* japoński: (1.1) サズ

* nowogrecki: (1.1) μπαγλαμάς m.

* słowacki: (1.1) baglama ż.

* turecki: (1.1) bağlama

źródła.

== baglama (język angielski.) ==

thumb|baglama (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. baglama

odmiana.

(1.1) lp. baglama; lm. baglamas

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈlãma, AS: baglãma

Wiktionary

bagnecik

zdrobnienie od: bagnet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bagnet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bagnet, lecz tylko mały bagnecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagnet m.

przym. bagnetowy

Wiktionary

bagnet

sztylet nasadzony na lufę karabinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

(1.2) mot. wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza

Wiktionary

Bagnet (franc. baïonette od miasta Bayonne) – rodzaj kolnej broni białej mocowanej u wylotu lufy broni strzeleckiej (np. karabinu). Po nałożeniu bagnet stanowi jej przedłużenie umożliwiając efektywniejsze wykorzystanie jej w walce wręcz.
W Polsce początkowo zwany bajonetem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed atakiem żołnierze założyli bagnety na karabiny.

(1.1) Wyciągnąłem z niego bagnet, a ten wstał i mówi, o, ulżyło mi.

(1.2) Bagnet złamał się przy wyciąganiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɛt, AS: bagnet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bagnecik m.

przym. bagnetowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bajonet

Wiktionary

bagnetowy

przymiotnik od: bagnet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagnetem, dotyczący bagnetu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagnet mrz., bagnecik mrz.

Wiktionary

bagnetsztanga

dawniej: żelazny pręt z obracającą się rączką do zamykania okna; zawrzyk, zawrotnica

SJP.pl

bagniak

1. rodzaj mchu z rodziny szmotłochowatych;
2. potocznie: maślak pstry (jadalny grzyb z rodziny maślakowatych)

SJP.pl

bagnica

bylina z rodziny bagnicowatych, rosnąca na torfowiskach; bagnica torfowa

SJP.pl

- bagnica – rodzaj roślin z rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi), obejmujący jeden gatunek - bagnicę torfową

Miejscowości w Polsce

- Bagnica – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica

- Bagnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

bagnicki

nazwisko

SJP.pl

bagnicowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w strefie umiarkowanej

SJP.pl

Wikipedia

bagnicowaty

o cechach bagnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bagnicowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagnicowate nmos.

Wiktionary

bagniczek

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych

SJP.pl

bagniczka

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych

SJP.pl

bagniewski

nazwisko

SJP.pl

Bagniewski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Pomian.

Wikipedia

bagnik

1. pająk z rodziny darownikowatych, występujący w około 100 gatunkach;
2. mech z rodziny szmotłochowatych, w Polsce pod ochroną

SJP.pl

bagnisko

zgrubienie od: bagno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. bagno.

(1.2) zgrub. od: bagno

(1.3) daw. bot. bażyna (nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak.)

Wiktionary

- Bagnisko – inne określenie bagna

- Bagnisko – potok, dopływ Boberki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za miedzą Danuśki zaczynały się bagniska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagno n., bagno n.

przym. bagienny

Wiktionary

bagnistość

→ bagnisty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stopień zabagnienia danego obszaru;

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest bagniste

Wiktionary

Bagnistość – stopień zabagnienia danego obszaru, określa stosunek powierzchni zajętej przez bagna (A_{b}) do powierzchni pola odniesienia (A), obliczany według wzoru:

k_{b}={\frac {\sum A_{b}}{A}} (%)

W Polsce bagnistość wynosi 8,3%.

Wikipedia

Patrz:
bagnisty
Wymowa:

IPA: baɟˈɲistɔɕt͡ɕ, AS: baǵńistość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagno n., bagno n., bagienko n.

przym. bagienny, bagnisty

przysł. bagiennie, bagniście

Wiktionary

bagnisty

taki jak na bagnach; błotnisty (np. bagnisty grunt, bagnisty teren)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty bagnami

(1.2) podobny do bagna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagno n., bagnistość ż., bagno n.

przym. bagienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagienny

(1.2) błotnisty, grząski

Wiktionary

bagno

1. teren podmokły;
2. rodzaj rośliny należącej do rodziny wrzosowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

Wiktionary

Bagno – obszar o utrzymującym się wysokim nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużą wilgotnością.

Pojęcie bagno w języku potocznym ma nieprecyzyjne znaczenie bliskie torfowisku. Pojęcia bliskoznaczne to trzęsawisko, grzęzawisko lub błoto. W literaturze specjalistycznej bagno może oznaczać teren stale podmokły i porośnięty roślinnością przystosowaną do bardzo wilgotnych warunków, której szczątki przekształcającą się w torf. W topografii bagnem określany jest obszar, na którym woda znajduje się na powierzchni – między kępami roślinności – przez znaczną część roku, a w najsuchszym okresie 80–90% objętości gruntu jest trwale nasycone wodą. Niektórzy definiują bagno jako praktycznie każde lądowe mokradło, zarówno torfowiskowe, jak i nie (namulisko, podmoklisko, mułowisko). W węższym ujęciu bagno może oznaczać jedynie obszary, gdzie zachodzą procesy bagienne, zwłaszcza odkładanie torfu, przy czym może to dotyczyć także torfowisk inicjalnych lub zdegradowanych, gdzie procesy bagienne są słabo zauważalne. Torfowisko, na którym zachodzą procesy torfotwórcze, w odróżnieniu od osuszonych i zdegradowanych torfowisk, bywa określane jako torfowisko żywe (aktywne) lub bagno torfowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prosimy mieszkańców Bagna, aby między sobą rozstrzygali i pilnowali porządku kolejki, a nie obarczali problemem sprzątania księdza proboszcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡnɔ, AS: bagno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagno n., bagnistość ż., zabagnianie n., zabagnienie n., bagnica ż., bagiennik m., bagiennikowate nmos., bagnik m., Bagienna ż., Bagna nmos., bagienko n., bagnisko n.

czas. zabagniać ndk., zabagnić dk.

przym. bagienny, bagnisty, bagnowy, bagiennikowy, bagnicowy, bagiennikowaty

przysł. bagiennie, bagnisto, bagniście

Wiktionary

bagnoznawstwo

nauka o ewolucji i tworzeniu się bagien; paludologia

SJP.pl

Paludologia (łac. palus, paludis „bagno” i gr. logos „nauka”), hydrologia bagien – nauka wchodząca w skład hydrologii. Interesuje się bagnem, jego związkami z otaczającym go środowiskiem, bada procesy wymiany wody pomiędzy nimi. Zajmuje się bilansem wodnym bagna, kształtowaniem się odpływu z tegoż bagna, jego ustrojem cieplnym, parowaniem zeń, określa reguły rządzące tworzeniem się bagiennej sieci hydrograficznej.

Wikipedia

bago

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. tabaka do żucia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. śmierdzący osad w fajce

Wiktionary

Pegu (birm. ပဲခူးမြို့ /bəɡó mjo̰/, mon ဗဂေါ /həkɜ̀/, ang. Bago, hist. Hanthawaddy) – miasto w środkowej Mjanmie (Birmie), w prowincji Pegu, 80 km na północny wschód od Rangunu.

Liczba mieszkańców: 284 tys. (2012) – czwarte co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|czeski|bago.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bago (język cebuano.) ==

wymowa.

audio|LL-Q33239 (ceb)-Howdy.carabao-bago.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) nowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|czeski|bago.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bago (język cebuano.) ==

wymowa.

audio|LL-Q33239 (ceb)-Howdy.carabao-bago.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) nowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bagram

miasto w Afganistanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie;

Wiktionary

Bagram – miasto w środkowym Afganistanie, w prowincji Parwan. Leży około 60 km na północ od Kabulu. Pochodzi jeszcze z czasów starożytnych. W mieście znajduje się Baza lotnicza Bagram. W 2021 roku liczyło ponad 119 tys. mieszkańców.

W roku 1938 belgijscy archeolodzy prowadzący wykopaliska w centrum miasta odkryli zamurowane pomieszczenie, w którym ukryte były skarby pochodzące ze wszystkich stron świata. W skład tzw. skarbu z Bagram wchodziły m.in.:

- rzymskie puchary z alabastru i szkła. Na jednym z nich umieszczony był rysunek latarni morskiej na Faros;

- indyjskie plakietki z kości słoniowej zdobione scenami z życia Buddy;

- kawałki kości słoniowej z rzeźbieniami w stylu partyjskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obrazy z Bagramu pozostaną już w pamięci Zachodu, szczególnie w Europie, i na pewno nie wpłyną na wzmocnienie transatlantyckich więzi w ich tradycyjnym sensie.

Wiktionary

bagrationowsk

miasto w Rosji; Iławka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Bagrationowsk, Iława Pruska, Iławka ros. Багратионовск, niem. Preußisch Eylau, lit. Prūsų Ylava, ros. hist. Прусская Илава, Pruskaja Iława – miasto w obwodzie królewieckim w Rosji (6,4 tys. mieszkańców w 2021), położone przy granicy z Polską. Centrum rejonu bagrationowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bagrationowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Iława Pruska

Wiktionary

bagrationowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bagrationowskiem, dotyczący Bagrationowska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagrationowsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) iławski

Wiktionary

bagrować

wykonywać roboty ziemne za pomocą pogłębiarki (bagra, bagrownicy), zwłaszcza pogłębiać dno zbiornika wodnego

SJP.pl

czasownik

(1.1) pogłębiać dno bagrem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maszyna podjeżdżała, opuszczała czerpak i „bagrowała” ziemię.

(1.1) W wyniku badań okazało się, że najstarsze, rzymskie ślady historii Cezarei tkwią na głębokości pięciu metrów poniżej dna morskiego. Bagrując na tej głębokości, wydobyto nieuszkodzony wielki dzban i pięknie rzeźbioną lampę oliwną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɡrɔvat͡ɕ, AS: bagrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n., bagrowanie n.

przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary

bagrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogłębianie dna bagrem

Wiktionary

Bagrowanie – mechaniczne usuwanie warstwy osadów dennych ze zbiorników wodnych lub cieków.

Usunięcie ze zbiornika części osadów dennych jest równoznaczne z usunięciem zdeponowanego w nich ładunku substancji biogennych, dlatego działanie to jest zaliczane do zabiegów rekultywacyjnych jezior.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bagier m., bagrownica ż., bagrowisko n.

czas. bagrować ndk.

przym. bagrowniczy, bagrowy

Wiktionary

bagrowisko

usypisko powstałe z piasku, gruzu itp. wybieranego przez pogłębiarki (bagry, bagrownice)

SJP.pl

bagrownica

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagier, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik

SJP.pl

Pogłębiarka (bagrownica, draga) – jednostka pływająca, której przeznaczeniem jest pogłębianie akwenów morskich i śródlądowych.

Wikipedia

bagrowniczy

przymiotnik od: bagrownica

SJP.pl

bagrowski

nazwisko

SJP.pl

bagrowy

związany z bagrem

SJP.pl

bagrzysta

osoba obsługująca pogłębiarkę

SJP.pl

bagulalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bagulalami, dotyczący Bagulalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bagulalski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bagulalowie lm m.

Wiktionary

bahaistyczny

→ bahaizm

SJP.pl

Patrz:
bahaizm

bahaita

wyznawca bahaizmu

SJP.pl

bahaitka

→ bahaita

SJP.pl

bahaizm

ruch religijny wyodrębniony z babizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

Wiktionary

Bahaizm, bahá'í – religia monoteistyczna założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości. Szacuje się, że obecnie na świecie jest od pięciu do sześciu milionów bahaitów (bahaistów) w ponad 200 państwach i terytoriach. Bahaizm wyłonił się z islamu szyickiego, konkretniej babizmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈxajism̥, AS: baχai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bahaita m., bahaitka ż.

przym. bahaicki

przysł. bahaicko

Wiktionary

bahama

żółtopomarańczowy kolor

SJP.pl

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

Wikipedia

bahamczyk

obywatel Bahamów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahamów

Wiktionary

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈxãmt͡ʃɨk, AS: baχãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahamy nmos.

:: fż. Bahamka ż.

przym. bahamski

Wiktionary

bahamka

1. obywatelka Bahamów (państwa)
2. mieszkanka Bahamy (wyspy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahamów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmka, AS: baχãmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahamy nmos.

:: fm. Bahamczyk mos.

przym. bahamski

Wiktionary

bahamski

→ Bahama, → Bahamy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Bahamy

(1.2) odnoszący się do archipelagu Bahamy

Wiktionary

Patrz:
Bahama, → Bahamy
Przykłady

(1.1) Bahamska flaga ma trzy poziome pasy koloru niebieskiego i żółtego oraz czarny trójkąt po lewej stronie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmsʲci, AS: baχãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahamy nmos., Bahamczyk m., Bahamka ż.

Wiktionary

bahamy

1. archipelag około 700 wysp koralowych na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej, w Indiach Zachodnich;
2. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Nassau; Wspólnota Bahamów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim;

(1.2) geogr. polit. państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Według danych ONZ Bahamy posiadają najmłodszą wiekowo populację świata. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈxãmɨ, AS: baχãmy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahamczyk mos., Bahamka ż.

przym. bahamski, bahama

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ofic. urz. Wspólnota Bahamów

Wiktionary

bahia

[czytaj: baIja]
1. stan w Brazylii;
2. dawna nazwa Salvadoru (miasta w Brazylii)

SJP.pl

Bahía (wymowa [baˈi.ɐ]) – jeden z 26 stanów Brazylii, położony w Regionie Północno-Wschodnim. Od północy graniczy ze stanem Pernambuco, od zachodu ze stanami Piauí, Tocantins i Goiás, południa ze stanami Minas Gerais i Espírito Santo, a wschodnią granicę wyznacza Ocean Atlantycki.

Wikipedia

bahnarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej Region Płaskowyżu Centralnego w Wietnamie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Bahnar mos.

przym. bahnarski

Wiktionary

bahr

nazwisko

SJP.pl

Baḥr (بحر) to arabskie słowo oznaczające morze.

Niderlandy:

- Bahr – wieś

Sudan Południowy:

- Bahr al-Dżabal – obszar podmokły

Osoby:

- Egon Bahr – niemiecki polityk (1922–2015).

- Feliks Bahr – polski adwokat przysięgły, oficer ordynansowy

- Jerome Bahr – amerykański poeta i eseista.

- Jerzy Bahr – polski dyplomata i działacz państwowy, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

Wikipedia

bahrajn

państwo w Azji ze stolicą w Manamie; Królestwo Bahrajnu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

(1.2) geogr. wyspa na Zatoce Perskiej stanowiąca większą część terytorium Bahrajnu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bahrajn jest monarchią konstytucyjną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaxrajn, AS: baχrai ̯n

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajnka ż., Bahrajńczyk mos.

przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Królestwo Bahrajnu

Wiktionary

bahrajńczyk

obywatel Bahrajnu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrai ̯ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn m., Bahrańczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bahrańczyk

Wiktionary

bahrajnka

obywatelka Bahrajnu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrajnka, AS: baχrai ̯nka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn mrz., Bahranka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bahranka

Wiktionary

bahrajński

→ Bahrajn; bahrański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. bahrański.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary

bahrańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: baχrãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajńczyk mos.

:: fż. Bahranka ż., Bahrajnka ż.

przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bahrajńczyk

Wiktionary

bahranka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahrajnu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãŋka, AS: baχrãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn mrz., Bahrajnka ż.

:: fm. Bahrańczyk mos., Bahrajńczyk mos.

przym. bahrański, bahrajński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bahrajnka

Wiktionary

bahrański

→ Bahrajn; bahrajński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Bahrajn

(1.2) odnoszący się do wyspy Bahrajn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baxˈrãj̃sʲci, AS: baχrãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bahrajn mrz., Bahrańczyk mos., Bahranka ż., Bahrajńczyk mos., Bahrajnka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bahrajński

Wiktionary

baht

jednostka monetarna Tajlandii (1 baht = 100 satangów)

SJP.pl

Bat, bat tajski (język tajski: บาท trb. baat) – waluta Tajlandii.

Kurs dolara amerykańskiego: 1 USD = 29.91 THB (stan na 12 lutego 2021 roku).

Monety występują w nominałach:

- 25 satangów

- 50 satangów

- 1 bat

- 2 baty

- 5 batów

- 10 batów

Wikipedia

baić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gwara. mówić

Wiktionary

baigneuse

Baigneuse (fr. – kąpiąca się) – rodzaj szezlongu popularnego w I połowie XIX wieku w kształcie owalu, wyściełanego, na niskich nóżkach.

Szeroki fotel – leżanka posiadał owalne głębokie siedzenie, kształtem przypominał ówczesne wanny.
Otoczony był z trzech stron nierównej wysokości oparciami: wklęsłym i lekko wywiniętym, wyższym od wezgłowia i niższym od nóg. Tylne oparcie lekko wygięte.

Wikipedia

bailly

[czytaj: baJI] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bailly

- Anne-Lise Bailly (ur. 1983) – francuska biathlonistka

- Benjamin Bailly (ur. 1990) – belgijski kierowca wyścigowy

- David Bailly (1584–1657) – holenderski malarz

- Eric Bailly (ur. 1994) – iworyjski piłkarz

- Jean Sylvain Bailly (1736–1793) – francuski astronom

- Logan Bailly (ur. 1985) – belgijski piłkarz

- Patrice Bailly-Salins (ur. 1964) – francuski biathlonista

- Pierre Bailly (1889–1973) – francuski architekt

- Rosa Bailly (1890–1976) – francuska pisarka i poetka

- Sandrine Bailly (ur. 1979) – francuska biathlonistka

- Sylvie Bailly-Salins (ur. 1969) – francuska biathlonistka

Wikipedia

bainit

składnik strukturalny stali hartowanych i żeliw szarych; odmiana perlitu

SJP.pl

Wikipedia

baird

[czytaj: berd] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baird

- Alexander Boyd Baird (1891–1967) – kanadyjski polityk

- Bobby Baird (1912–1953) – brytyjski kierowca wyścigowy

- Chris Baird (ur. 1982) – północnoirlandzki piłkarz

- Diora Baird (ur. 1983) – amerykańska aktorka i modelka

- Don Baird (ur. 1951) – australijski lekkoatleta, skoczek o tyczce

- Edward Jan Baird (1894–1971) – polski przedstawiciel nauk rolniczych

- George Thomas Baird (1847–1917) – kanadyjski polityk

- George Baird (1907–2004) – amerykański lekkoatleta, sprinter

- James Baird (1893–1917) – nowozelandzki rugbysta

- John Baird (1874–1941) – brytyjski polityk i dyplomata

- John Logie Baird (1888–1946) – szkocki inżynier

- Kadecia Baird (ur. 1995) – gujańska lekkoatletka, sprinterka

- Kingsley Baird – nowozelandzki artysta

- Leslain Baird (ur. 1987) – gujański lekkoatleta, oszczepnik

- Mal Baird (ur. 1948) – australijski lekkoatleta, płotkarz

- Mike Baird (ur. 1968) – australijski polityk

- Sam Baird (ur. 1988) – angielski snookerzysta zawodowy

- Sammy Baird (1930–2010) – szkocki piłkarz i trener piłkarski

- Scott Baird (ur. 1951) – amerykański curler

- Spencer Fullerton Baird (1823–1887) – amerykański zoolog, ornitolog i ichtiolog

- Tadeusz Baird (1928–1981) – polski kompozytor muzyki współczesnej

- Vera Baird (ur. 1951) – brytyjska polityk

Wikipedia

bairiki

1. wyspa w atolu Tarawa;
2. stolica Kiribati

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kiribati;

Wiktionary

Bairiki – miasto na wyspie Bairiki, na atolu Tarawa w grupie wysp Gilberta, w jednostce administracyjnej South Tarawa, faktyczna stolica Kiribati. Jest to główne centrum administracyjne republiki Kiribati (siedziba prezydenta i większości ministerstw), ale parlament został przeniesiony na wyspę Ambo. Bairiki jest też siedzibą katolickiej diecezji Tarawa i Nauru. W 2000 roku miasto liczyło 36,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbajiˈrʲici, AS: bai ̯irʹiḱi

Wiktionary

baisse

[czytaj: bes] spadek cen towarów na giełdzie lub kursu papierów wartościowych; bessa

SJP.pl

bait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przen. prowokacyjny wpis na forum publicznym

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarzutka, podpucha

Wiktionary

baixi

Baixi (chin. trad.: 百戲; chin. upr.: 百戏; pinyin: bǎixì; dosł. sto sztuk) – rodzaj chińskich widowisk łączących tradycyjne formy przedstawień taneczno-wokalnych z akrobatyką, żonglerką lub symbolicznymi elementami walki, które pojawiły się w czasach dynastii Han (206 p.n.e.–220 n.e.), choć według niektórych źródeł były znane już w okresie dynastii Qin (221 p.n.e.–206 p.n.e.).

Wikipedia

baiza

[czytaj: bajza] waluta zdawkowa Omanu (1/1000 riala)

SJP.pl

Baiza (baisa) – drobna jednostka monetarna Omanu emitowana:

- w latach 1946–1970 w Muskacie i Omanie (równa {\tfrac {1}{200}} riala saidi, a w 1970 {\tfrac {1}{1000}} riala saidi)

- w 1940 r. w prowincji Dhofar (równa {\tfrac {1}{200}} riala dhofaryjskiego)

- po zmianie nazwy państwa na Oman od 1974 r. jako równowartość {\tfrac {1}{1000}} riala omańskiego.

Wikipedia

baj

w literaturze dziecięcej: baśniowa postać opowiadająca bajki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. postać baśniowa opowiadająca bajki

wykrzyknik

(2.1) …zachęcający kogoś do opowiadania bajki

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od: baja (forma charakterystyczna)

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać

Wiktionary

Baj – polskie nazwisko. Pojawiło się po 1624 roku. Podczas jednej z bitew polscy chłopi wzięli do niewoli wielu Tatarów, którzy potem obrabiali chłopskie pola, gdy gospodarze musieli odrabiać pańszczyznę. Osiedlili się wtedy w okolicznych wsiach, dając początek rodzinom o nazwisku Baj.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) bajacz, bajarz

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baja ż., bajacz mos., bajanie n., bajarz mos.

czas. bajać ndk., nabajaćdk.

przym. bajkowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baj (język grenlandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) do widzenia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baja ż., bajacz mos., bajanie n., bajarz mos.

czas. bajać ndk., nabajaćdk.

przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajacz, bajarz

Wiktionary

baja

1. miękka tkanina bawełniana, grubsza odmiana flaneli
2. zgrubienie od: bajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; Gloger.

(1.2) zgrub. bajka

(1.3) gw-pl|Bukowina. łazienka

(1.4) rel. islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: baj

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: bajać

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Założył płaszcz z bai.

(1.2) Obejrzyj baję i zmykaj spać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaja, AS: bai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baj mos., bajka ż.

wykrz. baj

czas. bajać

przym. bajowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bania, wanna

Wiktionary

baja-bongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

(2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

bajabongo

Wiktionary

bajabongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

(2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaja‿ˈbɔ̃ŋɡɔ, AS: bai ̯a‿bõŋgo

Wiktionary

Synonimy:

baja-bongo

Wiktionary

bajać

przestarzałe:
1. opowiadać fantastyczne historie, baśnie;
2. opowiadać niestworzone rzeczy; ględzić, pleść bzdury

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabajać)

(1.1) książk. opowiadać baśnie, fantastyczne historie

(1.2) książk. ględzić, pleść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajät͡ɕ, AS: bai ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajka ż., bajarz m., bajarka ż., baja m./ż., bajanie n.

przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bajdurzyć, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

Wiktionary

bajadera

1. hinduska tancerka kultowa, pełniąca służbę przy świątyni Buddy; almeja
2. dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

(1.2) hinduska tancerka pełniąca służbę przy świątyni

(1.3) dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

Wiktionary

- Bajadera – operetka

- bajadera (dewadasi) – hinduska tancerka

- bajadera (także w formie „bajaderka”) – ciastko

- Bajadera – książka Jarosława Abramowa-Newerly

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zdrobn. bajaderka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tanecznica indyjska, dewadasi

Wiktionary

bajaderka

ciastko wyrabiane z okruchów cukierniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. bajadera.

Wiktionary

Bajadera (inaczej bajaderka, kartofelek, ziemniaczek, a także „kula rumowa”) – kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych (np. okrawków ciastek deserowych), z dodatkiem kakao, rumu, czekolady, orzeszków ziemnych lub wiórków kokosowych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bajadera ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajadera

Wiktionary

bajak

nazwisko

SJP.pl

bajan

instrument muzyczny, udoskonalona harmonia ręczna (rodzaj akordeonu) z klawiaturami guzikowymi dla obu rąk, spopularyzowana w Rosji pod koniec XIX wieku; guzikówka, harmoszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. bajarz

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Bajan

- Bajan I – wódz Awarów

- Bojan (Bajan) – legendarny ruski poeta-śpiewak

- Anna Bajan (ur. 1957) – polska pięcioboistka nowoczesna

- Jerzy Bajan (1901–1967) – polski lotnik

- Konrad Bajan (1930–2016) – polski ekonomista

- Marek Bajan (ur. 1956) – polski pięcioboista nowoczesny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajãn, AS: bai ̯ãn

Wiktionary

bajanchongorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajanchongorem, dotyczący Bajanchongoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajanchongor mrz.

Wiktionary

bajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bajać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajać

rzecz. baj mos., bajarka ż., bajarz mos., bajka ż.

wykrz. baj

Wiktionary

bajarka

kobieta, która opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; gawędziarka, plotkarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej opowiadająca baśnie, bajki itp.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajka fż., bajanie n.

:: fm. bajarz mos.

czas. bajać ndk.

przym. bajkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gawędziarka, opowiadaczka

Wiktionary

bajarski

→ bajarz

SJP.pl

Patrz:
bajarz

bajarstwo

opowiadanie bajek, baśni

SJP.pl

bajarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajczarz, gawędziarz, plotkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba opowiadająca bajki lub baśnie

Wiktionary

- Bajarz – gawędziarz, anegdociarz

- Bajarz – mistrz gry w grach fabularnych

- Bajarz (ang. Storyteller) – serial telewizyjny z 1987 roku

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. baj mos., bajarka ż., bajka fż., bajanie n.

czas. bajać ndk.

przym. bajkowy

wykrz. baj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gawędziarz

Wiktionary

bajbak

człowiek gnuśny, leniwy

SJP.pl

bajbardzo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. żart. byle co, nic ważnego; także ktoś, kogo można lekceważyć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ty już Pana Boga nie miej za bajbardzo – rzekł drugi. – On się zna na farbowanych lisach.

(1.1) Mam sobie aspana za bajbardzo i za hetkę pętelkę, i mocno sobie tego życzę, abym waćpanu w łeb strzelił.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. ba i bardzo; daw. lada co

Wiktionary

bajbot

mała łódź żaglowa lub wiosłowa; bąk; bączek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa

(1.2) żegl. mała żaglówka śródlądowa o nietypowej budowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajbɔt, AS: bai ̯bot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bączek, bąk

Wiktionary

bajca

rzadko: bejca;
1. farba do drewna;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs

SJP.pl

bajcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bajt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajt m.

Wiktionary

bajcować

przesadzać w opowiadaniu, w relacjach, starając się kogoś zwieść; bujać, blagować, bajerować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. peklować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajcowanie n.

Wiktionary

bajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy, wprowadzanie w błąd

(1.2) zob. bejcowanie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajcować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdurzenie, bujanie, blagowanie, bajerowanie, kłamanie, chrzanienie

Wiktionary

bajczany

dawniej: bajeczny

SJP.pl

bajczarski

→ bajczarz

SJP.pl

Patrz:
bajczarz

bajczarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajarz, gawędziarz, plotkarz

SJP.pl

bajczyć

plotkować

SJP.pl

bajda

wiadomość, relacja, opowiadanie zmyślone, nieprawdziwe, niemające sensu; brednia, bzdura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. opowiadanie zmyślone, niemające sensu

(1.2) lekcew. bajka, baśń

Wiktionary

Dymitr Wiśniowiecki (ukr. Дмитро Іванович Вишневе́цький (Dmytro Iwanowycz Wyszneweckyj)) herbu Korybut (ur. przed 1535, zm. 1563 w Stambule) – kniaź, starosta czerkaski i kaniowski (od 1550 roku) , sławny awanturnik.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przestań opowiadać nam takie bajdy, przecież i tak nikt w nie nie wierzy.

(1.2) Moją ulubioną bajdą jest powieść „Wspomnienia niebieskiego mundurka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajda, AS: bai ̯da

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Mär ż.; (1.2) Mär ż.

* rosyjski: (1.1) байка ż.; (1.2) байка ż.

źródła.

== bajda (język maltański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jajko

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bajdak

duża bezpokładowa łódź rzeczna żaglowo-wiosłowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. żegl. duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym;

Wiktionary

Bajdak (bajdas), bajdarka (ukr., ros. байдак) – jednomasztowa, duża, szeroka, bezpokładowa łódź żaglowo-wiosłowa używana dawniej na rzekach Ukrainy, Białorusi i Rosji; rodzaj barki rzecznej.

Z kadłubem o nieco zwężonym przodzie, miała płaskie dno i proste burty. Wyposażona w dwie kotwice, poruszana była żaglem i wiosłami lub długimi żerdziami (tzw. szóstami). W jej tylnej części mieściła się niewielka kajuta. Z wiarygodnych XIX-wiecznych informacji wiadomo, iż długość bajdaków wynosiła od 15 do 25 sążni(od 26 do ok. 43 metrów), szerokość sięgała 4 sążni (ok. 7 m), a tonaż wahała się od zaledwie 2 do aż 6 tysięcy cetnarów (od ok. 80 kg do przeszło 24 ton). Obsadę takiej łodzi płynącej z prądem i z rozpiętym żaglem stanowiło zazwyczaj 8-20 ludzi, co zapewniało jej prędkość poruszania się rzędu 5-9 ówczesnych wiorst (5,3–ok. 9,5 km) na godzinę, natomiast łódź płynąca pod prąd przy rozpiętym żaglu wymagała obsady 20-50 ludzi, lecz mimo to jej prędkość ograniczała się do 3 wiorst (3,2 km) na godzinę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dam ci tedy parę czajek, bo bajdakami porohów nie przejedziesz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdas, bajdarka

Wiktionary

bajdaracki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajdarata ż.

Wiktionary

bajdarata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, uchodząca do Zatoki Bajdarackiej Morza Karskiego;

Wiktionary

Bajdarata – rzeka, po której biegnie umowna granica Europy i Azji, jednocześnie jej ujście do Morza Karskiego (68°15′) jest najdalej na wschód wysuniętym punktem Europy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bajdaracki

Wiktionary

bajdarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. wiosłowo-żaglowa łódź towarowa używana na Wołdze w okolicach Astrachania, a w XIX w. również na Dnieprze i Prypeci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdak m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdak

Wiktionary

bajdała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pot. osoba która lubi bajdurzyć, bajać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już ta bandura mówi wciąż o pogodzie – klita bajdała o urodzajach i lepszych czasach, – nowiniarz łże coś świeżego o teatrze lub uroczystościach publicznych – resztę, dokończa łgarz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdziarka ż., bajduła m., bajdziarz m., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdziurzyć, bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajarz, bajduła, bajdziarz

Wiktionary

bajdewind

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bejdewind

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. nazwa wiatru z kierunku pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt statku (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu;

(1.2) żegl. kurs przy bajdewindzie (1.1)

Wiktionary

Bajdewind, też bejdewind, ćwierćwiatr (z niem. bei dem Wind – dosł. przy wietrze) – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Bajdewind wieje z kierunków: pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu jednostki. W zależności od wielkości kąta martwego danej jednostki przedział ten wynosi od ok. 30° do ok. 80°.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bajˈdɛvʲĩnt, AS: bai ̯devʹĩnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bejdewind, ćwierćwiatr

Wiktionary

bajdura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brednia, głupstwo

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek, który opowiada bajki, bajarz

(2.2) pot. osoba mówiąca od rzeczy, nieprawdomówna

Wiktionary

Bajdura – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie As-Safira. W 2004 roku liczyła 569 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wróciłeś już do domu i wymyślasz, że wygrałeś konkurs. To na pewno bajdura!

(2.1) Z drugiej strony słowa o wyraźnie ujemnej konotacji, nazywające osobę o cesze nachalnego, natrętnego gadulstwa (babrok, żwok, czasem też bajdura), są stosowane przede wszystkim na określenie mężczyzn […]

(2.2) Synu, jesteś bardzo nieprawdomówny, oni zaczną cię przezywać bajdurą!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdziarstwo n., bajdurzenie n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brednia, głupstwo, kłamstwo, bajka

(2.1) bajdała, bajduła, bajdziarz, bajarz

(2.2) kłamca, łgarz, blefiarz

Wiktionary

bajdurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zmyślanie, opowiadanie bajd

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proszę was, ludzie światowi, wy, którzy, o tej porze, pędzicie za swymi uciechami na bal lub do Opery i którzy wieczór, kładąc się, odczytacie do poduszki jakieś zużyte bluźnierstwo starego Woltera, jakieś rozsądne bajdurzenie Pawła Ludwika Courrier, jakąś rozprawę ekonomiczną komisji parlamentarnej […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdziarstwo

Wiktionary

bajdurzyć

opowiadać zmyślone rzeczy, mówić bez sensu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. mówić głupstwa

(1.2) pot. zmyślać bajki, opowiadania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co też pan bajdurzy, przecież to wszystko nieprawda!

(1.2) Lubię przebywać z moim tatą, świetne opowiadania nam bajdurzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż. bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajać, bzdurzyć, kłamać, okłamywać, pleść androny, pleść od rzeczy, pleść trzy po trzy

(1.2) bajać

Wiktionary

bajduła

(r. żeński) dawniej: gawędziarka, gaduła, nudziara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba lubiąca bajdurzyć, opowiadać bajdy

(1.2) pot. osoba tworząca i opowiadająca plotkaotki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlaczego ty wymyślasz tyle bzdur? Jesteś jakimś bajdułą!

(1.2) Ten osiedlowy bajduła znów wymyślił plotkaotkę o mnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdała, bajdziarz, bajarz

(1.2) bajdziarz

Wiktionary

bajdziara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazowsze. zgrub. osoba, która bajdziurzy, mówi głupstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nienawidzę jej za to, że opowiada o mnie same głupoty. Jest wielką bajdziarą!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajda ż., bajdura ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. bajdziarka, fm. bajdziarz, bajduła

Wiktionary

bajdziarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazowsze. osoba która bajdziurzy, mówi głupstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszym mieście pałęta się wiele bajdziarek, które strasznie zmyślają.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgrub. bajdziara, fm. bajdziarz

Wiktionary

bajdziarski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się, zaliczany do bajdziarstwa, do bajd

(1.2) zmyślony, mało prawdopodobny

(1.3) pochodzący od bajdziarza, bajdziarki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj o dziesiątej wybieram się do klubu bajdziarskiego. Będziemy tam opowiadać różny wymyślone przez nas bajki.

(1.2) Strasznie mi nazmyślałeś. Czy ty myślisz, że Ci uwierzę w tą bajdziarską opowieść o tym, jak to Ci pies zeżarł pracę domową?!

(1.3) Jak chcesz już tak kłamać to nie mnie. Ubierz swój słomiany, bajdziarski kapelusz i w miasto ludzi oszukiwać!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

Wiktionary

bajdziarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opowiadanie bajd, bajdurzenie

(1.2) rozsiewanie plotkaotek, plotkarstwo

(1.3) rozsiewanie kłamstw, kłamanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po całym naszym mieście chodzi wiele ludzi, którzy zajmują się bajdziarstwem. Takie bajeczki wszystkim opowiadają!

(1.2) Moja przyjaciółka jest świetną plotkaraotkarą. Myślę, że gdy przyjdzie czas na jej emeryturę, to będzie zajmować się tylko bajdziarstwem.

(1.3) Czy ty myślisz, że ktoś ci uwierzy w te bajeczki? Przecież to same bajdziarstwo!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajda ż., bajdura ż., bajdurzenie n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdurzenie

(1.2) bajdurzenie, plotkarstwo

(1.3) kłamanie

Wiktionary

bajdziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba opowiadająca bajdy

(1.2) człowiek tworzący i opowiadający plotkaotki

(1.3) osoba zanudzająca innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarka ż., bajdziara ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., bajdziurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. daw. bajdała, bajduła; przest. bajarz

(1.2) pot. plotkarz, bajduła, gaduła, gawędziarz

(1.3) pot. nudziarz; reg. bałaguła

Wiktionary

bajdziurzyć

czasownik niedokonany

(1.1) reg. bajdurzyć, gadać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już nikt z naszego miasta Ci nie wierzy! I to wszystko tylko przez to, że cały czas musisz coś bajdziurzyć!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajdziara ż., bajdurzenie n., bajdała m., bajduła m., bajdziarz m., bajdziarka ż., bajdura ż., bajda ż., bajdziarstwo n.

czas. bajdurzyć ndk., zbajdurzyć dk.

przym. bajdziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajdurzenie

Wiktionary

baje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad Zatoką Neapolitańską w Kampanii, słynne uzdrowisko już w czasach starożytnych;

Wiktionary

Baje (wł. Baia, łac. Baiae) – miasto nad Zatoką Neapolitańską w rzymskiej Kampanii, modne uzdrowisko ze wspaniałymi willami, m.in. Cezara i Nerona. Miejsce śmierci cesarza Hadriana. Większa część starożytnego miasta znalazła się w wyniku aktywności wulkanicznej pod wodami Zatoki Neapolitańskiej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bajański

Wiktionary

bajeczka

zdrobnienie od: bajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzieci

(1.2) pot. ekspr. o zmyślonej sprawie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziwnie piękna bajeczka / W uszach moich wciąż dzwoni...

(1.2) Przestałbyś już opowiadać takie bajeczki i tak ci nikt nie uwierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɛt͡ʃka, AS: bai ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajeczność ż., bajka ż., bajkowość ż.

przym. bajkowy, bajeczny

przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajka

(1.2) kłamstewko

Wiktionary

bajecznie

przysłówek

(1.1) niezwykle i doskonale

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyszła jesień i w parku zrobiło się bajecznie.

(1.1) Widziałem, że była bajecznie z tego kontenta, ale nie mam jej tego za złe...

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

przym. bajeczny, bajkowy

przysł. bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajkowo

Wiktionary

bajeczniej

stopień wyższy od przysłówka: bajecznie

SJP.pl

bajeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bajeczny

SJP.pl

bajeczno-historyczny

mający elementy bajkowe i historyczne

SJP.pl

bajeczność

→ bajeczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bajeczne

Wiktionary

Patrz:
bajeczny
Powiązane:

rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

przym. bajeczny, bajkowy

przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajkowość

Wiktionary

bajeczny

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przen. cechujący się niezwykłością

(1.2) istniejący w bajce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajka ż., bajeczka ż., bajkowość ż., bajeczność ż.

przym. bajkowy

przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudny, cudowny, nadzwyczajny, niesłychany, niezwykły, piękny, przepiękny, śliczny, wspaniały, wyborny, wyjątkowy, wyśmienity, znakomity

(1.2) bajkowy, baśniowy, magiczny, nieprawdopodobny, nieprawdziwy, zaczarowany

Wiktionary

bajęda

potocznie: niepoważne opowiadanie, bzdura, bajanie, bajda

SJP.pl

bajek

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

SJP.pl

bajer

potocznie:
1. błahe kłamstwo, zwykle w celu zaimponowania komuś;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś;
3. coś, co zachwyca, budzi duże zainteresowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. luksusowy gadżet lub dodatek

(1.2) pot. naginanie prawdy lub zakamuflowane kłamstwo

(1.3) gw-pl|Lwów, Warszawa. kłamstwo

(1.4) gw. więz. kłamstwo, przechwałka

Wiktionary

Bajer (Bair, Bayer) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa, z nobilitacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Masz fajny bajer na stronie dyskusji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajɛr, AS: bai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n.

czas. bajerować ndk., zbajerować dk.

przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) bałach, farmazon, haft, kicior, kit, pic

Wiktionary

bajera

potocznie: umiejętność podrywania

SJP.pl

bajerancki

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerny

SJP.pl

bajerant

potocznie: kłamca, oszust; kiciarz

SJP.pl

bajerantka

kobieta lubiąca oszukiwać, fantazjować

SJP.pl

bajerek

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerka;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerka

SJP.pl

bajerka

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerek;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerek;
3. okłamywanie, nabieranie; bajerowanie, bujanie

SJP.pl

Bajerka – struga, prawobrzeżny dopływ Wisły o długości 16,14 km i powierzchni zlewni 21,55 km².

Struga płynie na Pogórzu Śląskim. Jej źródła znajdują się w okolicy miejscowości Pogórze. W górnym biegu przebiega pośród rozproszonej zabudowy i pól uprawnych, natomiast w środkowym i dolnym dolina potoku jest zalesiona. Uchodzi w sposób naturalny do Jeziora Goczałkowickiego.

Do Bajerki doprowadzana jest część wód Wisły kanałem Młynówka, rozpoczynającym się poniżej ujścia Brennicy.

Wikipedia

bajerny

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerancki

SJP.pl

bajerok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Bawarczyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajery lm nm.

Wiktionary

bajerować

pospolicie: opowiadać nieprawdę, przesadzać w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. kłamać, przesadzać w opowiadaniu

(1.2) gw. więzienna kłamać, oszukiwać

(1.3) pot. mamić

(1.4) pot. podrywać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestań mi tu bajerować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛˈrɔvat͡ɕ, AS: bai ̯erovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż., bajerowanie n., zbajerowanie n., nabajerowanie n.

czas. zbajerować dk., nabajerować dk.

przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. kłamać.

(1.2) picować

Wiktionary

bajerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy w celu zrobienia na kimś wrażenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy ci się wreszcie znudzi bajerowanie nastolatek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajɛrɔˈvãɲɛ, AS: bai ̯erovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajer m., bajeranctwo n., bajerant m., bajerantka ż.

czas. bajerować ndk., zbajerować dk., nabajerować dk.

przym. bajerancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłamanie; pot. blagowanie, bajcowanie, bajtlowanie, bujanie, kitowanie, kręcenie, picowanie, ściemnianie

Wiktionary

bajerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bajerowska; bayerowski

SJP.pl

bajerski

nazwisko

SJP.pl

Bajerscy (niem. von Beyersee) herbu własnego – polski ród szlachecki o pruskich korzeniach, pochodzą z Bawarii. W swoich herbarzach, Bartłomiej Paprocki, Krzysztof Czarniecki (za Kasprem Niesieckim), a za nimi Seweryn Uruski i inni, błędnie przypisywali Bajerskich do herbu Fogelveder.

Wikipedia

bajery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Bawaria

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajerok mos.

Wiktionary

bajeryt

minerał, wodorotlenek glinu

SJP.pl

bajgiel

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgieł, bajgiełek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów, Kraków, Warszawa. żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

(1.2) sport. w tenisie ziemnym: pot. wygrana seta do zera

Wiktionary

Bajgiel (jid. ‏בייגל‎, w wymowie dialektalnej bajgl, w wymowie standardowej bejgl; por. niem. Beugel „rogal”) – żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku. Często bywa mylony z obwarzankiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszego bajgla upiekł żydowski piekarz w siedemnastym wieku w Krakowie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajgeł, obwarzanek

Wiktionary

bajgieł

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgiełek

SJP.pl

bajgiełek

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgieł

SJP.pl

baji

[czytaj: badzi] baji chiński - gatunek walenia; delfin chiński

SJP.pl

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. na przykład

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Baji naszo słóżka mo wiyncej rozumu niż nikiery gazdowski syn.

Wiktionary

bajka

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

(1.2) liter. utwór o treści fantastycznej

(1.3) pot. zmyślona informacja

(1.4) pot. film lub serial animowany

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) bajki Ezopa

(1.2) Mama czyta dziecku bajkę na dobranoc.

(1.3) Co ty za bajki opowiadasz?! Śnieg w czerwcu?!

(1.4) „Shrek” to moja ulubiona bajka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajka, AS: bai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajarz m., bajarka ż., bajkowość ż., baja ż., bajanie n.

:: zdrobn. bajeczka ż.

czas. bajać ndk.

przym. bajkowy, bajeczny

przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baśń; gw-pl|Górny Śląsk|bojka.

(1.3) bujda, bzdura, dyrdymały

(1.4) kreskówka

Wiktionary

bajkalidy

grupa starych, fałdowych pasm górskich, usytuowanych głównie w okolicach Bajkału

SJP.pl

Bajkalidy – grupa starych fałdowych pasm górskich znajdujących się głównie w okolicach jeziora Bajkał. Zostały one wypiętrzone na skutek ruchów górotwórczych z przełomu proterozoiku i paleozoiku (orogeneza bajkalska). Zalicza się do nich:

- Góry Bajkalskie

- Góry Barguzińskie

- Chamar-Daban

- Góry Ikackie

- Góry Jabłonowe

- Sajan Wschodni

- Góry Stanowe

- Góry Przymorskie

- Góry Borszczowoczne

Wikipedia

bajkalit

minerał, diopsyd o dużej zawartości żelaza; salait

SJP.pl

bajkalski

→ Bajkał (jezioro w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkałem, dotyczący Bajkału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na terenie bajkalskiego rezerwatu często spotyka się rosomaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkalsʲci, AS: bai ̯kalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajkał mrz., Zabajkale n.

Wiktionary

bajkał

jezioro w Rosji, położone w Azji, 456 m n.p.m., w górach południowo-wschodniej Syberii, najgłębsze jezioro na świecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Rosji

Wiktionary

Bajkał (ros. Байкал) – jezioro tektoniczne w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a pod względem powierzchni drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiek Bajkału ocenia się na 20-30 mln lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajkaw, AS: bai ̯kau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Przybajkale n., Zabajkale n., bajkałówka ż., Bajkalsk m.

przym. bajkalski, zabajkalski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. syberyjskie morze, błękitne oko Syberii

Wiktionary

bajkałówka

wędrowna kaczka pochodząca z Syberii; cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska

SJP.pl

Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun (Sibirionetta formosa) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

bajker

potocznie: rowerzysta; bajkers, bikers, biker

SJP.pl

bajkers

potocznie: rowerzysta; bajker, biker, bikers

SJP.pl

bajkonur

kosmodrom w Kazachstanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Wiktionary

Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie loty załogowe startują z kosmodromu Bajkonur, który Rosja wynajmuje od Kazachstanu za sumę 115 mln dolarów rocznie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bajkonurski

Wiktionary

bajkonurski

przymiotnik od: Bajkonur (kosmodrom w Kazachstanie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkonurem, dotyczący Bajkonuru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajkonur mrz.

Wiktionary

bajkopis

dawniej: osoba pisząca bajki, autor bajek; bajkopisarz

SJP.pl

bajkopisarka

kobieta pisząca bajki, autorka bajek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wiadomo z daleka, kto nadchodzi z głębi literackich czeluści. Poeta z Petersburga? Prozaik z Wiednia? Scenarzysta z Birmy? Bajkopisarka z Seulu? Maleńki liryk z Japonii? Tym razem jest to dramaturg z Botswany. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fm. bajkopisarz m.

przym. bajkopisarski

Wiktionary

bajkopisarski

→ bajkopisarstwo, → bajkopisarz

SJP.pl

Patrz:
bajkopisarstwo, → bajkopisarz

bajkopisarstwo

sztuka pisania bajek; fabulistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka pisania bajek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W starożytności wiele źródeł było spisywanych po jakimś fakcie. Trudno byłoby uwierzyć w bajkopisarstwo tych ludzi, bo musieli się na czymś opierać, na jakichś podaniach, świadkach, dokumentach, które nie zachowały się do naszych czasów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajkopisarz m., bajkopisarka ż.

przym. bajkopisarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fabulistyka

Wiktionary

bajkopisarz

osoba pisząca bajki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ezop był bajkopisarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajkɔˈpʲisaʃ, AS: bai ̯kopʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajkopisarstwo n.

:: fż. bajkopisarka ż.

przym. bajkopisarski

Wiktionary

bajkoterapeuta

terapeuta głośno czytający bajki dzieciom

SJP.pl

bajkoterapeutka

terapeutka głośno czytająca bajki dzieciom

SJP.pl

bajkoterapia

głośne czytanie bajek dzieciom, będące formą terapii

SJP.pl

Wikipedia

bajkowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Bajkowce (ukr. Байківці) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego. W II Rzeczypospolitej miejscowość znajdowała się w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego. Położona nad rzeką Hniezdeczna. Wieś liczy 1 296 mieszkańców.

Częścią Bajkowiec jest dawniej samodzielna wieś i gmina Rusianówka.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bajkowiecki

Wiktionary

bajkowo

przysłówek

(1.1) jak w bajce

Wiktionary

- Bajkowo – wieś w Bułgarii

- Bajkowo – wieś w Macedonii Północnej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panorama Tatr okazała się być bajkowo piękna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajeczka ż., bajka ż., bajkowość ż.

przym. bajkowy, bajeczny

przysł. bajecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajecznie

Wiktionary

bajkowość

→ bajkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bajkowe

Wiktionary

Patrz:
bajkowy
Powiązane:

rzecz. bajka ż., bajeczka ż.

przym. bajeczny, bajkowy

przysł. bajecznie, bajkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baśniowość

Wiktionary

bajkowski

nazwisko

SJP.pl

bajkowy

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajeczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który budzi skojarzenie z bajkami

(1.2) związany z bajką, dotyczący bajki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Koloryt wody jest zupełnie bajkowy: szafir, plamaamy seledynowe i jasnoniebieskie pasma posypane białymi grzywkami fal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈkɔvɨ, AS: bai ̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajeczność ż., bajkowość ż., bajka ż., bajeczka ż., baj m., bajarz m., bajarka ż.

czas. bajać

przym. bajeczny

przysł. bajkowo, bajecznie

wykrz. baj

Wiktionary

bajkpark

wydzielone miejsce przeznaczone do sportowej jazdy rowerem; bikepark, bike park

SJP.pl

bajkparkowy

→ bajkpark; bikeparkowy

SJP.pl

bajlaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkładka w kanapce (np. plaster wędliny)

Wiktionary

bajlando

potocznie:
1. dobra zabawa, impreza, czas
2. wyraz zadowolenia

SJP.pl

bajm

polski zespół popowo-rockowy

SJP.pl

Bajm – polski zespół muzyczny założony w 1978 w Lublinie. Początkowo grał ballady i piosenki turystyczne, później poszerzył repertuar o muzykę z pogranicza popu i pop-rocka. Skład zespołu zmieniał się kilkukrotnie, przy czym od samego początku występuje w nim Beata Kozidrak.

Wikipedia

bajok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kraków. umiarkowanie obraźliwe pleciuga, mitoman

Wiktionary

bajon

Osoby noszące nazwisko Bajon

- Anthony Bajon (ur. 1994) – francuski aktor

- Filip Bajon (ur. 1947) – reżyser filmowy

- Kasper Bajon (ur. 1983) – polski pisarz i scenarzysta

- Leszek Bajon – polski muzyk, profesor Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu

Wikipedia

bajończyk

mieszkaniec Bajonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bajonny, osoba z tego miasta

(1.2) hist. członek polskiej formacji sformowanej podczas I wojny światowej w Bajonnie;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajonna ż.

:: fż. bajonka ż.

przym. bajoński

Wiktionary

bajonet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. bagnet

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) współcz. bagnet

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|bagnet.

źródła.

== bajonet (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|bajǒneːt.

dzielenie|ba|jo|net.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wojsk. bagnet

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔ̃nɛt, AS: bai ̯õnet

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. bagnet

Wiktionary

bajonka

mieszkanka Bajonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bajonny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajonna ż.

:: fm. bajończyk mos.

przym. bajoński

Wiktionary

bajonna

miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Francji;

Wiktionary

Bajonna (fr. Bayonne, wymowa; gask. i bask. Baiona) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spędziliśmy w Bajonnie trzy tygodnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajończyk mos., bajonka ż.

przym. bajoński

Wiktionary

bajoński

przymiotnik od: Bajonna (miasto we Francji); układ bajoński, konwencja bajońska - umowa między Francją a Księstwem Warszawskim, księstwo przejęło wierzytelności Prus (43 mln za 21 mln franków), sumy te okazały się nieściągalne; bajońskie sumy - wielkie, nieściągalne kwoty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bajonny, związany z Bajonną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bajonna ż., bajończyk mos., bajonka ż.

Wiktionary

bajor

dawniej: bajoro; bajura

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bajor:

- Alwida Antonina Bajor (1942–2024) – polska pisarka i dziennikarka

- Barbara Bajor – polska prawniczka

- Bronisława Bajor (ur. 1939) – polska polityk i rolnik

- Franciszek Bajor (1921–2002) – polski nauczyciel i polityk

- Gizi Bajor (1893–1951) – węgierska aktorka

- Marek Bajor (ur. 1970) – polski piłkarz i trener

- Michał Bajor (ur. 1957) – polski aktor i piosenkarz

- Natalia Bajor (ur. 1997) – polska tenisistka stołowa

- Piotr Bajor (ur. 1960) – polski aktor

- Piotr Bajor (ur. 1972) – polski duchowny rzymskokatolicki

- Piotr Bajor (ur. 1981) – polski politolog

- Szymon Bajor (ur. 1988) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki

- Wanda Bajor – polska filozof

Wikipedia

bajorek

małe bajoro

SJP.pl

Bajorek (wł. bagliore – blask oślepiający) – złota, srebrna nić lub drucik do haftu ozdobnego, zwykle skręcona w spiralę.

W Polsce bajorka używa się m.in. do haftowania sztandarów i oznak stopni wojskowych, a także do oznaczania klasy orderu i stopnia odznaczenia na ich baretkach.

Wikipedia

bajorko

małe bajoro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od bajoro

(1.2) niewielkie bajoro

Wiktionary

2 jeziora w Polsce:

- Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Dobrzyńskim, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Grążawy;

- Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Ełckim, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk;

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Saba chłeptał wodę od bajorka do bajorka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajoro n., bajorzysko n.

Wiktionary

bajoro

pogardliwie o terenie podmokłym, błotnistym, np. zarośniętym stawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiornik brudnej wody i błota

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Potokiem woda huczy spadając pianą po śliskich skałach, a pod jazami na bajorach srebrnołuskie pstrągi rzucają się błyskawicznie szybko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈjɔrɔ, AS: bai ̯oro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bajorko n.

:: zgrub. bajorzysko n.

Wiktionary

bajorski

nazwisko

SJP.pl

bajos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Wiktionary

Bajos (ang. Bajocian)

- w sensie geochronologicznym: drugi wiek środkowej jury, trwający według przyjmowanego do 2012 roku przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii podziału jury około 4 miliony lat (od 171,6 ± 3,0 do 167,7 ± 3,5 mln lat temu); w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 170,3 ± 1,4 do 168,3 ± 1,3 mln lat temu. Bajos jest młodszy od aalenu a starszy od batonu.

- w sensie chronostratygraficznym: drugie piętro środkowej jury, wyższe od aalenu a niższe od batonu. Stratotyp bajosu znajduje się na północ od przylądka Cabo Montego w Portugalii. Dolną granicę bajosu wyznacza pierwsze pojawienie się amonitów z rodzaju Hyperlioceras.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) jura

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwy miejscowości Bayeux w Normandii; nazwę wprowadził do piśmiennictwa naukowego francuski geolog i paleontolog A. d'Orbigny w 1847 r.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bajocian

* kataloński: (1.1) Bajocià m.

źródła.

== bajos (język węgierski.) ==

wymowa.

audio|Hu-bajos.ogg.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kłopotliwy, uciążliwy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajɔs, AS: bai ̯os

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) jura

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwy miejscowości Bayeux w Normandii; nazwę wprowadził do piśmiennictwa naukowego francuski geolog i paleontolog A. d'Orbigny w 1847 r.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bajocian

* kataloński: (1.1) Bajocià m.

źródła.

== bajos (język węgierski.) ==

wymowa.

audio|Hu-bajos.ogg.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) kłopotliwy, uciążliwy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bajowy

zrobiony z bai (np. bajowa koszulka)

SJP.pl

bajpas

bypass, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obejście niedrożnej tętnicy wykonane z fragmentu naczynia krwionośnego lub z tworzywa sztucznego

(1.2) med. operacja kardiochirurgiczna wszczepienia bajpasów (1.1)

Wiktionary

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG – ang. coronary artery bypass grafting) – kardiochirurgiczna operacja wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. bajpasów) omijających miejsce zwężenia lub zamknięcia w tętnicy wieńcowej, które nie nadaje się do angioplastyki ze stentowaniem, stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej chorobie wieńcowej.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1-2) by-pass, bypass

Wiktionary

bajpasowy

→ bajpas

SJP.pl

Patrz:
bajpas

bajraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. zob. bajrak.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bajrakowaty

Wiktionary

bajram

święto muzułmańskie przypadające na zakończenie ramadanu (Mały Bajram) i w siedemdziesiąt dni po nim (Duży Bajram)

SJP.pl

- Id al-Adha (Kurban Bajram) – Święto Ofiarowania w islamie, obchodzone jest 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża (12. miesiąc kalendarza muzułmańskiego) w 3. dniu pielgrzymki większej do Mekki

- Id al-Fitr (Ramadan Bajram) – święto zakończenia postu w Ramadanie

Wikipedia

bajroniczność

→ bajroniczny

SJP.pl

Patrz:
bajroniczny

bajroniczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, byroniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. posiadający cechy bohaterów dzieł Byrona, tajemniczych i melancholijnych samotnych buntowników

Wiktionary

bajronista

poeta wzorujący się na twórczości Georga Gordona Byrona, poety angielskiego romantyzmu, a także człowiek wzorujący się na bohaterach tego poety

SJP.pl

bajronistka

→ bajronista

SJP.pl

Patrz:
bajronista

bajronistyczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajroniczny (byroniczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bajronizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Byron, bajronizm

Wiktionary

bajronizm

byronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek w literaturze oraz styl obyczajowości związany z George'em Byronem

Wiktionary

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George’a Gordona Byrona.

Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G.G. Byrona modelem bohatera romantycznego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Byron

przym. bajronistyczny

Wiktionary

bajronizować

nawiązywać do twórczości Bayrona lub stylu jego poezji

SJP.pl

bajronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. naśladowanie postaci z dzieł Byrona

(1.2) książk. tworzenie dzieł pod wpływem inspiracji Byrona

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajronizować

Wiktionary

bajronowski

taki jak u Byrona, charakterystyczny dla Byrona; bajroniczny, bajroński, bajronistyczny

SJP.pl

bajronowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowski, Byronowy, Byronowski

SJP.pl

bajroński

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajroniczny, bajronowski, bajronistyczny

SJP.pl

bajrysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów. lokfakt.

Wiktionary

bajs

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kęs

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Dej no bajsa! – Ja, bier ta żymła i wcinej!

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajsnóńć dk., bajsnonć dk., bajsnyć dk.

Wiktionary

bajscanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscangi, canga, cangi.

Wiktionary

bajscangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, canga, cangi.

Wiktionary

bajsnóńć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) użrić

Wiktionary

bajsnyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć (także. skosztować)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|użrić.

Wiktionary

bajstlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajstlyrz mos.

Wiktionary

bajstlyrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkowicz

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajstlować ndk.

Wiktionary

bajstruk

regionalnie: nieślubne dziecko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Białystok, Bukowina. nieślubne dziecko

Wiktionary

bajszpil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przykład

Wiktionary

bajt

najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z 8 bitów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

(1.2) archit. jednostka mieszkalna w architekturze islamu;

(1.3) liter. typ wersu popularnego w poezji arabskiej i perskiej;

Wiktionary

Bajt (dop. bajtu lub bajta) – historycznie najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, najczęściej składająca się z 8 bitów.

W związku z tym, że jeden bajt mógł zawierać dowolną liczbę bitów starsze normy zalecają używanie terminu oktet. Aby uniknąć niejednoznaczności IEC zaleca używanie terminu bajt tylko w znaczeniu oktetu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre pliki zajmują tylko kilka bajtów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajt, AS: bai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajcik mrz., kilobajt, megabajt, gigabajt, terabajt, petabajt, eksabajt, zettabajt, jottabajt

Wiktionary

bajta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łódź. środ. dzieża do wyrabiania ciasta

Wiktionary

Bajta (arab. بيتا, w tłumaczeniu Dom) – miasto palestyńskie w muhafazie Nablus w północnym Zachodnim Brzegu, położone 13 kilometrów na północny wschód od Nablusu. Według Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego w 2016 liczyło 11 017 mieszkańców. Składa się z pięciu klanów, które obejmują trzydzieści rodzin. Posiada wiele domów i więzień sięgających czasów rzymskich. Obecnym burmistrzem, który został wybrany w 2004 roku, jest Arab asz-Szurafa.

Wikipedia

bajtel

potocznie: chłopiec, podrostek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. dziecko; osoba w wieku dziecięcym, ale nie niemowlęcym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Za bajtla my łazili na rzeka chytać raki.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajtlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajtlik, synek.

Wiktionary

bajtlik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojtlik.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bajtel.

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Bajtlik

- Jan Bajtlik (ur. 1989) – polski artysta grafik

- Piotr Bajtlik (ur. 1982) – polski aktor

- Stanisław Bajtlik (ur. 1955) – polski astrofizyk i dziennikarz

Wikipedia

bajtlować

potocznie:
1. gadać głupstwa, gadać dużo o byle czym; paplać, pleść, pytlować;
2. mówić rzeczy niepokrywające się z prawdą; blagować, fantazjować, zmyślać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. dużo i niepotrzebnie gadać

(1.2) pot. oszukiwać potokiem słów

(1.3) gw-pl|Warszawa. zawracać głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bajˈtlɔvat͡ɕ, AS: bai ̯tlovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajtel mos., bajtlowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) paplać, pleść, pytlować

(1.2) blagować, nabierać

Wiktionary

bajtlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bajtlować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bajtlować ndk.

Wiktionary

bajtowy

→ bajt

SJP.pl

Patrz:
bajt

bajtoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. leń

Wiktionary

baju

w wyrażeniu "baj, baju (będziesz w raju)" albo "baju, baju (będziesz w raju)" - zmyślasz, nie mówisz prawdy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) zob. baju, baju.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) Ms. i W. od baj

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) odzież. etn. kobiecy wełniany kaftan, element portugalskiego stroju ludowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gadu, gadu, gadu, gadu, gadu, gadu nocą • Baju, baju, baju, baju, baju, baju w dzień.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. baj m., bajarz m., bajacz m., bajarka ż., baja ż., bajka ż., bajeczka ż., bajanie n., nabajanie n., bajkowość ż., bajeczność ż., bajdurzenie n., nabajdurzenie n., zabajdurzenie n.

czas. bajać ndk., nabajać dk., bajdurzyć ndk., nabajdurzyć dk., zabajdurzyć dk.

przym. bajkowy, bajeczny, bajarski

przysł. bajkowo, bajecznie

Wiktionary

bajukać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raczkować

Wiktionary

bajura

dawniej: bajoro; bajor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. błoto

(1.2) pot. benzyna lub inne paliwo do silnika

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

bajzel

potocznie:
1. bałagan, nieporządek;
2. zamieszanie, zamęt;
3. dom publiczny; burdel, burdelówka;
4. miejsce handlu narkotykami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wielki nieporządek, bałagan

(1.2) pot. zamieszanie, zamęt

(1.3) przest. wulg. dom publiczny, burdel

(1.4) środ. miejsce ulicznej sprzedaży i łatwego kupna narkotyków

Wiktionary

Piotr Piasecki (ur. 19 kwietnia 1977 w Świnoujściu), znany również jako Bajzel – polski muzyk, kompozytor, wokalista oraz autor tekstów. Wydał cztery autorskie płyty. Pod koniec 2010 roku dołączył do grupy Pogodno, w której grał już do końca działalności zespołu na gitarze barytonowej i basowej oraz był wokalistą wspierającym. Od 2012 roku intensywnie zaczął działać w Babu Król, projekcie tworzonym w duecie z Jackiem Szymkiewiczem, w którym jest odpowiedzialny za warstwę muzyczną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W robocie cały czas mają bajzel.

(1.2) Ale się zrobił bajzel.

(1.3) Za rogiem jest bajzel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbajzɛl, AS: bai ̯zel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajzlowanie n., bajzelmama ż.

czas. bajzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałagan, chlew, kipisz, kram, pieprznik, syf; wulg. burdel, burdel na kółkach, pierdolnik; przen. kołchoz; dziada z babą brakuje, stajnia Augiasza

(1.2) bezprawie, bezrząd, chaos, galimatias, koniec świata, mętlik, pandemonium, pomieszanie z poplątaniem, nieład, nieporządek, rozgardiasz, zamęt; pot. dom wariatów, kociokwik, kołowacizna, kołowrót, meksyk, miszmasz, młyn, urwanie głowy; przen. kołchoz; książk. bezhołowie

(1.3) iron. przybytek miłości; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo

Wiktionary

bajzelek

zdrobnienie od: bajzel

SJP.pl

bajzelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; burdelmama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca dom publiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajzel mrz.

Wiktionary

bajzelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbajzɛˈlufka, AS: bai ̯zelufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

bajzeltata

burdeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego

SJP.pl

bajzlować

potocznie: robić nieporządek, bajzel

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bałaganić

(1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. majsterkować, coś tam robić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajzel mrz., bajzlowanie n.

Wiktionary

bajzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. posp. powodowanie bałaganu, nieporządku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bajzel m.

czas. bajzlować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bałaganienie

Wiktionary

bajzlowy

→ bajzel

SJP.pl

Patrz:
bajzel

bak

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. trzmiel lub inny buczący owad

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Tabanus|ref=tak., jedna z muchówek;

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Botaurus|ref=tak., duży ptak wodny wydający buczenie;

(1.4) rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;

(1.5) fiz. bryła sztywna mająca możliwość obrotu;

(1.6) pot. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(1.7) pot. szkrab

(1.8) wiośl. mała łódź; bączek

(1.9) daw. wiośl. rodzaj łódki, odmiana pacierzówki

(1.10) daw. ogrod. łodyga cebuli z torebką nasienną, którą pozostawia się w ziemi jako nasiennik

(1.17) pot. grubas

Wiktionary

- Bak – miasto na Węgrzech

- Bak – polski raper

- bak – zbiornik paliwa

- bak – skrajna część pokładu dziobowego na jednostce pływającej

- bak – kod ISO 639-2 języka baszkirskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Stasiek z zachwytem patrzył na wirującego po podłodze bąka.

(1.5) Proszę opisać precesję bąka swobodnego.

(1.6) Fuj, jak śmierdzi! Kto tu puścił bąka?

(1.7) A wiesz, matka, że ja bym tego tam bąka, tę sierotę ze sutereny wziął…

(1.14) Najśmieszniejszym był, gdy puścił się czasem w tłumaczenie profanom tajemnic techniki…, choć bąka sadził po bąku.

(1.15) Sama pani ucięła czasem ogromnego bąka, wszyscy się pośmieli serdecznie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ŋk, AS: bõŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąkanie n., bączek, bąknięcie, bąkojad, bąkowate

czas. bąknąć, bąkać, przebąkiwać

przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trzmiel

(1.2) ślepak, giez

(1.4) fryga, bączek; przest. cyga, fruczka, wartałka, warkotka

(1.6) pierdnięcie

(1.7) dziecko, smyk, szkrab

(1.8) bajbot, bączek

(1.9) gig

(1.10) bąkowie

(1.14) plotka, kaczka dziennikarska

(1.15) byk, gafa

Wiktionary

baka

1. stojący znak nawigacyjny; stawa
2. pływająca beczka umocowana do kotwicy, służąca za drogowskaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. znak nawigacyjny

(1.2) pot. marihuana

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Baka

- András Baka (ur. 1952) – węgierski prawnik

- Józef Baka (1707–1780) – polski poeta i kaznodzieja, jezuita

- Mirosław Baka (ur. 1963) – polski aktor

- Sándor Baka (ur. 1994) – węgierski wioślarz

- Władysław Baka (1936–2021) – polski ekonomista i polityk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaka, AS: baka

Wiktionary

bakać

w staropolszczyźnie:
1. wykrzykiwać coś z radości;
2. krzyczeć, wołać;
3. strofować, łajać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. palić marihuanę

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

(1.3) stpol. wołać

(1.4) stpol. upominać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. pracować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakat͡ɕ, AS: bakać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|kurzyć.

Wiktionary

bakalarczyk

nazwisko

SJP.pl

bakalariat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalaureat

SJP.pl

bakalarski

→ bakałarz; bakałarski

SJP.pl

bakalarstwo

1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach; bakałarstwo;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej; bakałarstwo;
3. żartobliwie: praca nauczyciela; belferka, belferstwo, nauczycielstwo;
4. pejoratywnie: bezmyślne korzystanie z ustalonych, wyuczonych schematów w pracy umysłowej lub artystycznej

SJP.pl

bakalarz

nazwisko

SJP.pl

bakalaureat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalariat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. osoba posiadająca najniższy anglosaski stopień uniwersytecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. eduk. dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.2) eduk. anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.3) eduk. międzynarodowa matura

Wiktionary

Bakalaureat, A.B., AB (łac. artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej. Najwcześniej zaczęto go przyznawać na wydziale teologicznym uniwersytetu w Paryżu, na mocy dekretu papieża Grzegorza IX w roku 1234.

Wikipedia

Powiązane:

:: fż. bakalaureatka ż.

Wiktionary

bakalie

suszone owoce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. suszone lub kandyzowane owoce południowe stosowane jako dodatek cukierniczy;

Wiktionary

Bakalie – suszone owoce, zwykle południowe, i orzechy, stosowane głównie w cukiernictwie. Stanowią dodatek do niektórych rodzajów ciast, m.in. keksów, mazurków czy pierników oraz są używane jako dekoracja wielu rodzajów ciastek. Bakalie stosowane są w całości, płatkach lub pokruszone na duże kawałki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bakaliówka ż., bakaliowiec m.

przym. bakaliowy

Wiktionary

bakaliowy

przymiotnik od: bakalie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. odnoszący się do bakalii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na stole widniały różne bakaliowe smakołyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakalie nmos.

Wiktionary

bakan

żeglugowy znak nawigacyjny; baken

SJP.pl

Boja, pława (ang. buoy) – urządzenie pływające zakotwiczone za pomocą martwej kotwicy lub swobodnie dryfujące – bywa wyposażana w znak szczytowy, w reflektor (odbłyśnik radarowy), w światło o określonej charakterystyce, dziś już rzadziej w dzwon lub buczek (dźwięk bez określonej charakterystyki powodowany kołysaniem się boi), także w urządzenia radiowe lub radarowe (Racon). Wyposażenie to zasilane jest z okresowo wymienianego akumulatora lub energią generowaną dzięki słońcu, wiatrowi lub falowaniu. Część boi świetlnych zasilana jest gazem z zainstalowanego zbiornika.

Wikipedia

bakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie cicho, niewyraźnie, często z jąkaniem się

(1.2) pot. napomykanie o czymś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąk m., bąknięcie n.

czas. bąkać ndk., bąknąć dk.

przym. bąkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przebąkiwanie, napomykanie

Wiktionary

bakar

dawniej: bakarat - hazardowa gra w karty

SJP.pl

Bakar (wł. Buccari) – miasto w zachodniej Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Bakar. W 2011 roku liczyło 1473 mieszkańców.

Wikipedia

bakarat

1. gatunek cennego szkła z francuskiej huty w Baccarat;
2. przedmiot wykonany z takiego szkła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. hazardowa gra w karty;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) szt. rodzaj szkła kryształowego wyrabiany w hucie w Baccarat

Wiktionary

Bakarat – karciana gra hazardowa szeroko rozpowszechniona w kasynach, rozgrywana między bankierem (stałym lub zmiennym – którego wybiera się spośród graczy) i kolejno z każdym z graczy. O wyniku rozgrywki decyduje liczba zdobytych punktów w 2 lub 3 kartach, zliczanych według precyzyjnie określonych reguł. Jedną z odmian tej gry jest chemin de fer.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym kasynie w bakarata gra się przy trzech stołach.

(1.1) Nawet najlepsze systemy gry w bakarata zawodzą, więc któregoś dnia dziewiętnastoletni Wilhelm dowiedział się od matki, że odtąd musi sam zarobkować na siebie.

(2.1) W spadku po babci dostałam komplet kryształowych kieliszków z bakaratu z ręcznymi zdobieniami.

(2.2) Wpuszczam je w kałamarz z grubościennego szkła, osiemnastowieczny bakarat bez atramentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkarat, AS: bakarat

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

(1-2) przym. bakaratowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bak, daw. bakar, daw. bakara

Wiktionary

bakaratowy

przymiotnik od: bakarat

SJP.pl

bakaraty

wyroby ze szkła kryształowego

SJP.pl

bakasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; balans na rękach, w którym kolana wspierają się na ramionach, a pośladki i reszta ciała unoszą się nad podłogą

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pozycja żurawia, pozycja kruka, żuraw, kruk

Wiktionary

bakałarski

→ bakałarz; bakalarski

SJP.pl

bakałarstwo

bakalarstwo;
1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej

SJP.pl

bakałarz

1. osoba, której przyznano bakalaureat;
2. dawniej: nauczyciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nauczyciel szkoły elementarnej

(1.2) daw. osoba, która na średniowiecznym uniwersytecie uzyskała najniższy stopień akademicki bakalaureat

(1.3) żart. belfer, nauczyciel

(1.4) nauk. m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) nauk. m.in. w krajach anglosaskich tytuł lub stopień naukowy (zawodowy) uzyskiwany po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Wiktionary

Bakalaureat, A.B., AB (łac. artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej. Najwcześniej zaczęto go przyznawać na wydziale teologicznym uniwersytetu w Paryżu, na mocy dekretu papieża Grzegorza IX w roku 1234.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Będąc bakałarzem, chciał zdobyć wyższe wykształcenie na Uniwersytecie Bolońskim, lecz jego niskie stopnie niestety na to mu nie pozwoliły.

(1.3) Mój dziadek opowiadał mi o swoim bakałarzu z historii, u którego nigdy nie dostał oceny bardzo dobrej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkawaʃ, AS: bakau̯aš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakałarzowanie n.

:: fż. bakałarka ż.

przym. bakałarzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) nauczyciel

Wiktionary

bakałarzewo

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, położona nad Rospudą;

Wiktionary

Bakałarzewo – wieś w Polsce położona w północnej części województwa podlaskiego, w powiecie suwalskim. Siedziba gminy Bakałarzewo. Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską przed 1558 rokiem, zdegradowane w 1870 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wypływ Rospudy z pd. części zarośniętego trzciną jeziora. Na dalszym szlaku do Bakałarzewa szereg przeszkód.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bakałarzewski

Wiktionary

bakałarzewski

→ Bakałarzewo

SJP.pl

Patrz:
Bakałarzewo

bakałarzowa

dawniej: żona bakałarza

SJP.pl

bakałarzować

być bakałarzem; bakałarzyć

SJP.pl

bakałarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie bakałarzem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż.

czas. bakałarzować

przym. bakałarzowy

Wiktionary

bakałarzówna

dawniej: córka bakałarza

SJP.pl

bakałarzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub tytułem bakałarza, dotyczący bakałarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakałarz mos., bakałarka ż., bakałarzowanie n.

czas. bakałarzować dk.

przym. bakalarski

Wiktionary

bakbort

lewa burta statku; bakburta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. bakburta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɡbɔrt, AS: bagbort

Wiktionary

bakburta

lewa burta statku; bakbort

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

Wiktionary

Burta – strona na statku wodnym, każda z połówek jednostki pływającej, rozdzielonych płaszczyzną symetrii kadłuba. Termin ten ma wiele pokrewnych znaczeń począwszy od całości jednej z połówek kadłuba, poprzez poszycie jednej z połówek (lub część poszycia nad obłem), aż do litej bariery na dużej jednostce, otaczającej odkryty pokład, będącej de facto nadburciem, a nie burtą. Jednak o tym, że coś znajduje się na jednej z burt, mówi się także wtedy, gdy to coś znajduje się nawet znacznie powyżej najwyższego pokładu (np. światła na masztach mogą być w osi jednostki, lub na jednej z burt).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A ja odpowiedziałem: „Tego na bakburcie!”. Moje własne usta zdradziły mnie i sypnęły żeglarską terminologią. – To trochę jak prywatny język szaleńca, prawda? –

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɡˈburta, AS: bagburta

Wiktionary

bakch

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakchej

SJP.pl

bakchanalia

bachanalia; bachanalie; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

SJP.pl

bakchanalie

bachanalia; bachanalie; bakchanalia;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

SJP.pl

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

Wikipedia

bakchej

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakch

SJP.pl

bakcyl

1. bakteria, zarazek, drobnoustrój;
2. przenośnie: złapać bakcyla - zainteresować się czymś, dać się wciągnąć w coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zarazek

(1.2) przen. słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakt͡sɨl, AS: bakcyl

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drobnoustrój, mikroorganizm, mikrob, zarazek

Wiktionary

bakczysaraj

miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Krymie;

Wiktionary

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bachczysaraj m.

przym. bakczysarajski, bachczysarajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bachczysaraj

Wiktionary

bakczysarajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bakczysarajem, dotyczący Bakczysaraju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bakczysaraj mrz., Bachczysaraj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bachczysarajski

Wiktionary

bakczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko)

SJP.pl

bakczysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakszysz

SJP.pl

bakelit

tworzywo z żywic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

Wiktionary

Bakelit (Bakelite) – tworzywo sztuczne oparte na żywicy fenolowo-formaldehydowej, prawdopodobnie jedno z pierwszych tworzyw sztucznych produkowanych na dużą skalę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mamy w toalecie sedes z bakelitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈkɛlʲit, AS: bakelʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. bakelitowy, bakelizowany

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bakelitowy, bakelizowany

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwiska wynalazcy, Leo Baekelanda

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) bakelit m.

* angielski: (1.1) bakelite

* arabski: (1.1) باكيليت

* baskijski: (1.1) bakelita

* białoruski: (1.1) бакеліт m.

* bułgarski: (1.1) бакелит m.

* czeski: (1.1) bakelit m.

* esperanto: (1.1) bakelito

* fiński: (1.1) bakeliitti

* francuski: (1.1) bakélite ż.

* hiszpański: (1.1) baquelita ż.

* interlingua: (1.1) bakelite

* niemiecki: (1.1) Bakelit n.

* nowogrecki: (1.1) βακελίτης m.

* rosyjski: (1.1) бакелит m.

* turecki: (1.1) bakalit

* ukraiński: (1.1) бакеліт m.

* węgierski: (1.1) bakelit

* włoski: (1.1) bachelite ż.

źródła.

== bakelit (język albański.) ==

thumb|bakelit (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. bakelit

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bakelitowy

zrobiony z bakelitu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest zrobiony z bakelitu, zawierający bakelit lub składający się z bakelitu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bakelitowe obudowy są trwałe ale dość kruche.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛlʲiˈtɔvɨ, AS: bakelʹitovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakelit m.

Wiktionary

bakelizować

nasączać żywicą

SJP.pl

bakelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. nasycanie żywicami fenolowo–formaldehydowymi

(1.2) techn. pociąganie lakierem bakielitowym

Wiktionary

Powiązane:

czas. bakelizować

Wiktionary

bakembard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakenbard, bakenbart

SJP.pl

bakembardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakenbardy, bakenbarty

SJP.pl

baken

żeglugowy znak nawigacyjny; bakan

SJP.pl

Boja, pława (ang. buoy) – urządzenie pływające zakotwiczone za pomocą martwej kotwicy lub swobodnie dryfujące – bywa wyposażana w znak szczytowy, w reflektor (odbłyśnik radarowy), w światło o określonej charakterystyce, dziś już rzadziej w dzwon lub buczek (dźwięk bez określonej charakterystyki powodowany kołysaniem się boi), także w urządzenia radiowe lub radarowe (Racon). Wyposażenie to zasilane jest z okresowo wymienianego akumulatora lub energią generowaną dzięki słońcu, wiatrowi lub falowaniu. Część boi świetlnych zasilana jest gazem z zainstalowanego zbiornika.

Wikipedia

bakenbard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbart

SJP.pl

bakenbardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakembardy, bakenbarty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. bokobrody

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poprawił naprędce zawiesiste bakenbardy, podciągnął sztywne kołnierzyki, potarł z impetem czuprynę (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakɛ̃nˈbardɨ, AS: bakẽnbardy

Wiktionary

bakenbart

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbard

SJP.pl

bakenbordy

przestarzałe: baki, bokobrody; bakembardy, bakenbardy

SJP.pl

baker

nazwisko

SJP.pl

- Baker – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Baker – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Bernardino

- Baker – miasto w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge

- Baker – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard

- Baker – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Fallon

- Baker – jednostka osadnicza w stanie Minnesota, w hrabstwie Clay

- Baker – miejscowość w stanie Nevada, w Parku Narodowym Wielkiej Kotliny

Wikipedia

bakfisza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. podlotek

Wiktionary

bakhand

rzadko: w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót; backhand, bekhend

SJP.pl

bakier

rzeczownik

(1.1) wyłącznie w wyrażeniu na bakier; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) zob. na bakier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbacɛr, AS: baḱer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakierowanie n.

Wiktionary

bakiera

nazwisko

SJP.pl

bakierować

dawniej: krzywić, zbaczać, skręcać, zwracać na bok, zsuwać na bakier

SJP.pl

bakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zsuwanie na bakier

(1.2) przen. zbaczanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakier m.

czas. bakierować

Wiktionary

bąkiewicz

nazwisko

SJP.pl

bakijczyk

mieszkaniec Baku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baku, osoba pochodząca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijt͡ʃɨk, AS: baḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baku n.

:: fż. bakijka ż.

przym. bakijski, bakiński

Wiktionary

bakijka

mieszkanka Baku, stolicy Azerbejdżanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baku, kobieta pochodząca z Baku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijka, AS: baḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baku n.

:: fm. bakijczyk mos.

przym. bakijski, bakiński

Wiktionary

bakijski

→ Baku; bakiński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alijew jest zbyt doświadczonym politykiem, by nie zdawać sobie sprawy z nowych zagrożeń dla swojej władzy. Nie brakuje mu przeciwników, którzy szukają możnych sponsorów i tylko czekają na okazję, by go usunąć z bakijskiego tronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈcijsʲci, AS: baḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baku n., bakijczyk mos., bakijka ż.

przym. bakiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bakiński

Wiktionary

bakiński

→ Baku; bakijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wojska tureckie bez wszelkiego trudu »zdobyły« pozycye na wzgórzach bakińskich i wkroczyły do miasta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baku n., bakijczyk m., bakijka ż.

przym. bakijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bakijski

Wiktionary

bakista

skrzynia lub schowek pod koją marynarską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. schowek na łodzi pod pokładem lub pod kojami;

Wiktionary

Bakista – schowek w postaci skrzyni, stosowany na jachtach, kutrach i innych jednostkach pływających. Stanowi element zabudowy wnętrza kabiny lub wbudowany może być w zagłębienie pokładu zwane kokpitem. Jego wieko bywa koją lub siedziskiem. Bakista służy do przechowywania np. wyposażenia hotelowego lub rzeczy osobistych załogi. Jeżeli jest umieszczona w kokpicie zwykle chowane są w niej elementy wyposażenia pokładowego takie jak np. cumy, odbijacze itd.

Wikipedia

baklava

turecki deser; baklawa

SJP.pl

Baklawa (baklava) – słodki deser pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji i w krajach bałkańskich. Składa się z wielu (czasem z czterdziestu) cienkich płatów ciasta filo, przełożonych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem. Najczęściej stosowane orzechy to pistacje.

Wikipedia

baklawa

turecki deser; baklava

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

Wiktionary

Baklawa (baklava) – słodki deser pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji i w krajach bałkańskich. Składa się z wielu (czasem z czterdziestu) cienkich płatów ciasta filo, przełożonych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem. Najczęściej stosowane orzechy to pistacje.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wewnątrz mówiło się po francusku i jadło ptifurki, lecz także turecką baklawę, rosyjskie pirożki, wiedeńskie strudle – przegląd najważniejszych w Rumunii wpływów kulturowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈlava, AS: baklava

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baklava

Wiktionary

bąknąć

mruknąć, powiedzieć coś cicho i niewyraźnie

SJP.pl

bąknięcie

mruknąć, powiedzieć coś cicho i niewyraźnie

SJP.pl

bąkojad

bąkojad czerwonodzioby: ptak z rodziny szpaków zamieszkujący afrykańską sawannę

SJP.pl

Bąkojady (Buphagidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana w randze podrodziny Buphaginae w rodzinie szpaków (Sturnidae).

Wikipedia

bakoma

polska firma produkująca nabiał

SJP.pl

Bakoma Sp. z o.o. – polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w sektorze spożywczym.

Wikipedia

bakonista

zwolennik bakonizmu

SJP.pl

bakonistka

zwolenniczka bakonizmu

SJP.pl

bakonistyczny

dotyczący bakonizmu, bakonisty

SJP.pl

bakonizm

system poglądów pochodzący od F. Bacona

SJP.pl

bakoński

przymiotnik od: Bakony (góry zrębowe na Węgrzech; Las Bakoński)

SJP.pl

bakopa

ozdobna roślina wodna lub bagienna

SJP.pl

Wikipedia

bakort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. lewy bok łodzi, bakburta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Burty kwaczy – raz bakortem, drugi raz sztymborkiem – wynurzały się z piany, jakby jeszcze poratunku szukając.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbakɔrt, AS: bakort

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bakburta

Wiktionary

bąków

1. ptak z rodziny czaplowatych, żyjący w szuwarach Eurazji i północnej Afryki;
2. owad z rodziny bąkowatych, którego samice odżywiają się krwią zwierząt; bąk bydlęcy;
3. potocznie: trzmiel lub inny owad wydający w locie odgłos buczenia;
4. żartobliwie: małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, maluch;
5. potocznie: zabawka dziecięca wprawiana w ruch wirowy, przy którym wydaje dźwięki (buczenie, muzyczka);
6. potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; pierd;
7. łodyga cebuli z torebką nasienną;
8. mała łódź wiosłowa; bączek; bajbot;
9. w technice: ciało obracające się szybko w okół osi symetrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bacău, miasto w Rumunii;

(1.2) geogr. przysiółek w Polsce, w gminie Masłów w województwie kieleckim

(1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Makowskim;

Wiktionary

W Polsce

- Bąków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Międzybórz

- Bąków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka

- Bąków – część wsi Kocierzew Północny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy

- Bąków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów

- Bąków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Orońsko

- Bąków – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków

- Bąków – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork

- Bąków – część wsi Żużela w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Krapkowice

- Bąków – część wsi Krępna w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Zdzieszowice

- Bąków – przysiółek wsi Brandwica w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Pysznica

- Bąków – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponadto z polską organizacją kościelną było związane biskupstwo mołdawskie z siedzibą w Bakowie oraz aż do połowy XVIII w. biskupstwo wrocławskie (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. bakowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bacău

Wiktionary

bąkowate

rodzina kosmopolitycznych owadów z rzędu muchówek, średniej wielkości, długości do 3 cm, o szerokich skrzydłach i wielkich, lśniących oczach; należą do niej m.in. bąk bydlęcy, jusznica, ślepak; ślepaki, bąki

SJP.pl

Bąkowate, ślepaki, bąki (Tabanidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek. Dotychczas opisano ponad 3 tys. gatunków z czego w Polsce ok. 50. Mianem „bąka” bywa potocznie określany trzmiel.

Przedstawiciele tej rodziny to owady na ogół dość duże, mierzące ok. 3 cm długości o krępej budowie ciała z charakterystyczną wypukłą głową. Oczy są duże, lśniące i kolorowo ubarwione. Skrzydła szerokie i duże.

Wikipedia

bąkowaty

o cechach bąkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ent. o cechach owadów z rodziny bąkowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bąkowate nmos., bąk mzw., bączek mzw., bąknięcie n., bąkanie n., odbąknięcie n., przebąknięcie n., przebąkiwanie n., wybąkanie n., wybąknięcie n.

czas. bąknąć dk., bąkać ndk., odbąknąć dk., przebąknąć dk., przebąkiwać ndk., wybąkać dk., wybąknąć dk.

Wiktionary

bąkowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, nad Strwiążem;

Wiktionary

Bąkowice (do 1945 Bankwitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Świerczów.

W latach 1945–54 siedziba gminy Bąkowice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bąkowice.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bąkowicki

Wiktionary

bąkowiec

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

W Polsce

- Bąkowiec – część miasta Sędziszów

- Bąkowiec – kolonia wsi Mysłaków w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów

- Bąkowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica

- Bąkowiec – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów

- Bąkowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko

Wikipedia

bąkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Bąkowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia

- Bąkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie

- Bąkowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie

- Bąkowo – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim

- Bąkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino

- Bąkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Kolbudy

- Bąkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk

Wikipedia

bakowski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bakowem, dotyczący Bakowa (współcz. Bacău)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baków mrz.

Wiktionary

bakpulwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. proszek do pieczenia

Wiktionary

bąkreta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. posp. grusza pospolita, nazwa systematyczna|Pyrus communis|L.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. grusza polna, grusza pospolita

Wiktionary

baks

potocznie: dolar; dolec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. dolar USA

Wiktionary

Baks – wieś i gmina położona w południowej części Węgier, w powiecie Kistelek, wchodzącego w skład komitatu Csongrád.

Wikipedia

baksztag

1. część olinowania na statku;
2. wiatr wiejący ukośnie od rufy;
3. jeden z kursów statku względem wiatru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

(1.2) żegl. lina od bukszprytu do burty

(1.3) żegl. ukośny wiatr, wiejący od baksztagu (1.1) do masztu

(1.4) żegl. kurs przy baksztagu (1.3)

Wiktionary

Baksztag (z niem. Backstag) – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbakʃtak, AS: bakštak

Wiktionary

bakszysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakczysz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

(1.2) pot. łapówka

Wiktionary

Bakszysz (od pers. بخشش, bachszesz) – rodzaj napiwku, a raczej coś w rodzaju zawoalowanej jałmużny, obyczaj związany z religią islamu nakazujący wiernym dzielenie się częścią swoich dochodów z biednymi, a żeby biednego nie urazić darowizną w postaci czystej jałmużny pretekstem może być nawet symboliczna pomoc, czy po prostu zwykła uprzejmość, którą się wynagradza właśnie bakszyszem.

Wikipedia

bakteria

organizm jednokomórkowy niewidoczny gołym okiem, mający ogromne znaczenie w przyrodzie oraz wywołujący szereg chorób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

Wiktionary

Bakterie (łac. bacteria, od gr. βακτήριον baktērion „pałeczka, laseczka”) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobną domenę. Są to najczęściej jednokomórkowce (choć istnieją też prymitywne formy wielokomórkowe), często tworzą kolonie i mają budowę prokariotyczną. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jogurt powstaje z mleka w wyniku aktywności obecnych w nim bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈtɛrʲja, AS: bakterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakterioza ż.

przym. bakteryjny

przysł. bakteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mikrob, zarazek

Wiktionary

bakteriemia

obecność bakterii we krwi nie wywołująca objawów chorobowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

Wiktionary

Bakteriemia – obecność żywych bakterii we krwi. U zdrowych osób łagodne zakażenia mają charakter przejściowy i nie powodują żadnych następstw. W przypadku zaburzeń układu odpornościowego może przekształcić się w zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), sepsę, wstrząs septyczny i niewydolność wielonarządową (MODS).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bakteriemia może nie mieć żadnych powikłań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja, AS: bakterʹi ̯ẽmʹi ̯a

Wiktionary

bakteriobójczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bakteriobójczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przeciwieństwie do zwykłego cukru ksylitol działa bakteriobójczo, dlatego wpływa na wzmocnienie odporności organizmu. Likwiduje zapalenie dziąseł i ma działanie przeciwpróchnicze – potwierdziła to amerykańska Agencja Żywności i Leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɔ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteriobójczość ż.

przym. bakteriobójczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antyseptycznie, odkażająco, antybakteryjnie

Wiktionary

bakteriobójczy

zabijający bakterie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bakteriobójczy mechanizm działania penicyliny polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej młodych, namnażających się komórek bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bakterʹi ̯obui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bakteriobójczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwbakteryjny, antybakteryjny

Wiktionary

bakteriochlorofil

zielony barwik występujący u niektórych bakterii, biorący udział w procesie fotosyntezy; chlorofil bakteryjny

SJP.pl

Bakteriochlorofile – grupa organicznych związków chemicznych, barwników fotosyntetycznych, uczestniczących w zamianie energii świetlnej na energię chemiczną u bakterii. Budowa bakteriochlorofili jest zbliżona do chlorofili roślinnych. U bakterii zielonych bakteriochlorofile występują głównie w kompleksach antenowych w obrębie struktur nazywanych chlorosomami. U bakterii purpurowych bakteriochlorofile zorganizowane są w strukturach nazywanych chromatoforami. Heliobakterie zaś nie mają specyficznych struktur organizujących barwniki, bakteriochlorofil występuje bezpośrednio w błonie cytoplazmatycznej. U mutantów zielonych bakterii siarkowych stwierdzono także występowanie bakteriochlorofilu f. Przenoszenie energii z bakteriochlorofilu f na bakteriochlorofil a jest jednak wolniejsze, co jest prawdopodobną przyczyną nie występowania Bchl f u typu dzikiego, czy też braku naturalnego występowania tego związku w ogóle.

Wikipedia

bakteriocyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja bakteriobójcza

Wiktionary

bakteriocydyna

substancja niszcząca inwazyjne bakterie Gram-dodatnie

SJP.pl

bakteriocyna

białkowy metabolit wytwarzany przez bakterie o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, wykorzystywany jako biokonserwant do przechowywania żywności oraz do hamowania wzrostu bakterii patogennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metabolit wytwarzany przez bakterie wykazujące działanie przeciwdrobnoustrojowe

Wiktionary

Bakteriocyny – substancje toksyczne o charakterze białkowym wytwarzane przez liczne bakterie Gram- oraz Gram+, zdolne do zahamowania wzrostu organizmów pokrewnych, lub nawet do ich zabicia, są one kodowane przez plazmidy bakteriocynogenne oraz DNA chromosomalne. Bakteriocyny syntetyzowane są w rybosomach.

Wikipedia

bakteriofag

wirus mający zdolność niszczenia bakterii; fag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. wirus atakujący bakterie;

Wiktionary

Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem nawet tylko szczepu) bakterii. Bakteriofagi mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybrane szczepy bakteriofagów są wykorzystywane do niszczenia bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔfak, AS: bakterʹi ̯ofak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteria ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fag

Wiktionary

bakteriofagowy

→ bakteriofag

SJP.pl

Patrz:
bakteriofag

bakteriofobia

chorobliwy lęk przed bakteriami

SJP.pl

bakterioid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakteroid

SJP.pl

bakteriolityczny

niszczący bakterie wskutek ich rozpuszczania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. chem. niszczący bakterie na drodze bakteriolizy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakterioliza ż.

Wiktionary

bakterioliza

zjawisko rozpadu bakterii pod wpływem działania przeciwciał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki

Wiktionary

Wikipedia

bakteriolizyna

przeciwciało powodujące bakteriolizę

SJP.pl

bakteriolog

specjalista w dziedzinie bakteriologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mikrobiol. mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

Wiktionary

Bakteriologia – dział mikrobiologii poświęcony badaniu, wykorzystywaniu i zwalczaniu bakterii, a także sprawdzaniu ich ogólnych właściwości.

Podstawy współczesnej bakteriologii stworzył Ludwik Pasteur w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdaniem bakteriologów, laboratoryjne badania diagnostyczne w kierunku obecności pałeczek Yersinia wykonywane są w Polsce sporadycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk, AS: bakterʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteriologia ż.

:: fż. bakteriolożka ż.

przym. bakteriologiczny

przysł. bakteriologicznie

Wiktionary

bakteriologia

dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

Wiktionary

Bakteriologia – dział mikrobiologii poświęcony badaniu, wykorzystywaniu i zwalczaniu bakterii, a także sprawdzaniu ich ogólnych właściwości.

Podstawy współczesnej bakteriologii stworzył Ludwik Pasteur w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bakteriologia jamy ustnej / pochwy • bakteriologia ogólna / kliniczna / farmaceutyczna / lekarska / weterynaryjna • instytut / katedra / pracownia / zakład bakteriologii

synonimy.

(1.1) skr. bakt.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) mikrobiologia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż.

przym. bakteriologiczny

przysł. bakteriologicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bacteriology

* azerski: (1.1) bakteriologiya

* baskijski: (1.1) bakteriologia

* białoruski: (1.1) бактэрыялогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) бактэрыялёгія ż.

* bułgarski: (1.1) бактериология ż.

* esperanto: (1.1) bakteriologio

* francuski: (1.1) bactériologie ż.

* hiszpański: (1.1) bacteriología ż.

* interlingua: (1.1) bacteriologia

* japoński: (1.1) 細菌学 (さいきんがく, saikingaku)

* jidysz: (1.1) באַקטעריאָלאָגיע ż. (bakterjologje)

* karpatorusiński: (1.1) бактеріолоґія ż.

* kataloński: (1.1) bacteriologia ż.

* litewski: (1.1) bakteriologija ż.

* niemiecki: (1.1) Bakteriologie ż.

* nowogrecki: (1.1) βακτηριολογία ż.

* rosyjski: (1.1) бактериология ż.

* słowacki: (1.1) bakteriológia ż.

* ukraiński: (1.1) бактеріологія ż.

* włoski: (1.1) batteriologia ż.

źródła.

== bakteriologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mikrobiol. bakteriologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: bakterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż.

przym. bakteriologiczny

przysł. bakteriologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. bakt.

Wiktionary

bakteriologiczny

odnoszący się do bakteriologii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Broń bakteriologiczna jest zabroniona.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteriolog mos., bakteriolożka ż., bakteriologia ż.

przysł. bakteriologicznie

Wiktionary

bakteriolożka

→ bakteriolog

SJP.pl

Patrz:
bakteriolog

bakteriomocz

obecność bakterii w moczu; bakteriuria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obecność bakterii w moczu;

Wiktionary

Bakteriomocz, bakteriuria – stan, w którym stwierdza się obecność bakterii w moczu.

W warunkach prawidłowych mocz jest jałowy, czyli nie występują w nim bakterie, jedynie w dalszej części cewki moczowej, mogą występować bakterie saprofityczne. Drogą wstępującą, ale także drogą krwiopochodną i poprzez ciągłość z otoczenia, może dojść do kolonizacji dróg moczowych. Obecność bakterii w moczu nie jest jednak równoważna z rozpoznaniem zakażenia układu moczowego. Dla rozpoznania zakażenia dróg moczowych konieczne jest stwierdzenie w moczu bakterii uropatogennych (czyli chorobotwórczych w obrębie dróg moczowych), występujących w odpowiedniej liczbie.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bakteriuria; daw. prątkomocz

Wiktionary

bakterioplankton

Bakterioplankton, bakterie planktonowe – rodzaj planktonu składający się z drobnoustrojów zawieszonych w wodzie. Wiele z nich przemieszcza się aktywnie, lecz ich zdolności lokomocyjne nie wystarczają, by przeciwstawiać się prądom wodnym. Bakterioplankton ma zwykle wymiary mniejsze niż 1 μm, lecz niektóre bakterie autotroficzne są większe.

Wikipedia

bakterioryza

współżycie bakterii z roślinami wyższymi

SJP.pl

Bakterie brodawkowe, bakterie korzeniowe – glebowe bakterie azotowe z rodzaju Rhizobium, Bradyrhizobium, Azorhizobium, Sinorhizobium i Mesorhizobium żyjące w symbiozie z roślinami motylkowatymi, które tworzą na swych korzeniach narośla, tzw. brodawki korzeniowe. Poza wymiennymi grupami należącymi do α-proteobakterii w symbiozę z roślinami wchodzą także Gram-dodatnie bakterie Frankia indukujące brodawki u roślin należących do Betulaceae, Casuarinaceae, Myricaceae, Elaeagnaceae, Rhamnaceae, Rosaceae, Coriariaceae i Datisticaceae. Na początku XXI wieku odkryto, że brodawki korzeniowe u roślin bobowatych mogą być również indukowane przez bakterie nie należące do Rhizobiaceae. Są to bakterie z grupy Methylobacterium i Burkholderia.

Wikipedia

bakterioskopia

badanie bakterii za pomocą mikroskopu

SJP.pl

Bakterioskopia – jedno z podstawowych badań w diagnostyce mikrobiologicznej, stanowiące zwykle jej początkowy etap. Jest to obserwacja mikroskopowa (co najmniej kilkunastu pól widzenia) wybarwionego i utrwalonego preparatu (zwykle pod powiększeniem 1000× z zastosowaniem immersji). Techniką barwienia często jest metoda Grama, ze względu na swoją prostotę i uniwersalność. Jednakże wybór metody uwidaczniania bakterii zależy m.in. od rodzaju choroby zakaźnej. Np. przy podejrzeniu gruźlicy rutynowo barwi się bakterie metodą Ziehla-Neelsena, a w przypadku kiły metodą impregnacji srebrem (i obserwuje w mikroskopie z ciemnym polem widzenia). Poza standardowym i powszechnym mikroskopem świetlnym stosuje się również droższy mikroskop kontrastowo-fazowy czy fluorescencyjny. Bakterioskopia jest prostą, generalnie niekosztowną i szybką metodą diagnostyczną; jej wadą jest ograniczona swoistość i czułość.

Wikipedia

bakteriostatyczny

powstrzymujący rozmnażanie się bakterii (np. środek bakteriostatyczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteriostatyk m., bakteriostaza ż.

przysł. bakteriostatycznie

Wiktionary

bakteriostatyk

środek bakteriostatyczny

SJP.pl

bakterioterapia

metoda leczenia polegająca na uodpornieniu organizmu przez wprowadzenia do niego odpowiednio spreparowanych zawiesin osłabionych lub zabitych bakterii chorobotwórczych lub jadów bakteryjnych

SJP.pl

bakterioza

choroba rośliny wywołana przez bakterie

SJP.pl

- synonim określenia Choroby bakteryjne

- Bakteriozy roślin – choroby bakteryjne roślin

- współżycie bakterii brodawkowych i roślin motylkowych

Wikipedia

bakteriuria

obecność bakterii w moczu; bakteriomocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. bakteriomocz.

Wiktionary

Bakteriomocz, bakteriuria – stan, w którym stwierdza się obecność bakterii w moczu.

W warunkach prawidłowych mocz jest jałowy, czyli nie występują w nim bakterie, jedynie w dalszej części cewki moczowej, mogą występować bakterie saprofityczne. Drogą wstępującą, ale także drogą krwiopochodną i poprzez ciągłość z otoczenia, może dojść do kolonizacji dróg moczowych. Obecność bakterii w moczu nie jest jednak równoważna z rozpoznaniem zakażenia układu moczowego. Dla rozpoznania zakażenia dróg moczowych konieczne jest stwierdzenie w moczu bakterii uropatogennych (czyli chorobotwórczych w obrębie dróg moczowych), występujących w odpowiedniej liczbie.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bakteriomocz; daw. prątkomocz

Wiktionary

bakteroid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakterioid

SJP.pl

Wikipedia

bakterycyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii, środek bakteriobójczy; bakteriocyd

SJP.pl

bakteryjny

przymiotnik od: bakteria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. biol. związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W leczeniu bakteryjnego zapalenia spojówek stosuje się miejscowo maści i krople z antybiotykami bądź sulfonamidami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaktɛˈrɨjnɨ, AS: bakteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakteria ż.

przysł. bakteryjnie

Wiktionary

baktria

starożytna kraina w Azji Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Wiktionary

Baktria (gr. Baktriana, Βακτριανα; pers. Bākhtar; arab. i ind. Bhalika; chiń. 大夏, Dàxià) – starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, obecnie Balch).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W VI wieku p.n.e. Cyrus II Wielki przyłączył Baktrię do swego imperium jako satrapię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baktryjczyk mos., Baktryjka ż., baktrian mzw.

przym. baktryjski

Wiktionary

baktrian

wielbłąd dwugarbny, żyjący w stanie dzikim na pustyni Gobi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Camelus ferus|Przewalski|ref=tak., duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

Wiktionary

Wielbłąd domowy lub baktrian (Camelus bactrianus) – gatunek ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae), należący wraz z wielbłądami dwugarbnymi i jednogarbnymi (dromaderami) do rodzaju wielbłąd (Camelus). Charakteryzuje się średnią wielkością i ciężarem większym od innych współczesnych wielbłądów (osiąga masę do 1 tony, przy długości ciała 3 m), różni się też od wielbłąda jednogarbnego obecnością dwóch garbów i znacznie grubszą sierścią. Gatunki wielbłądów są blisko spokrewnione, mogą się krzyżować, tworząc żywotne, płodne mieszańce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baktriany żyją w dużej części Azji, nie tylko w Baktrii.

(1.1) Na baktrianach jeździ się wierzchem i przewozi ładunki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaktrʲjãn, AS: baktrʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baktria ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wielbłąd dwugarbny

Wiktionary

baktrozaur

roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów; jaszczur maczugowaty, paraiguanodon

SJP.pl

Baktrozaur (Bactrosaurus johnsoni), maczugowaty jaszczur – roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Spokrewniony z lambeozaurem. Był jednym z pierwszych kaczodziobów nieposiadających grzebienia na głowie.

Wikipedia

baktryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baktrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wiadomo czy Baktryjczykiem był Zaratustra.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjka ż.

przym. baktryjski

Wiktionary

baktryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baktrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Archeolog zakochał się w Baktryjce z kruczoczarnymi włosami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baktria ż.

:: fż. Baktryjczyk mos.

przym. baktryjski

Wiktionary

baktryjski

→ Baktria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baktrią, dotyczący Baktrii

Wiktionary

Patrz:
Baktria
Powiązane:

rzecz. Baktryjka ż., Baktryjczyk mos., Baktria ż.

Wiktionary

baku

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Azerbejdżanu;

Wiktionary

Baku (azer. Bakı bɑˈcɯ) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu, najstarszy i największy port nad Morzem Kaspijskim. Znajduje się we wschodniej części kraju, na Półwyspie Apszerońskim. Położone jest na wysokości 28 m poniżej poziomu morza, będąc tym samym najniżej położoną stolicą świata oraz największym miastem położonym poniżej poziomu morza. W 2009 roku Baku zamieszkane było przez ponad 2 miliony mieszkańców, co stanowiło niemal 1/4 populacji Azerbejdżanu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W lecie musi być w takim domeczku niczym w Baku na rynku podczas kanikuły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaku, AS: baku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakijczyk mos., bakijka ż.

przym. bakijski, bakiński

Wiktionary

bakufu

szogunat, siogunat;
1. japońska wojskowa administracja feudalna w latach 1992-1868, w której rządy sprawował szogun;
2. okres w historii Japonii, w którym rządy sprawował szogun

SJP.pl

Siogunat (jap. 幕府 bakufu; dosł. „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii. Słowo to tłumaczone jest również jako „urząd w namiocie” (ang. tent office) lub „sprawowanie rządów spod namiotu” (ang. tent government), odnosiło się bowiem do kwatery głównej dowódcy wojskowego na polu bitwy.

Wikipedia

bakulit

1. wapień z okresu kredowego
2. głowonóg kopalny z grupy amonitów z okresu kredowego

SJP.pl

bakulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. zool. kość prącia występująca u niektórych ssaków;

(1.2) anat. zool. część pokładełka niektórych owadów

Wiktionary

- bakulum (łac. baculum) – kość prącia występująca u niektórych ssaków

- bakulum, bakula (łac. baculum) – część pokładełka niektórych owadów

Wikipedia

bakun

1. lichy, tani tytoń fajkowy;
2. odmiana machorki uprawiana na dawnej Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj machorki uprawianej kiedyś na Ukrainie i Wołyniu

(1.2) daw. pośledni, tani tytoń fajkowy

Wiktionary

Osoby o nazwisku Bakun:

- Konstantin Bakun (ur. 1985) – rosyjski (wcześniej ukraiński) siatkarz

- Nonna Bakun-Czubarow (1937–2012) − polska geolog

- Piotr Bakun (ur. 1972) – polski koszykarz

- Serhij Bakun (ur. 1962) − ukraiński trener piłkarski

- Stanisław Bakun (1875–1942) – polski wojskowy i weterynarz

- Wojciech Bakun (ur. 1981) – polski polityk i samorządowiec

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak jechaliśmy pociągiem, to zaobserwowałem, że w ogródkach rośnie czasem bakun — tytoń na Podolu bardzo popularny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bakunowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bahun, korbacz, machorka, duchan, tiutium, tiutin

Wiktionary

bakunin

nazwisko

SJP.pl

bakunowy

przymiotnik

(1.1) związany z bakunem, dotyczący bakunu, zawierający bakun

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pudel po ziemi – piłka po powietrzu lata / A obłok bakunowy przeciąga nad gajem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakun m., bakunista m.

Wiktionary

bakutil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zakład przemysłowy przerabiający padłe zwierzęta i poubojowe resztki zwierzęce na paszę dla zwierząt, żelatynę spożywczą i mydło

Wiktionary

Towarzystwo Przemysłowo–Handlowe „Bacutil” – utworzona w 1938 roku sieć zakładów przerabiających odpady pochodzenia zwierzęcego i produkujących dodatki do pasz dla zwierząt. Od daty założenia Towarzystwa uznaje się powstanie przemysłu paszowego w Polsce. Po uruchomieniu w 1948 pierwszych wytwórni pasz w Kutnie, Wrocławiu i Gdańsku, wchodzących w skład CRS Samopomoc Chłopska, w 1958 połączono przemysł paszowy z przetwórstwem odpadków zwierzęcych, tworząc Zjednoczenie Przemysłu Paszowego „Bacutil”. Do 1982 Bacutil wybudował szereg zakładów branżowych, m.in.: w Świeciu (1961) i Szamotułach (1962) oraz kilkanaście wytwórni tzw. „50” i „20” (roczna produkcja w tys. ton). W 1982 nastąpiła kolejna reorganizacja po której Zjednoczenie przybrało nazwę Zrzeszenia Przemysłu Paszowego i Utylizacyjnego „Bacutil” z 144 wytwórniami pasz i 66 zakładami utylizacyjnymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈkutʲil, AS: bakutʹil

Wiktionary

bakuła

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bakuła:

- Bakuła – polskie nazwisko

- Bogdan Bakuła (ur. 1963) – polski ciężarowiec

- Elżbieta Bakuła (ur. 1935) – polska nauczycielka i działaczka partyjna

- Hanna Bakuła (ur. 1950) – polska malarka, scenograf i kostiumolog

- Leszek Bakuła (1930–1997) – polski pisarz

- Stanisława Bakuła (1925–1989) – polska wycinankarka, pisankarka, tkaczka, hafciarka i koronczarka

- Zygmunt Bakuła (1920–1943) – polski robotnik, żołnierz Gwardii Ludowej

Wikipedia

bakłaszka

regionalnie: wojskowa manierka

SJP.pl

bakłażan

roślina jednoroczna warzywna z rodziny psiankowatych, dorastająca do 1 m wysokości; oberżyna, psianka podłużna, gruszka miłosna, jajko krzewiaste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna nazwa systematyczna|Solanum melongena|L.|ref=tak., o jadalnych owocach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

Wiktionary

Psianka podłużna (Solanum melongena) – gatunek rośliny z rodziny psiankowatych. Roślina ta znana jest głównie pod zwyczajowymi nazwami jako oberżyna lub bakłażan, ale ma także inne nazwy: gruszka miłosna, jajko krzewiste, bałtarzan i bakman. Pochodzi z tropikalnej Afryki, Egiptu, Arabii i Indii. W Polsce uprawiana wyłącznie w sprzyjających warunkach mikroklimatycznych. Jadalną częścią jest owoc.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ogrodzie wyrosły nam dorodne bakłażany.

(2.1) Na obiad jedliśmy zapiekankę z bakłażanami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bakˈwaʒãn, AS: baku̯ažãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakłażanówka ż.

:: zdrobn. bakłażanek m.

przym. bakłażanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) psianka podłużna, oberżyna, jajko krzewiaste

(2.1) gruszka miłosna, oberżyna, bakman; reg. bałtarzan

Wiktionary

bakłażanowy

→ bakłażan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rośliny bakłażana, związany z rośliną bakłażana

(1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

Wiktionary

Patrz:
bakłażan
Przykłady

(1.2) Do tego pasowałby sos bakłażanowy.

(2.1) Kupiłam sobie piękny bakłażanowy stanik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbakwaʒãˈnɔvɨ, AS: baku̯ažãnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bakłażan m., bakłażanowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) oberżynowy

(2.1) oberżynowy, czarnofioletowy, brunatnofioletowy

Wiktionary

bal

gruby, budulcowy pień drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

(1.2) duży, wstępnie obrobiony pień

(1.3) bud. tarcica mająca grubość minimum 5 cm i szerokość nie mniejszą niż dwukrotna grubość

(1.4) daw. duża paczka

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

(1.6) gw-pl|Bukowina. przyjęcie z okazji chrzcin

Wiktionary

Osoby:

- Adam Bal (zm. 1646) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Adam Bal (1867–1927) – polski prawnik i urzędnik terytorialny

- Andrij Bal (1958–2014) – ukraiński piłkarz i trener

- Anton Bal (ur. 1963) – papuaski duchowny rzymskokatolicki

- Antoni Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Duygu Bal (ur. 1987) – turecka siatkarka

- Ewa Bal (ur. 1973) – polska filolog, italianistka

- Maciej Bal (zm. 1511) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Matjasz III Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Michał Bal zm. 1496) – polski duchowny katolicki ,bernardyn

- Mieke Bal (ur. 1946) – holenderska krytyczka i teoretyczka kultury

- Mykoła Bal (1913–1999) – radziecki wojskowy

- Jan Bal (zm. 1480) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Bal (zm. 1698) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jerzy Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Karol Bal (1934–2022) – polski filozof

- Wojciech Bal (ur. 1963) – polski chemik

- Mikołaj II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Nicolas Bal (ur. 1978) – francuski kombinator norweski

- Orest Bal (ur. 1960) – ukraiński piłkarz i trener

- Piotr II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Randall Bal (ur. 1980) – amerykański pływak

- Samuel Bal (1598–1651) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Stanisław Bal (zm. przed 1575) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Stefan Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Walenty Bal (1920–2002) – polski duchowny rzymskokatolicki

- Zdzisław Bal – polski kierowca wyścigowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym roku Sylwestra spędzamy na balu.

(1.2) Ciężarówka przywiozła ogromne bale.

(1.5) (gwara.) Zeflik przywalił balem w eka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bal, AS: bal

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. balet mrz., baletnica ż., balowanie n., zabalowanie n.

:: czas. balować ndk., zabalować dk.

:: przym. balowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kłoda, kloc, pal, belka

(1.4) bela

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk|bala.

(1.6) kyrściny

Wiktionary

bala

gruby, budulcowy pień drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)

Wiktionary

Geografia

- Bala – miasto w Walii

- Bala – jezioro w Walii

- Bala – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu

- Băla – gmina w okręgu Marusza w Rumunii

- Bala – wieś w Rumunii

- Bala – gmina w Rumunii

- Bala – wieś w Syrii

- Bala – miasto w Palestynie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (gwara.) Holdek ciepnył bala z autu.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Ball.

uwagi. inna pisownia bal

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|piłka.

źródła.

== bala (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pocisk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Ball.

uwagi. inna pisownia bal

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|piłka.

źródła.

== bala (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pocisk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balaam

prorok z Mezopotamii

SJP.pl

Balaam a. Bileam, syn Beora (hebr. ‏בִּלְעָם‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu, prorok błogosławiący naród wybrany.

Wikipedia

balafon

zachodnioafrykański instrument perkusyjny z grupy idiofonów, popularny m.in. w Senegalu i Burkina Faso

SJP.pl

Balafon – tradycyjny zachodnioafrykański instrument perkusyjny z rodziny idiofonów, do dziś bardzo popularny m.in. w takich krajach jak Burkina Faso, Gambia, Gwinea, Mali i Senegal. Odmiana ksylofonu, w którym wysuszone owoce tykwy służą jako pudła rezonansowe. Często w tykwach można spotkać dziury zaklejone cienką folią, która pełni rolę membrany, co nadaje dźwiękowi specyficzne brzęczące brzmienie (tradycyjnie do robienia membran używane były do tego celu bardzo gęste sieci pająków).

Wikipedia

balak

- Balak – wieś w Armenii, w prowincji Sjunik

- Balak – postać biblijna ze Starego Testamentu

- Operacja Balak – izraelska operacja wojskowa w 1948 roku

Wikipedia

balaklawa

potocznie: kominiarka

SJP.pl

Wikipedia

balanchine

[czytaj: BAlanczin] nazwisko

SJP.pl

balandrować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hulać

Wiktionary

balanga

potocznie: impreza, zabawa z dużą ilością alkoholu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Filipinach;

(1.2) geogr. miejscowość w Nigerii

(1.3) geogr. miejscowość w Indiach

Wiktionary

- Balanga – polski film z 1993 roku

- Balanga – miasto w prowincji Bataan w regionie Luzon Środkowy na Filipinach

Wikipedia

balangować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; baletować, imprezować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) brać udział w imprezach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łeb mnie boli, za długo wczoraj balangowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: balãŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balanga ż., balangowanie n., balangowicz mos., balangowiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) imprezować, bawić się

Wiktionary

balangowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w balandze lub w balangach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balanga ż., balangowicz m., balangowiczka ż.

czas. balangować ndk.

przym. balangowy

Wiktionary

balangowicz

1. osoba często uczestnicząca w balangach;
2. uczestnik balangi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) częsty uczestnik balang, osoba lubiąca imprezować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fż. balangowiczka ż.

czas. balangować ndk.

Wiktionary

balangowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w balangach;
2. uczestniczka balangi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. częsta uczestniczka balang, kobieta lubiąca imprezować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balanga ż., balangowanie n.

:: fm. balangowicz m.

czas. balangować ndk.

Wiktionary

balangowy

→ balanga

SJP.pl

Patrz:
balanga

balans

1. chwianie się w celu utrzymania równowagi;
2. załatwianie na przemian różnych spraw z zachowaniem równowagi między nimi;
3. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balansjer;
4. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balansjer;
5. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balansjer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przechylanie się w celu utrzymania równowagi

(1.2) element budowy zegarka mechanicznego regulujący jego chód;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbalãw̃s, AS: balãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balansowanie n., balansjer m., balansjerka ż.

czas. balansować

Wiktionary

balansista

artysta cyrkowy, wykonujący, w celu zabawienia publiczności, sztuczki cyrkowe na linie zawieszonej na pewnej wysokości nad ziemią

SJP.pl

balansjer

1. część mechanizmu w postaci dźwigni przenoszącej siły w ruchu zmiennokierunkowym, dawniej stosowana np. w maszynach parowych;
2. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balans;
3. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balans;
4. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kółko wahadłowe w zegarkach mechanicznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balans mrz.

Wiktionary

balansjera

mały, szybki statek z ożaglowaniem lugra

SJP.pl

balansjerka

przyrząd do bicia monet wynaleziony w XVI wieku, używany do roku 1830

SJP.pl

balansować

1. chwiać się, przechylać się w różne strony w celu utrzymania równowagi;
2. potocznie: zręcznie wymijać przeszkody, przechylając ciało w różne strony;
3. potocznie: skłaniać się na przemian ku czemuś; lawirować;
4. dawniej: bawić się, hulać, włóczyć się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) utrzymywać równowagę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Artysta balansował na linie, nie tracąc równowagi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balansowanie n., balans mrz.

Wiktionary

balansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|balansować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalãw̃sɔˈvãɲɛ, AS: balãũ̯sovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. balansować ndk.

rzecz. balans m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) równoważenie

Wiktionary

balansówka

ręczna prasa śrubowa

SJP.pl

balansowy

przymiotnik od: balans

SJP.pl

balantydiaza

choroba przewodu pokarmowego wywołana przez pasożytujące w jelitach orzęski

SJP.pl

Balantidioza – choroba zakaźna wywoływana przez szparkosza okrężnicy (Balantidium coli), którego żywicielem mogą być: ludzie, świnie, dziki, szympansy i organgutany.

W jej leczeniu stosuje się tetracyklinę (500 mg co 6 godzin przez 7–10 dni) lub metronidazol (750 mg co 8 godzin przez 5 dni).

Wikipedia

balas

1. mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balaska;
2. potocznie: stolec o podłużnym kształcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pionowy element balustrady w formie słupka lub kolumienki;

(1.2) pot. przen. stolec o podłużnym kształcie

Wiktionary

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) balasa, balasek, balaska, tralka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) baza, lalka, plinta

pokrewne.

rzecz. balasa ż., balaska ż.

:: zdrobn. balasaek m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) niekiedy w stosowane w charakterze obraźliwym wobec osób, np. „Spadaj balasie!”

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) balaustre m., balaústre m.

źródła.

(1.1) zobtłum|tralka.

== balas (język cebuano.) ==

wymowa.

audio|LL-Q33239 (ceb)-Howdy.carabao-balas.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) piasek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balasa ż., balaska ż.

:: zdrobn. balasaek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balasa, balasek, balaska, tralka

Wiktionary

balasa

słupek balustrady rzeźbiony lub toczony; balas

SJP.pl

balasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na piętach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ramiona wzdłuż łydek

Wiktionary

Balasana (zapis stylizowany: BALASANA) – trzeci singel polskiego piosenkarza Sobla z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego Napisz jak będziesz. Singel został wydany 10 kwietnia 2025.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) pozycja dziecka, dziecko

Wiktionary

balaścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balast

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie balast, lecz tylko mały balaścik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balast m.

Wiktionary

balasek

zdrobnienie od: balas

SJP.pl

balaska

mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balas

SJP.pl

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

Wikipedia

balast

1. specjalne obciążenie, stosowane głównie na statkach, łodziach podwodnych i balonach, służące do regulacji równowagi i głębokości zanurzenia lub wysokości lotu;
2. niepotrzebne, szkodliwe obciążenie czymś; coś zbytecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. obciążenie stosowane głównie do obniżenia środka ciężkości i poprawienia stateczności;

(1.2) mors. na okrętach podwodnych zbiornik otaczający kadłub napełniany w chwili zanurzenia i opróżniany w chwili wynurzania

(1.3) lotn. w balonach i sterowcach: dodatkowy ładunek służący do zrzucania w ramach regulowania tempa wznoszenia się i opadania

(1.4) przen. zbędny ciężar psychiczny lub fizyczny

Wiktionary

Balast – dodatkowy element lub ładunek, którego podstawową cechą jest znaczny ciężar, wykorzystywany na różnego rodzaju statkach wodnych (zarówno nawodnych, jak i podwodnych), pojazdach lądowych specjalnego przeznaczenia, oraz statkach powietrznych. Wykorzystywany także we wszystkich rodzajach modeli statków i pojazdów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) By obniżyć środek ciężkości na statek jako balast załadowano gruz.

(1.2) Marynarz kręcił pokrętłami od balastu.

(1.3) Załogi zrzuciły balast w określonym miejscu.

(1.4) Koniec procesu rozwodowego był dla niego prawdziwym zrzuceniem balastu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalast, AS: balast

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balastowanie n., balaścik mrz.

czas. balastować

przym. balastowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) ciężar, brzemię, jarzmo, garb

Wiktionary

balastować

1. obciążać coś balastem, np. statek, balon itp.;
2. w sporcie: wychylać się w celu zapewnienia równowagi, np. na wirażu z motocykla z przyczepą, z sanek sportowych, jachtu;
3. podsypywać żwir, tłuczeń pod podkłady torów kolejowych

SJP.pl

balastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. lotn. obciążanie balastem

Wiktionary

Balastowanie – w terminologii żeglarskiej przeciwdziałanie momentowi przechylającemu jednostkę będącemu wynikiem oddziaływania wiatru z ożaglowaniem. Może być wykonywane przez załogę poprzez przejście na burtę nawietrzną oraz np. wykorzystanie trapezu lub zapewnione przez odpowiednio umieszczony ciężar zwany balastem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. balast m.

czas. balastować

przym. balastowy

Wiktionary

balastowy

związany z balastem, dotyczący balastu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balastem, dotyczący balastu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balast m., balastowanie n.

Wiktionary

balata

1. drzewo z rodziny sączyńcowatych; zwięźla;
2. substancja otrzymywana z soku tego drzewa

SJP.pl

- Balata – obóz palestyńskich uchodźców na Zachodnim Brzegu Jordanu

- balata – rodzaj żywicy

- Jardin de Balata – ogród botaniczny na Martynice

Wikipedia

balaton

jezioro na Węgrzech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Wiktionary

Balaton, Jezioro Błotne – największe jezioro Węgier i zarazem Europy Środkowej, położone w południowo-zachodnich Węgrzech, w obrębie komitatów Somogy, Veszprém i Zala, na Nizinie Panońskiej, u południowych podnóży Lasu Bakońskiego, około 80 km od Budapesztu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlatɔ̃n, AS: balatõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. balatoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Jezioro Błotne

Wiktionary

balatoński

→ Balaton

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Balatonem, dotyczący Balatonu

Wiktionary

Patrz:
Balaton
Powiązane:

rzecz. Balaton mrz.

Wiktionary

balayage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, baleyage

SJP.pl

Balejaż, balayage (z fr. balayage – zamiatanie) – technika fryzjerska koloryzacji włosów, polegająca na nakładaniu pędzlem na niektóre, cienkie pasma włosów farby o różnych tonach. Rezultat powinien być zbliżony do naturalnych różnic kolorystycznych pasm włosów. Do balejażu używa się od trzech do sześciu odcieni farby. Farbowanie takie ma na celu uzyskanie optycznego efektu nadania fryzurze objętości.

Wikipedia

balazs

Osoby o tym nazwisku:

- Andrei Balazs (ur. 1986) – rumuński skoczek narciarski

- Artur Balazs (ur. 1952) – polski polityk

Wikipedia

balbecki

→ Baalbek (miasto w Libanie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baalbek mrz.

Wiktionary

balbierski

przymiotnik od: balbierz

SJP.pl

balbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, barbierz

SJP.pl

balbina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Balbina – żeński odpowiednik imienia Balbin (znaczącego „jąkała”) o pochodzeniu łacińskim.

W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 roku w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 986 kobiet o imieniu Balbina nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1068330 osób.

Balbina imieniny obchodzi: 11 marca, 31 marca i 2 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawsze, gdy widział Balbinę, różowił się i nie mógł z siebie nic wykrztusić.

(1.1) Spotkajmy się pod kościołem św. Balbiny o 16.30.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈbʲĩna, AS: balbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Balbin mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Balbinka

Wiktionary

balbineczka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)

SJP.pl

balbininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Balbiny lub z nią związany

SJP.pl

balbinka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)

SJP.pl

balboa

waluta Panamy równa 100 centesimom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Panamy;

Wiktionary

Balboa – jednostka monetarna Republiki Panamy. Nazwa waluty pochodzi od nazwiska hiszpańskiego konkwistadora Vasco Núñeza de Balboa. Kod waluty to PAB. Balboa zastąpiła dolar amerykański, używany wcześniej. Obecnie Panama nie ma własnych banknotów, w obiegu jest dolar amerykański. Kurs balboa jest powiązany w stosunku 1:1 z dolarem amerykańskim.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

od nazwiska hiszpańskiego odkrywcy Vasco Núñez de Balboa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balboa

* bułgarski: (1.1) балбоа ż.

* hiszpański: (1.1) balboa m.

źródła.

== balboa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. balboa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

od nazwiska hiszpańskiego odkrywcy Vasco Núñez de Balboa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balboa

* bułgarski: (1.1) балбоа ż.

* hiszpański: (1.1) balboa m.

źródła.

== balboa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. balboa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balbutologopedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział logopedii, dotyczy zaburzeń mowy związanych z jąkaniem

Wiktionary

balcar

nazwisko

SJP.pl

balcer

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Geografia:

- Balcer – przysiółek wsi Skaje w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn

Osoby noszące nazwisko Balcer:

- Adam Balcer (ur. 1976) – polski politolog

- Bogdan Balcer (1936–2018) – polski historyk

- Łukasz Balcer (ur. 1935) – polski prawnik i polityk

- Mieczysław Balcer (1906–1995) – polski piłkarz i lekkoatleta

Wikipedia

balcerak

nazwisko

SJP.pl

balcerek

nazwisko

SJP.pl

balcerowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Balcerowicz:

- Bogdan Jan Balcerowicz (ur. 1939) – polski pisarz, poeta i dziennikarz

- Bolesław Balcerowicz (ur. 1943) – polski wojskowy

- Ewa Balcerowicz (ur. 1953) – polska ekonomistka

- Leszek Balcerowicz (ur. 1947) – polski polityk i ekonomista

- Piotr Balcerowicz (ur. 1964) – polski orientalista i filozof

Wikipedia

balcerowiczowski

→ Balcerowicz

SJP.pl

Patrz:
Balcerowicz

balcerowski

nazwisko

SJP.pl

balcerski

nazwisko

SJP.pl

balcerzak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Balcerzak:

- Alojzy Balcerzak (1930–2021) – polski grafik, malarz, artysta plastyk, popularyzator sztuki i wykładowca

- Andrzej Balcerzak (1925–2017) – polski aktor

- Feliks Balcerzak (1910–1996) – polski wojskowy i działacz społeczny

- Jerzy Balcerzak (ur. 1942) – polski geodeta i kartograf

- Józef Balcerzak (1903–1942) – polski działacz robotniczy

- Józef Balcerzak (1909–?) – polski działacz ludowy i polityk

- Klaudiusz Balcerzak (ur. 1944) – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk

- Marian Balcerzak (1949–2000) – polski piłkarz

- Michał Balcerzak – polski prawnik

- Piotr Balcerzak (ur. 1975) – polski lekkoatleta, sprinter

- Sebastian Balcerzak (ur. 1980) – polski koszykarz

Wikipedia

balcewicz

nazwisko

SJP.pl

baldach

1. rodzaj kwiatostanu, np. cebuli, marchwi;
2. dawniej: baldachim (osłona z tkaniny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

(1.2) włók. rodzaj wschodniej jedwabnej tkaniny, złotogłów bagdadzki

(1.3) przest. zob. baldachim.

Wiktionary

Baldach (łac. umbella) – u roślin rodzaj kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na szczycie pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. baldachim mrz.

:: zdrobn. baldaszek m.

przym. baldachowaty

Wiktionary

baldachim

osłona z tkaniny w kształcie daszka na drążkach, przenośna albo umocowana nad tronem, amboną itp.; baldach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

(1.2) archit. dekoracyjny element w kształcie wieżyczki lub aediculi, umieszczony nad ołtarzem, amboną, posągiem, nagrobkiem itp.

(1.3) lotn. środkowa część płata nośnego umieszczonego nad kadłubem samolotu dwupłatowego lub jednopłatowego w układzie parasol;

Wiktionary

Baldachim (łac. baldakinus, z wł. baldacchino) – podstawowe znaczenia to:

- w architekturze motyw dekoracyjny, zadaszenie w formie wieżyczki, ozdobnego daszku lub aediculi stanowiący oprawę posągów lub jako wsparty na kolumnach albo filarach - osłaniający nagrobki (np. renesansowy baldachim nad nagrobkiem Władysława Jagiełły w katedrze na Wawelu).

- we wnętrzach kościołów osłona nad głównym ołtarzem, stallami, amboną lub fotelem dostojników, przenośna lub stała, w formie kopuły, nadwieszona lub podparta kolumnami, zwieńczona akcentem plastycznym, od dołu ozdobiona frędzlami lub lambrekinem. Od strony wewnętrznej czasami ozdobiona malowanym gwiaździstym niebem.

- osłona w kształcie daszka, przenośna lub stała, z tkaniny, drewna, rozpięta nad tronem, łóżkiem itp. pełniąca rolę funkcjonalną lub honorową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Następca szedł pod baldachimem, przed nim kapłan z puszką, w której paliły się kadzidła – wreszcie kilka młodych dziewcząt rzucających róże na ścieżkę, którą książę miał przechodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈdaxʲĩm, AS: baldaχʹĩm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baldach m.

przym. baldachowaty

Wiktionary

baldachimowy

związany z baldachimem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z baldachimem; wyposażony w baldachim; w kształcie baldachimu

Wiktionary

baldachogrono

rodzaj kwiatostanu

SJP.pl

Wikipedia

baldachokształtny

przypominający kształtem baldach

SJP.pl

baldachokwiatowe

rząd roślin z baldaszkowatymi kwiatostanami; Umbelliflorae

SJP.pl

baldachokwiatowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; araliowiec

SJP.pl

baldachokwiatowy

o cechach baldachokwiatowych (rząd roślin)

SJP.pl

baldachowaty

podobny do baldachu (kwiatostanu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. mający kształt baldachu, przypominający baldach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baldach mrz., baldachim mrz.

Wiktionary

baldaszek

zdrobnienie od: baldach

SJP.pl

Wikipedia

baldaszkowate

rodzina roślin zielnych z klasy dwuliściennych, o kwiatach zebranych w baldachy i pustych łodygach, występujących głównie w strefach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej; selerowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Apiaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cieszynianka należy do baldaszkowatych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. baldaszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) selerowate

Wiktionary

baldaszkowaty

1. o cechach baldaszkowatych (rodzina roślin);
2. mający kształt baldaszka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny baldaszkowatych

(1.2) mający kształt baldaszka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baldaszkowate nmos., baldaszek mrz.

przym. baldaszkowy

Wiktionary

baldaszkowiec

srogoń baldaszkowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny tasznikowatych

SJP.pl

Wikipedia

baldaszkowy

związany z baldaszkiem, dotyczący baldaszka

SJP.pl

baldasznik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. agapant, nazwa systematyczna|Agapanthus|L’Hér.|ref=tak.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. agapant

Wiktionary

baldur

w mitologii nordyckiej: syn Odyna i Frigg, symbol dobra, piękna i mądrości

SJP.pl

Baldur (również Baldr, Balder) – w mitologii nordyckiej syn Odyna i Frigg, małżonek bogini Nanny, ojciec Forsetiego; symbol dobra, piękna i mądrości.

Był ulubieńcem wszystkich bogów. W Asgardzie miał własny dwór zwany Breidablik.

Wikipedia

baldurek

baldurek pręgowany, baldurek pstrokaty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

baldwin

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.;

Wiktionary

Geografia

Kanada

- Baldwin – gmina

Nowa Zelandia

- Baldwin Street – ulica w Dunedin

Stany Zjednoczone

- Baldwin – półwysep

- Baldwin – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Duval

- Baldwin – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Banks

- Baldwin – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Randolph

- Baldwin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson

- Baldwin – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Mary

- Baldwin – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland

- Baldwin – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lake

- Baldwin – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung

- Baldwin – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Nassau

- Baldwin – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

- Baldwin – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

- Baldwin – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Delta

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Iosco

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne

- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes

- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

- hrabstwo Baldwin (ang. Baldwin County) – w stanie Alabama

- hrabstwo Baldwin (ang. Baldwin County) – w stanie Georgia

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|germ.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Baldwin

* francuski: (1.1) Baudouin m.

* hiszpański: (1.1) Balduino m.

* niemiecki: (1.1) Balduin m.

* nowogrecki: (1.1) Βαρδής m., Βαλδουίνος m.

* rosyjski: (1.1) Бальдвин m.

* włoski: (1.1) Baldovino m.

źródła.

== Baldwin (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Baldwin

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaldvʲĩn, AS: baldvʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|germ.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Baldwin

* francuski: (1.1) Baudouin m.

* hiszpański: (1.1) Balduino m.

* niemiecki: (1.1) Balduin m.

* nowogrecki: (1.1) Βαρδής m., Βαλδουίνος m.

* rosyjski: (1.1) Бальдвин m.

* włoski: (1.1) Baldovino m.

źródła.

== Baldwin (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Baldwin

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baldwina

imię żeńskie

SJP.pl

Baldwina – żeński odpowiednik imienia Baldwin.

Baldwina imieniny obchodzi:

- 22 marca, jako wspomnienie bł. Baldwina z Boucle;

- 21 sierpnia, jako wspomnienie św. Baldwina z Rieti;

- 6 października, jako wspomnienie bł. Baldwina z Pizy.

Wikipedia

balearczyk

mieszkaniec Balearów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Balearów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baleary nmos.

:: fż. Balearka ż.

przym. balearski

Wiktionary

balearka

mieszkanka Balearów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Balearów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baleary nmos.

:: fm. Balearczyk mos.

przym. balearski

Wiktionary

balearski

→ Baleary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Balearów

(1.2) dotyczący Morza Balearskiego

Wiktionary

Patrz:
Baleary
Powiązane:

rzecz. Baleary nmos., Balearczyk mos., Balearka ż.

Wiktionary

baleary

archipelag na Morzu Śródziemnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna Królestwa Hiszpanii obejmująca wyspy Baleary (1.1)

Wiktionary

Baleary (hiszp. Islas Baleares, kat. Illes Balears) – region Hiszpanii obejmujący archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców. Znajduje się w pobliżu wschodniego hiszpańskiego wybrzeża. Archipelag składa się z kilku wysp, z czego trzy największe to Majorka, Minorka i Ibiza.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Balearczyk mos., Balearka ż.

przym. balearski

Wiktionary

balecik

zdrobnienie od: balet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie balet, lecz tylko mały balecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet m., baletka ż., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż.

przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary

baleja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. balia

Wiktionary

balejaż

farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balayage, baleyage

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

Wiktionary

Balejaż, balayage (z fr. balayage – zamiatanie) – technika fryzjerska koloryzacji włosów, polegająca na nakładaniu pędzlem na niektóre, cienkie pasma włosów farby o różnych tonach. Rezultat powinien być zbliżony do naturalnych różnic kolorystycznych pasm włosów. Do balejażu używa się od trzech do sześciu odcieni farby. Farbowanie takie ma na celu uzyskanie optycznego efektu nadania fryzurze objętości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałaś Dorotę z nowym balejażem na głowie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛjaʃ, AS: balei ̯aš

Wiktionary

balek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|belek.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|belka.

źródła.

== balek (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) frajer, naiwniak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|belek.

Wiktionary

balena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. wieloryb

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== balena (interlingua.) ==

thumb|balena (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. wieloryb

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛ̃na, AS: balẽna

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== balena (interlingua.) ==

thumb|balena (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. wieloryb

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balenit

1. ulepszone drewno warstwowe, stosowane w konstrukcjach lotniczych
2. dawniej: sztuczny fiszbin

SJP.pl

Balenit – rodzaj uszlachetnionej sklejki, która charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością na rozrywanie. Prasowanie balenitu odbywa się na gorąco, gdzie warstwy brzozowego forniru są nasiąknięte NaOH oraz nasączone żywicą fenoloformaldehydową. Materiał ten stosowany jest do wytwarzania foremników do tłoczenia części blaszanych w różnych konstrukcjach lotniczych.

Wikipedia

baleno

samochód typu Suzuki Baleno

SJP.pl

„Baleno” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

- „Baleno” – awizo z lat 60. XIX wieku

- „Baleno” – niszczyciel typu Folgore z okresu międzywojennego i II wojny światowej

- „Baleno” (P492) – okręt patrolowy typu Lampo z lat 60. XX wieku

Wikipedia

balerina

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tancerka, solistka zespołu baletowego

(1.2) pot. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Wiktionary

Balerina (baletnica) – osoba uprawiająca taniec baletowy. Zobacz także: primabalerina.

- Balerina – film animowany z 2016 roku

- Balerina – film dokumentalny z 2006 roku

- Balerina na łodzi – film z 1969 roku

- „Ballerina” – singel Malou Prytz z 2020 roku

- „Ballerina” – piosenka Namie Amuro z 2014 roku

- Ballerina – film z 1966 roku w reżyserii Normana Campbella

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Baleriny są co prawda wygodne, ale trudno w nich wyglądać niczym długonoga piękność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛˈrʲĩna, AS: balerʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.2) por|baletka.

(1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Obuwie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ballerina; (1.2) ballerina

* duński: (1.1) ballerina w.; (1.2) ballerinasko w.

* francuski: (1.2) ballérines lm.

* niemiecki: (1.1) Ballerina ż.; (1.2) Ballerina m.

* nowogrecki: (1.1) μπαλαρίνα; (1.2) γοβάκι

* rosyjski: (1.1) балерина ż.

* węgierski: (1.1) balerina

źródła.

== balerina (język litewski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) balerina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) balerinka

Wiktionary

balerinka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. obuw. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balerina

Wiktionary

balerinki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerynki, baleriny

SJP.pl

baleriny

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

SJP.pl

baleron

rodzaj wędliny wyrabianej z karkówki wieprzowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. ktoś otyły

Wiktionary

Baleron – wędlina (wędzonka) wyrabiana z peklowanego i wędzonego karczku wieprzowego. Jest obok szynki najwyżej cenioną polską wędliną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjadłbym kanapkę z baleronem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛrɔ̃n, AS: balerõn

Wiktionary

baleryna

balerina;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

SJP.pl

balerynka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; baleryna, balerina, balerinka

SJP.pl

balerynki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerinki

SJP.pl

balet

1. rodzaj widowiska teatralnego będącego połączeniem tańca artystycznego, muzyki i fabuły; utwór muzyczny będący kanwą takiego widowiska;
2. grupa tancerzy, zespół tańczący w teatrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

(1.2) muz. utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

(1.3) pot. skład osobowy tancerzy, biorący udział w balecie (1.1) lub inny widowisku tanecznym

Wiktionary

Termin balet (z fr. ballet, a to z wł. balletto zdrobnienie od ballo „taniec”) ma kilka powiązanych z sobą znaczeń:

- rodzaj widowiska teatralnego, w którym głównym środkiem wyrazu jest taniec, wykonywany przez tancerzy według choreografii z towarzyszeniem muzyki, na tle dekoracji;

- zespół baletowy (na przykład balet Teatru Wielkiego, od 29 kwietnia 2009 roku Polski Balet Narodowy);

- utwór muzyczny napisany specjalnie dla widowiska baletowego;

- całokształt sztuki baletowej danej epoki lub kraju (na przykład: balet romantyczny, balet polski).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzisiejszym balecie wystąpiła podobno jakaś światowej sławy tancerka.

(1.3) Odwołano dzisiejsze przedstawienie, bo strajkuje cały balet, a połowa orkiestry choruje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɛt, AS: balet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż., balety nmos., baletowanie n.

:: zdrobn. balecik m.

czas. baletować ndk.

przym. baletowy

przysł. baletowo

Wiktionary

baletka

(najczęściej w liczbie mnogiej - baletki) but przeznaczony do tańca w balecie albo przypominający taki but, ale noszony na co dzień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. środ. teatr. lekki pantofel przystosowany do tańca na palcach, stosowany w balecie

(1.2) kulin. (bitka), ciasteczko biszkoptowe przełożone marmoladą lub powidłami i posypane makiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈlɛtka, AS: baletka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet mrz., baletnica ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

Wiktionary

baletki

pantofle o sztywnej podeszwie dla tancerek, pozwalające wykonywać kroki taneczne na czubkach palców

SJP.pl

Baletki – buty do tańca klasycznego i treningu w balecie.

Wikipedia

baletmistrz

kierownik zespołu baletowego; osoba zajmująca się reżyserowaniem i choreografią przedstawień

SJP.pl

Baletmistrz (zapis stylizowany: BALETMISTRZ) – jedenasty album studyjny polskiego rapera Bonsona. Wydawnictwo ukazało się 27 września 2024 nakładem wytwórni muzycznej Def Jam Recordings w dystrybucji Universal Music Polska.

Album jest utrzymany w stylu muzyki hip-hop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).

Płyta dotarła do 8. miejsca polskiej listy sprzedaży – OLiS.

Wikipedia

baletmistrzowski

dotyczący baletmistrza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem baletmistrza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baletmistrz mos.

Wiktionary

baletmistrzyni

1. tancerka występująca w balecie;
2. kierowniczka zespołu baletowego

SJP.pl

baletnica

1. tancerka występująca w balecie;
2. potocznie: kobieta, która dobrze tańczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaw. szt. kobieta, która tańczy w balecie

(1.2) pot. kobieta, dziewczynka tańcząca perfekcyjnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalɛtʲˈɲit͡sa, AS: baletʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet mrz., baletka ż., baletniczka ż., baletowanie n., balecik mrz.

przym. baletowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tancerka baletowa, balerina

Wiktionary

baletniczka

zdrobnienie od: baletnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: baletnica

(1.2) dziewczynka-baletnica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet m., balecik m., baletnica ż., baletka ż., baletowanie n.

przym. baletowy

przysł. baletowo

Wiktionary

baletniczy

dawniej: baletowy

SJP.pl

baletnik

tancerz w balecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. szt. mężczyzna, który tańczy w balecie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balecik mrz., baletowanie n.

przym. baletowy

Wiktionary

baletoman

miłośnik baletu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wielki miłośnik baletu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baletomania ż.,

:: fż. baletomanka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) baletoman m.

źródła.

== baletoman (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) baletoman

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baletomania ż.,

:: fż. baletomanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baletomania ż.,

:: fż. baletomanka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) baletoman m.

źródła.

== baletoman (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) baletoman

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baletomania

uwielbienie baletu, fascynacja sztuką baletową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielkie zainteresowanie baletem, zamiłowanie do baletu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baletoman m., baletomanka ż.

Wiktionary

baletomanka

→ baletoman

SJP.pl

Patrz:
baletoman

baletować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować

SJP.pl

baletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet m., baletnik m., baletnica ż., baletniczka ż., baletka ż.

czas. baletować

przym. baletowy, baletniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balowanie, imprezowanie

Wiktionary

baletowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baletowe; cecha tych, którzy są baletowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. baletowy

przysł. baletowo

Wiktionary

baletowy

związany z baletem, dotyczący baletu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) choreogr. dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotykała tu inne uczennice szkoły baletowej, podobnie niepewne, czujące się nieswojo, zażenowane własną fizjologią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balety nmos., balet mrz., baletnica ż., baletnik mos., baletniczka ż., baletki nmos., baletowanie n., balecik mrz., baletowość ż.

Wiktionary

balety

potocznie: zabawa taneczna; tańce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spotkanie towarzyskie, podczas którego tańczy się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dobrze, że nie grają w niedzielę, bo pewnie po sobotnich baletach chłopcy nie mieliby sił do biegania […].

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balet m.

czas. baletować ndk.

przym. baletowy

Wiktionary

balewski

nazwisko

SJP.pl

baley

[czytaj: balej] nazwisko

SJP.pl

baleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage

SJP.pl

bali

gatunek bydła występującego na wyspach indonezyjskich, dawniej dziki, obecnie udomowiony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Indonezji obejmująca wyspę Bali (1.1) i kilka mniejszych;

(1.3) geogr. cieśnina łącząca Morze Balijskie z Oceanem Indyjskim;

(1.4) geogr. miasto w Kamerunie, w Regionie Północno-Zachodnim, na zachód od Bamenda;

(1.5) geogr. niewielka miejscowość turystyczna w Grecji, na północnym wybrzeżu Krety;

(1.6) astr. planetoida o numerze 770 z grupy pasa głównego asteroid;

Wiktionary

Lokalizacje

- Bali – wyspa w Indonezji

- Bali – prowincja w Indonezji

- Bali – cieśnina w Indonezji

- Bali – morze w Indonezji

- Bali – miasto w Kamerunie

- Bali – miejscowość na Krecie

- Bali – dzielnica Nowego Tajpej na Tajwanie

- (770) Bali – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drogi na Bali są wąskie, kręte, wyboiste, nie sposób się rozpędzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balijski mrz., Balijczyk mos., Balijka ż.

przym. balijski

Wiktionary

balia

duże, drewniane naczynie do prania bielizny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

(1.2) daw. gw-pl|Kraków. wanna (do kąpieli)

Wiktionary

Balia (baleja, z niem. gwar. Balje) – duże i płytkie naczynie do ręcznego prania domowej bielizny.

Pierwotnie wykonywane z drewnianych klepek, krągłe lub wydłużone, szerokie i płytkie. Podobnie jak beczka, spajane obręczami drewnianym (z leszczyny) bądź z taśmy stalowej, zwanej bednarką. Rzemieślniczo sprzęt ten wytwarzali bednarze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia prała w balii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalʲja, AS: balʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. balijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. baleja

Wiktionary

balice

wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

(1.2) pot. Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków-Balice;

Wiktionary

W Polsce

- Balice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo

- Balice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów

- Balice – część wsi Wiśniowa w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Wiśniowa

- Balice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Miałem lecieć z Balic, ale lecę z Pyrzowic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baliczanin m., baliczanka ż.

przym. balicki

Wiktionary

balicki

→ Balice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Balicami, dotyczący Balic

Wiktionary

Osoby o nazwisku Balicki/Balicka:

- Anna Balicka (ur. 1963) – polska siatkarka

- Danuta Balicka (1932–2020) – polska aktorka

- Ewa Balicka-Witakowska (ur. 1948) – polska historyk stuki, etiopistka

- Gabriela Balicka-Iwanowska (1867–1962) – polska botanik i polityk

- Natalia Balicka (1917–2009) – polska mikrobiolog

- Andrzej Balicki (zm. 1420) – polski rycerz

- Anton Balicki (1891–1937) – białoruski działacz narodowy

- Antoni Balicki (1882–1956) – polski pedagog i pisarz

- Bogusław Balicki (1937–2010) – polski malarz i projektant graficzny

- Cezary Balicki (ur. 1958) – polski brydżysta i szachista

- Franciszek Klemens Balicki (zn. 1708) – polski kaznodzieja i teolog

- Grigorij Balicki (1906–1989) – radziecki dowódca partyzancki i działacz partyjny

- Jan Balicki (1869–1948) – polski duchowny rzymskokatolicki

- Jan Balicki (1901–1990) – polski dyplomata i prawnik

- Józef Balicki (1924–2014) – polski architekt

- Kostiantyn Balicki (ur. 1987) – ukraiński zapaśnik

- Marek Balicki (ur. 1953) – polski lekarz i polityk

- Marian Balicki (1952–2019) – polski duchowny rzymskokatolicki, poeta

- Ryszard Balicki (ur. 1968) – polski prawnik, konstytucjonalista

- Stanisław Balicki (zm. ok. 1545) – polski szlachcic, rotmistrz królewski

- Stanisław Balicki (1909–1978) – polski polonista

- Stefan Balicki (1899–1943) – polski pisarz

- Stefan Balicki (1913–1993) – polski metalurg

- Szczepan Balicki (1929–2017) – polski prawnik i polityk

- Tadeusz Balicki (1857–1921) – polski inżynier komunikacji i socjolog

- Wincenty Balicki (1798–1844) – polski duchowny, kaznodzieja, działacz kulturalny i pisarz

- Władysław Balicki (1941–2019) – polski ekonomista

- Zdzisław Balicki (1930–1995) – polski dziennikarz, działacz partyjny i polityk

- Zygmunt Balicki (1858–1916) – polski socjolog i polityk

- Zygmunt Balicki (1888–1959) – polski inżynier i polityk

Wikipedia

Patrz:
Balice
Powiązane:

rzecz. Balice nmos.

Wiktionary

baliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: bal

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

(1.2)

:: rzecz. bal mrz., balik mrz.

Wiktionary

baligród

wieś w Polsce

SJP.pl

Baligród – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród.

Leży w dolinie rzeki Hoczewki. Jest siedzibą gminy Baligród. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1634, zdegradowany w 1919.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baligród. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim. Od 1 stycznia 1999 do 1 stycznia 2002 w powiecie bieszczadzkim.

Wikipedia

baligrodzianin

mieszkaniec Baligrodu

SJP.pl

baligrodzianka

mieszkanka Baligrodu

SJP.pl

baligrodzki

→ Baligród

SJP.pl

Patrz:
Baligród

balijczyk

mieszkaniec Bali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bali

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bali n.

:: fż. Balijka ż.

przym. balijski

Wiktionary

balijka

mała balia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bali

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sam będąc synem Jawajczyka i Balijki, planowaćanował dla swego prezydencko-królewskiego rodu kolejne krzyżówki etniczne, umacniające spoistość archipelagu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bali n.

:: fm. Balijczyk

przym. balijski

Wiktionary

balijski

→ Bali (wyspa indonezyjska)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Bali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język balijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bali n., Balijczyk mos., Balijka ż.

Wiktionary

balik

zabawa przy muzyce dla dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: bal

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bal mrz.

:: czas. balować ndk.

:: przym. balowy

:: przysł. balowo

(1.2)

:: rzecz. bal mrz.

::: zdrobn. baliczek mrz.

Wiktionary

balin

Literatura:

- Balin – postać literacka; rycerz z legend arturiańskich

- Balin – postać literacka; krasnolud ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia

Miejscowości w Polsce:

- Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław

- Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin

- Balin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice

- Balin – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów

Wikipedia

balinger

mały statek żaglowy używany w XIII–XV wieku; berlinger

SJP.pl

baliński

nazwisko

SJP.pl

balisa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów

Wiktionary

Balisa – urządzenie montowane w pobliżu toru pojazdów szynowych, służące do transmisji danych między tym urządzeniem a pojazdem lub między pojazdem a tym urządzeniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W torze nr 5 zainstalowano balisę.

Wiktionary

balisong

niewielki, składany nóż do walki wręcz; motylek

SJP.pl

Wikipedia

balista

starożytna i średniowieczna oblężnicza machina wojenna kształtem często zbliżona do kuszy, która służyła do miotania kul kamiennych i kłód okutych żelazem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

Wiktionary

Balista (od gr. βαλλειν – „rzucać”) – starożytna neurobalistyczna machina miotająca, najczęściej używana przy oblężeniu miast i umocnień, wystrzeliwująca pociski (belki lub kamienie) po torze płaskim.

Wynalazek machiny wyrzucającej strzały lub kamienie stromotorowo przez sztywne ramiona, których końce zamocowane były na sprężystych powrozach z końskiego włosia, przypisuje się mieszkańcom Syrii, około 500 roku p.n.e. Podobną broń miotającą pociski płaskotorowo w tym samym czasie wynaleźli też Fenicjanie, ale dopiero po przejęciu tej technologii przez starożytnych Greków można mówić o jej rozwinięciu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈlʲista, AS: balʹista

Wiktionary

Powiązane:

przym. balistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kusza

Wiktionary

balistokardiograf

aparat do badania układu krążenia

SJP.pl

balistokardiografia

metoda badania układu krążenia za pomocą balistokardiografu

SJP.pl

Balistokardiografia (bkg) – nieinwazyjna metoda diagnostyczna, stosowana do rejestrowania mechanicznej czynności serca. Metoda opiera się na rejestracji ruchów ciała wywołanych skurczami mięśnia sercowego – zgodnie z III zasadą dynamiki występuje odrzut ciała w kierunku przeciwnym do wyrzucanej krwi przez serce. Balistokardiogram pokazuje kierunek oraz przyspieszenie tego ruchu odrzutowego.

Początki balistokardiografii wiążą się z pracami Isaaca Starra.

Wikipedia

balistokardiograficzny

przymiotnik

(1.1) med. związany z balistokardiografią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balistokardiografia ż.

Wiktionary

balistokardiogram

zapis rytmicznych drgań ciała uzyskany w czasie badania układu krążenia metodą balistokardiografii

SJP.pl

balistyczny

przymiotnik od: balistyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z balistyką, dotyczący balistyki

(1.2) taki, który leci po krzywej balistycznej

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Korea Północna wystrzeliła rakietę balistyczną, która przeleciała nad Japonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: balʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balistyka ż., balistyt m., balista ż.

przysł. balistycznie

Wiktionary

balistydy

rodzina ryb morskich z rzędu najeżkokształtnych; rogatnicowate

SJP.pl

Rogatnicowate, balistydy (Balistidae) – rodzina morskich ryb rozdymkokształtnych (Tetraodontiformes). Pomimo smacznego mięsa mają niewielkie znaczenie gospodarcze, ponieważ niektóre gatunki są uznawane za trujące dla człowieka. Popularne w akwarystyce, choć należą do ryb agresywnych.

Wikipedia

balistyk

specjalista w zakresie balistyki

SJP.pl

balistyka

nauka o ruchu pocisków, będąca podstawą przy projektowaniu broni, amunicji i pocisków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka badająca ruch pocisków;

Wiktionary

Balistyka (z gr. βάλλειν ballein „rzut”) – nauka o miotaniu i ruchu pocisków oraz rakiet. Została zapoczątkowana w średniowieczu. Jest podstawą projektowania amunicji i broni oraz sporządzania danych potrzebnych przy strzelaniu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. balistyczny

przysł. balistycznie

Wiktionary

balistyt

proch bezdymny, opracowany w roku 1888 przez Alfreda Nobla, stosowany jako paliwo rakietowe, proch artyleryjski itp.

SJP.pl

Wikipedia

baliszewski

nazwisko

SJP.pl

baliw

urzędnik biorący udział w postępowaniu sądowym i egzekucji wyroków sądowych w średniowiecznej Anglii i Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. w przedrewolucyjnej Francji: urzędnik stojący na czele baliwatu (seneszalii), początkowo wędrowny, pełnił role administracyjne, podatkowe, wojskowe a zwłaszcza sądownicze

(1.2) hist. na Wyspach Brytyjskich: urzędnik zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych

(1.3) w niektórych krajach anglosaskich: pomocnik szeryfa lub urzędnik sądowy zajmujący się utrzymaniem porządku na sali sądowej

(1.4) hist. urzędnik zakonny zajmujący się zarządem baliwatu

Wiktionary

Baliw (ang. bailiff, z łacińskiego baiulus – goniec, wychowawca, nauczyciel) – w średniowiecznej Anglii i Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w krajach anglosaskich dla określenia pomocnika szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baliwat

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|ballivus. lub etym|ang|bailiff. etym|stfranc|bailif. etym|stfranc|bail|-if. lub etym|stfranc|baillir.

por. etymn|franc|bailli.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baliw (język tagalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) szalony

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalʲif, AS: balʹif

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baliwat

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baliwat

frazeologia.

etymologia.

etymn|łac|ballivus. lub etym|ang|bailiff. etym|stfranc|bailif. etym|stfranc|bail|-if. lub etym|stfranc|baillir.

por. etymn|franc|bailli.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baliw (język tagalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) szalony

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baliwat

struktura organizacyjna w niektórych zakonach rycerskich, pośrednia między przeoratem a komandorią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w przedrewolucyjnej Francji: jednostka administracyjna na czele której stał baliw;

(1.2) hist. rel. jednostka organizacyjna w niektórych zakonach, pośrednia między przeoratem a komandorią;

Wiktionary

- Baliwat – jednostka terytorialna we Francji ancien régime’u

- Baliwat – jednostka administracyjno-terytorialna w organizacji zakonów rycerskich

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W zakonie maltańskim baliwaty dzieliły się na komandorie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baliw mos.

Wiktionary

balizuar

rodzaj ssaka z rodziny łasicowatych

SJP.pl

Balizuar (Arctonyx) – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Wikipedia

balkon

płyta na zewnątrz budynku połączona z pomieszczeniem wewnętrznym otoczona balustradą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

(1.2) teatr. piętro widowni

Wiktionary

Balkon – element architektoniczny budynku, nadwieszony, posiadający formę otwartą. Stanowi część składową lokalu (mieszkania) i zazwyczaj powiązany jest z pomieszczeniem reprezentacyjnym. Jest to przestrzeń użytkowa – umożliwiająca lepszy, wzrokowy kontakt z otoczeniem i rekreacyjna – stanowiąca połączenie wnętrza budynku z zewnętrzem, będąca namiastką „zielonej izby” lub tarasu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyszedłem na balkon, żeby zobaczyć pokaz sztucznych ogni.

(1.2) Kup bilety na balkon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalkɔ̃n, AS: balkõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. balkonik m.

przym. balkonowy

Wiktionary

balkonetka

biustonosz o niskim, poziomym kroju, podnoszący dekolt poprzez wypchnięcie piersi w górę i skierowanie ich ku środkowi klatki piersiowej

SJP.pl

balkonik

1. mały balkon;
2. urządzenie pomagające poruszać się osobie niepełnosprawnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. mały balkon

(1.2) urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

Wiktionary

Chodzik dla seniora, balkonik – urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie starszej lub niepełnosprawnej.

Ze względu na konstrukcję wyróżnia się różnego typu chodziki/balkoniki:

- balkonik sztywny, nazywany także balkonikiem statycznym, to urządzenie o prostszej konstrukcji bez kół. Balkonik statyczny posiada antypoślizgowe nakładki na nogach, a spacer z nim wymaga od seniora nieco siły i samozaparcia – trzeba bowiem przy każdym kroku oderwać balkonik od ziemi;

- balkonik kroczący, model ruchomy, który podczas spaceru seniora dopasowuje się do zakresu ruchu jego ciała;

- balkonik na kółkach (też: chodzik, rollator) jest przeznaczony dla osób, które nie mają problemu z równowagą. Kółka ułatwiają płynne poruszanie się, ale stanowią też największe niebezpieczeństwo sytuacji, w której osoba traci równowagę.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. balkon m., balkuniorz mos.

Wiktionary

balkoning

skakanie z balkonu do basenu hotelowego lub z jednego balkonu na drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skakanie do basenu z balkonu hotelowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 25-latek zginął skacząc z siódmego piętra hotelu do basenu na hiszpańskiej Ibizie (…) To już szósta tego lata ofiara śmiertelna tzw. balkoningu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈkɔ̃ɲĩŋk, AS: balkõńĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

przym. balkoningowy

Wiktionary

balkoningowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący balkoningu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Balkoningowi zapaleńcy uznają balkoning za sport ekstremalny, nie za formę bezmyślnej rozrywki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalkɔ̃ɲĩŋˈɡɔvɨ, AS: balkõńĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balkoning m.

Wiktionary

balkonolodżia

rodzaj lodżii; balkonologgia

SJP.pl

balkonologgia

rodzaj lodżii; balkonolodżia

SJP.pl

balkonowy

przymiotnik od: balkon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie

(1.2) związany z balkonem (piętrem widowni w teatrach, kinach itp.)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaprezentowali sprzęt do pielęgnacji ogrodów, szeroką gamę kwiatów, roślin doniczkowych, rabatowych, balkonowych oraz wodnych i akwariowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balkon mrz., balkuniorz mos.

Wiktionary

balkuniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. osoba mieszkająca na wsi lecz nie zajmująca się rolnictwem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balkon m., balkonik m.

przym. balkonowy

Wiktionary

ballada

1. gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy różnych rodzajów literackich: epiki, liryki i dramatu,
2. utwór muzyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

(1.2) muz. nastrojowy utwór

Wiktionary

Ballada – gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi), którego tematem są niezwykłe wydarzenia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki (zobacz: balada). Romantyczna ballada nawiązuje do ludowych pieśni, które między XIII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem, który przedstawia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „Król elfów” Goethego jest słynną balladą.

(1.2) Był to pogłos jakiejś rockowej ballady, której słowa wydały się Kubie dziwnie znajome.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈːada, AS: ba•lada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balladystka ż., balladowość ż., balladyczność ż.

przym. balladowy, balladyczny

przysł. balladowo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balladystka ż., balladowość ż., balladyczność ż.

przym. balladowy, balladyczny

przysł. balladowo

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|ballade., prawdop. za pośrednictwem etym|wł|ballata.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) balada; (1.2) balada

* białoruski: (1.1) балада ż.; (1.2) балада ż.

* bułgarski: (1.1) балада ż.; (1.2) балада ż.

* duński: (1.1) ballade w.; (1.2) ballade w.

* esperanto: (1.1) balado

* francuski: (1.1) ballade

* hiszpański: (1.1) balada ż.; (1.2) balada ż.

* ido: (1.1) balado

* interlingua: (1.1) ballada

* kataloński: (1.1) balada ż.

* norweski (bokmål): (1.1) ballade m.; (1.2) ballade m.

* norweski (nynorsk): (1.1) ballade m.; (1.2) ballade m.

* słowacki: (1.1) balada ż.

* szwedzki: (1.1) ballad w.

* węgierski: (1.1) ballada; (1.2) ballada

* włoski: (1.1) ballata ż.; (1.2) ballata ż.

źródła.

== ballada (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ballada

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balladka

zdrobnienie od: ballada

SJP.pl

balladowość

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest balladowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ballada ż.

przym. balladowy

przysł. balladowo

Wiktionary

balladowy

związany z balladą

SJP.pl

balladyczność

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladowość

SJP.pl

balladyczny

właściwy balladzie

SJP.pl

balladyna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbalːaˈdɨ̃na, AS: ba•ladỹna

Wiktionary

balladysta

1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady

SJP.pl

balladystka

balladzistka
1. autorka ballad;
2. piosenkarka śpiewająca ballady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autorka ballad

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ballada ż.

Wiktionary

balladzista

balladysta
1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady

SJP.pl

balladzistka

→ balladzista

SJP.pl

Patrz:
balladzista

ballard

Geografia:

- Ballard – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Barbara

- Ballard – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Uintah

- hrabstwo Ballard (ang. Ballard County) – hrabstwo w stanie Kentucky

Wikipedia

ballata

włoska pieśń 3-głosowa, w której głos solowy śpiewa na tle dwóch instrumentów

SJP.pl

Ballata – włoski układ stroficzny, występujący w wielu odmianach, składający się z krótszej strofy (riprezy) i kilku dłuższych strof rozwijających podany w riprezie temat. W zależności od długości riprezy wyróżnia się formy:

- ballata minima (ripreza jednowersowa, pisana pięciozgłoskowcem, siedmiozgłoskowcem lub ośmiozgłoskowcem)

- ballata piccola (ripreza jednowersowa, pisana jedenastozgłoskowcem)

- ballata minore (ripreza dwuwersowa)

- ballata mezzana (ripreza trójwerowa)

- ballata grande (ripreza czterowersowa)

- ballata stravagante (ripreza dłuższa niż czterowersowa)

Wikipedia

balleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage

SJP.pl

bally

[czytaj: baLI] nazwisko

SJP.pl

balneoklimatyczny

związany z leczeniem balneologicznym i klimatycznym

SJP.pl

balneolog

specjalista w zakresie balneologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balneologia ż.

:: fż. balneolożka ż.

przym. balneologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balneologist

* białoruski: (1.1) бальнеолаг m.

* bułgarski: (1.1) балнеолог m.

* niemiecki: (1.1) Balneologe m.

* rosyjski: (1.1) бальнеолог m.

* rumuński: (1.1) balneolog

* słowacki: (1.1) balneológ m.

* słoweński: (1.1) balneolog m.

* szwedzki: (1.1) balneolog

* ukraiński: (1.1) бальнеолог m.

* węgierski: (1.1) balneológus

źródła.

== balneolog (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) balneolog

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balneologia ż.

:: fż. balneolożka ż.

przym. balneologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balneologia ż.

:: fż. balneolożka ż.

przym. balneologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balneologist

* białoruski: (1.1) бальнеолаг m.

* bułgarski: (1.1) балнеолог m.

* niemiecki: (1.1) Balneologe m.

* rosyjski: (1.1) бальнеолог m.

* rumuński: (1.1) balneolog

* słowacki: (1.1) balneológ m.

* słoweński: (1.1) balneolog m.

* szwedzki: (1.1) balneolog

* ukraiński: (1.1) бальнеолог m.

* węgierski: (1.1) balneológus

źródła.

== balneolog (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) balneolog

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balneologia

nauka, dział medycyny obejmujący leczenie kąpielami w wodzie mineralnej i borowinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

Wiktionary

Balneologia (z łac. balneum – „łaźnia”, z gr. lógos – „słowo, nauka”) – jedna z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz zastosowaniem ich w lecznictwie, zwłaszcza terapii chorób przewlekłych. W Polsce konsultantem krajowym balneologii i medycyny fizykalnej od 3 kwietnia 2023 jest Aleksandra Barbara Sędziak.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balneolog mos.

przym. balneologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Dziedziny medycyny

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) бальнеалогія ż.

* bułgarski: (1.1) балнеология ż.

* czeski: (1.1) balneologie ż.

* estoński: (1.1) balneoloogia

* japoński: (1.1) 温泉療法 (おんせんりょうほう)

* niderlandzki: (1.1) balneologie ż.

* rosyjski: (1.1) бальнеология ż.

* słoweński: (1.1) balneológia ż.

* ukraiński: (1.1) бальнеологія ż.

* węgierski: (1.1) balneológia

* włoski: (1.1) balneologia ż.

źródła.

== balneologia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. balneologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔˈlɔɟja, AS: balneoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balneolog mos.

przym. balneologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) medycyna

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balneolog mos.

przym. balneologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Dziedziny medycyny

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) бальнеалогія ż.

* bułgarski: (1.1) балнеология ż.

* czeski: (1.1) balneologie ż.

* estoński: (1.1) balneoloogia

* japoński: (1.1) 温泉療法 (おんせんりょうほう)

* niderlandzki: (1.1) balneologie ż.

* rosyjski: (1.1) бальнеология ż.

* słoweński: (1.1) balneológia ż.

* ukraiński: (1.1) бальнеологія ż.

* węgierski: (1.1) balneológia

* włoski: (1.1) balneologia ż.

źródła.

== balneologia (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. balneologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balneologiczny

przymiotnik od: balneologia (np. zakład balneologiczny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z balneologią, dotyczący balneologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Budapeszcie jest też pięć luksusowych hoteli balneologicznych, z najstarszym i słynnym hotelem Gellerta na czele.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balneologia ż., balneolog mos.

Wiktionary

balneolożka

→ balneolog

SJP.pl

Patrz:
balneolog

balneotechniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balneotechniką, dotyczący balneotechniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balneotechnika ż., balneotechnik mos.

Wiktionary

balneotechnik

specjalista w dziedzinie balneotechniki

SJP.pl

balneotechnika

nauka o budowie i urządzaniu leczniczych zakładów kapielowych, łaźni, zdrojowisk

SJP.pl

balneoterapeutyczny

przymiotnik od: balneoterapia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z balneoterapią, dotyczący balneoterapii; oparty na balneoterapii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balneoterapia ż.

Wiktionary

balneoterapia

leczenie za pomocą kąpieli mineralnych, gazowych, borowinowych i mineralnych wód pitnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

Wiktionary

Balneoterapia – dział fizjoterapii zajmujący się zabiegami rehabilitacyjnymi wykorzystującymi wody lecznicze w różnych temperaturach, peloidy i gazy, w celu leczenia schorzeń pacjenta. Stosowany między innymi przez Hipokratesa. Rozwinięty na szeroką skalę przez Rzymian.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) fitobalneoterapia

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. balneoterapeutyczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|balneo-|-terapia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balneotherapy

* białoruski: (1.1) бальнеатэрапія ż.

* bułgarski: (1.1) балнеотерапия ż.

* esperanto: (1.1) banoterapio, balneoterapio

* francuski: (1.1) balnéothérapie ż.

* hiszpański: (1.1) balneoterapia ż.

* nowogrecki: (1.1) θεραπεία με λουτρά ż.

* rosyjski: (1.1) бальнеотерапия ż.

* słowacki: (1.1) balneoterapia ż.

* turecki: (1.1) balneoterapi

* ukraiński: (1.1) бальнеотерапія ż.

* włoski: (1.1) balneoterapia ż.

źródła.

== balneoterapia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|bal.ne.o.te.ˈɾa.pja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. balneoterapia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja, AS: balneoterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. balneoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. balneoterapeutyczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|balneo-|-terapia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) balneotherapy

* białoruski: (1.1) бальнеатэрапія ż.

* bułgarski: (1.1) балнеотерапия ż.

* esperanto: (1.1) banoterapio, balneoterapio

* francuski: (1.1) balnéothérapie ż.

* hiszpański: (1.1) balneoterapia ż.

* nowogrecki: (1.1) θεραπεία με λουτρά ż.

* rosyjski: (1.1) бальнеотерапия ż.

* słowacki: (1.1) balneoterapia ż.

* turecki: (1.1) balneoterapi

* ukraiński: (1.1) бальнеотерапія ż.

* włoski: (1.1) balneoterapia ż.

źródła.

== balneoterapia (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|bal.ne.o.te.ˈɾa.pja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. balneoterapia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie balot, lecz tylko mały balocik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balot m.

Wiktionary

balomania

nadmierne uczęszczanie na bale, zabawy

SJP.pl

balon

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon

Wiktionary

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|luftbalón.

Wiktionary

balonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od: balon

(1.2) daw. mały balon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balon mrz., balonik mrz.

przym. baloniasty, balonowaty, balonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balonik

Wiktionary

balonet

zbiornik napełniany powietrzem atmosferycznym

SJP.pl

Balonet – komora wypełniona powietrzem, znajdująca się wewnątrz powłoki balonu lub sterowca ciśnieniowego, służąca do utrzymywania odpowiedniego kształtu balonu na uwięzi lub sterowca.

Wikipedia

balonfok

duży, trójkątny żagiel, bardzo wypukły, podnoszony dodatkowo na statkach sportowych zamiast foka

SJP.pl

Balonfok – duży żagiel używany przy słabych wiatrach zamiast foka.

Wikipedia

baloniarka

→ baloniarz

SJP.pl

Patrz:
baloniarz

baloniarski

przymiotnik od: baloniarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany z baloniarstwem albo baloniarzami

Wiktionary

Powiązane:

przym. balonowy

rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary

baloniarstwo

sport balonowy

SJP.pl

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

Wikipedia

baloniarz

1. pilot balonowy lub miłośnik sportów balonowych;
2. producent lub sprzedawca baloników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasjonat latania balonem

Wiktionary

Powiązane:

przym. balonowy

rzecz. balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary

baloniasty

przypominający kształtem balon; balonowaty

SJP.pl

balonik

1. mały balon (pojazd lub gumowa zabawka);
2. zdrobnienie od: balon (zwykle jako gumowa zabawka);
3. potocznie: alkomat, zwłaszcza ten używany przez policję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balon

(1.2) mały balon, balon-zabawka

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Balonik podobał się wszystkim, dlatego często się nim bawiono.

Wiktionary

Powiązane:

przym. balonowy

rzecz. balonek mrz., balon mrz., balonówka ż., balonówa ż.

Wiktionary

balonikowanie

zabieg leczniczy mający na celu udrożnienie i poszerzenie naczynia krwionośnego; angioplastyka

SJP.pl

balonikowy

związany z balonikiem

SJP.pl

baloniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fura na gumowych kołach

Wiktionary

balonkliwer

trójkątny żagiel podnoszony na sztagu, silnie uwypuklający się pod wpływem wiatru, używany na statkach sportowych zamiast kliwra

SJP.pl

Kliwer – żagiel zaliczanych do sztaksli przednich. Charakteryzuje się wysoko uniesionym rogiem halsowym. Występuje przed fokiem, a przy większej liczbie sztaksli przednich może być dodatkowo poprzedzony lataczem i (rzadziej)bomkliwrem. Dawniej nazywany był również yankee.

Wikipedia

balonówa

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. pot. guma balonowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary

balonowaty

przypominający kształtem balon; baloniasty

SJP.pl

balonówka

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. guma balonowa

(1.2) mot. opona o szerokim przekroju

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Siedziało się więc na tym trzepaku i żuło balonówkę albo łuskało słoneczniki, plućując obficie łupinami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n.

przym. balonowy, baloniarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) guma balonowa

Wiktionary

balonowy

przymiotnik od: balon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balonem, dotyczący balonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balonek mrz., balonówka ż., balon m., balonik m., baloniarz m., baloniarstwo n., balonówa ż.

przym. baloniarski

Wiktionary

balony

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. kobiece piersi

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: balon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta laska ma zajebiste balony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biust, grub. melony, wulg. cyce, cycki

Wiktionary

balot

1. szczelnie zapakowana paczka towarów tego samego rodzaju, najczęściej przeznaczona do wysyłki;
2. środowiskowo: bela zwiniętej, sprasowanej słomy, siana lub torfu;
3. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balotaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szczelnie zapakowana paczka z towarem jednego rodzaju

(1.2) bela sprasowanej i zwiniętej słomy, siana lub ściółki

Wiktionary

Balot – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Côte-d’Or.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 93 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Balot plasuje się na 817. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3) balotaż

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. balocik mrz.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== balot (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) głosować, wybory

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalɔt, AS: balot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) balotaż

Wiktionary

balotada

w jeździectwie: podskok konia na tylnych nogach, wykonany w miejscu

SJP.pl

balotaż

1. dodatkowe głosowanie, wybór jednego z dwóch kandydatów, którzy wcześniej uzyskali tę samą liczbę głosów; dogrywka;
2. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balot

SJP.pl

Wikipedia

balotować

1. układać w baloty;
2. dawniej: głosować za pomocą gałek lub kartek

SJP.pl

balotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głosowanie przy pomocy czarnych i białych kartek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balotaż m.

czas. balotować

Wiktionary

balować

1. bawić się na balu;
2. potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować, baletować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabalować)

(1.1) pot. bawić się na balu

(1.2) pot. beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przed jednym ze spotkań mistrzów Polski młodzieniec do późnej nocy balował ze swoimi kompanami we wrocławskich knajpach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabalowanie n., bal m., balowicz m., balowiczka ż., balowanie n.

czas. zabalować dk.

przym. balowy

Wiktionary

balowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bal m., zabalowanie n.

czas. balować ndk., zabalować ndk.

przym. balowy

przysł. balowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baletowanie, imprezowanie

Wiktionary

balowicz

1. uczestnik zabawy, imprezy;
2. hulaka, utracjusz

SJP.pl

balowiczka

1. uczestniczka zabawy, imprezy;
2. utracjuszka

SJP.pl

balownica

dawniej: kobieta lubiąca uczęszczać na bale, zabawy

SJP.pl

balowy

przymiotnik od: bal (zabawa taneczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balem, dotyczący balu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Robiło się na zamówienie: buty z cholewami, wywrotki, takie balowe czółenka z mięciuteńkiej skórki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bal m., balowicz m., balowiczka ż., balownik m., balownica ż., balowanie n., zabalowanie n.

czas. balować ndk., zabalować dk.

przysł. balowo

Wiktionary

balsa

1. drzewo z rodziny serecznikowatych, którego drewna używano dawniej do budowy tratw, dziś jachtów; ogorzałka;
2. dawna tratwa inkaska, wykonywana z drewna drzewa o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ochroma lagopus|ref=tak., drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;

(1.2) drewno balsy (1.1)

(1.3) tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)

Wiktionary

- Balsa – gatunek drzewa

- Balsa – program do obsługi poczty elektronicznej

- Balsa – wieś i gmina na Węgrzech

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Balsa jest bardzo lekka, lżejsza nawet od korka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsa, AS: balsa

Wiktionary

Powiązane:

przym. balsowy

Wiktionary

balsam

1. naturalny roztwór z żywicy drzew (np. w terpentynie);
2. kosmetyk lub lek otrzymany z takiego roztworu;
3. coś przynoszącego ulgę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. kosmet. techn. półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

(1.2) hist. starożytny preparat do balsamowania zwłok

(1.3) przen. coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

(1.4) stpol. żywica

(1.5) środ. przestępcze samogon, bimber

(1.6) bot. pot. nazwa systematyczna|Ocimum basilicum|L.|ref=tak., bazylia pospolita

Wiktionary

Balsam (łac. balsamum) – naturalny roztwór żywic w olejkach eterycznych, wydzielany przez drzewa w przewodach żywicznych. Używany w przemyśle kosmetycznym (do pielęgnacji ciała), farmaceutycznym, ma też zastosowanie techniczne (np. balsam z jodły balsamicznej używany jest w mikroskopii).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłam sobie balsam do ciała z bergamotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalsãm, AS: balsãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsamik mrz., balsamowanie n., balsamista, balsaminka, balsamowiec

czas. balsamować

przym. balsamiczny, balsamowy, balsamowaty

przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krem

(1.3) pociecha

(1.6) bazylia pospolita, pot. bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylijka zwyczajna, bazyliszka polska

Wiktionary

balsamacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamizacja, tanatopraksja, tanatopraktyka

SJP.pl

balsamiarski

związany z zabezpieczaniem zwłok przed rozkładem

SJP.pl

balsamiczny

1. świeży i aromatyczny;
2. uspokajający, kojący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o przyjemnym zapachu, aromatyczny, przesycony balsamem

(1.2) przen. uspokajający, przynoszący ukojenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: balsãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsam m., balsamowanie n.

czas. balsamować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) uspokajający

Wiktionary

balsamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balsam

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie balsam, lecz tylko mały balsamik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsam m., balsamowanie n.

Wiktionary

balsamina

roślina zielna lub półkrzew z rodziny niecierpkowatych; niecierpek ogrodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Impatiens balsamina|ref=tak., roślina ozdobna o dużych różnobarwnych kwiatach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãˈmʲĩna, AS: balsãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsaminka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niecierpek ogrodowy

Wiktionary

balsaminka

1. naczynko na wonne zioła, używane przez Żydów w domu i bóżnicy, najczęściej w formie wieżyczki; besaminka;
2. roślina kwiatowa z rodziny niecierpkowatych, uprawiana w celach ozdobnych; balsamina, niecierpek balsamina

SJP.pl

Balsaminka (spolszczona z Besaminka z hebr. הבשמים besamim – kadzidła, zioła) – liturgiczne naczynie żydowskie służące do przechowywania wonnych ziół, zwłaszcza goździków, imbiru, muszkatu, ziela angielskiego z mirtem, czy płatków róży.

Wikipedia

balsamista

osoba balsamująca ciała zmarłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która balsamuje zwłoki

Wiktionary

Balsamista (jap. 死化粧師 Shigeshoushi) – manga autorstwa Mitsukazu Mihary. Przeznaczona dla osób dorosłych. W Polsce wydawana jest przez wydawnictwo Hanami. Do tej pory ukazało się sześć tomów. W 2007 roku na podstawie komiksu Balsamista powstał serial telewizyjny, który wyemitowała telewizja TV Tokyo. Balsamista wybrany został mangą roku 2008 w plebiscycie portali Poltergeist i Anime.com.pl.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tak przygotowaną mumię balsamiści włożą do drewnianej, zdobionej trumny w kształcie człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsam m., balsamowanie n.

:: fż. balsamistka ż.

czas. balsamować dk.

przym. balsamowy

Wiktionary

balsamistka

→ balsamista

SJP.pl

Patrz:
balsamista

balsamizacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamacja, tanatopraksja, tanatopraktyka

SJP.pl

balsamka

balsamka ogórkowata - tropikalna i subtropikalna roślina z rodziny dyniowatych

SJP.pl

Wikipedia

balsamodrzew

dawniej: balsamowiec - rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych

SJP.pl

balsamować

1. zabezpieczać zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących;
2. rozprowadzać na skórze balsam - lek lub kosmetyk

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamowiec mrz., balsamista mos.

przym. balsamiczny

Wiktionary

balsamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staroegipskie metody balsamowania zwłok okazały się niezwykle skuteczne.

(1.1) Nowoczesne balsamowanie, zwane przez specjalistów tanatopraksją, polega na wpompowaniu w żyły zmarłego chemicznych płynów infuzyjnych i nasycenia ciała środkami chemicznymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbalsãmɔˈvãɲɛ, AS: balsãmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsamacja ż., balsam m., balsamik m., balsamista m., zabalsamowanie n., balsamowiec mrz.

czas. balsamować ndk., zabalsamować dk.

przym. balsamiczny, balsamowy

przysł. balsamicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balsamacja, tanatopraksja

Wiktionary

balsamowaty

taki, który przypomina balsam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający balsam

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balsam mrz.

Wiktionary

balsamowiec

rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Commiphora|ref=tak., rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych, występujących głównie w Afryce i Bliskim Wschodzie;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju balsamowiec (1.1)

Wiktionary

Balsamowiec (Commiphora Jacq.) – rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Liczy ok. 180 gatunków występujących głównie w Afryce (na tym kontynencie rozprzestrzenionych jest 150 gatunków), poza tym w południowej Azji i w równikowej części Ameryce Południowej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. balsam m., balsamowanie n.

czas. balsamować ndk.

Wiktionary

balsamowy

→ balsam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z balsamem, dotyczący balsamu

(1.2) zawierający balsam

Wiktionary

Patrz:
balsam
Powiązane:

rzecz. balsam mrz., balsamowanie n., balsamista mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) balsamiczny

Wiktionary

balsowy

odnoszący się do balsy

SJP.pl

baltazar

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Baltazar – imię

- Baltazar – babiloński książę

- Baltazar – autobiografia Sławomira Mrożka

- Baltazar – poemat Jana Kasprowicza

- Baltazar (1477–1507) – książę Meklemburgii

- Baltazar (1336–1406) – margrabia Miśni i landgraf Turyngii

- Baltazar (1926–1997) – brazylijski piłkarz

- Baltazar (ur. 1959) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziadek nauczył Baltazara jeździć na rowerze.

(1.1) Wtedy Baltazar przeraził się bardzo i kolor jego twarzy zmienił się, a jego możnowładców ogarnęło zmieszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: balˈtazar, AS: baltazar

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

uczta Baltazara

etymologia. etym|łac|Balthasar.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Balthazar

* białoruski: (1.1) Бальтазар m.

* chorwacki: (1.1) Baltazar m.

* farerski: (1.1) Baltasar m.

* francuski: (1.1) Balthazar m.

* hiszpański: (1.1) Baltasar m.

* islandzki: (1.1) Baltasar m.

* kataloński: (1.1) Baltasar m.

* łaciński: (1.1) Balthasar m.

* niderlandzki: (1.1) Balthasar m.

* niemiecki: (1.1) Balthasar m.

* nowogrecki: (1.1) Βαλτάσαρ m.

* ormiański: (1.1) Բաղդասար (Bałdasar)

* portugalski: (1.1) Balthasar m., Balthazar m.

* rosyjski: (1.1) Бальтазар m.

* rumuński: (1.1) Baltazar m.

* słoweński: (1.1) Baltazar m.

* starofrancuski: (1.1) Baltasar m.

* staroormiański: (1.1) Բաղդասար (Bałdasar)

* szwedzki: (1.1) Baltsar w.

* ukraiński: (1.1) Балтазар m.

* węgierski: (1.1) Boldizsár

* włoski: (1.1) Baldassarre m.

źródła.

== Baltazar (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|słoweński|m. Baltazar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

balteus

w starożytnym Rzymie: część uprzęży lub pas do noszenia miecza

SJP.pl

balthasar

[czytaj: BALtazar]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

baltimorczyk

[czytaj: boltimorczyk] mieszkaniec Baltimore (miasta w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baltimore

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baltimore n.

:: fż. baltimorka ż.

przym. baltimorski

Wiktionary

baltimore

[czytaj: BOLtimor] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Baltimore (wym. [ˈbɒltɪmɔr]) – miasto na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, największe w stanie Maryland.

Leży około 60 km od Waszyngtonu i tworzy z nim jeden obszar metropolitalny. Jest miastem niezależnym, a więc nie wchodzi w skład żadnego hrabstwa. Zgodnie z prawem stanu Maryland posiada status identyczny jak hrabstwo dla celów statystycznych – Państwowy Urząd Statystyczny (ang.: US Census Bureau) uznaje hrabstwo za podstawę obliczeń i dlatego traktuje Baltimore na zasadzie równości z hrabstwem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niedzielę zwiedzimy akwarium w Baltimore.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baltimorczyk mos., baltimorka ż.

przym. baltimorski

Wiktionary

baltimorka

[czytaj: boltimorka] mieszkanka Baltimore (miasta w USA)

SJP.pl

baltimorski

→ Baltimore [czytaj: boltimorski]; boltimorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baltimore, dotyczący Baltimore

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baltimore n., baltimorczyk mos., baltimorka ż.

Wiktionary

baltolog

specjalista w dziedzinie baltologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; bałtolog, bałtysta

SJP.pl

baltologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; bałtologia

SJP.pl

baltona

przedsiębiorstwo handlowe

SJP.pl

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego „Baltona” Spółka Akcyjna – przedsiębiorstwo handlowe, funkcjonujące na rynku międzynarodowym w obszarze obsługi pasażerów na lotniskach i przejściach granicznych.

Sklepy wolnocłowe Baltona Duty Free można znaleźć na takich portach lotniczych, jak Lotnisko Chopina w Warszawie, Lotnisko Katowice – Pyrzowice, Lotnisko Wrocław, Lotnisko Kraków, Lotnisko Poznań-Ławica, Lotnisko Rzeszów-Jasionka, Lotnisko Bydgoszcz, Lotnisko Warszawa-Radom, Lotnisko Montpellier, Lotnisko Lwów. Poza tym, sklep Baltona można znaleźć na przejściu granicznym w Świnoujściu.

Wikipedia

baltonowski

chleb baltonowski - tradycyjny, polski chleb pszenno-żytni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Baltony

Wiktionary

baluchiterium

wymarły bezrogi nosorożec

SJP.pl

Paraceratherium – wymarły rodzaj bezrogiego nosorożca, a właściwie przedstawiciel rodziny Hyracodontidae z podrodziny Indricotheriinae; jeden z największych ssaków lądowych w historii. Żył od wczesnej do późnej epoki oligoceńskiej (34–23 miliony lat temu). Jego szczątki znaleziono w Eurazji od Chin do terenów byłej Jugosławii. Nazwa Paraceratherium oznacza „obok bezrogiej bestii”, odnosi się do Aceratherium, rodzaju uznawanego niegdyś za podobny.

Wikipedia

balustrada

poręcz oparta na słupkach, stanowiąca obramowanie balkonu, schodów itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

Wiktionary

Balustrada – ażurowe lub pełne zabezpieczenie (ogrodzenie) schodów, tarasów, balkonów, dachów, wiaduktów, mostów itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i pełniące jednocześnie funkcję ozdobną. Balustrada może być również ażurową przegrodą pomiędzy pomieszczeniami lub wydzielającą część większej przestrzeni (np. w kościołach oddziela prezbiterium od nawy, kaplice od nawy).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) ozdobna balustrada • taras z balustradą

synonimy.

(1.1) barierka, poręcz, reg. śl. gelender.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. balustradowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|balustrade., z etym|wł|balaustrata.

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) balaustrada

* białoruski: (1.1) балюстрада ż.

* bułgarski: (1.1) балюстрада ż.

* czeski: (1.1) balustráda ż.

* esperanto: (1.1) balustrado

* estoński: (1.1) balustraad

* francuski: (1.1) balustrade ż., rambarde ż.

* hiszpański: (1.1) balaustrada ż.

* interlingua: (1.1) balustrada

* litewski: (1.1) baliustrada ż.

* niemiecki: (1.1) Balustrade ż.

* nowogrecki: (1.1) κιγκλίδωμα n., χαμηλό παραπέτο n.

* rosyjski: (1.1) балюстрада ż.

* słoweński: (1.1) balustrada ż.

* ukraiński: (1.1) балюстрада ż.

* włoski: (1.1) balaustra ż., parapetto m.

źródła.

== balustrada (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) archit. balustrada

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbaluˈstrada, AS: balustrada

Wiktionary

Powiązane:

przym. balustradowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barierka, poręcz, reg. śl. gelender.

Wiktionary

balustradka

zdrobnienie od: balustrada

SJP.pl

balustradowy

związany z balustradą, dotyczący balustrady

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balustrada ż.

Wiktionary

balut

filipińska potrawa w postaci gotowanego ptasiego jaja, w którym znajduje się rozwinięty zarodek

SJP.pl

Balut (tagalski balut, laot. Khai Luk, khmer. Pong tea khon, wiet. Trứng vịt lộn lub Hột vịt lộn) – tradycyjna potrawa wielu kuchni południowo-wschodnioazjatyckich, zwłaszcza kuchni wietnamskiej, laotańskiej, khmerskiej, filipińskiej oraz – w mniejszym stopniu – chińskiej (ściślej: południowochińskiej). Balut stanowi danie przejściowe: nabiałowo (jajeczno)-mięsne i ma postać gotowanego jajka kaczego (rzadziej kurzego), wewnątrz którego znajduje się w pełni uformowany zarodek ptaka, którego spożywa się w całości – wraz z kośćmi, dziobem itd. Okres inkubacji jaj zależy od upodobań konsumentów i jest różny w poszczególnych krajach. Najdłużej inkubują jaja Wietnamczycy, którzy preferują 21-dniowe zarodki kacze.

Wikipedia

balwierka

→ balwierz

SJP.pl

Patrz:
balwierz

balwierski

→ balwierz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem balwierza, dotyczący balwierza

Wiktionary

Patrz:
balwierz
Powiązane:

rzecz. balwierz mos., balwierka ż.

Wiktionary

balwierz

1. dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balbierz, barbierz;
2. regionalnie: fryzjer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fryzjer zajmujący się także m.in. rwaniem zębów i wykonujący zabiegi felczerskie; Gloger.

(1.2) poznań. fryzjer

Wiktionary

Zawód

- inaczej: cyrulik

Nazwisko

- Balwierz

- Walentyna Balwierz

- Balwierczak

Postać literacka, zobacz:

- Don Kichot (powieść)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do świeżej rany nieraz byłem wzywany, zwłaszcza w okolicy mało w medyków i balwierzy zasobnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbalvʲjɛʃ, AS: balvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balwiernia ż.

:: fż. balwierka ż.

przym. balwierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyrulik, golibroda

Wiktionary

balzac

[czytaj: balZAK] nazwisko francuskie, m.in. Honoré de Balzac [czytaj: onoRE de balZAK] - pisarz francuski

SJP.pl

Geografia:

- Balzac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente

Osoby noszące to nazwisko:

- Catherine Henriette de Balzac d’Entragues (1579–1633) – francuska arystokratka

- Honoré de Balzac (1799–1850) – francuski powieściopisarz

- Jean-Louis Guez de Balzac (1597–1654) – francuski pisarz

Wikipedia

balzak

nazwisko, np. Honoriusz Balzak (Honoré de Balzac, 1799-1850), pisarz francuski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. spolszczone nazwisko francuskiego powieściopisarza Balzaca;

Wiktionary

Honoré de Balzac wym. [ɔnɔ'ʀe ‘də bal’zak], Honoriusz Balzak (ur. 20 maja 1799 w Tours, zm. 18 sierpnia 1850 w Paryżu) – francuski powieściopisarz, obok Dickensa i Tołstoja jeden z najważniejszych twórców współczesnej powieści europejskiej, autor monumentalnego cyklu powieściowego Komedia ludzka (La comédie humaine).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mamy w biblioteczce dwie powieści Balzaka.

Wiktionary

balzakiana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Balzaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Balzaka

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Balzakiem i jego twórczością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sali na drugim piętrze prezentowane są balzakiana.

(1.2) Wszystkie balzakiana biblioteka otrzymała w darze od wdowy po profesorze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balzakista mos., balzakowskość ż.

przym. balzakowski

przysł. balzakowsko

Wiktionary

balzakista

znawca, miłośnik dzieł Balzaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. znawca lub badacz twórczości Balzaka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwóch balzakistów przyjechało na kongres z Francji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balzakiana lm nm., balzakowskość ż.

przym. balzakowski

przysł. balzakowsko

Wiktionary

balzakistka

→ balzakista

SJP.pl

Patrz:
balzakista

balzakowski

1. taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; balzakowy;
2. o wieku kobiety: dojrzały, między 30. a 40. rokiem życia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Honoriusza Balzaka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. balzakiana nmos., balzakista mos.

przym. Balzakowski

Wiktionary

balzakowy

taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; balzakowski

SJP.pl

bam

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim, bom, bim-bam, bim-bom

SJP.pl

Bam (pers. ‏بم‎) – miasto położone w pustynnym rejonie południowo-wschodniego Iranu, w prowincji Kerman. Znane na świecie dzięki ruinom starożytnego miasta Arg-e Bam. W 2004 krajobraz kulturowy miasta Bam został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

bama

ołtarz pod gołym niebem wzniesiony ku czci kananejskich bogów płodności

SJP.pl

Bama (hebr. "wyżyna") – typ kananejskiego sanktuarium. Zazwyczaj miała postać sztucznego lub naturalnego wzgórza, na szczycie którego ustawione były betyle albo kamienne stele poświęcone bóstwu. Wyżyny miewały także formę niskiego kamiennego podwyższenia, z kilkoma stopniami umożliwiającymi wejście.

Wikipedia

bamakijczyk

mieszkaniec Bamako

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bamako

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijt͡ʃɨk, AS: bãmaḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamako n.

:: fż. bamakijka ż.

przym. bamakijski

Wiktionary

bamakijka

mieszkanka Bamako (stolicy Mali)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bamako

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijka, AS: bãmaḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamako n.

:: fm. bamakijczyk mos.

przym. bamakijski

Wiktionary

bamakijski

→ Bamako

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bamako

Wiktionary

Patrz:
Bamako
Wymowa:

IPA: ˌbãmaˈcijsʲci, AS: bãmaḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamako n., bamakijczyk mos., bamakijka ż.

Wiktionary

bamako

stolica Mali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mali;

Wiktionary

Bamako – stolica i największe miasto Mali. Położone w południowo-zachodniej części kraju, nad rzeką Niger, w pobliżu granicy z Gwineą. Współrzędne geograficzne Bamako to 12°39′N i 8°0′W.

Bamako to jedno z najszybciej zaludniających się miast na świecie. Od 2000 r. jego populacja wzrosła ponad dwukrotnie i oczekuje się, że ten szybki wzrost będzie się utrzymywał w nadchodzących dziesięcioleciach. Według spisu w 2022 roku liczy 4,2 mln mieszkańców. Większość mieszkańców miasta żyje w nieformalnych osiedlach. Ten niekontrolowany rozwój w połączeniu z coraz częstszymi i dotkliwszymi deszczami sprawia, że miasto jest narażone na powodzie: w 2019 r. w ciągu zaledwie jednej nocy zginęło 16 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bamako jest stolicą, a zarazem największym miastem Mali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈmakɔ, AS: bãmako

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bamakijczyk m., bamakijka ż.

przym. bamakijski

Wiktionary

bambara

język afrykański, używany głównie w Mali

SJP.pl

Bambara albo Bamana – grupa etniczna w Afryce Zachodniej, której przedstawiciele zamieszkują obszary w środkowym biegu Nigru – głównie w południowo-wschodnim Mali, gdzie stanowią 31% ludności. Mniejsze społeczności Bambara znajdują się w Gwinei (1% ludności), Francji, Senegalu, Nigrze, Wybrzeżu Kości Słoniowej i Mauretanii. Posługują się językiem bambara należącym do grupy mande rodziny nigero-kongijskiej.

Wikipedia

bambaryła

potocznie:
1. kobieta głupia, ociężała umysłowo; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. kobieta gruba, otyła; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. głupek, grubas, ciężki umysł

Wiktionary

bamber

1. mieszkaniec kilku wsi pod Poznaniem, potomek osadników niemieckich;
2. potocznie: bogaty mieszkaniec wsi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź.zamożny chłop, bogaty gospodarz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bogaty rolnik

(1.3) gw-pl|Poznań. niemiecki osadnik, wieśniak pochodzenia niemieckiego;

(1.4) gw-pl|Poznań. człowiek nieokrzesany, prymitywny

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

(1.1) Poszedłech do bambra i kupiołch cetnar mączytych pyr.

(1.2) Hajna to je srogi bamber, mo kupa pola.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamberga ż., reg-pl|Poznań|bambera. ż., gw-pl|Górny Śląsk|bamberstwo. n.

przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|bauer, bur, gospodorz.

(1.4) prostak, gbur, burak, współcz. pogard. wieśniak

Wiktionary

bamberczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bambergu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bamberczykom, podobnie jak innym osadnikom niemieckim przybyłym do Wielkopolski, zaproponowano bardzo dobre warunki osiedlenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fż. bamberka ż.

przym. bamberski

Wiktionary

bamberg

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Bawarii;

Wiktionary

Bamberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, siedziba regionu Oberfranken-West oraz powiatu Bamberg (do którego nie należy). Leży nad rzeką Regnitz, która w odległości około 7 km od centrum miasta dwoma ramionami uchodzi do Menu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bamberczyk mos., bamberka ż., bamber mos.

przym. bamberski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. daw. Bamberga

Wiktionary

bamberga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bamberg, miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria;

(1.2) astr. planetoida 324;

Wiktionary

- Bamberga – miasto w Niemczech

- Bamberga – planetoida

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To na ten czas datuje się wspaniałą darowiznę zanotowaną w dokumentach klasztoru św. Michała w Bamberdze

(1.1) W dotychczasowej historiografii przeważa pogląd, że templariuszy sprowadził na swe ziemie (Śląsk) książę Henryk Brodaty za pośrednictwem swego szwagra Ekberta (biskupa bamberskiego) z komendy zakonu istniejącej już wówczas w Bamberdze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bamberczyk mos., bambr mos., bamber mos., bamberka ż.

przym. bamberski

Wiktionary

bamberka

regionalnie:
1. osadniczka niemiecka;
2. żona bogatego gospodarza;
3. kobieta prymitywna, nieokrzesana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bambergu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos.

:: fm. bamberczyk mos.

przym. bamberski

Wiktionary

bamberski

→ Bamberg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bambergiem, dotyczący Bambergu (hist. Bambergi)

(1.2) poznań. dotyczący bambra, potomka niemieckich osadników w Poznańskiem

(1.3) poznań. gw-pl|Górny Śląsk. łódź. dotyczący bogatego chłopa

Wiktionary

Patrz:
Bamberg
Wymowa:

IPA: bãmˈbɛrsʲci, AS: bãmbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamberg mrz., Bamberga ż., bamber mos., bamberczyk mos., bamberka ż.

Wiktionary

bambersko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wymierzony policzek

Wiktionary

bamberstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. duże gospodarstwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bamber mos.

Wiktionary

bambetle

potocznie: manatki, rzeczy osobiste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzeczy osobiste

(1.2) starocie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɛtlɛ, AS: bãmbetle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzeczy, manatki, manele, klamoty

(1.2) graty, rupiecie, starzyzna

Wiktionary

bambik

ktoś słaby, początkujący; słabeusz, nieudacznik

SJP.pl

bambinizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambizm, bambizacja

SJP.pl

bambino

1. potocznie: czułe, serdeczne zwrócenie się do jakiejś osoby, np. narzeczonej, dziecka itp.;
2. odmiana dyni melonowej; bania;
3. wizerunek dzieciątka Jezus;
4. środowiskowo: tabletka amfetaminy

SJP.pl

- Bambino – gramofon produkowany przez Unitra Fonica

- Bambino – nazwa popularnych lodów, związane z okresem PRL

- Bambino – odmiana dyni melonowej

- Bambino – marka kosmetyków produkowanych przez Pollena Uroda

- Bambino – ikonograficzne przedstawienie dzieciątka Jezus

- Bambino – drugi utwór muzyczny Dalidy, który przyniósł jej popularność

- Bambino – rasa kotów krótkowłosych

- Bambino – czeski serial z 1984

- Bambino - kredki ołówkowe i świecowe

Wikipedia

bambizacja

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambizm, bambinizm

SJP.pl

bambizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambinizm, bambizacja

SJP.pl

bambo

pogardliwie: Murzyn; czarnuch, morus, bambus, asfalt

SJP.pl

Bambo – wiersz dla dzieci Juliana Tuwima opublikowany po raz pierwszy w 1935 na łamach „Wiadomości Literackich”.

Wikipedia

bambocjada

scenka rodzajowa, zwykle o charakterze groteskowym, w malarstwie europejskim

SJP.pl

bambosz

ciepły, miękki pantofel domowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. miękki, ciepły kapeć noszony w domu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy widziałeś może, gdzie Pimpek zawlókł moje zielone bambosze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbɔʃ, AS: bãmboš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciap, kapeć, laczek, łapeć, papeć, papuć; zdrobn. bamboszek

Wiktionary

bamboszada

dawniej: rubaszny figiel, żart; bambocjada

SJP.pl

bambosze

miękkie obuwie domowe

SJP.pl

Kapcie (regionalnie: łapcie, chapcie, bambosze, pantofle, lacie, papucie, laczki, ciapy itp.) – rodzaj obuwia przeznaczony do noszenia w mieszkaniu. Czasem jako kapcie używane są inne rodzaje obuwia takie jak: klapki, japonki, drewniaki czy pantofle.

Wikipedia

bamboszek

mały bambosz, zwykle dziecięcy

SJP.pl

bamboszki

mały bambosz, zwykle dziecięcy

SJP.pl

bambotle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. rzeczy osobiste

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ładuj te swoje bambotle i w drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãmˈbɔtlɛ, AS: bãmbotle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klamoty

Wiktionary

bambrzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. placek ziemniaczany pieczony bezpośrednio na piecu

Wiktionary

bambuko

w potocznym wyrażeniu: zrobić kogoś w bambuko - oszukać kogoś, ośmieszyć

SJP.pl

bambus

drewniejąca bylina z rodziny wiechlinowatych (traw); źdźbła do 30 cm średnicy; rośnie bardzo szybko, do 1 m na dobę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Bambusa|Shreb.|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju bambus (1.1)

(1.3) pot. roślina z podrodziny bambusowych, podobna do bambusa (1.2), jednak z innego rodzaju

(1.4) pot. materiał, drewno uzyskane z bambusa (1.2) lub bambusa (1.3)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pogard. obraź. osoba rasy żółtej bądź czarnej

(2.2) stud. student rasy żółtej bądź czarnej

(2.3) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

Bambus (Bambusa Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, należący do rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem „bambusów”, wchodzących w skład podrodziny bambusowych (Bambusoideae). Rodzaj liczy ok. 130 gatunków występujących w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki bambusu mogą bardzo szybko rosnąć.

(2.1) Na obcokrajowca rodem z Czarnego Lądu lecą epitety, np. "czarnuch" lub "bambus".

(2.3) Straszny z ciebie bambus!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãmbus, AS: bãmbus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bambusowiec m., bambusówka ż., bambusowe nmos.

:: zdrobn. bambusik m.

przym. bambusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) łaskotnica

(2.1) bambuko

Wiktionary

bambuska

→ bambus

SJP.pl

Patrz:
bambus

bambusowate

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

bambusowaty

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bambusowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bambusowate nmos.

Wiktionary

bambusowe

przymiotnik od: bambus

SJP.pl

Wikipedia

bambusowiec

rodzaj gryzoni z rodziny ślepcowatych

SJP.pl

Nazwą bambusowiec określane są:

- gatunki gryzoni z podrodziny bambusowców (Rhizomyinae, dawniej klasyfikowanej w randze rodziny Rhizomyidae), w tym:

- Bambusowiec (gryzoń) – (Rhizomys sumatrensis),

- Gecinulus grantia – dzięcioł z rodzaju Gecinulus oraz jego podgatunki, przez część systematyków uznawane za odrębne gatunki:

- G. (g.) grantia – bambusowiec rdzawogrzbiety,

- G. (g.) viridis – bambusowiec zielony.

Wikipedia

bambusówka

bambusówka chińska - gatunek ptaka z rodziny kurowatych

SJP.pl

bambusowy

przymiotnik od: bambus

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bambusem, dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gadali przy tym dużo i sprzeczali się trochę, ale wreszcie za pomocą powrozów, koców oraz bambusowych drążków urządzili coś w rodzaju głębokiego, nieruchomego kosza, w którym Nel mogła siedzieć lub leżeć, lecz z którego nie mogła spaść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bambus m.

:: zdrobn. bambusik m.

Wiktionary

bambyrsko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. wymierzony policzek

Wiktionary

bamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

- Bamian – prowincja w środkowym Afagnistanie

- Bamian – miasto w środkowym Afganistanie, stolica prowincji Bamian

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyprowadziła się z Bamianu na wiosnę 2021.

(1.2) To w Bamianie talibowie wysadzili posąg Buddy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bamiański

Wiktionary

bamiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bamianem, dotyczący Bamianu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bamian mrz.

Wiktionary

bamoncić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bredzić

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kręcić się w głowie

Wiktionary

Powiązane:

przym. bamontny

Wiktionary

bamontny

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszołomiony

Wiktionary

Powiązane:

czas. bamoncić ndk.

Wiktionary

ban

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) drobna moneta rumuńska równa setnej części leja;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. węgierski wojskowy zarządca lub namiestnik;

(2.2) hist. w Jugosławii lat 1929–1941: zarządca prowincji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(3.1) środ. inform. blokada użytkownika w Internecie;

Wiktionary

- ban – jednostka informacji

- ban – dawna drobna moneta turecka (nazywana również szelągiem). Obecnie drobna moneta rumuńska i mołdawska, równa 1/100 lei

- ban – blokada użytkownika w informatyce

- ban – tytuł władcy

- ban – kod ISO 639-2 języka balijskiego

- Ban – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Bănișor

- BAN – Bułgarska Akademia Nauk – państwowa autonomiczna organizacja uczonych w Bułgarii

- BAN – Business Angels Network – sieć aniołów biznesu

- Shigeru Ban – japoński architekt

- Ban Ki-moon – sekretarz generalny ONZ

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To było bardzo tanie, kosztowało tylko 50 banów.

(3.1) Załóż bana na tego wandala, zanim znowu coś zniszczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn, AS: bãn

Wiktionary

Powiązane:

przym. banacki

czas. zbanować

Wiktionary

bana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. kolej. pociąg

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dworzec kolejowy

(1.5) stpol. płaszczyzna narzędzia (kowadła, młota)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) (gwara.) Pojadymy baną do Altrajchu.

(1.4) (gwara.) Ecik poszoł na bana po fatra.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baniok mos., baniorz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|banka.

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk|banhof.

Wiktionary

banach

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Banach (1910–1990) – polski pisarz, krytyk artystyczny, filozof i podróżnik

- Andrzej Kazimierz Banach (1944–2019) – polski historyk nauki i wychowania XVI–XX w.

- Czesław Banach (1931–2020) – polski pedagog

- Ed Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik

- Iwona Banach (ur. 1960) – polska pisarka i tłumaczka

- Jerzy Banach (1922–2005) – polski historyk sztuki

- Joanna Banach (ur. 1992) – polska lekkoatletka

- Jolanta Banach (ur. 1958) – polska polityk

- Kazimierz Banach (1904–1985) – polski działacz ludowy, publicysta i pedagog

- Korneliusz Banach (ur. 1994) – polski siatkarz

- Lou Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik

- Łukasz Banach → Norman Leto (ur. 1980) – polski artysta i pisarz

- Maciej Banach (ur. 1977) – polski kardiolog i polityk

- Michael Banach (ur. 1962) – amerykański duchowny katolicki

- Michał Banach (1897–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki

- Michał Banach (ur. 1969) – polski aktor

- Orest Banach (ur. 1948) – niemiecko-amerykański piłkarz pochodzenia ukraińskiego

- Piotr Banach (ur. 1965) – polski muzyk, kompozytor i producent muzyczny

- Roman Banach (1912–1966) – polski operator, realizator, montażysta, reżyser i scenarzysta

- Stefan Banach (1892–1945) – polski matematyk

- Wiesław Banach (ur. 1953) – polski historyk sztuki

- Witold Banach (ur. 1959) – polski historyk

- Wojciech Banach (1953–2022) – polski poeta

Wikipedia

banachewicz

nazwisko

SJP.pl

banachiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Tadeusz Banachiewicz (1882–1954) – polski astronom

- Banachiewicz – krater na Księżycu

- (1286) Banachiewicza – planetoida pasa głównego

Wikipedia

banachowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Banachowicz (ur. 1952) – polski profesor sztuk plastycznych

- Bożena Banachowicz (ur. 1945) – polska pielęgniarka i działaczka związkowa

- Dariusz Banachowicz (ur. 1962) – polski policjant

- Eugeniusz Banachowicz (ur. 1946) – polski kompozytor

- Ewa Banachowicz – polska biofizyk

Wikipedia

banachowski

nazwisko

SJP.pl

banacki

→ Banat (kraina historyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Banatem, dotyczący Banatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Banat mrz., ban mos., banat mrz., Banatyjczyk mos., Banatyjka ż., Banatczyk mos., Banatka ż., banatka ż.

przym. bański

Wiktionary

banaczek

nazwisko

SJP.pl

Banaczek (ang. Banacek) – amerykański telewizyjny serial kryminalny, zrealizowany w latach 1972–1974 z George’em Peppardem w roli tytułowego detektywa polskiego pochodzenia. W Polsce był emitowany pod koniec lat 70. w TVP.

Wikipedia

banak

nazwisko

SJP.pl

banalizacja

1. nadawanie cech banalności, łatwizny, trywialności;
2. stawanie się banalnym, prostym, błahym

SJP.pl

Banalizacja – techniczne przystosowanie szlaku kolejowegodo kursowania pociągów po każdym z torów szlakowych w obu kierunkach. Umożliwia to prowadzenie ruchu kolejowego po torze sąsiednim niejako "pod prąd" podczas prac modernizacyjnych, awarii czy też w celu wyprzedzenia (lub przepuszczenia) innego pociągu.

Wikipedia

banalizm

nurt w literaturze polskiej, zakładający celowe pisanie nieinteresujących tekstów w nudny sposób

SJP.pl

Banalizm – termin Pawła Dunin-Wąsowicza, oznaczający nurt w literaturze polskiej przejawiający się celowym pisaniem tekstów nieinteresujących w sposób nudny. Twórca terminu dodał to hasło do tytułu polskiego tłumaczenia pracy Michaela Fleischera Overground: cechy charakterystyczne – tendencje – prądy. Niemiecki badacz zajął się w niej literaturą tzw. trzeciego obiegu, czyli art-zinów z lat 80. i 90. W analizowanych utworach dostrzegł pewne awangardowe działanie formalne, które nazwał "metodą zerową", czyli budowanie napięcia, które nie zostaje rozładowane przez puentę, ale trywializowane. Jako przykład można przytoczyć krótki utwór Dariusza Brzóski-Brzóskiewicza pt. PORTRET WŁASNY (BOGDAN):

Wikipedia

banalizować

uważać coś za banalne, czynić coś banalnym

SJP.pl

banalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś banalnym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbanalizowanie n., banał m., banalizacja ż., banalność ż., banalizm m.

czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

przym. banalny

przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) banalizacja

Wiktionary

banalnieć

stawać się banalnym, trywialnym, oczywistym; powszednieć

SJP.pl

banalniej

stopień wyższy od przysłówka: banalnie

SJP.pl

banalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: banalny

SJP.pl

banalność

→ banalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co banalne

Wiktionary

Patrz:
banalny
Powiązane:

rzecz. banał m., banalizacja ż., banalizowanie n., zbanalizowanie n.

czas. banalizować ndk., zbanalizować dk.

przym. banalny

przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwykłość, pospolitość, konwencjonalność, schematyczność, stereotypowość, szablonowość, tuzinkowość

Wiktionary

banalny

1. pozbawiony oryginalności; pospolity, szablonowy, oklepany;
2. mało znaczący, nieistotny; błahy;
3. bardzo łatwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

(1.2) błahy, mało ważny

(1.3) bardzo łatwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z nudów poszliśmy do kina na banalną komedię.

(1.2) Obawiałem się, że to był rak, na szczęście to jest banalne schorzenie.

(1.3) Zadania maturalne z matematyki były w tym roku banalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈnalnɨ, AS: bãnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banał m., banalność ż., banalizowanie n.

przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konwencjonalny, oklepany, pospolity, rutynowy, schematyczny, standardowy, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, tuzinkowy, typowy, zwyczajny, zwykły

(1.2) bagatelny, błahy, głupi, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, nieważny, niepoważny; pot. bzdurny

(1.3) nieskomplikowany, prosty, trywialny

Wiktionary

banan

owoc tropikalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodziny bananowatych;

(1.2) spoż. owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

(1.3) pot. szeroki i szczery uśmiech

(1.6) środ. pałka policyjna

(1.7) pot. podłużny ponton przypominający banan (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. młody człowiek pochodzący z bogatej rodziny, prowadzący beztroski tryb życia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mijaliśmy plantacjaantacje bananów.

(1.2) Na obiad zjedliśmy pieczone banany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnãn, AS: bãnãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bananowiec m., bananownia ż., bananówka ż., bananówa ż.

:: zdrobn. bananik m.

przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) ogórek, zbananowiec

(2.1) bananowiec

Wiktionary

bananek

zdrobnienie od: banan

SJP.pl

bananiarnia

miejsce hodowli bananów

SJP.pl

bananik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie banan, lecz tylko mały bananik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bananownia ż., bananowate nmos., bananówa ż., banan m., bananówka ż.

Wiktionary

bananoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść banany

SJP.pl

bananoholik

osoba uwielbiająca jeść banany

SJP.pl

bananojad

ptak afrykański; szyszak; chełmiak; turak

SJP.pl

Wikipedia

bananówa

sięgająca ziemi spódnica, uszyta z podłużnych kawałków materiału; bananówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała ubraną bananówę i przewiewną bluzeczkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż.

przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bananowa spódnica, bananówka

Wiktionary

bananowate

rodzina roślin jednoliściennych, spotykanych w okolicach zwrotnikowych, o wielkich liściach wyrastających z kłącza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Musaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin tropikalnych należąca do rzędu imbirowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nibyłodyga u bananowatych powstaje z pochew liści.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówka ż., bananówa ż.

przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

bananowaty

o cechach bananowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) bot. przypominający kształtem owoc banana

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny bananowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bananownia ż., bananówa ż., bananowate nmos., banan mrz., bananówka ż.

Wiktionary

bananowiec

1. palma bananowa;
2. statek, który jest przystosowany i wykorzystywany do transportowania bananów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. banan (roślina)

(1.2) żegl. statek do przewożenia bananów (owoców bananowca (1.1))

(1.3) kulin. ciasto z bananami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. młody człowiek prowadzący „bananowy”, beztroski tryb życia dzięki pozycji społecznej rodziców

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Palmy, bananowce, tamaryndy i krzewy kawowe – wszystko to rosło wokół, dom tonął w poplątanej, zbitej roślinności.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banan mos./mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) banan

Wiktionary

bananówka

likier bananowy na spirytusie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

(1.2) pot. daw. dziewczyna żyjąca beztrosko na koszt rodziców

(1.3) spoż. nalewka bananowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babka Halina chętnie chodziła w bananówkach, a dziadek Zbyszek w dzwonach.

(1.3) Aksamitny ale wyrazisty smak mocnej bananówki uatrakcyjni niejedno spotkanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banan mzw./mrz., bananek mrz., bananik mrz., bananowate lm nm., bananowiec mrz., bananownia ż., bananówa ż.

przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bananowa spódnica, bananówa

Wiktionary

bananownia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli palm bananowych; dojrzewalnia bananów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. dojrzewalnia bananów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banan mrz., bananik mrz., bananowate nmos., bananowiec mrz., bananówka ż., bananówa ż.

przym. bananowy, bananowaty

Wiktionary

bananowo-truskawkowy

zrobiony z bananów i truskawek, mający smak bananów i truskawek itp. (np. koktajl bananowo-truskawkowy)

SJP.pl

bananowy

1. przymiotnik od: banan; zrobiony z bananów lub podobny do banana;
2. o kolorze: taki, jak banan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bananów (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z bananów, z dodatkiem bananów

(1.3) mający kolor banana: żółty o odcieniu zielonkawym, jasnożółty

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Bananowe batony są najlepsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnãˈnɔvɨ, AS: bãnãnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bananówa ż., banan m., bananowiec m., bananownia ż., bananówka ż., bananowate nmos.

Wiktionary

banaś

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Banaś (ur. 1951) – polski polityk i działacz partyjny

- Adam Banaś (ur. 1982) – polski piłkarz

- Antoni Banaś (1873–1936) – polski prawnik i polityk ludowy

- Bolesław Banaś (1912–1991) – polski ekonomista i szermierz

- Dariusz Banaś (ur. 1969) – polski fizyk i nauczyciel akademicki

- Franciszek Banaś (1901–1985) – polski wojskowy i policjant

- Grzegorz Banaś (ur. 1960) – polski inżynier i polityk

- Jan Banaś (ur. 1943) – polski piłkarz

- Janusz Banaś (ur. 1954) – polski lekkoatleta, skoczek w dal

- Józef Banaś (ur. 1950) – polski matematyk

- Julia Banaś (ur. 1997) – polska modelka

- Katarzyna Banaś (ur. 1973) – polska malarka

- Krzysztof Banaś – polski biolog

- Magdalena Banaś (ur. 1973) – polska prawniczka i polityk

- Małgorzata Banaś (1896–1966) – polska zakonnica

- Marian Banaś (ur. 1955) – polski urzędnik państwowy

- Mieczysław Banaś (1943–2017) – polski restaurator i zawodnik rajdowy

- Natalia Banaś (ur. 1991) – polsko-holenderska brydżystka

- Paweł Banaś (ur. 1962) – polski urzędnik państwowy

- Stanisław Banaś (ur. 1954) – polski aktor

- Sylwester Banaś (1921–1994) – polski pisarz

- Teresa Banaś (1940–2023) – polska biochemiczka

- Tomasz Banaś (ur. 1967) – polski gitarzysta

- Zbigniew Banaś (1929–1944) – polski harcerz

Wikipedia

banasiak

nazwisko

SJP.pl

banasiewicz

nazwisko

SJP.pl

banasik

nazwisko

SJP.pl

banasiński

nazwisko

SJP.pl

banasiuk

nazwisko

SJP.pl

banaśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

banaszak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Banaszak (1881–1932) – polski prawnik i polityk

- Bogusław Banaszak (1955–2018) – polski prawnik

- Edward Banaszak (1892–1977) – polski wojskowy

- Ewa Lewicka-Banaszak (ur. 1951) – polska działaczka związkowa i gospodarcza

- Ewa Banaszak (ur. 1964) – polska socjolog

- Grzegorz Banaszak (ur. 1958) – polski matematyk

- Hanna Banaszak (ur. 1957) – polska wokalistka

- Jerzy Banaszak (ur. 1956) – polski piłkarz i trener

- Józef Banaszak (ur. 1947) – polski entomolog

- Liliana Banaszak (ur. 2000) – polska koszykarka

- Ludwik Banaszak (1901–1968) – polski inżynier, działacz gospodarczy

- Maciej Banaszak (ur. 1975) – polski przedsiębiorca i polityk

- Marcin Banaszak (ur. 1978) – polski kierowca wyścigowy

- Marian Banaszak (1926–1997) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk

- Michał Banaszak (ur. 1962) – polski fizyk

- Pete Banaszak (ur. 1944) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia

- Piotr Banaszak (ur. 1964) – polski sztangista

- Przemysław Banaszak (ur. 1997) – polski piłkarz

- Sławomir Banaszak – polski socjolog

- Stefan Banaszak (ur. 1950) – polski kierowca wyścigowy

- Waldemar Banaszak (ur. 1976) – polski judoka

- Witold Banaszak (ur. 1945) – polski lekkoatleta, płotkarz

- Wojciech Banaszak (1868–1960) – polski polityk i działacz ludowy

- Zbigniew Banaszak (ur. 1948) – polski informatyk

Wikipedia

banaszczyk

nazwisko

SJP.pl

banaszek

nazwisko

SJP.pl

banaszewski

nazwisko

SJP.pl

banaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Banaszkiewicz (ur. 1961) – polska brydżystka

- Grażyna Banaszkiewicz (ur. 1953) – polska reżyserka, poetka, dziennikarka i fotografik

- Jacek Banaszkiewicz (ur. 1947) – polski historyk mediewista

- Marek Banaszkiewicz (1956–2000) – polski piłkarz

- Stanisław Banaszkiewicz (ur. 1932) – polski chemik

- Telesfor Banaszkiewicz (1908–1940) – polski wojskowy, piłkarz, lekkoatleta, ekonomista i działacz społeczny

- Wacław Banaszkiewicz (1872–1931) – polski wojskowy

- Władysław Banaszkiewicz (1902–1944) – polski wojskowy i lekkoatleta, biegacz

- Władysław Banaszkiewicz – polski lekkoatleta, chodziarz

- Zbigniew Banaszkiewicz (ur. 1959) – polski polityk i urzędnik państwowy

Wikipedia

banaszyński

nazwisko

SJP.pl

banat

nadgraniczna prowincja wojskowa w średniowiecznych Węgrzech, zarządzana przez bana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;

Wiktionary

Banat może dotyczyć:

- Banat – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi

- Banat – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

Wikipedia

Powiązane:

przym. banacki

Wiktionary

banatka

pszenica pochodzenia węgierskiego

SJP.pl

banał

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; komunał, truizm, frazes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

(1.2) brak oryginalności w czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Banały można tylko powtarzać. Ci, którym uda się powiedzieć coś niebanalnego, przechodzą do historii. A to co powiedzieli, szybko staje się banałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnaw, AS: bãnau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banalność ż., banalizacja ż., banalizowanie n.

czas. banalizować, banalizować się

przym. banalny

przysł. banalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) frazes, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, stara śpiewka, truizm

(1.2) banalność, schematyzm, stereotypowość, pospolitość, przeciętność, tuzinkowość, szablonowość

Wiktionary

bancerz

nazwisko

SJP.pl

bancik

zdrobnienie od: bant

SJP.pl

band

[czytaj: bend] zespół muzyczny (zwłaszcza jazzowy lub rozrywkowy)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół muzyczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

Wiktionary

- Band – miejscowość w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni

- Band – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Band

- Band – gmina w Rumunii, w okręgu Marusza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chłopcy założyli band, który próbował w harcówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nt, AS: bẽnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zespół

Wiktionary

band-zola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izolacyjna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|izolband.

Wiktionary

banda

1. grupka osób popełniających czyny niezgodne z prawem;
2. potocznie: grupa, gromada osób;
3. ogrodzenie zabezpieczające ustawiane na zewnętrznych krawędziach torów wyścigowych, saneczkowych i lodowisk;
4. listwa wokół stołu bilardowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowana grupa przestępcza

(1.2) przen. żart. kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie

(1.3) przen. duża i uciążliwa grupa ludzi

(1.4) ochronna bariera wzdłuż jezdni

(1.5) sport. ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych

Wiktionary

- banda – element stroju korporacji akademickich, rodzaj szarfy

- banda – rodzaj ściany, otaczającej pole gry, np. w hokeja na lodzie, także w bilardzie. W hokeju banda ma wysokość 40 cali (ok. 1 m)

- banda – grupa ludzi, zazwyczaj niezorganizowana; określenie używane zazwyczaj przy omawianiu grup przestępczych, szczególnie młodocianych („banda wyrostków”)

- Morze Banda – morze otwarte położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego

- Wyspy Banda – wyspy w archipelagu Moluków

- banda – język z Moluków

- Banda – grupa etniczna w Afryce Środkowej

- Banda – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

- Banda – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

- Banda – były przywódca Malawi

- Banda – polska grupa artystyczna z Wilna

- Banda – polska wersja czeskiego przeboju Jaromira Vejvody Škoda lásky (wym. szkoda laski)

- Banda – polski film z roku 1964, reż. Zbigniew Kuźmiński

- Banda – film z 1928 roku, reż. Lewis Milestone

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy pewnego razu szedłem na zbiórkę harcerską, zaatakowała mnie banda.

(1.2) Doskonale nadaje się do dzikich pląsów o zachodzie słońca, wespół w zespół z bandą przyjaciół na dobre i na złe.

(1.3) Banda idiotów gra w piłkę przed moimi drzwiami!

(1.5) W ubiegłym tygodniu w lidze szwedzkiej Rosjanin doprowadził do karambolu, który gdyby nie dmuchana banda skończyłby się tragicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnda, AS: bãnda

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-3)

rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandzior m., bandytka ż.

przym. bandycki

(1.4-5)

rzecz. bandaż m., banderola ż., bandażowanie n., zabandażowanie n.

czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gang, szajka

(1.2) grupa, paczka, towarzystwo

(1.3) hałastra, horda, wataha, zgraja

Wiktionary

bandama

rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej

SJP.pl

Bandama – rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej, obok Komoé i Sassandry jedna z trzech najważniejszych rzek kraju.

Ma długość ok. 700 km (od źródeł Białej Bandamy), a powierzchnia jej dorzecza wynosi 97 tys. km². Uchodzi do Zatoki Gwinejskiej.

W środkowym biegu rzeki znajduje się elektrownia wodna i zbiornik retencyjny Kossou.

Wikipedia

bandamka

rodzaj chusty na głowę; bandanka

SJP.pl

bandana

nakrycie głowy w kształcie chusty, pochodzące ze Wschodu; bandanna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

Wiktionary

Bandana – trójkątna lub kwadratowa chusta o dużym wyborze kolorów zakładana na głowę lub szyję, wiązana zazwyczaj na karku. Ma ona charakter ochronny lub dekoracyjny.

Bandany występują często w różnych kulturach i religiach, głównie wśród kobiet: ortodoksyjnych żydówek, muzułmanek oraz ortodoksyjnych chrześcijanek (na przykład amiszek). Są także popularne wśród członków kultury hip-hopu oraz gangów ulicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bãnˈdãna, AS: bãndãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandaż mrz.

Wiktionary

bandanek

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka

SJP.pl

bandanka

rodzaj chusty na głowę; bandamka

SJP.pl

bandanna

nakrycie głowy w kształcie chusty, pochodzące ze Wschodu; bandana

SJP.pl

bandarzewski

nazwisko

SJP.pl

bandaż

taśma służąca do mocowania opatrunku, unieruchomienia kończyny itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

(1.2) techn. izolująca lub wzmacniająca taśma nakładana na przewody, rury lub podłużne elementy konstrukcyjne

Wiktionary

Bandaż (fr. bandage) – płat lub wstęga gazy, płótna, muślinu bądź innej tkaniny, dzianiny a nawet tkanino-dzianiny; stosowany do mocowania opatrunków, unieruchomienia kończyny lub powstrzymania krwawienia. W sprzedaży występuje najczęściej w postaci rolek taśmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z nich wspierał się na kuli świeżo wystruganej i miał głowę przewiązaną bandażem, drugi trzymał rękę na chustce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndaʃ, AS: bãndaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandażowanie n., banda ż., bandana ż., bandażownica ż., bandażownictwo n.

czas. bandażować, zabandażować, obandażować

przym. bandażowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bandażowanie n., banda ż., bandana ż., bandażownica ż., bandażownictwo n.

czas. bandażować, zabandażować, obandażować

przym. bandażowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|franc|bandage. etym|franc|bander. → obwiązać etym|franc|bande. → taśma, opaska etym|germ.

(1.2) od (1.1)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bandage, band

* arabski: (1.1) ضماد m., ضمادة ż.

* białoruski: (1.1) бінт m.

* czeski: (1.1) bandáž ż., obvaz m.

* duński: (1.1) bandage w., forbinding w.

* esperanto: (1.1) bandaĝo

* francuski: (1.1) bande ż., bandage m.; (1.2) pansement m.

* hiszpański: (1.1) venda ż.

* interlingua: (1.1) bandage

* jidysz: (1.1) באַנדאַזש m. (bandaż)

* kaszubski: (1.1) bandaż m.

* kataloński: (1.1) bena ż.

* niderlandzki: (1.1) verband n.

* niemiecki: (1.1) Bandage ż.

* norweski (bokmål): (1.1) bandasje m.

* norweski (nynorsk): (1.1) bandasje m.

* nowogrecki: (1.1) επίδεσμος m.

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|bandaż. ,. PJM|bandaż 2.}}

* portugalski: (1.1) ligadura ż.

* romániço: (1.1) bandaģo

* rosyjski: (1.1) бинт m., повязка ż., бандаж m.

* slovio: (1.1) bandazx (бандаж)

* słowacki: (1.1) obväz m.

* staroegipski: (1.1) 30px|link=wt (wt), 70px|link=ḥꜣyt (ḥꜣyt)

* szwedzki: (1.1) bandage n., binda w.

* ukraiński: (1.1) бандаж m., бинт m., пов'язка ż.

* węgierski: (1.1) védőkötés

* włoski: (1.1) benda ż., bendaggio m.

źródła.

== bandaż (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. bandaż

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bandażować

1. zabezpieczać przed uszkodzeniem, zniszczeniem;
2. owijać bandażem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zakładać bandaż, owijać bandażem

(1.2) techn. zabezpieczać rury przez owijanie ich materiałami izolacyjnymi lub ochronnymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaˈʒɔvat͡ɕ, AS: bãndažovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownica ż., bandażownictwo n., bandażowanie n., zabandażowanie n., obandażowanie n.

czas. zabandażować dk., obandażować dk.

przym. bandażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opatrywać

Wiktionary

bandażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) owijanie bandażem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndaʒɔˈvãɲɛ, AS: bãndažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandaż m., bandażyk m., bandażownictwo n., bandażownica ż., zabandażowanie n.

czas. bandażować ndk., zabandażować dk.

Wiktionary

bandażownica

1. maszyna do bandażowania uzwojeń wirników silników elektrycznych;
2. torba sanitariusza wojskowego, zawierająca materiały opatrunkowe

SJP.pl

bandażownictwo

1. dział rzemiosła obejmujący wytwarzanie materiałów i urządzeń ortopedycznych i protetycznych;
2. technika bandażowania chorych

SJP.pl

bandażowy

→ bandaż

SJP.pl

Patrz:
bandaż

bandażyk

zdrobnienie od: bandaż

SJP.pl

bandażysta

rzemieślnik wytwarzający części do protez oraz elementy do aparatów ortopedycznych

SJP.pl

bandeau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odzież. szeroka opaska przykrywająca biust i tworząca prosty dekolt, bez ramiączek, czasem marszczona w celu uwydatnienia biustu; także bluzka lub sukienka z takim dekoltem

przymiotnik

(2.1) mający dekolt w formie bandeau (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(2.1) W najprostszym wariancie stanik bandeau to po prostu taśma elastycznego materiału, niekiedy zmarszczonego pośrodku w celu wyodrębnienia piersi. (z Internetu)

Wiktionary

bandelok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. kolczyk z podłużnym kamieniem

Wiktionary

bandeneon

instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj małej harmonii ręcznej

SJP.pl

bandera

1. flaga na statku, będąca flagowym znakiem przynależności państwowej i charakteru działania;
2. przenośnie: flota, marynarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

(1.2) żegl. przynależność państwowa statku wodnego lub floty;

Wiktionary

Bandera (z hiszp. Bandera) – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. statek bandery estońskiej). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na statku podniesiono w końcu banderę.

(1.2) Do portu zawinął statek bandery panamskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɛra, AS: bãndera

Wiktionary

Powiązane:

przym. banderowy

Wiktionary

Synonimy:

daw. pawilon

Wiktionary

banderas

nazwisko

SJP.pl

- Antonio Banderas – aktor pochodzenia hiszpańskiego

- Banderas – brytyjski duet pop-rockowy

- Bahía de Banderas (zatoka) – zatoka w Meksyku

Wikipedia

banderfał

lina służąca do wciągania bandery

SJP.pl

banderia

1. konny oddział eskorty honorowej, biorący udział w pewnych uroczystościach, np. w powitaniu znakomitych osób; świta konna, orszak konny;
2. dawniej: węgierska chorągiew jazdy, wystawiana przez króla, magnatów, miasta itd.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hipol. konna eskorta honorowa

(1.2) daw. chorągiew, sztandar

(1.3) daw. hipol. wojsk. węgierska chorągiew jazdy

Wiktionary

banderilla

[czytaj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócznia używana w czasie korridy do drażnienia byka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. dziryt z chorągiewką używany podczas corridy

Wiktionary

Banderilla (l.mn. banderillas) – odmiana hiszpańskiej przekąski (tapas).

Banderilla składa się z produktów nadzianych na drewniany szpikulec długości około 10 cm (może to być wykałaczka). Nadziewa się na niego najczęściej pikle, np. ogórki, oliwki, cebulę, paprykę chili, ale może to też być jajko lub kawałek chleba. Istotą dania jest umiejętne połączenie smaku kwaśnego (pikle) z ostrym (chili).

Nazwę przyjęto od kolczastej rzutki używanej podczas walki.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dziryt

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. banderillero m.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszpański|banderilla. etym|hiszpański|bandera|-illa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banderilla

* hiszpański: (1.1) banderilla ż.

źródła.

== banderilla (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) etn. banderilla

odmiana.

(1.1) lp. banderilla; lm. banderillas

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banderillero m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dziryt

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. banderillero m.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszpański|banderilla. etym|hiszpański|bandera|-illa.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banderilla

* hiszpański: (1.1) banderilla ż.

źródła.

== banderilla (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) etn. banderilla

odmiana.

(1.1) lp. banderilla; lm. banderillas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

banderillero

[czytaj: banderilJEro lub banderiJEro] zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. uczestnik korridy wbijający w kark byka banderillę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banderilla ż.

Wiktionary

banderola

1. opaska na pliku banknotów, świadcząca, że zostały one przeliczone;
2. opaska na opakowaniu, świadcząca, że zawartość jest nienaruszona albo że uiszczono cło lub podatek akcyzowy;
3. opaska na papierach przesyłanych pocztą;
4. ornament w kształcie wstęgi, zwykle z napisem;
5. dawniej: proporczyk, chorągiewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) papierowa opaska na towarach, banknotach, dokumentach;

(1.2) ornament w formie wstęgi, zwykle z odpowiednim napisem, występujący głównie w malarstwie średniowiecznym

(1.3) daw. chorągiewka, proporczyk

Wiktionary

Banderola – prostokątna, papierowa opaska naklejana na opakowanie, świadcząca o tym, że towar jest oryginalny i nienaruszony lub jako świadectwo zapłacenia przez producenta lub importera podatku akcyzowego.

Wymiary banderoli i wzory nadruku zależą od rodzaju towaru i wysokości opłaconego podatku, a gatunek papieru i stosowana technika drukarska mają uniemożliwiać jej sfałszowanie. W niektórych państwach członkowskich UE znaki akcyzy przyjmują formę hologramów naklejanych na opakowania jednostkowe wyrobów akcyzowych (w szczególności w branży winiarskiej czy spirytusowej) czy formę e-banderol (w branży tytoniowej).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔla, AS: bãnderola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banderolowanie n.

:: zdrobn. banderolka ż.

czas. banderolować ndk.

Wiktionary

banderolka

zdrobnienie od: banderola

SJP.pl

banderolować

zakładać na coś banderolę, oklejać banderolą

SJP.pl

banderolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zakładanie lub naklejanie banderoli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banderola ż., banderolka ż.

czas. banderolować ndk.

Wiktionary

banderowiec

członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, działającej w czasie II wojny światowej (od nazwiska przywódcy Stepana Bandery)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. hist. członek organizacji nacjonalistycznej działającej w czasie II wojny światowej na Ukrainie;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Banderowcy poddani masowym represjom niemieckim przeszli jesienią 1941 do konspiracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãndɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: bãnderovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

przym. banderowski

Wiktionary

banderówka

członkini nacjonalistyczno-faszystowskiej organizacji na Ukrainie w okresie drugiej wojny światowej

SJP.pl

banderowski

→ banderowiec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. hist. związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

(1.2) polit. związany z kultem, upamiętnianiem Stepana Bandery, odwołujący się do dziedzictwa politycznego po Stepanie Banderze, banderyzmu

(1.3) pot. pejor. związany z ukraińskim nacjonalizmem

Wiktionary

Patrz:
banderowiec
Powiązane:

rzecz. banderowiec mos., banderyzm mrz.

Wiktionary

banderowy

związany z banderą, dotyczący bandery

SJP.pl

banderylier

rzadko: zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę; banderillero

SJP.pl

banderyzm

stosowanie retoryki i symboliki banderowców

SJP.pl

bandik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Chaeropus|Ogilby|ref=tak., wymarły torbacz z rodziny bandikowatych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sierść na grzbiecie bandika miała kolor brązowopomarańczowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandikowate nmos.

Wiktionary

bandikot

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy

SJP.pl

Bandikot (Bandicota) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia

bandikowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chaeropodidae|Gill|ref=tak., wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych;

Wiktionary

Bandikowate (Chaeropodidae) – wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedstawiciele rodziny bandikowatych zasiedlali Australię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandik mzw.

Wiktionary

bandla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka do włosów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bandliczka ż.

Wiktionary

bandleader

[czytaj: bendlider] lider zespołu muzycznego; bandlider

SJP.pl

bandleaderka

→ bandleader [czytaj: bandliderka]; bandliderka

SJP.pl

bandliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążeczka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandla ż.

Wiktionary

bandlider

lider zespołu muzycznego; bandleader

SJP.pl

bandliderka

→ bandlider; bandleaderka

SJP.pl

bando

birmańska sztuka walki wręcz

SJP.pl

bandog

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rodzaj psa obronnego o nieujednoliconym genotypie i zróżnicowanym wyglądzie, będący krzyżówką dużych, walecznych ras

Wiktionary

Bandog – polski zespół hardcore punk, działający w latach 90.

Nazwa zespołu wywodzi się od rasy psów, które posiadają członkowie zespołu. Członkowie zespołu są wielkimi fanami hokeja na lodzie, a szczególnie klubu Cracovia, czemu dali wyraz w piosence Jest sobota, która jednakże nie ukazała się na żadnym oficjalnym wydawnictwie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pies

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|bandog.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bandog

źródła.

== bandog (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-bandog.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kynol. bandog

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pies

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|bandog.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bandog

źródła.

== bandog (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-bandog.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kynol. bandog

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bandolet

1. pas skórzany przewieszony przez ramię, używany przez jazdę w XVII i XVIII wieku do zawieszania na nim lekkiej broni palnej;
2. lekka broń palna noszona przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie

SJP.pl

- bandolet – rodzaj broni palnej używanej w XVI i XVII w.

- bandolet (bandolier) – szeroki wojskowy pas przewieszany przez ramię

Wikipedia

bandolier

dawniej: szeroki pas skórzany przewieszony przez ramię, podtrzymujące broń palną albo ładownicę; bandolet

SJP.pl

Bandolier, także bandolet (z fr. bandoulière – pas przez ramię) – szeroki pas noszony przez ramię (skośnie w poprzek tułowia), służący do przenoszenia amunicji. Niekiedy do bandolierów mocowano również broń palną (zob. bandolet) oraz akcesoria do jej obsługi.

Bandolier bywa często mylony z taśmą amunicyjną, która w niektórych przypadkach noszona jest przez żołnierzy w analogiczny sposób.

Wikipedia

bandoneon

rodzaj harmonii ręcznej, odmiana koncertyny; popularna w Argentynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Wiktionary

Bandoneon – instrument z grupy idiofonów dętych klawiszowych (według innej klasyfikacji należy do grupy aerofonów), rodzaj harmonii ręcznej w typie concertiny, często mylony z akordeonem. Posiada 88 lub więcej guzików i czworokątną obudowę. Zbudowany został w 1854 roku w Niemczech przez Heinricha Banda i od jego nazwiska pochodzi nazwa instrumentu. Pierwotnie miał służyć do grania muzyki religijnej w kościołach; współcześnie wykorzystywany jest przede wszystkim do grania tanga. Wirtuozem bandoneonu był Astor Piazzolla.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwotnie na bandoneonie miano wykonywać repertuar kościelny.

(1.1) Pierwsze bandoneony powstały w Niemczech.

Wiktionary

bandora

rzadko: ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany; bandura

SJP.pl

Bandora – dawny, strunowy instrument muzyczny najbardziej rozpowszechniony w XVI i XVII wieku w Anglii. Wyglądem przypominała dużych rozmiarów cytarę, która rozpowszechniona była w tym samym czasie w zachodnich regionach Europy kontynentalnej. Bandora miała płaskie pudło rezonansowe z niskimi, falistymi boczkami i długą szyjkę z metalowymi progami, zwieńczoną esowato uformowaną i ozdobioną rzeźbiarskimi ornamentami główką. Wyposażona była w 5 do 10 zdwojonych, metalowych (żelaznych lub mosiężnych) strun. Wykorzystywana była głównie do akompaniamentu oraz w roli instrumentu realizującego basso continuo. Struny szarpano zazwyczaj palcami, rzadziej dużym plektronem.

Wikipedia

bandos

przestarzałe: robotnik najmujący się do pracy na roli poza miejscem zamieszkania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zaw. najemny sezonowy robotnik rolny;

Wiktionary

Bandos (bandoch, bandor) – dawna nazwa robotnika sezonowego wynajmującego się do pracy w rolnictwie, najczęściej latem i jesienią, w okolicach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania.

Zjawisko rozwinęło się na początku XIX wieku i było związane z likwidacją poddaństwa. Na ziemiach polskich poddaństwo zlikwidowano na podstawie tzw. dekretu grudniowego wprowadzonego 21 grudnia 1807 roku przez władze Księstwa Warszawskiego. Bandosi wywodzili się przede wszystkim z bezrolnej oraz małorolnej ludności wsi. Po przeprowadzonym w 1864 roku uwłaszczeniu chłopów wychodźstwo przekształciło się w sezonową emigrację zarobkową, krajową lub zagraniczną. Najliczniejsze rzesze bandosów stanowili mieszkańcy przeludnionych wiosek małopolskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weszło do karczmy kilku galicyjskich bandosów.

(1.1) To jest jakaś nacja sama w sobie, odmienna od tej miejskiej, wiejskiej, osiadłej. To ci, co nie przynależą do żadnego pana ani do żadnej gminy, wałęsi różni, wagabundy, swawolni bandosi, bieguni różnego rodzaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãndɔs, AS: bãndos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. bandoska ż.

przym. bandoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bandoch

Wiktionary

bandoska

najemna robotnica rolna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta pracująca na roli poza miejscem zamieszkania

(1.2) gwara. przestępcza dziewczyna ze wsi

(1.3) gw-pl|Warszawa. prostytutka

Wiktionary

Patrz:
bandos
Wymowa:

IPA: bãnˈdɔska, AS: bãndoska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. bandos m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) zob. prostytutka.

Wiktionary

bandoski

→ bandos

SJP.pl

Patrz:
bandos

bandosz

nazwisko

SJP.pl

bandowy

→ banda

SJP.pl

Patrz:
banda

bandrów

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Bandrów Narodowy – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne.

Wołoska wieś królewska Bandrow położona była w 1589 roku w starostwie przemyskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia

bandrowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Adam Bandrowski (1881–1966) – polski pianista i malarz

- Aleksander Bandrowski (1860–1913) – polski śpiewak operowy, tenor

- Bronisław Bandrowski (1879–1914) – polski filozof i psycholog

- Dymitr Bandrowski (XVII/XVII w.) – łowczy buski

- Ernest Bandrowski (1853–1920) – polski nauczyciel, chemik, poseł i działacz społeczny

- Ewa Bandrowska-Turska (1894–1979) – śpiewaczka

- Jan Bandrowski (1928–2006) – polski chemik

- Jerzy Bandrowski (1883–1930) – polski pisarz i dziennikarz

- Juliusz Marian Bandrowski (1855–1919) – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny

- Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944) – polski pisarz

- Kazimierz Bandrowski (1927–2007) – polski lekkoatleta, chodziarz

- Tadeusz Bandrowski (1895–?) – polski wojskowy

- Tomasz Bandrowski (ur. 1984) – polski piłkarz

- Wojciech Bandrowski (zm. 1870) – polski prawnik, burmistrz Tarnowa

Wikipedia

bandtkie

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wincenty Bandtkie (1783–1846) − polski historyk prawa

- Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835) − polski filolog i bibliotekarz

Wikipedia

bandung

miasto w Indonezji

SJP.pl

Bandung – miasto w Indonezji, ośrodek administracyjny prowincji Jawa Zachodnia, liczy ponad 2,4 mln mieszkańców, a razem z przedmieściami około 6 milionów.

Wikipedia

banduński

→ Bandung

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bandungiem, dotyczący Bandungu

Wiktionary

Patrz:
Bandung
Powiązane:

rzecz. Bandung mrz.

Wiktionary

bandura

ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

Wiktionary

Bandura (prawdopodobnie z gr. pandóra – wszystko dająca) – ukraiński ludowy instrument muzyczny należący do chordofonów, w którym struny szarpie się palcami lub plektronem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawni bandurzyści, zwłaszcza ukraińscy, deklamowali przy towarzyszeniu bandury rapsody i śpiewali dumy narodowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdura, AS: bãndura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandurzysta m., bandurzystka ż., bandurzenie n.

:: zdrobn. bandurka ż.

czas. bandurzyć ndk.

Wiktionary

bandurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch bagienny, straszydło

Wiktionary

bandurka

mała bandura

SJP.pl

- Barbara Bandurka (1948–2022) – polska artystka

- Mieczysław Bandurka (1927–2003) – polski historyk i polityk

- Zofia Bandurka (1913–1993) – polska nauczycielka

Wikipedia

bandurski

nazwisko

SJP.pl

bandurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bandurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bandurzyć

rzecz. bandura ż.

Wiktionary

bandurzyć

czasownik

(1.1) daw. grać, pobrzękiwać na bandurze

(1.2) daw. gadać, gwarzyć o rzeczach małej wagi i niemądrych

czasownik zwrotny bandurzyć się

(2.1) zbierać się na burzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈduʒɨt͡ɕ, AS: bãndužyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandura ż., bandurzysta m., bandurzenie n.

przym. bandurowy

Wiktionary

bandurzysta

grający na bandurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na bandurze

Wiktionary

- Bandurzysta – osoba grająca na bandurze

- Bandurzysta – wiersz Markijana Szaszkewycza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawni bandurzyści, zwłaszcza ukraińscy, deklamowali przy towarzyszeniu bandury rapsody i śpiewali dumy narodowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandura ż.

:: fż. bandurzystka ż.

przym. bandurowy

czas. bandurzyć

Wiktionary

bandurzystka

→ bandurzysta

SJP.pl

Patrz:
bandurzysta

bandy

rodzaj hokeja na lodzie, w którym zamiast krążka używa się piłeczki; hokej rosyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. odmiana hokeja;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

(2.2) M., B. i W. lm. od: band

Wiktionary

Bandy – zespołowa gra sportowa podobna do hokeja na lodzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãndɨ, AS: bãndy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hokej rosyjski

Wiktionary

bandycki

przymiotnik od: bandyta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bandytą, dotyczący bandyty

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n., bandzior mos./mzw.

przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozbójniczy, zbójecki

Wiktionary

bandyctwo

1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw; bandytyzm;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę; bandytyzm;
3. ogół bandytów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bandytyzm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandytyzm m., bandyta m., bandzior mos./mzw.

przym. bandycki

przysł. bandycko

Wiktionary

bandyk

nazwisko

SJP.pl

bandyta

zbir, człowiek żyjący z bandytyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

Wiktionary

Bandyta – osoba dokonująca napadów lub morderstw, przestępca (bandytyzm)

- Bandyta – włoski film w reżyserii Alberta Lattuady z 1946 roku

- Bandyta – polski film w reżyserii Macieja Dejczera z 1997 roku

- Bandyta – album Michała Lorenca ze ścieżką dźwiękową do filmu fabularnego pt. Bandyta

- Bandyta – argentyński film w reżyserii Pablo Fendrika z 2007 roku

- Bandyta – singel polskiego rapera Sobla

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szeryf w milczeniu patrzył na zabitego bandytę, po czym zdmuchnął dym wydobywający się z lufy jego rewolweru i włożył broń do kabury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnˈdɨta, AS: bãndyta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandytyzm mrz.

:: zgrub. bandzior

przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bandzior, oprych, opryszek, rzezimieszek, łotr, łotrzyk, zbir; przest. apasz

Wiktionary

bandyterka

potocznie:
1. bandyckie postępowanie;
2. ogół bandytów

SJP.pl

bandytka

→ bandyta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bandyta

Wiktionary

Patrz:
bandyta

bandytyzm

bandyctwo;
1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banda ż., bandyctwo n., bandyta m., bandzior m.

przym. bandycki

przysł. bandycko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozbójnictwo; pot. bandyctwo

Wiktionary

bandż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek oszałamiający pochodzenia roślinnego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bendź, blekot

Wiktionary

bandżi

skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bungie

SJP.pl

bandzioch

potocznie: brzuch; bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. brzuch

(1.2) gw. więzienna brzuch, żołądek

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw. więzienna ambasada, bebech, samara

Wiktionary

bandzior

złoczyńca, gagatek, opryszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zgrub. bandyta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. mot. Fiat 125

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwóch bandziorów ukradło mi samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲd͡ʑɔr, AS: bãńʒ́or

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandyta m., bandytyzm m., bandyctwo n.

przym. bandycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bandyta, oprych, opryszek, rzezimieszek, zbir

Wiktionary

bandziorka

→ bandzior

SJP.pl

Patrz:
bandzior

bandziorski

→ bandzior

SJP.pl

Patrz:
bandzior

bandziorstwo

dokonywanie aktów przemocy, rozbojów, morderstw; bandytyzm

SJP.pl

bandżo

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjo; banjola; bandżola

SJP.pl

Banjo (bandżo) – muzyczny instrument strunowy z grupy szarpanych.

Wikipedia

bandżola

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjola; banjo; bandżo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Wiktionary

Bandżola, bandżolka – instrument muzyczny, odmiana banjo mandolinowego; bardzo popularny w Warszawie przed II wojną światową, używany przez podwórkowe kapele; wyparty przez gitarę.

Pudło rezonansowe bandżoli zbudowane jest podobnie jak w tradycyjnym banjo, natomiast układ strun odpowiada mandolinie (cztery podwójne struny). Technika gry jest taka sama jak dla mandoliny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisarz grywał na bandżoli i to bardzo dobrze.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. banjola

Wiktionary

bandżul

stolica Gambii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gambii;

Wiktionary

Bandżul (ang. Banjul) – stolica i czwarte co do wielkości miasto Gambii (największe jest pobliskie miasto Serrekunda), usytuowane na wyspie St. Mary (albo Banjul Island) u ujścia rzeki Gambii do Oceanu Atlantyckiego. Ludność miasta zmniejszyła się w ostatnich latach, obecnie zamieszkuje je 34,4 tys. (2006), podczas gdy w 1993 mieszkało tu 42,6 tys. osób. Gwałtownie natomiast rosła liczba ludności zespołu miejskiego Wielki Bandżul (Greater Banjul Area). W 2003 zamieszkiwało go 357,2 tys. osób, czyli blisko dwa razy więcej niż 20 lat wcześniej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bandżul jest położony w zachodniej Gambii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒul, AS: bãṇǯul

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandżulanin mos., bandżulanka ż.

przym. bandżulski

Wiktionary

bandżulanin

mieszkaniec Bandżulu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bandżulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãɲĩn, AS: bãṇǯulãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bandżul mrz.

:: fż. bandżulanka ż.

przym. bandżulski

Wiktionary

bandżulanka

mieszkanka Bandżulu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bandżulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãn͇d͡ʒuˈlãnka, AS: bãṇǯulãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bandżul mrz.

:: fm. bandżulanin mos.

przym. bandżulski

Wiktionary

bandżulczyk

mieszkaniec stolicy Gambii - Bandżulu

SJP.pl

bandżulka

mieszkanka Bandżulu (stolicy Gambii)

SJP.pl

bandżulski

→ Bandżul (stolica Gambii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bandżul

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãn͇ˈd͡ʒulsʲci, AS: bãṇǯulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bandżul m., bandżulanin m., bandżulanka ż.

Wiktionary

bandżysta

osoba grająca na bandżo

SJP.pl

bandżystka

kobieta grająca na bandżo

SJP.pl

banek

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa

SJP.pl

baner

banner, reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach

(1.2) stpol. ganek, altanka, strych

Wiktionary

Banner, baner – forma reklamy, komunikatu lub innego przekazu. Najczęściej jest to wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.

W internecie banner to graficzna forma przekazania treści informacyjnych bądź reklamowych, często będąca odnośnikiem do strony promowanego produktu. Jednym z rodzajów banerów internetowych jest interaktywny „baner rozwijany” (ang. expand banner), który rozwija się do większej postaci w wyniku pewnej interakcji.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) banner

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) reklama

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. banerowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|banner.

(1.2) etym|niem|Böhne., etym|niem|Bühne. (rusztowanie, scena)

uwagi.

nie mylić z|banerka.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banner

* czeski: (1.1) banner m.

* duński: (1.1) banner n.

* esperanto: (1.1) reklamilo

źródła.

== baner (język kornijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) flaga, sztandar

odmiana.

(1.1) lm. baneryow, baners

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãnɛr, AS: bãner

Wiktionary

Powiązane:

przym. banerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) banner

Wiktionary

banerek

niewielki baner

SJP.pl

banerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. puszka

(1.2) białystok. konserwa

Wiktionary

banerowy

→ baner; bannerowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z banerem, dotyczący baneru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baner m.

Wiktionary

bang

wykrzyknik naśladujący odgłos wystrzału z broni palnej

SJP.pl

- Bang – amerykański zespół muzyczny

- Bang – grecki zespół muzyczny

- Bang – album Anitty

- Bang – album Chiefa Keefa

- Bang – album zespołu The Jesus Lizard

- Bang – singel Anitty

- Bang – singel zespołu Gorky Park

- Bang – singel zespołu Blur

- Bang – singel Mortalcia

Wikipedia

bangalur

miasto w Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Wiktionary

Bengaluru (wym. [ˈbeŋgɐɭuːɾu], hindi बेंगलूरु, trb.: Bengaluru, trl.: Beṁgalūru; kannada ಬೆಂಗಳೂರು, ang. Bangalore) – aglomeracja w południowych Indiach przekraczająca 10 milionów mieszkańców. Znany ośrodek IT.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bangalurczyk mos., bangalurka ż.

przym. bangalurski

Wiktionary

bangalurczyk

mieszkaniec Bangaluru

SJP.pl

bangalurka

mieszkanka Bangaluru

SJP.pl

bangalurski

→ Bangalur (miasto w Indiach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangalur m./ż.

Wiktionary

banger

[czytaj: benger] przebojowy utwór muzyczny; hit, szlagier

SJP.pl

bangi

stolica Republiki Środkowoafrykańskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

Wiktionary

Bangi (fr. Bangui) – stolica i największe miasto Republiki Środkowoafrykańskiej, położone w południowej części kraju na zachodnim brzegu rzeki Ubangi. Zostało założone w 1889 jako fort wojsk francuskich.

Bangi było również miejscem działalności rebeliantów i zniszczeń spowodowanych przez bunty na tle politycznym. Z tych powodów miasto w 1996 zostało ogłoszone jednym z najbardziej niebezpiecznych na świecie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲɟi, AS: bãŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bangijczyk mos., bangijka ż.

przym. bangijski

Wiktionary

bangijczyk

mieszkaniec Bangi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijt͡ʃɨk, AS: bãŋʹǵii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangi n.

:: fż. bangijka ż.

przym. bangijski

Wiktionary

bangijka

mieszkanka Bangi (stolicy Republiki Środkowoafrykańskiej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijka, AS: bãŋʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangi n.

:: fm. bangijczyk mos.

przym. bangijski

Wiktionary

bangijski

→ Bangi (stolica Republiki Środkowoafrykańskiej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bangi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋʲˈɟijsʲci, AS: bãŋʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangi n., bangijczyk mos., bangijka ż.

Wiktionary

bangiowe

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

SJP.pl

Bangiowe (Bangiophyceae Wettst.) – klasa krasnorostów.

Wikipedia

bangiowy

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

SJP.pl

bangkocki

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkokijski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋkˈːɔt͡sʲci, AS: bãŋ•kocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangkok m., bangkokijczyk m., bangkokijka ż.

Wiktionary

bangkok

stolica Tajlandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Tajlandii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W aglomeracji Bangkoku znajduje się bardzo dużo terenów zielonych zaprojektowanych jako zielone strefy. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkːɔk, AS: bãŋ•kok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bangkokijczyk mos., bangkokijka ż.

przym. bangkocki

Wiktionary

bangkokijczyk

mieszkaniec Bangkoku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bangkoku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijka ż.

przym. bangkocki

Wiktionary

bangkokijka

mieszkanka Bangkoku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bangkoku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangkok m.

:: fż. bangkokijczyk mos.

przym. bangkocki

Wiktionary

bangkokijski

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkocki

SJP.pl

banglać

żartobliwie: działać (spełniać swoje funkcje)

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) slang. działać, poprawnie funkcjonować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banglanie n.

Wiktionary

bangladeski

→ Bangladesz; banglijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci, AS: bãŋgladesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

przym. banglijski, probanglijski, antybanglijski, probangladeski, antybangladeski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) banglijski

Wiktionary

bangladesz

państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Ludowa Republika Bangladeszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Wiktionary

Bangladesz (beng. বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, Gonoprodźatontri Bangladesz) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami, a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jest jednym z najgęściej zaludnionych krajów świata i zarazem jednym z najbiedniejszych państw Azji. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bangladesz jest republiką oraz członkiem Wspólnoty Narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋɡˈladɛʃ, AS: bãŋgladeš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Banglijczyk mos., Banglijka ż., bangladeskość ż.

przym. bangladeski, banglijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Ludowa Republika Bangladeszu; hist. Pakistan Wschodni

Wiktionary

banglijczyk

obywatel Bangladeszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bangladeszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangladesz mrz.

:: fż. Banglijka ż.

przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary

banglijka

obywatelka Bangladeszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bangladeszu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangladesz mrz.

:: fm. Banglijczyk mos.

przym. bangladeski, banglijski, probanglijski, probangladeski, antybanglijski, antybangladeski

Wiktionary

banglijski

→ Bangladesz; bangladeski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bangladeszem lub Banglijczykami, dotyczący Bangladeszu lub Banglijczyków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bangladesz mrz., Banglijczyk mos., Banglijka ż.

przym. bangladeski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bangladeski

Wiktionary

banhof

dawniej, dziś w gwarze śląskiej: dworzec kolejowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dworzec kolejowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kesik sam był banhof, a terozki jest rudera.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baniok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bana

Wiktionary

bania

1. kulisty przedmiot;
2. duże naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów; duża bańka;
3. potocznie: dynia;
4. rosyjska łaźnia parowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Mazury, Górny Śląsk. dynia

(1.2) pot. głowa

(1.3) wschodnioeuropejska łaźnia parowa;

(1.4) gwara. więz. wódka

(1.5) uczn. stud. ocena niedostateczna

(1.6) naczynie, duża bańka

(1.7) stpol. źródło lecznicze

(1.8) stpol. kopalnia soli

(1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. gniazdo os lub szerszeni

(1.10) archit. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopuła

(1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. siarczysty policzek, mocne uderzenie

(1.12) gw-pl|Zaolzie. guz

(1.13) gw-pl|Bukowina. łazienka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: banie (się)

Wiktionary

- bania – rodzaj łaźni

- bania – w gwarze podhalańskiej: kopalnia rudy

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ale mnie bania boli po wczorajszej balandze.

(1.4) On jest na bani. → On jest nietrzeźwy.

(1.5) Niby geniusz, a ma gołe banie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲa, AS: bãńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banieczka ż., baniak m., bannik mos., zabaniak mrz., bańka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baniak

(1.13) baja, wanna

Wiktionary

baniaczek

zdrobnienie od: baniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od baniak

(1.2) lwów. kapelusz, melonik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ludmiła w trosce o swoje peonie kupiła cały baniaczek z nawozem kwiatowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baniak m., zabaniak mrz.

Wiktionary

baniak

1. pękaty garnek lub pojemnik do przechowywania płynów;
2. potocznie: głowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży, zamykany pojemnik na płyn

(1.2) reg-pl|Kraków. głowa

(1.3) pot. głowa

(1.4) gwara. więz. głowa

(1.5) grub. duża pierś kobieca

(1.6) reg-pl|Kresy. garnek

Wiktionary

Gąsior (butla, pot. baniak) – naczynie z grubego szkła (ok. 5 mm) przeznaczone do przechowywania płynów. Może mieć pojemność od 5 do 60 litrów, choć najczęściej stosuje się gąsiory 25-30 litrowe, bo większe są kłopotliwe przy przelewaniu, przenoszeniu i myciu. W celu zabezpieczenia przed stłuczeniem trzymany jest w dopasowanym koszu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojciec kupił dwudziestolitrowy baniak wody mineralnej.

(1.3) Dostał w baniak z całej siły.

(1.5) Ta kobieta miała konkretne baniaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲak, AS: bãńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bania ż., bańka ż., banieczka ż., baniaczek mrz., zabaniak mrz.

czas. zabaniaczyć dk.

przym. bańkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bania

(1.4) gwara. więz. bańka, czapa, dekiel

(1.5) balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary

baniakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. muz. perkusista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲakaʃ, AS: bãńakaš

Wiktionary

banialuka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; pierdoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. opowieść zmyślona, nieprawdziwa lub pozbawiona sensu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co ty mi za banialuki opowiadasz?! Przecież oboje wiemy, że to nieprawda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãɲaˈluka, AS: bãńaluka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brednia, niedorzeczność, andron, trele-morele, farmazon, bzdura, duby smalone

Wiktionary

banian

1. olbrzymie drzewo z rodzaju figowiec, pochodzące z Himalajów, z którego kanarów wyrastają liczne korzenie przybyszowe (tzw. kolumnowe) otaczające macierzysty pień ogromną kolumnadą; figowiec bengalski;
2. kasta kupców i handlarzy hinduskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. figowiec bengalski

Wiktionary

Figowiec bengalski (Ficus benghalensis L.), zwany też banianem – gatunek rośliny z rodziny morwowatych. Pochodzi z Indii i Pakistanu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banian

źródła.

== banian (język angielski.) ==

thumb|banian (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. banian

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banian

źródła.

== banian (język angielski.) ==

thumb|banian (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. banian

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) banyan

Wiktionary

baniastość

→ baniasty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baniaste; cecha tych, którzy są baniaści

Wiktionary

Patrz:
baniasty
Powiązane:

przym. baniasty

przysł. baniasto

Wiktionary

baniasty

mający kształt bani; kulisty, pękaty, wypukły

SJP.pl

banica

wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

- banica – bułgarskie danie

- banica – 1/100 kuny – waluty chorwackiej

- Banica – wieś w Bułgarii

- Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Czaszka

- Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Strumica

Wikipedia

banicja

w średniowieczu: kara polegająca na pozbawieniu skazanego praw publicznych i wydaleniu go poza granice państwa; wygnanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karne wygnanie bez prawa powrotu

(1.2) przen. wykluczenie ze środowiska

Wiktionary

Banicja (łac. bannitio, od bannire – skazać na wygnanie) – ogłoszone wygnanie z ojczyzny. Skazany na taką karę to banita.

Wyrok pozbawiał czci i honoru oraz najczęściej dopuszczał bezkarne zabicie banity, gdyby pojawił się na terytorium swego kraju. Banicja była wyrokiem łagodniejszym od infamii, bo zabicie banity nie było nagradzane, w odróżnieniu od zabicia infamisa. Specyficzną formą banicji było „wyświecenie” (czyli wyprowadzenie ze światłem), orzekane wobec stanów niższych (mieszczan, chłopów). Ci, którzy za swoje przestępstwo (najczęściej kradzież) uniknęli kary śmierci, podlegali chłoście, po której kat wyprowadzał skazańca przy świetle latarni poza mury miasta. Jednym z najsławniejszych banitów w Polsce był Samuel Łaszcz (1588–1649).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W średniowieczu na banicję mógł skazywać król lub cesarz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banit mos., banita mos., banitka ż.

Wiktionary

banicyjny

→ banicja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący banicji

Wiktionary

Patrz:
banicja
Powiązane:

rzecz. banita mos.

Wiktionary

baniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Banicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Banica m.

:: fm. baniczanin m.

przym. banicki

Wiktionary

banie

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. banie się.

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. od: ban

(2.2) M., B. i W. lm. od: bania

Wiktionary

Banie (dawniej niem. Bahn) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie, nad rzeką Tywą, pomiędzy jeziorami Dłużec (Długie Bańskie) i Jeziorem Mostowym. Siedziba gminy Banie.

Dawniej samodzielne miasto. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Banie. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

W 2011 roku wieś liczyła 1970 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

(1.1)

:: czas. bać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lękanie, obawianie

Wiktionary

banieczka

zdrobnienie od: bańka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: bańka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãˈɲɛt͡ʃka, AS: bãńečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bania ż., bańka ż., baniak m.

przym. bańkowaty

Wiktionary

baniewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Baniewicz (ur. 1963) – polski pisarz fantasy

- Elżbieta Baniewicz (ur. 1949) – polska krytyczka teatralna

- Małgorzata Frontczak-Baniewicz (ur. 1960) – polska lekarka, neurobiolog i patomorfolog

- Napoleon Baniewicz (1904–1979) – polski lekarz, neurolog i psychiatra

- Wiera Baniewicz (1949–2020) – polska śpiewaczka operowa

Wikipedia

banino

kaszubska wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś kaszubska w gminie Żukowo, w powiecie kartuskim, w województwie pomorskim

Wiktionary

Banino, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Banino, (niem. Banin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Wieś jest siedzibą sołectwa Banino, w której skład wchodzi również miejscowość Borowiec.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Budujemy się z żoną w Baninie od roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baninianin m., baninianka ż.

przym. baniński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baninianin m., baninianka ż.

przym. baniński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* kaszubski: (1.1) Banino n.

źródła.

== Banino (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Banino (wieś w województwie pomorskim)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baniocha

wieś w Polsce

SJP.pl

Baniocha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria. Leży nad Małą (rzeka), która tworzy bagienną dolinę ciągnącą się na południe w stronę wsi Ługówka, przy drodze krajowej nr 79.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Baniocha-Wieś i Baniocha-Osiedle

Wikipedia

baniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. kolejarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Bukowina. naczynie sporych rozmiarów, o objętości równej czterem wiadrom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U nos we wsi co drugo chałpa, to baniok mieszko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banhof mrz., baniorz m., bana ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baniorz, ajzynbaniok

Wiktionary

baniopień

glon występujący w przybrzeżnej strefie Pacyfiku

SJP.pl

baniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolejarz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bana ż., baniok mos.

Wiktionary

banioski

→ Baniocha

SJP.pl

Patrz:
Baniocha

baniowaty

rzadko: przypominający kształtem banię

SJP.pl

baniowy

przymiotnik od: bania

SJP.pl

banit

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. banita.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banita mos., banitka ż., banicja ż.

Wiktionary

banita

człowiek pozbawiony swych praw i skazany na wygnanie, wyrzutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek skazany na banicję, wypędzony z ojczyzny

Wiktionary

Banicja (łac. bannitio, od bannire – skazać na wygnanie) – ogłoszone wygnanie z ojczyzny. Skazany na taką karę to banita.

Wyrok pozbawiał czci i honoru oraz najczęściej dopuszczał bezkarne zabicie banity, gdyby pojawił się na terytorium swego kraju. Banicja była wyrokiem łagodniejszym od infamii, bo zabicie banity nie było nagradzane, w odróżnieniu od zabicia infamisa. Specyficzną formą banicji było „wyświecenie” (czyli wyprowadzenie ze światłem), orzekane wobec stanów niższych (mieszczan, chłopów). Ci, którzy za swoje przestępstwo (najczęściej kradzież) uniknęli kary śmierci, podlegali chłoście, po której kat wyprowadzał skazańca przy świetle latarni poza mury miasta. Jednym z najsławniejszych banitów w Polsce był Samuel Łaszcz (1588–1649).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bãˈɲita, AS: bãńita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banicja ż., banit m.

:: fż. banitka

czas. banitować

przym. banicyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wygnaniec; przest. ekspatriant; daw. banit

Wiktionary

banitka

→ banita

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta skazana na banicję, wypędzona z ojczyzny

Wiktionary

Patrz:
banita
Powiązane:

rzecz. banit mos., banita mos., banicja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wygnanka

Wiktionary

banitować

dawniej: skazywać na wygnanie z kraju

SJP.pl

czasownik

(1.1) skazywać na banicję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I za ten to błąd banitujemy go na zawsze stąd.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banita mos.

Wiktionary

banitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|banitować.

Wiktionary

banjan

członek indyjskiej kasty kupców

SJP.pl

banjo

[czytaj: bandżo] murzyński instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżo; bandżola; banjola

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) muz. rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

Wiktionary

Banjo (bandżo) – muzyczny instrument strunowy z grupy szarpanych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãn͇d͡ʒɔ, AS: bãṇǯo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandżo n., banjolina ż., banjola ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bandżo

Wiktionary

banjola

[czytaj: bandżola] instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżola; bandżo; banjo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bard przygrywał sobie na banjoli i śpiewał o Czerniakowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banjo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bandżola

Wiktionary

banjumasańskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posługuje się językiem banjumasańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem banjumasańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku banjumasańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbãnʲjũmaˈsãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bãnʹi ̯ũmasãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

bank

1. przedsiębiorstwo zajmujące się różnego rodzaju operacjami pieniężnymi; gmach tego przedsiębiorstwa;
2. magazyn, nagromadzenie cennych materiałów lub informacji (bank krwi, bank danych itp.);
3. suma stawek w grze hazardowej; pula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

(1.2) bank. archit. budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

(1.3) gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

(1.4) med. miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

(1.6) gw. więzienna pewność

(1.7) gw. więzienna zapas

Wiktionary

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W którym banku otworzyłeś rachunek?

(1.2) Czemu w tym banku zawsze są takie kolejki?

(1.3) Pani w futrze przejęła bank.

(1.4) Wczoraj doniesiono o brakach w banku krwi.

(1.5) Pierońskie gizdy zaś ten bank zachachmęcili, co stoł przy familoku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋk, AS: bãŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bankowczyni ż., bankierstwo n., bankier mos., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierka ż., bankowanie n.

czas. bankować ndk.

przym. bankowy, wewnątrzbankowy, wokółbankowy, bankierski

przysł. bankowo, na bank

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) pula

Wiktionary

bank.

skrót od: bankowość, bankowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

banka

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blaszane naczynie na płyny

(1.2) pot. bańka mydlana

(1.3) szklany, kulisty przedmiot

(1.4) med. szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

(1.5) przen. pot. banknot stuzłotowy, sto złotych

(1.6) przen. pot. więz. milion złotych

(1.7) reg-pl|Kraków. gw-pl|Śląsk Cieszyński.reg-pl|Kresy. bombka na choinkę

(1.8) przen. więz. głowa

(1.9) przen. środ. uczn. ocena niedostateczna

(1.10) przen. więz. wódka

(1.11) przen. slang. stan otępienia umysłu po spożyciu alkoholu lub marihuany

Wiktionary

Bangka – wyspa w Indonezji w prowincji Wyspy Bangka i Belitung.

Leży w pobliżu południowo-wschodniego wybrzeża Sumatry, od której oddziela ją cieśnina Bangka; od północy oblewa ją Morze Południowochińskie; od południa Morze Jawajskie; od wschodu cieśnina Gaspar oddzielająca od wyspy Belitung. Powierzchnia 11 942 km²; pagórkowata (wysokość do 692 m n.p.m.); dwie trzecie powierzchni wyspy pokrywają lasy równikowe i tereny bagienne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co rano sąsiad przynosił nam bańkę świeżego mleka z porannego udoju.

(1.4) Kiedy Jacek chorował, babcia zwykle stawiała mu bańki.

(1.5) Za Internet płacę dwie bańki miesięcznie.

(1.6) Jak się ma mieszkanie za dwie bańki, to trzeba podjechać pod nie furą za trzy bańki.

(1.7) Mama kupiła nowe bańki na choinkę.

(1.8) Dostał w bańkę i osunął się po futrynie.

(1.9) Marek dostał bańkę, bo nie przeczytał lektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲka, AS: bãńka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baniak m., bania ż.

:: zdrobn. banieczka ż.

przym. bańkowaty, bańkowy, baniowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baniak

(1.2) bąbelek, pęcherzyk

(1.5) stuzłotówka

(1.6) duża bańka; więz. melon

(1.8) więz. baniak, czapa, dekiel

(1.9) niedostateczny, pała

(1.11) bania

Wiktionary

bańkarz

1. pracownik hutniczy formujący szklane bańki;
2. osoba dająca pokazy baniek mydlanych na różnego typu imprezach

SJP.pl

bankiecik

zdrobnienie od: bankiet

SJP.pl

bankier

1. właściciel, dyrektor lub liczący się akcjonariusz banku;
2. w grach hazardowych: gracz trzymający bank

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel lub dyrektor banku

(1.2) karc. gracz trzymający bank

Wiktionary

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Były bankier został nowym premierem Grecji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fż. bankierka

przym. bankowy, bankierski

przysł. bankowo

Wiktionary

bankierka

1. właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku;
2. rzadko: kobieta trzymająca bank w grze w karty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank m., bankowiec m., bankierz m., bankierstwo n.

:: fm. bankier mos.

przym. bankowy, bankierski

przysł. bankowo

Wiktionary

bankierowa

→ bankier (dawniej); bankierski

SJP.pl

bankierówna

dawniej: córka bankiera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka bankiera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank mrz., bankowiec mos.

Wiktionary

bankierowy

→ bankier (dawniej); bankierski

SJP.pl

bankierski

1. właściwy bankierowi, należący do bankiera, charakterystyczny dla właściciela lub dyrektora banku;
2. należący do osoby trzymającej bank w grach hazardowych;
3. czek bankierski - czek wystawiony przez bank ze wskazaniem jako trasata banku-korespondenta

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bankierem, dotyczący bankiera; charakterystyczny dla bankierów

(1.2) należący do bankiera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank m., bankowość ż., bankier mos., bankierka ż., bankowiec mos.

przym. bankowy

Wiktionary

bankierstwo

1. zawód bankiera;
2. ogół bankierów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zawód bankiera

(1.2) ogół bankierów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankowość ż., bankowiec mos., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

przym. bankowy

Wiktionary

bankierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. bankier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋʲcɛʃ, AS: bãŋʹḱeš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankier m., bankierka ż.

Wiktionary

bankiet

1. wystawne przyjęcie urządzone w celu uświetnienia jakiejś uroczystości lub uczczenia jakiejś osoby;
2. przeszkoda jeździecka na hipodromie;
3. potocznie: przyjęcie, prywatka, zabawa;
4. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych; bankieta;
5. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa; bankieta;
6. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania; bankieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wystawne, uroczyste przyjęcie

(1.2) gw-pl|Bukowina. zabawa organizowana na zakończenie szkoły

Wiktionary

Przyjęcie – uroczysty posiłek zorganizowany specjalnie dla osób zaproszonych – gości. Przyjęcie zazwyczaj ma na celu uświetnienie ważnych wydarzeń lub okoliczności o charakterze oficjalnym lub prywatnym – mówimy wtedy o przyjęciu okolicznościowym. Duże i wystawne przyjęcie może być określane jako bankiet, biesiada lub uczta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezydent urządził bankiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋcɛt, AS: bãŋḱet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż., bankietowanie n., bankietówka ż.

czas. bankietować ndk.

przym. bankietowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wypusknoj

Wiktionary

bankieta

bankiet;
1. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych;
2. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa;
3. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania

SJP.pl

bankietka

rodzaj niskiej ławeczki bez oparcia

SJP.pl

Bankietka – rodzaj mebla. Niewielka, lekka, miękko wyścielona lub wyplatana ławka. Bankietka była pozbawiona oparcia, czasami posiadała niskie poręcze boczne. Siedzisko spoczywało na czterech, sześciu lub ośmiu nogach. Mebel był często rzeźbiony, malowany i złocony. Ustawiano go pod ścianami i we wnękach okiennych w salach balowych i koncertowych, w pomieszczeniach recepcyjnych, holach i korytarzach.

Bankietka pojawiła się we Francji w połowie XVII wieku, popularna była w XVIII wieku.

Wikipedia

bankietować

potocznie: uczestniczyć w bankiecie, chodzić na przyjęcia, prywatki; imprezować

SJP.pl

bankietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczestniczenie w bankiecie, bywanie na bankietach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankiet m., bankietowicz m., bankietnik m., bankietowiczka ż.

czas. bankietować

przym. bankietowy

Wiktionary

bankietowicz

1. osoba często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestnik bankietu

SJP.pl

bankietowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestniczka bankietu

SJP.pl

bankietowo-konferencyjny

organizujący bankiety i konferencje, służący na bankiety i konferencje (np. sala bankietowo-konferencyjna)

SJP.pl

bankietowo-weselny

organizujący bankiety i wesela, służący na bankiety i wesela (np. ośrodek bankietowo-weselny)

SJP.pl

bankietowy

przymiotnik od: bankiet

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bankietem, dotyczący bankietu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankiet mrz., bankiecik m., bankietnik m., bankietowicz m., bankietowiczka ż., bankietowanie n.

czas. bankietować ndk.

Wiktionary

bankiwa

ptak z rodziny bażantów, uważany powszechnie za przodka kury domowej

SJP.pl

Kur bankiwa, bankiwa (Gallus gallus) – gatunek ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), uważany za dzikiego przodka kury domowej. Udomowiony został ok. 8000 lat temu. Występuje w północno-wschodnich Indiach i południowo-wschodniej Azji.

Wikipedia

banknocik

zdrobnienie od: banknot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banknot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banknot m.

Wiktionary

banknot

pieniądz w formie papierowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

Wiktionary

Banknot (niem. Banknote, ang. bank-note – kwit bankowy) – papierowy pieniądz emitowany przez bank centralny stanowiący prawny środek płatniczy w danym kraju lub obszarze. Dawniej rodzaj weksla emitowanego przez dowolny bank, poświadczający posiadanie przez okaziciela pewnej wartości (np. złota). Banknoty wyparły z powszechnego użytku pieniądze kruszcowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na chodniku leżały rozrzucone stuzłotowe banknoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋknɔt, AS: bãŋknot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. banknocik m.

przym. bankotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bilet bankowy, daw. asygnata, bankocetel

Wiktionary

banknotowy

związany z banknotem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z banknotem, dotyczący banknotów

Wiktionary

bańko

1. blaszane naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów;
2. mała, szklana kulka używana w celu wywołania miejscowego przekrwawienia;
3. pęcherz powietrza utworzony z zamydlonej wody;
4. potocznie: milion złotych;
5. potocznie: ocena niedostateczna

SJP.pl

bankofon

środowiskowo: usługa bankowa polegająca na możliwości sprawdzenia stanu własnego konta, płaceniu rachunków lub zlecaniu przelewów przez telefon

SJP.pl

bankokracja

nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na gospodarkę i politykę

SJP.pl

Bankokracja – nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na politykę (głównie gospodarczą) państwa, lub system ustrojowy, w którym władzę jawną sprawują bankierzy.

Jako pierwszy określenia tego użył brytyjski poseł do parlamentu William Fullarton 10 kwietnia 1797 roku, komentując nim monopol Banku Anglii na rynkach finansowych Imperium Brytyjskiego.

Wikipedia

bankolinia

system umożliwiający wykonywanie operacji bankowych przez telefon

SJP.pl

bankomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bankomat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bankomat, lecz tylko mały bankomacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankomat m.

Wiktionary

bankomat

maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; cashomat, automatyczny kasjer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

Wiktionary

Bankomat (ang. automated teller machine, ATM) – samoobsługowe urządzenie służące przede wszystkim do wypłaty gotówki. Obecnie bankomaty służą także do drukowania potwierdzeń, dostarczania informacji o stanie konta, przyjmowania wpłat na konto itp. operacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Działanie bankomatu opiera się na systemie informatycznym umożliwiającym wymianę informacji z centralą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔ̃mat, AS: bãŋkõmat

Wiktionary

Powiązane:

przym. bankomatowy

rzecz. bankomacik mrz.

Wiktionary

bankomatowy

→ bankomat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu

Wiktionary

Patrz:
bankomat
Powiązane:

rzecz. bankomat mrz.

Wiktionary

bańkopiłka

piłka z przezroczystej gumy, przypominająca bańkę mydlaną

SJP.pl

bańkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. robotnik idący do pracy z bańką z kawą lub herbatą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bańka ż.

Wiktionary

bańkoterapia

leczenie za pomocą stawiania baniek

SJP.pl

bankować

potocznie:
1. przechowywać coś w specjalnym banku, np. krew, nasienie;
2. przeprowadzać transakcje bankowe

SJP.pl

bańkowaty

kształtem przypominający bańkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający bańkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bańka ż., banieczka ż., baniak mrz.

Wiktionary

bankowicz

nazwisko

SJP.pl

bankowiec

potocznie: osoba zajmująca się bankowością, pracownik banku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik banku

Wiktionary

Bankowiec – osoba zawodowo zajmująca się pieniędzmi, zarządzaniem ryzykiem oraz pomocą klientom w pozyskaniu kapitału.

Bankowiec jest pracownikiem umysłowym zatrudnionym w banku, a praca osób zatrudnionych jako bankowcy polegać może np. na dokonywaniu operacji pieniężnych, polegających na: prowadzeniu oraz obsłudze wszelkich rachunków bankowych – tak dotyczących osób fizycznych, co i podmiotów gospodarczych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli chcesz być dobrym bankowcem, musisz być zorientowanym w nowych produktach bankowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankowość ż., bankierka ż., bank m., bankier m., bankierowa ż., bankierówna ż., bankierczyk m., bankierstwo n.

przym. bankowy, bankierski

Wiktionary

bankowo

przysłówek

(1.1) na sposób bankowy, zgodnie z zasadami bankowości

(1.2) pot. na pewno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankowość ż., bank mrz., bankier mos., bankierka ż.

przym. bankowy

Wiktionary

bankowość

1. ogół spraw dotyczących działalności banków;
2. nauka o bankowych operacjach finansowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. bank. nauka zajmująca się działalnością sektora bankowego;

(1.2) bank. działalność banków i instytucji pokrewnych, dziedzina gospodarki

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jurek jest wykładowcą bankowości na naszej uczelni.

(1.2) W latach sześćdziesiątych zaczęła funkcjonować bankowość międzynarodowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank mrz., bankier mos., bankierstwo n., bankowiec mos.

przym. bankowy, bankierski

przysł. bankowo

Wiktionary

bankowóz

opancerzony samochód ciężarowy do przewozu pieniędzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opancerzony pojazd przewożący pieniądze, walory, metale, kamienie szlachetne itp., którymi obraca bank

Wiktionary

bańkowski

nazwisko

SJP.pl

- Bańkowski – herb szlachecki

- Bańkowski – nazwisko

osoby o nazwisku „Bańkowski”

- Andrzej Bańkowski (1931–2014), etymolog

- Józef Bańkowski (XVIII/XIX w.) – polski ziemianin

- Józef Bańkowski (1926–2014) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji

- Marcin Bańkowski (1955–2013) – informatyk

- Piotr Bańkowski (1885–1976) – historyk literatury, archiwista, redaktor Archeionu

- Roman Bańkowski (1932–2004) – poeta

- Tomasz Bańkowski (1947–) – przedsiębiorca, polityk, poseł na Sejm RP

- Witold Bańkowski (1864–1940) – polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm Litwy Środkowej, prezydent Wilna

- Włodzimierz Bańkowski (1851–1940) – polski nauczyciel

Wikipedia

bankowy

1. związany z bankiem, dotyczący jego działalności
2. potocznie: taki, który ma stuprocentowe szanse na realizację, spełnienie się; pewny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bankami, dotyczący banków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez 10 miesięcy wrocławskiej policji i prokuraturze nie udało się złapać sprawców kradzieży trzech milionów złotych z wrzutni bankowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkɔvɨ, AS: bãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bank m., bankowość ż., bankowiec m., bankierstwo n., bankier m., bankierka ż.

przym. przybankowy, bankierski

przysł. bankowo

Wiktionary

bankroft

kanadyjska odmiana jabłoni

SJP.pl

bankrucki

przymiotnik

(1.1) dotyczący bankruta lub bankrutów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż.

Wiktionary

bankructwo

1. niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli;
2. upadłość, ruina majątkowa, krach;
3. przenośnie: utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

(1.2) niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli

(1.3) utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych

Wiktionary

Upadłość (potocznie bankructwo) – procedura wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika, polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sąd orzekł bankructwo FC Parma. Klubu nie było stać nawet na opłacenie rachunków za energię elektryczną, a wczoraj prezes klubu został aresztowany pod zarzutem "prania brudnych pieniędzy"

(1.3) To kolejny dowód moralnego bankructwa samozwańczych stróżów jedynie słusznej moralności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãŋˈkrut͡stfɔ, AS: bãŋkructfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankrut m., bankrutka ż., bankrutowanie n.

czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

przym. bankrucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upadłość, niewypłacalność, krach, plajta

(1.2) niewypłacalność

Wiktionary

bankrut

człowiek zbankrutowany, niewypłacalny, którego upadłość ogłoszono sądownie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

(1.2) przen. osoba lub firma, której grozi niewypłacalność

(1.3) przen. ktoś, kto się skompromitował, zawiódł zaufanie, doznał klęski

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przedsiębiorstwo, którego kierownik używa pieczątki „zarządca komisaryczny”, jest postrzegane jako bankrut

(1.3) Niestety, zły los niweczył wszystkie nadzieje. Nie widzi pani, że jestem życiowym bankrutem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkrut, AS: bãŋkrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fż. bankrutka ż.

czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

przym. bankrucki

Wiktionary

bankrutka

→ bankrut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej, która straciła cały majątek, zbankrutowała

Wiktionary

Patrz:
bankrut
Powiązane:

rzecz.

rzecz. bankructwo n., bankrutowanie n.

:: fm. bankrut mos.

czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

przym. bankrucki

Wiktionary

bankrutować

1. stawać się bankrutem;
2. tracić znaczenie, wartość

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się bankrutem, tracić cały majątek

(1.2) przen. o idei, grupie ludzi: tracić wartość i znaczenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankructwo n., bankrut mos., bankrutka ż., bankrutowanie n.

czas. zbankrutować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plajtować, upadać

(1.2) upadać

Wiktionary

bankrutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. popadanie w stan niewypłacalności i upadłości

(1.2) przen. doznawanie klęski, doświadczanie upadku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bankructwo n., bankrut m., bankrutka ż.

czas. bankrutować ndk., zbankrutować dk.

Wiktionary

banks

nazwisko

SJP.pl

- (13956) Banks – planetoida

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Banks – miejscowość w Kumbrii (Anglia)

- Banks – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)

Miejscowości w USA:

- Banks – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Pike

- Banks – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Bradley

- Banks – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington

- Banks – jednostka osadnicza w stanie Idaho, w hrabstwie Boise

Wikipedia

banksja

pirofit, roślina z rodziny srebrnikowatych

SJP.pl

Banksja (Banksia) – rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów należących do rodziny srebrnikowatych. Obejmuje 183 gatunki. Rośliny te występują w Australii, głównie w jej południowo-zachodniej części. Kwiaty zapylane są przez ptaki (np. miodojady) oraz torbacze. Banksje są pirofitami – nasiona często uwalniane są dopiero w wyniku pożaru buszu. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska angielskiego biologa Josepha Banksa.

Wikipedia

bankster

pogardliwie: bankier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. przen. bankier-gangster, bankier postrzegany jako kryminalista, bezwzględnie wyłudzający pieniądze od obywateli, cynicznie bogacący się kosztem klientów w opresji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Są sprawy, w których nie ma dzielenia włosa na czworo i hamletyzowania. Tak jest w sprawie Grecji – ofiary banksterów, neoliberalnej polityki cięć (…) i egoizmu bogatych krajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãŋkstɛr, AS: bãŋkster

Wiktionary

banksterka

→ bankster

SJP.pl

Patrz:
bankster

banksterski

→ bankster

SJP.pl

Patrz:
bankster

banksterstwo

pogardliwie: bankierstwo;
1. działania bankiera postrzegane jako nielegalne;
2. ogół bankierów postrzeganych jako przestępcy

SJP.pl

bankuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, baumkuchen, sękacz

SJP.pl

Wikipedia

banner

reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach; baner

SJP.pl

Banner, baner – forma reklamy, komunikatu lub innego przekazu. Najczęściej jest to wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.

W internecie banner to graficzna forma przekazania treści informacyjnych bądź reklamowych, często będąca odnośnikiem do strony promowanego produktu. Jednym z rodzajów banerów internetowych jest interaktywny „baner rozwijany” (ang. expand banner), który rozwija się do większej postaci w wyniku pewnej interakcji.

Wikipedia

bannerowy

→ banner [czytaj: banerowy]; banerowy

SJP.pl

bannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. duch opiekuńczy związany z łaźniami (baniami)

Wiktionary

Bannik (ros.), łaźnik, łaziennik (biał.) – wschodniosłowiański demon władający łaźnią. Bannik był zasadniczo wrogi wobec ludzi i mógł utopić kąpiących się.

Wyobrażano go sobie jako starca z wielką głową pokrytą rozczochranymi włosami. Pozostawiano mu w łaźni jako ofiarę trochę wody, składano mu także w ofierze czarną kurę dla zabezpieczenia przed utopieniem.

Patrz też: anczutka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãɲːik, AS: bã•ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bania ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łaźnik

Wiktionary

banoffee

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffi

SJP.pl

banoffi

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffee

SJP.pl

banować

blokować dostęp do usługi w Internecie

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zbanować)

(1.1) inform. pot. stosować wobec kogoś ban, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej

(1.2) gw-pl|Bukowina, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żałować

(1.3) gw-pl|Zaolzie. nalegać, naprzykrzać się

(1.4) środ. inform. zakazywać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiedzieli, że na forum będą banować wszystkich za takie zachowanie!

(1.2) Chciało ci sie, matko bogatego zięcia, • bedziesz ty banować swoigo dziywczęcia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. banowanie n.

czas. zbanować

Wiktionary

banowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|banować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. banować, zbanować

Wiktionary

banowina

jednostka administracyjna w Królestwie Jugosławii w latach 1929 - 1941, odpowiednik województwa

SJP.pl

banówka

1. szczyt w Tatrach;
2. rzeka w północnej Polsce i w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Wiktionary

- Banówka – szczyt w Tatrach

- Banówka – rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki)

Wikipedia

banshee

[czytaj: benszi] z folkloru irlandzkiego: zjawa zwiastująca śmierć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) folk. w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie;

Wiktionary

Banshee (ang. [ˈbænʃiː], z irl. bean-sidhe, w nowoirlandzkim bean sí [bʲæn ˈʃiː], „kobieta z kurhanu”) – w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|banshee. etym|staroirlandzkie|bean-sidhe.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banshee

* esperanto: (1.1) banŝio

źródła.

== banshee (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-banshee.ogg.

IPA|bænˈʃiː. lub IPA2|ˈbænʃiː.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folk. banshee

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|banshee. etym|staroirlandzkie|bean-sidhe.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) banshee

* esperanto: (1.1) banŝio

źródła.

== banshee (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-banshee.ogg.

IPA|bænˈʃiː. lub IPA2|ˈbænʃiː.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folk. banshee

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bański

przymiotnik od:
1. Banie (wieś w województwie zachodniopomorskim);
2. Banie Mazurskie (wieś w województwie warmińsko-mazurskim)

SJP.pl

- Jerzy Bański (ur. 1960) – geograf

- Piotr Bański (ur. 1975) – piłkarz

Wikipedia

bańskobystrzycki

→ Bańska Bystrzyca (miasto na Słowacji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bańską Bystrzycą, dotyczący Bańskiej Bystrzycy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bańska Bystrzyca ż.

Wiktionary

bańskoszczawnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bańską Szczawnicą, dotyczący Bańskiej Szczawnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bańska Szczawnica ż.

Wiktionary

bant

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wzmocnienie fragmentów żagla w postaci naszytych, dodatkowych kawałków płótna;

(1.2) stpol. belka wzmacniająca krokiew

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. techn. zawias

Wiktionary

Bant – wieś w Holandii w prowincji Flevoland.

Wieś powstała po osuszeniu terenów Polderu Północno-Wschodniego.Leży około 10 kilometrów na północ od Emmeloord.

W 2006 roku zamieszkiwały ją 754 osoby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bant ma za zadanie zwiększyć wytrzymałość żagla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bãnt, AS: bãnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|zowiasa.

Wiktionary

banta

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zob. bant.

(1.2) reg-pl|Kresy. grzęda

Wiktionary

Banta, bant – wzmocnienie żagla w postaci naszycia kilku warstw płótna żaglowego. Wzmacniane w ten sposób są liki (krawędzie) i rogi żagla, oraz poziome pasy biegnące w poprzek żagla, na wysokości jego refowania, zwane refbantami.

W bantach mogą znajdować się remizki, a w niektórych żaglach przymasztowych wewnątrz banty liku wolnego może być przeprowadzona trymlinka pozwalająca częściowo regulować wybrzuszenie żagla.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãnta, AS: bãnta

Wiktionary

bantam

miejscowość na wyspie Home Island; Bantam Village

SJP.pl

- Bantam (ob. Banten) – miasto w Indonezji

- Sułtanat Bantam (Banten) – państwo historyczne

- Bantam – miejscowość na Wyspach Kokosowych

- American Bantam – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

- BSA Bantam – motocykl produkcji BSA

- Ford Bantam – samochód produkcji Forda

- BAT Bantam – brytyjski samolot myśliwski

- Northrop X-4 Bantam – amerykański samolot eksperymentalny

- Bantam – szwedzki przeciwpancerny pocisk kierowany

- Bantam Books

Wikipedia

bantamczyk

mieszkaniec Bantamu

SJP.pl

bantamka

1. wschodnioazjatycka kura karłowata występująca w różnych rasach i odmianach, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie;
2. mieszkanka Bantamu

SJP.pl

Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny.

Wikipedia

bantamki

1. wschodnioazjatycka kura karłowata występująca w różnych rasach i odmianach, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie;
2. mieszkanka Bantamu

SJP.pl

Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny.

Wikipedia

bantamski

przymiotnik od: Bantam

SJP.pl

banteng

azjatycki gatunek dzikiego bydła; bydło bali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Bos javanicus|ref=tak. banteng azjatycki (ssak z rodziny wołowatych)

Wiktionary

Banteng azjatycki, banteng (Bos javanicus) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych z wyglądu przypominający bydło udomowione. W stanie dzikim występuje na Półwyspie Indochińskim, na Borneo, Jawie, Sumatrze oraz Bali.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbãntɛ̃ŋk, AS: bãntẽŋk

Wiktionary

banting

Banting – miasto we Malezji w stanie Selangor. W 2000 roku liczyło 50 274 mieszkańców.

Wikipedia

bantka

regionalnie: żerdka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. (mała) flądra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwcowe i lipcowe noce trawił z rybakami na czółnie w odległości morza dla połowu wielkich storni i mniejszych gładys, bańtek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbãɲtka, AS: bãńtka

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. zobacz też: Międzymorze/Przypisy

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|flądra.

źródła.

== bańtka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. flądra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bantować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzaskać, hałasować

Wiktionary

bantu

1. język afrykański, używany między innymi przez lud Bantu;
2. związany z Bantu - grupą plemion;
3. związany z bantu - językiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. grupa plemięemion afrykańskich zaliczanych do rasy czarnej, zamieszkujących stepy w środkowej i południowej Afryce;

(1.2) jęz. rodzina języków afrykańskich, którymi posługują się plemięemiona bantu (1.1);

Wiktionary

Bantu – zespół około 400 grup etnicznych zamieszkujących tereny przede wszystkim stepowe w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie około 100 mln ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Historią migracji ludów bantu zajmuje się bantuistyka.

(1.2) Pochodzenie języków bantu od wspólnego prajęzyka nie jest dziś w zasadzie przez nikogo podważane.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bantuistyka ż.

Wiktionary

bantuidalny

język bantuidalny - język z grupy nigero-kongijskich, np. język bantu

SJP.pl

bantuski

przymiotnik od: Bantu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bantu, dotyczący Bantu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bantu

Wiktionary

bantustan

1. jedno z wydzielonych w latach 1971–1981 z obszaru Republiki Południowej Afryki terytoriów, które miały być autonomicznymi regionami a stały się rezerwatami wykorzystywanymi w polityce apartheidu;
2. niepraworządne i źle zarządzane państwo

SJP.pl

Bantustan (od Bantu – grupy ludów odmiany czarnej) – terytoria wydzielone w latach 1971–1981 z obszaru Południowej Afryki, które miały być miejscem zamieszkania poszczególnych grup czarnoskórej ludności. Zajmowały one około 1/8 powierzchni Południowej Afryki. Regiony te, mające być formalnie niepodległymi państwami bądź przynajmniej obdarzonymi dużą autonomią regionami w ramach Republiki, miały jednak charakter „rezerwatów” i były głównym narzędziem rasistowskiej polityki apartheidu, czyli „osobnego rozwoju” poszczególnych grup rasowych.

Wikipedia

banzai

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!

SJP.pl

Banzai! (jap. 万歳 banzai; dosł. 10 tys. lat; dawna pisownia 萬歳) – japoński okrzyk wyrażający radość, uznanie, pozdrowienie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wiwatowanie na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś (np. sukcesu wyborczego).

Zwrot pochodzi z Chin. Znaki 万歳 (obecna pisownia w ChRL 万岁) czyta się po chińsku wànsuì.

Wikipedia

banzaj

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; banzai

SJP.pl

bao

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; baozi

SJP.pl

- bao (inaczej: bau, baozi) – potrawa kuchni chińskiej (kluski gotowane na parze)

- BaO (tlenek baru) – nieorganiczny związek chemiczny

- BAO – barionowe oscylacje akustyczne

Wikipedia

baobab

ogromne, długowieczne drzewo liściaste rosnące w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

Wiktionary

Baobab, palczara (Adansonia L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje 8 gatunków. Sześć gatunków z tego rodzaju to endemity Madagaskaru. Jeden – baobab afrykański A. digitata rośnie w Afryce kontynentalnej z wyjątkiem jej północnych i południowych krańców. Także jeden gatunek – baobab australijski – występuje w północno-zachodniej Australii. Drzewa o olbrzymich pniach gromadzących wodę (jedno drzewo może zmagazynować w pniu wodę w ilości 120 tys. l) i zrzucające liście w czasie zimowej suszy. Są charakterystyczne dla sawann, ich kwiaty otwierają się o zmierzchu i zapylane są przez nietoperze (zwłaszcza baobab afrykański), ptaki (miodojady są głównym zapylaczem baobabu australijskiego), galagowate i lemurowate (te ostatnie zwłaszcza w przypadku baobabu Grandidiera), ale też owady. Do zwierząt przyczyniających się do rozsiewania się tych drzew należą słonie i pawiany, poza tym nasiona rozprzestrzeniane są przez wodę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałam zebu na tle afrykańskich baobabów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɔbap, AS: baobap

Wiktionary

Powiązane:

przym. baobabowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) małpi chleb

Wiktionary

baobabowy

→ baobab

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z baobabu lub baobabów

(1.2) wykonany z drewna lub innej części baobabu

(1.3) będący częścią baobabu

Wiktionary

Patrz:
baobab
Wymowa:

IPA: ˌbaɔbaˈbɔvɨ, AS: baobabovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baobab m.

Wiktionary

baon

pododdział w różnych rodzajach wojsk, złożony zwykle z kilku kompanii (lub jednostek im równorzędnych); batalion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. batalion

Wiktionary

Baon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 43 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 5 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Baon plasuje się na 867. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1008.).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) batalion

Wiktionary

baonowy

związany z baonem, dotyczący baonu

SJP.pl

baor

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; bauer (częściej)

SJP.pl

baozi

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; bao

SJP.pl

Baozi (chiń. 包子; pinyin bāozi, także: bao, bau, humbow, nunu, bausak, pow oraz pau) – zróżnicowanych rozmiarów kluski gotowane na parze, charakterystyczne dla kuchni chińskich, ale jadane także w Malezji i Singapurze. Popularne w restauracjach chińskich na całym świecie. Wywodzą się z północnych regionów Chin. Baozi w dialektach północnych oznacza bułeczkę.

Wikipedia

baptista

nazwisko

SJP.pl

baptiste

[czytaj: baTIST]
1. francuskie imię męskie;
2. francuskie nazwisko;
3. skrócona wersja francuskiego imienia Jean-Baptiste

SJP.pl

Baptiste – brytyjski serial telewizyjny wyprodukowany przez Two Brothers Pictures, który jest spin-offem Zaginiony. Serial jest emitowany od 17 lutego 2019 roku przez BBC One.

Wikipedia

baptyści

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyzm

SJP.pl

Baptyzm (z gr. baptídzein „zanurzać; chrzcić” od báptein „zanurzać”) – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga, nadrzędną rolę Pisma Świętego jako autorytetu w sprawach wiary i życia chrześcijanina oraz ograniczający praktykę chrztu do osób świadomych tego aktu. Zbawienie nie jest według wyznawców baptyzmu (baptystów) osiągalne na podstawie uczynków, lecz stanowi jedynie niezasłużony dar łaski Boga przyjmowany przez człowieka osobistą, ufną wiarą w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu, dokonane przez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, byli prekursorami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje chrześcijaństwo ewangelikalne, choć istnieją także nieliczne denominacje baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu. Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.

Wikipedia

baptysja

rodzaj roślin z rodziny bobowatych

SJP.pl

Baptysja, bratwa (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

Wikipedia

baptysta

wyznawca baptyzmu (odłamu protestantyzmu)

SJP.pl

- baptysta – wyznawca baptyzmu

- Baptysta – imię

Wikipedia

baptysterium

1. budynek ze zbiornikiem wody pośrodku, przeznaczony do odprawiania obrzędów chrztu
2. naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; chrzcielnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. chrzcielnica

(1.2) rel. archit. budynek w którym dokonywano chrztu

Wiktionary

Baptysterium (łac. baptisterium z gr. βαπτιστήριον od βαπτίζειν 'zanurzać') – budowla wznoszona przez chrześcijan, przeznaczona do wykonywania obrzędu chrztu, niekiedy usytuowana w pobliżu kościoła. Określenie „baptysterium” odnosi się także do samej niecki (sadzawki, basenu) chrzcielnej, umożliwiającej przynajmniej częściowe zanurzenie kandydata do chrztu.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) chrzcielnica

Wiktionary

baptystka

→ baptysta

SJP.pl

Patrz:
baptysta

baptystyczny

→ baptyzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z baptyzmem lub baptystami

Wiktionary

Patrz:
baptyzm
Powiązane:

rzecz. baptyzm m., baptysta m., baptystka ż.

Wiktionary

baptyzm

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

Wiktionary

Baptyzm (z gr. baptídzein „zanurzać; chrzcić” od báptein „zanurzać”) – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga, nadrzędną rolę Pisma Świętego jako autorytetu w sprawach wiary i życia chrześcijanina oraz ograniczający praktykę chrztu do osób świadomych tego aktu. Zbawienie nie jest według wyznawców baptyzmu (baptystów) osiągalne na podstawie uczynków, lecz stanowi jedynie niezasłużony dar łaski Boga przyjmowany przez człowieka osobistą, ufną wiarą w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu, dokonane przez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, byli prekursorami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje chrześcijaństwo ewangelikalne, choć istnieją także nieliczne denominacje baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu. Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbaptɨsm̥, AS: baptysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baptysta m., baptystka ż.

przym. baptystyczny

Wiktionary

bar

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba
2. zakład gastronomiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gastr. lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;

(1.2) gastr. miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

(1.3) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

(1.4) fiz. jedna z jednostek ciśnienia;

Wiktionary

Czarnogóra:

- Bar – miasto

- Bar – stacja kolejowa w Bar

- Bar – gmina

Francja:

- Bar – miejscowość

- Bar – rzeka przepływająca przez teren departamentu Ardeny, lewy dopływ rzeki Mozy

Hiszpania:

- Bar – miejscowość

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odkąd rzuciła mnie żona, chodzę na obiady do baru.

(1.2) Jacek podszedł do baru i zapłacił za drinki.

(1.3) Bar został odkryty w 1794 roku.

(1.4) Ciśnienie atmosferyczne wynosi 1 bar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bar, AS: bar

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. barman m., barmanka ż., barmaństwo n.

:: zdrobn. barek m., bareczek m.

przym. barowy

przym. barowy

przym. baryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) knajpa

(1.2) kontuar

(1.3) Ba

Wiktionary

bar-do

buddyjski stan pośredni pomiędzy życiem a śmiercią; bardo

SJP.pl

bara

jednostka ciśnienia, używana w meteorologii

SJP.pl

- Bara – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny

- Bara – osada wsi Nawodna w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

- Bara – miejscowość w Hiszpanii, w Aragonii

- Bara – miejscowość na Słowacji, w kraju koszyckim, w powiecie Trebišov

- Bara – miejscowość w Szwecji

- Bara – miasto w Pakistanie

- Bara – miasto i dystrykt w Sudanie

- Bara – dystrykt w Nepalu

- Bara – wieś w Rumunii, w okręgu Temesz, w gminie Bara

- Bara – gmina w Rumunii, w Okręgu Temesz

Wikipedia

bara-bara

potocznie, żartobliwie: stosunek seksualny; bara bara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Robiliśmy bara-bara całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbara‿ˈbara, AS: bara‿bara

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) figo-fago, fiku-miku, umcia-umcia, mambo w poziomie

Wiktionary

baraba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. łajdak, chuligan

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

por. etymn|pol|Barabasz.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łajdak|chuligan.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

baraban

wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; taraban

SJP.pl

barabański

dawniej: wąs barabański - sumiasty wąs; wąs bałabański

SJP.pl

barabasz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Wiktionary

Barabasz – w Nowym Testamencie współwięzień Jezusa, przewidziany do ułaskawienia z okazji święta Paschy i głosem ludu ostatecznie uwolniony od kary ukrzyżowania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A Barabasz był zbrodniarzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrabaʃ, AS: barabaš

Wiktionary

Powiązane:

przym. Barabaszowy

Wiktionary

barabińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie nowosybirskim;

Wiktionary

Barabińsk (ros. Барабинск) – miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie nowosybirskim. 28,7 tys. mieszkańców (2020).

Miejscowość została założona w roku 1893, a prawa miejskie otrzymała w roku 1917.

W mieście rozwinął się przemysł mleczarski, działają zakłady naprawcze taboru kolejowego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. barabiński

Wiktionary

barabiński

przymiotnik od: Barabińsk (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barabińsk mrz.

Wiktionary

barabola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. ziemniak, kartofel

Wiktionary

barabolec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. wino owocowe

(1.2) białystok. ciasto z zakalcem

Wiktionary

barachło

1. potocznie: coś starego, bezwartościowego, bezużytecznego;
2. pogardliwie o ludziach; hołota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. coś bezwartościowego, tandetnego, byle co

(1.2) gw-pl|Warszawa. stare rzeczy

(1.3) pot. posp. lekceważąco o ludziach; hołota

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po co kupiłeś to barachło?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baraxwˈɔ, AS: baraχu̯o

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badziewie, tandeta, siaja

Wiktionary

barack

[czytaj: barak] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje imię m.

synonimy.

(1.1) Barak

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|Barack.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Barack

źródła.

== Barack (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-Barack.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Barack, Barak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barak

Wiktionary

baraczek

zdrobnienie od: barak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od barak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barak m.

przym. barakowy

Wiktionary

barajas

[czytaj: barahas] dzielnica Madrytu z największym na Półwyspie Iberyjskim lotniskiem

SJP.pl

- Barajas – dzielnica Madrytu

- Barajas – stacja metra w Madrycie

- Barajas – stanowisko archeologiczne w Pénjamo, w Meksyku

Wikipedia

barak

prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru etc.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prowizoryczny budynek

Wiktionary

- barak – prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru itp.

- Barak – moszaw w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, w Samorządzie Regionu Ha-Gilboa

- Barak – biblijny sędzia Izraela

- Barak – nazwa indyjskiej rzeki Surma w jej górnym biegu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po pół godzinie wszedł do żebraczej dzielnicy koło rzeki i w końcu dotarł do zamierzonego magazynu, stojącego osobno między rozrzuconymi szopami, barakami i przechowalniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarak, AS: barak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. baraczek m.

przym. barakowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) budynek

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. baraczek m.

przym. barakowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hut

* białoruski: (1.1) барак m.

* chorwacki: (1.1) baraka ż.

* czeski: (1.1) barák m.

* duński: (1.1) barak w.

* francuski: (1.1) baraque ż.

* niemiecki: (1.1) Baracke ż.

* rosyjski: (1.1) барак m.

* szwedzki: (1.1) barack w.

* węgierski: (1.1) barakk

źródła.

== barak (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) dużo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baraka

rasa psów myśliwskich, pochodząca z XIX wieku z Bośni; bośniacki pies gończy

SJP.pl

Baraka (arab. ‏بركة‎ baraka) – z arabskiego „błogosławieństwo”. Dar, jakim obdarzył proroka Mahometa Allah. Muzułmanie wierzą, że każdy prorok od Adama do Mahometa obdarzony jest podobną opieką, a ponadto nieomylnością w sprawach wiary. Dlatego też Mahometa nazywa się często al-insān al-kāmil (arab. ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „człowiek doskonały”).

Wikipedia

barakowóz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wóz spełniający funkcje mieszkalne

Wiktionary

Barak (fr. baraque, z hiszp. barro = glina) – tymczasowy obiekt budowlany służący za pomieszczenie mieszkalne lub socjalno-bytowe dla ludzi.

Przykładowo baraki wznosi się dla żołnierzy, robotników, jeńców, uchodźców, robotników przymusowych oraz osób, które utraciły mieszkanie w wyniku klęsk żywiołowych, wojen itp. Formę baraków przyjmują zazwyczaj również biura kierownictwa budowy, przeznaczone do rozbiórki po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Niekiedy mianem baraków określa się również parterowe obiekty połączone trwale z gruntem i przeznaczone na dłuższy okres użytkowania, jednak niesprawiające wrażenia trwałości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Choć to tylko ocieplony barakowóz, przy obecnym lokum wygląda jak pałac.

Wiktionary

barakowy

przymiotnik od: barak

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barakiem, dotyczący baraków; mieszczący się w barakach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barak mrz., baraczek mrz.

Wiktionary

barakuda

barrakuda;
1. podobna do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka

SJP.pl

Barrakuda wielka, barakuda wielka (Sphyraena barracuda) – gatunek dużej i drapieżnej, szeroko rozprzestrzenionej ryby morskiej z rodziny barrakudowatych (Sphyraenidae). Uważana jest za potencjalnie niebezpieczną dla ludzi. Ceniona w wędkarstwie sportowym.

Wikipedia

barakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barrakudowate

SJP.pl

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

Wikipedia

barakudowaty

o cechach barakudowatych (rodzina ryb); barrakudowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barakudowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barakudowate nmos., barakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barrakudowaty

Wiktionary

baran

1. samiec owcy; tryk;
2. potocznie: człowiek głupi, nieinteligentny;
3. futro baranie; kożuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

(1.2) astr. astrol. pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Barana (1.2)

Wiktionary

- baran – samiec owcy domowej

- baran – znak zodiaku

- Baran – gwiazdozbiór

- Baran – uroczysko w Polsce, w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego, miejsce egzekucji w czasie II wojny światowej

- Baran – polskie nazwisko

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baran bywa w legendach identyfikowany z cudownym barankiem o złotym runie, na którym Fryksos i Helle uciekli do Kolchidy.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Barana jest Hamal.

(1.1) Konstelacja Barana góruje o północy w listopadzie.

(1.2) Baran to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Rybach, a przed Bykiem.

(1.2) Pod koniec marca Słońce wchodzi w znak Barana.

(1.2) Wejściu Słońca w znak Barana (ok. 21 III) towarzyszy równonoc wiosenna.

(1.2) Baranem, jednym z wiosennych, ognistych i kardynalnych znaków zodiaku, rządzi planeta Mars.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Baran.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Baranem, a mama – zodiakalną Panną.

(2.1) Baran i Rak: horoskop partnerski podpowiada, że to połączenie nie wróży niczego dobrego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarãn, AS: barãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baran mos./mzw., baranek mzw., baraneczek mzw., baranisko mos./n., baranię n., baranina ż., baraninka ż., baranica ż., baraniarz mos., baraniec mrz., baranienie n., baraniość ż., barankowość ż., barankowatość ż., baraństwo n., baraniarka ż., baranki nmos., baraniucha ż., Baraniec mrz., Baranów mrz., Baranowo n., Barany nmos.

czas. baranieć ndk.

przym. barani, barankowy, barankowaty, baranowski

przysł. baranio, baranowsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Ari

(1.2) symbol. ♈

Wiktionary

barańczak

nazwisko

SJP.pl

barańczy

przymiotnik

(1.1) stpol. barani

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãj̃n͇t͡ʃɨ, AS: barãĩ ̯ṇčy

Wiktionary

Powiązane:

przym. barani

Wiktionary

barańczyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, siedziba gminy wiejskiej w II RP;

Wiktionary

Barańczyce (ukr. Баранівці) – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 678 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. barańczycki

Wiktionary

baranek

1. młody samiec owcy domowej i owiec dzikich;
2. mały baran (tryk);
3. w religii chrześcijańskiej: figurka wyobrażająca baranka, stawiana na stole w czasie Świąt Wielkanocnych;
4. potocznie: wyprawiona skóra jagnięcia;
5. potocznie: futro ze skór jagniąt; baranica;
6. krzew z rodziny werbenowatych (witułkowatych), rosnący dziko w obszarze śródziemnomorskim; niepokalanek pospolity;
7. baranek scytyjski - roślina z gromady paprotników;
8. w łowiectwie: ptak z rodziny bekasów, należący do rzędu siewkowatych;
9. przenośnie: mała, biała chmurka;
10. przenośnie: pienista fala, biały grzebień fali;
11. przenośnie: człowiek łagodny, pokorny, potulny; aniołek, trusia, niewiniątko;
12. przenośnie: dziecko, które podlega naszej opiece; owieczka, podopieczny;
13. przenośnie: każdy z parafian podlegających opiece proboszcza; owieczka, podopieczny;
14. w budownictwie: kędzierzawa powierzchnia tynku kładzionego w celach ozdobnych; 15. żartobliwie: fryzura z krótkich, bardzo skręconych włosów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mały, młody baran

(1.2) pot. łagodna, miła osoba

(1.3) pot. biały obłok, z wyglądu puszysty

(1.4) biała spieniona szczytowa część fali morskiej

(1.5) skóra z barana

(1.6) mocno skręcone krótkie włosy

(1.7) bud. środ. nierówny wierzch tynku z grudkami

(1.8) pot. tradycyjna figurka wielkanocna

(1.9) ornit. zob. kszyk.

(1.10) rzem. element służący do blokowania z tyłu ucha kolczyka w kształcie sztyftu

(1.11) środ. jeźdz. jednoczesne wybijanie się narowiącego się zwierzęcia z czterech nóg

Wiktionary

- baranek – młody samiec owcy domowej

- baranek – rodzaj tynku

W Polsce

- Baranek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

- Baranek – przysiółek wsi Ciosny w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wilk porwał dwa baranki z naszego stada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãnɛk, AS: barãnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baran mzw., Baran mos., baranina ż., baranienie n., zbaranienie n.

czas. baranieć ndk., zbaranieć dk.

przym. barani, barankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.9) kszyk, koziołek

Wiktionary

barani

1. odnoszący się do barana;
2. zrobiony z futra lub mięsa barana

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baranem, dotyczący barana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do barana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten kożuch jest zrobiony z baraniej wełny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrãɲi, AS: barãńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baran m., baran m., baranek mzw., baranina ż., baranica ż.

przym. barańczy

czas. zbaranieć

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) owczy

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Baran m., baran m., baranek mzw., baranina ż., baranica ż.

przym. barańczy

czas. zbaranieć

frazeologia.

barania głowa • na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok • zuch z baraniej skóry

etymologia.

etymn|pol|baran|-i.

uwagi.

tłumaczenia.

* białoruski: (1.1) барановы; (2.1) бараноў

* czeski: (1.1) beraní

* duński: (1.1) w złożeniach vædder-

* interlingua: (1.1) arietari

* kaszubski: (1.1) barani

* niemiecki: (1.1) w złożeniach Hammel-

* rosyjski: (1.1) бараний

źródła.

== barani (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) barani

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baraniak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baraniak:

- Antoni Baraniak (1904–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, biskup

- Barbara Baraniak (1954–2022) – polska pedagog

- Mirosław Baraniak (1964–2019) – polski lekkoatleta, oszczepnik

Wikipedia

baraniarz

dawniej:
1. osoba wyprawiająca baranie skóry;
2. pasterz owiec; owczarz

SJP.pl

baranica

1. wyprawiona skóra barania, często podszyta suknem, służąca dawniej do przykrywania nóg w podróży;
2. czapka z futra baraniego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. wyprawiana skóra barania; skóra barania do przykrycia nóg w podróży

(1.2) czapka z futra baraniego

(1.3) kraw. długi kożuch barani

(1.4) daw. struna skrzypiec z baraniego jelita

Wiktionary

Baranica – wieś we wschodniej Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Gorzków. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 115 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Gorzkowie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Okryj się baranicą, bo nogi odmrozisz.

(1.2) Wdział na głowę baranicę i spiesznie wyszedł z izby.

(1.3) Szedł przez zasypane śniegiem pole w tej swojej baranicy, która sięgała mu do kolan.

(1.4) Jankowi pękła baranica, gdy przygrywał do oberka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲit͡sa, AS: barãńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baran mzw., Baran mos./mzw.

przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) skóra

(1.2) czapka

(1.3) kożuch

(1.4) struna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baran mzw., Baran mos./mzw.

przym. barani

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|baran|-ica.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.2) beranice ż.

* niemiecki: (1.1) Schafsleder n.; (1.2) Lammfellmütze ż.; (1.3) Schafspelz m.

* słowacki: (1.2) baranica ż.

źródła.

== baranica (slovio.) ==

ortografie. бараница

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) owca

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baraniec

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; muton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. baranek

Wiktionary

- baraniec – forma ukształtowania powierzchni ziemi

- Baraniec – szczyt w Górach Kaczawskich

- Baraniec – szczyt w Tatrach Zachodnich

4 miejscowości w Polsce:

- Baraniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń

- Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń

- Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo

- Baraniec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrãɲɛt͡s, AS: barãńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baran mos./mzw.

Wiktionary

baraniecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Baraniecki:

- Adrian Baraniecki (1828–1891) – polski lekarz i działacz społeczny

- Andrzej Baraniecki (1934–2003) – polski polityk

- Bronisław Baraniecki (ur. 1934) – polski operator filmowy

- Karol Baraniecki (1911–1986) – polski rysownik i satyryk

- Leszek Baraniecki (1926–2007) – polski geograf i geomorfolog

- Ludwik Baraniecki (1897–1920) – polski wojskowy

- Łukasz Baraniecki (1798–1858) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup

- Kazimierz Baraniecki (1900–1940) – polski wojskowy

- Marek Baraniecki (ur. 1954) – polski pisarz i dziennikarz

- Marian Baraniecki (1848–1895) – polski matematyk

- Tomasz Baraniecki (1801–1859) – polski lekarz, społecznik i filantrop

- Wanda Baraniecka-Szaynok (1889–1971) – polska lekarka i wojskowa

Wikipedia

baranina

mięso z barana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso otrzymywane z owcy lub barana;

Wiktionary

Baranina (mięso baranie) – mięso otrzymane z owcy. Jest jednym z kilku mięs używanych w kuchni europejskiej (głównie na południu Europy). Dawniej baranina była bardzo popularna, dziś jednak jej spożycie jest znacznie mniejsze. Baranina jest również popularna w krajach muzułmańskich, gdzie religia zabrania spożycia wieprzowiny. Stanowi podstawę diety w Mongolii. Jest także podstawowym rodzajem pożywienia (obok ryb) na Islandii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzisiaj na obiad jedliśmy pieczoną baraninę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãˈɲĩna, AS: barãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baran mos./mzw., baran m., baranek m.

przym. barani

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. skopowina.

Wiktionary

baraninka

zdrobnienie od: baranina

SJP.pl

baraniogórski

→ Barania Góra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Baraniej Góry, związany z Baranią Górą

Wiktionary

Patrz:
Barania Góra
Przykłady

(1.1) W lesie baraniogórskim można spotkać szereg dorodnych świerków, a także grzyby, zerwy skalne oraz osuwiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarãɲɔˈɡursʲci, AS: barãńogursʹḱi

Wiktionary

baranisko

zgrubienie od: baran

SJP.pl

baranki

futro z jagnięcych skór

SJP.pl

geografia Białorusi

- Baranki – wieś w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego w składzie sielsowietu Widomla

geografia Polski

- Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny

- Baranki – osiedle w Ełku (w województwie warmińsko-mazurskim)

- Baranki – pasmo należące do Wzgórz Trzebnickich, w Gminie Oborniki Śląskie

- Pruszanka-Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk

Wikipedia

barankiewicz

nazwisko

SJP.pl

barankowaty

potocznie: potulny, łagodny, pokorny

SJP.pl

barankowy

związany z barankiem, dotyczący baranka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący baranka, odnoszący się do baranka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyglądał się sobie długo, z poważną twarzą, poprawiając barankową czapkę i gładząc brodę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baranek mzw., Baran ż./mos./mzw.

Wiktionary

baranow

nazwisko, m.in. Aleksander A. Baranow (1747-1819) - rosyjski kupiec i handlarz futer, jeden z organizatorów kolonizacji Alaski

SJP.pl

baranówek

1. wieś w województwie świętokrzyskim;
2. wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Baranówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice

- Baranówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

Inne:

- Baranówek – dzielnica Kielc

Wikipedia

baranowianin

1. mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Baranowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baranowa; także. osoba pochodząca z Baranowa, urodzona w Baranowie

(1.2) mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego; także. osoba pochodząca z Baranowa Sandomierskiego, urodzona w Baranowie Sandomierskim

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baranów mrz.

:: fż. baranowianka ż.

przym. baranowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) wybitny / znany baranowianin • szanowni / drodzy baranowianie! • rodowity baranowianin • baranowianin z krwi i kości / od urodzenia / z dziada pradziada

Wiktionary

baranowianka

1. mieszkanka Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Baranowa

SJP.pl

baranowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Żor

SJP.pl

W Polsce

- Baranowice – część miasta Żory

- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz

- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz

- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie

- Baranowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok

- Baranowice – część wsi Ochaby Wielkie w woj., w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów

- Baranowice – część wsi Drogomyśl woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień

- Baranowice – gromada

- Baranowice – dawna gmina

Wikipedia

baranowicki

→ Baranowicze, → Baranowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Baranowicz, związany z Baranowiczami

Wiktionary

Patrz:
Baranowicze, → Baranowice
Przykłady

(1.1) Dom Polski jest otwarty na potrzeby Polaków z mniejszych miejscowości w rejonie baranowickim…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baranowicze nmos.

Wiktionary

baranowicz

nazwisko

SJP.pl

Baranowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Syrokomla.

Wikipedia

baranowiczanin

1. mieszkaniec Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkaniec Baranowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

baranowiczanka

1. mieszkanka Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkanka Baranowic (wsi w Polsce)

SJP.pl

baranowicze

miasto na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Wiktionary

Baranowicze (biał. Баранавічы, Baranawiczy; ros. Барановичи, Baranowiczi) – miasto w zachodniej części Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego.

Baranowicze są ośrodkiem przemysłu metalowego i włókiennictwa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. baranowicki

Wiktionary

baranówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Baranówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów

- Baranówka – nazwa niestandaryzowana, część wsi Smardzewice położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki

- Baranówka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca

- Baranówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Frombork

- Baranówka – część wsi Śniadków Górny A, położonej w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory

- Baranówka – przysiółek wsi Jelna w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna

- Baranówka – część Rzeszowa

- Baranówka – osiedle w Rzeszowie

- Baranówka – przystanek kolejowy w Baranówce w województwie małopolskim

- Baranówka – poprzednia nazwa leśniczówki Baranówka-Leśniczówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork

Wikipedia

Powiązane:

przym. baranowski

Wiktionary

baranowo

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. wieś na Białorusi;
3. wieś na Litwie

SJP.pl

W Polsce

- Baranowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica

- Baranowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo

- Baranowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak

- Baranowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo

- Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

- Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark

- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo

- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne

- Baranowo – część wsi Góreczki Wielkie w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Pakosław

Wikipedia

baranowski

→ Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

SJP.pl

- Baranowski – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Baranowski/Baranowska:

- Adam Baranowski (ur. 1957) – polski żeglarz lodowy

- Adolf Baranowski (1883–1940) – polski wojskowy

- Agnieszka Baranowska (1819–1890) – polska dramaturg i poetka

- Agnieszka Baranowska (ur. 1972) – polska samorządowiec i przedsiębiorca

- Albrycht Baranowski (zm. przed 1640) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Andrzej Baranowski (XVI–XVII w.) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Andrzej Baranowski (zm. 1631) – polski duchowny katolicki

- Andrzej Baranowski (1950–2024) – polski aktor

- Angelika Baranowska-Łączkowska (XX–XXI w.) – polska chemiczka

- Anna Baranowska (ur. 1982) – polska aktorka i prezenterka telewizyjna

- Antoni Baranowski – ujednoznacznienie

- Arkadiusz Baranowski (ur. 1970) – polski lekkoatleta, sprinter

- Artem Baranowski (ur. 1990) – ukraiński piłkarz

- Bogdan Baranowski (1927–2014) – polski chemik

- Bogusława Baranowska (ur. 1937) – polska lekarka, internistka i endokrynolog

- Bohdan Baranowski (1915–1993) – polski historyk

- Bolesław Baranowski (1911–1940) – polski chemik i wojskowy

- Bolesław Baranowski (1912–1992) – polski pilot szybowcowy

- Bolesław Baranowski (ur. 1943) – polski wojskowy

- Bożena Baranowska (ur. 1953) – polska aktorka i reżyserka

- Bożenna Baranowska-Dutkiewicz (1938–2021) – polska farmaceutka

- Bronisław Baranowski (1922–1943) – polski działacz ruchu robotniczego

- Czesław Baranowski (1956–2018) – polski aktor

- Dante Baranowski (1882–1925) – polski aktor, skrzypek i poeta

- Dariusz Baranowski (ur. 1972) – polski kolarz

- Dobrogost Baranowski (zm. po 1597) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Dorota Baranowska (ur. 1975) – polska aktorka

- Edmund Baranowski (1925–2020) – polski publicysta, powstaniec warszawski

- Edmund Baranowski (1886–1939) – polski polityk, działacz samorządowy i społeczny

- Feliks Baranowski (1915–1992) – polski nauczyciel, związkowiec i polityk

- Florian Baranowski (zm. po 1764) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Hanna Baranowska – polska specjalistka w zakresie fizyki polimerów spożywczych, technologii i fizyki biopolimerów

- Henryk Baranowski (1920−2011) − polski bibliograf

- Henryk Baranowski (1932−2005) − polski malarz

- Henryk Baranowski (1934−2013) − polski polityk i samorządowiec

- Henryk Baranowski (1943−2013) − polski reżyser, scenarzysta i aktor

- Henryk Baranowski (ur. 1966) − polski menedżer i urzędnik państwowy

- Hermann Baranowski (1884–1940) – niemiecki członek SS i NSDAP, komendant obozów koncentracyjnych

- Hieronim Henryk Baranowski (1916–1994) – polski wojskowy

- Ignacy Baranowski (1833–1919) – polski lekarz

- Ignacy Tadeusz Baranowski (1879–1917) – polski historyk i bibliotekoznawca

- Jacek Baranowski (ur. 1939) – polski fizyk

- Jacek Baranowski (ur. 1978) – polski brydżysta

- Jakub Mustafa Baranowski – polski wojskowy

- Jan Baranowski (XVII wiek) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Baranowski (zm. przed 1634) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Baranowski (zm. po 1641) – sędzia grodzki bydgoski

- Jan Baranowski (zm. 1699) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Aleksander Baranowski (zm. 1706) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Baranowski (1800–1879) – polski astronom i przyrodnik

- Jan Józef Baranowski (1805–1888) – polski ekonomista i wynalazca

- Jan Baranowski (1883–1959) – polski wojskowy i działacz ruchu robotniczego

- Janina Baranowska (1925–2022) – polska malarka

- Janusz Baranowski (ur. 1943) – polski nauczyciel i polityk

- Jarosław Baranowski (1906–1943) – ukraiński działacz nacjonalistyczny

- Jerzy Baranowski – ujednoznacznienie

- Józef Baranowski (1842–ok. 1873) – polski powstaniec styczniowy

- Józef Baranowski (1929–2004) – polski architekt i urbanista

- Julia Baranowska (1827–1904) – polska nauczycielka, działaczka patriotyczna i kobieca

- Julian Baranowski (1949–2009) – polski historyk i archiwista

- Julian Baranowski (1922–2002) – polski wojskowy

- Katarzyna Baranowska (ur. 1987) – polska pływaczka

- Kazimierz Baranowski (1819–1862) – polski skrzypek

- Kinga Baranowska (ur. 1975) – polska himalaistka

- Krzysztof Baranowski (ur. 1938) – polski żeglarz i dziennikarz

- Krzysztof Baranowski (1948–2018) – polski historyk

- Ludmiła Baranouska (ur. 1948) – białoruska nauczycielka i polityk

- Ludomir Baranowski (1902–1940) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy

- Maciej Baranowski (zm. 1607) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Maksymilian Baranowski (1913–2018) – polski wojskowy, architekt, poeta i dyrygent

- Małgorzata Baranowska (1945–2012) – polska poetka, pisarka, krytyczka i historyczka literatury, varsavianistka

- Marcin Baranowski (zm. przed 1601) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Maria Baranowska-Dohrn (1856–1909) – polska tłumaczka

- Maria Baranowska (1884–1912) – polska poetka i dramatopisarka

- Marian Baranowski (1912–1940) – polski wojskowy

- Mateusz Baranowski (ur. 1997) – polski snookerzysta

- Michał Baranowski – ujednoznacznienie

- Mieczysław Baranowski (1851–1898) – polski popularyzator przyrody i pedagog

- Mikołaj Baranowski (1517–1571) – krakowski kupiec, rajca i patrycjusz

- Mikołaj Baranowski (zm. po 1733) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Natalja Baranowska (ur. 1979) – białoruska pływaczka

- Nikodem Baranowski (ur. 1975) – duchowny ukraińskiego kościoła prawosławnego patriarchatu moskiewskiego, biskup

- Nikołaj Baranowski (1892–1973) – rosyjski wojskowy i działacz emigracyjny

- Patryk Baranowski (ur. 1986) – polski lekkoatleta, sprinter

- Paulina Baranowska (ur. 1988) – polska sędzia piłkarska

- Paweł Baranowski (ur. 1981) – polski ekonomista

- Paweł Baranowski (ur. 1972) – polski poeta

- Paweł Baranowski (ur. 1990) – polski piłkarz

- Piotr Baranowski (1892–1984) – rosyjski architekt

- Piotr Bogusław Baranowski – polski wojskowy i urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Piotr Baranowski – polski zootechnik

- Rafał Baranowski (ur. 1960) – polski kardiolog

- Roman Baranowski (1904–1936) – ukraiński działacz nacjonalistyczny

- Ryszard Baranowski (1920–2000) – polski matematyk, fizyk i agronom

- Semen Blumenstein-Baranowski (1894–1945) – ukraiński wojskowy i funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa publicznego

- Stanisław Baranowski (zm. po 1531) – polski altarysta

- Stanisław Baranowski (1876–1950) – polski prawnik

- Stanisław Baranowski (1935–1978) – polski glacjolog

- Stefan Baranowski (1817–1893) – polski językoznawca

- Tadeusz Baranowski (1910–1993) – polski biochemik

- Tadeusz Baranowski (ur. 1945) – polski autor komiksów, ilustrator i malarz awangardowy

- Tadeusz Baranowski (ur. 1948) – polski szachista

- Teodor Baranowski (1807–1898) – polski przedsiębiorca

- Teresa Baranowska-George (1920 lub 1926–2017) – polska okulistka

- Tomasz Baranowski (1909–1944) – polski robotnik i działacz komunistyczny

- Tomasz Baranowski (XX–XXI w.) – polski muzykolog i pianista

- Walenty Baranowski (1805–1879) – polski duchowny katolicki, biskup

- Wiera Baranowska (1885–1935) – rosyjska aktorka

- Wiesław Baranowski (1941–2018) – polski rugbysta i trener

- Wincenty Baranowski (1877–1957) – polski rymarz i polityk

- Władysław Baranowski (1885–1939) – polski dziennikarz i dyplomata

- Władysław Baranowski (1894–1942) – polski polityk, działacz związkowy i samorządowy

- Władimir Baranowski (1846–1879) – rosyjski konstruktor broni artyleryjskiej

- Wojciech Baranowski (1548–1615) – polski duchowny katolicki, prymas

- Wojciech Baranowski (ur. 1991) – polski wokalista, znany pod pseudonimem Baranovski

- Zenon Baranowski (1930–1980) – polski lekkoatleta, sprinter

- Zygmunt Baranowski (1933–1985) – polski funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL

Wikipedia

Patrz:
Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

barański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Barański/Barańska:

- Albina Barańska (1932–2018) – polska dekoratorka wnętrz, scenografka i kostiumograf filmowa

- Andrzej Barański (1934–2023) – polski chemik

- Andrzej Barański (ur. 1941) – polski reżyser i scenarzysta

- Anna Barańska (ur. 1965) – polska historyk

- Anna Barańska (ur. 1976) – polska himalaistka

- Anna Barańska (ur. 1984) – polska siatkarka

- Antoni Barański (1850–1915) – polski lekarz i weterynarz

- Bogumiła Barańska (ur. 1986) – polska siatkarka

- Bożena Brun-Barańska (1919–1993) – polska śpiewaczka operowa i aktorka

- Ewa Barańska (1947–2017) – polska pisarka

- Fabian Barański (ur. 1999) – polski wioślarz

- Feliks Barański (1915–2006) – polski matematyk

- Grzegorz Barański (ur. 1987) – polski youtuber i osobowość internetowa

- Jadwiga Barańska (ur. 1935) – polska aktorka

- Jan Barański (1909–1944) – polski działacz ludowy i żołnierz

- Jan Barański (1910–1993) – polski nauczyciel i wojskowy

- Janina Barańska (1905–1974) – polska położna, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

- Janusz Barański (ur. 1960) – polski etnolog i antropolog

- Janusz Karol Barański (ur. 1941) – polski animator kultury, księgarz

- Jeremiasz Barański (1945–2003) – polski przedsiębiorca i przestępca

- Jerzy Barański (1884–1959) – polski działacz ruchu ludowego i polityk

- Józef Barański (1806–po 1860) – polski aktor i przedsiębiorca teatralny

- Józef Barański (1918–1966) – polski aktor

- Kamil Barański (ur. 1982) – polski klawiszowiec i pianista

- Kamil Barański (ur. 1985) – polski lekkoatleta, płotkarz

- Karol Barański – polski ziemianin, poseł do sejmu krajowego Galicji

- Katarzyna Barańska (1961–2023) – polska antropolożka kultury i muzeolog

- Kazimierz Ostaszewski-Barański (1862–1913) – polski dziennikarz, publicysta i pisarz

- Kazimierz Barański (1894–1937) – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych ZSRR

- Krystian Barański (ur. 1987) – polski żużlowiec

- Krzysztof Barański (1943–2005) – polski fotograf i dziennikarz

- Krzysztof Barański (ur. 1948) – polski poeta

- Krzysztof Barański – polski matematyk

- Ksawera Barańska (1918–2010) – polska rolniczka i polityk

- Leon Barański (1895–1982) – polski bankier

- Leon Barański (ur. 1918) – polski wojskowy

- Leon Antoni Barański (1943–2019) – polski grafik i malarz

- Liliana Barańska (1955–2016) – polska polityk

- Maksymilian Barański (1926–2010) – polski piłkarz

- Marek Barański (ur. 1943) – polski historyk

- Marek Barański (ur. 1947) – polski dziennikarz

- Marek Barański (ur. 1953) – polski politolog i polityk

- Marek Wilhelm Barański – polski specjalista w zakresie fagotu

- Michał Barański (ur. 1984) – polski kontrabasista i gitarzysta basowy

- Paweł Barański (1885–1942) – polski duchowny rzymskokatolicki, Sługa Boży

- Paweł Barański (ur. 1978) – polski poeta

- Piotr Barański (1915–1971) – polski wojskowy

- Przemysław Barański (ur. 1955) – polski artysta fotograf

- Rajmund Barański (1894–1971) – polski lekarz, wojskowy i polityk

- Stanisław Barański (1859–1891) – polski działacz socjalistyczny

- Stanisław Barański (1925–2015) – polski działacz partyjny i państwowy

- Stanisław Barański (1927–2000) – polski wojskowy

- Tadeusz Barański (1924–2020) – polski wojskowy i nauczyciel

- Teresa Barańska (ur. 1970) – polska samorządowiec i urzędniczka

- Tomasz Barański (ur. 1980) – polski tancerz i choreograf

- Wacław Barański (1896–1940) – polski nauczyciel i wojskowy

- Wieńczysław Barański (1908–1970) – polski pilot

- Władysław Barański (1898–1944) – polski polityk i działacz społeczny

- Władysław Barański (1924–2014) – polski wojskowy, działacz podziemia antykomunistycznego w PRL

- Wojciech Barański (1926–2006) – polski wojskowy

- Zbigniew Barański (1925–2009) – polski rusycysta

- Zdzisław Barański (1922–1997) – polski rzemieślnik i polityk

- Ziemowit Barański (ur. 1934) – polski kapitan żeglugi wielkiej

Wikipedia

baraństwo

potocznie: ogół osób głupich, mało inteligentnych

SJP.pl

barasinga

ssak z rodziny jeleniowatych występujący w Indiach i Nepalu

SJP.pl

Barasinga (Rucervus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

baraszki

figlowanie, dokazywanie; figle, psoty, zbytki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. dokazywanie, swawolenie

Wiktionary

- Baraszki – skała w grupie Chochołowych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej

- Baraszki – wieś na Litwie

- Baraszki – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tam nie śmieszki, nie za gęsiami hukanie, nie schówki nie dudki, nie baraszki, tam mocnej ręki potrzeba i mocnego rozumu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baraszkowanie n.

czas. baraszkować ndk., pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baraszkowanie, figle, swawola, zabawa, zbytki

Wiktionary

baraszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

baraszkować

bawić się beztrosko, dokazywać, swawolić

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pobaraszkować)

(1.1) spędzać czas na psotach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogli jednak usnąć i jeszcze długo w noc baraszkowali, śmiejąc się i wydrwiwając spłoszonego doktora, a wynosząc pod niebiosa, piękność i przymioty niezrównane, jego lepszej połowy.

(1.1) Aż wszy po grzbiecie mi baraszkują, gdy na nią spoglądam!

(1.1) Oto grupa półnagich marynarzy baraszkuje na dolnym pokładzie z obskakującą ich niby żywa piłka — suczką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baraszki lm nm., baraszkowanie n.

czas. pobaraszkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokazywać, figlować, zabawiać się

Wiktionary

baraszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabawa i dokazywanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baraszki nmos.

czas. baraszkować ndk.

Wiktionary

barat

szczelnie zamknięty zbiornik stalowy, stosowany m.in. w papierniach

SJP.pl

barateria

rozmyślne, bezprawne działanie kapitana lub członka załogi na szkodę statku

SJP.pl

baratron

1. w starożytnych Atenach: przepaść, do której wrzucano przestępców;
2. przenośnie: otchłań, zagłada

SJP.pl

baraż

dodatkowy mecz lub dogrywka decydująca o kolejności miejsc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc

Wiktionary

Baraż – w wielu dyscyplinach sportu np. szermierce, kajakarstwie czy żużlu dodatkowy mecz, wyścig, walka lub dogrywka, rozstrzygająca o miejscu zajętym przez zwycięską drużynę lub zawodników, rozgrywany w przypadku braku rozstrzygnięcia dotychczasowych rozgrywek np. remisu, zdobycia równej ilości punktów czy też identycznego czasu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zespół wywalczył awans dopiero po wygraniu barażu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaraʃ, AS: baraš

Wiktionary

Powiązane:

przym. barażowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. dogrywka

Wiktionary

barażowy

związany z barażem, dotyczący barażu

SJP.pl

barbacki

nazwisko

SJP.pl

barbados

wyspa i państwo w Ameryce Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

(1.2) geogr. wyspa, którą zajmuje państwo Barbados (1.1)

Wiktionary

Barbados – państwo wyspiarskie w Ameryce Środkowej, zajmujące wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelagu Małych Antyli, na Oceanie Atlantyckim. Najbardziej na wschód wysunięta wyspa Karaibów. Powierzchnia kraju wynosi 430 km², a liczba ludności – 294 560 (2020). Stolicą i największym miastem jest Bridgetown. Językiem urzędowym jest angielski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą Barbadosu jest Bridgetown.

(1.2) Wysiadając z samolotu na lotnisku Grantleya Adamsa na Barbados, Ted z trudem powstrzymał głośny śmiech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbadɔs, AS: barbados

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż., Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

przym. barbadoski, probarbadoski, antybarbadoski

Wiktionary

barbadoska

→ Barbados

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Barbadosu

Wiktionary

Patrz:
Barbados
Powiązane:

rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjka ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbadosyjka

Wiktionary

barbadoski

→ Barbados

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. odnoszący się do Barbadosu jako państwa

Wiktionary

Patrz:
Barbados
Przykłady

(1.1) Rihanna jest barbadoską piosenkarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈdɔsʲci, AS: barbadosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjka ż., Barbadosyjczyk mos., Barbadoska ż., Barbados mrz.

Wiktionary

barbadosyjczyk

obywatel Barbadosu; Barbadoszczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbados mrz., Barbadoszczyk mos.

:: fż. Barbadosyjka ż., Barbadoska ż.

przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbadoszczyk

Wiktionary

barbadosyjka

obywatelka Barbadosu; Barbadoska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbados mrz., Barbadoska ż.

:: fm. Barbadoszczyk mos., Barbadosyjczyk mos.

przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbadoska

Wiktionary

barbadoszczyk

obywatel Barbadosu; Barbadosyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Barbadosu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbados mrz., Barbadosyjczyk mos.

:: fż. Barbadoska ż., Barbadosyjka ż.

przym. barbadoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbadosyjczyk

Wiktionary

barbakan

element średniowiecznej fortyfikacji obronnych miasta lub zamku, broniący dostępu do bramy lub mostu; rondel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wojsk. zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

Wiktionary

Barbakan – element średniowiecznego budownictwa obronnego, ważny składnik fortyfikacji miejskich, zazwyczaj w formie okrągłej, murowanej budowli wysuniętej przed linię murów obronnych i połączonej z bramą miejską za pośrednictwem osłoniętego przejścia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozwinięciem barbakanów były stosowane od XVI wieku raweliny.

(1.1) Rekonstrukcję warszawskiego barbakanu wykonano na podstawie rycin.

Wiktionary

barbar

imię żeńskie

SJP.pl

Barbar (również Berber, arab. بربر, Barbar) – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, położone nad Nilem. W 2010 roku miasto liczyło 27 254 mieszkańców.

Wikipedia

barbara

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 234;

Wiktionary

Geografia

Palestyna

- Barbara – dawna wieś

Polska

- Barbara – potok, dopływ Osławicy

- Barbara – potok, dopływ Wapienicy

- Barbara – osiedle Czechowic-Dziedzic w województwie śląskim, w powiecie bielskim

Somalia

- Barbara (Berbera) – miasto

Włochy

- Barbara – miejscowość

Osoby

- Barbara – pseudonim artystyczny piosenkarki francuskiej Monique Serf (1930 - 1997)

- Barbara – pseudonim artystyczny malarki Olgi Biglieri

- Barbara (1843-1915) – rosyjska mniszka prawosławna,

- Barbara (1908-1986) – polska mniszka prawosławna

- Barbara (zm. 1918) – rosyjska święta nowomęczennica, mniszka prawosławna

- Barbara (ur. 1947) – rosyjska mniszka prawosławna

- Barbara (1930-2011) – rosyjska mniszka prawosławna

Inne

- Barbara – planetoida

- Barbara − duńsko-norwesko-szwedzki film dramatyczny w reżyserii Nilsa Malmrosa

- Barbara − niemiecki film dramatyczny w reżyserii Christiana Petzolda

- Barbara − francuski film biograficzny w reżyserii Mathieu Amalrika

- Barbara – imię żeńskie

- „Barbara” – kopalnia doświadczalna

- Barbara – plantacja na Curaçao

- Barbara – farerska powieść autorstwa Jørgen-Frantza Jacobsena

- Barbara – brytyjski serial

- Barbara – eksperymentalny statek napędzany rotorem Flettnera

Zobacz też

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Barbara i pracuję w kopalni doświadczalnej na Górnym Śląsku.

(1.1) W Kościele katolickim na 4 grudnia przypada wspomnienie św. Barbary z Nikomedii, patronki górników i artylerzystów.

(1.1) Część łożyska w tym miejscu była zarośnięta i okryta kwitnącymi nenufarami, które bardzo się podobały pannie Barbarze.

(1.1) Zygmunt II August, król polski i wielki książę litewski, poślubił potajemnie Barbarę Radziwiłłównę.

(1.1) Barbary dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 4 grudnia.

(1.2) Barbara porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbara, AS: barbara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbórka ż., barbórka ż., barbarka ż., barburka ż., barbaryzacja ż., barbarzyńca mos., barbarzyniec mos., barbarus mos., barbarzynka ż., barbaryzm mrz., barbarzyńskość ż., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: zdrobn. Barbarka ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż., Basiunia ż., Basiulka ż., Barbórka ż.

::: reg. śl. Barborka. ż.

:: zgrub. Bacha ż., Bachna ż.

:: reg. śl. Barbora. ż.

czas. barbaryzować ndk., barbaryzować się ndk.

przym. Barbarzyn, barbórkowy, barbarzyński, barbarski

przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Barbarka, Basia, Baśka, Basieńka, Basiunia, Basiulka, Barbórka; zgrub. Bacha, Bachna; gw-pl|Górny Śląsk|Barbora.; zdrobn. gw-pl|Górny Śląsk|Barborka.

Wiktionary

barbarella

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. imię żeńskie z literatury i filmu

Wiktionary

Barbarella lub Barbarella: królowa galaktyki – film fantastyczny produkcji francusko-włoskiej z 1968 roku w reżyserii Rogera Vadima. Obraz powstał na podstawie komiksu Jean-Claude’a Foresta pod tym samym tytułem.

Polska premiera odbyła się w czerwcu w 1970 roku.

Wikipedia

barbari

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny irański duży placek chlebowy o podłużnym kształcie i charakterystycznymi żłobkowaniami

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chleb

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia irańska

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|pers|بربري. → berberyjski

uwagi.

(1.1) por|lagana|pita|lawasz|sangak|taftan.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) barbari, barbari bread, Persian bread

* perski: (1.1) نان بربری

źródła.

== barbari (język islandzki.) ==

wymowa.

IPA|ˈparpaːrɪ.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) barbarzyńca

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) chleb

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia irańska

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|pers|بربري. → berberyjski

uwagi.

(1.1) por|lagana|pita|lawasz|sangak|taftan.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) barbari, barbari bread, Persian bread

* perski: (1.1) نان بربری

źródła.

== barbari (język islandzki.) ==

wymowa.

IPA|ˈparpaːrɪ.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) barbarzyńca

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

barbaria

kraj dziki, niecywilizowany; barbarzyństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak kultury, prymitywizm

(1.2) grupa ludzi prymitywnych i niekulturalnych

(1.3) obszar zamieszkany przez dzikie, prymitywne ludy

(1.4) dzikość, okrucieństwo, brutalność

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1-2) barbarzyństwo, prymitywizm

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Barbara ż., Berber mos.

przym. barbarzyński

frazeologia.

etymologia. etym|łac|barbaria. (etym|gr|βάρβαρος. (bárbaros) - cudzoziemiec)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== barbaria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) barbarzyństwo, akt barbarzyństwa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarʲja, AS: barbarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż., Berber mos.

przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) barbarzyństwo, prymitywizm

Wiktionary

barbaricum

ziemie zamieszkane przez barbarzyńców w starożytnym Rzymie

SJP.pl

Barbaricum (grec. Βαρβαρικόν zagraniczny, barbarzyński) – nazwa geograficzna, używana przez historyków i archeologów na określenie terenów poza granicami Cesarstwa Rzymskiego, zamieszkałych przez barbarzyńców. Obszary te leżały poza rzymską kontrolą administracyjną, ale były częścią rzymskiego świata.

Wikipedia

barbarka

zabawa z okazji święta górników; barbórka

SJP.pl

W Polsce

- Barbarka – osiedle w Toruniu

- Barbarka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała

- Barbarka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina

- Barbarka – przystanek kolejowy

- Barbarka – szczyt w Górach Wałbrzyskich (635 m n.p.m.)

- Barbarka – rzeka w dorzeczu Pilicy, dopływ Czarnej

Wikipedia

barbarkowy

związany z barbarką, dotyczący barbarki

SJP.pl

barbaro

w muzyce: określenie wykonawcze - gwałtownie, dziko

SJP.pl

Barbaro (ur. 29 kwietnia 2003 – zm. 29 stycznia 2007) – amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej, który zasłynął ze spektakularnego zwycięstwa w Kentucky Derby w 2006 roku.

Wikipedia

barbarossa

1. Fryderyk I Barbarossa, Rudobrody (ok. 1125-90), z dyn. Hohenstaufów, król Niemiec od 1152, cesarz od 1155;
2. (1466?-1546), korsarz; Hayreddin; Chajr ad-Din

SJP.pl

Postacie historyczne

- Fryderyk I Barbarossa – król Niemiec, cesarz rzymski

- Hayreddin, w źródłach zachodnich określany jako Barbarossa – admirał osmański

- Oruç Reis lub Arudż Barbarossa (1474 – 1518) – osmański pirat i korsarz

Inne

- Operacja Barbarossa

- (1860) Barbarossa – planetoida

Wikipedia

barbarski

dawniej: barbarzyński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. barbarzyński

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Barbara ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== barbarski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) barbarzyński

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbarsʲci, AS: barbarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Barbara ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== barbarski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) barbarzyński

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

barbaryt

materiał wybuchowy

SJP.pl

barbaryzacja

1. zdziczenie, upadek obyczajów;
2. wprowadzanie obcych słów i wyrażeń do języka

SJP.pl

barbaryzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa niewłaściwe dla danego języka, użyte w tekście napisanym w języku ojczystym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. zapożyczenie.;

Wiktionary

Barbaryzm (z gr. barbarismós, od bárbaros „barbarzyńca, cudzoziemiec”) – jednostka językowa niewłaściwa dla danego języka, przeniesiona do wypowiedzi z języka obcego (o charakterze zapożyczenia lub kalki językowej). Termin ten odnoszony jest w szczególności do elementów ocenianych negatywnie, łamiących ustalone konwenanse językowe i postrzeganych jako zbędne (mających swoje rodzime odpowiedniki). W szerszym ujęciu barbaryzm to każdy element językowy uchodzący za niekulturalny, niewłaściwy dla języka literackiego. Niekiedy definiuje się go jako „poważny błąd językowy”.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. barbarzynka ż., Barbara ż., barbarzyństwo n., barbarzyńca m., barbaryzowanie n.

przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapożyczenie, pożyczka, wyraz obcy

Wiktionary

barbaryzować

1. pogrążać w barbarzyństwie, prowadzić do zdziczenia obyczajów, upadku cywilizacji;
2. barbaryzować się - pogrążać się w barbarzyństwie, tracić cechy właściwe ludziom cywilizowanym

SJP.pl

barbaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. czynienie czegoś barbarzyńskim

(1.2) jęz. używanie słów i wyrażeń obcojęzycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbaryzacja ż., barbaryzm m.

czas. barbaryzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) barbaryzacja

Wiktionary

barbarzyńca

1. człowiek nieokrzesany, dzikus;
2. w starożytności osoba spoza kręgu cywilizacji grecko-rzymskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. staroż. człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

(1.2) ktoś niecywilizowany, prymitywny

(1.3) pot. określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur

Wiktionary

Barbarzyńca (gr. βάρβαρος/bárbaros, łac. barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich βάρβαροφονοι/Barbarophonoi, czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) słuszną jest rzeczą, by Hellenowie nad barbarzyńcami panowali, jako że barbarzyńca i niewolnik to z natury jedno i to samo.

(1.3) Mijając ulicę Descartes • Schodziłem ku Sekwanie, młody barbarzyńca w podróży • Onieśmielony przybyciem do stolicy świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nt͡sa, AS: barbažỹĩ ̯nca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fż. barbarzynka ż.

przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Berber, cudzoziemiec, ignorant, dzikus, daw. barbarzyniec

(1.2) okrutnik, prymityw

(1.3) cudzoziemiec, dzikus, ignorant

Wiktionary

barbarzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. hist. staroż. kobieta, która nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbarzyństwo n., barbarzyńskość ż., barbaryzm mrz., Barbara ż., Berber mos.

:: fm. barbarzyńca mos.

przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudzoziemka

Wiktionary

barbarzyński

1. właściwy dla barbarzyńcy, pierwotny, dziki, prymitywny;
2. w czasach starożytnych: obcy cywilizacji i kulturze grecko-rzymskiej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 1387 r. zbuntowali się isfahańczycy w Persji południowej. I tym razem barbarzyński wódz stłumił rebelię zaś każdemu ze swoich wojowników kazał wrócić z głową jednego Persa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbaria ż., barbaryzacja ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzynka ż., barbarzyństwo n., Barbara ż., barbarzyńskość ż.

przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brutalny, dziki, niecywilizowany, okrutny, prymitywny

Wiktionary

barbarzyńskość

→ barbarzyński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest barbarzyńskie; cecha tych, którzy są barbarzyńscy

Wiktionary

Patrz:
barbarzyński
Powiązane:

rzecz. barbarzynka ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., Barbara ż.

przym. barbarzyński

przysł. barbarzyńsko

Wiktionary

barbarzyństwo

1. postępowanie odznaczające się prymitywizmem, okrucieństwem; nieokrzesanie
2. pierwszy okres rozwoju kultury społeczeństw następujący po okresie dzikości
3. dawniej: barbarzyńcy, ludy uznawane za barbarzyńców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak cywilizacji

(1.2) ogół ludów niecywilizowanych w starożytności

(1.3) antrop. etap rozwoju ludzkości według Lewisa Morgana

(1.4) przen. zachowanie uznane za nie do zaakceptowania

Wiktionary

Barbarzyńca (gr. βάρβαρος/bárbaros, łac. barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich βάρβαροφονοι/Barbarophonoi, czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Po etapie dzikości nastał etap barbarzyństwa.

(1.4) Wyrzucenie starego kredensu było barbarzyństwem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbarzynka ż., Berber mos., Barbara ż., barbaryzm mrz., barbarzyńca mos., barbarzyńskość ż.

przym. barbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) barbaria

(1.4) prostactwo, prymitywizm

Wiktionary

barbasiewicz

nazwisko

SJP.pl

barbatka

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; brzana

SJP.pl

Barbata (Mullus barbatus) – gatunek ryby z rodziny barwenowatych (Mullidae).

Wikipedia

barbecue

[czytaj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
b) potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
c) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy;
2. sos do mięsa przyrządzany przede wszystkim z czosnku, miodu i keczupu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

(1.2) kulin. spoż. rodzaj czerwono-brunatnego sosu o słodko-kwaśno-pikantnym smaku, do mięsa z rusztu;

(1.3) kulin. przyprawa do mięs

Wiktionary

Barbecue (w skrócie BBQ) – angielska nazwa zarówno piecyka (gazowego, elektrycznego lub na węgiel drzewny), jak i rodzaju przyjęcia na świeżym powietrzu.

Urządzenia typu BBQ są popularne na terenie całej Australii, dostępne publicznie w wielu parkach, na wielu parkingach. Korzystanie jest bezpłatne lub za symboliczną opłatą (20 centów do 1 dolara). BBQ znajdują się też w prawie każdym domu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛkʲju, AS: barbeḱju

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grill, grilowanie

Wiktionary

barber

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

SJP.pl

Holandia:

- Barber – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao

Stany Zjednoczone:

- Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Logan

- Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault

- Barber (ang. Barber County) – hrabstwo w stanie Kansas

Wikipedia

barber-shop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barbershop, barber shop

SJP.pl

barbera

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

SJP.pl

barbering

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barberstwo

SJP.pl

barberingowy

→ barbering

SJP.pl

Patrz:
barbering

barberka

fryzjerka męska zajmująca się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

SJP.pl

barbershop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barber-shop, barber shop

SJP.pl

Barbershop – film komediowy produkcji amerykańskiej z 2002 roku w reżyserii Tima Story. Za scenariusz odpowiadały trzy osoby Mark Brown, Marshall Todd i Don D. Scott. W rolach głównych wystąpili Eve, Ice Cube, Anthony Anderson czy Cedric the Entertainer. Zdjęcia odbywały się w miejscowości Chicago, w stanie Illinois. Kontynuacja filmu ukazała się w 2004 roku, pt. Barbershop 2: Z powrotem w interesie.

Wikipedia

barberski

związany z fryzjerstwem męskim

SJP.pl

barberstwo

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barbering

SJP.pl

barbet

kołnierz zakrywający szyję i piersi, noszony dawniej przez zakonnice, a także przez starsze kobiety i wdowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów z grupy psów aportujących, płochaczy i psów wodnych pochodząca z Francji;

Wiktionary

Barbet – rasa psów myśliwskich, średniej wielkości, przeznaczona do polowania na ptactwo wodne, wyszukuje i wypłasza ptactwo, ukryte w zaroślach i trzcinach, i aportuje strzelone sztuki. Bardzo odporny na zimno, powinien iść do wody bez względu na pogodę. Rasa obecnie rzadko spotykana, zakwalifikowana przez FCI do sekcji 3 grupy VIII. Rasa podlega próbom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarbɛt, AS: barbet

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) francuski pies dowodny, francuski pies wodny

Wiktionary

barbeta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. mar. nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

(1.2) wojsk. w fortyfikacjach: miejsce do ustawienia dział;

Wiktionary

Barbeta – nieruchoma, opancerzona, niska, cylindryczna osłona na okrętach, stanowiąca podstawę wieży artyleryjskiej, która obracała się na łożysku na barbecie. Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział, zwłaszcza przy większych kątach podniesienia lufy, gdy tylna część działa przemieszczała się w dół wewnątrz barbety. Chroniła również mechanizmy zasilania w amunicję oraz obsługę dział. Barbety stosowano przy działach większych kalibrów (z reguły od 150 mm), przede wszystkim na dużych pancernych okrętach artyleryjskich – pancernikach i krążownikach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈbɛta, AS: barbeta

Wiktionary

barbie

[czytaj: barbi] pejoratywnie: niezbyt inteligentna kobieta ubierająca się w sposób wyzywający i mająca zbyt ostry makijaż; pomponiara

SJP.pl

Barbie – lalka produkowana przez przedsiębiorstwo Mattel, jedna z najlepiej sprzedających się zabawek i jednocześnie najbardziej znanych ikon kultury masowej. Barbie to najpopularniejsza lalka na świecie. Barbie została stworzona przez Ruth Handler w 1958 na podstawie przeznaczonej dla dorosłych niemieckiej lalki Lilli. Barbie zadebiutowała 9 marca 1959 na nowojorskich targach zabawek, po wykupieniu praw do Lilli przez założone przez Ruth i Elliotta Handlerów przedsiębiorstwo Mattel.

Wikipedia

barbierski

przymiotnik od: barbierz

SJP.pl

barbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, balbierz

SJP.pl

barbital

związek chemiczny używany dawniej jako środek nasenny; weronal

SJP.pl

Barbital, weronal (łac. barbitalum) oraz sól sodowa barbitalu (łac. barbitalum natrium) – dwuetylowa pochodna malonylomocznika, pierwszy barbituran wprowadzony do lecznictwa (w 1903 roku).

Wikipedia

barbiton

instrument muzyczny podobny do liry, choć nieco dłuższy, z co najmniej siedmioma strunami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. starogrecki instrument strunowy, podobny do liry

Wiktionary

barbitos

barbiton (instrument starogrecki)

SJP.pl

barbituran

pochodna kwasu barbiturowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

Wiktionary

Barbiturany (barbituraty) – potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, używanych na szeroką skalę w latach 50., 60. i 70. XX wieku jako leki nasenne, znieczulające i przeciwpadaczkowe. Najbardziej znane są barbital (Weronal), fenobarbital (Luminal) – stosowane do dzisiaj, cyklobarbital (Fanodorm) – obecnie stosowany wyłącznie w Rosji. W latach 70. były często nadużywane w celach odurzających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Barbiturany, karbamazepina, izoniazyd i rifampicyna nasilają hepatotoksyczność paracetamolu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. barbituranowy

Wiktionary

barbituranowy

przymiotnik od: barbituran

SJP.pl

barbiturany

pochodna kwasu barbiturowego

SJP.pl

Barbiturany (barbituraty) – potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, używanych na szeroką skalę w latach 50., 60. i 70. XX wieku jako leki nasenne, znieczulające i przeciwpadaczkowe. Najbardziej znane są barbital (Weronal), fenobarbital (Luminal) – stosowane do dzisiaj, cyklobarbital (Fanodorm) – obecnie stosowany wyłącznie w Rosji. W latach 70. były często nadużywane w celach odurzających.

Wikipedia

barbiturat

pochodna kwasu barbiturowego; środek nasenny, narkotyczny

SJP.pl

barbiturowy

kwas barbiturowy, malonylomocznik - heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany

SJP.pl

barbizończyk

malarz realizujący koncepcje francuskiej szkoły w Barbizon, propagującej w połowie XIX wieku malarstwo realistycznych, sielskich pejzaży

SJP.pl

barbora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. zob. Barbara.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Barborka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. gw-pl|Górny Śląsk|Barborka.

Wiktionary

barbórka

1. zabawa z okazji święta górników; barbarka;
2. potocznie: dodatkowa pensja dla górników z okazji Barbórki; barbórkowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) święto górnicze obchodzone 4 grudnia (w dniu św. Barbary, patronki górników) w Polsce;

Wiktionary

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obchody Barbórki krakowska Akademia Górniczo-Hutnicza rozpocznie w czwartek od tradycyjnego przemarszu ulicami miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈburka, AS: barburka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbórka ż., barbórkowość ż.

przym. barbórkowy

zob. Barbara.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Dzień Górnika; kiedyś też: Barburka

Wiktionary

barbórkowe

związany z barbórką, dotyczący barbórki

SJP.pl

barbórkowo

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla obchodów Barbórki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budynek dyrekcji udekorowano barbórkowo, wszak to wielkie święto górniczej braci.

Wiktionary

Powiązane:

przym. barbórkowy

rzecz. Barbórka ż., barbórka ż.

Wiktionary

barbórkowy

związany z barbórką, dotyczący barbórki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barbórką, dotyczący barbórki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karol poszedł na zabawę barbórkową do domu kultury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż., Barbórka ż., barbórka ż.

przysł. barbórkowo

Wiktionary

barbotaż

proces przepływu gazu w postaci pęcherzyków przez warstwę cieczy

SJP.pl

barbotażowy

→ barbotaż

SJP.pl

Patrz:
barbotaż

barbotine

[czytaj: BARbotin] starożytna metoda zdobienia ceramiki przez nanoszenie wzorów przed wypalaniem, obecna m.in. w ceramice egipskiej

SJP.pl

Barbotine (fr.) – technika dekoracji ceramiki.

Polega na naniesieniu plastycznego wyobrażenia na wyschnięty lecz niewypalony czerep naczynia płynną glinką ceramiczną (kaolinem) lub szlamem angoby za pomocą rożka garncarskiego albo natryskując (bryzgając – fr. barboter) je na powierzchnię wyrobu. Naczynie może być wcześniej angobowane. Ozdobione w ten sposób reliefowo naczynie poddaje się wypałowi. Na powierzchnię można potem nałożyć jeszcze przejrzyste szkliwo i powtórnie wypalić.

Wikipedia

barbotowanie

przepływ gazu w postaci wielu drobnych pęcherzyków przez warstwę cieczy, stosowany w celu zwiększenia powierzchni kontaktu cieczy i gazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. fiz. przemieszczanie się pęcherzyków gazu przez ciecz

Wiktionary

Barbotowanie – proces będący częścią analizy emanacyjnej polegający na przedmuchiwaniu strumieniem powietrza specjalnego naczynia. Strumień usuwa z roztworu zgromadzony radon w celu oznaczenia aktywności promieniotwórczej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. barbotaż m.

czas. barbotować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barbotaż

Wiktionary

barbra

obce imię żeńskie

SJP.pl

barbuda

wyspa na Morzu Karaibskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;

Wiktionary

Barbuda – wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda; 161 km² powierzchni, ok. 1500 mieszkańców, skupionych w osadzie Codrington. Powierzchnia nizinna i płaska z nielicznymi wzniesieniami natury wulkanicznej. Wyspa ma słabo rozwiniętą sieć rzeczną. Duże i szerokie piaszczyste plaże oraz rafy koralowe czynią z wyspy dużą atrakcję turystyczną.

Wikipedia

Powiązane:

przym. barbudzki

Wiktionary

barbudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barbudą, dotyczący Barbudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbuda ż.

Wiktionary

barbula

wschodnioazjatycki krzew z rodziny jasnotowatych

SJP.pl

- Barbula – nazwa naukowa rodzaju mchów zwojek

- barbula – jedna z nazw zwyczajowych rodzaju roślin naczyniowych – kariopteris Caryopteris

- Bárbula – miejscowość w Wenezueli

Wikipedia

barbusse

[czytaj: barBIS] nazwisko

SJP.pl

barć

dziupla w drzewie lub kłoda z rojem pszczół

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. dziupla z gniazdem pszczół;

(1.2) pszcz. kłoda z wydrążonym otworem dla rodziny pszczelej

Wiktionary

Barć – wydrążona w celach hodowli pszczół komora wewnątrz pnia rosnącego drzewa. Barcie lokowano przeważnie na dębach i sosnach, rzadziej grabach, bukach czy lipach. Wykorzystywano naturalne dziuple, jednak najczęściej były one specjalnie drążone (dziane). Barć mogła mieć kształt cylindryczny, trapezowy (w przekroju pionowym) lub „szufladowy” – zbliżony do prostopadłościanu. Dzianie barci odbywało się wiosną, do tego celu służyły między innymi topór i piesznia. W średniowieczu drążono je jak najwyżej, potem na wysokości 3–12 m. Wierzchołek drzewa obcinano dla ograniczenia naporu wiatrów i złamania. Na powstały ocios wkładano nakrywkę chroniącą przed zaciekami deszczu. Otwór barci zakrywano płaszką, w której wycinano otwór (nawet do trzech) tzw. „oko”. Najczęściej płaszki wykonane były z drewna lipowego lub niesmolnej sosny. W najprostszym przypadku brzegi płaszki opierały się na pniu barci. Dla lepszej ochrony przed czynnikami atmosferycznymi, płaszki mogły być wpuszczane do wyrównania z obwodem pnia lub nawet głębiej do wnętrza. Ciosno – osobisty znak bartnika wyciosany w barci sygnował jego własność. Dla ochrony barci przed szkodnikami np. dzięciołami od frontu nakładano śniot – wałek dębowy przecięty wzdłuż na pół. Śniot montowano na kluczach – dwóch hakowato zakończonych kołkach wbitych nad i pod barcią. W czasie pracy przy pszczołach, śniot odwieszano na specjalny, mocowany z boku kołek – hwozdownię. Dla ocieplenia barci w zimie pod śniot wkładano jedlinę. Bywały barcie bezśniotowe i wtedy jedlinę mocowano łykiem wiązanym do dwu pionowych szeregów kołeczków. Dla ochrony przed niedźwiedziami stosowano tzw. samobitnie, czyli ciężką kłodę zawieszoną na sznurze tuż obok barci. Samobitnia irytowała niedźwiedzia, co kończyło się jego nokautem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ma on tu kawał ziemi i lasu, barci swoich pilnuje, rzemiosło sprawia, człowiek spokojny…

(1.1) U góry w dębie spróchniałym widać było dziuplę ogromną, jakby stworzoną na to, aby w niej pszczoły dzikie barci założyły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲt͡ɕ, AS: barʹć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bartnik mos., bartodziej mos., bartnictwo n., barta ż., barciak m.

przym. bartny, barciowy, bartniczy, barciakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ul kłodowy

Wiktionary

barca

[czytaj: barsa] potocznie o hiszpańskim klubie piłkarskim FC Barcelona

SJP.pl

- Barça – FC Barcelona

- Barca – miejscowość w Portugalii, w gminie Maia

- Barca – część miasta Koszyce w IV dzielnicy, na Słowacji

- Barca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Soria, w Kastylii i León

- Barca – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Rymawska Sobota

- Barca – biskupstwo tytularne w Kościele rzymskokatolickim

Wikipedia

barcelona

1. miasto w Hiszpanii;
2. miasto w Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Barcelonie (1.1);

(1.3) geogr. miasto w Wenezueli stolica stanu Anzoátegui;

(1.4) geogr. osada w Wielkiej Brytanii, w Kornwalii;

(1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 945;

Wiktionary

Barcelona (wym. katal. [bərsəˈɫonə], wym. hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 809 wewnątrz centrum administracyjnego. Zespół miejski Barcelony wykracza poza centrum administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 588 000, jest piątym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej. Cała metropolia ma około 5 milionów mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkance Barcelony nie mów, że jest Hiszpanką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃na, AS: barcelõna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barcelończyk m., barcelonka ż.

przym. barceloński

Wiktionary

barcelończyk

mieszkaniec Barcelony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barcelony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barcelona ż.

:: fż. barcelonka ż.

przym. barceloński

Wiktionary

barcelonka

mieszkanka Barcelony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barcelony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barcelona ż.

:: fm. barcelończyk mos.

przym. barceloński

Wiktionary

barceloński

→ Barcelona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barceloną, dotyczący Barcelony, pochodzący z Barcelony

Wiktionary

Patrz:
Barcelona
Przykłady

(1.1) W roku 1328 najmniej 20 statków majorkańskich popłynęło do środkowej Barbarii. Należy tu jednak zaznaczyć, że statki majorkańskie były raczej niewielkie i pod względem tonażu nie mogły się mierzyć z barcelońskimi, a tym bardziej z genueńskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbart͡sɛˈlɔ̃j̃sʲci, AS: barcelõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barcelona ż., barcelończyk m., barcelonka ż.

przym. podbarceloński

Wiktionary

barcewicz

nazwisko

SJP.pl

barchaczów

wieś w województwie lubelskim

SJP.pl

Barchaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Łabunie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 466 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Szkaplerznej i św. Dominika w Łabuniach.

Wikipedia

barchan

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj grubej tkaniny bawełnianej

(1.2) geol. wydma w kształcie półksiężyca

Wiktionary

- Barchan – rodzaj tkaniny

- Barchan – rodzaj wydmy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarxãn, AS: barχãn

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. barchany nmos., barchannik mos.

:: przym. barchanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|futerbach.

Wiktionary

barchanik

zdrobnienie od: barchan

SJP.pl

barchanka

sukienka lub spódniczka z barchanu

SJP.pl

barchannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fabrykant barchanu

(1.2) daw. tkacz barchanu

(1.3) daw. handlarz barchanem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barchan mrz.

przym. barchanowy

Wiktionary

barchanowy

1. zrobiony z barchanu - tkaniny bawełnianej;
2. dotyczący barchanu - wydmy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) włók. wykonany z barchanu

(1.2) geol. związany z barchanami, dotyczący barchanów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał na sobie barchanowe gacie.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. barchan mrz., barchany lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) z barchanu; gw-pl|Górny Śląsk|futerbachowy.

Wiktionary

barchany

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. majtki z barchanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zimą babka wkładała barchany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barchan mrz.

Wiktionary

barches

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chałka

Wiktionary

barchetta

Barchetta (czyt. barketta; włos. łódeczka) – rodzaj konstrukcji nadwozia stosowanego zazwyczaj w samochodach wyścigowych w latach 40. i 50. XX wieku.

Silnik był umieszczony z przodu. Samochód był przeznaczony tylko dla kierowcy (wersje wyścigowe) lub dla kierowcy i pasażera (wersje typu roadster).

Wikipedia

barciak

drobny motyl nocny, szkodnik pasiek (jego gąsienice żywią się woskiem pszczelim)

SJP.pl

- Antoni Barciak – polski historyk

- Barciak mniejszy → Łaźbiec

- Barciak większy – owad z rzędu motyli

Wikipedia

barcianianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barcian

(1.2) osoba pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barciany nmos.

:: fż. barcianianka ż.

przym. barciański

Wiktionary

barcianianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barcian

(1.2) kobieta pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barciany nmos.

:: fm. barcianianin m.

przym. barciański

Wiktionary

barciański

przymiotnik od: Barciany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barcianami, dotyczący Barcian

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barciany nmos., barcianianin m., barcianianka ż.

Wiktionary

barciany

wieś w Polsce

SJP.pl

Barciany (niem. Barten, Barthen, lit. Bartėniai) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany, na terenie krainy historycznej Prusy Dolne. Siedziba gminy Barciany.

Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1628 roku, zdegradowane w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barciany. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

barcice

W Polsce

- Barcice – wieś w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz

- Barcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka

- Barcice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo

- Barcice – gromada

- Barcice – przystanek kolejowy w Barcicach w województwie małopolskim

Zobacz też

- Barcice Dolne, Barcice Drwalewskie, Barcice Górne, Barcice Rososkie

Wikipedia

barcicki

nazwisko

SJP.pl

barciel

chrząszcz z rodziny przekraskowatych, szkodnik pasiek

SJP.pl

Barciel (Trichodes) – rodzaj chrząszczy z rodziny przekraskowatych.

Wikipedia

barcik

nazwisko

SJP.pl

barcikowski

nazwisko

SJP.pl

barcin

drzewo lub drewno zawierające barć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barcin (niem. Bartschin) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barcin, nad Notecią, 35 km od Bydgoszczy.

Barcin uzyskał lokację miejską przed 1479 rokiem. Prywatne miasto szlacheckie, położone było w pierwszej połowie XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarʲt͡ɕĩn, AS: barʹćĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barcinianin m., barcinianka ż.

przym. barciński

Wiktionary

barcina

drzewo lub drewno zawierające barć

SJP.pl

barcinek

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Barcinek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica

- Barcinek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn

- Barcinek – część wsi Bugaj w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska

Wikipedia

barcinianin

mieszkaniec Barcina (miasta w Polsce)

SJP.pl

barcinianka

mieszkanka Barcina (miasta w Polsce)

SJP.pl

barciński

→ Barcin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barcina, związany z Barcinem

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Barciński – polski geograf i ekonomista

- Henryk Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy.

- Marceli Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy, dziennikarz i literat

- Piotr Barciński – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm

- Salomon Barciński – polski przemysłowiec

- Stefan Barciński – polski przemysłowiec

Wikipedia

Patrz:
Barcin
Powiązane:

rzecz. Barcin m., barcinianin m., barcinianka ż.

Wiktionary

barciowy

→ barć

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barcią, dotyczący barci

Wiktionary

Patrz:
barć
Powiązane:

rzecz. barć ż.

Wiktionary

barciś

nazwisko

SJP.pl

barcja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

Wiktionary

Barcja (niem. Barten, Bartenland, Barthonia, lit. i prus. Barta) – kraina historyczna oraz dawne terytorium plemienne położone w centralnej części Prus.

Wikipedia

Powiązane:

przym. barcyjski, barcki

Wiktionary

barclays

Barclays PLC – brytyjska firma holdingowa, globalny dostawca usług finansowych działający na wszystkich kontynentach, nadzorowany przez Financial Conduct Authority oraz Prudential Regulation Authority.

Wikipedia

barcz

nazwisko

SJP.pl

barczak

nazwisko

SJP.pl

barczatka

motyl z rodziny barczatkowatych, szkodnik lasów i ogrodów

SJP.pl

barczatkowate

rodzina motyli o masywnej budowie ciała i szerokich skrzydłach, występujących na całym świecie, głównie w lasach i sadach

SJP.pl

Barczatkowate (Lasiocampidae) - rodzina owadów z rzędu motyli. Obejmuje ponad 1000 gatunków nocnych motyli, występujących w lasach i sadach wszystkich kontynentów. W Polsce występuje około 19 gatunków.

Wikipedia

barczatkowaty

o cechach barczatkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

barczel

barczel świerkowy, barczel sosnowy - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych

SJP.pl

barczewianin

mieszkaniec Barczewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barczewa

(1.2) osoba pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barczewo n.

:: fż. barczewianka ż.

przym. barczewski

Wiktionary

barczewianka

mieszkanka Barczewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barczewa

(1.2) kobieta pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barczewo n.

:: fm. barczewianin m.

przym. barczewski

Wiktionary

barczewko

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Barczewko (dawniej Stary Wartembork, niem. Alt Wartenburg) – wieś warmińska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barczewko, po jej zniesieniu w gromadzie Tuławki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

barczewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barczewo (dawniej Wartembork, niem. Wartenburg in Ostpreussen) – miasto w północnej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barczewo. Położone jest nad rzeką Pisą Warmińską. Ośrodek usług, drobnego przemysłu: drzewnego, metalowego, chemicznego, włókienniczego oraz spożywczego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈt͡ʃɛvɔ, AS: barčevo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barczewianin mos., barczewianka ż.

przym. barczewski

Wiktionary

barczewski

→ Barczewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barczewem, dotyczący Barczewa

Wiktionary

- Barczewski (herb szlachecki) – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Ernst Barczewski – mazurski pastor ewangelicki, poseł na Sejm

- Leslie Barczewski – amerykański kolarz torowy

- Probus Barczewski – polski właściciel ziemski, filantrop

- Walenty Barczewski – katolicki działacz narodowy, historyk, pisarz, folklorysta, redaktor i wydawca

Wikipedia

Patrz:
Barczewo
Powiązane:

rzecz. Barczewo n., barczewianin m., barczewianka ż.

Wiktionary

barczuk

nazwisko

SJP.pl

barczyk

nazwisko

SJP.pl

barczykowski

nazwisko

SJP.pl

barczyński

nazwisko

SJP.pl

barczysty

szeroki w ramionach

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) szeroki w barkach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczkiem oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bark m., bary

przym. barkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. atletyczny, dobrze zbudowany, korpulentny, krępy, potężny, przysadzisty

Wiktionary

bard

1. piewca, poeta, wieszcz;
2. celtycki nadworny pieśniarz lub poeta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

(1.2) przen. poeta, piewca, wieszcz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: barda

Wiktionary

Bard – celtycki poeta i pieśniarz, spotykany od XI do XVII wieku na dworach Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.

Współcześnie mianem „bard” określa się wybitnego artystę, wykonującego własne, literacko i muzycznie opracowane utwory z towarzyszeniem instrumentu – zwykle gitary.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Według podań ten bard miał piękny głos.

(1.2) Bułat Okudżawa był znanym rosyjskim bardem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bart, AS: bart

Wiktionary

Powiązane:

przym. bardowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) minstrel

Wiktionary

barda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. barta.

(1.2) gw-pl|Bukowina. siekiera do obciosywania drzewa

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bard

Wiktionary

- Barda – część wsi Bojanów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarda, AS: barda

Wiktionary

bardach

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardacha

SJP.pl

Bardach – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

bardacha

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardach

SJP.pl

Sławojka (także: wychodek, ustęp zewnętrzny, wygódka, wybudka, latryna) – rodzaj ubikacji; niewielka, zamykana od wewnątrz budka, zazwyczaj wolnostojąca, z umieszczoną wewnątrz poziomą deską z otworem (pełniącą funkcję sedesu) nad suchym dołem, do którego wpadają fekalia. Wyposażeniem wychodka był hak lub ostro zakończony gwóźdź służący do wieszania pociętych kartek gazet lub czasopism, zastępujących papier toaletowy.

Wikipedia

bardaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bardak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bardak m.

Wiktionary

bardak

potocznie: nieporządek, bałagan; bajzel, kołowacizna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. brak porządku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaprosiłbym cię do mnie, ale przez ten remont mam wielki bardak w mieszkaniu.

(1.1) Złośliwi powiadają, że gdy gdzieś panuje totalny bardak, wystarczy nazwać go chaosem, by przez samo nadanie nazwy sklasyfikować go i nadać mu pozory porządku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bardaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posp. pierdolnik, burdel, burdel na kółkach, bajzel, syf; neutralnie bałagan, nieporządek

Wiktionary

bardaszka

prymitywna ubikacja, sławojka

SJP.pl

bardejowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bardejowem, dotyczący Bardejowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bardejów mrz.

Wiktionary

bardela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. jeźdz. rodzaj siodła zrobionego ze słomy służącego zazwyczaj do ujeżdżania koni, które przedtem nie nosiły jeźdźca; Gloger.

Wiktionary

bardijewski

nazwisko

SJP.pl

bardini

nazwisko

SJP.pl

bardiów

miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w historycznym regionie Szarysz; Bardiejów, Bardyjów, Bardejów

SJP.pl

Bardejów (słow. Bardejov; hist. Bardiów, Bardyjów; niem. Bartfeld; węg. Bártfa; czes. Bardijov lub Bardějov; cyg. Bartwa) – miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Szarysz.

Wikipedia

bardka

→ bard

SJP.pl

Patrz:
bard

bardo

we włókiennictwie: zespół nicielnic krosna, potrzebnych do wytworzenia określonej tkaniny; grzebień tkacki, płocha, przybijaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Polsce;

Wiktionary

Staropolskie bardo = wzgórze (por. słoweńskie, chorwackie brdo = góra, wzgórze, serbskie брдо ts.)

W Polsce

- Bardo – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy Bardo

- Bardo – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków

- Bardo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września

- Bardo – dawna osada zlokalizowana na wyspie Polickie Łąki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ, AS: bardo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bardzianin mos., bardzianka ż.

przym. bardzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bardo Śląskie

Wiktionary

bardon

dawny strunowy instrument muzyczny podobny do lutni, liry i mandoliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. hist. dawny instrument muzyczny, podobny do liry lub lutni

Wiktionary

- Bardon – miejscowość w Queensland (Australia)

- Bardon – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Leicestershire

- Le Bardon – miejscowość i gmina we Francji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lecz lud, rozwścieczony przeniewierstwem Jurgi, wnet porwał go siłą i wlókł na stos, gdy nagle przebił się Sławeńko i śmiało wstąpił na stos, uderzając w struny bardonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbardɔ̃n, AS: bardõn

Wiktionary

bardot

[czytaj: barDO] nazwisko

SJP.pl

bardotka

1. biustonosz z usztywnieniami, odsłaniający część biustu;
2. rodzaj chustki z przezroczystego szyfonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. Brigitte Bardot

Wiktionary

- potoczne określenie na Brigitte Bardot

- rodzaj biustonosza

Wikipedia

bardowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bardem, bardami, dotyczący barda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bard mos.

Wiktionary

bardski

nazwisko

SJP.pl

bardysz

topór bojowy na długim drzewcu; berdysz

SJP.pl

Berdysz, bardysz (łac. barducium – siekierka) – broń drzewcowa piechoty będąca ciężkim, szerokim toporem o zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu mierzącym około 1,8 metra.

Berdysz znany był już w starożytności, ale rozpowszechniać zaczął się w średniowieczu, także w XIV wieku w Europie Wschodniej, gdzie był używany przez piechotę do walki z jazdą. W XVI i XVII wieku, szczególnie typowy dla piechoty moskiewskiej, między innymi oddziałów strzelców.

Wikipedia

bardyzana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. halabarda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbardɨˈzãna, AS: bardyzãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bardyzan m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bardyzan, halabarda

Wiktionary

bardzianin

mieszkaniec Barda

SJP.pl

bardzianka

mieszkanka Barda

SJP.pl

bardziej

stopień wyższy od przysłówka: bardzo; wyraz używany do tworzenia złożonych form stopnia wyższego przymiotników (np. bardziej polski) i przysłówków (np. bardziej swojsko)

SJP.pl

bardziński

nazwisko

SJP.pl

bardzki

→ Bardo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bardem, dotyczący Barda

Wiktionary

Patrz:
Bardo
Powiązane:

rzecz. Bardo n.

Wiktionary

bardzo

w wysokim stopniu, mocno, dużo, np. "Bardzo (mocno) Cię kocham"

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

(1.2) bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jesteś bardzo mądry.

(1.1) Bardzo cię kocham.

(1.2) A mój kostium na bal jest bardziej kolorowy niż twój!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbard͡zɔ, AS: barʒo

Wiktionary

Synonimy:

(1) daw. barzo

(1.1) wielce, nader, niezmiernie, niesłychanie, ogromnie, szalenie, zabójczo

Wiktionary

bardzośmy

potocznie: przysłówek "bardzo" połączony z końcówka czasownikową "-śmy" (np. "Bardzośmy was polubili.", "Bardzośmy się cieszyli.")

SJP.pl

bareizm

coś absurdalnego, przypominającego sytuacje lub sceny z filmów komediowych Stanisława Barei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zabawny zwrot będący cytatem z komedii filmowych Stanisława Barei

(1.2) pot. iron. absurdalna wypowiedź, zdarzenie lub sytuacja ze sfery publicznej podobne do surrealistycznego gagu z komedii filmowych Stanisława Barei

Wiktionary

Stanisław Sylwester Bareja (ur. 5 grudnia 1929 w Warszawie, zm. 14 czerwca 1987 w Essen) – polski reżyser, scenarzysta filmowy i aktor.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Trzy dekady po upadku PRL bareizmy wciąż żywe!

Wiktionary

bareja

nazwisko

SJP.pl

- Bareja – polskie nazwisko

Wikipedia

barejowie

nazwisko

SJP.pl

barek

1. mały bar (jako zakład gastronomiczny lub bufet);
2. podręczny stolik na kółkach na trunki, słodycze itp.;
3. oddzielne pomieszczenie w regale, szafce itp. do przechowywania napojów alkoholowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bar

(1.2) mały bar

(1.3) półka w meblu do trzymania napojów alkoholowych

(1.4) stolik na kółkach na alkohole

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: barka

Wiktionary

Barek (ukr. Барок) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie barskim.

W czasach Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie podolskim. Pierwotnie miasteczko o nazwie Dąbrowa. Za Jana II Kazimierza uległo ono zupełnemu zniszczeniu. W miejsce Dąbrowy powstała nowa osada nazywana Barek. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) W barku stały trzy napoleony i żubrówka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bar mrz., barman mos., barmanka ż.

przym. barowy

Wiktionary

barelief

mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, bas-relief

SJP.pl

barents

Willem Barents (hol. Willem Barentsz, ur. ok. 1550, zm. 20 czerwca 1597) – holenderski żeglarz i podróżnik. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Morza Barentsa i Wyspy Barentsa.

W 1594 wyruszył z Amsterdamu na dwóch statkach. Popłynął na północny wschód, licząc, że odnajdzie morskie przejście prowadzące do Azji. Dotarł do Nowej Ziemi, lecz z powodu złych warunków atmosferycznych musiał zawrócić.

Wikipedia

barestezjometr

przyrząd służący do mierzenia wrażliwości skóry na nacisk

SJP.pl

bareter

opornik z drutu stalowego, umieszczony w bańce szklanej z rozrzedzonym wodorem, który wykazuje wzrost oporności elektrycznej wraz ze wzrostem temperatury

SJP.pl

Bareter (inaczej: lampa oporowa) – drutowy opornik wykonany z żelaza i umieszczony w hermetycznej obudowie, np. szklanej bańce wypełnionej gazem (najczęściej wodorem) pod zmniejszonym ciśnieniem, służący do stabilizowania, w pewnym zakresie, natężenia prądu stałego lub zmiennego.

Wikipedia

baretka

kawałek wstążki o przepisowych barwach i wymiarach, naszywanej na kurtce munduru lub marynarce, zastępujący właściwy order lub odznakę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

Wiktionary

Baretka odznaczenia – wąski pasek wstążki barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia, noszony (przede wszystkim) na mundurze zamiast pełnej odznaki.

Układ barw na baretce jest zwykle identyczny z układem barw wstążki przewidzianej dla danego odznaczenia. Szerokość baretki równa jest zazwyczaj szerokości wstążki stosowanej w najniższej klasie danego orderu lub odznaczenia. Według polskich przepisów wysokość baretki wynosi 8 mm, a baretkę nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego, która powinna być o 2 mm dłuższa i szersza od samej baretki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrɛtka, AS: baretka

Wiktionary

bareż

materiał z cienkiej wełny i jedwabiu

SJP.pl

bareżowy

przymiotnik od: bareż

SJP.pl

barełkowski

nazwisko

SJP.pl

bargiel

ptak leśny z rzędu wróblowych, zamieszkujący lasy Eurazji i Ameryki Północnej, w Polsce pod ochroną; kowalik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. zob. kowalik.

Wiktionary

Nazwisko:

- Woldemar Bargiel (1828–1897) – niemiecki kompozytor muzyki poważnej

- Maciej Bargiel (ur. 1973) – polski żużlowiec

- Grzegorz Bargiel (ur. 1976) – polski narciarz wysokogórski, instruktor

- Andrzej Bargiel (ur. 1988) – polski narciarz wysokogórski

Zoologia:

- bargiel, inaczej kowalik zwyczajny (Sitta europaea) – gatunek ptaka

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. barglik mzw.

Wiktionary

bargielski

nazwisko

SJP.pl

bargieł

nazwisko

SJP.pl

bargiełowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bargiełowska (1934–2019) – polska aktorka

- Daniel Bargiełowski (1932–2016) – polski aktor i reżyser

- Jakub Bargiełowski (1921–2010) – polski wojskowy

- Katarzyna Bargiełowska (ur. 1962) – polska aktorka

- Marek Bargiełowski (1942–2016) – polski aktor i reżyser

Wikipedia

barglik

gatunek nowozelandzkiego ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Acanthisittidae|ref=tak.

Wiktionary

Barglik (Acanthisitta chloris) – gatunek ptaka z rodziny barglików (Acanthisittidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Acanthisitta. Występuje endemicznie w Nowej Zelandii.

Ptak ten z wyglądu podobny jest do strzyżyka, lecz nie jest spokrewniony z rodziną strzyżyków (Troglodytidae). Długość 7–9 cm; masa ciała – samce około 6 g, samice 7 g. Samiec żyje 1,5 roku, samica około 4 miesiące mniej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bargiel mzw.

Wiktionary

barguzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Buriacji, uchodząca do jeziora Bajkał;

Wiktionary

- Barguzin – lokalny wiatr syberyjski

- Barguzin – rzeka wpadająca do Bajkału

- Barguzin – wieś nad rzeką Barguzin

- Barguzin – półwysep na jeziorze Bajkał

Wikipedia

barguziński

przymiotnik

(1.1) związany z Barguzinem (rzeką w Rosji)

Wiktionary

bargłówka

1. wieś w województwie podlaskim;
2. wieś w województwie śląskim

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Bargłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny

- Bargłówka – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice

Inne

- Bargłówka – rów, dopływ Kanału Augustowskiego

Wikipedia

bargłowski

przymiotnik od: Bargłów Kościelny

SJP.pl

bari

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

(1.2) daw. adm. była włoska prowincja w regionie Apulia;

(1.3) hist. polit. włoskie księstwo

Wiktionary

Bari – miasto i gmina w południowych Włoszech, położone nad Morzem Adriatyckim. Bari jest stolicą prowincji Bari i regionu Apulia. W 2022 ludność miasta wynosiła 315 972 mieszkańców, cały obszar metropolitalny Bari liczy ok. 1,5 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od końca IX wieku miasto Bari znajdowało się pod panowaniem Bizancjum.

(1.3) Żona króla Zygmunta I Starego pochodziła z księstwa Bari.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bari, AS: bari

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baryjczyk mos.

przym. baryjski, daw. barski

Wiktionary

baria

jednostka ciśnienia używana w układzie CGS równa 0,1 paskala; mikrobar

SJP.pl

Baria (z gr. βαρύς barýs – ciężki) – jednostka ciśnienia układu miar CGS, oznaczana symbolem b. Jest równa 1 dynie na centymetr kwadratowy.

1\,{\text{b}}={\frac {1\,{\text{g}}}{1\,{\text{cm}}\cdot {\text{s}}^{2}}}={\frac {1\,{\text{dyn}}}{1\,{\text{cm}}^{2}}}

Wikipedia

bariatra

lekarz zajmujący się leczeniem otyłości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś idę do bariatry, bo chcę otrzymać skierowanie na operacyjne zmniejszenie żołądka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjatra, AS: barʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bariatria ż.

przym. bariatryczny

przysł. bariatrycznie

Wiktionary

bariatria

dziedzina medycyny, która leczy chorobliwą otyłość

SJP.pl

Bariatria – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem, określaniem przyczyn, profilaktyką i leczeniem nadwagi, a zwłaszcza otyłości, w tym metodami chirurgicznymi.

Wikipedia

bariatryczny

przymiotnik od: bariatria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z bariatrią, leczeniem otyłości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bariatria ż., bariatra mos./ż.

Wiktionary

baribal

gatunek niedźwiedzia; zamieszkuje lasy Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ursus americanus|Pallas|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

(1.2) zool. drapieżnik z gatunku baribali (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fizjologicznie liczba skurczów serca na minutę u baribala wynosi ok. 55.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrʲibal, AS: barʹibal

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedźwiedź czarny

(1.2) niedźwiedź czarny

Wiktionary

bariera

1. płotek, poręcz itp., które wydzielają jakieś miejsce, uniemożliwiają przejście itp.;
2. naturalna przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się;
3. rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

(1.2) coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś

Wiktionary

Bariera to urządzenie, miejsce itp. niemożliwe lub bardzo trudne do przekroczenia. W połączeniach frazeologicznych ma różne znaczenia:

- bariera architektoniczna,

- bariera dźwiękochłonna,

- bariera dźwięku,

- bariera (elektrotechnika),

- bariera immunologiczna,

- bariera informacyjna,

- bariera (informatyka),

- bariera językowa

- bariera kulturowa,

- bariera pełna,

- bariera potencjału (fizyka),

- bariera przeciwczołgowa,

- bariera przeciwwieżowa,

- bariera przeciwwypadkowa,

- bariera wejścia,

- bariera wodna (terroryzm morski),

- bariera wyjścia,

- bariera wysokościowa,

- bariera termiczna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tybetańskiej legendzie o Szambali jest także opowiadane, że droga do tej krainy leży przez wysokie góry, ciemne lasy, podziemne labirynty i mistyczne bariery.

(1.2) Mimo tych nakładów podaż kokainy na rynku amerykańskim systematycznie się zwiększa, narkotyk przedostaje się "ponad" barierą high-tech.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barierka ż.

przym. barierowy

Wiktionary

barierka

zdrobnienie od: bariera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: bariera

(1.2) przegroda postawiona, aby uniemożliwić przejście w danym miejscu lub zabezpieczyć coś

Wiktionary

Barierka (balustrada, poręcz) – ścianka składająca się z tralek połączonych od góry poręczą. Najczęściej stosowana jako zabezpieczenie balkonów (balustrady balkonowe), okien (zabezpieczenie okienne), schodów (balustrada schodowa). Potocznie inne znaczenie płotu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Lenda wsparła stopę o dolną belkę barierki, zaczęła ją otrzepywać dłonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʲˈjɛrka, AS: barʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bariera ż.

rzecz. barierowy, barierkowy

przym. barierowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) balustrada

Wiktionary

barierkoza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barieroza

SJP.pl

barieroporęcz

ochronna bariera z poręczą, używana na mostach, wiaduktach itp.

SJP.pl

barierowy

przymiotnik od: bariera

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z barierą, dotyczący bariery; będący barierą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bariera ż., barierka ż.

Wiktionary

barieroza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barierkoza

SJP.pl

bariolage

[czytaj: barjolaż] w grze skrzypcowej: różnicowanie barwy jednego dźwięku przez wydobywanie go na przemian ze struny pustej i z innej struny odpowiednio skróconej

SJP.pl

barion

cząstka elementarna o spinie połówkowym i o masie spoczynkowej większej od masy protonu albo równej jej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. fermion o niezerowej liczbie barionowej;

Wiktionary

- barion – cząstka elementarna z grupy silnie oddziałujących fermionów o spinie połówkowym

Osoby o nazwisku Barion

- Hans Barion (1899–1973) – niemiecki ksiądz katolicki, profesor prawa kościelnego, rektor Państwowej Akademii w Braniewie

- Jakob Barion (1898–1996) – niemiecki filozof, ostatni rektor Państwowej Akademii w Braniewie (1938–1945)

Wikipedia

Powiązane:

przym. barionowy

Wiktionary

barionowy

związany z barionem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z barionami, dotyczący barionów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli jednak byłoby możliwe przechodzenie kwarków w leptony z niezachowaniem liczby barionowej, to proton powinien być cząstką niestabilną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barion mrz.

Wiktionary

barionyks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx|Charig & Milner|ref=tak., rodzaj mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

(1.2) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx walkeri|Charig & Milner|ref=tak., gatunek mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

Wiktionary

Barionyks (Baryonyx walkeri) – dwunożny, mięsożerny dinozaur, teropod z rodziny spinozaurów żyjący w okresie wczesnej kredy 130–125 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Europy.

Wikipedia

Synonimy:

(1.2) barionyks Walkera

Wiktionary

barista

osoba zawodowo trudniąca się parzeniem kawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

Wiktionary

Barista (wł. barista – barman; także: kawiarz, kawiarka) – osoba zawodowo zajmująca się wybieraniem, parzeniem oraz podawaniem kawy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈrʲista, AS: barʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. baristka ż.

przym. baristyczny

Wiktionary

baristerski

→ barista; baristyczny

SJP.pl

baristka

kobieta zawodowo trudniąca się parzeniem kawy; kawiarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej matka pracowała jako baristka we włoskiej restauracji w Kuala Lumpur.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bar m.

:: fm. barista m.

przym. barowy

przysł. barowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kawiarka

Wiktionary

baristyczny

→ baristyka; barystyczny

SJP.pl

baristyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; barystyka

SJP.pl

barito

rzeka w Indonezji

SJP.pl

Barito – rzeka w Indonezji na Borneo, długość 880 km.

Źródła w górach Müllera, w górnym biegu płynie głęboką doliną tworząc liczne wodospady, w środkowym i dolnym przez zabagnioną nizinę, uchodzi deltą do Morza Jawajskiego.

Główne miasto: Banjarmasin.

Wikipedia

barium

z łaciny: bar (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

Bari – miasto i gmina w południowych Włoszech, położone nad Morzem Adriatyckim. Bari jest stolicą prowincji Bari i regionu Apulia. W 2022 ludność miasta wynosiła 315 972 mieszkańców, cały obszar metropolitalny Bari liczy ok. 1,5 mln mieszkańców.

Wikipedia

bark

1. zespół kości łączący kończynę górną z tułowiem;
2. rodzaj żaglowca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

(1.2) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

(1.3) zob. barki.

Wiktionary

- bark – obręcz kończyny górnej w anatomii człowieka

- bark – skala wysokości dźwięku

- bark – rodzaj żaglowca

- bark – rodzaj fortyfikacji

- Bark – album zespołu Jefferson Airplane

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znów zwichnąłem sobie bark.

(1.2) Nasza żaglówka jest bardzo mała przy tym barku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bark, AS: bark

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. barczysty, barkowy; rzecz. bary

Wiktionary

barka

statek o niewielkich wymiarach, używany do przewozu towarów drogami śródlądowymi oraz w portach morskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

Wiktionary

Barka – rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu.

Pierwotnie barki poruszały się z prądem rzeki a pod prąd były holowane przez ludzi (burłacy) lub zwierzęta pociągowe, które poruszały się po specjalnej drodze wzdłuż rzeki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Barka przewiozła urobek z pogłębiarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarka, AS: barka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barkowiec m.

Wiktionary

barkan

budowla obronna, fortyfikacja o trapezowym narysie

SJP.pl

Barkan (arab. ‏بركان‎; fr. Berkane) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w Regionie Wschodnim, siedziba administracyjna prowincji. W 2014 roku liczyło ok. 109 tys. mieszkańców.

W mieście działa klub piłkarski Renaissance Berkane.

Wikipedia

barkarola

liryczna pieśń gondolierów weneckich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;

(1.2) muz. utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wytarł smyczek kalafonią, brzęknął na strunach, pokręcił klucze i w chwilę później spod delikatnych palców rozległy się dźwięki barkaroli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkaˈrɔla, AS: barkarola

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gondoliera

Wiktionary

barkarz

właściciel barki, przewoźnik barką

SJP.pl

barkas

1. duża, zwykle 16-20-wiosłowa łódź okrętowa (szalupa) do przewożenia ładunków lub osób
2. mały statek o napędzie mechanicznym do prac portowych
3. 10-metrowa łódź rybacka

SJP.pl

- Barkidzi – ród punicki w Kartaginie

- Barkas (łódź)

- Barkas (motoryzacja)

- Barkas (piwo)

Wikipedia

barkasowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barkas mrz.

Wiktionary

barkentyna

żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; szkunerbark

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

Wiktionary

Barkentyna (inaczej szkunerbark) – żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.

Polskimi żaglowcami typu barkentyna są ORP Iskra (II) oraz STS Pogoria.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od zawietrznej powoli zbliżała się barkentyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na, AS: barkẽntỹna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szkunerbark

Wiktionary

barker

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Barker – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome

- Barker – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Niagara

Gminy w USA:

- Barker (ang. Barker Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome

Wikipedia

barki

górna część grzbietu

SJP.pl

Barki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 838.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barki, po jej zniesieniu w gromadzie Cyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Cyców. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 300 mieszkańców.

Wikipedia

barkowiec

statek morski służący do transportu barek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek służący do transportu ładunku w pojemnikach będących rodzajem barek;

Wiktionary

Barkowiec – statek wodny przystosowany do transportu specjalnych barek.

Istnieje kilka systemów, różniących się wielkością barek i sposobem ich przeładunku (barki mogą wpływać do ładowni barkowca lub być tam umieszczane specjalnym systemem suwnic zamontowanych na statku).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. barka ż.

Wiktionary

barkówka

pióro na skrzydle ptaka leżące bezpośrednio w pobliżu tułowia

SJP.pl

barkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Barkowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród

- Barkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów

- Barkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

- Barkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice

Wikipedia

barkowo-obojczykowy

związany z barkiem i obojczykiem (np. staw barkowo-obojczykowy)

SJP.pl

barkowy

→ bark, → barka, → barki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barkiem, dotyczący barku

(1.2) związany z barką, dotyczący barki

Wiktionary

Patrz:
bark, → barka, → barki
Przykłady

(1.1) Wrócił z zawodów z problemami w stawie barkowym.

(1.2) Zaraz za portem barkowym zaczynają się tereny należące do MOSiR-u.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. bark m., bary

przym. barczysty

(1.2)

rzecz. barka ż.

Wiktionary

barkracht

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. dochód podatkowy z żupy solnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarkraxt, AS: barkraχt

Wiktionary

barlerka

roślina zielna z rodziny akantowatych, stosowana w tradycyjnej medycynie indyjskiej

SJP.pl

barlicki

nazwisko

SJP.pl

barlinczanin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); barlinianin

SJP.pl

barlinczanka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); barlinianka

SJP.pl

barlinecki

→ Barlinek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barlinka, związany z Barlinkiem

Wiktionary

Patrz:
Barlinek
Powiązane:

rzecz. Barlinek m., barlinczanin m., barlinczanka ż.

Wiktionary

barlinek

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barlinek (niem. Berlinchen) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek. Najludniejsze miasto powiatu myśliborskiego. Z miastem graniczy Barlinecki Park Krajobrazowy.

Według danych z 31 grudnia 2019 Barlinek liczył 13 663 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈlʲĩnɛk, AS: barlʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barlinczanin m., barlinczanka ż.

przym. barlinecki

Wiktionary

barlinianin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); barlinczanin

SJP.pl

barlinianka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); barlinczanka

SJP.pl

barlow

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Barlow – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Ballard

- Barlow – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Clackamas

Gminy w USA:

- Barlow (ang. Barlow Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Washington

Wikipedia

barman

osoba obsługująca bufet w restauracji, barze itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która obsługuje bufet w barze;

Wiktionary

Barman – osoba zajmująca się zawodowo obsługą bufetu (pot. baru) w lokalu gastronomicznym (np. barze, restauracji, pubie, kawiarni).

Do obowiązków barmana zalicza się głównie przygotowywanie napojów (zarówno bezalkoholowych jak i alkoholowych - w tym wykonywanie koktajli), co często związane jest również z ich bezpośrednim wydawaniem klientom przy bufecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten barman zręcznie żongluje shakerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarmãn, AS: barmãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bar m., barek m., barmaństwo n.

:: fż. barmanka ż.

przym. barmański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bufetowy

Wiktionary

barmanka

kobieta obsługująca bufet w barze lub restauracji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która sprzedaje i podaje napoje alkoholowe w barze

Wiktionary

Barman – osoba zajmująca się zawodowo obsługą bufetu (pot. baru) w lokalu gastronomicznym (np. barze, restauracji, pubie, kawiarni).

Do obowiązków barmana zalicza się głównie przygotowywanie napojów (zarówno bezalkoholowych jak i alkoholowych - w tym wykonywanie koktajli), co często związane jest również z ich bezpośrednim wydawaniem klientom przy bufecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poprosiliśmy barmankę o orzeszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈmãnka, AS: barmãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bar m., barek m.

:: fm. barman m.

przym. barmański

Wiktionary

barmański

związany z barmanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem barmana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do barmana, będący jego własnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Młodzi adepci sztuki barmańskiej pobierali nauki od mistrza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barman mos., barmanka ż., barmaństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) barmanowy

Wiktionary

barn

jednostka powierzchni stosowana w fizyce jądrowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. fiz. pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m^2;

Wiktionary

Barn (b) – jednostka przekroju czynnego. Wyraża się nią również elektryczny moment kwadrupolowy jądra. Stosowana w fizyce jądrowej i fizyce cząstek elementarnych. 1 barn to w przybliżeniu pole powierzchni przekroju jądra atomu uranu.

1 b = 100 fm^2 = 10–28 m^2

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barn, AS: barn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. b

Wiktionary

barnaba

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Barnaba – imię męskie pochodzenia aramejskiego. Wywodzi się od Bar-nebuch i oznacza syna pocieszenia, syna proroctwa.

Barnaba imieniny obchodzi 11 czerwca, 16 czerwca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zza brzóz i wierzb, stojących nad potokiem, widać było trzy skulone postacie. Byli to dwaj rybacy, Szymon i Mateusz, i pustelnik, ojciec Barnaba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈnaba, AS: barnaba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barnabita m.

przym. Barnabowy, barnabicki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. barnabita m.

przym. Barnabowy, barnabicki

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Barnabas., etym|łac|Barnaba. etym|koine|Βαρναβᾶς. etym|aram|בר נביא. etym|aram|בר|נביא. (bar nabya) → syn proroctwa, syn pocieszenia

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Barnabas, Barnaby

* arabski: (1.1) برنابا m.

* baskijski: (1.1) Barnabe

* białoruski: (1.1) Варнава m., Барнаба m.

* bretoński: (1.1) Barnabaz m.

* czeski: (1.1) Barnabáš m.

* francuski: (1.1) Barnabé m.

* hiszpański: (1.1) Bernabé m.

* kataloński: (1.1) Bernabé m.

* niemiecki: (1.1) Barnabas m.

* nowogrecki: (1.1) Βαρνάβας m.

* rosyjski: (1.1) Варнава m.

* słowacki: (1.1) Barnabáš m.

* starogrecki: (1.1) Βαρναβᾶς m.

* ukraiński: (1.1) Барнаба m.

* węgierski: (1.1) Barnabás

* włoski: (1.1) Barnaba m.

źródła.

== Barnaba (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|włoski|m. Barnaba

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

barnabici

członkowie zakonnego zgromadzenia misjonarzy

SJP.pl

Barnabici, Zgromadzenie Księży świętego Pawła – Ojców Barnabitów, zakon założony przez św. Antoniego Marie Zaccaria w 1530, a zatwierdzony przez papieża Klemensa VII 18 lutego 1533.

Wikipedia

barnabicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barnabitami, dotyczący barnabitów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wspólnota barnabicka liczy pięciu ojców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barnabita m., Barnaba mos.

Wiktionary

barnabita

członek zgromadzenia zakonnego misjonarzy założonego przy kościele św. Barnaby w Mediolanie w 1530 r.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. zakonnik z zakonu założonego przez św. Antoniego Marię Zaccaria;

Wiktionary

Barnabici, Zgromadzenie Księży świętego Pawła – Ojców Barnabitów, zakon założony przez św. Antoniego Marie Zaccaria w 1530, a zatwierdzony przez papieża Klemensa VII 18 lutego 1533.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tego barnabitę spotkałem w Afganistanie.

(1.1) Można wynająć salę konferencyjną u barnabitów w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarnaˈbʲita, AS: barnabʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barnaba m.

przym. barnabicki, Barnabowy m.

Wiktionary

barnard

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Chester Barnard – amerykański praktyk i teoretyk zarządzania

- Christiaan Barnard (1922–2001) – południowoafrykański kardiochirurg

- Edward Emerson Barnard (1857–1923) – amerykański astronom

- John Barnard – projektant wyścigowy

- Marius Barnard – południowoafrykański tenisista

- Robert Barnard – angielski pisarz i literaturoznawca, autor powieści kryminalnych

Wikipedia

barnaś

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Barnaś – polski architekt, projektant, nauczyciel akademicki

- Józef Barnaś – polski fizyk

- Kazimierz Barnaś – polski dramaturg, publicysta, reżyser teatralny

Wikipedia

barnaulski

→ Barnauł

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu

Wiktionary

Patrz:
Barnauł
Przykłady

(1.1) Nie mając fotografii ani rycin miast polskich, wychowawczyni barnaulskiego przedszkola sama sporządziła album z rysunkami i w ten sposób ilustruje dzieciom opowiadania o Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barnauł mrz., Barnaułka ż.

Wiktionary

barnauł

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Wiktionary

Barnauł (ros. Барнаул) – miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Kraju Ałtajskiego, nad rzeką Ob, ok. 250 km na południe od Nowosybirska. W 2020 roku liczyło ok. 632 tys. mieszkańców.

Ważny ośrodek handlowy i przemysłowy Ałtaju. W 1900 zanotowano tutaj najwyższe ciśnienie wszech czasów – 1088 hPa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Barnaułka ż.

przym. barnaulski

Wiktionary

barnaułka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Wiktionary

Barnaułka (ros. Барнаулка) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu. Przepływa przez Kraj Ałtajski. Długość rzeki od źródeł (Jezioro Zierkalne) do ujścia – 207 km.

Górny bieg rzeki znajduje się w grupie jezior połączonych pomiędzy sobą zabagnionymi przetokami. Największe z nich to: Urłapowskie, Średnie, Bachmatowskie, Piesczanoje.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Barnauł mrz.

przym. barnaulski

Wiktionary

barnes

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ashley Barnes – angielski piłkarz

- Ben Barnes – angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny

- Berrick Barnes – australijski rugbysta

- Binnie Barnes – angielska aktorka filmowa

- Brandon Barnes – amerykański muzyk, kompozytor i producent

- Brandon Barnes – amerykański baseballista

- Charles Barnes – amerykański oficer wywiadu

- Chris Barnes – amerykański wokalista i autor tekstów

- Deborah Barnes-Jones – gubernator Montserratu

- Djuna Barnes – amerykańska pisarka

- Fred Barnes – angielski muzyk

- Fred Barnes – amerykański dziennikarz

- Fred N. Barnes – amerykański rusznikarz

- George Nicoll Barnes – brytyjski polityk

- Gerald Barnes – amerykański duchowny katolicki

- Giles Barnes – angielski piłkarz

- Harrison Barnes – amerykański zawodowy koszykarz

- Jim Barnes – amerykański koszykarz

- Jimmy Barnes – australijski piosenkarz

- John Barnes (ur. 1957) – amerykański pisarz science fiction

- John Barnes (ur. 1963) – angielski piłkarz

- Julian Barnes – angielski powieściopisarz

- Lanny Barnes – amerykańska biathlonistka

- Lee Barnes – amerykański lekkoatleta

- Matt Barnes – amerykański koszykarz

- Marvin Barnes – amerykański koszykarz

- Michael Darr Barnes – amerykański prawnik i polityk

- N’Kosie Barnes – lekkoatleta pochodzący z Antigui i Barbudy

- Paddy Barnes – irlandzki bokser

- Patrick Barnes – północnoirlandzki bokser

- Priscilla Barnes – amerykańska aktorka filmowa

- Peter Barnes – brytyjski reżyser i dramaturg

- Peter Barnes – angielski piłkarz

- Randy Barnes – amerykański lekkoatleta

- Robert Barnes – jamajski lekkoatleta

- Sarah Barnes – nowozelandzka wioślarka

- Ted Barnes – gitarzysta

- Thomas Barnes – angielski szachista

- Tracy Barnes – amerykańska biathlonistka

- Wayne Barnes – angielski sędzia rugby

Wikipedia

barnevernet

rzeczownik

(1.1) norweski urząd ochrony praw dziecka

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdyby urzędnicy Barnevernetu działali w Polsce, ich postępowanie można by uznać za nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Wiktionary

barnewelder

holenderska rasa kur

SJP.pl

barniewice

- Barniewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo

- Barniewice – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Osowa

Wikipedia

barnim

imię męskie

SJP.pl

Barnim – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Było spotykane wśród książąt pomorskich.

Skrót od imion zaczynających się na „Barni-”, czyli „Broni-”, jak np. Bronimir czy Bronisław, których wersje pomorskie wyglądają: Barnimir i Barnisław.

Barnim imieniny obchodzi 27 października.

Wikipedia

barnówko

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Barnówko – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą

- Barnówko – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą

Inne:

- Barnówko – nieistniejący przystanek kolejowy w osadzie Barnówko

Wikipedia

barnum

Miejscowości w USA:

- Barnum – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster

- Barnum – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton

Gminy w USA:

- Barnum (ang. Barnum Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton

Osoby noszące nazwisko Barnum:

- P.T. Barnum (zm. 1891) – amerykański przedsiębiorca cyrkowy

Wikipedia

barobalistyczny

przymiotnik

(1.1) wykorzystujący ciężar w celu nadania prędkości

Wiktionary

barobus

pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony, umożliwiający doraźne wydawanie posiłków, dań barowych, napojów; barowóz

SJP.pl

baroccio

[czytaj: baroczio] nazwisko, np. Federigo Baroccio (albo: Barocci) (1526-1612), malarz włoski

SJP.pl

barocyklonometr

przyrząd wskazujący zbliżanie się i kierunek cyklonu

SJP.pl

barodontalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadwrażliwość zębów, dziąseł i okolicznych tkanek na zmiany ciśnienia

Wiktionary

Barodontalgia – ból zęba związany ze znacznymi zmianami ciśnienia otoczenia, na który narażone są osoby uprawiające nurkowanie, podróżujące samolotami lub poddawane tlenoterapii hiperbarycznej. Ból występuje zazwyczaj u osób, które mają predysponujące patologie zębów, m.in. ostre lub przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych, próchnicę, głębokie lub nieudane wypełnienia, pozostałości torbieli nazębnych, zapalenie zatok przynosowych lub niedawno przeszli operacje w okolicach zębów.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) aerodontalgia

Wiktionary

barodynamika

dział mechaniki, zajmujący się badaniem zachowania się różnego rodzaju budowli (np. mostów, szybów itp.) pod wpływem działania ich własnego ciężaru

SJP.pl

barograf

barometr z urządzeniem samopiszącym, zapisującym samoczynnie w sposób ciągły zmiany ciśnienia atmosferycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

Wiktionary

Barograf (grec. baros - ciężar, grapho - piszę) – barometr wyposażony w urządzenie do rejestracji dokonywanych pomiarów ciśnienia atmosferycznego. Wyniki są zapisywane na specjalnej taśmie papierowej (tzw. barogramie) umieszczonej na obrotowym bębnie poruszającym się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zazwyczaj bęben wykonuje jeden obrót na dobę, tydzień lub miesiąc, wybór prędkości zależy od konstrukcji urządzenia i w niektórych modelach jest możliwy do wyboru przez użytkownika barografu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. barograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zoblistę|barometr|barogram.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) barograph

* białoruski: (1.1) барограф m.

* bułgarski: (1.1) барограф m.

* francuski: (1.1) barographe m.

* niemiecki: (1.1) Barograph m., Barograf m., Druckschreiber

* rosyjski: (1.1) барограф m.

* słowacki: (1.1) barograf m.

* szwedzki: (1.1) barograf

* ukraiński: (1.1) барограф m.

* włoski: (1.1) barografo m.

źródła.

== barograf (język duński.) ==

wymowa. IPA3|bɑoˈgʁɑˀf.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) barograf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. barograficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. barograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

zoblistę|barometr|barogram.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) barograph

* białoruski: (1.1) барограф m.

* bułgarski: (1.1) барограф m.

* francuski: (1.1) barographe m.

* niemiecki: (1.1) Barograph m., Barograf m., Druckschreiber

* rosyjski: (1.1) барограф m.

* słowacki: (1.1) barograf m.

* szwedzki: (1.1) barograf

* ukraiński: (1.1) барограф m.

* włoski: (1.1) barografo m.

źródła.

== barograf (język duński.) ==

wymowa. IPA3|bɑoˈgʁɑˀf.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) barograf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

barogram

wykres zmian ciśnienia atmosferycznego wykonany przez barograf

SJP.pl

barok

1. okres w kulturze europejskiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kierunek, który występował w kulturze europejskiej w XVII wieku i w połowie XVIII wieku, zapoczątkowany we Włoszech, odznaczający się w sztuce przepychem form, bogactwem barw i szczegółów dekoracyjnych, w literaturze - nagromadzeniem figur retorycznych, ozdobników; Barok;
3. przenośnie: przeładowanie szczegółami, ozdobami; przepych, nadmiar, nienaturalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. szt. archit. główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

Wiktionary

Barok (prawdopodobnie z port. barroco – perła o nieregularnym kształcie, z wł. – dziwność, nietypowość) – główny kierunek w kulturze europejskiej, którego trwanie datuje się od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nieoficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: „sztuka jezuicka” czy „sztuka kontrreformacyjna”. W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował teocentryczny mistycyzm. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni badacze wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ogromną rolę w formacji duchowej i intelektualnej baroku odegrali jezuici. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarɔk, AS: barok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barokowość ż., barokizacja ż., barokizowanie n.

czas. barokizować ndk., zbarokizować dk.

przym. barokowy

przysł. barokowo

Wiktionary

barokizować

czasownik niedokonany

(1.1) nadawać czemuś, najczęściej budowli, barokowego stylu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barokizowanie n., zbarokizowanie n., barok m., barokowość ż.

czas. zbarokizować dk.

przym. barokowy

przysł. barokowo

Wiktionary

barokowość

→ barokowy

SJP.pl

Patrz:
barokowy

barokowy

1. związany z barokiem, dotyczący baroku;
2. przenośnie: zbyt przesadny, ozdobny, przeładowany ornamentyką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szt. związany z barokiem, dotyczący baroku

(1.2) przen. pełen przepychu, przesadnie ozdobny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziesiątki aniołków patrzyło na nas w tym barokowym skarbcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈkɔvɨ, AS: barokovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barok m., barokowość ż.

czas. barokizować

Wiktionary

barologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fiz. nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Główne gałęzie fizyki układa Comte w porządku następującym: barologia, termologia, akustyka, optyka, elektrologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔˈlɔɟja, AS: baroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. barologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. barologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|baro-|-logia. etym|grec|βάρος. → ciężar + etym|grec|λόγος. → mowa, rozprawa, traktat

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) barology

* francuski: (1.1) barologie ż.

* hiszpański: (1.1) barología ż.

* interlingua: (1.1) barologia

* kataloński: (1.1) barologia ż.

* niderlandzki: (1.1) barologie

* portugalski: (1.1) barologia ż.

* słowacki: (1.1) barológia ż.

* węgierski: (1.1) barológia

* włoski: (1.1) barologia ż.

źródła.

== barologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) barologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

barometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; baroskop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

Wiktionary

Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W zależności od zasady działania, barometry dzielą się na cieczowe i sprężynowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Parlament Europejski zabronił stosowania rtęci w sfigmomanometrach i barometrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃mɛtr̥, AS: barõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. barometryczny

Wiktionary

barometryczny

dotyczący barometru, będący częścią składową barometru

SJP.pl

baron

1. tytuł szlachecki, niższy od tytułu hrabiego;
2. osoba nosząca ten tytuł;
3. w średniowieczu: wasal podlegający wyłącznie królowi;
4. w przenośni: osoba wpływowa w pewnej dziedzinie lub na jakimś terenie z racji swojej zamożności lub powiązań politycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. baran

Wiktionary

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.

- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

por. etymn|pol|baran.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|baran.

źródła.

== barón (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) baron

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

por. etymn|pol|baran.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|baran.

źródła.

== barón (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) baron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baronat

status prawny barona i związane z tym przywileje

SJP.pl

baronessa

żona barona lub kobieta nosząca tytuł barona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nosząca tytuł barona

(1.2) daw. baronowa

Wiktionary

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.

- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. baron

przym. baronowski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baronessa (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) baronowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɔ̃ˈnɛsːa, AS: barõne•sa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. baron

przym. baronowski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: fm. baron

przym. baronowski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baronessa (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) baronowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baronet

1. angielski tytuł szlachecki, niższy od barona, dziedziczny w linii męskiej;
2. osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

Wiktionary

Baronet – jedyny dziedziczny, szlachecki ale niearystokratyczny (nieparowski) brytyjski tytuł honorowy. Sporadycznie nadawany już w XIV w., ale w obecnej, dziedzicznej formie został ustanowiony przez Jakuba I w 1611 r. jako zachęta dla kolonizacji Ulsteru. Baronet otrzymywał dziedziczny tytuł rycerski, zaszczytny dodatek do herbu (małą tarczę z herbem Ulsteru – tzw. „Krwawa dłoń Ulsteru”, umieszczany w kantonie lub w tarczy sercowej), order i nadanie ziemi. W zamian zobowiązany był do wystawienia oddziału wojska dla kolonizacji Irlandii. W 1625 r. ustanowiono tytuł baroneta Szkocji dla wsparcia kolonizacji Nowej Szkocji. Baronet nowej Szkocji otrzymywał podobnie dziedziczny tytuł rycerski, dodatek do herbu w postaci kantonu z krzyżem św. Andrzeja i nadanie 18 mil kwadratowych ziemi na wybrzeżach Nowej Szkocji.Po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w 1707 r. zaprzestano nadawania obu tytułów wprowadzając jednolity tytuł baroneta Wielkiej Brytanii.Od 1801 r. nadawany jest konsekwentnie tytuł baroneta Zjednoczonego Królestwa.Tytuł baroneta dziedziczony jest według prawa primogenitury przez najstarszego syna, z wyłączeniem kobiet. W przypadku braku spadkobiercy przechodzi na kolejnego spadkobiercę z młodszej linii rodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1625 r. ustanowiono tytuł baroneta Szkocji dla wsparcia kolonizacji Nowej Szkocji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃nɛt, AS: barõnet

Wiktionary

baronia

posiadłości barona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włości, majątek barona

(1.2) ogół baronów

Wiktionary

Baronia – rodzaj motyli dziennych z rodziny paziowatych. Występuje tylko w Ameryce Północnej. Występowanie tego rodzaju jest ograniczone tylko do rejonu Sierra Madre del Sur w południowo-zachodnim Meksyku. W skład tego rodzaju wchodzi 1 gatunek:

- Baronia brevicornis

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) baronostwo, baronat

(1.2) baronostwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== baronia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) siedziba, włości magnackie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɔ̃ɲja, AS: barõńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baronostwo, baronat

(1.2) baronostwo

Wiktionary

baronostwo

tytuł, godność barona; baroństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) baron wraz z żoną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) godność barona

(2.2) włości podległe baronowi

(2.3) zbiorowość baronów

Wiktionary

Powiązane:

przym. baronowski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) baronat, baronia

Wiktionary

baronowa

małżonka barona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona barona

Wiktionary

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.

- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baronowa przyjmuje gości wyłącznie w niedziele.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baron mos., baronówna ż.

przym. baronowski

Wiktionary

baronówna

dawniej: córka barona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka barona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż.

przym. baronowski

Wiktionary

baronowski

→ baron; baroński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

(1.2) należący do barona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baron mos., baronowa ż., baronessa ż., baronówna ż., baronostwo n., baronowicz mos.

przym. baroński, baronowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baroński

(1.2) baroński, baronowy

Wiktionary

baronowy

→ baron (dawniej); baronowski, baroński

SJP.pl

baroński

→ baron; baronowski

SJP.pl

baroństwo

1. tytuł, godność barona; baronostwo;
2. ogół baronów

SJP.pl

baroreceptor

receptor reagujący na zmiany ciśnienia w organizmie; presoreceptor

SJP.pl

Baroreceptory, presoreceptory – mechanoreceptory odpowiadające za stałą wielkość ciśnienia krwi.

Wikipedia

baroskop

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometr

SJP.pl

barostat

urządzenie regulujące ciśnienie w niektórych rodzajach chłodziarek; presostat

SJP.pl

barotermograf

urządzenie rejestrujące automatycznie wartość ciśnienia i temperatury, połączenie barometru z termografem

SJP.pl

Termograf – przyrząd mierzący temperaturę i rejestrujący jej przebieg w funkcji czasu.

Elementem reagującym na zmiany temperatury jest najczęściej czujnik deformacyjny, zmieniający swój kształt w funkcji zmian temperatury (np. rożek manometryczny wypełniony cieczą rozszerzalną lub element bimetaliczny).

Wikipedia

barotrauma

uszkodzenie fizyczne tkanki spowodowane różnicą ciśnienia w ciele i nowym otoczeniu

SJP.pl

Uraz ciśnieniowy – uszkodzenie tkanek ciała spowodowane najczęściej nagłą zmianą ciśnienia panującego w jego otoczeniu lub też jego bezpośrednim działaniem na tkanki. Występuje najczęściej u osób narażonych na nie (np. płetwonurków), ale może do niej doprowadzić także nagła dekompresja otoczenia, działanie fali uderzeniowej lub wentylacja mechaniczna.

Wikipedia

barotropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; geotropizm; grawitropizm

SJP.pl

barotropowy

1. barotropowy rozkład masy - rozkład masy cieczy, w którym gęstość zależy wyłącznie od ciśnienia, a nie od innych czynników;
2. płyn barotropowy - płyn o takim rozkładzie masy;
3. przepływ barotropowy - ustalony przepływ takiej cieczy

SJP.pl

barować

potocznie: barować się - siłować się, mocować się

SJP.pl

barowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|barować się.

Wiktionary

Barowanie (ang. bar – poprzeczka, przeszkoda) – trening konia, mający nauczyć go respektu przed drągami z przeszkód, które przeskakuje.

Barowanie tresuje konia przez strach i ból, zostało więc zakazane przez Międzynarodową Federację Jeździecką. Może spowodować uraz psychiki konia, oraz wytworzenie głębokiej nieufności względem jeźdźca.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bary nmos.

czas. barować się

Wiktionary

barowicz

nazwisko

SJP.pl

barowóz

samochód przystosowany do wydawania posiłków, napojów, pełniący często rolę stołówki; barobus

SJP.pl

barowy

1. przymiotnik od: bar; taki, którego część stanowi bar, taki, który znajduje się w barze (np. stolik, stołek barowy) lub charakterystyczny, typowy dla baru;
2. o pogodzie: deszczowy, mglisty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barem gastronomicznym, dotyczący tego baru

(1.2) chem. związany z pierwiastkiem barem, dotyczący tego pierwiastka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baristka ż., barek mrz.

Wiktionary

barquisimeto

[czytaj: barkłiz-iMEto] miasto w Wenezueli

SJP.pl

Barquisimeto – miasto w Wenezueli, położone w północno-zachodniej części kraju, w górach Cordillera de Merida w dolinie rzeki Cojedes. Stolica stanu Lara.

Czwarte pod względem liczby ludności miasto kraju, zamieszkuje je 1 172 799 osób (2013).

Wikipedia

barrakuda

barakuda;
1. podoba do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka

SJP.pl

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

Wikipedia

barrakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barakudowate

SJP.pl

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

Wikipedia

barrakudowaty

o cechach barrakudowatych (rodzina drapieżnych ryb); barakudowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barrakudowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barrakudowate nmos., barrakuda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barakudowaty

Wiktionary

barramunda

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramundi, rogoząb

SJP.pl

Barramundi lub barramunda – nazwa zwyczajowa kilku różnych gatunków ryb. W polskiej i rosyjskiej literaturze ichtiologicznej pod tymi nazwami opisano rogoząba australijskiego (Neoceratodus forsteri). W innych językach jako barramundi lub barramunda opisywane są Lates calcarifer i Scleropages leichardti.

Wikipedia

barramundi

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramunda, rogoząb

SJP.pl

Barramundi lub barramunda – nazwa zwyczajowa kilku różnych gatunków ryb. W polskiej i rosyjskiej literaturze ichtiologicznej pod tymi nazwami opisano rogoząba australijskiego (Neoceratodus forsteri). W innych językach jako barramundi lub barramunda opisywane są Lates calcarifer i Scleropages leichardti.

Wikipedia

barranquilla

[czytaj: barranKIja] miasto w Kolumbii

SJP.pl

Wikipedia

barré

Wikipedia

barrel

[czytaj: barel] jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; baryłka

SJP.pl

barrens

jezioro zaporowe

SJP.pl

barrer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. pozaukładowa jednostka przepuszczalności gazu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przypadku kompozytowych materiałów polimerowych selektywnych dla azotu można spodziewać się selektywności wzór chemiczny|N2/CH4. wynoszącej 4,5 przy przepuszczalności azotu 6,3 barrera […].

Wiktionary

barriadas

[czytaj: baRIAdas] dzielnica nędzy na peryferiach miast w Ameryce Południowej, zwłaszcza w Peru; slumsy, slamsy

SJP.pl

Barriadas – dzielnice biedoty w miastach Peru, tworzone i zamieszkane głównie przez imigrantów ze wsi. Stanowią zbiorowiska substandardowej zabudowy, lokalizowanej "na dziko" w rejonach szczególnie niesprzyjających osiedlaniu się (np. tereny bagienne czy zalewowe, sąsiedztwo czynnych wysypisk komunalnych, obszary wysypisk zamkniętych itp.), są podstawowym elementem kształtowania się i rozwoju procesów tzw. dzikiej urbanizacji i suburbanizacji.

Wikipedia

barrie

Barrie – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe.

Powierzchnia Barrie to 76,98 km². Według danych spisu powszechnego z roku 2001 Barrie liczy 103 710 mieszkańców (1347,23 os./km²).

Wikipedia

barrigudo

największa z amerykańskich kapucynek; wełniak szary

SJP.pl

barros

[czytaj: barrusz] nazwisko

SJP.pl

barroso

[czytaj: barrozo] nazwisko

SJP.pl

Barroso – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais. Znajduje się w mezoregionie Campo das Vertentes i mikroregionie Barbacena.

Wikipedia

barry

[czytaj: bäri]
1. nazwisko, m.in. Philip Barry (1896-1949) - komediopisarz amerykański;
2. obce imię męskie

SJP.pl

Belgia:

- Barry – dzielnica Tournai

Francja:

- Barry – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Pireneje Wysokie

Wielka Brytania:

- Barry – miasto w Walii w pobliżu Cardiff

Wikipedia

barski

przymiotnik od: Bar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barem, dotyczący Baru (miasta na Ukrainie)

(1.2) hist. związany z księstwem albo miastem Bari

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Piotr Skarga, nawiązując do barskiego synodu, interpretuje prowadzone dyskusje jako w zupełności udane, zakończone zniesieniem schizmy i uznaniem przez «Greków» zwierzchności papieża Urbana II.

(1.2) Choć sumy neapolitańskie (barskie) weszły do potocznej polszczyzny jako synonim utopijnych mrzonek o wzbogaceniu się, faktycznie stanowiły stały element działania dyplomacji polskiej w Madrycie, absorbując 150 dyplomatów przez ponad 100 lat (ok. 1560–1674).

(1.2) Za wpływem Tomickiego poślubił owdowiały król w r. 1518 krewną cesarską, Bonę Sforzę. Księżniczka ta włoska przyniosła mu w posagu majątek (ks. Barskie), leżący we Włoszech, o który nieustannie toczyły się spory (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baryjczyk mos., Bar mrz., Bari n., barzanin mos., barzanka ż.

przym. baryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baryjski

Wiktionary

barss

nazwisko

SJP.pl

barszcz

1. rodzaj zupy na zakwasie;
2. roślina z rodziny baldaszkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Heracleum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

(1.3) bot. roślina z rodzaju barszcz (1.2)

Wiktionary

- barszcz – potrawa

- barszcz – rodzaj roślin z rodziny selerowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbardziej lubię barszcz cioci Danuty.

(1.1) Burak jest powszechnie używany w kuchni słowiańskiej, np. w zupach takich jak barszcz czy botwinka.

(1.3) Barszcz bywa rośliną ozdobną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barʃt͡ʃ, AS: baršč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barszczówka ż.

:: zdrobn. barszczyk m.

przym. barszczowy

Wiktionary

barszczak

nazwisko

SJP.pl

barszczanin

członek konfederacji barskiej, konfederat barski

SJP.pl

barszczewski

nazwisko

SJP.pl

barszczowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Wiktionary

Barszczowice (ukr. Борщовичі, Borszczowyczi) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (do 2020 roku w rejonie pustomyckim).

W miejscowości jest stacja kolejowa Barszczowice.

Wikipedia

Powiązane:

przym. barszczowicki

Wiktionary

barszczowski

nazwisko

SJP.pl

barszczowy

→ barszcz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający barwę liści barszczu (ciemnozieloną)

(1.2) mający barwę czerwonego barszczu

Wiktionary

Patrz:
barszcz
Powiązane:

rzecz. barszcz mrz.

Wiktionary

barszczyk

zdrobnienie od: barszcz

SJP.pl

barta

szeroki dwusieczny topór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. berdysz o krótkim szerokim trzonku

Wiktionary

Barta, Bartha, Bárta:

- Tamás Barta

- Michał Barta

- István Barta

- Arkadiusz Barta

- Franz Barta

- Nóra Barta

- Ostatni bastion Barta Dawesa

- Dziewczyna Barta

- Barta górnicza

- Barta – duchowny rzymskokatolicki, biskup kujawsko-pomorski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarta, AS: barta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barć ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barda, topór, oksza

Wiktionary

bartczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Bartczak (ur. 1981) – polska tenisistka

- Anna Bartczak (ur. 1973) – polska ekonomistka

- Andrzej Marian Bartczak (ur. 1945) – polski pedagog

- Bogdan Bartczak (ur. 1953, zm. 2010) – polski pięcioboista nowoczesny

- Franciszek Bartczak (ur. 1896, zm. 1958) – polski polityk

- Grzegorz Bartczak (ur. 1985) – polski piłkarz

- Jolanta Bartczak (ur. 1964) – polska lekkoatletka

- Jolanta Molenda z d. Bartczak (ur. 1963) – polska siatkarka

- Kacper Bartczak (ur. 1972) – polski poeta

- Mateusz Bartczak (ur. 1979) – polski piłkarz

- Michał Bartczak (ur. 1987) – polski piłkarz ręczny

- Tadeusz Bartczak (ur. 1935) – polski chemik

- Witold Bartczak (ur. 1948, zm. 2009) – polski chemik

Wikipedia

bartecki

nazwisko

SJP.pl

barteczko

nazwisko

SJP.pl

bartek

zdrobnienie od imion męskich: Bartłomiej, Bartosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartłomiej

(1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartosz

Wiktionary

- zdrobnienie od imion Bartosz i Bartłomiej

- Bartek – dąb

- „Bartek” – pseudonim Henryka Flame

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Cześć, jestem Bartek i pochodzę z Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɛk, AS: bartek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiej m., Bartłomiejek m., Bartosz m., Bartoszek m., Bartuś m.

przym. Bartkowy, Bartoszowy, Bartłomiejowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bartuś, Bartłomiejek

(1.2) Bartuś, Bartoszek

Wiktionary

bartel

nazwisko

SJP.pl

- Joanna Bartel (ur. 1952) – polska aktorka i artystka kabaretowa

- Katarzyna Bartel – polska kostiumograf filmowa

- Kazimierz Bartel (1882–1941) – polski polityk, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów II RP

- Mateusz Bartel (ur. 1985) – polski szachista, wielokrotny mistrz Polski w szachach, arcymistrz od roku 2004

- Ryszard Bartel (1897–1982) – polski konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa

- Wojciech Bartel (1923–1992) – polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności

Wikipedia

bartela

nazwisko

SJP.pl

bartelski

nazwisko

SJP.pl

barter

wymiana jednego towaru na drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. hand. wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

Wiktionary

Barter – wymiana towaru lub usługi na inny towar lub usługę.

W barterze osoby, które dokonują wymian, oddają dobra, których mają w nadmiarze, w zamian za te, które chcą sami skonsumować lub wykorzystać w produkcji.

Barter wykorzystywany jest w wymianie handlowej w celu obejścia restrykcji walutowych lub z państwami cierpiącymi na brak zasobów walut wymienialnych. Strony uzgadniają wartość towarów lub usług i dążą do tego, żeby bilans był zerowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbartɛr, AS: barter

Wiktionary

Powiązane:

przym. barterowy

Wiktionary

barterowy

przymiotnik od: barter

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barter mrz.

Wiktionary

barth

[czytaj: bart] nazwisko

SJP.pl

Barth – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen, siedziba urzędu Barth, nad Bodden (zatoką Morza Bałtyckiego, na półwyspie Darß).

Wikipedia

barthes

Les Barthes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn i Garonna. W 2013 roku jej populacja wynosiła 540 mieszkańców. Przez gminę przepływa rzeka Tarn.

Wikipedia

barthez

[czytaj: barTEZ] nazwisko

SJP.pl

bartimpex

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego Bartimpex S.A. – polska spółka akcyjna, która była kierowana przez Aleksandra Gudzowatego.

Bartimpex jest spółką rodzinną – udziały w niej posiadał Aleksander Gudzowaty (pełnił funkcje prezesa zarządu i dyrektora naczelnego), jego pierwsza żona Grażyna oraz ich najstarszy syn Tomasz. Spółka powstała w 1989 r. Specjalizuje się w handlu zagranicznym i realizacji projektów infrastrukturalnych. Ponadto zarządza grupą kapitałową, a w 2003 r. zorganizowała konsorcjum Bartimpex Industrial Group.

Wikipedia

bartkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Brunon Bartkiewicz – polski bankowiec, prezes ING Banku Śląskiego

- Jacek Bartkiewicz – polski ekonomista i menedżer

- Kazimierz Bartkiewicz (1930–2002) – polski historyk, rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze w latach 1984–1990

- Stanisław Bartkiewicz – polski inżynier

- Sylwester Bartkiewicz – polski prawnik, działacz społeczny, piłkarz

- Urszula Bartkiewicz – polska klawesynistka

- Zygmunt Bartkiewicz – polski pisarz, dziennikarz i felietonista

Wikipedia

bartków

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

4 miejscowości w Polsce:

- Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz

- Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce

- Bartków – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew

- Bartków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

Zobacz też: Bartkowo

Wikipedia

bartkowiak

nazwisko

SJP.pl

Bartkowiak (forma żeńska: Bartkowiak/Bartkowiakowa; liczba mnoga: Bartkowiakowie) – polskie nazwisko. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Poznańskiem.

Nazwisko utworzone przy pomocy przyrostka „-ak” od zdrobniałej formy imienia Bartosz, będącego z kolei skróconą formą imienia Bartłomiej.

Wikipedia

bartkowice

Bartkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

Wikipedia

bartkowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bartkowicz – polska architektka

- Leszek Bartkowicz – polski leśnik

- Tadeusz Bartkowicz (1932–2016) – polski architekt

- Wojciech Bartkowicz (ur. 1963) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog

Wikipedia

bartkowski

przymiotnik od: Bartkowo, Bartków

SJP.pl

Bartkowski:

- Bartkowski, polski herb szlachecki, odmiana herb u Przegonia

- Bolesław Bartkowski

- Czesław Bartkowski (* 1943, Łódź), polski perkusista jazzowy; pedagog

- Jakub Bartkowski (* 1987, Łódź), polski piłkarz

- Jan Bartkowski (1811–1893), oficer powstania listopadowego, rewolucjonista, działacz emigracyjny, karbonariusz, pamiętnikarz, tłumacz, nauczyciel języków obcych.

- Julian Stanisław Bartkowski (* 1954, Jurowice), polski polityk

- Walerian Zawierski-Bartkowski (1798–1861, Paryż), dowódca w powstaniu

- Wiesław Bartkowski (* 1968), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy

- Zyta Anna Oryszyn, née Bartkowska (* 1940, Zagórz), polska pisarka

- Bartkowski Dwór, osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki

Wikipedia

bartkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kinga pomogła pozbierać Bartkowe klocki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartek m., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos., Bartosz mos.

Wiktionary

bartman

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Bartman-Czecz (1934–2009) – polska reżyserka i scenarzystka

- Edward Bartman (1929–2018) – polski architekt krajobrazu

- Michiel Bartman (ur. 1967) – holenderski wioślarz

- Zbigniew Bartman (ur. 1987) – polski siatkarz

Wikipedia

bartmiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Bartmiński – polski matematyk, wykładowca akademicki, działacz opozycji

- Jacek Bartmiński – polski urzędnik państwowy, menedżer i prawnik

- Jan Bartmiński – polski ekonomista i samorządowiec, działacz opozycji

- Jerzy Bartmiński – polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista

- Marian Bartmiński – polski brydżysta i sędzia piłkarski

- Rafał Bartmiński – polski śpiewak operowy

- Stanisław Bartmiński – polski ksiądz rzymskokatolicki, prałat

Wikipedia

bartne

podatek od posiadanych barci, płacony przez osoby zajmujące się hodowlą pszczół w tych barciach

SJP.pl

Bartne (łemkow. Бортне, Bortne) – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Wikipedia

bartnicki

przymiotnik od: Bartniki (nazwa kilku wsi w Polsce)

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Bartnicki (1933–2004) – polski historyk

- Barbara Bartnicka (1927–2011) – polska językoznawczyni

- Bartłomiej Bartnicki (ur. 1981) – polski zapaśnik

- Bogdan Bartnicki (ur. 1957) – polski samorządowiec i urzędnik

- Elżbieta Bartnicka (ur. 1972) – polska piłkarka ręczna

- Halina Kołdras-Bartnicka (ur. 1958) – polska hokeistka na trawie

- Henryka Bartnicka-Tajchert (1922–1997) – polska dentystka, więźniarka obozów koncentracyjnych

- Jerzy Bartnicki (ur. 1951) – polski polityk i urzędnik samorządowy

- Kalina Bartnicka (ur. 1937) – polska historyczka

- Krzysztof Bartnicki (ur. 1953) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny

- Krzysztof Bartnicki (ur. 1971) – polski tłumacz

- Mikołaj Bartnicki (XV/XVI w.) – polski dyplomata

- Roman Bartnicki (ur. 1943) – polski duchowny rzymskokatolicki, biblista

- Witold Bartnicki (1925–2008) – polski wojskowy, działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej

Wikipedia

bartnictwo

hodowla pszczół w pasiekach lub barciach oraz zyski przynoszone przed prowadzenie takiej hodowli; pasiecznictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pszcz. chów pszczół w specjalnie przygotowanych drzewach mających barcie;

Wiktionary

Bartnictwo – dawna forma pszczelarstwa leśnego, polegająca na chowie pszczół (głównie pszczół leśnych, tzw. borówek) w specjalnie w tym celu wydrążonych dziuplach drzew, czyli barciach. Szczytowy rozwój tej profesji przypada w Polsce na wiek XVI i XVII, zanikła w wieku XIX. Zbieraniem miodu zajmowali się bartnicy, zwani również bartodziejami. Był to zawód dziedziczny. W Polsce piastowskiej jedynie bartodzieje mieli przywilej dostarczania miodu na dwór książęcy. Zrzeszeni byli we własnych cechach, regulujących zwyczaje i rozsądzających spory. Barcie lokowano przeważnie na dębach i sosnach, rzadziej grabach, bukach czy lipach. Dziano je w pniach co najmniej metrowej średnicy. Najwięcej barci dziano w sosnach, które musiały rosnąć ok. 120 lat, aby osiągnąć odpowiedni do tego rozmiar.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ludność zamieszkująca obecną Puszczę Kurpiowską otrzymała nazwę Kurpiów prawdopodobnie w XVII w. Głównym jej zajęciem było bartnictwo i myślistwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barć ż., bartodziej mos., bartnik mos.

przym. bartny

Wiktionary

bartniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bartniczki

(1.2) mieszkanka Bartnik

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Bartniczka m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartniczański

(1.2)

:: rzecz. Bartniki m.

::: fm. bartniczanin m.

:: przym. bartnicki

Wiktionary

bartniczański

→ Bartniczka

SJP.pl

Patrz:
Bartniczka

bartniczka

→ bartnik

SJP.pl

Bartniczka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka, przy drodze wojewódzkiej nr 544.

Wikipedia

Patrz:
bartnik

bartniczy

przymiotnik od: bartnik

SJP.pl

bartnik

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pszcz. daw. pszczelarz, który zajmował się hodowlą pszczół w barciach; Gloger.

Wiktionary

Pszczelarz, bartnik – osoba zajmująca się pracą w pasiece lub barci, przy pszczołach. Jest to zawód sklasyfikowany w Polsce rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2018 r. poz. 227).

Pszczelarze zrzeszają się w Polskim Związku Pszczelarskim i wielu stowarzyszeniach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W lesie spotkał bartnika, który szedł podbierać barcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartʲɲik, AS: bartʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barć ż., bartodziej m., bartnictwo n.

przym. bartny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pasiecznik, pszczelarz

Wiktionary

bartniki

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach

SJP.pl

- Bartniki – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz

- Bartniki – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim

- Bartniki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica

- Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz

- Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska

- Bartniki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Lipsk

- Bartniki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity

- Bartniki – dawna gmina wiejska istniejąca na przełomie XIX i XX wieku w guberni suwalskiej

- Bartniki – gromada w powiecie dąbrowskim

- Bartniki – gromada w powiecie milickim

- Bartniki – gromada w powiecie przasnyskim

Wikipedia

bartnikowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bartnikowski – reżyser teatralny, dramaturg, pisarz, eseista i poeta

- Bogdan Bartnikowski – prozaik, poeta i reportażysta, pułkownik pilot Wojska Polskiego

Wikipedia

bartny

tyczący się barci

SJP.pl

bartochów

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

Bartochów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, największa wieś w gminie Warta.

Wikipedia

bartodziej

rzemieślnik wyrabiający barcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pszcz. daw. człowiek zajmujący się wyrabianiem barci w rosnących drzewach leśnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈtɔd͡ʑɛ̇j, AS: bartoʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barć ż., bartnik mos., bartnictwo n.

przym. bartny

Wiktionary

bartók

[czytaj: bartok] nazwisko węgierskie

SJP.pl

Béla Bartók (ur. 25 marca 1881 w Nagyszentmiklós, zm. 26 września 1945 w Nowym Jorku) – węgierski kompozytor i pianista, uważany za jednego z największych kompozytorów XX wieku. Jako badacz muzyki ludowej i autor analiz z tego zakresu jeden z prekursorów etnografii muzycznej.

Wikipedia

bartokowski

charakterystyczny dla twórczości Beli Bartoka; taki, jak w muzyce Bartoka

SJP.pl

barton

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Barton – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce

- Barton – miejscowość w stanie Maryland, w hrabstwie Allegany

- Barton – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga

- Barton – wieś w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans

- Barton – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

Wikipedia

bartoneloza

bakteryjna choroba zakaźna o ostrym przebiegu, występująca w Ameryce Południowej, przenoszona przez komary, objawiająca się m.in. wysoką gorączką i niedokrwistością; choroba Carriona; gorączka Oroya; brodawka peruwiańska

SJP.pl

Bartoneloza – jedna z odzwierzęcych chorób zakaźnych, wywołana przez bakterie rodzaju Bartonella, zazwyczaj przenoszone na człowieka przez owady. Do zakażenia dochodzi przez ukąszenie. W zależności od gatunku bakterii wywołujących infekcję, możemy mieć do czynienia z różnymi bartonelozami:

- Gorączka okopowa, wywoływana przez Bartonella quintana, przenoszone przez wesz ludzką (odzieżową)

- Choroba kociego pazura, wywoływana przez Bartonella henselae lub Bartonella clarridgeiae, przenoszona przez koty

- Choroba Carrióna, wywoływana przez Bartonella bacilliformis, przenoszone przez moskity

- Angiomatosis bacillaris, wywoływana przez Bartonella quintana lub Bartonella henselae u osób o obniżonej odporności

Wikipedia

bartos

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Bartos – polski piłkarz

- Józef Bartos – polski duchowny

- Karl Bartos – niemiecki muzyk

- Tadeusz Bartos – polski działacz spółdzielczy i polityk

- Włodzimierz Bartos – polski sędzia piłkarski

Wikipedia

bartosiak

nazwisko

SJP.pl

bartosiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Adam Bartosiewicz – żołnierz zawodowy

- Bohdan Bartosiewicz – koszykarz i siatkarz

- Danuta Bartosiewicz – nauczycielka, polityczka

- Edyta Bartosiewicz – wokalistka

- Natalia Bartosiewicz – lekkoatletka

- Oliwka Brazil (właśc. Oliwia Bartosiewicz) – polska raperka

- Roman Bartosiewicz – aktor

- Ryszard Bartosiewicz – działacz komunistyczny

- Stanisława Bartosiewicz – ekonomistka

- Tadeusz Bartosiewicz – aktor dziecięcy

- Zbigniew Bartosiewicz – aktor

- Zbigniew Bartosiewicz – polityk

- Zofia Bartosiewicz – działaczka polityczna

Wikipedia

bartosik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Bartosik – polski dziennikarz

- Józef Bartosik – polski wojskowy

- Ludwik Pius Bartosik – rzymskokatolicki duchowny, dziennikarz, błogosławiony Kościoła katolickiego

- Ryszard Bartosik – polski polityk, rolnik i samorządowiec

- Stanisław Bartosik – polski działacz komunistyczny, oficer służb bezpieczeństwa

- Sylwester Bartosik – polski działacz komunistyczny

- Tadeusz Bartosik – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, dubbingowy i radiowy oraz śpiewak

Wikipedia

bartosiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bartosiński, Bartosińska:

- Adrian Bartosiński – zawodnik mieszanych sztuk walki

- Marian Bartosiński – porucznik

- Ilona Bartosińska – aktorka

Wikipedia

bartosz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bartosz – staropolska skrócona forma imienia Bartłomiej (jedna z wielu wówczas istniejących, inne to np. Bartek, Bartko, Bartusz czy Bartysz). W Polsce używane w średniowieczu (pierwszy zapis w 1216 r.). Imię popularne w tej formie stało się ponownie w ostatnich dziesięcioleciach XX w.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panie Bartoszu, proszę się zgłosić do szefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbartɔʃ, AS: bartoš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartoszowa ż., Bartoszówna ż., Bartoszostwo lm m., Bartłomiej mos.

:: zdrobn. Bartek m., Bartoszek m., Bartuś m.

przym. Bartoszowy, Bartkowy

Wiktionary

bartoszak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bernard Bartoszak – polski piłkarz

- Franciszek Bartoszak – polski wojskowy

- Michał Bartoszak – polski lekkoatleta

Wikipedia

bartoszcze

nazwisko

SJP.pl

bartoszczyk

nazwisko

SJP.pl

bartoszek

1. zdrobnienie od: Bartłomiej, Bartosz (imiona męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Bartosz

Wiktionary

- Bartoszek – wzniesienie w Masywie Ślęży

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Joanno, czy weźmiesz Bartoszka na spacer?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartosz m., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż.

przym. Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary

bartoszewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bartoszewicz – polski urzędnik i wojskowy

- Agnieszka Bartoszewicz – polska historyk

- Andrzej Bartoszewicz – polski teoretyk sterowania

- Antoni (Bartoszewicz) – biskup prawosławny

- Artur Bartoszewicz – polski doktor nauk ekonomicznych

- Bartłomiej Bartoszewicz – polski koszykarz

- Bolesław Bartoszewicz – polski dziennikarz i publicysta kulturalny

- Giennadij Bartoszewicz – radziecki polityk i dyplomata

- Iwona Bartoszewicz – polska językoznawczyni, germanistka

- Joachim Stefan Bartoszewicz – polski polityk, publicysta, działacz niepodległościowy, prawnik, lekarz

- Julian Bartoszewicz – polski historyk

- Justyna Bartoszewicz – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

- Kazimierz Bartoszewicz – polski historyk, publicysta, satyryk, wydawca i kolekcjoner sztuki

- Krzysztof Bartoszewicz – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, autor sztuk i reżyser teatralny

- Leoncjusz (Bartoszewicz) – biskup prawosławny

- Monika Gabriela Bartoszewicz – polska politolog, badaczka terroryzmu

- Radosław Bartoszewicz – polski piłkarz

- Tadeusz Bartoszewicz – polski lekarz, nauczyciel akademicki i żołnierz podziemia niepodległościowego

- Walenty Bartoszewicz – polski inżynier leśnik i polityk, wiceminister

- Włodzimierz Bartoszewicz – polski malarz, grafik i ilustrator

- Zygmunt Bartoszewicz – polski polityk, działacz spółdzielczy i poseł na Sejm

Wikipedia

bartoszewo

W Polsce

- Bartoszewo – kolonia wsi Zębówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo

- Bartoszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police

- Bartoszewo – jezioro położone w Bartoszewie (powiat policki)

Na Białorusi

- Bartoszewo – część wsi Zaucie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Wikipedia

bartoszewski

nazwisko

SJP.pl

Znane osoby o nazwisku Bartoszewski:

- Karol Bartoszewski – notariusz, burmistrz Jarosławia, poseł

- Konrad Bartoszewski – dowódca oddziału partyzanckiego działającego pod Józefowem podczas II wojny światowej

- Władysław Bartoszewski – polski polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz, były minister spraw zagranicznych

- Władysław Teofil Bartoszewski – polski historyk i polityk

Wikipedia

bartoszkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartoszka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abigail pomogła poskładać Bartoszkowe ubranka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartoszek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary

bartoszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Bartosza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wstawaj, usiadłeś na Bartoszowych brylach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartosz m., Bartek mos., Bartoszek ż./mos.

Wiktionary

bartoszuk

nazwisko

SJP.pl

bartoszyce

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Bartoszyce (dawniej Barsztyn, niem. Bartenstein) – miasto w północnej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu bartoszyckiego. Miasto leży na Nizinie Sępopolskiej w dolnym biegu rzeki Łyny.

Pod względem historycznym Bartoszyce leżą w Prusach Dolnych, na obszarze średniowiecznego pruskiego terytorium plemiennego Barcji, kilkanaście kilometrów na północ od granic Warmii. Bartoszyce to miasto o wielowiekowej historii i tradycji, łączące w sobie wpływy polskie, niemieckie i bałtyckie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bartoszycach znajdował się zamek krzyżacki, który został zburzony na początku wojny trzynastoletniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbartɔˈʃɨt͡sɛ, AS: bartošyce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiej mos., bartoszyczanin m., bartoszyczanka ż.

przym. bartoszycki

Wiktionary

bartoszycki

→ Bartoszyce

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bartoszycami

Wiktionary

Patrz:
Bartoszyce
Powiązane:

rzecz. Bartoszyce nmos., bartoszyczanin m., bartoszyczanka ż.

Wiktionary

bartoszyczanin

mieszkaniec Bartoszyc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bartoszyc

(1.2) osoba pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fż. bartoszyczanka ż.

przym. bartoszycki

Wiktionary

bartoszyczanka

mieszkanka Bartoszyc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bartoszyc

(1.2) kobieta pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartoszyce nmos.

:: fm. bartoszyczanin m.

przym. bartoszycki

Wiktionary

bartsja

rodzaj roślin z rodziny zarazowatych

SJP.pl

Wikipedia

bartuś

zdrobnienie od: Bartosz, Bartłomiej (imiona męskie); Bartek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Bartłomiej

Wiktionary

- Bartuś – zdrobnienie od imion Bartłomiej i Bartosz

- Dąb Bartuś – dąb szypułkowy zlokalizowany na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, pomnik przyrody

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bartuś (ur. 1967) – polska polityk i samorządowiec

- Teodor Bartuś (1902–po 1939) – polski adwokat i polityk

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bartusiu, zmówiłeś już paciorek?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartek mos., Bartosz mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek

przym. Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bartek

Wiktionary

bartusiowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartusia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jadzia pomogła pozbierać Bartusiowe samochodziki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartuś m., Bartek mos., Bartłomiej mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary

bartymeusz

Bartymeusz (gr. Βαρτίμαιος „syn Timaiosa”) – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Syn Tymeusza (Timaiosa), niewidomy, który pod Jerychem wołał Jezusa: Synu Dawida, ulituj się nade mną!, a którego Jezus uzdrowił. Patrz Mk 10,46 - 52. Ponieważ oba określenia „Bartymeusz” i „syn Tymeusza” znaczą to samo, jego prawdziwe imię nie jest znane. Imię Timaios oznacza po grecku kogoś szanowanego (τιμή 'cześć, szacunek').

Wikipedia

bartyzel

nazwisko

SJP.pl

Bartyzel – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2000 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Jacek Bartyzel (ur. 1956) – polski publicysta, działacz społeczny i wykładowca akademicki.

- Małgorzata Bartyzel (1955–2016) – polska dziennikarka, teatrolog, animator kultury, polityk, posłanka na Sejm V kadencji

Wikipedia

bartłomiej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bartłomiej (od aram. ‏בר-תולמי‎ – „syn oracza” lub „syn Tolmy”) – imię męskie pochodzenia aramejskiego.

Znane od początków chrześcijaństwa w formie Bartholomaeus, od której pochodzi spolszczony Bartłomiej. W Polsce średniowiecznej bardzo popularne. Jedno z jego zdrobnień – Bartosz, funkcjonuje obecnie jako osobne imię.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Bartłomiej i jestem bibliotekarzem z Krakowa.

(1.1) Kiedy Bartłomiej obchodzi imieniny? Na 30 kwietnia, 5 lipca, 3 września i 11 listopada przypadają imieniny Bartłomieja oraz Bartosza.

(1.1) Na stoku widzieliśmy szusującego Bartłomieja.

(1.1) Panie Bartłomieju, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j, AS: bartu̯õmʹi ̯ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiejowa ż., Bartłomiejówna ż., Bartłomiejostwo lm m., Bartoszowa ż., Bartoszek mos./ż., Bartoszkowa ż., Bartoszkówna ż., Bartkowiakowa ż., Bartkowiakówna ż., Bartosze nmos., Bartoszyce nmos., Bartoszówka ż., bartłomiejówka ż.

:: war. Bartosz mos.

:: zdrobn. Bartłomiejek mos., Bartek mos., Bartuś mos., Bartosz mos., Bartoszek mos.

przym. bartłomiejski

:: przest. gwara. Bartłomiejowy, Bartłomiejkowy, Bartkowy, Bartusiowy, Bartoszowy, Bartoszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Bartosz; zdrobn. Bartłomiejek, Bartek, Bartuś, Bartoszek

Wiktionary

bartłomiejczyk

nazwisko

SJP.pl

bartłomiejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bartłomiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bartłomiejku, powiedz babuni, co byś chciał na obiadek?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartuś mos., bartłomiejówka ż.

przym. Bartłomiejkowy, Bartłomiejowy, Bartkowy, Bartusiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bartek, Bartuś

Wiktionary

bartłomiejkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartłomiejka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zosia pomogła pozbierać Bartłomiejkowe zabawki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiejek m., Bartłomiej mos.

Wiktionary

bartłomiejowie

imię męskie

SJP.pl

bartłomiejowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Bartłomieja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed Bartłomiejowym domem rosną dwa stare orzechy.

(1.1) Sąsiadował z Bartłomiejową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bartłomiej mos., Bartek mos., Bartłomiejek mos.

Wiktionary

baruch

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

- Baruch – imię semickie

- Baruch – postać biblijna

- Baruch (Mroczne materie) – anioł; bohater trylogii fantastycznej Mroczne materie

- Baruch Spinoza – filozof

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wydaje się, że Jeremiasz, trzymany samotnie w więzieniu, wykorzystał wizytę Barucha, by powierzyć mu dokumenty prawne.

(1.2) Baruch urodził się w Polsce, ale teraz mieszka w Izraelu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Baruchowy

Wiktionary

baruchowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Baruchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Baruchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 597 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Baruchowo.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baruchowo.

Wikipedia

baruchowski

→ Baruchowo

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny

- Stanisław Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia

Patrz:
Baruchowo

barwa

wrażenie wywoływane w mózgu, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

(1.2) muz. charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

(1.3) barwy: rumieniec

(1.4) stpol. róż do twarzy

(1.5) stpol. liberia

(1.6) stpol. pozór

Wiktionary

Barwa (także kolor) – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła widzialnego. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niebo ma niebieską barwę.

(1.3) Zosia na myśl o Zbigniewie od razu nabrała barw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarva, AS: barva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

przym. barwny, barwisty, barwnikowy

przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolor

(1.2) tembr

(1.3) rumieniec, wypieki, kolor

Wiktionary

barwałd

- Barwałd Dolny

- Barwałd Górny

- Barwałd Średni

- Barwałd Górny – przystanek kolejowy w Barwałdzie Górnym, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim

- Barwałd Średni – przystanek kolejowy w Barwałdzie Średnim, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim

- Barwałd – gromada

Zobacz też

- Zamek w Barwałdzie

Wikipedia

barwałdzki

→ Barwałd

SJP.pl

Patrz:
Barwałd

barwena

ryba o czerwono-żółtym ubarwieniu żyjąca m.in. w Morzu Śródziemnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

(1.2) icht. daw. zob. brzana.

Wiktionary

Barwena (Mullus surmuletus) – gatunek ryby z rodziny barwenowatych (Mullidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈvɛ̃na, AS: barvẽna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cefal

Wiktionary

barwenowate

rodzina ryb (około 55 gatunków) z rzędu okoniokształtnych, zamieszkujących przybrzeżne wody tropikalne, subtropikalne i umiarkowane, poławianych dla wybornego mięsa; barweny

SJP.pl

Barwenowate (Mullidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.Poławiane jako ryba konsumpcyjna o smacznym mięsie.

Wikipedia

barwenowaty

o cechach barwenowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barwenowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwenowate nmos.

Wiktionary

barwiarka

1. kobieta zajmująca się barwieniem tkanin;
2. maszyna włókiennicza do barwienia tkanin

SJP.pl

barwiarski

dotyczący barwiarza, barwiarstwa; służący do barwienia, stosowany w barwiarstwie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary

barwiarstwo

zawód barwiarza

SJP.pl

barwiarz

rzemieślnik zajmujący się barwieniem, farbowaniem tkanin, skór itp.

SJP.pl

Barwiarz – jedna z kategorii członków korporacji akademickich, różna w zależności od przyjętego modelu struktury korporacji.

Wikipedia

barwić

sprawiać, że coś przybiera jakąś barwę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) nadawać barwę, zabarwiać

(1.2) środ. łow. znaczyć posoką

czasownik zwrotny niedokonany barwić się (dk. brak)

(2.1) nabierać koloru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zachód słońca barwił krwisto całe podwórze.

(1.2) Fenoloftaleina barwi się w środowisku silnie kwasowym na pomarańczowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲit͡ɕ, AS: barvʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwa ż., barwnik m., barwienie n., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwność ż., barwinek m., zabarwianie n., zabarwienie n.

czas. zabarwiać ndk., zabarwić dk., ubarwiać ndk., ubarwić dk., wybarwiać ndk., wybarwić dk., przebarwiać się ndk., przebarwić się dk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., podbarwiać ndk., podbarwić dk.

przym. barwny, barwiony

przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolorować, nadawać barwę, farbować

(1.2) farbować

Wiktionary

barwica

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. róż do twarzy

(1.2) stpol. liberia

(1.3) stpol. pozór

(1.4) stpol. szminka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sa, AS: barvʹica

Wiktionary

Synonimy:

barwa

Wiktionary

barwice

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Barwice (do 1945 r. niem. Bärwalde) – miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, nad rzeką Gęsią (lewy dopływ Parsęty). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barwice znajduje się w ratuszu z końca XIX wieku.

Według danych z 1 stycznia 2018 Barwice liczyły 3 742 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Barwice należą do najstarszych osad na Pomorzu. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲit͡sɛ, AS: barvʹice

Wiktionary

Powiązane:

przym. barwicki

rzecz. barwiczanin, barwiczanka

Wiktionary

barwicki

→ Barwice

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego

- Mieczysław Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego

- Władysław Barwicki – polski malarz, rzeźbiarz i poeta

Wikipedia

Patrz:
Barwice

barwiczanin

mieszkaniec Barwic (miasta w Polsce)

SJP.pl

barwiczanka

mieszkanka Barwic (miasta w Polsce)

SJP.pl

barwiczka

barwica;
1. farba koloru złocistoszkarłatnego;
2. dawniej: róż kosmetyczny, szminka

SJP.pl

barwidło

1. substancja barwiąca różnego rodzaju materiały; barwnik;
2. dawniej: barwnik do ust; szminka

SJP.pl

barwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|barwić.

Wiktionary

- barwnik

- barwniki (związki chemiczne)

- barwniki spożywcze

- barwnik Manevala

- barwniki azometinowe

- barwniki azowe

- barwniki azynowe

- barwniki fotosyntetyczne

- barwniki oddechowe

- barwniki syntetyczne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: barvʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m.

czas. barwić ndk.

przym. barwny, barwisty, barwnikowy, barwiarski, barwierski, barwiony

przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolorowanie, farbowanie

Wiktionary

barwieniec

część nazwy wielu gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych

SJP.pl

barwierski

rośliny barwierskie (np. bratwa barwierska) - rośliny wytwarzające barwniki stosowane obecnie przede wszystkim w przemysłach spożywczym i perfumeryjnym, a także w rękodzielnictwie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwienie n., barwiarstwo n.

Wiktionary

barwierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. fryzjer, golibroda, również (często jednocześnie) felczer

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲjɛʃ, AS: barvʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. barwierka ż.

Wiktionary

barwik

dawniej: barwnik

SJP.pl

* Barwik – polski herb szlachecki

Wikipedia

barwinek

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

(1.2) rzad. odcień fioletowo-niebieski

Wiktionary

- barwinek – rodzaj krzewinek z rodziny toinowatych

- Barwinek – część miasta Kielce

- Barwinek – kolonia kolonii Gembartówka w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb

- Barwinek – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej

- Barwinek – szczyt w Górach Leluchowskich

- Barwinek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

Wikipedia

Powiązane:

przym. barwinkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kolor barwinkowy

Wiktionary

barwinka

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

SJP.pl

barwinkowy

przymiotnik od: barwinek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. farm. dotyczący barwinku, należący do barwinku, zrobiony z barwinku, związany z barwinkiem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adaś podarował swojej mamusi uroczy barwinkowy bukiecik.

(1.1) Depcząc w pośpiechu szeleszczące barwinkowe grządki biegła do płotu.

(2.1) Więc to kolor barwinkowy.

(2.1) Kupiłam sobie piękny barwinkowy lakier do paznokci.

(2.1) Niektórzy ludzie mają fiołkowe lub barwinkowe oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ, AS: barvʹĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwinek mrz., barwinkowość ż.

Wiktionary

barwiński

nazwisko

SJP.pl

- Barwiński (herb)

- Barwiński - nazwisko polskie oraz ukraińskie

- Antoni Barwiński (1923–2005) – piłkarz, reprezentant Polski

Wikipedia

barwiony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: barwić

przymiotnik

(2.1) stpol. wielokolorowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wieszakach wisiały różnokolorowo barwione podkoszulki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: barˈvʲjɔ̃nɨ, AS: barvʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwienie n.

czas. barwić ndk.

Wiktionary

barwiściej

stopień wyższy od przysłówków: barwiście, barwisto

SJP.pl

barwistość

→ barwisty

SJP.pl

Patrz:
barwisty

barwisty

kolorowy, o żywych barwach

SJP.pl

barwliwość

→ barwliwy

SJP.pl

Patrz:
barwliwy

barwliwy

łatwo barwiący się; zdolny do barwienia

SJP.pl

barwniak

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych

SJP.pl

barwnica

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich

SJP.pl

Barwnica (zwyczajna) (Eclectus roratus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Zamieszkuje Moluki. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Towarzyski. Z powodu odmiennego ubarwienia, zielone samce i czerwono-niebieskie samice były kiedyś traktowane jako dwa odrębne gatunki.

Wikipedia

barwnie

przysłówek sposobu

(1.1) kolorowo

(1.2) przen. w sposób różnorodny, ciekawy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Umiesz tak barwnie opowiadać o wszystkim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲɛ, AS: barvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwnik mrz., barwa ż., barwienie n., barwność ż.

przym. barwny

czas. odbarwiać, barwić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolorowo, kwieciście, jaskrawo, pastelowo

(1.2) ciekawie, różnorodnie, kwieciście, wesoło, wspaniale

Wiktionary

barwniej

stopień wyższy od przysłówka: barwnie

SJP.pl

barwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: barwny

SJP.pl

barwnik

substancja barwiąca różnego rodzaju materiały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja służąca do barwienia innych rzeczy

Wiktionary

Substancje barwiące – substancje nadające barwę innej substancji pozbawionej barwy (przezroczystej, białej lub szarej) lub też zmieniające barwę substancji posiadającej już jakąś barwę. Można je podzielić na pigmenty, laki i barwniki. Pigmenty są nierozpuszczalnymi kryształami wymagającymi procesu dyspersji w celu ich użycia do barwienia substancji. Barwniki są substancjami rozpuszczalnymi, są łatwe w użyciu, jednak ich odporności są mniejsze od pigmentów. Barwniki są przezroczyste, pigmenty zaś różne – część jest kryjąca, część przezroczysta.

- Pigment (łac. pigmentum) – kryjąca substancja barwiąca. Drobno zmielona substancja stała, nierozpuszczalna i najczęściej nieprzezroczysta, zabarwiająca sobą powierzchnię pokrywanej substancji. Zazwyczaj są to rozdrobnione minerały. W farbach dla oszczędności stosuje się pigmenty razem z wypełniaczami. Ziarna wypełniacza są wielokrotnie większe od ziaren pigmentów, które wypełniacz pokrywają, tworząc w ten sposób większą powierzchnię kryjącą. Pigmenty można podzielić na pigmenty absorpcyjne (m.in. biel barowa, błękit pruski, cynober, czerń frankfurcka, glejta ołowiana, minia ołowiowa, ultramaryna, zieleń szwajnfurcka), pigmenty metaliczne, pigmenty perłowe. W farbie mogą występować pigmenty z różnych grup jednocześnie, np. jeśli w farbie metalicznej znajdą się dodatkowo pigmenty absorpcyjne, wówczas dzięki takiej farbie można uzyskać barwę z połyskiem metalicznym. Farbę z pigmentami metalicznymi można też wzbogacić pigmentami perłowymi, otrzymując dodatkowo efekty właściwe pigmentom perłowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten sok zawiera sztuczne barwniki.

(1.1) Jest to gotowa do kładzenia masa szpachlowa, do której dodaje się barwniki w płynie. Kładzie się kilka kolejnych warstw w różnych kolorach, a na końcu blichuje się i szlifuje – aż do uzyskania efektu marmuru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvʲɲik, AS: barvʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwienie n., wybarwienie n., wybarwianie n., odbarwiacz m., zabarwienie n., barwiarstwo n., barwiarka ż., zabarwianie n., barwa ż., barwność ż.

czas. barwić ndk., wybarwić dk., wybarwiać ndk., odbarwiać ndk., odbarwić dk., zabarwić dk., zabarwiać ndk.

przym. barwny, barwnikowy

przysł. barwnie

Wiktionary

barwnikarstwo

nauka o barwnikach; przemysł produkujący barwniki

SJP.pl

barwnikotwórczy

powodujący tworzenie się barwnika

SJP.pl

barwnikowy

związany z barwnikiem

SJP.pl

barwnolicy

mandryl barwnolicy - gatunek małpy z podrodziny koczkodanów

SJP.pl

barwność

→ barwny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co barwne, kolorowe

(1.2) cecha tego, co barwne, ciekawe, obrazowe

Wiktionary

Patrz:
barwny
Powiązane:

rzecz. barwa ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n.

czas. barwić ndk.

przym. barwny, barwisty

przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barwistość, kolorowość

(1.2) malowniczość, wielobarwność, obrazowość, ciekawość, żywość

Wiktionary

barwny

kolorowy;
1.
a) mający jakiś kolor (z wyjątkiem czarnego lub białego);
b) mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; różnobarwny;
2. przenośnie: urozmaicony, ciekawy, efektowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny

(1.2) posiadający wiele kolorów

(1.3) przen. wzbudzający ciekawość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ależ tu ponuro, bardziej pasowałyby barwne ściany, a nie ta szarzyzna…

(1.2) W muzeum sztuki współczesnej nie podziwialiśmy przecież barwnych pejzaży.

(1.3) Uwielbiam, jak o sporcie opowiada Mateusz – jego wypowiedzi i relacje są takie barwne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarvnɨ, AS: barvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barwa ż., barwność ż., barwistość ż., barwnik m., barwiarstwo n., barwiarz m., barwiarka ż., barwidło n., barwinek m., barwienie n., zabarwianie n., zabarwienie n.

czas. odbarwiać, barwić ndk., zabarwiać ndk., zabarwić dk.

przym. barwisty, barwnikowy

przysł. barwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolorowy, chromatyczny, nie czarno-biały, pastelowy

(1.2) różnokolorowy, wielokolorowy, różnobarwny, wielobarwny, kolorowy, pstry, pstrokaty, pofarbowany, jaskrawy

(1.3) kolorowy, różnorodny, urozmaicony, ciekawy, efektowny, interesujący, żywy, radosny, wesoły

Wiktionary

barwoczułość

możliwość reakcji jakichś substancji, przedmiotów lub części ciała istoty żywej na różne odcienie, barwy; panchromatyczność

SJP.pl

Barwoczułość to uczulenie emulsji fotograficznej na światło o różnych barwach.

Rozróżniamy następujące typy uczulenia:

- nieuczulone – uczulone tylko na niebieski zakres widma

- ortochromatyczne – uczulone na niebieski i zielony zakres widma, nieuczulone na czerwony

- panchromatyczne – uczulone na niebieski, część zielonego i czerwony zakres widma

- ortopanchromatyczne – uczulone na wszystkie zakresy widma światła widzialnego

Wikipedia

barwoczuły

reagujący na różne odcienie, barwy; panchromatyczny

SJP.pl

barwoślepota

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, dyschromatopsja, achromatopsja

SJP.pl

barwowy

→ barwa

SJP.pl

Patrz:
barwa

barwy

znak lub kolor charakteryzujący pewne państwo, stowarzyszenie, klub

SJP.pl

Barwa (także kolor) – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła widzialnego. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

Wikipedia

bary

silnie rozwinięte barki, ramiona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. szerokie, atletyczne barki, ramiona

(1.2) sport. przyrząd gimnastyczny złożony z dwóch opartych na słupkach, równoległych poręczy

(1.3) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bar

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ty, Antoniuszu, ze swym gardłem, z tymi szerokimi barami, z tą gladiatorom właściwą siłą fizyczną, tyleś wina na weselu z Hippiaszem wyżłopał, iż nazajutrz musiałeś rzygać w obliczu narodu rzymskiego.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. bark m.

(1.1) przym. barczysty, barkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) poręcze

Wiktionary

barycentrum

geometryczny środek ciężkości

SJP.pl

- środek ciężkości w fizyce i astronomii (pojęcie różne od środka masy)

- środek ciężkości lub środek masy w geometrii i topologii

Wikipedia

barycentryczny

przymiotnik od: barycentrum

SJP.pl

barycz

rzeka w zachodniej Polsce uchodząca do Odry

SJP.pl

W Polsce

- Barycz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów

- Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dobroń

- Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno

- Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz

- Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno

- Barycz – część wsi Wola Libertowska w woj. śląskiem, w pow. zawierciańskim, w gminie Żarnowiec

- Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno

- Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie

- Barycz – przysiółek wsi Dąbie w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa

Wikipedia

baryczny

związany z ciśnieniem atmosferycznym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z ciśnieniem atmosferycznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiatry baryczne rzędu 30-40 km/h lub więcej na wysokości 3000 m mogą spowodować bardzo duże turbulencje (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨt͡ʃnɨ, AS: baryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bar m.

Wiktionary

baryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bari

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szukając rozwiązania, baryjczycy swoje zainteresowania skierowali w stronę Myry (obecnie Demre) – starożytnego portu we wschodniej Lycji (=Licji) na terenie dzisiejszej Turcji.

(1.1) Za Bony gród liczył 40 tys. mieszkańców, dzisiaj ma 400 tysięcy. Gdy książka ta znajdzie się w ręku czytelnika, liczba baryjczyków z pewnością wzrośnie.

(1.1) Wchodząc dzisiaj do bazyliki, można odnieść wrażenie, że także marmurowe mauzoleum Bony razi baryjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bari n.

:: fż. baryjka ż.

przym. baryjski, barski

Wiktionary

baryjski

przymiotnik

(1.1) związany z Bari, dotyczący Bari

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Orszak Bony wyruszył z położonej pod Neapolem willi królewskiej w Poggioreale. (…) Było to miejsce o randze tak wysokiej, że nocleg w willi znalazły tylko dwie baryjskie księżne. Ostroroga i Konarskiego nie wpuszczono do środka (…).

(1.1) Znalazłem słownik wyrażeń z dialektu baryjskiego przetłumaczonych na język włoski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bari n., baryjczyk mos.

przym. barski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. barski

Wiktionary

baryka

nazwisko; np. Piotr Baryka - siedemnastowieczny komediopisarz; Cezary Baryka - główny bohater powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego

SJP.pl

barykada

zapora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

(1.2) przen. każda przeszkoda z jakichś przedmiotów, która utrudnia przejście

Wiktionary

Barykada (fr. barricade) – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście i z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonych specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powstańcy zbudowali barykadę w poprzek ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈkada, AS: barykada

Wiktionary

Powiązane:

czas. barykadować ndk., zabarykadować dk.

przym. barykadowy

rzecz. barykadowanie n.

Wiktionary

barykadować

1. budować barykady;
2. zamykać, zatarasowywać drogę, przejście

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabarykadować)

(1.1) budować barykady

(1.2) przen. tarasować drogę lub przejście

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W niedużej odległości od Ocosingo drogę dojazdową barykadowały kamienie i drzewa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

czas. zabarykadować dk.

Wiktionary

barykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawianie barykady lub barykad

(1.2) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barykada ż.

czas. barykadować ndk.

przym. barykadowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tarasowanie

Wiktionary

barykadowy

przymiotnik

(1.1) związany z barykadą, dotyczący barykady; dziejący się na barykadach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barykada ż., barykadowanie n.

Wiktionary

barylski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Barylski – polski żużlowiec

- Jan Barylski – polski dziennikarz i literat

- Stanisław Barylski – polski architekt

- Wojciech Barylski – polski malarz, grafik, medalier, twórca ekslibrisów

Wikipedia

barymetria

określanie ciężaru zwierzęcia za pomocą odpowiednich pomiarów ciała

SJP.pl

barysfera

centralna część kuli ziemskiej złożona głównie z niklu (Ni) i żelaza (Fe), jądro Ziemi; nife

SJP.pl

Jądro Ziemi (barysfera, nife) – wewnętrzna część Ziemi.

Hipotezy o budowie jądra i jego cechach fizyczno-chemicznych opierają się głównie na badaniu rozchodzenia się fal sejsmicznych powstałych przy trzęsieniach ziemi.

Zgodnie z powszechnie przyjętymi poglądami jądro Ziemi jest kulą o promieniu 3470 km, masie 1,85⋅10^24 kg i gęstości 9,6–18,5 g/cm³. Tworzy je stop niklu (Ni) i żelaza (Fe) (stąd dawniej używane określenie nife), być może z domieszką pierwiastków lekkich – krzemu, siarki i potasu. Uważa się, że występują w nim atomy pierwiastków ciężkich w stężeniu większym niż w płaszczu Ziemi.

Wikipedia

baryski

nazwisko

SJP.pl

barysta

→ barista

SJP.pl

Barista (wł. barista – barman; także: kawiarz, kawiarka) – osoba zawodowo zajmująca się wybieraniem, parzeniem oraz podawaniem kawy.

Wikipedia

Patrz:
barista

barystyczny

→ barystyka; baristyczny

SJP.pl

barystyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; baristyka

SJP.pl

barysz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Barysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. baryski

Wiktionary

barysznikow

nazwisko

SJP.pl

Michaił Nikołajewicz Barysznikow (ros. Михаил Николаевич Барышников, ur. 27 stycznia 1948 w Rydze) – amerykańsko-łotewski tancerz, reżyser, choreograf oraz aktor filmowy i teatralny, rosyjskiego pochodzenia. Od połowy lat 70. XX wieku obywatel Stanów Zjednoczonych, a od 27 kwietnia 2017 również obywatel Łotwy. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.

Wikipedia

baryszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;

Wiktionary

Baryszówka (ukr. Ба́ришівка, Barysziwka) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie browarskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu baryszowskiego.

Prywatne miasto szlacheckie położone było w powiecie kijowskim województwa kijowskiego, własność wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego, w 1643 roku własność wojewody ruskiego Jakuba Sobieskiego.

Leży nad rzeką Trubiż. Miejscowość założona w 1125.

Wikipedia

Powiązane:

przym. baryszowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Baryszów

Wiktionary

baryt

minerał, siarczan baru; szpat ciężki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarczanów;

Wiktionary

Baryt (gr. baros – „ciężki”, chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość; dawniej także jako szpat ciężki, szpat boloński) – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbarɨt, AS: baryt

Wiktionary

Powiązane:

przym. barytowy

Wiktionary

barytobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj betonu, w którym wypełniacz stanowi kruszywo barytowe, stosowany do budowy osłon pochłaniających promieniowanie jonizujące

Wiktionary

Baryt (gr. baros – „ciężki”, chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość; dawniej także jako szpat ciężki, szpat boloński) – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).

Wikipedia

baryton

osoba obdarzona średnim głosem męskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

Wiktionary

Baryton (gr. βαρύτονος „niskobrzmiący” od barýs „ciężki; głęboki; silny” i tónos „lina; struna; napięcie”) – głos męski, mieszczący się w środkowym zakresie skali głosu (niższy od tenoru, wyższy od basu). Skala barytonu chóralnego sięga od A do f 1, zaś solowego – od G do g 1, ale może być poszerzona zarówno w górę jak i w dół.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieczysław Fogg śpiewał i tenorem, i barytonem.

(2.1) Mieczysław Fogg był i tenorem, i barytonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈrɨtɔ̃n, AS: barytõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. barytonowy

przysł. barytonowo

Wiktionary

barytonista

1. osoba śpiewająca barytonem;
2. osoba grająca na barytonie

SJP.pl

barytonowy

związany z barytonem

SJP.pl

barytowy

taki, który dotyczy barytu - siarczanu baru

SJP.pl

baryła

1. duża baryłka;
2. przenośnie: człowiek otyły

SJP.pl

baryłeczka

1. zdrobnienie od: baryłka;
2. osoba otyła, ciężarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: baryłka

Wiktionary

Baryłeczka (fr. Boule de Suif) – opowiadanie Guy de Maupassanta wydane w 1880 w zbiorze Wieczory medańskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbarɨˈwɛt͡ʃka, AS: baryu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baryłka ż.

Wiktionary

baryłeczkowaty

podobny do małej baryłki

SJP.pl

baryłka

1. mała beczka; beczułka;
2. jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; barrel;
3. przenośnie: osoba gruba, otyła; tłuścioch, beczka, pulpet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała beczka

(1.2) jednostka objętości cieczy równa 143,12 litra

(1.3) pot. osoba otyła

Wiktionary

Baryłka (ang. barrel) – jednostka objętości (ok. 159 l) cieczy i ciał sypkich, poza krajami anglosaskimi używana głównie w handlu ropą naftową.

- 1 baryłka ropy naftowej (skrót: 1 bbl) = 42 galony amerykańskie = 158,987295 l (~159 l) – standardowa jednostka objętości w przemyśle naftowym.

- 1 baryłka brytyjska (skrót: 1 Imp.bl.) = 36 galonów brytyjskich = 163,6416 l (~164 l) – używana w Wielkiej Brytanii w handlu piwem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez cieśninę Ormuz przepływa ok. 15 statków dziennie, przewożąc 17 mln (=milionów) baryłek ropy naftowej na dobę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baryła ż., baryłeczka ż., baryłkarz mos.

przym. baryłkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antałek, beczułka, faska

(1.3) grubas, grubaska, grubcio, spaślak

Wiktionary

baryłkarz

1. rodzaj niewielkiego owada z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują w larwach innych owadów;
2. baryłkarz bieliniak - gatunek owada z rodziny męczelkowatych, pasożytujący na gąsienicach bielinka kapustnika

SJP.pl

Baryłkarz (Apanteles) – rodzaj błonkówek z rodziny męczelkowatych.

Wikipedia

baryłkowaty

kształtem przypominający baryłkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem baryłkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baryłka ż.

przym. baryłkowy

Wiktionary

baryłkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baryłkowe; cecha tych, którzy są baryłkowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. baryłkowy

przysł. baryłkowo

Wiktionary

baryłkowy

→ baryłka

SJP.pl

Patrz:
baryłka

barz

przysłówek sposobu

(1.1) stpol. i gw-pl|Podhale, Bukowina.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ne i pośli my na to weselisko, bo nom storsy druzba pedzioł, co nos Jasiek barz piéknie pytoł. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baʃ, AS: baš

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzanin

mieszkaniec Baru

SJP.pl

barzanka

mieszkanka Baru

SJP.pl

barzej

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań. bardziej, więcej

Wiktionary

barzelisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzelletta

[czytaj: barceletta] z włoskiego: żart, dowcip; rodzaj krótkiego wiersza lub piosenki o lekkiej tematyce, popularny w renesansowej sztuce włoskiej

SJP.pl

barzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary, oparzeliska

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barzysko.

Wiktionary

barzkowice

Barzkowice (niem. Barskewitz) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard, nad rzeką Pęzinką.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

barzo

przysłówek sposobu

(1.1) góry. stpol. bardzo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Leży ciało, barzo stęka, / Duszyca się barzo lęka, / Bog się z liczby upomina, / Dyjabeł na grzechy wspomina. (Skarga umierającego, Anonim, XV wiek)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barz

Wiktionary

barzolisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzelisko, barzyna, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Barzowice (do 1945 niem. Barzwitz) (IPA: [barzɔˈvit͡sɛ], r-z wymawia się oddzielnie) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. W okolicy Barzowic znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie.

Wikipedia

barzowicki

→ Barzowice

SJP.pl

Patrz:
Barzowice

barzowski

nazwisko

SJP.pl

barzoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barzoły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzelisko, barzolisko, barzoły, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Nie właź w barzoły, bo sie tonkniesz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barzoł mrz., barzoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barziny, barzysko, barżiny, bażoły.

Wiktionary

barzy

przymiotnik

(1.1) stpol. bystry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbarzɨ, AS: barzy

Wiktionary

barzyj

przysłówek sposobu

(1.1) góry. bardziej

Wiktionary

barzyna

osada w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT są 2

- Barzyna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów

- Barzyna – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzina, barzysko, barżiny.

Wiktionary

barzyński

→ Barzyna

SJP.pl

Patrz:
Barzyna

barzysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|barz, barzoł, barzelisko, barzolisko, barzyna, barzina, barżiny.

Wiktionary

barłóg

1. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika
2. niechlujne, nieposprzątane posłanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. nędzne, nieporządne posłanie

(1.2) pejor. pot. bałagan

(1.3) łow. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika

(1.4) naturalna podściółka w lesie

Wiktionary

Barłóg – legowisko niedźwiedzi lub dzików, występujące w warunkach naturalnych, tworzone przez zwierzęta w celu zapewnienia sobie miejsca odpoczynku. Słowem barłóg, w pojęciu potocznym i pejoratywnym, nazywane jest także miejsce snu człowieka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znajdował go zazwyczaj pijaniuteńkiego w jakimś barłogu równych mu frantów albo wyciągał za bujną czuprynę z łóżka przygodnej uwodzicielki.

(1.3) Jesienią niedźwiedzie przygotowują barłóg na zimowanie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. barłożyć się

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bajzel, burdel, nieporządek, pierdolnik, syf

Wiktionary

barłożanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barłogów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barłogi m.

:: fm. barłożanin m.

przym. barłoski

Wiktionary

barłożnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barłożna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barłożno m.

:: fm. barłożnianin m.

przym. barłożeński

Wiktionary

barłożyć

1. potocznie: wprowadzać zamieszanie, wywoływać burdy; awanturować się, handryczyć się, rozrabiać;
2. wulgarnie: odbywać stosunek płciowy, uczestniczyć w orgii seksualnej;
3. przestarzałe: wyściełać barłogiem (nieporządnym posłaniem);
4. przestarzałe: pleść bzdury, głupstwa; bajać, bajdurzyć, bredzić, zmyślać;
5. barłożyć się - pospolicie: wylegiwać się

SJP.pl

bas

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …używany w celu nawoływania owiec

Wiktionary

Belgia:

- Bas-Heers – francuska nazwa miejscowości Batsheers

- Bas-Hèpe – francuska nazwa miejscowości Neerhespen

- Bas-Oha – dzielnica (section) gminy Wanze w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy

- Bas-Warneton – dzielnica Comines-Warneton

Wikipedia

bas-baryton

śpiewak śpiewający bas-barytonem

SJP.pl

bas-relief

[czytaj: ba reljEf] mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, barelief

SJP.pl

basa

osoba śpiewająca basem

SJP.pl

Basa – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 617 gospodarstw domowych i 3256 mieszkańców (1643 kobiet i 1613 mężczyzn).

Wikipedia

basaj

nazwisko

SJP.pl

basajew

nazwisko, np. Szamil Basajew (1965-2006), czeczeński przywódca rebeliantów

SJP.pl

basak

nazwisko

SJP.pl

basakówka

wieś w Polsce

SJP.pl

basarunek

baserunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chłosta

(1.2) daw. odszkodowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbasaˈrũnɛk, AS: basarũnek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baty, chłosta, cięgi

(1.2) odszkodowanie, wynagrodzenie

Wiktionary

basałyk

1. żartobliwe określenie małego, niesfornego dziecka;
2. dawna broń tatarska, bicz zakończony kolczastą kulką;
3. przestarzałe określenie śladu po uderzeniu;
4. dawniej: urwis, nicpoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. bicz zakończony ołowianą kulką

(1.2) żart. psotne dziecko

(1.3) daw. ślad po uderzeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsawɨk, AS: basau̯yk

Wiktionary

baścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Sebastian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Puć no sam, Baścik, i wejrzyj se, kaj żeś wciepnął galoty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bastek mos., Sebastian mos.

Wiktionary

baseball

[czytaj: bejzbol albo bejsbol] bejsbol, bejzbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

(1.2) slang. kij baseballowy

Wiktionary

Baseball (pol. bejsbol) – sportowa gra zespołowa szczególnie popularna w Ameryce Północnej, Południowej i we wschodniej Azji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jesteś świetny w baseballu, ale kiepski w golfa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., baseballówka ż., bejsbolówka ż.

przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bejsbol

Wiktionary

baseballista

[czytaj: bejzbolista albo bejsbolista] zawodnik uprawiający baseball; bejsbolista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto gra w bejsbol, sportowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Baseballista (jap. Ippatsu Kanta-kun, wł. Il fichissimo del Baseball) – japoński serial anime wyprodukowany w 1977 roku przez Tatsunoko Production w reżyserii Hiroshiego Sasagawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Klub odwiedził amerykański baseballista polskiego pochodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballówka ż.

:: fż. baseballistka ż.

przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bejsbolista

Wiktionary

baseballistka

→ baseballista [czytaj: bejzbolistka albo bejsbolistka]; bejsbolistka

SJP.pl

baseballówka

[czytaj: bejsbolówka] bejsbolówka; potocznie:
1. czapka z zaokrąglonym daszkiem;
2. kurtka mająca przy pasie oraz na zakończeniach rękawów ściągacze o tym samym wzorze;
3. kij do gry w baseball

SJP.pl

Bejsbolówka (także: baseballówka od ang. baseball cap) – sportowa czapka, wykonana z miękkiego materiału, z twardym daszkiem chroniącym oczy przed słońcem. Często posiada z tyłu pasek umożliwiający regulację rozmiaru. Pierwotnie noszona przez sportowców uprawiających baseball.

Wikipedia

baseballowy

→ baseball [czytaj: bejzbolowy lub bejsbolowy]; bejzbolowy, bejsbolowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baseballem, dotyczący baseballu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dryblas miał w ręce kij baseballowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejsbolówka ż., bejsbol mrz., baseball mrz., baseballista mos., baseballistka ż.

przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bejsbolowy

Wiktionary

basedow

1. nazwisko obce, np. Karl Adolph von Basedow (1799-1854) - niemiecki lekarz;
2. choroba Basedowa - choroba objawiająca się wytrzeszczem oczu, powiększeniem tarczycy i tachykardią; choroba Gravesa-Basedowa

SJP.pl

Niemcy

- Basedow – dzielnica Prenzlau

- Basedow – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte

- Basedow – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Herzogtum Lauenburg

Osoby

- Johannes Bernhard Basedow – niemiecki pedagog

- Karl Adolph von Basedow – niemiecki lekarz

Wikipedia

basek

najniżej strojona struna w skrzypcach

SJP.pl

basen

1. sztuczny zbiornik na wodę; staw, sadzawka;
2. teren, na którym znajduje się ten zbiornik; kąpielisko, pływalnia;
3. zbiornik na piasek, węgiel, ropę itp.;
4. naczynie umożliwiające chorym oddawanie moczu bez wstawania z łóżka; kaczka, nocnik;
5. w geografii: obniżenie, zagłębienie terenu;
6. w geografii: zespół dorzeczy, których wody spływają do jednego morza lub oceanu;
7. część obszaru wodnego portu przeznaczona do postoju lub naprawy statków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

(1.2) med. płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;

(1.3) geogr. hydrol. region wokół morza lub innego zbiornika wodnego

(1.4) część obszaru wodnego portu, będąca miejscem postoju albo naprawy statków

(1.5) sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

Wiktionary

pojęcia geograficzne i geologiczne

- basen oceaniczny, wielkie obniżenia w skorupie ziemskiej, poniżej szelfu i stoków kontynentalnych

- basen – rodzaj zbiornika antropogenicznego

- basen (zlewisko) – zbiór dorzeczy

- basen artezyjski

- Wielki Basen Artezyjski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie chodzę na basen, bo nie umiem pływać.

(1.2) Poproś pielęgniarkę, żeby przyniosła mi basen.

(1.3) Kraje basenu Morza Śródziemnego podpisały umowę o współpracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasɛ̃n, AS: basẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basenowa ż.

:: zdrobn. basenik m.

przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pływalnia

Wiktionary

basenik

mały basen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od basen

(1.2) mały basen

(1.3) dmuchany brodzik dla dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Michałku, idź jeszcze trochę do baseniku, bo za godzinkę będziemy się zbierali.

(1.2) Do tej pory w judaizmie praktykowane jest obmycie z rytualnej nieczystości, chasydzi czynią to w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą.

(1.3) Produkowane przez nas baseniki przeznaczone są dla dzieci od 3 lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basen mrz., basenowa ż.

przym. basenowy, wokółbasenowy, przybasenowy

Wiktionary

basenji

[czytaj: basendżi] rasa psów z grupy szpiców i psów pierwotnych

SJP.pl

Basenji, basendżi – jedna z ras psów, należąca do grupy szpiców i psów pierwotnych, zaklasyfikowana do sekcji ras pierwotnych. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

basenowy

→ basen

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z basenem, dotyczący basenu

Wiktionary

Patrz:
basen
Powiązane:

rzecz. basen mrz., basenik mrz.

Wiktionary

baserunek

basarunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

SJP.pl

baserunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. poprawa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛrũŋk, AS: baserũŋk

Wiktionary

baset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; basset

SJP.pl

Bastet, znana też pod nazwą Bast, Boubastis, Pasht, Ubasti, Ba en Aset – w mitologii egipskiej bogini miłości, radości, muzyki, tańca, domowego ogniska, płodności, a także kotów.

Wierzono, że Bastet chroni mężczyzn przed chorobami i demonami. Przedstawiana jako kot lub kobieta z głową kota, często ze skarabeuszem na głowie, który był symbolem wschodzącego słońca, gdyż w imieniu Ra walczyła z Apopisem – ucieleśnieniem chaosu, przedstawianego jako wielkiego węża. Przedstawiano ją często z krzyżem Ankh – symbolem życia – i sistrum – uderzanym instrumentem muzycznym, który był jej atrybutem władzy. Była matką Maahesa, według niektórych źródeł, Chonsu – boga Księżyca. Bogini Bastet pojawiła się już w czasach II dynastii, i jej nazwa prawdopodobnie wzięła się od miast kultu Bast (greckie Bubastis). Prawdopodobnie na początku zwierzęciem kultu był lew/lwica. Herodot na podstawie powierzchownych analogii porównywał ją z grecką Artemidą. Wielu bogów w tamtym okresie miało swoje dwie twarze – dobrą i złą; o ile Bastet kot była usposobieniem dobroci i ochroną, kojarzono ją również z bezwzględną, walczącą Sachmet przedstawianą jako kobieta z głową lwa.

Wikipedia

basethorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, rożek basetowy, rożek basowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. odmiana klarnetu basowego, rożek basetowy;

Wiktionary

Rożek basetowy, basethorn (niem. Bassetthorn) – nieco większa, altowa odmiana klarnetu.

Najczęściej w stroju F. Instrument o dostojnym, ciepłym brzmieniu, z zakrzywioną fajką (przy ustniku) oraz zakrzywioną czarą u dołu instrumentu. Popularny w klasycyzmie, często używany m.in. przez Mozarta, np. w Requiem, napisał on także pięć pięcioczęściowych Divertimenti na trzy basethorny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rożek basetowy, zwany też basethornem, jest altową odmianą klarnetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtxɔrn, AS: basetχorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rożek basetowy

Wiktionary

basetla

1. ludowy instrument smyczkowy o niskich dźwiękach, pośredniej wielkości między wiolonczelą a kontrabasem, używany w kapelach ludowych;
2. archaicznie: wiolonczela;
3. przenośnie: niedołęga, głupiec; łamaga, niezguła, niezdara;
4. przenośnie: grupa kobieta; baryłka, beczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

(1.2) daw. wiolonczela

Wiktionary

Basy, inaczej basetla lub basetnia – polski ludowy instrument smyczkowy o niskiej skali, o kształcie przypominającym wiolonczelę, zwykle wielkości pośredniej między wiolonczelą a kontrabasem. Pełni funkcję rytmiczną i jest podstawą do melodii granej przez skrzypka. Od lat 50./60. sukcesywnie wypierany przez harmonię, a następnie akordeon w składzie kapel wiejskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na przodzie orszaku smyczki dotąd w powietrzu sterczące na struny opadły; z dźwiękami skrzypiec i basetli wygrywających marsza zmieszał się turkot kół i tętent koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtla, AS: basetla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basetlista m.

Wiktionary

basetlista

instrumentalista grający na basetli

SJP.pl

basetlistka

→ basetlista

SJP.pl

Patrz:
basetlista

basetorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basethorn, rożek basetowy, rożek basowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. basethorn.

Wiktionary

Rożek basetowy, basethorn (niem. Bassetthorn) – nieco większa, altowa odmiana klarnetu.

Najczęściej w stroju F. Instrument o dostojnym, ciepłym brzmieniu, z zakrzywioną fajką (przy ustniku) oraz zakrzywioną czarą u dołu instrumentu. Popularny w klasycyzmie, często używany m.in. przez Mozarta, np. w Requiem, napisał on także pięć pięcioczęściowych Divertimenti na trzy basethorny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rożek basetowy, nazywany także basetornem, jest altową odmianą klarnetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsɛtɔrn, AS: basetorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rożek basetowy; war. basethorn

Wiktionary

basetowy

rożek basetowy - nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, basethorn, rożek basowy

SJP.pl

basf

produkt marki BASF

SJP.pl

basia

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Barbara

(1.2) zoonim, którym powszechnie woła się wiewiórki

(1.3) geogr. rzeka na Białorusi, w obwodzie mohylewskim;

Wiktionary

Basia, właśc. Barbara Stanisława Trzetrzelewska (ur. 30 września 1954 w Jaworznie) – polsko-brytyjska piosenkarka wykonująca muzykę będącą połączeniem współczesnego jazzu i popu o południowoamerykańskim brzmieniu.

Zaczęła śpiewać w polskich zespołach pod koniec lat 60. i w latach 70. W 1981 roku wyjechała do Wielkiej Brytanii, gdzie zasłynęła jako wokalistka w zespole Matt Bianco. W połowie lat 80. wraz z życiowym partnerem Dannym White’em odeszli z grupy, by skupić się na jej solowej karierze. Nagrywając dla koncernu Epic Records, odniosła światowy sukces w latach 1987–1995, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jej dwa albumy – Time and Tide i London Warsaw New York – uzyskały certyfikat platynowych płyt za sprzedaż ponad miliona kopii. Jej największe przeboje z tamtego okresu to: „Time and Tide”, „New Day for You”, „Promises”, „Baby You’re Mine”, „Cruising for Bruising” oraz „Drunk on Love”. Jej muzyka spotkała się z dużym uznaniem w Japonii i na Filipinach. Po przerwie spowodowanej sprawami osobistymi wznowiła solową karierę wydaniem albumu It’s That Girl Again w 2009 roku. Od tamtej pory wydaje muzykę przez niezależne wytwórnie płytowe oraz koncertuje na scenie smoothjazzowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Już tam ojciec do swej Basi mówi zapłakany (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕa, AS: baśa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Baśka ż., Basieńka ż., Barbórka ż., barbórka ż., Basiunia ż., Barbora ż., Bacha ż.

przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Basiuchna, Baśka, Basieńka, Basiunia

Wiktionary

basiak

nazwisko

SJP.pl

basic

[czytaj: bejz-ik] język programowania (skrót od: Beginner's All Purposes Symbolic Instruction Code); BASIC

SJP.pl

BASIC (Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code) – język programowania wysokiego poziomu, opracowany w 1964 przez Johna George'a Kemeny'ego i Thomasa E. Kurtza w Dartmouth College na bazie Fortrana i Algola-60. Jego pierwsza wersja znana była później pod nazwą Dartmouth BASIC, pierwszy program w BASIC-u został uruchomiony 1 maja 1964 na komputerze General Electric GE-225 typu mainframe.

Wikipedia

basicowy

[czytaj: bejz-ikowy] potocznie: standardowy, normalny

SJP.pl

basieńka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sportretował Basieńkę w czerwonym kimono.

(1.1) Wiele razy rozmawiał z Basieńką przez domofon.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Barbórka ż., barbórka ż.

przym. Basiny, Baśkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbara, Basia, Baśka

Wiktionary

basik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bas, lecz tylko słaby basik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas mrz., basista mos., basistka ż.

przym. basowy

Wiktionary

basileus

bazyleus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi

SJP.pl

Basileus (gr. βασιλεύς) – greckie określenie władcy, obecnie odpowiadające polskiemu słowu król.

- Basileus – w starożytności: tytuł władców niektórych polis oraz państw hellenistycznych

- Basileus – w średniowieczu: jeden z dwóch tytułów (obok tytułu autokratora) cesarzy bizantyjskich

- Basileus – współcześnie: grecki odpowiednik tytułu króla, noszony przez koronowanych władców tego państwa w latach 1832–1924, 1935–1941 i 1944–1973

Wikipedia

basilicata

[czytaj: baz-iliKAta] region we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Wiktionary

Basilicata [ba.zi.liˈka.ta] – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 9992 km², 620,2 tys. mieszkańców i stolicą w Potenza (67,1 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 62 osób na km². Graniczy z Apulią, Kalabrią i Kampanią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podobnie jak Kalabria i Apulia Basilicata należała do katepanatu Italii.

Wiktionary

basilissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; bazylissa

SJP.pl

basin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany

SJP.pl

Miejscowość na Białorusi:

- Basin (biał. Басіна, ros. Басино) – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sielsowiecie Wsielub

Miejscowość w Polsce:

- Basin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów

Wikipedia

basinger

[czytaj: bejs-inger] Kim Basinger - amerykańska aktorka filmowa (urodzona w 1953 roku)

SJP.pl

basiński

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Basiński (ur. 1952) – polski lekarz anestezjolog,

- Antoni Basiński (1905–1990) – polski chemik

- Bolesław Basiński (1948–2022) – polski działacz państwowy i sportowy, prezydent Nowego Sącza

- Dariusz Basiński (ur. 1967) – polski aktor

- Jakub Basiński (1768–1848) – polski duchowny katolicki

- Stanisław Basiński (1866-?) – polski nauczyciel

Wikipedia

basiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Basi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprawdzałeś już w Basinym pokoju?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż., Basia ż., Baśka ż., Basieńka ż.

Wiktionary

basio

[czytaj: basjo] turniej zapaśniczy sumo, narodowy sport japoński

SJP.pl

basior

1. samiec wilka
2. gwarowo: bat, bicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. samiec wilka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. bat, bicz

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: basiora

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zza drzewa zalśniły lampy basiora.

(2.1) Smagnął go przez plecy basiorem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaɕɔr, AS: baśor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basiora ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wilk

(2.1) bicz, bat

Wiktionary

basiora

samica wilka; wilczyca, wadera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. samica wilka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomiędzy drzewami przemknęła basiora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕɔra, AS: baśora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basior

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wilczyca, wadera

Wiktionary

basista

osoba grająca na basie lub kontrabasie; basetlista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzyk, który gra na gitarze basowej

(1.2) muzyk, który gra na kontrabasie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. samiec jelenia (byk) wyróżniający się basową barwą głosu

Wiktionary

Basista – popularnie muzyk, instrumentalista, który gra na instrumencie basowym, takim jak gitara basowa, kontrabas, basetla, rzadziej dętym (np. tuba, suzafon). Czasem terminem tym określa się wokalistę śpiewającego basem, choć w tym przypadku prawidłowym nazewnictwem jest właśnie bas. W znaczeniu popkulturowym basista to najczęściej członek zespołu muzycznego. Wraz z perkusistą i instrumentalistą, który realizuje wypełnienie harmoniczne (np. pianistą lub gitarzystą niebasowym) tworzy sekcję rytmiczną.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Nim doszedł tego basistę na strzał, z daleka po głosie go tropił i rozpoznawał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈɕista, AS: baśista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas m., kontrabas m., kontrabasista m.

:: fż. basistka ż.

czas. basować ndk.

przym. basowy, kontrabasowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kontrabasista

Wiktionary

basistka

kobieta, dziewczyna grająca na basie lub kontrabasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na basie – gitarze basowej

(1.2) muz. kobieta, która gra na basie – kontrabasie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basista mos., basik mrz., bas mos./mrz.

przym. basowy

czas. basować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kontrabasistka

Wiktionary

basiuchna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyślijmy Basiuchnie kartkę z pozdrowieniami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Barbara ż., Basia ż., Basiunia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary

basiuk

nazwisko

SJP.pl

basiulka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

SJP.pl

basiunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiliśmy Basiuni klaserek na znaczki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Basia ż., Baśka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Basia, Basieńka

Wiktionary

bask

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Wiktionary

- Bask – koń, ogier

- Baskowie – naród

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brak dowodów potwierdzających genezę euskera i jego szczególna unikatowość sprawiają, że Basków przedstawia się jako lud oryginalny, prawdopodobnie najstarszy współcześnie żyjący lud europejski, a niekiedy nawet jako „aborygenów półwyspu”.

(1.1) Ze Szwajcarem Ciriaco Sforzą również w Bayernie są spore kłopoty natury wychowawczej, krewki charakter ma też francuski Bask, Bixente Lizarazu (to on pobił się kiedyś na treningu z Matthäusem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bask, AS: bask

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baskijski mrz., baskijka ż., Baskonia ż.

:: fż. Baskijka ż.

przym. baskijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) Iberyjczyk

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. baskijski mrz., baskijka ż., Baskonia ż.

:: fż. Baskijka ż.

przym. baskijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Bask

* angielski: (1.1) Basque

* arabski: (1.1) باسكي m. (bāskī)

* baskijski: (1.1) euskal herritar

* białoruski: (1.1) баск m. (bask)

* czeski: (1.1) Bask m.

* duński: (1.1) basker w.

* esperanto: (1.1) eŭsko, vasko

* francuski: (1.1) Basque m.

* gruziński: (1.1) ბასკი (basḳi)

* hiszpański: (1.1) vasco m.

* interlingua: (1.1) basco

* japoński: (1.1) バスク人 (basuku jin)

* kataloński: (1.1) basc m.

* niderlandzki: (1.1) Bask m.

* niemiecki: (1.1) Baske m.

* nowogrecki: (1.1) Βάσκος m.

* ormiański: (1.1) բասկ (bask)

* perski: (1.1) باسک (bask)

* portugalski: (1.1) basco m.

* rosyjski: (1.1) баск m. (bask)

* słowacki: (1.1) Bask m.

* słoweński: (1.1) Bask m.

* szwedzki: (1.1) bask w.

* turecki: (1.1) Bask

* węgierski: (1.1) baszk

* włoski: (1.1) basco m.

źródła.

== Bask (język niderlandzki.) ==

wymowa. audio|Nl-Bask.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. Bask

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baśka

1. potocznie: głowa; arbuz, bania, czerep, kiepeła;
2. rodzaj krzyżówki, w której definicje odgadywanych wyrazów podane są w przypadkowej kolejności;
3. gra w karty powstała na przełomie I i II połowy XIX wieku;
4. dawniej: drewniany młot do wbijania pali w ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Wiktionary

- Baśka – singel zespołu Wilki

- Baśka (Baszka) – tradycyjna kaszubska gra karciana

- Baśka – rodzaj krzyżówki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Baśka chodziła do LO, ja do Śląskich Technicznych.

(1.1) Napisałem do Baśki o twoim pomyśle.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Basiuchna ż., Barbara ż., Basia ż., Basieńka ż., Barbórka ż., barbórka ż., Basiunia ż.

przym. Baśkowy, Basiny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Barbara, Basia, Basieńka

Wiktionary

baskak

średniowieczny namiestnik mongolski, przedstawiciel władzy chana i poborca danin

SJP.pl

Baskak – urzędnik administracji Chanatu Kara Kitajów i imperium mongolskiego. Do jego obowiązków należało egzekwowanie obciążeń podatkowych, posiadał także ograniczone kompetencje wojskowe i nadzorcze.

Znani z historii baskakowie:

- Burundaj

Wikipedia

baskerville

baskerwil;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie

SJP.pl

Baskerville – uniwersalny i międzynarodowy krój pisma zaprojektowany w 1754 roku przez angielskiego drukarza i liternika Johna Baskerville’a. Baskerville jest pismem szeryfowym, klasyfikowanym jako antykwa barokowa. Charakteryzuje się mocnymi szeryfami oraz zaakcentowaniem pionowych kresek liter. Dzięki swym walorom estetycznym i funkcjonalnym Baskerville jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych pism, adaptowanym przez wielu producentów czcionek.

Wikipedia

baskerwil

baskerville;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie

SJP.pl

basket

środowiskowo: koszykówka, basketball (rzadko), piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy)

SJP.pl

Basket – czterokołowy, lekki pojazd konny o nadwoziu otwartym, wykonanym częściowo z wikliny, w kształcie kosza. Pojazdy tego typu produkowane były w Wielkiej Brytanii od ok. 1870.

Wikipedia

basketball

[czytaj: basketbol] rzadko: koszykówka, piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy); basket (środowiskowo)

SJP.pl

Koszykówka (lub piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego (sport olimpijski), w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć jak największą liczbę punktów wrzucając piłkę do kosza drużyny przeciwnej. Za datę powstania koszykówki uznaje się 21 grudnia 1891 r., a za jej twórcę – Jamesa Naismitha.

Wikipedia

basketballowy

→ basketball [czytaj: basketbolowy]; koszykówkowy

SJP.pl

baskijka

nakrycie głowy bez daszka; beret baskijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Razem z czwórką młodych ludzi: Amerykaninem, Anglikiem i dwoma Francuzami, nabywa stateczek „Tremolino" do przemytu broni dla hiszpańskich zwolenników Don Carlosa; spółce patronuje piękna Baskijka, Donia Rita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijka, AS: basʹḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baskijski m., Baskonia ż., baskijka ż.

:: fm. Bask m.

przym. baskijski

Wiktionary

baskijski

→ Baskonia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baskami, dotyczący Basków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Basków;

Wiktionary

Język baskijski (nazwy własne, zależnie od dialektu: euskara, euskera, eskuara, üskara) – język Basków, zamieszkujących kilka prowincji i departamentów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Posługuje się nim dzisiaj ponad milion osób, z których ok. 90% mieszka w Hiszpanii.

Wikipedia

Patrz:
Baskonia
Przykłady

(1.1) Juan Sebastián Elcano był baskijskim żeglarzem i odkrywcą.

(2.1) Baskijski jest językiem ergatywnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijsʲci, AS: basʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baskonia ż., Bask m., Baskijka ż., baskijka ż.

Wiktionary

baskijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem baskijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baskijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku baskijskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈsʲcijskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: basʹḱii ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

baskijskość

→ baskijski

SJP.pl

Patrz:
baskijski

baskil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskwil

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. zob. baskwil.

(1.2) jeźdz. pozycja, jaką przybiera dobrze ujeżdżony koń w czasie skoku nad przeszkodą;

Wiktionary

- baskil, baskila – prawidłowa pozycja konia w czasie skoku nad przeszkodą

- baskil, baskwil lub baskila – rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej oraz stosowany w broni

- Baskil – dystrykt w Turcji

Wikipedia

Powiązane:

przym. baskilowy

czas. baskilować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baskwil

(1.2) baskila

Wiktionary

baskilowy

związany z baskilem

SJP.pl

baskina

1. ozdobna, szeroka spódnica noszona przez Baskijki i Hiszpanki;
2. rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskinka;
3. dawniej: wydekoltowany stanik bez rękawów, modny we Francji w pierwszej połowie XVI wieku

SJP.pl

- baskina – element górnej części stroju męskiego lub kobiecego

- baskina – spódnica hiszpańska

- baskina – część zbroi płytowej

Zobacz też:

- Elya Baskin – łotewsko-amerykański aktor

- Whit Baskin – strongman

Wikipedia

baskinka

rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskina

SJP.pl

Baskina, baskinka – element górnej części stroju męskiego lub kobiecego (kaftana, jopuli, sajana, wamsa, stanika, żakietu czy bluzki) przypominający falbanę; doszyty w pasie, sięgający bioder bądź poniżej ich linii, sznurowany z przodu lub z tyłu, gładki, rozkloszowany, przymarszczony, układany w fałdy lub rozcinany bądź w formie krótkich patek.

Wikipedia

basklarnet

instrument muzyczny niższy o oktawę od zwykłego klarnetu

SJP.pl

Klarnet basowy (wł. Clarinetto basso, skrót w partyturze Cl.b.) – odmiana klarnetu.

Wikipedia

baskonia

region i kraina historyczna w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. dawna nazwa Kraju Basków

Wiktionary

Baskonia, Kraj Basków (bask. Euskal Herria, Euskadi, hiszp. Pais Vasco, Vasconia, fr. Pays Basque) – kraina historyczna na pograniczu Hiszpanii i Francji, położona nad Zatoką Biskajską, zamieszkana w znacznej części przez Basków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niech żyje wolna Baskonia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈskɔ̃ɲja, AS: baskõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. baskijski

rzecz. baskijka ż., Bask m., Baskijka ż., baskijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. baskijski

rzecz. baskijka ż., Bask m., Baskijka ż., baskijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Kraj Basków.

* baskijski: (1.1) Baskonia

* białoruski: (1.1) Басконія ż.

* czeski: (1.1) Baskicko

* hiszpański: (1.1) Vasconia ż.

* rosyjski: (1.1) Баскония ż.

* słowacki: (1.1) Baskicko n.

źródła.

== Baskonia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Baskonia, Kraj Basków

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baskowie

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

SJP.pl

Baskowie – protonaród waskoński zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. Obecnie żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

Wikipedia

baśkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Baśki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprawdzałeś już w Baśkowym plecaku?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baśka ż., Barbara ż., Basia ż., Basieńka ż.

Wiktionary

baskwil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskil

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej

Wiktionary

Powiązane:

przym. baskwilowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baskil

Wiktionary

baskwilowy

związany z baskwilem

SJP.pl

basma

1. metalowa osłona zakładana na ikonę, zakrywająca tło obrazu; koszulka, okład, sukienka;
2. farba do włosów zawierająca naturalny barwnik

SJP.pl

Basma (hebr. בסמ"ה, arab. بسم) – samorząd lokalny położony w dystrykcie Hajfa, w Izraelu.

Miasteczko leży na południe od miasta Umm al-Fahm, w paśmie górskim Karmel.

Wikipedia

basmacz

członek antybolszewickiego, zbrojnego ruchu narodowościowo-religijnego w Azji Środkowej w latach 1918-26, inspirowanego przez feudałów i duchowieństwo muzułmańskie

SJP.pl

Wikipedia

basmala

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, bismilla, bismillah

SJP.pl

Basmala (arab. ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm) rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

Wikipedia

basmati

indyjska odmiana ryżu o długich ziarnach

SJP.pl

Basmati, ryż basmati, ryż siewny indyjski (Oryza sativa L.) – kultywar ryżu długoziarnistego, o charakterystycznym aromacie, najpopularniejszy w Indiach i Pakistanie. Jego ziarna są dłuższe i cieńsze niż ziarna pozostałych odmian ryżu. Występuje na rynku w dwóch rodzajach: brązowy ryż basmati (pełnoziarnisty) oraz biały ryż basmati (obłuszczony brązowy ryż basmati).

Wikipedia

baśń

jeden z najważniejszych gatunków epiki ludowej, o tematyce związanej z wierzeniami magicznymi, siłami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. opowiadanie o treści fantastycznej;

(1.2) nieprawdziwa historia, uważana za mającą na celu wprowadzenie kogoś w błąd

Wiktionary

Baśń („bajka magiczna”) – jeden z fantastycznych gatunków epickich, zazwyczaj niewielkich rozmiarów, przynależy do folkloru.

Bajka magiczna (fantastyczna) – zwana niekiedy baśnią lub klechdą jest najbardziej typowym i charakterystycznym okazem bajki ludowej, określa się ją czasem mianem „bajki właściwej”. Terminy, które się do niej stosuje, podkreślają jej cechę podstawową, domieszkę lub nawet przewagę pierwiastków fikcyjnych, fantastycznych, cudownych czy czarodziejskich nad realnymi, ludzkimi. Są to pierwiastki te same, które występują w religii, wyrastają z dawnych wierzeń magicznych, od religijnych zaś różnią się tym tylko, że nie mają oficjalnego uznania, nie wchodzą do kanonu wierzeń, reprezentowanego przez taką czy inną organizację religijną. Jako że przedstawicielką sił magicznych, zazwyczaj przyjaznych człowiekowi, bywa istota męska lub kobieca, w języku angielskim zwana Fairy, we francuskim Fée, co w polszczyźnie oddaje się wyrazem wróżka, skąd terminy angielskie i francuskie na oznaczenie danej kategorii bajek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Matka ją najciekawszych baśni uczyła, ojciec najstarszymi podaniami karmił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baɕɲ̊, AS: baśń̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baśniowość ż.

przym. baśniowy

przysł. baśniowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajka; gw-pl|Górny Śląsk|bera.

(1.2) bajka

Wiktionary

baśniarski

→ baśniarz

SJP.pl

Patrz:
baśniarz

baśniarz

dawniej: bajarz, bajczarz

SJP.pl

baśniopis

dawniej: bajkopisarz - osoba pisząca bajki

SJP.pl

baśniopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pisarz zajmujący się tworzeniem baśni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak wiadomo, drogowskaz nie musi chadzać prawidłową drogą, nic więc dziwnego, że genialny baśniopisarz był nadwrażliwcem, dziwakiem i nieprawdopodobnym egocentrykiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baśniopisarstwo n.

:: fż. baśniopisarka ż.

Wiktionary

baśniowo

przymiotnik

(1.1) jak w baśni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baśń ż.

przym. baśniowy

Wiktionary

baśniowość

nierealność, nadzwyczajność, nierzeczywistość; coś co zdarzyć się może tylko w bajkach, baśniach, legendach, podaniach lub mitach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baśniowe; cecha tych, którzy są baśniowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baśń ż.

przym. baśniowy

przysł. baśniowo

Wiktionary

baśniowy

przymiotnik od: baśń

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z baśni, dotyczący baśni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Smok jest potworem baśniowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baśń ż., baśniowość ż.

Wiktionary

baśnioznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

SJP.pl

baśnioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

SJP.pl

baśnioznawstwo

nauka, wiedza o baśniach

SJP.pl

basok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wielkim brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opasły brzuch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Nie wiedziołech, że od niej chop to je taki basok.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grubas

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|bas.

Wiktionary

basować

1. potocznie: śpiewać basem; wydawać głos o niskim tonie;
2. potocznie: wtórować, akompaniować;
3. przestarzałe: potakiwać, schlebiać komuś

SJP.pl

czasownik

(1.1) wtórować, przytakiwać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas, basek, basista, basistka, basowanie

przym. basowy

Wiktionary

basowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śpiewanie basem

(1.2) granie na basie

(1.3) granie akompaniamentu

(1.4) daw. przytakiwanie, schlebianie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas m., basista m.

czas. basować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) akompaniowanie, przygrywanie

Wiktionary

basówka

potocznie: gitara basowa

SJP.pl

basowy

związany z basem, dotyczący basu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący basu, określający bas

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla basu, mający cechy basu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bas mrz., basik mrz., basista mos., basistka ż.

czas. basować

Wiktionary

basra

miasto w Iraku; Al-Basra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

(1.2) geogr. wieś w Pakistanie, w prowincji Pendżab

(1.3) geogr. wieś w Jemenie, w muhafazie Hadramaut

(1.4) geogr. adm. prowincja w południowej części Iraku, ze stolicą w mieście Basra (1.1);

Wiktionary

Basra (arab. البصرة, Al-Basra, także Busra, Busrah) – drugie co do wielkości miasto w Iraku, liczące około 2 600 000 mieszkańców (2003).

Basra jest położona na szlaku wodnym Szatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą muhafazy Basra.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1-3) kolokacje miejscowość|D=Basry|Ms=Basrze.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

(1.2) wieś

(1.3) wieś

(1.4) prowincja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. basryjczyk mos., basryjka ż.

przym. basryjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Basra

* białoruski: (1.1) Басра ż.

* czeski: (1.1) Basra ż.

* francuski: (1.1) Bassorah

* hiszpański: (1.1) Basora ż.

* kataloński: (1.1) Bàssora ż.

* litewski: (1.1) Basra ż.

* niemiecki: (1.1) Basra n.

* rosyjski: (1.1) Басра ż.

* słowacki: (1.1) Basra ż.

* słoweński: (1.1) Basra ż.

* ukraiński: (1.1) Басра ż.

* włoski: (1.1) Bassora ż.

źródła.

== Basra (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Basra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basryjczyk mos., basryjka ż.

przym. basryjski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

(1.2) wieś

(1.3) wieś

(1.4) prowincja

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. basryjczyk mos., basryjka ż.

przym. basryjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Basra

* białoruski: (1.1) Басра ż.

* czeski: (1.1) Basra ż.

* francuski: (1.1) Bassorah

* hiszpański: (1.1) Basora ż.

* kataloński: (1.1) Bàssora ż.

* litewski: (1.1) Basra ż.

* niemiecki: (1.1) Basra n.

* rosyjski: (1.1) Басра ż.

* słowacki: (1.1) Basra ż.

* słoweński: (1.1) Basra ż.

* ukraiński: (1.1) Басра ż.

* włoski: (1.1) Bassora ż.

źródła.

== Basra (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Basra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

basryjczyk

mieszkaniec Basry (Al-Basry)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Basry; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Intelektualna działalność kufijczyków i basryjczyków obejmowała nie tylko studia językoznawcze, jak to wyżej sygnalizowałem, ale także między innymi literaturę piękną, teologię i historiografię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Basra ż.

:: fż. basryjka ż.

przym. basryjski

Wiktionary

basryjka

mieszkanka Basry (Al-Basry)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Basry; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Basra ż.

:: fm. basryjczyk mos.

przym. basryjski

Wiktionary

basryjski

→ Basra (Al-Basra)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Basrą, dotyczący Basry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basryjka ż., basryjczyk mos., Basra ż.

Wiktionary

bass

ryba z rzędu okoniokształtnych; m.in. bass wielkogębowy, bass słoneczny, bass zielony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba z rodziny bassowatych (nazwa systematyczna|Centrarchidae|ref=tak.)

(1.2) spoż. angielskie piwo marki Bass Brewery

Wiktionary

- BASS – biblioteka dźwiękowa

- bass wielkogębowy (Micropterus salmoides) – ryba z rodziny bassowatych

Osoby

- Bass Astral – polski muzyk, basista i producent muzyczny

- Colin Bass – brytyjski progresywny muzyk rockowy, basista, członek zespołu Camel.

- Eduard Bass – czeski pisarz, dziennikarz, piosenkarz, aktor, konferansjer i autor piosenek.

- Lance Bass – amerykański piosenkarz, aktor, producent filmowy i telewizyjny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Włodek złowił dwa bassy i kilka okoni.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. bassek mzw., bassowate lm nm.

przym. bassowaty

Wiktionary

basse-terre

[czytaj: basTER] stolica Gwadelupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

(1.2) geogr. jedna z dwóch wysp tworzących Gwadelupę;

Wiktionary

- Basse-Terre – jedna z wysp tworzących terytorium Gwadelupy

- Basse-Terre – miasto na Gwadelupie

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Basse-Terre n.

źródła.

== Basse-Terre (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Basse-Terre

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Basse-Terre n.

źródła.

== Basse-Terre (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Basse-Terre

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bassek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. niewielka ryba słodkowodna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyłowiony z akwarium bassek podrygiwał w siatce do łapania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bass mzw., bassowate lm nm.

Wiktionary

basset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; baset

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

Wiktionary

Basset hound – jedna z ras psów, należąca do grupy psów gończych i posokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych w podsekcji gończych krótkonożnych. Typ jamnikowaty. Według klasyfikacji FCI podlega próbom pracy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pies

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|basset.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) basset, basset hound

* duński: (1.1) bassethund w.

* francuski: (1.1) basset m.

* japoński: (1.1) バセットハウンド

* norweski (bokmål) : (1.1) basset, basset hound

* szwedzki: (1.1) basset, basset hound

źródła.

== basset (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈbæsɪt.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sapaa-basset.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kynol. basset

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasːɛt, AS: ba•set

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) pies

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|basset.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) basset, basset hound

* duński: (1.1) bassethund w.

* francuski: (1.1) basset m.

* japoński: (1.1) バセットハウンド

* norweski (bokmål) : (1.1) basset, basset hound

* szwedzki: (1.1) basset, basset hound

źródła.

== basset (język angielski.) ==

wymowa.

bryt. IPA|ˈbæsɪt.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sapaa-basset.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kynol. basset

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

basseterre

[czytaj: basTER] stolica Saint Kitts i Nevis

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Saint Kitts i Nevis;

Wiktionary

Basseterre – stolica Saint Kitts i Nevis, na wyspie Saint Kitts, port nad Morzem Karaibskim; 14 000 mieszkańców (2018). Stolica parafii Saint George Basseterre.

W Basseterre główną rolę stanowi przemysł spożywczy i bawełniany. W mieście jest zlokalizowane lotnisko: port lotniczy Robert L. Bradshaw. Stacja kablowa o międzynarodowym znaczeniu. Miasto jest siedzibą Wschodniokaraibskiego Banku Centralnego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Basseterre

* czeski: (1.1) Basseterre

* rosyjski: (1.1) Бастер m.

* szwedzki: (1.1) Basseterre n.

* włoski: (1.1) Basseterre ż.

źródła.

== Basseterre (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Basseterre.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Basseterre

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbasːɛˈtɛrːɛ, AS: ba•sete•re

Wiktionary

bassowate

rodzina ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; okoniopstrągowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Centrarchidae|Lacépède|ref=tak., rodzina słodkowodnych ryb o krępym ciele;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie gatunki bassowatych budują gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bass mzw., bassek mzw.

Wiktionary

bassowaty

o cechach bassowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

basta

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; dosyć, dość, finito, koniec, kwita, szlus

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wyraz określający zakończenie danej wypowiedzi lub stanowczy nakaz zakończenia czegoś; dość

(1.2) gw. więzienna zaklęcie odwołujące zakaz lub przekleństwo

Wiktionary

Basta (ros. Ба́ста), znany także jako Noggano (ros. Ноггано), właściwie Wasilij Michajłowicz Wakulienko (ros. Василий Михайлович Вакуленко; ur. 20 kwietnia 1980 w Rostowie nad Donem) – rosyjski raper i producent muzyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mam zamiaru tego zrobić i basta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbasta, AS: basta

Wiktionary

Powiązane:

czas. bastować ndk., zbastować dk.

rzecz. bastowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzekłem, i już, dość, dosyć, wystarczy, kwita

Wiktionary

bastard

dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bękart

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. nieślubne dziecko, głównie w odniesieniu do pozamałżeńskich potomków królewskich

(2.2) obraźliwie o kimś

Wiktionary

- Bastard – zwierzę uzyskane w wyniku krzyżowania międzygatunkowego (czyli bastardyzacji).

- Bastard – określenie dziecka z nieprawego łoża, zwłaszcza potomka królewskiego. Określenie jest to nadal używane w genealogii i heraldyce, a także literaturze historycznej.

- Bastard – W heraldyce funkcjonuje jako oznaczenie herbu, tzw. uszczerbienie, oznaczające herb bastarda. Zazwyczaj jest to ukośny pas – barre – skierowany w lewo, lub jego pomniejszona wersja – baton.

- Bastard – rodzaj miecza, łączący w sobie cechy miecza jednoręcznego oraz miecza długiego.

- Bastard – album zespołu Kat.

- Viola bastarda – smyczkowy instrument muzyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zebryna jest bastardem zebry i osła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastart, AS: bastart

Wiktionary

Powiązane:

przym. bastardowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krzyżówka, mieszaniec, hybryda

(2.1) bękart

Wiktionary

bastarda

1. krój pisma drukarskiego; czcionka tego kroju
2. działo używane w XVII w., odmiana kolubryny, mająca krótszą lufę i mniejszy ciężar

SJP.pl

Bastarda – typ pisma gotyckiego, stanowiący połączenie cech pism kaligraficznych oraz kursywnych. Stosowano ją m.in. do pisania kodeksów.

Bastarda powstała we Francji, gdy w XIV i XV stuleciu pojawiła się tendencja do łagodzenia i zaokrąglania ostrych kątów tekstury, do rozjaśniania kolumny tekstu przez wprowadzenie światła – rozsunięcie liter, powiększenie odstępów między wyrazami i rozszerzenie interlinii. Silne są również wpływy kursywy.

Wikipedia

bastardowy

→ bastard

SJP.pl

Patrz:
bastard

bastardyzacja

międzygatunkowe krzyżowanie zwierząt

SJP.pl

Bastardyzacja (ze starofr. bâtard, ang. bastardization), krzyżowanie międzygatunkowe zwierząt – proces polegający na krzyżowaniu osobników należących do różnych, ale blisko ze sobą spokrewnionych gatunków. W wyniku bastardyzacji uzyskuje się mieszańce zwane bastardami. W odniesieniu do roślin używa się określenia hybrydyzacja lub krzyżowanie międzygatunkowe roślin.

Wikipedia

basteja

półokrągła budowla, wysunięta na zewnątrz linii umocnień, stanowiąca element fortyfikacji w XV wieku

SJP.pl

Wikipedia

bastejowy

→ basteja

SJP.pl

Patrz:
basteja

bastek

zdrobnienie od: Sebastian (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) pot. imię|polski|m. zdrobn. Sebastian

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Alojzy Bastek – polski działacz społeczny, powstaniec śląski

- Erhard Bastek – polski polityk

- Ewald Bastek – polski pływak i piłkarz wodny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rano spacerowaliśmy z Bastkiem po wydmach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baścik mos., Sebastian mos., Seba mos., Sebastiana ż., Sebastianek mos., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

przym. Sebastianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Seba, Sebastian, Sebastianek

Wiktionary

basten

nazwisko

SJP.pl

bastet

egipska bogini, protektorka króla i kobiet ciężarnych, czczona pod postacią kota

SJP.pl

Bastet, znana też pod nazwą Bast, Boubastis, Pasht, Ubasti, Ba en Aset – w mitologii egipskiej bogini miłości, radości, muzyki, tańca, domowego ogniska, płodności, a także kotów.

Wierzono, że Bastet chroni mężczyzn przed chorobami i demonami. Przedstawiana jako kot lub kobieta z głową kota, często ze skarabeuszem na głowie, który był symbolem wschodzącego słońca, gdyż w imieniu Ra walczyła z Apopisem – ucieleśnieniem chaosu, przedstawianego jako wielkiego węża. Przedstawiano ją często z krzyżem Ankh – symbolem życia – i sistrum – uderzanym instrumentem muzycznym, który był jej atrybutem władzy. Była matką Maahesa, według niektórych źródeł, Chonsu – boga Księżyca. Bogini Bastet pojawiła się już w czasach II dynastii, i jej nazwa prawdopodobnie wzięła się od miast kultu Bast (greckie Bubastis). Prawdopodobnie na początku zwierzęciem kultu był lew/lwica. Herodot na podstawie powierzchownych analogii porównywał ją z grecką Artemidą. Wielu bogów w tamtym okresie miało swoje dwie twarze – dobrą i złą; o ile Bastet kot była usposobieniem dobroci i ochroną, kojarzono ją również z bezwzględną, walczącą Sachmet przedstawianą jako kobieta z głową lwa.

Wikipedia

bastia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Wiktionary

Bastia (wymowa, kors. Bastìa) – główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce, główny ośrodek administracyjny departamentu Górna Korsyka. Miasto zostało założone w XIV wieku. Ma dobrze rozwinięty przemysł metalowy i tytoniowy. Dzięki dostępowi do Morza Śródziemnego i długiej historii Bastia jest dużym ośrodkiem rekreacyjnym z plażą i kąpieliskami. Oprócz starego miasta ma inne turystyczne atrakcje takie jak:

- średniowieczna twierdza z XVI w.,

- katedra Ste Marie XVII w.,

- kościoły z XVII w.,

- stara przystań, wykorzystywana dla łodzi i jachtów.

Wikipedia

bastion

bulwar, część fortyfikacji stałej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

(1.2) przen. niewzruszone oparcie dla czegoś

Wiktionary

Bastion – podstawowy element umocnień w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atakowany bastion ciągle się bronił.

(1.2) Kościół był bastionem oporu przeciwko komunizmowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbastʲjɔ̃n, AS: bastʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bastionowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beluarda, bulwar

Wiktionary

bastionik

mały bastion

SJP.pl

bastionowy

związany z bastionem, dotyczący bastionu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bastionem, dotyczący bastionu

(1.2) wyposażony w bastion, mający formę bastionu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bastion mrz.

Wiktionary

bastonada

dawny rodzaj kary polegającej na biciu kijem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kara bicia kijami w pięty lub w plecy

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|bastonnade. → bicie kijami

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bastinado

* baskijski: (1.1) bastonada

* francuski: (1.1) bastonnade ż.

* hiszpański: (1.1) bastonada ż.

źródła.

== bastonada (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bastonada, kara cielesna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbastɔ̃ˈnada, AS: bastõnada

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|bastonnade. → bicie kijami

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bastinado

* baskijski: (1.1) bastonada

* francuski: (1.1) bastonnade ż.

* hiszpański: (1.1) bastonada ż.

źródła.

== bastonada (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bastonada, kara cielesna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bastować

kończyć, przestawać, stopować

SJP.pl

bastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrywanie z czymś, kończenie czegoś, zaprzestawanie czegoś

(1.2) daw. karc. pasowanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. bastować

wykrz. basta

Wiktionary

bastyda

baszta wartownicza w umocnionych fortyfikacjami miastach średniowiecznych

SJP.pl

Bastyda (fr. bastide z prowansalskiego bastida) – typ niewielkiej warownej osady miejskiej, w średniowieczu charakterystyczny dla obszarów południowo-zachodniej Francji.

Bastydy tworzono jako nowe skupiska populacji („miasta nowe” – villes neuves) z inicjatywy władzy senioralnej, królewskiej bądź kościelnej. Specjalnym aktem fundacyjnym zakładano je na regularnym planie dostosowanym jednak do naturalnego ukształtowania terenu. Centrum stanowił czworoboczny plac otoczony domami o arkadowych podcieniach; w jego pobliżu lokowano kościół. Wyloty ulic w narożnikach placu często zwężano dla celów obronnych, przesklepiając je też arkadowo.

Wikipedia

bastylia

w średniowieczu: niewielki zamek budowany poza murami miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, średniowieczny zamek wybudowany za murami miasta

Wiktionary

Bastylia (fr. la Bastille) – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako część jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego. Słowo la bastille w wolnym tłumaczeniu oznacza każdy zamek tuż za rogatkami miasta i jest mniej więcej odpowiednikiem polskiego słowa barbakan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈstɨlʲja, AS: bastylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bastylia

Wiktionary

bastylski

przymiotnik od: Bastylia

SJP.pl

basuto

1. lud afrykański mieszkający w górach Lesotho i w RPA;
2. terytorium zależne w Afryce południowej od XIX wieku do 1966 roku

SJP.pl

Basuto, Basutoland – od XIX wieku do roku 1966 terytorium zależne w Afryce południowej, protektorat brytyjski (powierzchnia: ~30 tys. km²). Powstało po aneksji przez Brytyjczyków ziem zamieszkanych od około XV wieku przez klany mówiące językami z rodziny bantu ludów Sotho-Tswana, zintegrowanych w I połowie XIX wieku w wyniku działalności miejscowego króla, Moshoeshoe I, w jeden naród nazwany Basotho (dosłownie – „południowi Sotho”).

Wikipedia

basy

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

SJP.pl

- basy – ludowa nazwa basetli (instrument muzyczny)

- Basy – instrument muzyczny

- Basy – łąka we wsi Wolica Siesławska

- Basy – skała w Pieninach Spiskich

Wikipedia

basza

pasza; tytuł dostojnika w imperium osmańskim; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. inna pisownia → pasza

(1.2) daw. przen. inna pisownia → pasza

Wiktionary

- Basza (król Izraela)

- pasza (urząd)

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Twardowski siadł w końcu stoła, podparł się w boki jak basza (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃa, AS: baša

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pasza m., baszybuzuk m., paszalik m., paszałyk m., paszałykat m., daw. paszanica m., daw. paszowstwo n., daw. paszostwo n., stpol. paszeństwo n., daw. baszowstwo n., daw. baszostwo n.

przym. paszowski, baszowski, daw. baszyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pasza

Wiktionary

baszak

nazwisko

SJP.pl

baszan

starożytny region na Bliskim Wschodzie; biblijna nazwa Wzgórz Golan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Wiktionary

Baszan, Batanea, Trachonitis – bogaty w wodę głównie równinny region, zlokalizowany na wschód od rowu Jordanu. Współcześnie na terytorium południowo-zachodniej Syrii i północno-zachodniej Jordanii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otacza mnie mnóstwo cielców, osaczają mnie byki Baszanu.

Wiktionary

baszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas gdy Zachód i syryjska opozycja uznała referendum za fikcję, Moskwa oświadczyła, że wyniki referendum wskazują na ogromne poparcie, jakim cieszy się wśród Syryjczyków prezydent Baszar el-Asad.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Baszszar

Wiktionary

baszczyński

nazwisko

SJP.pl

baszkaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pływaliśmy z Niną w Baszkausie aż do zmroku.

Wiktionary

baszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

baszkir

członek narodu zamieszkującego głównie Baszkirię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek narodu Baszkirów

(1.2) obywatel Baszkortostanu

Wiktionary

Baszkir (ang. Bashkirian)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający około 6,5 miliona lat (od 318,1 ± 1,3 do 311,7 ± 1,1 mln lat temu). Baszkir jest młodszy od serpuchowu a starszy od moskowu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żadnego Baszkira nie namówisz do wzięcia udziału w takiej wyprawie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszkiria ż.

:: fż. Baszkirka ż.

przym. baszkirski

przysł. baszkirsko

Wiktionary

baszkiria

autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. hist. region historyczny, którego ludnością rdzenną są Baszkirzy

Wiktionary

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respublikahı) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aj jest rzeką w Baszkirii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszkortostan mrz., baszkirski mrz., Baszkir m., Baszkirka ż.

przym. baszkirski

przysł. baszkirsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Baszkortostan, Republika Baszkortostanu

(1.2) Baszkortostan

Wiktionary

baszkirka

członkini narodu zamieszkującego głównie Baszkirię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini narodu Baszkirów

(1.2) obywatelka Baszkortostanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z okładki spoglądała na nią opalona Baszkirka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszkiria ż.

:: fm. Baszkir m.

przym. baszkirski

przysł. baszkirsko

Wiktionary

baszkirski

→ Baszkiria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Baszkirami

(1.2) związany z Baszkirią / Baszkortostanem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język baszkirski;

Wiktionary

Język baszkirski (nazwa własna: башҡорт теле [bɑʂ.ˌqʊ̞rt.tɪ̞.ˈlɪ̞]) – język Baszkirów, należący do kipczackiej grupy języków tureckich. Najbliżej jest spokrewniony z językiem tatarskim, wykazuje jednak względem niego znaczne różnice fonetyczne i gramatyczne.

Wikipedia

Patrz:
Baszkiria
Przykłady

(1.1) Niestety, Bułat nie uczył się baszkirskiego w szkole podstawowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszkortostan m., Baszkiria ż., Baszkir m., Baszkirka ż.

przysł. baszkirsko

Wiktionary

baszkirsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób baszkirski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baszkirski mrz., Baszkiria ż., Baszkir m., Baszkirka ż.

przym. baszkirski

Wiktionary

baszkirskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem baszkirskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baszkirskim

(1.3) spisany, stworzony w języku baszkirskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʃʲcirskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bašʹḱirskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

baszkortostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respublikahı) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spędziłem tydzień w Baszkortostanie na wykopaliskach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszkiria ż., baszkirski mrz.

przym. baszkirski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Baszkiria, Republika Baszkortostanu

Wiktionary

baszków

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

W Polsce

- Baszków – część wsi Jakubice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta

- Baszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny

- Baszków – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny

- Baszków – gromada

Wikipedia

baszkówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Baszkówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

We wsi 25 sierpnia 1994 spadł jeden z najsłynniejszych polskich meteorytów – meteoryt Baszkówka.

Wikipedia

baszostwo

godność baszy - dostojnika w imperium osmańskim

SJP.pl

baszowski

przymiotnik od: basza; charakterystyczny dla baszy, osoby noszącej tytuł dostojnika cywilnego i wojskowego w imperium osmańskim (np. kompetencje baszowskie), związany z taką osobą; paszowski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący baszy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basza mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) paszowski

Wiktionary

baszszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Baszszar (arab. بشار, fr. Béchar, dawniej Colomb-Béchar) – miasto w Algierii.

Jest stolicą wilajetu o tej samej nazwie. Leży w algierskiej części Sahary, niedaleko granicy z Marokiem.

W 2008 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 165 627.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W związku ze śmiercią brata Baszszar został zmuszony do powrotu i wstąpienia do akademii wojskowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Baszar mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Baszar

Wiktionary

baszta

średniowieczna budowla obronna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. archit. podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

(1.2) żegl. ściana boczna doku pływającego

(1.3) ogrod. w ogrodach z XVII-XVIII wieku kolista altana zamykająca naroże żywopłotu lub szpaleru

Wiktionary

Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta może być w stosunku do wnętrza obwodu obronnego zamknięta, dostępna z chodnika straży, otwarta częściowo (arkadą) lub całkowicie jako wykusz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podziemne kondygnacje baszt często były wykorzystywane jako więzienia.

(1.2) Baszta miała wysokość 5 metrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃta, AS: bašta

Wiktionary

Powiązane:

przym. basztowy

Wiktionary

basztan

ogród na stepie, przeznaczony pod uprawę warzyw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pole, w którym uprawia się głównie arbuzy, melony, ogórki, dynie; Gloger.

Wiktionary

Basztan (biał. Баштан; ros. Баштан) – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim, w sielsowiecie Hrabauka.

Znajduje tu się stacja kolejowa Cierucha, położona na linii Homel - Czernihów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) My też dostaliśmy kawał ziemi pod basztan. Jakaż to była uciecha dla dzieci, kiedy w końcu lipca matka nasza urządzała z całą naszą rodzinką wycieczkę na ten basztan.

Wiktionary

basztka

zdrobnienie od: baszta

SJP.pl

basztowy

przymiotnik od: baszta

SJP.pl

baszybuzuk

1. żołnierz wojsk tureckich na przełomie XIX i XX wieku;
2. dawniej: hultaj, figlarz, zawadiaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

(1.2) daw. przen. człowiek niesforny, hultaj, bandyta

Wiktionary

Baszybuzucy (tur. başıbozuk od baş – głowa i bozuk – zepsuty, uszkodzony, [tj. szalony], zdeprawowany; lm başıbozuklar) – w XIX i na początku XX wieku żołnierze nieregularnych wojsk tureckich, pochodzących z ochotniczego naboru.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widzieliśmy słynnego Iskinder-Baszę (Ilińskiego) niegdyś urzędnika przy kolei orleańskiéj, a dziś jednego z pierwszych jenerałów armii tureckiéj, naczelnika Baszybuzuków (co po turecku oznacza: szalone głowy). (…) On to był zwycięzcą nad Dunajem, pod Kalafatem. (…) Iskinder miał tylko ośmiuset ludzi, z którymi natarł i dwustu ludzi w odwodzie. Natarto jednak z takim zapałem, że pułkownika obaliło pierwsze uderzenie i tysiące Moskali rozbito. Iliński chciał uratować życie pułkownikowi Karamzinowi, synowi historyka, przybył jednak za późno; jakiś baszybuzuk zanurzył mu już szablę w gardło i on zobaczył już tylko krew tryskającą jak z wodotrysku (…) Opowiadają, że gdy [Iliński] przemawia do swych baszybuzuków wzrusza ich silnie: mówi im o swym domu, płacze i wszyscy z nim płaczą. Zaręcza, że nie ma ludzi łagodniejszych ani posłuszniejszych i łatwiejszych do kierowania: a przecież to są ludzie, których cywilizowani nazwaliby zbieraniną łotrów. Czyż nie jest to ciekawem widzieć miłośników starego porządku, obrońców cywilizacyi najbardziéj rozwiniętéj i najwykwintniejszej wzywających na pomoc barbarzyńców, jak w r. 1848 tak zwaną garde mobile a obecnie żuawów czy baszybuzuków? (…) Baszybuzuki nie pobierają żołdu i żyją Bóg jeden wie czem; ale tak mało im potrzeba; a gdy im powiedzą, że sułtan nie ma pieniędzy, żałują go i powtarzają: biedak! sic.

(1.2) Dla naszych socyalistów „Sokół” jest związkiem chuliganów, jest to bojówka kontrrewolucyi, banda baszybuzuków N.D. (=narodowej demokracji) itd. itd. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. basza mos.

Wiktionary

baszyński

nazwisko

SJP.pl

baszłyk

przestarzałe: kaptur z filcu lub grubej tkaniny, noszony w Rosji od połowy XVIII wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1)  kaptur z grubej tkaniny, o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kozacy otuleni w baszłyki od czasu do czasu przechodzili w wyciągnięty kłus.

(1.1) Wjeżdżali do miasteczka, gdy minęli ośnieżonego człowieka. Usunął się w zaspę. Był ubrany w kożuch i chodaki z łozy, twarz całą zakrywał baszłyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʃwɨk, AS: bašu̯yk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kapuza, szłyk

Wiktionary

bat

rzemień lub skręcony sznur służący do chłostania; bicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

(1.2) ryb. łódź rybacka o jednym maszcie

(1.3) monet. waluta Tajlandii;

(1.4) slang. skręt; joint

(1.5) zob. baty.

(1.6) wędk. prosta wędka bez przelotek i kołowrotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) hist. metrol. dawna jednostka objętości równa ok. 22 litrom;

Wiktionary

Bat (także: bicz) – narzędzie złożone z rzemienia i sznura na pręcie lub kijku, stosowane do popędzania zwierząt, dawniej do wymierzania kar cielesnych, czyli plag. Także chłosta. Specyficznym typem bata jest bat do lonżowania – z długą rączką i długą końcówką, wykorzystywany między innymi przy lonżowaniu po kole, powożeniu oraz tresurze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przypomnij tylko niewolę mauretańską, tam cię batem do roboty pędzili i licho karmili, a tu jesteś wolny i swobodny.

(1.2) Zostawiwszy stułokciową linę na brzegu, wyjechał w wielkim bacie na morze, wyrzucił prawe skrzydło, macicę, lewe skrzydło niewodu.

(2.1) Efa i bat mają mieć jednakową miarę, tak, by bat obejmowała dziesiątą część chomera i efa obejmowała dziesiątą część chomera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bat, AS: bat

Wiktionary

Powiązane:

(1.1,5-6)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: czas. batożyć ndk.

(1.2)

:: rzecz.

::: zdrobn. bacik m.

:: przym. batowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) batog, bicz, bykowiec

Wiktionary

bat.

skrót od: batalion

SJP.pl

bata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury. łódka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od bat

Wiktionary

- Bata – staroegipskie bóstwo

- Bata – miasto w Gwinei Równikowej

- Bata – wieś w Bułgarii

- Bata – wieś w Rumunii, w okręgu Arad, w gminie Bata

- Bata – gmina w Rumunii, w okręgu Arad

- Bata – producent obuwia

- Bata Shoe Museum – muzeum obuwia

- Tomáš Baťa – założyciel firmy Bata

- Jan Antonín Baťa – kontynuator ekspansji firmy Bata, nazywany „królem butów”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbata, AS: bata

Wiktionary

batagur

1. rodzaj żółwia z rodziny batagurowatych;
2. przedstawiciel rodziny żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych

SJP.pl

Batagur – rodzaj żółwi z rodziny batagurowatych (Geoemydidae).

Wikipedia

batagurowate

rodzina żółwi; batagury

SJP.pl

Batagurowate, batagury (Geoemydidae) – rodzina żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych. Obejmuje ponad 70 gatunków, najwięcej z wszystkich rodzin żółwi. Pod względem budowy i biologii wykazują podobieństwo do żółwi błotnych; dawniej bywały uznawane za ich podrodzinę.

Wikipedia

batagurowaty

o cechach batagurowatych (rodzina żółwi)

SJP.pl

bataille

La Bataille – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Deux-Sèvres. W 2016 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 85 mieszkańców.

Dnia 1 stycznia 2019 roku połączono cztery wcześniejsze gminy: La Bataille, Crézières, Tillou oraz Chef-Boutonne. Siedzibą gminy została miejscowość Chef-Boutonne, a nowa gmina przyjęła jej nazwę.

Wikipedia

batak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z rdzennej ludności zamieszkującej północno-zachodnią część Sumatry w Indonezji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wyżyna w północno-zachodniej części Sumatry

(2.2) geogr. miasto w południowej Bułgarii;

Wiktionary

- Batak – miasto w Bułgarii

- Batak – gmina w Bułgarii

- Batak Rabit – miasteczko w Malezji

- Batakowie – lud zamieszkujący północno-zachodnią część Sumatry

- Batak – wyżyna na Sumatrze

- języki batackie – szereg języków austronezyjskich

- Batak – indonezyjski kuc

Wikipedia

Powiązane:

przym. batacki

Wiktionary

batalia

1. w średniowieczu: zwarty, czworoboczny szyk bojowy piechoty; później: część ogólnego ugrupowania wojska na polu bitwy;
2. rozstrzygająca bitwa, bój;
3. gwałtowny spór; rozgrywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bitwa lub kilka bitew

(1.2) przen. spór, walka o coś

Wiktionary

Batalia (od wł. battagliare – walczyć, wojować) – rodzaj zwartego czworobocznego szyku bojowego piechoty stosowanego w XV i XVI wieku.

Batalia była czworobokiem piechoty formowanym przede wszystkim przez szwajcarskich piechurów i lancknechtów. Jako formacja nigdy nie występowała pojedynczo; w każdej bitwie (niezależnie od ilości piechoty) tworzono 3 batalie. Łączna liczba piechurów zgromadzonych w bataliach mogła dochodzić do kilkudziesięciu tysięcy. Podczas starcia posuwały się one schodami, w marszu równomiernym, wykonywanym w takt uderzeń bębna. Dzięki zastosowaniu długich pik i możliwości obrony okrężnej były trudne do rozbicia nawet atakami ciężkiej jazdy. W zwarciu nie łamały szeregów oraz dysponowały ogromną siłą uderzeniową. Zwalczano je za pomocą artylerii, a osmańscy Turcy walczyli z nimi za pomocą szarż jazdy skierowanymi na skraj (rogi) czworoboków.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Stoczyła prawdziwą batalię o obecność Tolkienowskiej twórczości w nowym programie nauczania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary

batalion

największy pododdział różnych rodzajów wojsk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Philomachus pugnax|ref=tak., ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

Wiktionary

Batalion (dawniej – nazwa skrócona baon) – jednostka organizacyjna wojska (pododdział), mniejsza od pułku – ok. 300–700 żołnierzy (czasem więcej niż 700), składająca się z kilku kompanii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odezwały się trąbki i nasz batalion rozłamał się na cztery kompanie uszykowane kolumnami obok siebie.

(1.1) Dwa bataliony i kompania artylerii wystarczy do zwycięstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtalʲjɔ̃n, AS: batalʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baon m., batalia ż., batalista n., batalistyka ż., batalionik mrz.

przym. batalionowy, batalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baon, skrót bat.

(2.1) bojownik

Wiktionary

batalionik

zdrobnienie od: batalion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od batalion

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batalion m.

Wiktionary

batalionowy

związany z batalionem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wojsk. związany z batalionem, dotyczący batalionu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batalion mzw./mrz.

Wiktionary

batalista

malarz tworzący obrazy o tematyce wojennej czy wojskowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta tworzący sztukę o tematyce wojennej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batalia ż., batalion m., batalistyka ż.

:: fż. batalistka

przym. batalistyczny

Wiktionary

batalistka

→ batalista

SJP.pl

Patrz:
batalista

batalistyczny

związany z batalistyką, batalistą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z batalistyką, dotyczący batalistyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batalistyka ż., batalista m., batalistka ż., batalion mrz./mzw.

Wiktionary

batalistyka

twórczość poświęcona tematyce wojennej

SJP.pl

Batalistyka – przedstawienie scen bitewnych, pochodów wojennych, oblężeń i życia obozowego, głównie w malarstwie i grafice, ale także literaturze i filmie.

Artysta specjalizujący się w tej tematyce zwany jest batalistą.

Wikipedia

batarejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. latarka

Wiktionary

batat

bylina z rodziny powojowatych; wilec ziemniaczany, słodki ziemniak, patat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ipomoea batatas|ref=tak., bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

(1.2) bulwa batata (1.1)

Wiktionary

Wilec ziemniaczany, batat, patat, kūmara lub słodki ziemniak (Ipomoea batatas (L.) Lam.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie jest znany w dzikim stanie, jest natomiast popularny w uprawie w całej strefie tropikalnej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trudno mi opisać radość, jaką odczuwam, widząc w kosmopolityzujących się warzywniakach bataty, ponieważ te słodkie bulwy koją niczym sobotni rosół w gościnnych, krakowskich domach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bot. wilec ziemniaczany; słodki ziemniak

(1.2) słodki ziemniak

Wiktionary

batatowy

→ batat; patatowy

SJP.pl

batavia

1. dawna nazwa Dżakarty;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA;
3. miasto w Surinamie

SJP.pl

- Batavia – łacińska nazwa Holandii

- Batavia / Batawia – Republika Batawska, marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795–1806

- Batavia – dawna nazwa Dżakarty

- Batavia – łacińska nazwa miasta Pasawa w Niemczech

- Batavia – osada turystyczna, była kolonia trędowatych w Surinamie, w dystrykcie Saramacca

- Batavia – dzielnica portowa w Lelystad

- Batavia – statek należący do Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, rozbity u brzegów Australii w 1629

Wikipedia

batawia

marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795-1806; Republika Batawska

SJP.pl

Dżakarta (indonez. Jakarta, dawn. Batavia) – stolica i największe miasto Indonezji, w północno-zachodniej części Jawy, dziewiąta aglomeracja świata z 31 760 000 mieszkańców.

Wikipedia

batawowie

Batawowie (łac. Batavi) — lud germański, wywodzący się spośród plemienia Chattów (zamieszkującego tereny współczesnej Hesji), po raz pierwszy wzmiankowany przez Cezara w Wojnie galijskiej. Na skutek wewnętrznych tarć mieli opuścić swe pierwotne siedziby i osiedlić się u ujścia Renu, przede wszystkim na tzw. wyspie batawskiej pomiędzy rzekami Oude Rijn i Waal/Moza (zapewne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Batawów odgrywał ważną rolę przy organizacji wypraw rzymskich w głąb Germanii.

Wikipedia

batawski

→ Batavia

SJP.pl

Patrz:
Batavia

bateldres

battledress, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

SJP.pl

baterflaj

rodzaj ćwiczenia, polegającego na wykonywaniu ruchów podobnych do lotu motyla

SJP.pl

bateria

1. ogniwo elektrochemiczne lub zespół takich ogniw w jednej obudowie, będący przenośnym źródłem prądu, np. w latarkach, telefonach;
2. zespół podobnych urządzeń technicznych połączonych i współpracujących ze sobą w jednym układzie;
3. pododdział artylerii lufowej lub rakietowej;
4. zbiór jednakowych lub podobnych przedmiotów, np. bateria butelek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

(1.2) elektr. pot. dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku

(1.3) wojsk. w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

(1.4) pot. żart. kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

(1.5) techn. kompletne urządzenie umożliwiające korzystanie z bieżącej wody

Wiktionary

Bateria – zespół składający się z jednakowych elementów, na przykład ogniw, dział, oddziałów, zaworów, komór czy klatek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W koksowni „Jadwiga” w Zabrzu wybudowano nową baterię koksowniczą.

(1.2) Budzik nie chodzi – może bateria jest rozładowana?

(1.3) Na początku wojny każdej brygadzie podlegała bateria artyleryjska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɛrʲja, AS: baterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bateryjka ż.

przym. bateryjny, bateriowy

Wiktionary

bateriomat

automat do doładowywania baterii w pojazdach elektrycznych

SJP.pl

bateriowy

→ bateria; bateryjny

SJP.pl

bateryjka

1. zdrobnienie od: bateria;
2. kilka połączonych ze sobą małych ogniw elektrycznych przystosowanych do latarki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektron. mała bateria

(1.2) daw. (także. reg.) latarka elektryczna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę wymienić bateryjkę w zegarku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɛˈrɨjka, AS: bateryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bateria

Wiktionary

bateryjny

→ bateria; bateriowy

SJP.pl

batgirl

[czytaj: bat gerl] pseudonim kilku bohaterek z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, powiązanych z Batmanem

SJP.pl

Batgirl – pseudonim kilku żeńskich bohaterek występujących w komiksach o Batmanie, a także posiadających własne serie.

Wikipedia

bath

Bath – miasto w Anglii, w hrabstwie Somerset, położone 159 km na zachód od Londynu i 21 km na wschód od Bristolu. Miasto posiada status city, nadany przez królową Elżbietę I w roku 1590. W roku 1889 uzyskało status gminy miejskiej, od roku 1996 jest centrum administracyjnym jednostki autonomicznej Bath and North East Somerset.

Wikipedia

batial

strefa batialna - strefa dna i warstwy wody między litoralem a abisalem

SJP.pl

Batial (gr. bathýs 'głęboki'), strefa batialna (hemipelagiczna) – podwodna strefa zbiorników wodnych obejmująca zbocza lądu do górnej granicy strefy abysalnej. Dotyczy głównie mórz i oceanów, a także głębokich jezior (Bajkał, Niasa, Tanganika).

Wikipedia

batialny

przymiotnik od: batial

SJP.pl

batiar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, baciarz, andrus, antek

SJP.pl

Batiar (baciar, baciarz) – potoczne i gwarowe określenie „człowieka ulicy” lwowskiej. Wbrew obiegowej opinii nie odnosiło się wyłącznie do młodzieży.

Najprawdopodobniej wyraz „batiar” pochodzi od węgierskiego „betyár” oznaczającego rozbójnika, awanturnika, ulicznika. Znany jest pogląd (propagowany przez Urszulę Jakubowską), że określenia „batiar” używano w czasie przynależności Lwowa do Austro-Węgier. Policjanci (którymi wówczas często byli Węgrzy) uganiali się za chuliganami z okrzykiem „betyár”. Lwowiakom ta nazwa bardzo miała się spodobać i weszła do codziennego słownictwa. Według Kazimierza Chłędowskiego autorem tego określenia jest Jan Lam. Cyt.: Po Lamie pozostało niemało wyrażeń w galicyjskim słowniku, pomiędzy innymi i nazwa „baciarz” określająca indywiduum, żyjące z dnia na dzień, zaniedbane, brudne, zapite, o którym się mówi tylko z pogardą.

Wikipedia

batiarski

→ batiar; baciarski

SJP.pl

batik

1. technika barwienia tkanin;
2. tkanina ozdobiona tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

(1.2) włók. tkanina barwiona tą techniką

Wiktionary

Batik – technika malarska polegająca na nakładaniu wosku i kąpieli tkaniny w barwniku, który farbuje jedynie miejsca niepokryte warstwą wosku. Dla uzyskania specjalnych efektów proces woskowania i farbowania można powtarzać wielokrotnie.

Wzory na tkaninie, najczęściej bawełnianej, uzyskuje się przez pokrywanie płótna gorącym woskiem. Używa się do tego pędzla, patyczka, szpatułki i tjantingu (przyrządu do malowania na tkaninach). Następnie tkaninę zanurza się w zimnej kąpieli barwiącej. Miejsca pokryte woskiem pozostają niezabarwione. Po wysuszeniu można nałożyć kolejną woskową fazę wzoru i ponownie barwić w ciemniejszym barwniku. Czynność tę powtarza się wielokrotnie. Po wykonaniu projektowanego wzoru tkaninę prasuje się przez biały papier. Batik to technika wykonywana przez pokolenia, najbardziej popularna w Indonezji i innych krajach Azji, gdzie najczęściej do formowania pozycji batiku używa się skór zwierzęcych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. batikowanie n.

czas. batikować ndk.

przym. batikowy, batikarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) batik

* bułgarski: (1.1) батик m.

* górnołużycki: (1.1) batika ż.; (1.2) batika ż.

* hiszpański: (1.1) batik m.

* niemiecki: (1.1) Batik ż./m.; (1.2) Batik ż./m.

* nowogrecki: (1.1) μπατίκ n.

* rosyjski: (1.1) батик m.; (1.2) батик m.

* słowacki: (1.1) batika ż.; (1.2) batika ż.

* węgierski: (1.1) batik

źródła.

== batik (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|bəˈtʰiːk.

audioUS|En-us-batik.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) batik

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatʲik, AS: batʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batikowanie n.

czas. batikować ndk.

przym. batikowy, batikarski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. batikowanie n.

czas. batikować ndk.

przym. batikowy, batikarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) batik

* bułgarski: (1.1) батик m.

* górnołużycki: (1.1) batika ż.; (1.2) batika ż.

* hiszpański: (1.1) batik m.

* niemiecki: (1.1) Batik ż./m.; (1.2) Batik ż./m.

* nowogrecki: (1.1) μπατίκ n.

* rosyjski: (1.1) батик m.; (1.2) батик m.

* słowacki: (1.1) batika ż.; (1.2) batika ż.

* węgierski: (1.1) batik

źródła.

== batik (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|bəˈtʰiːk.

audioUS|En-us-batik.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) batik

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

batikarski

związany z batikiem (technika barwienia tkanin lub tkanina barwiona tą techniką), np. pracownia batikarska; batikowy

SJP.pl

batikarz

osoba zdobiąca tkaniny, papier, skórę itp. techniką batikową

SJP.pl

batikować

malować coś techniką batiku

SJP.pl

batikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. barwienie tkanin metodą batiku z użyciem wosku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batik mrz.

czas. batikować

przym. batikowy, batikarski

Wiktionary

batikowy

przymiotnik od batik; np. technika batikowa, chustki batikowe

SJP.pl

batiuszka

potocznie:
1. ksiądz prawosławny w Rosji; pop;
2. car rosyjski

SJP.pl

Pop (z gr. pappas, παππάς, ojciec) – przestarzałe potoczne określenie księdza w Cerkwi prawosławnej i katolickich Kościołach wschodnich, w średniowieczu używane także wobec duchownych rzymskokatolickich. Odpowiednik wschodniosłowiańskiego określenia batiuszka (ros. biał. ukr. батюшка, ojczulek). Obecnie w Polsce zwykle zastępowane tytułem ksiądz.

Wikipedia

batkeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Batkenem, dotyczący Batkenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Batken mrz.

Wiktionary

batki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spodenki, kąpielówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) gwara. Co widza twojego fatra w doma, to on zawsze we batkach loto.

(1.2) gwara. Kup se batki, to pójdymy na basen.

Wiktionary

batkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Batkiewicz − polski przedsiębiorca, hokeista, olimpijczyk

- Łukasz Batkiewicz − polski hokeista

- Marek Batkiewicz − polski hokeista, olimpijczyk

- Michał Batkiewicz − polski rzeźbiarz

Wikipedia

batko

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Andrzej Batko (1933–1997) – botanik, mikolog, zoolog, algolog i filozof

- Liliana Batko-Sonik (ur. 1954) – polska filolog

- Marian Batko (1901–1941) – więzień Auschwitz-Birkenau, nauczyciel

- Roman Batko (ur. 1966) – polski teoretyk i praktyk zarządzania

- Stanisław Batko (1891–1928) – polski żołnierz

- Stanisław Batko (1904–1975) – polski botanik i mykolog

- Zbigniew Batko (1940–2007) – polski tłumacz

Wikipedia

batkowski

nazwisko

SJP.pl

batman

w gwarze młodzieżowej:
1. modnie ubrany młodzieniec, zachowujący się ekstrawagancko; szpaner;
2. zakonnica; pingwin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. popularny bohater filmów i komiksów;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Turcji;

(2.2) geogr. rzeka, dopływ Tygrysu;

Wiktionary

Batman (jego alter ego – Bruce Wayne) – fikcyjna postać (superbohater) znany z licznych serii komiksowych, wydawanych przez DC Comics, oraz z różnych adaptacji związanych z tą postacią. Po raz pierwszy postać Batmana pojawiła się w czasopiśmie komiksowym Detective Comics vol. 1 #27 w maju 1939 roku. Postać Batmana została stworzona wspólnie przez Boba Kane’a i Billa Fingera, lecz przez wiele lat tylko Kane był oficjalnie podawany jako autor. W zamyśle twórców Batman miał być pogromcą przestępczości, powstałym z kombinacji cech różnych bohaterów magazynów pulpowych i filmów. Bob Kane wzorował się przede wszystkim na Zorro, którego znał z oglądanej w młodości ekranizacji jego przygód, zatytułowanej Znak Zorro (The Mark of Zorro) z 1920 roku (stamtąd zaczerpnął ideę zamaskowanego mężczyzny jakim był Bruce Wayne). Innymi inspiracjami były dla niego Shadow i Drakula z filmowej adaptacji z 1931 (idea mrocznej postaci), postać złoczyńcy z filmu The Bat Whispers z 1930 roku (idea kostiumu nietoperza, idea bat-sygnału), Sherlock Holmes (idea błyskotliwego detektywa i stratega), jak również szkice skrzydłowca autorstwa Leonarda da Vinci. Imię alter ego Batmana – Bruce zostało zainspirowane postacią króla Szkocji Roberta I Bruce’a, zaś nazwisko rodowe – Wayne pochodzi od bohatera rewolucji amerykańskiej – Anthony’ego Wayne’a. Oryginalnie był nazywany „The Bat-man” lub „The Batman”, w Polsce znany również jako „człowiek-nietoperz”, posiada także przydomki: The Caped Crusader (Krzyżowiec w pelerynie), The Dark Knight (Mroczny Rycerz), oraz The World’s Greatest Detective (Najlepszy Detektyw Świata).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piotrek jest wielkim fanem komiksów o Batmanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatmãn, AS: batmãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człowiek-nietoperz

Wiktionary

batmaning

zabawa polegająca na przyjmowaniu w różnych miejscach pozy wiszącego nietoperza

SJP.pl

batochromia

metoda badania substancji organicznych, polegająca na obserwacji przesunięcia widma

SJP.pl

batofobia

chorobliwy lęk przed głębinami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed głębokością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cierpię na batofobię, dlatego nigdy nie zszedłbym na dno oceanu, nawet w łodzi podwodnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈfɔbʲja, AS: batofobʹi ̯a

Wiktionary

batog

skórzany bicz z krótką rękojeścią; nahajka; nahaj; kańczug

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mocny bat, bicz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batożenie n.

czas. batożyć

Wiktionary

batolit

wielka masa skalna (skała magmowa - granitowa)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości

Wiktionary

Batolit — wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości. Jej górna powierzchnia przecina skały niezgodnie z ich warstwowaniem. W postaci batolitu występują głównie granity oraz granodioryty, często zawierając w sobie wtopione kawałki skał z otoczenia intruzji (tzw. ksenolity). Często także w batolitach leżą złoża rud. Skały w otoczeniu batolitów często są silnie przeobrażone i pokryte apofizami. Niekiedy na obszarze dawnych tarczy kontynentalnych, np. w Kanadzie czy Brazylii, batolity zajmują setki tysięcy km²; w Polsce przykładem jest masyw Tatr Wysokich. Batolity zajmujące do 20 km² nazywane są pniami magmowymi.

Wikipedia

batologia

1. uporczywe powtarzanie tych samych słów lub frazesów;
2. dział botaniki zajmujący się badaniem jeżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o roślinach z rodzaju jeżyn, ich systematyce i morfologii;

(1.2) książk. uporczywe powtarzanie wyświechtanych zwrotów

Wiktionary

Batologia – dziedzina nauki (botaniki) zajmująca się badaniem jeżyn (Rubus L.). Nazwa pochodzi od greckich słów βάτος – jeżyna, które pojawia się w nazwach naukowych podrodzajów jeżyn (Eubatus, Anoplobatus, Chamaebatus, Idaeobatus, Malachobatus), oraz logos (gr. = słowo, nauka).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Franz Joseph Spribille w latach dziewięćdziesiątych XIX w. zaczął się specjalizować w batologii, czyli dziale botaniki poświęconemu jeżynom.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. batolog m.

:: przym. batologiczny

Wiktionary

batometr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batymetr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. hydrol. urządzenie służące do pomiaru głębokości zanurzenia oraz do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego

Wiktionary

Batometr, batymetr (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. batymetr

Wiktionary

batometria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batometru

SJP.pl

baton

podłużny, wąski wyrób cukierniczy, zwykle w polewie czekoladowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. cuk. niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

(1.2) białystok. długa bułka pszenna

(1.3) środ. pałka teleskopowa

(1.4) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Wiktionary

- baton – w geologii, piętro jurajskie;

- baton – rodzaj słodyczy;

- baton – pałka teleskopowa;

- baton – pałeczka mażoretkowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama kupiła mi baton z karmelem i orzechami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɔ̃n, AS: batõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. (1.1) zdrobn. batonik m.

przym. (1.4) batoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bułka wrocławska, warszawa|bułka paryska., łódź|angielka., reg. pozn. kawiorek, kawiorka., reg. śl. francuz., kraków|weka.

(1.3) pałka teleskopowa

Wiktionary

batona

kobieta lekkich obyczajów we Włoszech

SJP.pl

batonik

zdrobnienie od: baton; mały baton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od baton

(1.2) spoż. cuk. mały baton

Wiktionary

Baton – rodzaj podłużnych słodyczy o niewielkich rozmiarach. Zazwyczaj składa się z nadzienia o różnych smakach (np. toffi, orzechowy, waniliowy itp.), którego wierzchnia warstwa pokryta jest czekoladą (batonik czekoladowy). Istnieją także dietetyczne odmiany batoników oraz batoniki dla diabetyków.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Je już piątego batonika i ciągle mu mało?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baton mrz.

Wiktionary

batonowy

→ baton

SJP.pl

Patrz:
baton

batoporta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. pływająca brama dokowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wyniku odbalastowania batoporta uzyskuje pływalność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈpɔrta, AS: batoporta

Wiktionary

bator

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bator – polski prawnik

- Ignacy Bator – polski wojskowy, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego

- Joanna Bator – polska pisarka, publicystka, felietonistka

- Damdin Suche Bator – mongolski dowódca wojskowy i rewolucjonista

Wikipedia

batoraczka

potocznie: absolwentka szkoły im. Stefana Batorego

SJP.pl

batorak

potocznie o absolwencie szkoły imienia Stefana Batorego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. absolwent szkoły imienia Stefana Batorego

Wiktionary

batoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do panowania Stefana Batorego, pochodzący z tych czasów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z czasów batoriańskich pochodzą dwie najstarsze panoramy Warszawy (…)

Wiktionary

batorów

osiedle w Szczytnej

SJP.pl

Batorów (niem. Friedrichsgrund) – osiedle w Szczytnej, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna.

Wikipedia

batorowicz

nazwisko

SJP.pl

batorówka

1. czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; magierka;
2. szabla zdobiona wizerunkami Stefana Batorego

SJP.pl

- batorówka – szabla

Wikipedia

batorowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Batorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

- Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne

- Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka

- Batorowo – gromada

Wikipedia

batorski

przymiotnik od: Batorz

SJP.pl

batory

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Batory (dynastia)

- Andrzej Batory

- Aleksander Batory

- Baltazar Batory

- Elżbieta Batory

- Gabriel Batory

- Jan Batory

- Józef Batory

- Krzysztof Batory

- Stefan Batory – król Polski

- Stefan Batory (wojewoda siedmiogrodzki)

- Zygmunt Batory

Wikipedia

batorz

wieś w Polsce

SJP.pl

Batorz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców.

Wikipedia

batowice

Batowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Wikipedia

batowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Batowicami, dotyczący Batowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Batowice nmos.

Wiktionary

batowski

nazwisko

SJP.pl

- Batowski – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu Zęby

- Aleksander Benedykt Batowski (1760–1841) – łowczy, stolnik

- Aleksander Konstanty Batowski (1799–1862) – historyk-publicysta i działacz polityczny

- Stanisław Batowski Kaczor (1866–1946) – malarz batalista

- Zygmunt Batowski (1876–1944) – historyk sztuki

- Henryk Batowski (1907–1999) – historyk slawista

- Natalia Batowska (1894–1961) – historyk sztuki

Wikipedia

batożek

zdrobnienie od: batog

SJP.pl

Batiżok (ukr. Батіжок) – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bohu, uchodzi we wsi Czetwertyniwka.

Wikipedia

batożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzanie kogoś batogiem, biczem, batem lub podobnym narzędziem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mógł patrzeć na bestialskie batożenie niewolnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: batožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batog m., batożek m., batożysko n., batożnik m.

czas. batożyć ndk., wybatożyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biczowanie, chłostanie, smaganie

Wiktionary

batożyć

przestarzałe: bić, smagać batem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybatożyć)

(1.1) przest. bić, smagać przy użyciu batoga

(1.2) książk. atakować słowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Batożył konie aż do krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɔʒɨt͡ɕ, AS: batožyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batożenie n., bat mrz., batog mrz., batożnik mos., batożnica ż.

czas. wybatożyć dk.

Wiktionary

batożyca

wieloletnia, naziemnopączkowa roślina z rodziny okolnicowatych, występująca w Ameryce Środkowej i Południowej; łyczakowiec

SJP.pl

batrach

gatunek ryby z rodziny batrachowatych

SJP.pl

Batrach (Halobatrachus didactylus) – gatunek ryby z rodziny batrachowatych (Batrachoididae).

Wikipedia

batrachologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o płazach;

Wiktionary

Batrachologia (gr. bátrachos ‘żaba’, lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem płazów. Wraz z reptiliologią (nauką o gadach) tworzą herpetologię.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Płazami zajmuje się nauka zwana batrachologią, natomiast dziedzina wiedzy obejmująca płazy i gady to herpetologia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbatraxɔˈlɔɟja, AS: batraχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batracholog m.

przym. batrachologiczny

Wiktionary

batrachowate

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Batrachowate, batrachowcowate (Batrachoididae) – rodzina ryb w rzędzie batrachokształtnych (Batrachoidiformes). Niektóre gatunki są jadowite, ich ukłucia są bardzo bolesne i wywołują objawy zatrucia, nie stanowią jednak zagrożenia dla życia człowieka. Batrachowate są lokalnie poławiane jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia

batrachowaty

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

batrachowce

podrząd ryb z rzędu okoniokształtnych; żaboryby

SJP.pl

batrachowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych; żaboryba

SJP.pl

batszeba

Batszeba (zwana też Betsabe, hebr. בת שבע, zm. po 970 p.n.e.) – postać biblijna, jedna z żon Dawida, króla starożytnego Izraela. Według przekazu biblijnego jej pierwszym mężem był Uriasz Hetyta. Gdy zaszła w ciążę z Dawidem, doprowadził on do śmierci Uriasza, a następnie poślubił wdowę po nim. Z Dawidem Batszeba miała czterech synów – m.in. Salomona, przyszłego króla.

Wikipedia

battement

[czytaj: batMĄ] element tańca baletowego, ruch nogi polegający na jej wysuwaniu w dowolnym kierunku i późniejszym dosuwaniu

SJP.pl

Terminologia tańca klasycznego służy do opisu kombinacji kroków, pozycji, póz, ruchów ciała oraz wielu innych elementów z których składa się technika baletu klasycznego.

Znaczna część terminologii baletowej pochodzi z języka francuskiego.

Wikipedia

battista

włoskie imię męskie

SJP.pl

battle-dress

[czytaj: betldres] bateldres, battledress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

SJP.pl

battledress

[czytaj: betldres] bateldres, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

SJP.pl

batuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ręcznik kąpielowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatux, AS: batuχ

Wiktionary

batumi

stolica Adżarii (autonomicznej republiki w Gruzji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Batumi (gruz. ბათუმი) – miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego, stolica autonomicznej republiki Adżarii. Położone jest w pobliżu granicy z Turcją. Drugie co do wielkości miasto kraju (po Tbilisi). Batumi jest siedzibą Gruzińskiego Sądu Konstytucyjnego. W 2023 Batumi liczyło 179,1 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Batumi jest stolicą autonomicznej republiki Adżarii.

Wiktionary

Powiązane:

przym. batumski

Wiktionary

batumski

przymiotnik od: Batumi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Batumi (miastem w Gruzji)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Gruzińskiej SRS włączono gubernie tifliską (= tyfliską), batumską i kutaiską, okręg suchumski i część okręgu soczińskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Batumi n.

Wiktionary

batut

przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki, umożliwiającej skoki połączone z obrotami

SJP.pl

Wikipedia

batuta

pałeczka używana przez dyrygenta do kierowania grą orkiestry, chóru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

Wiktionary

Batuta (z włoskiego „uderzenie”, „takt”) – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta w celu precyzyjniejszego, wyraźniejszego i sugestywniejszego wyrażania tempa, metrum i dynamiki utworu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) co chwila rozlegał się trzask batuty o pulpit (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtuta, AS: batuta

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

pod batutą

etymologia.

(1.1) etym|hiszp|batuta. etym|wł|battuta. → bicie, tętnienie

uwagi.

nie mylić z|batut.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Instrumenty muzyczne

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) baton

* baskijski: (1.1) batuta

* duński: (1.1) dirigentstav w., taktstok w.

* fiński: (1.1) tahtipuikko, pinna

* francuski: (1.1) baguette ż.

* hiszpański: (1.1) batuta ż.

* japoński: (1.1) 指揮棒 (しきぼう, shikibō)

* jidysz: (1.1) טאַקטשטעקל n. (taktsztekl)

* niderlandzki: (1.1) dirigeerstok m.

* niemiecki: (1.1) Taktstock m., Dirigentenstab m.

* nowogrecki: (1.1) ράβδος ż.

* rosyjski: (1.1) дирижёрская палочка ż.

* słowacki: (1.1) taktovka ż.

* słoweński: (1.1) taktirka ż.

* szwedzki: (1.1) taktpinne w.

* włoski: (1.1) bacchetta ż.

źródła.

== batuta (język baskijski.) ==

thumb|batuta (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. batuta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

baty

1. kara wykonywana za pomocą bata
2. potocznie o dotkliwej porażce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kara cielesna wykonywana za pomocą bata

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨ, AS: baty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłosta

Wiktionary

batybental

dno wód rozpościerające się na dużej głębokości

SJP.pl

batybiont

zwierzę żyjące wyłącznie w głębinowej i otchłannej strefie mórz, przystosowane do wysokiego ciśnienia

SJP.pl

batycki

nazwisko

SJP.pl

Batycki (marka stylizowana na BATYCKI) – polska firma z siedzibą w Gdańsku, produkująca galanterię skórzaną i biżuterię. Firma powstała w 1948 roku w Gdyni, jej założycielem jest pochodzący z przedwojennego polskiego Lwowa Tadeusz Batycki. Od 1997 roku głównym projektantem kolekcji galanterii skórzanej i biżuterii domu mody Batycki jest Bożena Batycka.

Wikipedia

batyfotometr

przyrząd do pomiaru natężenia oświetlenia w wodzie na dużych głębokościach

SJP.pl

Wikipedia

batygraficzny

krzywa batygraficzna - wykres stosunków głębokościowych wód (jezior, mórz)

SJP.pl

batymetr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batometr

SJP.pl

Batometr, batymetr (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

Wikipedia

batymetria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batymetru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

Wiktionary

Batymetria (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – dział hydrologii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych.

Do wykonywania pomiarów stosuje się różnego rodzaju urządzenia pomiarowe, sondy: ciśnieniowe, akustyczne i inne. Wyniki pomiarów przedstawia się zazwyczaj na mapach batymetrycznych w postaci izobat–izolinii łączących punkty o tej samej głębokości lub w formie przekrojów poprzecznych lub podłużnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja, AS: batỹmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. batymetryczny

Wiktionary

batymetryczny

przymiotnik od: batymetria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batymetria ż.

Wiktionary

batypelagial

obszar głębinowy otwartych wód morskich leżący poniżej zasięgu światła słonecznego

SJP.pl

Batial (gr. bathýs 'głęboki'), strefa batialna (hemipelagiczna) – podwodna strefa zbiorników wodnych obejmująca zbocza lądu do górnej granicy strefy abysalnej. Dotyczy głównie mórz i oceanów, a także głębokich jezior (Bajkał, Niasa, Tanganika).

Wikipedia

batypelagiczny

przymiotnik od: batypelagial

SJP.pl

batyścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od batyst

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batyst m.

Wiktionary

batysfera

stalowa kulista kabina obserwacyjna do badania głębin morskich, opuszczana ze staku na stalowej linie

SJP.pl

Batysfera – stalowa, kulista kapsuła służąca do podwodnych obserwacji, opuszczana na linie ze statku, pozbawiona własnego napędu – pierwsze urządzenie do badania głębin morskich, zastąpione przez wyposażony we własny napęd batyskaf.

Wikipedia

batyskaf

podwodny statek do badania głębin morskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

Wiktionary

Batyskaf (gr. βάθος, bathos – głębokość i σκάφος, skaphos – statek) – statek podwodny z własnym napędem przeznaczony do badań głębinowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 23 stycznia 1960 roku Szwajcar Jacques Piccard i Amerykanin Don Walsh w batyskafie „Triest” zeszli na samo dno Rowu Mariańskiego, najgłębszego punktu na Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈtɨskaf, AS: batyskaf

Wiktionary

Powiązane:

przym. batyskafowy

Wiktionary

batyskafowy

przymiotnik

(1.1) związany z batyskafem, dotyczący batyskafów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batyskaf mrz.

Wiktionary

batyst

cienka, przezroczysta tkanina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

Wiktionary

Batyst (fr. batiste) – tkanina o delikatnej fakturze, bardzo cienka i przezroczysta. Wykonana zazwyczaj z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub lnianej, tkana splotem płóciennym. Zazwyczaj bielona, niekiedy drukowana.

Wykorzystywana jako materiał na bieliznę, lekkie ubiory kobiece i ich dodatki, oraz do dekoracji wnętrz (np. na zasłony).

Od XIII wieku produkowany we Francji, później we Włoszech, Flandrii i Niemczech. W Polsce produkowany od XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na łożu, usłanym z całym przepychem batystów i haftów, (…) leżała postać kobieca, na wpół już ogarnięta sztywnością śmierci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatɨst, AS: batyst

Wiktionary

Powiązane:

przym. batystowy

rzecz. batyścik mrz.

Wiktionary

batystacja

stacjonarny batyskaf, podwodna kabina służąca nurkom jako punkt zaopatrzenia, kontaktu itp.

SJP.pl

batystat

kabina w kształcie pionowego cylindra, służąca do obserwacji pod wodą oraz do kierowania pracami podwodnymi

SJP.pl

batystowy

związany z batystem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z batystem, dotyczący batystu

(1.2) wykonany z batystu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. batyst mrz.

Wiktionary

batytermometr

termometr głębokościowy

SJP.pl

batyżowiecki

przymiotnik od: Dolina Batyżowiecka, Batyżowiecki Staw, Batyżowiecki Szczyt

SJP.pl

batłąch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna butelka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbatwɔ̃w̃x, AS: batu̯õũ̯χ

Wiktionary

baublis

Baublis – około 1000-letni dąb wspomniany przez Adama Mickiewicza w Panu Tadeuszu, w którego pniu poeta, filolog i historyk Dionizy Paszkiewicz (lit. Dionizas Poška) założył muzeum. Dąb ten rósł w Bordziach na Żmudzi. Został ścięty w 1812 roku.

Nazwę Baublis nadawano na Żmudzi starym dębom otaczanym czcią religijną. Wierzono, że w określone dni wydobywał się z nich głos przepowiadający przyszłość.

Wikipedia

baud

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod

SJP.pl

- Bod (ang. Baud) – w telekomunikacji i informatyce jednostka szybkości transmisji danych.

- Baud – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.

Wikipedia

bauda

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod

SJP.pl

Bauda (niem. Baude) – rzeka w województwie warmińsko-mazurskim.

Bauda płynie przez Równinę Warmińską i uchodzi do Zalewu Wiślanego w okolicach Fromborka. Nad Baudą leżą Młynary.

Wikipedia

baudelaire

[czytaj: bodLER] nazwisko, m.in. Charles Pierre Baudelaire (1821-1867) - poeta francuski

SJP.pl

- Charles Baudelaire (ur. 1821, zm. 1867) – francuski poeta i krytyk, parnasista zaliczany do grona tzw. poetów przeklętych

Postacie fikcyjne

- Klaus Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń

- Słoneczko Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń

- Wioletka Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń

Wikipedia

bauer

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; baor (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. bogaty chłop, zazwyczaj pochodzenia niemieckiego

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. gospodarz

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Bauer:

- Alain Bauer (ur. 1962) – francuski prawnik

- Andreas Bauer (ur. 1964) – niemiecki skoczek narciarski

- Andreas Friedrich Bauer (1783–1860) – niemiecki inżynier

- Andrzej Bauer (1866–1900) – francuski franciszkanin, męczennik, święty katolicki

- Bruno Bauer (1809–1882) – niemiecki filozof

- Christian Bauer (ur. 1977) – francuski szachista

- Christina Bauer (ur. 1988) – francuska siatkarka

- Clemens Bauer (1899–1984) – niemiecki historyk ekonomii

- Edgar Bauer (1820–1886) – niemiecki filozof

- Edit Bauer (ur. 1946) – słowacka ekonomistka, polityk

- Erich Bauer (1900–1980) – zbrodniarz hitlerowski

- Ernst Bauer (ur. 1928) – amerykański fizyk

- Ferdinand Bauer (1760–1826) – austriacki grafik

- František Saleský Bauer (1841–1915) – czeski kardynał, arcybiskup Ołomuńca

- Gustav Bauer (1870–1944) – polityk niemiecki, kanclerz Republiki Weimarskiej w 1920 r.

- Gustav Bauer (1884-?) – amerykański zapaśnik

- Hans Bauer (1927–1997) – niemiecki piłkarz

- Harold Bauer (1873–1951) – amerykański pianista

- Jan Bauer (1904–1940) – polski nauczyciel, działacz społeczny

- Johann Bauer (XVII w.) – śląski rzeźbiarz

- John Bauer (1882–1918) – szwedzki ilustrator

- José Carlos Bauer (1925–2007) – brazylijski piłkarz

- Klemen Bauer (ur. 1986) – słoweński biathlonista

- Ludwik Bauer (1851–1927) – polski działacz społeczny

- Lukáš Bauer (ur. 1977) – czeski biegacz narciarski

- Marion Bauer (1887–1955) – amerykańska kompozytorka

- Otto Bauer (1881–1938) – austriacki filozof i polityk

- Rudolf Bauer (1879–1932) – węgierski lekkoatleta

- Rudolf Bauer (ur. 1957) – słowacki polityk

- Steve Bauer (ur. 1959) – kanadyjski kolarz

- Viola Bauer (ur. 1976) – niemiecka biegaczka narciarska

- Wilhelm Bauer (1822–1857) – niemiecki inżynier

- Wojciech Bauer (ur. 1954) – polski pisarz

- Wolfgang Bauer (1941–2005) – austriacki pisarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbawɛr, AS: bau̯er

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|bamber, bur, gospodorz.

Wiktionary

bauerski

dotyczący bauera

SJP.pl

bauhaus

Das Staatliche Bauhaus Weimar, Hochschule für Gestaltung - niemiecka wyższa szkoła artystyczna, powstała w 1919 r., kształcąca w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego

SJP.pl

Bauhaus – uczelnia artystyczno-rzemieślnicza powstała w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych w 1919 r., później od 1925 r. działająca w Dessau (dziś Dessau-Roßlau) i w latach 1932–1933 w Berlinie. Została utworzona przez Waltera Gropiusa.

Wikipedia

bauhinia

rodzaj tropikalnych roślin z rodziny brezylkowatych

SJP.pl

Wikipedia

baum

nazwisko

SJP.pl

Szwajcaria:

- Baum bi Günschbrg – szwajcarska nazwa gminy Balm bei Günsberg

Osoby:

- Antoni Baum – polski notariusz

- Henning Baum – niemiecki aktor

- Hermann Baum – niemiecki anatom

- Józef Baum – polski polityk

- L. Frank Baum – amerykański pisarz

- Otto Baum – niemiecki oficer

- Patrick Baum – niemiecki tenisista

- Robert Baum – niemiecki publicysta

- Ruth Baum – polka pisarka

- Samuel Baum – polski architekt

- Szczepan Baum – polski architekt

- Vicki Baum – austriacka pisarka

- Wilhelm Baum – niemiecki lekarz

- William Wakefield Baum – amerykański arcybiskup

Wikipedia

baumajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mistrz budowlany

Wiktionary

bauman

nazwisko

SJP.pl

- Adam Bauman – polski lektor, aktor teatralny, filmowy i dubbingowy

- Ernest Bauman – polski inżynier, podoficer Pułku Jazdy Poznańskiej, powstaniec listopadowy

- Janina Bauman – polska pisarka

- Nikołaj Ernestowicz Bauman – rosyjski rewolucjonista

- Zygmunt Bauman – polski socjolog, filozof

Wikipedia

baumarket

rodzaj marketu z artykułami dla domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wielkopowierzchniowy sklep z artykułami budowlanymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈmarkɛt, AS: bau̯market

Wiktionary

baumgart

nazwisko

SJP.pl

Baumgart:

- Baumgart (lub Baumgarten) – polski herb szlachecki

- Anna Baumgart – polska artystka wizualna, przedstawicielka sztuki krytycznej i sztuki feministycznej

- Iga Baumgart – polska lekkoatletka

- Jan Alojzy Baumgart – polski bibliotekarz i bibliotekoznawca

- Piotr Baumgart-Turkowiak – polski działacz polityczny

Wikipedia

baumkuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuchen, bankuch, sękacz

SJP.pl

baumkuchen

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, bankuch, sękacz

SJP.pl

Baumkuchen – pochodzący z Niemiec wyrób cukierniczy składający się z układanego warstwami ciasta piaskowego pieczonego na otwartym ogniu.

Wikipedia

bauns

bounce;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. muz. taneczny podgatunek hip-hopu, bounce;

(1.2) slang. imprezowa muzyka taneczna (nie tylko hip-hopowa)

(1.3) slang. tańczenie na imprezie (nie tylko hip-hopowej)

Wiktionary

Bounce – podgatunek hip-hopu, powstał na południu Stanów Zjednoczonych na początku lat 90. XX w.

Strukturą bounce zbliżony jest do pierwszych nagrań hip-hopowych z lat 70. XX w., utożsamianych z osobą DJ-a Kool Herca, amerykańskiego emigranta z Karaibów. Muzyk wypracował prostą formę hip-hopu, w którym beat stanowił tło dla MC, którego rap, czy też skandowanie miało na celu zachęcić publiczność do tańca. Słowa oparte na zasadzie "call and response", często zawierały odniesienia geograficzne, sposób mogący budzić skojarzenia w Polsce ze skandowaniem nazw miejscowości w trakcie zabawy. Bounce rozprzestrzeniał się w niewielkich klubach i salach koncertowych na uboczu przemysłu muzycznego przy wsparciu lokalnych społeczności.

Wikipedia

Powiązane:

czas. baunsować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bounce

Wiktionary

baunsować

potocznie: bawić się, tańczyć podczas imprezy; imprezować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) slang. tańczyć na imprezie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bauns mrz.

Wiktionary

bauplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bałplac.

Wiktionary

baur

nazwisko

SJP.pl

bautzen

[czytaj: bałcen] miasto w Niemczech; spolonizowana forma: Budziszyn

SJP.pl

- Bautzen (pol. Budziszyn) – miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn

- Bautzen – powiat w niemieckim kraju związkowym Saksonia

- Bautzen – stacja kolejowa w Budziszynie, w kraju związkowym Saksonia, w Niemczech

- (11580) Bautzen – planetoida

Wikipedia

bav

[czytaj: baf] skrót od: Bibliotheca Apostolica Vaticana - Watykańska Biblioteka Apostolska

SJP.pl

bavette

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków, podobny do tagliatelle, ale o wypukłym przekroju;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. stek wycinany z najlepszej części łaty wołowej

Wiktionary

Bavette – rodzaj włoskiego makaronu, podobnego do wąskiego tagliatelle (długie płaskie wstążki), jednak zazwyczaj o przekroju wypukłym. Przyrządzany z pszenicy durum i wody. Wywodzi się z Ligurii, zwłaszcza z Genui. Występuje przede wszystkim z sosami (np. pesto, sosy rybne) jako danie główne (pastasciutta). Bywa także dodatkiem do rosołu, rzadziej do owoców morza.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Bavette to jeden z moich ulubionych steków.

Wiktionary

bawar

piwo bawarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Warszawa. piwo bawarskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wypili sobie po dwie butelki bawara na osobę

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piwonia

Wiktionary

bawarczyk

mieszkaniec Bawarii; Bawar (przestarzale)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bawarii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niemcem czuł się Austriak Hitler i Bawarczyk Himmler, ale Adenauer był raczej Nadreńczykiem (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvart͡ʃɨk, AS: bavarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bawaria ż., bawarka ż.

:: fż. Bawarka ż.

przym. bawarski

Wiktionary

bawaria

kraj związkowy w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Wiktionary

Bawaria, Wolny Kraj Bawaria, Wolne Państwo Bawaria (niem. Bayern, Freistaat Bayern) – największy pod względem powierzchni kraj związkowy Niemiec.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈvarʲja, AS: bavarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawarski mrz., Bawarczyk m., Bawarka ż., bawarskość ż., bawaria ż., bawarka ż.

przym. bawarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Wolny Kraj Bawaria, stpol. Bawory

Wiktionary

bawarka

herbata z dodatkiem mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bawarii

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈvarka, AS: bavarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawarka ż., Bawaria ż.

:: fm. Bawarczyk m.

przym. bawarski

Wiktionary

bawarski

→ Bawaria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

(1.2) kulin. wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. etnolekt bawarski (1.1)

Wiktionary

Patrz:
Bawaria
Przykłady

(1.1) Pijani czołgiści w kącie ryczeli na całe gardło bawarskie piosenki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvarsʲci, AS: bavarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bawaria ż., Bawar m., Bawarczyk m., Bawarka ż., bawarka ż.

Wiktionary

bawarskość

→ bawarski

SJP.pl

Patrz:
bawarski

baweański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baweanem, dotyczący Baweanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bawean mrz.

Wiktionary

bawenit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Bawenit – minerał z grupy krzemianów. Powstaje w druzach pegmatytów granitoidowych, a także utworach hydrotermalnych i skarnach. Jest źródłem berylu. Nazwa tego minerału pochodzi od miejscowości Baveno.

Minerałami towarzyszącymi są: albit, fenakit, helwin, klinochlor, klinozoisyt, ortoklaz, stilbit i tytanit.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bawenit może być biały, zielony, różowy lub brązowy.

Wiktionary

bawet

1. górna część fartucha;
2. w dawnych strojach: spiczaste przedłużenie stanika

SJP.pl

Bawet, bawecik (fr. bavette – śliniak) – część wierzchniej sukni damskiej w XVIII wieku, głównie używana w sukni à la francaise. Trójkątny płat tkaniny, rodzaj chusteczki zdobiony haftami, taśmami, pikowaniami, bądź charakterystycznymi kokardami echelle. Przypinany z przodu i zasłaniający gorset, ostro zakończony na dole.

Wikipedia

bawełna

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełnica;
2. włókno okrywające nasiona tej rośliny, służące do wyrobu przędzy;
3. przędza z włókna bawełnianego; też: tkanina z tej przędzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

(1.2) włók. włókno otrzymane z bawełny (1.1);

(1.3) włók. rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)

Wiktionary

- bawełna (Gossypium) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych

- bawełna – włókno

- Bawełna – powieść Wincentego Kosiakiewicza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dookoła rozciągały się pola bawełny.

(1.2) Ta partia bawełny jest kiepskiej jakości i rwie się w maszynach tkackich.

(1.3) Kupiłam piękną bawełnę na spódnicę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɛwna, AS: baveu̯na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawełniarstwo n., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełniczka ż., bawełnianka ż., bawełniak m.

:: zdrobn. bawełenka ż.

przym. bawełniany, bawełnisty, bawełniasty, bawełniarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bawełniczka

Wiktionary

bawełniak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

SJP.pl

Bawełniak (Sigmodon) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae). W polskiej literaturze zoologicznej nazwa „bawełniak” była używana dla oznaczenia gatunku Sigmodon hispidus. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano oznaczenie bawełniak szczeciniasty, rezerwując nazwę „bawełniak” dla rodzaju Sigmodon.

Wikipedia

bawełniano-ceratkowy

zrobiony z bawełny i ceratki (np. śliniak bawełniano-ceratkowy)

SJP.pl

bawełniano-lniany

wykonany z bawełny i lnu, np. obrus bawełniano-lniany

SJP.pl

bawełnianopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnopodobny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲɲãnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯ʹńãnopodobny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bawełnopodobny

Wiktionary

bawełniany

zrobiony z bawełny, związany z bawełną i jej produkcją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z bawełny

(1.2) związany z bawełną jako surowcem

(1.3) odnoszący się do bawełny jako rośliny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anna założyła lekką bawełnianą sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲãnɨ, AS: baveu̯ʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawełna ż., bawełniarz m., bawełnica ż., bawełnianka ż.

Wiktionary

bawełniarski

→ bawełniarz

SJP.pl

Patrz:
bawełniarz

bawełniarz

1. specjalista w dziedzinie przemysłu bawełnianego;
2. pracownik zatrudniony w przemyśle bawełnianym;
3. przestarzałe: właściciel fabryki wyrobów bawełnianych

SJP.pl

bawełniasty

przypominający bawełnę

SJP.pl

bawełnica

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełna;
2. choroba zawodowa osób pracujących w przemyśle włókienniczym;
3. mszyca, szkodnik drzew owocowych (głównie jabłoni);
4. dawniej: chustka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Gossypium|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, dostarczających surowca włókienniczego (bawełny);

(1.2) daw. spódnica wełniana lub bawełniana

(1.3) daw. chustka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwʲˈɲit͡sa, AS: baveu̯ʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawełna

przym. bawełniany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bawełna

(1.2) bawełnianka

Wiktionary

bawełniczka

1. przestarzałe: robotnica w fabryce wyrobów bawełnianych;
2. zdrobnienie od: bawełnica

SJP.pl

bawełniczy

dawniej: bawełniany

SJP.pl

bawełnopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnianopodobny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbavɛwnɔpɔˈdɔbnɨ, AS: baveu̯nopodobny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bawełnianopodobny

Wiktionary

bawialnia

pokój, w którym przyjmuje się gości; salon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieszkanie składało się z dwóch sypialni, kuchni, łazienki i obszernej bawialni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjalʲɲa, AS: bavʹi ̯alʹńa

Wiktionary

Powiązane:

czas. bawić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) salon

Wiktionary

bawialny

przestarzale: pokój bawialny - izba bawialna, pokój, w którym przyjmuje się gości; salon

SJP.pl

bawić

1. dostarczać komuś lub sobie rozrywki
2. przebywać gdzieś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

(1.2) wprawiać w wesoły humor

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) przest. przebywać gdzieś

czasownik zwrotny niedokonany bawić się

(3.1) spędzać czas na rozrywkach

(3.2) mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

(3.3) zajmować się czymś zbytecznym, tracić czas na coś uważane przez innych za zbyteczne, niepotrzebne

(3.4) gw. więzienna kraść

(3.5) gw. więzienna onanizować się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bawił gości rozmową do czasu powrotu gospodyni.

(1.2) Klown bawił nas swoimi występami.

(2.1) Nie zabawił u nas długo, bo musiał jechać dalej.

(3.1) Cały dzień się bawił w piaskownicy.

(3.2) Bawiła się jego pomyłkami językowymi.

(3.3) Chodź już, nie baw się teraz w robienie porządków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavʲit͡ɕ, AS: bavʹić

Wiktionary

Powiązane:

czas. nabawić się, rozbawiać, zabawiać

rzecz. zabawkarz mos., bawienie n., zabawka ż., zabawa, bawialnia ż.

przym. bawialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zajmować, zabawiać

(1.2) rozbawiać, rozśmieszać, śmieszyć

(2.1) przebywać, zostać w gościnie

(3.3) wdawać się

Wiktionary

bawidamek

żartobliwie: mężczyzna lubiący zabawiać kobiety; flirciarz, bałamut, kobieciarz, podrywacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. lub iron. mężczyzna lubiący kobiety i nadskakujący kobietom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawienie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałamutnik, lowelas, czaruś, pies na baby, kobieciarz, lew salonowy, pożeracz niewieścich serc

Wiktionary

bawidamkostwo

rzadko: nadskakiwanie kobietom, zabawianie dam

SJP.pl

bawidamski

→ bawidamek

SJP.pl

Patrz:
bawidamek

bawidełko

zdrobnienie od: bawidło

SJP.pl

bawidło

przestarzałe: przedmiot służący do zabawy; zabawka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. dziś gw-pl|Śląsk Cieszyński. przedmiot służący do zabawy

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) współcz. zabawka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. zabawkarz mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|zabawka.

źródła.

== bawidło (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabawka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabawkarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. zabawka

Wiktionary

bawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabawkarz mos., ubaw m., zabawa ż., zabawka ż., bawidko n., bawidamek m.

czas. bawić ndk., zabawić dk., zabawiać ndk.

przym. zabawny, zabawowy

przysł. zabawnie, zabawowo

Wiktionary

bawiludek

potocznie: osoba zabawiająca ludzi; wesołek, trefniś, błazen

SJP.pl

bawitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zabawka

Wiktionary

bawolątko

cielę bawołu; bawolę

SJP.pl

bawolę

cielę bawołu; bawolątko

SJP.pl

bawolec

duża antylopa żyjąca w Afryce, obecnie bardzo rzadko spotykana

SJP.pl

Bawolec (Alcelaphus) – rodzaj dużych ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), afrykański kopytny opisany naukowo przez niemieckiego zoologa Pallasa w 1766. Różni autorzy wymieniają różne liczby gatunków, w obrębie których wyróżnia się 8 podgatunków. W kłębie osiąga 1 m wysokości, długość głowy i tułowia leży w przedziale 200–250 cm, masa zaś między 100 a 200 kg. Zwierzę ma szczególnie wydłużone czoło i dziwacznie ukształtowane rogi, krótką szyję i ostro zakończone uszy. Niezwykle długie kończyny zdobią czarne znaczenia. Futro jest krótkie, błyszczące, o barwie zależnej od podgatunku – od piaskowego brązu u bawolców zachodnich do czekoladowego brązu u bawolców etiopskich. Natomiast u wszystkich podgatunków obie płcie posiadają rogi, choć samice nieco smuklejsze. Rogi mogą dorastać 45–70 cm długości. Oprócz wydłużonej twarzy bawolce wyróżniają się spośród swych krewnych dużą klatką piersiową i ostro opadającym grzbietem.

Wikipedia

bawoli

przymiotnik od: bawół

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bawołu; dotyczący, odnoszący się do bawołu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozłożyliśmy się na skórach jelenich; rozesłano przed nami zamiast obrusa bawolą skórę, wyprawioną jak najdoskonalszy safian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈvɔlʲi, AS: bavolʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawół m., bawolica ż., bawolątko n.

Wiktionary

bawolica

samica bawołu

SJP.pl

bawolik

rodzaj ptaków z rodziny wikłaczowatych

SJP.pl

bawolski

nazwisko

SJP.pl

baworów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

- Baworów – dawna nazwa miasta Baborów

- Baworów – wieś w obwodzie tarnopolskim

- Baworów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

przym. baworowski

Wiktionary

baworowski

nazwisko, m.in. Wiktor Baworowski, hrabia (1826-94), poeta

SJP.pl

Baworowski – polski herb szlachecki.

Wikipedia

bawół

ssak, podobny do krowy, o dużych krętych rogach, żyjący w stanie dzikim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. o człowieku ociężałym

Wiktionary

- bawoły – podrodzina ssaków parzystokopytne z rodziny wołowatych

- Bawół – rodzaj ssaków z podrodziny bawołów w obrębie rodziny wołowatych:

- bawół afrykański

- bawół domowy

- arni azjatycki

- bawół leśny

- bawół mindorski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W miejscach, gdzie trawy nie wybujały jeszcze zbyt wysoko, nawet gołym okiem można było zobaczyć całe stada antylop i zebr lub gromady słoni i bawołów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbavuw, AS: bavuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawolątko n.

:: fż. bawolica ż.

przym. bawoli

Wiktionary

bawoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovinae|Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bawół

Wiktionary

Bawoły (Bovinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae)

Zamieszkuje głównie afrykańskie sawanny i azjatyckie stepy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Największe osobniki z podrodziny bawołów osiągają do 170 cm wysokości w kłębie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bawół mzw.

Wiktionary

baxter

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Baxter – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jasper

- Baxter – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing

- Baxter – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam

Gminy w USA:

- Baxter (ang. Baxter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle

Wikipedia

bayard

- Piotr du Terrail senior de Bayard – XVI-wieczny francuski dowódca wojskowy

- Hippolyte Bayard – francuski fotograf i pionier fotografii

Miejscowości w USA:

- Bayard – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie

- Bayard – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Morrill

- Bayard – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant

- Bayard – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Grant

Wikipedia

bayer

[czytaj: bajer] klub sportowy z Leverkusen

SJP.pl

Bayer AG – niemieckie przedsiębiorstwo chemiczne i farmaceutyczne założone w 1863 roku przez Friedricha Bayera i Johanna Friedricha Weskotta. Początkowo siedzibą przedsiębiorstwa było Barmen (obecnie Wuppertal), a od 1912 jest to Leverkusen, położone na północ od Kolonii.

Wikipedia

bayern

[czytaj: bajern] niemiecki klub piłkarski z Monachium

SJP.pl

Niemcy

- Bayern – nazwa kraju związkowego Bawaria w języku niemieckim

Osoby

- Franz von Bayern – głowa rodu Wittelsbachów

- Luitpold Prinz von Bayern – niemiecki przedsiębiorca

Wikipedia

bayerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bayerowska; bajerowski

SJP.pl

bayesowski

wnioskowanie bayesowskie (statystyka bayesowska) – metoda wnioskowania statystycznego, w której korzysta się z twierdzenia Bayesa do aktualizowania prawdopodobieństwa subiektywnego hipotez w oparciu o dotychczasowe prawdopodobieństwo oraz nowe dane, znajdująca zastosowanie m.in. w inżynierii, filozofii, medycynie, sporcie, prawie, badaniach naukowych

SJP.pl

bayreuth

[czytaj: bajrojt] miasto w Niemczech

SJP.pl

Bayreuth – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-Ost. Siedziba powiatu Bayreuth, chociaż miasto do niego nie należy. Znane na świecie ze względu na odbywające się tam rokrocznie festiwale wagnerowskie. Przez Bayreuth przepływa Czerwony Men. Zakłady przemysłu elektrotechnicznego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, skórzanego, porcelanowego, piwowarskiego.

Wikipedia

baza

podstawa czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

(1.2) podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

(1.3) główny składnik

(1.4) archit. podstawa kolumny;

(1.5) mat. maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;

(1.6) mat. rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;

(1.7) sport. rodzaj stołu do snookera;

(1.8) turyst. tymczasowe miejsce zamieszkania na wyprawie turystycznej

(1.9) sport. miejsce rozbicia namiotów na wyprawie wysokogórskiej

(1.10) sport. każdy z czterech narożników wewnętrznego pola do gry w baseball

(1.11) kosmet. preparat nakładany pod właściwy kosmetyk

(1.12) siedziba przedsiębiorstwa, z której wyjeżdża sprzęt

Wiktionary

Baza (łac. basis z gr. „krok, podstawa” od βάνειν bainein, iść – por. łac. venire; również z późnołac. bassus „gruby, krótki, niski”) – pojęcie oznaczające pierwotnie przede wszystkim punkt wyjścia, miejsce początkowe, zaplecze; dziś oznacza przede wszystkim podstawę, podłoże, podwalinę, stąd także główny składnik, tworzywo, a przez to zasadniczą (zwykle dolną) część.

- baza – część kolumny i innych, podobnych konstrukcji architektonicznych

- baza – część tranzystora

- baza – formacja analizy technicznej

- baza wojskowa – punkt zaopatrzenia i stacjonowania wojsk, w tym:

- lądowe: materiałowo-techniczna, remontowa, ładowania akumulatorów, przeładunkowa

- powietrzne: lotnicza, lotniczo-techniczna, rakietowa

- wodne: morska, brzegowa, manewrowa, pływająca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polski oddział stacjonuje w bazie w Bagdadzie.

(1.3) Bazą piwa jest jęczmień.

(1.6) Każda przestrzeń topologiczna ma bazę – jeżeli τ jest topologią w zbiorze X, to jest ona również (trywialnie) jej bazą.

(1.8) Zawsze staraliśmy się być w bazie przed zapadnięciem zmroku.

(1.9) Wyprawa do bazy pod Annapurną trwała dwa tygodnie.

(1.10) Same bazy są rodzajem twardych poduszek o długości boku ok. 30 cm (1 stopa).

(1.11) Jako bazę dla kosmetyków stosujemy propolis.

(1.12) Piaskarki wróciły do bazy na Panewnickiej przed południem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaza, AS: baza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazowanie n.

czas. bazować ndk.

przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fort

Wiktionary

bazalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

Wiktionary

Bazalia (ukr. Базалія) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego. Położone nad rzeką Słucz.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bazalijski

Wiktionary

bazalny

1. związany z dolną, przytwierdzoną do podłoża częścią ciała rośliny lub zwierzęcia;
2. w systematyce: klad bazalny - najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu

SJP.pl

Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.

Obecnie w kladystyce preferuje się stosowanie określenia „bazalny” zamiast „prymitywny”, które niesłusznie sugeruje niższość i prostotę.

Wikipedia

bazalt

magmowa skała wylewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

Wiktionary

Bazalt (z gr. βάσανος „kamień probierczy” lub βασικός „podstawowy, zasadniczy” od βάσις „podstawa”) – zasadowa, lita skała wulkaniczna o strukturze bardzo drobnoziarnistej (skrytokrystaliczna), afanitowej lub porfirowej oraz o barwie czarnej, szarej, zielonej lub ciemnoniebieskawej. W drobnoziarnistej masie skalnej często widoczne są małe kryształy lub większe skupienia oliwinu (bomby oliwinowe). Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF bazalt zajmuje wraz z andezytem pola 9*, 10*, 9, 10, 9' i 10'. Głębinowym odpowiednikiem bazaltu jest gabro (kwarcowe monzogabro, kwarcowe gabro, monzogabro, gabro, foidonośne monzogabro i foidonośne gabro).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bazalt wykorzystywany jest jako materiał budowlany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazalt, AS: bazalt

Wiktionary

Powiązane:

przym. bazaltowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bazaltowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) basalt

* arabski: (1.1) بازلت

* baskijski: (1.1) basalto

* białoruski: (1.1) базальт m.

* bułgarski: (1.1) базалт m.

* czeski: (1.1) čedič m.

* esperanto: (1.1) bazalto

* francuski: (1.1) basalte m.

* grenlandzki: (1.1) agiamineq, basalti

* hiszpański: (1.1) basalto m.

* niemiecki: (1.1) Basalt m.

* nowogrecki: (1.1) βασάλτης m.

* rosyjski: (1.1) базальт m.

* słowacki: (1.1) čadič m., bazalt m.

* szwedzki: (1.1) basalt w.

* ukraiński: (1.1) базальт m.

* węgierski: (1.1) bazalt

* włoski: (1.1) basalto

źródła.

== bazalt (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. bazalt

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bazaltowy

przymiotnik od: bazalt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na środku dziedzińca stał bazaltowy obelisk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazalt m.

Wiktionary

bazaltołom

kamieniołom, w którym wydobywany jest bazalt, odkrywkowa kopalnia bazaltu

SJP.pl

bazan

nazwisko

SJP.pl

Navantia (dawniej Bazán lub IZAR) – hiszpańska firma stoczniowa, która oferuje swoje usługi dla sektora wojskowego i cywilnego. Jest to 5. co do wielkości firma stoczniowa w Europie a 9. na świecie.

Wikipedia

bażanci

→ bażant; bażantowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈʒãɲt͡ɕi, AS: bažãńći

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażanciak mzw., bażant m., bażancik m., bażanciarnia ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

Wiktionary

bażanciak

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Otidiphaps nobilis|Gould|ref=tak., średniej wielkości ptak z rodziny gołębiowatych, endemit Nowej Gwinei i okolicznych wysp;

Wiktionary

Bażanciak (Otidiphaps nobilis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae), należący do monotypowego rodzaju Otidiphaps. Osiadły. Takson endemiczny dla Nowej Gwinei i okolicznych wysp. Globalnie nie jest zagrożony, ale jeden z jego czterech podgatunków jest narażony na wyginięcie, a drugi krytycznie zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pióra na barkówkach bażanciaków przechodzą w barwę brązowofioletową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażant mzw., bażancica ż., bażancik mos., bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik mos.

przym. bażanci

Wiktionary

bażanciarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażantarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Wiktionary

Bażantarnia – ogrodzony teren, na którym hodowano bażanty. Wewnątrz, wśród drzew i krzewów, były zabudowania mieszkalne bażantarnika i ogrzewane w zimie pomieszczenia dla bażantów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãɲˈt͡ɕarʲɲa, AS: bažãńćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażantarnia ż.

przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bażantarnia

Wiktionary

bażancik

zdrobnienie od: bażant

SJP.pl

bażancina

mięso bażancie

SJP.pl

bazanit

wylewna skała magmowa

SJP.pl

Bazanit – wylewna skała magmowa, oliwinowa odmiana tefrytu. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu lub leucytu, piroksenu i oliwinu oraz akcesoryczne tlenki żelaza i tytanu jak ilmenit, magnetyt, ulvöspinel.

Z wyglądu bardzo podobny do bazaltu. W badaniach polowych obie skały są nie do odróżnienia.

Wikipedia

bażanowice

Bażanowice (cz. Bažanovice, niem. Bazanowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Powierzchnia sołectwa wynosi 381 ha, a liczba ludności 1161, co daje gęstość zaludnienia równą 304,7 os./km².

Wikipedia

bażant

ptak łowny z rodziny kurowatych, żyjący w stanie dzikim lub hodowany ze względu na smaczne mięso i jako ozdobny ptak ogrodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. łow. nazwa systematyczna|Phasianus colchicus|ref=tak., gatunek ptaka żyjącego na polach;

(1.2) spoż. mięso bażanta (1.1)

(1.3) kulin. potrawa z bażanta (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gwara. więz. mężczyzna porządnie ubrany

(2.2) wojsk. pot. w PRL: odbywający obowiązkową służbę wojskową (z tytułem podchorążego) absolwent szkoły wyższej

Wiktionary

Bażant (zwyczajny) (Phasianus colchicus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). W stanie dzikim występuje w umiarkowanych obszarach Azji i na zachód po skrajnie południowo-wschodnią Europę w 30 podgatunkach. Introdukowany do wielu regionów na świecie, w tym do Europy Środkowej, do której sprowadzono go z Chin w średniowieczu. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hrabiemu powiodło się na polowaniu – upolował pięknego bażanta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʒãnt, AS: bažãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażantowate nmos., bażanciarnia ż., bażancina ż., bażantarnia ż., bażantnik m.

:: fż. bażancica ż.

:: zdrobn. bażancik m.

przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. fazan.

(1.2) bażancina

Wiktionary

bażantarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażanciarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Wiktionary

Bażantarnia – ogrodzony teren, na którym hodowano bażanty. Wewnątrz, wśród drzew i krzewów, były zabudowania mieszkalne bażantarnika i ogrzewane w zimie pomieszczenia dla bażantów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbaʒãnˈtarʲɲa, AS: bažãntarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażanciak mzw., bażant mzw., bażantnik mos., bażancik mzw., bażanciarnia ż.

przym. bażanci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bażanciarnia

Wiktionary

bażantnik

hodowca bażantów

SJP.pl

bażantowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; kurowate, kurakowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phasianidae|Horsfield|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

Wiktionary

Kurowate, bażantowate (Phasianidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes). Obejmuje gatunki grzebiące, zamieszkujące Eurazję, Afrykę, Australazję i Amerykę Północną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisklęta bażantowatych są zagniazdownikami.

(1.1) Bezszpon należy do bażantowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażant mzw., bażanciak mzw.

przym. bażantowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kurowate

Wiktionary

bażantowaty

o cechach bażantowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ornit. o cechach ptaków z rodziny bażantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażantowate nmos.

Wiktionary

bażantowy

→ bażant; bażanci

SJP.pl

bazar

1. plac (rzadziej pomieszczenie) ze straganami, budkami będący miejscem sprzedaży towarów różnego rodzaju; rynek, targ, targowisko;
2. przestarzałe: wystawa powiązana ze sprzedażą; kiermasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. teren, na którym można handlować; plac ze straganami

(1.2) stpol. tabor

Wiktionary

Targowisko, inaczej: targ, bazar (pers. bāzār) – wydzielony teren przeznaczony do handlu, zazwyczaj na otwartej powierzchni (plac targowy).

Targowiska mogą mieć charakter spontaniczny lub zorganizowany. W tym drugim przypadku teren przeznaczony do handlu może mieć wyznaczone płatne stanowiska dla osób oferujących swoje towary. Targowiska umożliwiają swobodny, bezpośredni kontakt handlowca z klientem i bezpośrednie negocjowanie ceny. W pewnym sensie rozwinięciem idei targowiska są giełdy, które od targowisk różnią się w zasadzie tylko bardziej sformalizowanym stylem negocjowania cen.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piotr utrzymywał się sprzedając warzywa na bazarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazar, AS: bazar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bazarek m.

przym. bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) targ, targowisko, rynek

Wiktionary

bazarek

1. zdrobnienie od: bazar;
2. środowiskowo: zakodowane komunikaty o polityce zamieszczane w dniu wyborów w mediach społecznościowych w celu ominięcia ciszy wyborczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bazar

Wiktionary

Bazarek – część wsi Dutrów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

W latach 1975–1998 Bazarek administracyjnie należał do województwa zamojskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szybko obrała ziemniaki, a ze skrawków mięsa, kupionych na bazarku po obniżonej cenie, przygotowała gulasz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazar m.

przym. bazarkowy, bazarowy, przybazarowy, wokółbazarowy

Wiktionary

bazariada

impreza o charakterze handlowo-rozrywkowym, rodzaj kiermaszu

SJP.pl

bazarkowy

→ bazarek

SJP.pl

Patrz:
bazarek

bazarowicz

osoba handlująca na bazarze

SJP.pl

Bazarowicz – polski herb szlachecki używany przez rodzinę pochodzenia tatarskiego.

Wikipedia

bazarowiczka

→ bazarowicz

SJP.pl

Patrz:
bazarowicz

bazarowy

przymiotnik od: bazar

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bazarem, właściwy bazarowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazar m., bazarek m.

Wiktionary

bazela

nazwisko

SJP.pl

bazger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ciachrocz, complok, dudra, pyprok.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|niszczyż.

Wiktionary

bazgrać

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrolić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabazgrać)

(1.1) pot. pisać niestarannie i niewyraźnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Tak sobie bazgrzę – pokazała blok z geometrycznym deseniem.

(1.1) W ogólnej sali dla użytku artystów i dla zwabienia publiczności rozpięto szerokie płótno, na którym każdy, kto chciał, mógł wypisywać i bazgrać, co mu przyszło do głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbazɡrat͡ɕ, AS: bazgrać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazgracz m., bazgrała m., bazgroły nmos., bazgranie n.

czas. bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bazgrolić, gryzmolić, pisać jak kura pazurem

Wiktionary

bazgracz

potocznie: osoba bazgrząca, malująca albo pisząca niechlujnie lub nieudolnie; bazgrała

SJP.pl

bazgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bazgrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk.

rzecz. bazgroły nmos., bazgrota ż., bazgranina ż., bazgracz m., bazgrała m./ż.

Wiktionary

bazgranina

potocznie: bazgroły, bazgroty;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo lub rysunek;
2. małowartościowy utwór literacki lub marny obraz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niestaranne lub bezsensowne pisanie lub rysowanie

(1.2) efekt bazgraniny (1.1); niestaranne lub bezsensowne pismo lub rysunek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazgranie n.

Wiktionary

bazgrała

(r. żeński) potocznie o kobiecie piszącej jak kura pazurem lub malującej, pisującej nieudolnie; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

bazgrolić

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrać

SJP.pl

bazgrota

bazgranina;
1. nieczytelne pismo; gryzmoły, bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki

SJP.pl

bazgroty

potocznie: bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki lub dzieło plastyczne

SJP.pl

bazgroł

potocznie: nieczytelnie napisany wyraz lub nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. coś napisanego lub narysowanego brzydko, niestarannie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skrót jednak bez treści plastycznyastycznej i ideologicznej staje się bazgrołem.

(1.1) Kiedy Teodora studiowała z uwagą skrzydła nietoperza i połączenie poszczególnych kości, dr Naga doszła do strony wypełnionej jednym i tym samym zdaniem „Mikko odchodzi”, z gniewnym bazgrołem u dołu.

(1.1) Z osobami malującymi niewybredne hasła i kolorowe bazgroły próbuje walczyć gdańska Straż Miejska.

(1.1) Utalentowany plastycznie Joszua brał cięgi za bazgranie na ich marginesach. Obawiano się o rozum młodszego Isaaka: któreż to dziecko spędza czas godzinami „pisząc”, zapełnia bazgrołami stronę po stronie, choć pisać jeszcze nie umie!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hieroglif, gryzmoł

Wiktionary

bazgroły

bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo;
2. nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła, bazgroł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nieudolnie wykonany rysunek

(1.2) nieczytelne lub niechlujne pismo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bazˈɡrɔwɨ, AS: bazgrou̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazgranie n., bazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n., pobazgranie n., pobazgrolenie n., nabazgranie n., nabazgrolenie n.

:: zdrobn. bazgrołki nmos.

czas. bazgrać ndk., bazgrolić ndk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk., pobazgrać dk., pobazgrolić dk., nabazgrać dk., nabazgrolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gryzmoły

Wiktionary

bazia

kwiatostan roślin z rodziny kotkowych; także potocznie, częściej w lm: gałązka z tym kwiatostanem; kotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa

(1.2) pot. gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

Wiktionary

Kotka, bazia (łac. amentum, ang. catkin) – odmiana kłosa lub grona, typ kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty osadzone są na osi pędu bez szypułek lub z krótkimi szypułkami. Od kłosa i grona różni się tym, że po spełnieniu swojej roli odpada w całości. Kotki mają przeważnie wiotką, zwieszająca się oś główną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drzewo obsypane było pięknymi baziami.

(1.2) Mama przyniosła bazie i wstawiła je do wazonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbaʑa, AS: baźa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kotka

(1.2) kotki

Wiktionary

baziak

nazwisko

SJP.pl

- Eugeniusz Baziak (1890–1962) – arcybiskup

- Jolanta Baziak (1956) – poetka polska

Wikipedia

baziowaty

jadłoszyn baziowaty - drzewo z rodziny czułkowatych charakteryzujące się gęstą koroną oraz drobnymi kwiatami

SJP.pl

baźka

mała bazia

SJP.pl

bazodanowiec

osoba obsługująca bazy danych

SJP.pl

bazodanowy

związany z bazą danych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z bazą danych, dotyczący bazy danych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baza danych ż.

Wiktionary

bazofil

rodzaj białego ciałka krwi, odpowiedzialnego za powstawanie alergii; granulocyt zasadochłonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. organizm zasadolubny

(1.2) biol. morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów, których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski;

Wiktionary

Bazofile, granulocyty zasadochłonne – morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów (białych krwinek), których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski. Komórki te mają około 10 μm średnicy, kulisty kształt oraz wydłużone jądro z dwoma lub więcej przewężeniami (jądro segmentowane). Swoją fizjologią przypominają komórki tuczne (mastocyty). Stanowią do 1% wszystkich leukocytów oraz około 2% wszystkich granulocytów. Podwyższoną liczbę bazofili we krwi nazywa się bazofilią.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bazyfil

(1.2) granulocyty zasadochłonne

Wiktionary

bazofilia

obecność we krwi nadmiernej liczby granulocytów zasadochłonnych, będąca jednym z objawów białaczki

SJP.pl

Bazofilia – zwiększenie liczby bazofilów w rozmazie krwi powyżej 300/μl.

Do bazofilii może dochodzić w następujących chorobach:

- obrzęk śluzowaty w przebiegu niedoczynności tarczycy

- choroby przebiegające z dużym stężeniem lipidów:

- zespół nerczycowy

- cukrzyca

Wikipedia

bazooka

[czytaj: bazuka] typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazuka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;

(1.2) pot. wojsk. granatnik przeciwpancerny

Wiktionary

Bazooka – potoczna nazwa amerykańskiej ręcznej wyrzutni niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych z głowicą kumulacyjną. Granatnik przeciwpancerny stosowany przez wojska amerykańskie i na uzbrojeniu armii amerykańskiej do lat sześćdziesiątych XX wieku.

Słowo bazooka pochodzi od prymitywnego instrumentu ludowego o tej samej nazwie, prostej wersji puzonu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Strzel w ten czołg z bazooki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzuka, AS: bazuka

Wiktionary

bazować

1. przyjmować coś za postawę, opierać się na czymś;
2. środowiskowo: mieć gdzieś bazę; stacjonować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) opierać się na czymś, mieć coś za podstawę

(1.2) wojsk. mieć gdzieś bazę, stacjonować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dodatkowym problemem dla translatorów bazujących na słownikach są języki wykorzystujące zapis fonetyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɔvat͡ɕ, AS: bazovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. przebazować

rzecz. baza ż., bazowanie n.

przym. bazowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) polegać

(1.2) stacjonować

Wiktionary

bazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bazować.

Wiktionary

Bazowanie – korzystanie przez związki operacyjne z systemu bez zaopatrywania oraz urządzeń tyłowych przeznaczonych do materiałowego, technicznego i medycznego zabezpieczenia działań bojowych wojsk lub operacji bojowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɔˈvãɲɛ, AS: bazovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bazować

rzecz. baza ż.

przym. bazowy

Wiktionary

bazowy

związany z bazą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do bazy (podstawy), związany z bazą (podstawą)

(1.2) odnoszący się do bazy (ośrodka), związany z bazą (ośrodkiem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na początku firma sprzedawała podstawowe produkty, tzw. bazowe, jak: mąka, cukier i konserwy.

(1.2) Naszym lotniskiem bazowym są Pyrzowice.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baza ż., bazowanie n.

czas. bazować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elementarny, fundamentalny, główny, podstawowy

Wiktionary

bażoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Nie właź w bażoły, bo sie tonkniesz.

Wiktionary

bazuka

typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazooka

SJP.pl

bazuna

kaszubski instrument muzyczny podobny do ligawki i trombity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. etn. instrument muzyczny o kształcie długiej trąby; podobny do ligawki i trombity; występuje na Kaszubach

Wiktionary

- bazuna – polski instrument ludowy, podobny do ligawki

- Bazuna – przegląd piosenki studenckiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzũna, AS: bazũna

Wiktionary

bazunia

zdrobniale: baza

SJP.pl

bazydiospor

komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się grzybów z klasy podstawczaków; zarodnik podstawkowy

SJP.pl

bazydiospora

komórka o pojedynczym zestawie chromosomów służąca do bezpłciowego rozmnażania się niektórych grzybów; zarodnik podstawkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

Wiktionary

Bazydiospora, zarodnik podstawkowy (łac. basidiospora) – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Powstaje w wyniku mejozy, należy więc do grupy mejospor.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbazɨdʲjɔˈspɔra, AS: bazydʹi ̯ospora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. askospora, chlamydospora, egzospora, mejospora

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarodnik podstawkowy

Wiktionary

bazydium

Podstawka, także bazydium (łac. basidium, l.mn. basidia) – końcowa komórka strzępek w hymenium u grzybów zaliczanych do typu podstawczaków. Jest najważniejszym elementem hymenium, na niej bowiem wytwarzane są zarodniki zwane bazydiosporami.

Wikipedia

bazyl

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

Wikipedia

bazylea

Bazyleja;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. urb. miasto w Szwajcarii;

(1.2) hist. geogr. adm. dawny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;

Wiktionary

Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto i gmina w Szwajcarii u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto, którego jest siedzibą administracyjną. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym, oraz Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym (Münsterhügel) na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.Właściwym centrum miasta jest starówka (Altstadt) w Wielkiej Bazylei wokół Rynku (Marktplatz) i ratusza z XIV w., która ze swoimi wąskimi uliczkami i zaułkami jest miejscem częstych przechadzek. Stare miasto w Wielkiej i Małej Bazylei oraz Most Środkowy (Mittlere Brücke), który łączy obie części starego miasta, są wolne od ruchu samochodowego. Zwiedzający dojeżdżają do centrum najczęściej tramwajem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bazylea jest po Zurychu i Genewie trzecim co do wielkości miastem Szwajcarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa, AS: bazylea

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylianin mos., Bazylea-Okręg, bazylejczyk mos., bazylejka ż.

przym. bazylejski

Wiktionary

bazylea-miasto

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Wiktionary

Bazylea-Miasto (niem. Basel-Stadt) – najmniejszy pod względem powierzchni kanton w Szwajcarii, jeden z 26. Leży w północno-zachodniej części kraju, w dolinie Renu przy granicy z Niemcami i Francją. Siedzibą kantonu jest miasto Bazylea (Basel). Kanton ten jest dawnym półkantonem, co oznacza, że do Rady Stanu deleguje tylko jednego przedstawiciela. Kanton powstał w 1833 roku z podziału kantonu Bazylea, który przystąpił do Konfederacji Szwajcarskiej w 1501 roku.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bazylea-Okręg

Wiktionary

bazylea-okręg

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Wiktionary

Bazylea-Okręg (niem. Basel-Landschaft, potocznie też Baselbiet, Baselland) – jeden z kantonów w Szwajcarii. Obecne jego tereny przyłączone zostały do Szwajcarii w 1501 r., a sam kanton (określany też mianem półkantonu) powstał w roku 1833, kiedy to wiejskie gminy opierając się dominacji miasta Bazylei oddzieliły się od kantonu Bazylea. Najwyższym szczytem kantonu jest Hinteri Egg o wysokości 1169 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą kantonu Bazylea-Okręg jest miasto Liestal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbazɨˈlɛa ˈɔkrɛ̃ŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bazylea, Bazylea-Miasto

Wiktionary

bazyleja

Bazylea;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

SJP.pl

bazylejczyk

mieszkaniec Bazylei (miasta w Szwajcarii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bazylei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patronem szkoły wybrano zasłużonego bazylejczyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bazylea ż.

:: fż. bazylejka ż.

przym. bazylejski

Wiktionary

bazylejka

mieszkanka Bazylei (miasta w Szwajcarii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bazylei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na raut przyszły zacne bazylejki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bazylea ż.

:: fm. bazylejczyk m.

przym. bazylejski

Wiktionary

bazylejski

przymiotnik od: Bazyleja, Bazylea

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bazyleą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samotny syn miał dwadzieścia lat, był studentem uniwersytetu bazylejskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bazylea ż., bazylejczyk m., bazylejka ż.

Wiktionary

bazylek

roślina z rodziny wargowych, stosowana w przemyśle perfumeryjnym i przy produkcji likierów; ożywonia

SJP.pl

bazyleus

basileus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi

SJP.pl

Basileus, bazyleus (gr. βασιλεύς) — tytuł noszony przez władców zarówno greckich miast-państw, jak i monarchii okresu hellenistycznego; na język polski tłumaczony jako król. W wielu greckich polis, np. Atenach, po zniesieniu monarchii tytuł ten nosił jeden z najwyższych urzędników wypełniający sakralne obowiązki monarchy (podobnie jak w starożytnym Rzymie rex sacrorum).

Wikipedia

bazylewicz

nazwisko

SJP.pl

Bazylewicz – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

bazyli

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲi, AS: bazylʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

Wiktionary

bazylia

1. roślina zielna z rodziny wargowych o wykorzystywanych kulinarnie aromatycznych liściach;
2. przyprawa kuchenna z suszonych liści tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ocimum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju bazylia (1.1);

(1.3) kulin. liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

Wiktionary

Bazylia (Ocimum L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Należy do niego 65 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym centrum zróżnicowania gatunkowego stanowi Afryka. Szeroko rozprzestrzeniona jako gatunek uprawiany i introdukowany, także w strefie umiarkowanej jest bazylia pospolita O. basilicum, uprawiana także w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Uwielbiam pizzę z mozzarellą i bazylią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲja, AS: bazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylika ż., Bazyli m., Bazylia ż., bazylisa ż., bazyliszek m.

przym. bazyliowaty, bazyliowy, bazylikowy, bazyliszkowy

Wiktionary

bazylianie

w Kościele wschodnim: zakon męski oparty na regule Bazylego Wielkiego, zreformowany przez papieża Leona XIII

SJP.pl

Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.

Wikipedia

bazylianin

członek zakonu opartego na regule św. Bazylego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z jednego z kilku zgromadzeń katolickich i prawosławnych, które wywodzą swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego;

Wiktionary

Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bazyli m., bazyliszek m., bazylissa ż., Bazylissa ż., Bazylisa ż., bazylika ż., Bazylea ż.

:: fż. bazylianka ż.

przym. bazyliański

Wiktionary

bazylianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia Świętego Bazylego Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. bazylianin

Wiktionary

bazylianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego

SJP.pl

Bazylianki (Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego – Ordo Sancti Basilii Magni, OSBM) – żeński zakon obrządku bizantyjsko-ukraińskiego.

Tradycja życia zakonnego bazylianek sięga IV w., kiedy św. Makryna, siostra św. Bazylego Wielkiego, dostosowała zasady życia w męskiej wspólnocie zakonnej do reguły życia monastycznego kobiet.

Wikipedia

bazyliański

związany z bazylianinem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z bazylianami, dotyczący bazylianów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylianin mos.

Wiktionary

bazylid

imię męskie

SJP.pl

bazylika

1. wielonawowy kościół chrześcijański zbudowany na planie prostokąta
2. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom; kościół mający ten tytuł
3. w starożytnym Rzymie: hala sądowo-targowa na forum lub duża sala w pałacu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);

(1.2) rel. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

(1.5) hist. hala sądowa i targowa na rzymskim forum

(1.6) hist. duża sala w pałacach rzymskich

Wiktionary

Bazylika – współcześnie tą nazwą najczęściej określa się chrześcijańską świątynię wielonawową (niezależnie od pełnionych funkcji kanonicznych) z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego). Kościół z nawą główną wyższą od naw bocznych, lecz bez okien to pseudobazylika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta bazylika zachowuje interesujące pozostałości z czasów renesansu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈzɨlʲika, AS: bazylʹika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

przym. bazylikalny

Wiktionary

bazylikalny

związany z bazyliką, właściwy bazylice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bazyliką; właściwy bazylice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylika ż.

Wiktionary

bazyliki

kodyfikacja prawa bizantyńskiego opracowana w IX w. przez Leona VI (syna Bazylego I), mająca zastąpić kodeks Justyniana

SJP.pl

bazylikowy

→ bazylika (budowla)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bazyliką

(1.2) będący bazyliką lub mający cechy bazyliki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylia ż.

Wiktionary

bazyliowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający bazylię, mający cechy bazylii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylia

przym. bazyliowy

Wiktionary

bazyliowy

→ bazylia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający bazylię

Wiktionary

Patrz:
bazylia
Powiązane:

rzecz. bazylisa ż., bazylia ż.

przym. bazyliowaty

Wiktionary

bazylisa

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego gr. βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Imienniczki

- św. Bazylisa (†67/68) – męczennica, razem ze św. Anastazją pochowała potajemnie ciała apostołów Piotra i Pawła.

- św. Bazylissa (†302?) – męczennica, wspominana ze św. Julianem.

- Wasilisa Bardina – rosyjska tenisistka.

- Wasilisa Marzaluk – białoruska zapaśniczka

- Wasilisa Siemienczuk – rosyjska narciarka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bazylianin mos., bazylisa ż., basileus m., bazyleus m., Bazyli m., bazylika ż., bazyliszek m.

przym. bazylikowy, bazyleusowy, bazyliszkowy

Wiktionary

bazylissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; basilissa

SJP.pl

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego gr. βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Imienniczki

- św. Bazylisa (†67/68) – męczennica, razem ze św. Anastazją pochowała potajemnie ciała apostołów Piotra i Pawła.

- św. Bazylissa (†302?) – męczennica, wspominana ze św. Julianem.

- Wasilisa Bardina – rosyjska tenisistka.

- Wasilisa Marzaluk – białoruska zapaśniczka

- Wasilisa Siemienczuk – rosyjska narciarka.

Wikipedia

bazyliszek

1. południowoamerykańska jaszczurka tropikalna;
2. stwór występujący w bajkach, mający właściwość zabijania wzrokiem i oddechem;
3. przenośnie: człowiek podstępny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

(1.2) herp. rodzaj jaszczurek;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. wojsk. rodzaj ciężkiego działa oblężniczego o długiej lufie, odlewanego z brązu, wykorzystywanego od końca XV po początek XVII wieku

Wiktionary

- św. Bazyliszek – męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego

- bazyliszek – stworzenie mityczne

- bazyliszki – rodzaj jaszczurek

- bazyliszek – działo XVI-wieczne

- Bazyliszek (fr. L’Imprécateur) – powieść René-Victora Pilhes’a

- Bazyliszek (ang. Basiliks) – powieść Grahama Mastertona

- Bazyliszek – powieść Tomasza Konatkowskiego

- Legenda o warszawskim Bazyliszku – książeczka Wandy Chotomskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Udało się pewnemu odważnemu rycerzowi donieść lustro tak blisko bazyliszka, że ten zobaczył własne odbicie.

(1.2) Bazyliszek potrafi wstrzymać oddech pod wodą na 30 minut!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazylisa ż., Bazylisa ż., bazylianin mos., bazylia ż.

przym. bazyliszkowaty

Wiktionary

bazyliszkowaty

podobny do bazyliszka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ornit. przypominający bazyliszka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bazyliszek mzw.

Wiktionary

bazyliszkowy

przymiotnik od: bazyliszek

SJP.pl

bazyliusz

imię męskie

SJP.pl

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

Wikipedia

bazylozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Basilosaurus|ref=tak., rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)

Wiktionary

Bazylozaur (Basilosaurus) – wymarły rodzaj prawalenia z rodziny Basilosauridae żyjącego w eocenie, od 40 do 34 milionów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Skamieniałości bazylozaura powszechnie znajdowane były już w XIX wieku w Luizjanie i Alabamie przez okolicznych mieszkańców, którzy wykorzystywali je między innymi jako meble.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zeuglodon

Wiktionary

bazyluk

nazwisko

SJP.pl

bażyna

krzewinka z rodziny bażynowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak., rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju bażyna (1.1)

(1.3) bot. spoż. czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

Wiktionary

Wikipedia

bażynowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

SJP.pl

Bażynowate (Empetraceae) – w niektórych systemach klasyfikacyjnych (np. systemie Cronquista z 1981 i systemie Takhtajana z 1997) rodzina należąca do rzędu wrzosowców Ericales. Zaliczano tu zwykle trzy rodzaje: bażyna Empetrum, Corema i Ceratiola. W dawniejszych systemach rodzina klasyfikowana była rozmaicie – włączano ją do takich rzędów jak wrzosowce Ericales, ale też mydleńcowce Sapindales i dławiszowce Celastrales. Do tych ostatnich włączana była w systemie Hutchinsona jeszcze w 1973 roku.

Wikipedia

bażynowaty

o cechach bażynowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bażynowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bażynowate nmos.

Wiktionary

bażynowy

→ bażyna

SJP.pl

Patrz:
bażyna

bażyński

→ Bażyny

SJP.pl

Patrz:
Bażyny

bażyny

krzewinka z rodziny bażynowatych

SJP.pl

Bażyny (niem. Basien, Baysen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

Do 1954 roku siedziba gminy Bażyny. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bażyny, po jej zniesieniu w gromadzie Orneta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

bazyt

zasadowa skała magmowa

SJP.pl

bazytonia

rozwój pędów roślin zielnych i krzewów, polegający na wzroście pędów z pąków bocznych, u podstawy pędu głównego

SJP.pl

bała

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

SJP.pl

Bała (ros. Бала) – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie wierchojańskim. W 2010 liczyła 543 mieszkańców.

Wikipedia

bała-bała

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. daw. gadu-gadu

Wiktionary

bałabajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałałajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zob. bałałajka.;

Wiktionary

Bałałajka (bałabajka, z ros. балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego należącego do rodziny gitar, ludowy instrument rosyjski. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie można spotkać, zwłaszcza na Ukrainie, czterostrunowe i sześciostrunowe bałałajki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈbajka, AS: bau̯abai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałałajka

Wiktionary

bałaban

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bałaban – polski prawnik, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki

- Majer Bałaban – historyk

- Wąwóz Bałaban na północ od Osiecka

- Bałaban – herb szlachecki

Bałabanowie herbu Korczak:

- Gedeon Bałaban – biskup

- Aleksander Bałaban – budowniczy zamku i cerkwi w Sutkowcach

- Dionizy Bałaban – prawosławny metropolita kijowski

- Lech Bałaban – altwiolista

Wikipedia

bałabański

dawniej:
1. → bałaban (niezdara);
2. wąs bałabański - sumiasty wąs; wąs barabański

SJP.pl

bałabuch

w gwarze lwowskiej: ciastko drożdżowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lwów. ciastko drożdżowe

(1.2) reg-pl|Kresy. okrągłe wyrośnięte ciasto

Wiktionary

bałach

potocznie: nieprawda, kłamstwo, oszustwo; kit

SJP.pl

Gwara lwowska, gwara miejska Lwowa – gwara języka polskiego stanowiąca miejską i plebejską odmianę dialektu południowokresowego, używana we Lwowie przez mieszkańców nieznających norm polskiego języka ogólnego, zwłaszcza przed II wojną światową. Poza tym gwara ta funkcjonowała jako żartobliwa mowa rodowitych lwowian wyrażająca humor ludowy i specyficzną mentalność miejskiego plebsu.

Wikipedia

bałachon

regionalnie: długie, szerokie okrycie wierzchnie; chałat; kitel

SJP.pl

bałagan

1. nieład, nieporządek, rozgardiasz;
2. dawniej: stragan, buda jarmarczna lub buda wędrownego teatru; szopa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan braku porządku

(1.2) gwara. przestępcza: krajowe wino niskiej jakości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trudno jest coś znaleźć, gdy w pokoju jest bałagan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwaɡãn, AS: bau̯agãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n., zabałaganienie n., nabałaganienie n.

:: zdrobn. bałaganik m.

czas. bałaganić ndk., zabałaganić dk., nabałaganić dk.

przym. bałaganiarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieporządek, bajzel; wulg. burdel

Wiktionary

bałaganiara

kobieta robiąca bałagan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta łatwo robiąca bałagan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niech ta bałaganiara przynajmniej raz po sobie posprząta!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fm. bałaganiarz mos.

czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

przym. bałaganiarski

Wiktionary

bałaganiarka

→ bałaganiarz

SJP.pl

Patrz:
bałaganiarz

bałaganiarski

dotyczący bałaganiarza, bałaganiarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałaganiarz mos., bałagan mrz., bałaganienie n., bałaganiara ż.

przysł. bałaganiarsko

czas. bałaganić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niechlujny

Wiktionary

bałaganiarstwo

skłonność do zostawiania po sobie nieporządku, bałaganu; brak porządku

SJP.pl

bałaganiarz

1. osoba robiąca bałagan, nieporządek; śmieciuch;
2. osoba niezorganizowana, chaotyczna w pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba łatwo robiąca bałagan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niech ten bałaganiarz chociaż raz po sobie posprząta!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałagan mrz., bałaganienie n.

:: fż. bałaganiara ż.

czas. bałaganić ndk., nabałaganić dk.

przym. bałaganiarski

Wiktionary

bałaganić

barłożyć;
1. wprowadzać nieporządek, robić bałagan; śmiecić;
2. marnować czas przeznaczony na pracę; bumelować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować bałagan, robić bałagan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈɡãɲit͡ɕ, AS: bau̯agãńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałagan m., bałaganiarz m., bałaganiara ż., bałaganiarstwo n., bałaganienie n.

przym. bałaganiarski

Wiktionary

bałaganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie bałaganu, nieporządku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaɡãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bau̯agãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bałaganić

rzecz. bałagan m., bałaganik m., bałaganiarstwo n., bałaganiarz m., bałaganiarka ż., bałaganiara ż.

przym. bałaganowy, bałaganiarski

przysł. bałaganiarsko

Wiktionary

bałaganik

zdrobnienie od: bałagan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bałagan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bałagan, lecz tylko mały bałaganik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałagan m., bałaganienie n.

Wiktionary

bałagula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. furman

Wiktionary

Powiązane:

przym. bałagulski

Wiktionary

bałagulski

→ bałaguła

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. reg. związany z bałagułą

Wiktionary

Patrz:
bałaguła
Przykłady

(1.1) Młody parobek, w białym podolskim kożuchu, prowadził dzielnie czwórkę rasowych koni, w poręcz, zaprzęg bałagulski z bronzami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałaguła m., reg. bałagula m.

Wiktionary

bałaguła

1. woźnica, furman;
2. hulaka, zawadiaka;
3. zrzęda, nudziarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. żyd., reg. woźnica

(1.2) reg. zawadiaka, hulaka

(1.3) reg. nudziarz, zrzęda

Wiktionary

Bałaguła – w okresie I Rzeczypospolitej oraz w okresie rozbiorowym, furmani żydowscy na kresach posiadający bryki z budami, trudniący się przewozem podróżnych na dłuższe dystanse.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bałagulski

Wiktionary

bałak

gwara uliczna lwowskich baciarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Lwów. rozmowa, gadka

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

Gwara lwowska, gwara miejska Lwowa – gwara języka polskiego stanowiąca miejską i plebejską odmianę dialektu południowokresowego, używana we Lwowie przez mieszkańców nieznających norm polskiego języka ogólnego, zwłaszcza przed II wojną światową. Poza tym gwara ta funkcjonowała jako żartobliwa mowa rodowitych lwowian wyrażająca humor ludowy i specyficzną mentalność miejskiego plebsu.

Wikipedia

bałakać

regionalnie: gadać, opowiadać, gawędzić, zwłaszcza w gwarze lwowskiej

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) lwów. mówić

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. narzekać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałakanie n.

Wiktionary

bałakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bałakać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bałakać

Wiktionary

bałakiriew

nazwisko

SJP.pl

bałakława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Wiktionary

Bałakława (ukr. Балаклава, krymskotat. Balıqlava, ros. Балаклава) – miejscowość na Krymie (Ukraina), do 1957 samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola.

Bałakława leży nad zatoką Morza Czarnego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bałakławski

Wiktionary

bałakławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałakławą, dotyczący Bałakławy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałakława ż.

Wiktionary

bałamoncić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamucić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałamónt mos.

przym. bałamóntny

Wiktionary

bałamónt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, wesołek

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. człowiek nierozgarnięty

Wiktionary

Powiązane:

czas. bałamóncić ndk.

przym. bałamóntny

Wiktionary

bałamóntny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Zaolzie. bałamutny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałamónt mos.

czas. bałamóncić ndk.

Wiktionary

bałamucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bałamucić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestań się zajmować bałamuceniem panien, a zacznij wreszcie myśleć o przyszłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãmuˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: bau̯ãmucẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. pobałamucić, bałamucić ndk., zbałamucić dk.

rzecz. bałamutnik m., bałamut m., zbałamucenie n., bałamuctwo n.

przym. bałamutny

Wiktionary

bałamucić

1. wprowadzać w błąd, niepotrzebnie zajmować czymś;
2. zwlekać, trwonić czas, próżnować;
3. kokietować, uwodzić, zawracać komuś głowę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbałamucić)

(1.1) przest. próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować

(1.2) powodować zamieszanie, wprowadzać w błąd

(1.3) spędzać czas na próżnowaniu, guzdrać się, marudzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bałamucił ją pięknymi słówkami, ale myślał tylko o jednym.

(1.1) Lowelas, który z lekkim sercem bałamucił cudze żony, swojej żonie grozi śmiercią na wypadek, gdyby go zdradziła.

(1.2) Szef zawsze bałamuci nas opowieściami o kontroli.

(1.3) Przestańcie już bałamucić, weźcie się do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawãˈmut͡ɕit͡ɕ, AS: bau̯ãmućić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałamuctwo n., bałamucenie n., bałamut m., bałamutnik m.

czas. pobałamucić dk., zbałamucić dk.

przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uwodzić, zwodzić, mamić, reg. śl. bałamoncić.

(1.2) tumanić, mylić

(1.3) próżnować

Wiktionary

bałamuctwo

1. dawniej: marnowanie, tracenie czasu;
2. kokieteria, uwodzicielstwo;
3. krętactwo, oszustwo, rzecz wprowadzająca w błąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rzecz wprowadzająca w błąd

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałamut m., bałamutnik m., bałamutka ż., bałamutnia ż., bałamutność ż., bałamucenie n.

czas. bałamucić

przym. bałamutny

przysł. bałamutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłamstwo

Wiktionary

bałamut

przestarzale:
1. flirciarz, kobieciarz, uwodziciel;
2. ktoś marnujący swój i cudzy czas; próżniak, maruder;
3. ktoś wprowadzający zamęt, niepokój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. uwodziciel, flirciarz

(1.2) przest. mąciciel

(1.3) gwara. więz. psycholog, psychiatra

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. łow. pies gończy gubiący trop lub goniący po starym tropie, mylący w ten sposób inne gończaki

Wiktionary

Bałamut – humorystyczny tygodnik wydawany po polsku w Petersburgu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), początkowo pod nazwą "Bałamut Petersburski".

W latach 1830–1831 redaktorem "Bałamuta Petersburskiego" był Adam Rogalski. Redaktorami byli Michał Konarski i Józef Sękowski. Józef Ignacy Kraszewski publikował w nim pod pseudonimem Kleofasa Fakunda Pasternaka. W formie i stylu "Bałamut" przypominał "Wiadomości Brukowe", których był kontynuacją.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oj! bałamut z kawalera, bałamut! Ot i mnie starą babę od wczorajszego wieczora zbałamuciłeś!

(1.2) Ale zarazem jesteś wietrzny, bałamut, nie lubisz pracy, a lubisz hulanki, masz pańskie fumy i zachcianki, które biednego szlachcica do torby i kija żebraczego prowadzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwãmut, AS: bau̯ãmut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałamucenie n.

:: fż. bałamutka ż.

czas. bałamucić ndk., zbałamucić dk.

przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gwara. więz. idiota

Wiktionary

bałamutka

przestarzałe: kobieta zalotna; kokietka

SJP.pl

Bałamutka (Adlumia) – rodzaj roślin z rodziny makowatych (Papaveraceae). Należą do niego dwa gatunki – bałamutka grzybkowata (A. fungosa) występująca we wschodniej części Ameryki Północnej oraz bałamutka azjatycka (A. asiatica) rosnąca w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na Dalekim Wschodzie Rosji.

Wikipedia

bałamutnie

przysłówek sposobu

(1.1) wprowadzając w błąd; w sposób zwodzący

(1.2) rozbudzając pożądanie za pomocą manipulacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józek mówił bałamutnie, żeby ukryć prawdę.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bałamutny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) myląco, oszukańczo, podstępnie, zwodniczo

(1.2) figlarnie, kusicielsko, kusząco, uwodzicielsko

Wiktionary

bałamutniej

stopień wyższy od przysłówka: bałamutnie

SJP.pl

bałamutnik

ktoś, kto bałamuci; podrywacz, flirciarz

SJP.pl

bałamutny

zalotny, uwodzicielski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pejor. wprowadzający innych w błąd; wywołujący zamieszanie

(1.2) pejor. manipulujący uczuciami innych, często o podtekście erotycznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego bałamutne tłumaczenia nie przekonały nikogo.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zbałamucić, bałamucić

rzecz. bałamucenie n., bałamuctwo n., bałamut mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłamliwy, mętny, mylący, niejasny, oszukańczy, pokrętny, zwodniczy

(1.2) kokieteryjny

Wiktionary

bałaszow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Wiktionary

Bałaszow (ros. Балашов) – miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bałaszowski

Wiktionary

bałaszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałaszowem, dotyczący Bałaszowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałaszow mrz.

Wiktionary

bałaszycha

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Wiktionary

Bałaszycha (ros. Бaлaшиxa) – miasto w Rosji (obwód moskiewski), na wschód od Moskwy.

Prawa miejskie posiada od 1939 r. Liczba mieszkańców w 2020 r. wynosiła ok. 507 tys.

25 grudnia 2014 rada obwodu moskiewskiego zdecydowała o przyłączeniu do Bałaszychy miasta Żeleznodorożnyj, postanowienie to weszło w życie 22 stycznia 2015. Miasto Bałaszycha po połączeniu liczyło 412 689 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bałaszychiński

Wiktionary

bałaszychiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałaszychą, dotyczący Bałaszychy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałaszycha ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałaszyski

Wiktionary

bałaziński

nazwisko

SJP.pl

bałałajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałabajka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

Wiktionary

Bałałajka (bałabajka, z ros. балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego należącego do rodziny gitar, ludowy instrument rosyjski. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie można spotkać, zwłaszcza na Ukrainie, czterostrunowe i sześciostrunowe bałałajki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Graj bałałajko, będzie dobrze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbawaˈwajka, AS: bau̯au̯ai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałabajka

Wiktionary

bałałajkowy

związany z bałałajką, dotyczący bałałajki

SJP.pl

bałbod

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. jąkała, osoba jąkająca się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawbɔt, AS: bau̯bot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jękotliwy

Wiktionary

bałchaski

→ Bałchasz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeziorem Bałchasz, dotyczący Bałchasza

Wiktionary

Patrz:
Bałchasz
Powiązane:

rzecz. Bałchasz mrz.

Wiktionary

bałchasz

miasto i jezioro w Kazachstanie

SJP.pl

- Jezioro Bałchasz – bezodpływowe jezioro w Kazachstanie

- Bałchasz, do 1936 Bertys – miasto w Kazachstanie

- Port lotniczy Bałchasz – port lotniczy położony w Bałchaszu

- Rejon Bałchasz – jeden z rejonów obwodu ałmackiego w Kazachstanie

Wikipedia

bałczik

miasto w Bułgarii

SJP.pl

Bałczik (bułg. Балчик) – miasto w północno-wschodniej Bułgarii, w obwodzie Dobricz, nad Morzem Czarnym. Około 13,9 tys. mieszkańców.

Zbudowane w formie amfiteatru nad zatoką, malownicze miasteczko zwane Białym Miastem ze względu na wapienne białe skały, na których powstało. Miasto założone już w starożytności, pierwotna grecka nazwa Krunoy, później przemianowane na Dionizopolis. W VIII-IX zostało włączone do Bułgarii pod nazwą Karwuna. W XVI w. znalazło się w obrębie Imperium osmańskiego i stało się jednym z głównych portów na Morzu Czarnym przyjmując nazwę Bałczik. Przez pewien czas, po 1913 roku włączone w granice Rumunii. Wtedy to w Bałcziku zatrzymała się królowa Maria Koburg, która zachwycona pięknem tego miejsca, zbudowała tu swoją letnią rezydencję. Bałczik powrócił do Bułgarii w 1940 roku.

Wikipedia

bałdowo

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Bałdowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie

- Bałdowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew

Wikipedia

bałdrzychów

wieś w Polsce

SJP.pl

Bałdrzychów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice.

Wikipedia

bałdrzychowski

przymiotnik od: Bałdrzychów

SJP.pl

bałdyga

nazwisko

SJP.pl

bałdysz

nazwisko

SJP.pl

bałdyżanka

córka Bałdygi

SJP.pl

bałkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bałkanów; osoba z tego obszaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałkany nmos., Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fż. Bałkanka ż.

czas. bałkanizować

przym. bałkański

przysł. bałkańsko

Wiktionary

bałkanista

specjalista w dziedzinie bałkanistyki

SJP.pl

bałkanistka

→ bałkanista

SJP.pl

Patrz:
bałkanista

bałkanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się dorobkiem literackim krajów bałkańskich

SJP.pl

Bałkanistyka – dziedzina wiedzy obejmująca badanie kultury i historii państw Półwyspu Bałkańskiego, nawiązująca do istniejących w krajach Europy Zachodniej – Balkan Studies.

W Polsce studia bałkanistyczne pojawiły się w latach 90. XX w. Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu funkcjonują jako studia filologiczne, na Uniwersytecie Jagiellońskim jako licencjackie studia kulturoznawcze, pod nazwą Dzieje i kultura Bałkanów.

Wikipedia

bałkanizacja

proces podziału państwa wywołany konfliktami wewnętrznymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bałkańczyk mos., bałkanizowanie n., Bałkanka ż., Bałkany lm.

przym. bałkański

Wiktionary

bałkanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. uleganie bałkanizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałkanizacja ż., zbałkanizowanie n., Bałkany nmos.

czas. bałkanizować ndk., zbałkanizować ndk.

przym. bałkański

Wiktionary

bałkanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bałkanów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałkany, Bałkan, bałkanizacja, bałkanistyka

:: fm. Bałkańczyk mos.

czas. bałkanizować

przym. bałkański

przysł. bałkańsko

Wiktionary

bałkański

→ Bałkany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami

(1.2) geogr. związany z Bałkanami (pasmem górskim)

Wiktionary

Patrz:
Bałkany
Przykłady

(1.1) Pomysł zrzeszenia bałkańskich zespołów w jedną ligę zrodził się już kilka lat temu. (Internet)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãj̃sʲci, AS: bau̯kãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałkany nmos., Bałkańczyk mos., Bałkanka ż., bałkanizacja ż., bałkanizowanie n.

Wiktionary

bałkańskość

→ bałkański

SJP.pl

Patrz:
bałkański

bałkany

1. góry na Półwyspie Bałkańskim; Stara Płanina;
2. półwysep w Europie; Półwysep Bałkański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Osieczna;

(1.3) geogr. zob. Bałkan. (góry)

Wiktionary

Półwysep Bałkański, skrótowo Bałkany – półwysep w Europie Południowej. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odessą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albania to jeden z krajów w regionie Bałkanów, usytuowany na południowym wschodzie Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈkãnɨ, AS: bau̯kãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałkan m., bałkanizacja ż., bałkanistyka ż., Bałkanka ż., bałkanizowanie n., Bałkańczyk mos.

czas. bałkanizować ndk.

przym. bałkański

przysł. bałkańsko

Wiktionary

bałkarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałkarami lub Bałkarią, dotyczący Bałkarów lub Bałkarii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bałkarski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałkar mos., Bałkarka ż., Bałkaria ż.

Wiktionary

bałoszyce

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Bałoszyce (niem. Gross Bellschwitz) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, na Pojezierzu Iławskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

bałplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. działka budowlana

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plac budowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Idź ino zobocz na bałplac, bo tam wierza halanger zaś piere machy.

Wiktionary

bałt

dawniej: wielki bęben tatarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bałtowie zamieszkują tereny nad wschodnim wybrzeżem Bałtyku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawt, AS: bau̯t

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fż. Bałtyjka ż.

przym. bałtyjski, bałtycki, nadbałtycki

temsłow. bałto-

Wiktionary

bałt.

skrót od: bałtycki, bałtyjski

SJP.pl

bałtolog

specjalista w dziedzinie bałtologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog, bałtysta

SJP.pl

bałtologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; baltologia

SJP.pl

Bałtystyka, bałtologia lub filologia bałtycka – gałąź wiedzy humanistycznej, której głównym przedmiotem badań są języki, literatura, kultura oraz dzieje narodów bałtyjskich. Ze względu na podział tych narodów, można wydzielić jej poddyscypliny: lituanistykę, letonistykę oraz prutenistykę. W Polsce głównymi ośrodkami badań bałtystycznych są: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Warszawski.

Wikipedia

bałtolożka

→ bałtolog; baltolożka

SJP.pl

bałtosłowianie

członek ludu indoeuropejskiego

SJP.pl

bałtosłowianin

członek ludu indoeuropejskiego

SJP.pl

bałtosłowiański

dotyczący Bałtosłowian, charakterystyczny dla Bałtosłowian

SJP.pl

bałtów

dawniej: wielki bęben tatarski

SJP.pl

Polsce

- Bałtów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn

- Bałtów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów

- Bałtów – gmina wiejska

- Bałtów – gromada

Wikipedia

bałtowie

1. wieś w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Bałtowie – indoeuropejska grupa ludnościowa, zamieszkująca obszar Europy Środkowej, głównie południowo-wschodnie wybrzeża Morza Bałtyckiego i posługująca się językami bałtyckimi.

Wikipedia

bałtowski

przymiotnik od: Bałtów

SJP.pl

bałtroczyk

nazwisko

SJP.pl

bałtycki

1. → Bałtyk;
2. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łotwa leży pośrodku trzech republik bałtyckich.

(1.1) Biżuteria z bursztynu bałtyckiego ucieszyła panią kanclerz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨt͡sʲci, AS: bau̯tycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż.

przym. nadbałtycki, południowobałtycki, wschodniobałtycki, zachodniobałtycki, północnobałtycki

przysł. bałtycko

Wiktionary

bałtycko

przysłówek

(1.1) na sposób bałtycki, tak jak robione jest na Bałtyku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałtyckość ż., Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

przym. bałtycki, nadbałtycki

Wiktionary

bałtyckość

→ bałtycki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bałtyckie, bałtycki charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:
bałtycki
Powiązane:

rzecz. Bałtyk mrz.

przym. bałtycki

przysł. bałtycko

Wiktionary

bałtyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈtɨjka, AS: bau̯tyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałtyk m., Bałtyka ż.

:: fm. Bałt m.

przym. bałtyjski, bałtycki

temsłow. bałto-

Wiktionary

bałtyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

Wiktionary

Bałtyjsk, Piława (ros. Балтийск, Bałtijsk; dawn. niem. Pillau) – miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, na Mierzei Wiślanej, po obu stronach Cieśniny Piławskiej u wejścia do Zalewu Wiślanego. W 2020 roku liczyło ok. 33,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bałtyjsku istniała jedna z największych bałtyckich baz marynarki wojennej ZSRR.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałtyk mrz., Bałtyka ż.

przym. bałtyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Piława (do 1946)

Wiktionary

bałtyjski

1. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtycki;
2. → Bałtyjsk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) etn. związany z Bałtami

(1.2) geogr. związany z Bałtyjskiem

Wiktionary

Patrz:
Bałtyjsk
Powiązane:

rzecz. Bałtyka ż., Bałtyk mrz., Bałtyjsk mrz., Bałt mos., Bałtyjka ż.

przym. nadbałtycki

Wiktionary

bałtyk

Morze Bałtyckie; morze w Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Morze Bałtyckie

Wiktionary

Morze Bałtyckie, Bałtyk – morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały Bełt, Wielki Bełt), Kattegat, Skagerrak oraz Limfjorden.

Za zachodnią granicę Bałtyku Właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser Odde (wyspa Falster) do przylądka Darsser Ort (wyspa Darß); na wschód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee (Morze Wschodnie); akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu), a także mniejsze: Alsenbelt (płd. część Małego Bełtu), Fehmarnbelt, Langelandsbælt. Przynależność cieśnin duńskich i Kattegatu do Morza Bałtyckiego jest różnie ujmowana, w zależności od konwencji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Bałtyku od kilku dni panuje sztorm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawtɨk, AS: bau̯tyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałtyckość ż., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż., bałtystyka ż., bałtystka ż., bałtysta mos.

przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

przysł. bałtycko

temsłow. bałto-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Morze Bałtyckie

Wiktionary

bałtyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geol. kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Wiktionary

Bałtyka – kraton, do końca ordowiku samodzielny kontynent. Współcześnie odpowiada jej prekambryjska platforma wschodnioeuropejska. Pod koniec ordowiku kolidowała z Awalonią, kiedy to zapoczątkowane zostały wczesnokaledońskie ruchy górotwórcze (faza takońska). Pod koniec syluru wskutek kolizji z Laurencją weszła w skład Laurosji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bawˈtɨka, AS: bau̯tyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bałtyk m., Bałt mos., Bałtyjka ż., Bałtyjsk m., Bałtów m., Bałta ż.

przym. bałtycki, nadbałtycki, bałtyjski, bałtowski, bałcki

przysł. bałtycko

temsłow. bałto-

Wiktionary

bałtysta

osoba badająca kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog; bałtolog

SJP.pl

bałtystka

specjalistka w zakresie bałtologii

SJP.pl

bałtystyka

nauka o językach bałtyckich

SJP.pl

Bałtystyka, bałtologia lub filologia bałtycka – gałąź wiedzy humanistycznej, której głównym przedmiotem badań są języki, literatura, kultura oraz dzieje narodów bałtyjskich. Ze względu na podział tych narodów, można wydzielić jej poddyscypliny: lituanistykę, letonistykę oraz prutenistykę. W Polsce głównymi ośrodkami badań bałtystycznych są: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Warszawski.

Wikipedia

bałtyzm

zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich

SJP.pl

Bałtyzm – zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich.

Jednym z najpopularniejszych bałtyzmów w języku polskim jest nazwa grupy etnicznej – Kurpie. Jest to zapożyczenie z języka pruskiego i oznacza „buty”.

Wikipedia

bałuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. hałas tworzony w kniei przez naganiaczy

(1.2) łow. gwara. oko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgiełk, rozgwar

Wiktionary

bałucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, gaduła

Wiktionary

Powiązane:

czas. bałuszyć ndk.

Wiktionary

bałucianin

mieszkaniec Bałut

SJP.pl

bałucianka

mieszkanka Bałut

SJP.pl

Bałucianka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia

bałuciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. mieszkanka Bałut

(1.2) łódź. prostaczka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z Bałut jestem. Bałuciara ze mnie.

(1.2) Z niej to taka prawdziwa bałuciara, prymityw taki.

Wiktionary

Powiązane:

forma męska bałuciarz

rzecz. Bałuty

przym. bałucki

Wiktionary

bałuciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łódź. mieszkaniec Bałut

(1.2) łódź. chuligan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jesteś chojniak czy bałuciarz?

(1.2) Wzięła takiego bałuciarza to jom potem tłukł.

Wiktionary

Powiązane:

forma żeńska bałuciara

rzecz. Bałuty

przym. bałucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chłopak z Bałut, Antek z Bałut

Wiktionary

bałucki

→ Bałuty

SJP.pl

Patrz:
Bałuty

bałuk

nazwisko

SJP.pl

bałuszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałuszónka

Wiktionary

bałuszónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałuszanka

Wiktionary

bałuszyć

bałuszyć oczy - wytrzeszczać oczy w celu wypatrzenia czegoś lub ze zdziwienia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. dużo gadać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hałasować

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kłamać, mamić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałucha mos.

Wiktionary

bałut

nazwisko

SJP.pl

bałuty

dzielnica Łodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) jedna z dzielnic Łodzi;

Wiktionary

Bałuty – do 31 grudnia 1992 r. dzielnica Łodzi. Bałuty były drugą, co do wielkości, dzielnicą: obejmują pow. 78,9 km². Zamieszkuje je największa liczba ludności w stosunku do pozostałych dzielnic – ok. 191,6 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkam na Bałutach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: baˈwutɨ, AS: bau̯uty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałuciarz m., bałuciara ż., Bałuciak m.

przym. bałucki

Wiktionary

bałwan

1. spieniona fala morska
2. wypchany cietrzew lub jego podobizna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) figura człowieka ulepiona ze śniegu;

(1.2) etn. rel. figura bożka pogańskiego

(1.3) łow. wypchany cietrzew lub udająca go makieta używane na wabia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) książk. spieniona fala morska

(2.2) przest. wielka bryła, wielki kawał, słup; również jednostka bryłowa urobku np. soli; Gloger.

(2.3) stpol. słup, bryła soli

(2.4) stpol. drewniany kloc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. pogard. głupek, tuman

Wiktionary

- bałwan – posąg bóstwa pogańskiego

- bałwan soli – obrobiona przez górników bryła soli

- bałwan śniegowy – nieforemna figura ze śniegu podobna do postaci ludzkiej

- bałwan – duża fala morska

- bałwan, cień (gwara myśliwska) – wypchany cietrzew lub jego makieta używany na wabia

- Bałwan – wieś w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzieci ulepiły ogromnego bałwana.

(1.2) Lecz się zmieszali z poganami i nauczyli się ich uczynków; poczęli czcić ich bałwany.

(2.2) Każdy bałwan ma mieć własną miarę łokci 4, tj. wzdłuż miar 3 a czwartą miarę wszerz, także i wmiąż.

(3.1) Ty bałwanie! Czemu to zrobiłeś?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbawvãn, AS: bau̯vãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałwanica ż., bałwanienie n., zbałwanienie n.

:: zdrobn. bałwanek mzw.

czas. bałwanić ndk., bałwanieć ndk., zbałwanieć dk.

przym. bałwankowy, bałwaniasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) posążek, figurka

(2.1) grzywacz

(1.3) cień, bałwanek

(3.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przygłup, półgłówek

Wiktionary

bałwanek

1. figurka kaczki umieszczana na wodzie przez myśliwych
2. mały bałwan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: bałwan

(1.2) mały posążek

(1.3) mały bałwan śniegowy

(1.4) łow. gliniana figurka dzikiej kaczki umieszczana na wodzie w celu przywabienia kaczorów lub całych stad

(1.6) bałwan zabawka lub ozdoba

Wiktionary

Bałwanek, ang. The snowman – brytyjski film animowany z 1982 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.6) Na choince wisiały szklane szyszki, mikołaje i bałwanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãnɛk, AS: bau̯vãnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałwan m., bałwanica ż., bałwanienie n., bałwaństwo n.

czas. bałwanić (się), bałwanieć

przym. bałwaniasty, bałwanisty, bałwanowaty, bałwanowy, bałwański

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) bałwan, cień

Wiktionary

bałwanić

1. burzyć, spieniać wodę, tworzyć na niej wielkie fale;
2. bałwanić się:
a) o wodzie: burzyć się, spieniać się, kłębić się;
b) potocznie, o kimś: trwonić czas, barłożyć się

SJP.pl

bałwanica

obelżywie o kobiecie, dziewczynie nieinteligentnej

SJP.pl

Bałwanica (Cymodocea K.D.Koenig) – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), obejmujący 4 gatunki występujące w litoralu mórz i oceanów klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego Starego Świata.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od mitycznej nereidy Cymodoce, opiekunki Posejdona.

Wikipedia

bałwanieć

stawać się bałwanem; głupieć, tumanieć

SJP.pl

bałwanowaty

głupkowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, głupawy, przygłupi;
2. będący wyrazem głupoty, bezmyślności

SJP.pl

bałwański

pogański, bałwochwalczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stpol. pogański, bałwochwalczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bawˈvãj̃sʲci, AS: bau̯vãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

bałwaństwo

głupota

SJP.pl

bałwian

dawniej: bożodrzew gruczołkowaty (gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych)

SJP.pl

bałwochwalca

1. człowiek oddający cześć bożkom, bałwanom; poganin;
2. człowiek bezkrytycznie hołdujący jakimś zasadom, wielbiący kogoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) czciciel bożków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na zewnątrz są psy, guślarze, rozpustnicy, zabójcy, bałwochwalcy i każdy, kto kłamstwo kocha i nim żyje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fż. bałwochwalczyni ż.

przym. bałwochwalczy

przysł. bałwochwalczo

Wiktionary

bałwochwalczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bałwochwalczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. bałwochwalczy

rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary

bałwochwalczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bałwochwalcze; cecha tych, którzy są bałwochwalczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. bałwochwalczy

przysł. bałwochwalczo

rzecz. bałwochwalca mos., bałwochwalstwo n., bałwochwalczyni ż.

Wiktionary

bałwochwalczy

właściwy bałwochwalcy; bezkrytyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kapłani oskarżyli ich o bałwochwalczy proceder.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bałwochwalczo

rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pogański; przest. bałwański

Wiktionary

bałwochwalczyni

1. poganka;
2. przen. bezkrytyczna wielbicielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czcicielka bożków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałwochwalczość ż., bałwochwalstwo n.

:: fm. bałwochwalca m.

przym. bałwochwalczy

przysł. bałwochwalczo

Wiktionary

bałwochwalić

1. dawniej, w religii: uwielbiać, czcić jakiegoś bożka;
2. przenośnie: oddawać cześć komuś lub czemuś; czcić

SJP.pl

bałwochwalski

dawniej: bałwochwalczy

SJP.pl

bałwochwalstwo

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idololatria; idolatria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. pejor. kult bożków (bałwanów);

(1.2) przen. bezkrytyczne uwielbienie osoby lub rzeczy

Wiktionary

Bałwochwalstwo, idolatria (gr. eidolon „obraz, posąg”, latreia „kult”) – grzech w religiach abrahamowych, polegający w podstawowym znaczeniu na oddawaniu czci wizerunkom bogów czy bóstw – bałwanom, idolom.W szerszym znaczeniu bałwochwalstwem może być także np. przywiązywanie nadmiernej wagi do spraw doczesnych kosztem Boga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prorocy opowiadali się jawnie przeciwko bałwochwalstwu członków narodu wybranego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałwochwalczyni ż., bałwochwalca mos., bałwochwalczość ż.

przym. bałwochwalczy

przysł. bałwochwalczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) idolatria, idololatria

Wiktionary

bałyk

1. wędzony grzbiet jesiotra;
2. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

Wiktionary

Bałyk (ros. балык, z tureckiego słowa oznaczającego rybę) – wędzony filet ryby z pozostawioną skórą, zazwyczaj pochodzący z jesiotra lub pstrąga (ale też np. sazana, łososia, amura, czy szczupaka). Danie pochodzi najprawdopodobniej z Uzbekistanu, ale zostało spopularyzowane w kuchni rosyjskiej, gdzie jest przyrządzane na wiele różnych sposobów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bałykowanie n.

czas. bałykować ndk.

Wiktionary

bałykować

1. o psie myśliwskim: czołgać się, pełzać na brzuchu;
2. dawniej: chodzić na czworakach; raczkować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. (także. łódź.

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołgać się na brzuchu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na ojców wyrzekacie, że głupie, a sami ani za grosz pomyślenia nie macie a jeno jak te dzieci, co jeszcze bałykują, cudze powtarzacie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bałykowanie n., bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) raczkować

(1.2) pełzać, czołgać się

Wiktionary

bałykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. chodzenie na czworakach

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołganie się

Wiktionary

Powiązane:

czas. bałykować

rzecz. bałyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) raczkowanie

(1.2) pełzanie

Wiktionary

bbc

[czytaj: bi-bi-s-i] skrót od: British Broadcasting Corporation (Brytyjska Korporacja Radiofoniczna); publiczna telewizja i radio w Wielkiej Brytanii

SJP.pl

bbk

Bydgoski Bank Komunalny SA

SJP.pl

bbl

skrót od: Be Back Later - wracam później; bbl

SJP.pl

Baryłka (ang. barrel) – jednostka objętości (ok. 159 l) cieczy i ciał sypkich, poza krajami anglosaskimi używana głównie w handlu ropą naftową.

- 1 baryłka ropy naftowej (skrót: 1 bbl) = 42 galony amerykańskie = 158,987295 l (~159 l) – standardowa jednostka objętości w przemyśle naftowym.

- 1 baryłka brytyjska (skrót: 1 Imp.bl.) = 36 galonów brytyjskich = 163,6416 l (~164 l) – używana w Wielkiej Brytanii w handlu piwem.

Wikipedia

bbn

skrót od: Biuro Bezpieczeństwa Narodowego

SJP.pl

bbq

skrót, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = kulin. barbecue

Wiktionary

bbwr

skrót od:
a) Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (organizacja polityczna działająca w latach 1928-1935);
b) Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (partia polityczna działająca w latach 1993-1997)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = polit. Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem

(1.2) = polit. Bezpartyjny Blok Wspierania Reform

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ‿bɛ‿vu‿ˈɛr, AS: be‿be‿vu‿er

Wiktionary

bbwr-owiec

członek BBWR (Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem lub Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform); bebewuerowiec

SJP.pl

bc

skrót od:
1. Biuro Certyfikacji;
2. Bank Częstochowa

SJP.pl

bc – uniksowy kalkulator dowolnej precyzji (zarówno przed, jak i po przecinku). Umożliwia operowanie liczbami w dowolnych systemach liczbowych (wejście możliwe w systemie maksymalnie szesnastkowym, wyjście w dowolnie dużym), wykonywanie skryptów itd.

Pierwotnie program opierał się na programie dc, tłumacząc zapis infiksowy na postfiksowy (odwrotna notacja polska), jednak obecnie wersja GNU jest autonomicznym programem.

bc posiada składnię podobną do języka C.

Wikipedia

bcc

[czytaj: be-ce-CE] skrót od: Business Centre Club - polska organizacja biznesowa

SJP.pl

- bcc (ang. body-centered cubic) – układ krystalograficzny regularny przestrzennie centrowany

- Business Centre Club

- Blind carbon copy – pole w poczcie e-mail do wysyłania wiadomości do wielu osób jednocześnie z ukryciem ich adresów przed resztą adresatów.

- Brunstad Conference Center, Norwegia

- rak podstawnokomórkowy

Wikipedia

bcg

[czytaj: be-ce-GIE albo be-se-ŻE] (skrót od: bacille Calmette-Guérin albo bacillus Calmette-Guérin) rodzaj szczepionki przeciwgruźliczej

SJP.pl

bch

[czytaj: be-CHA] skrót od: Bataliony Chłopskie - konspiracyjna organizacja polskiego ruchu ludowego podczas II wojny światowej

SJP.pl

skrótowiec, przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. …używany tylko w wyrażeniach „kod BCH”, „kodowanie BCH” i podobnych: związany z klasą kodów korekcyjnych generowanych przy użyciu wielomianów nad ciałami skończonymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Główną zaletą kodów BCH jest możliwość dokładnego określenia liczby korygowanych błędów w czasie projektowania kodu.

Wiktionary

bch-owiec

potocznie: członek BCh (Batalionów Chłopskich); bechowiec

SJP.pl

bch-owski

→ BCh (Bataliony Chłopskie); bechowski

SJP.pl

bd

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bd.; częściej: bdb., bdb (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

bd.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bd; częściej: bdb., bdb (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

bdb

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de-be] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bdb.; rzadziej: bd lub bd. (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

bdb.

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie lub potocznie: be-de-be] bardzo dobry, bardzo dobrze (ocena szkolna); bdb; rzadziej: bd. lub bd (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

SJP.pl

skrót

(1.1) = eduk. bardzo dobry (ocena szkolna), też: bardzo dobre (zachowanie)

(1.2) = praw. bliższych danych brak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 5

Wiktionary

bdd

chorobliwy lęk związany z przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała; dysmorfofobia

SJP.pl

bdelijum

(1.1) stpol. bdelium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogie kamienie, jeż to słowie bdelijum.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bdelion, bdelium

Wiktionary

bdelion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. daw. gatunek drzewa nazwa systematyczna|Commiphora africana|ref=tak.

(1.2) bot. daw. żywica bdelionu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ta, która płynie około ziemi Hewilath, gdzie się rodzi złoto; a złoto tej ziemi jest najlepsze; i tam też znajdują bdelion i kamień onychin.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bdelium, stpol. bdelijum

Wiktionary

bdelium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. daw. gatunek drzewa nazwa systematyczna|Commiphora africana|ref=tak.

(1.2) bot. daw. żywica bdelium (1.1)

Wiktionary

Bdelium lub bdellium – wonna żywica wymieniona w Biblii, identyfikowana z żywicą drzewa lub krzewu Commiphora africana. Gatunek ten występuje w całej niemal Afryce.

Nazwa bdelium pochodzi od hebrajskiego słowa beḍōlaḥ, które występuje w dwóch miejscach w Biblii: w Księdze Liczb (11,7) i Księdze Rodzaju (2,12). W Biblii Tysiąclecia tłumaczenie to brzmi tak” „Manna zaś była podobna do nasion kolendra i miała wygląd bdelium”. W przypisie do tego słowa jest wyjaśnienie, że bdelium to rodzaj żywicy, a badacze roślin biblijnych N. H. Moldenke i A. L. Moldenke twierdzą, że jest to żywica z rośliny Commiphora africana.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Żywicę bdelium wymieniono razem ze złotem i onyksem wśród bogactw ziemi Chawila, którą okrążała rzeka Piszon (jedna z czterech odnóg rzeki wypływającej z Edenu).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bdelion, stpol. bdelijum

Wiktionary

bdk

Bank Depozytowo-Kredytowy SA

SJP.pl

bdo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. baza danych odpadowych

Wiktionary

bdsm

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

(1.1) seks. spektrum dobrowolnych relacji i zachowań seksualnych z zakresu dominacji, zadawania bólu, dyscypliny, kar i niewolenia;

Wiktionary

BDSM (ang. Bondage, Discipline/Dominance, Sadism/Submission, Masochism - "krępowanie", "dyscyplinowanie"/"dominacja", "sadyzm"/"uległość", "masochizm") – zbiór praktyk erotycznych skupionych wokół odczuwania bólu, relacji uległości i dominacji oraz różnego rodzaju fetyszy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. BDSM-owy

Wiktionary

bdsm-owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z BDSM-em, dotyczący BDSM-u

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. BDSM m.

skr. BDSM

Wiktionary

bdw

skrótowiec

(1.1) = slang. internetowy byle do weekendu

Wiktionary

be

1. nazwa litery B;
2. wyraz naśladujący zwierzęce beczenie, głównie owcy; bee;
3. w zwrotach (do) dzieci: brzydki, zły itp. lub coś brzydkiego, złego itp.

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. wyraz naśladujący dźwięk wydawany przez owcę lub barana

w funkcji przymiotnika

(2.1) w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) jęz. nazwa litery b

Wiktionary

Belgia:

- Bê – walońska nazwa miejscowości Beez

Inne:

- .be – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Belgii

- Be – symbol pierwiastka chemicznego Berylu

- °Bé – stopień w skali Baumégo

- Be (Бб, nazwa cyrylicka: бэ) – druga litera podstawowej cyrylicy.

- Be – amerykańskie przedsiębiorstwo

- Be – album muzyczny zespołu BTS

- Be – album muzyczny rapera Commona

- Be – singel zespołu Voo Voo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Beeeee! — beczała owca.

(2.1) Nie jedz tego, to jest be!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ, AS: be

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. beczenie n.

czas. beczeć ndk., zabeczeć dk., pobekiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) fe, fuj

Wiktionary

bea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., forma imienia Beata

Wiktionary

- Bea – gmina w Aragonii (Hiszpania)

- BEA – British European Airways

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bea

źródła.

== Bea (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|biː.

homofony|b|be|bee.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Bea, forma imienia Beatrix

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

beaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beaty lub z nią związany

SJP.pl

beagle

[czytaj: bigl] rasa psa gończego

SJP.pl

Beagle – rasa psa, należąca do grupy psów gończych, posokowców i psów ras pokrewnych, typu wyżłowatego. Zaklasyfikowana do sekcji psów gończych, w podsekcji psy gończe małe. Podlega próbom pracy.

Wikipedia

bean

beanus; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. głupiec, gamoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. nowicjusz na uczelni, rozpoczynający studia, żak, fryc

Wiktionary

Bean – wieś w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Dartford. Leży 25 km na północny zachód od miasta Maidstone i 31 km na wschód od centrum Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 1557 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛãn, AS: beãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beania ż., beanus mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beanus

Wiktionary

beania

dawniej:
1. okres, w którym nowo przyjęty żak poddawany był próbom cierpliwości, wytrzymałości itp.;
2. przyjęcie żaka do grona studentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okres poddawania żaków (beanów) próbom cierpliwości, czy wytrzymałości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bean, beanus

Wiktionary

beanie

beanus; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. głupiec, gamoń

SJP.pl

beanus

bean; dawniej:
1. nowo przyjęty na uczelnię student; żak
2. gamoń; głupiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. eduk. bean

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beania ż., bean m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bean

Wiktionary

beat

[czytaj: bit]
1. rockowa muzyka rozrywkowa popularna w latach 60. XX wieku, charakteryzująca się silnie zaznaczonym rytmem; bit, bigbit, big-beat, mocne uderzenie;
2. w muzyce: równomierne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu; bit

SJP.pl

- Beat – biskup Seo de Urgel w latach 850–857

- Beat – imię męskie

- Beat (muzyka) – podkład rytmiczny

- Beat (gatunek muzyczny) – nurt muzyki pop-rockowej, czasem także big beat

- Beat (album)

- Beat (film 1997) – film południowokoreański

- Beat (film 1998) – film japoński

- Beat (film 2000) – film amerykański w reżyserii Gary'ego Walkowa

Wikipedia

beata

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Beata – żeński odpowiednik imienia Beat, pochodzi od łac. beatus oznaczającego błogosławiona, przynosząca szczęście, szczęśliwa.

W Polsce imię jest popularne w XXI wieku. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 279226 kobiet o imieniu Beata nadanym jako imię pierwsze (21. miejsce wśród imion żeńskich).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy ktoś pamięta ostatnie imieniny Beaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈata, AS: beata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., beatyfikacja ż., Beatrycze ż.

:: zdrobn. Beatka ż., Becia ż.

:: fm. Beat m.

czas. beatyfikować ndk.

przym. Beatowy, beatyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Beatka, Becia, Beti

Wiktionary

beatbox

[czytaj: bitboks] rytmiczne tworzenie rozmaitych dźwięków przy pomocy narządów mowy, powiązane z kulturą hiphopową; beatboxing

SJP.pl

Beatbox – forma rytmicznego tworzenia dźwięków – np. perkusji, linii basowej, głosów zwierząt, scratchy za pomocą narządów mowy – ust, języka, krtani, gardła czy przepony. Technika, przez niektórych określana jako hip-hopowy odwrót od maszyn poprzez naśladowanie głosem rytmów i dźwięków, paradoksalnie inspirowana jest estetyką maszynistyczną.

Nazwę zjawiska można zapisać na kilka sposobów: "beatbox", "human beatbox", "beatboxing"; niekiedy funkcjonuje spolszczony "bitboks".

Wikipedia

beatboxer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk tworzący beatbox

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatbox m.

Wiktionary

beatboxing

[czytaj: bitboksing] rytmiczne tworzenie rozmaitych dźwięków przy pomocy narządów mowy, powiązane z kulturą hiphopową; beatbox

SJP.pl

beatboxowy

→ beatbox [czytaj: bitboksowy]

SJP.pl

beatka

zdrobnienie od: Beata (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Beata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojechałyśmy z panią Beatką odwiedzić pana Zdzisia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beata ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Becia, Beti

Wiktionary

beatlemania

[czytaj: bitelmania] fanatyczne uwielbienie zespołu muzycznego The Beatles

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjawisko ogromnej popularności w latach 60. XX w. zespołu The Beatles;

Wiktionary

Wikipedia

beatles

[czytaj: bitels] bitels, bitles (rzadziej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach

SJP.pl

The Beatles – brytyjski rockowy zespół muzyczny z Liverpoolu, działający w latach 1960–1970. Przez większość tego okresu (w latach 1962–1969) w jego skład wchodzili John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Ringo Starr.

Beatlesi wywodzą się z zespołu The Quarrymen, w którym występowali Lennon, McCartney i Harrison. Do 1962 występowali głównie w Liverpoolu i Hamburgu, gdzie odbyli kilka serii koncertów i poznali swojego późniejszego menedżera, Briana Epsteina. W 1962 rozpoczęli współpracę z producentem George’em Martinem, z którym pracowali do końca działalności. W tym samym roku wydali debiutancki singiel „Love Me Do”, a w 1963 – pierwszy album pt. Please Please Me, który okazał się bestsellerem na terenie Wielkiej Brytanii. Na ten sam rok datuje się początki beatlemanii, czyli ogromnej popularności Beatlesów, charakteryzującej się histerycznymi reakcjami fanów. W 1964 zespół po raz pierwszy wystąpił w Stanach Zjednoczonych, a zrealizowany tam odcinek programu The Ed Sullivan Show z ich udziałem zgromadził największą telewizyjną publiczność w historii kraju. Beatlesi stali się tym samym prekursorami brytyjskiej inwazji, polegającej na rosnącej popularności brytyjskich muzyków w Stanach i na całym świecie.

Wikipedia

beatlesi

[czytaj: bitels] bitels, bitles (rzadziej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach

SJP.pl

The Beatles – brytyjski rockowy zespół muzyczny z Liverpoolu, działający w latach 1960–1970. Przez większość tego okresu (w latach 1962–1969) w jego skład wchodzili John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Ringo Starr.

Beatlesi wywodzą się z zespołu The Quarrymen, w którym występowali Lennon, McCartney i Harrison. Do 1962 występowali głównie w Liverpoolu i Hamburgu, gdzie odbyli kilka serii koncertów i poznali swojego późniejszego menedżera, Briana Epsteina. W 1962 rozpoczęli współpracę z producentem George’em Martinem, z którym pracowali do końca działalności. W tym samym roku wydali debiutancki singiel „Love Me Do”, a w 1963 – pierwszy album pt. Please Please Me, który okazał się bestsellerem na terenie Wielkiej Brytanii. Na ten sam rok datuje się początki beatlemanii, czyli ogromnej popularności Beatlesów, charakteryzującej się histerycznymi reakcjami fanów. W 1964 zespół po raz pierwszy wystąpił w Stanach Zjednoczonych, a zrealizowany tam odcinek programu The Ed Sullivan Show z ich udziałem zgromadził największą telewizyjną publiczność w historii kraju. Beatlesi stali się tym samym prekursorami brytyjskiej inwazji, polegającej na rosnącej popularności brytyjskich muzyków w Stanach i na całym świecie.

Wikipedia

beatlesówka

[czytaj: bitelsówka] bitelsówka, bitlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. owalna i płaska czapka z daszkiem z lat 60. XX wieku

(1.2) muz. gitara akustyczna typowa dla członków The Beatles

(1.3) skórzany but jeździecki z cholewką ponad kostkę i płaskim obcasem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitelsówa ż., bitels m., beatles m.

przym. bitelsowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bitelsówa

(1.3) rollingstonka, sztyblet

Wiktionary

beatlesówki

[czytaj: bitelsówka] bitelsówka, bitlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet

SJP.pl

beatlesowski

[czytaj: bitlesowski lub bitelsowski] bitelsowski, bitlesowski;
1. nawiązujący do twórczości zespołu The Beatles, taki jak w muzyce tego zespołu;
2. związany z subkulturą młodzieżową lat sześćdziesiątych XX wieku, naśladującą styl lansowany przez ten zespół

SJP.pl

beatniczka

→ beatnik [czytaj: bitniczka]; bitniczka

SJP.pl

beatnik

[czytaj: bitnik] przedstawiciel grupy młodzieży zbuntowanej przeciwko normom społecznym i wyrażający ten bunt w różnych ekscesach; bitnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. liter. członek amerykańskiego ruchu literacko-kulturowego lat pięćdziesiątych XX wieku

Wiktionary

Beatnicy, bitnicy (ang. beat generation) – nieformalny awangardowy ruch literacko-kulturowy, propagujący idee anarchistycznego indywidualizmu, nonkonformizmu i swobody twórczej, który powstał w latach 50. XX w. w USA.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. bitnik

Wiktionary

beatnikowski

→ beatnik; bitnikowski

SJP.pl

beatniks

[czytaj: bitniks] grupa młodzieży zbuntowanej przeciwko normom społecznym i wyrażającej ten bunt w różnych ekscesach; bitnicy, beatnicy, the beat

SJP.pl

beatowy

→ beat [czytaj: bitowy]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z beatem, dotyczący beatu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piosenkarz skomponował także mszę beatową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beat mrz.

Wiktionary

beatrice

[czytaj: beatris]
1. obce imię żeńskie;
2. miasto w USA, w stanie Nebraska

SJP.pl

- Beatrycze – imię żeńskie

Miejscowości w USA:

- Beatrice – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Monroe

- Beatrice – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Gage

Inne:

- Beatrice – węgierska grupa muzyczna

- Beatrice – wiersz Sary Teasdale

Wikipedia

beatriks

obce imię żeńskie

SJP.pl

Beatrycze – imię żeńskie pochodzenia włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „przynosząca szczęście”. Użyte w Boskiej komedii Dantego.

Beatrycze imieniny obchodzi 18 stycznia, 13 lutego, 10 maja, 29 lipca, 29 sierpnia, 1 września i 25 listopada.

Wikipedia

beatrycze

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Beatrycze – imię żeńskie pochodzenia włoskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „przynosząca szczęście”. Użyte w Boskiej komedii Dantego.

Beatrycze imieniny obchodzi 18 stycznia, 13 lutego, 10 maja, 29 lipca, 29 sierpnia, 1 września i 25 listopada.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛaˈtrɨt͡ʃɛ, AS: beatryče

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beata ż.

Wiktionary

beatty

Miejscowości w USA:

- Beatty – jednostka osadnicza w stanie Nevada, w hrabstwie Nye

Gminy w USA:

- Beatty (ang. Beatty Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis

Wikipedia

beatyfikacja

uznanie przez Kościół katolicki osoby zmarłej za błogosławioną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Beatyfikację poprzedza proces beatyfikacyjny, w którym ustala się, czy dana osoba zasługuje na wyniesienie na ołtarze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛatɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: beatyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatyfikowanie n., beatyfikant m., beatyfikantka ż., beatyfikator m., beatyfikatorka ż., Beata ż., Beat m.

czas. beatyfikować ndk.

przym. beatyfikacyjny

Wiktionary

beatyfikacyjny

przymiotnik od: beatyfikacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący beatyfikacji, związany z beatyfikacją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Beatyfikację poprzedza proces beatyfikacyjny, w którym ustala się, czy dana osoba zasługuje na wyniesienie na ołtarze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beata ż., beatyfikowanie n., beatyfikacja ż.

czas. beatyfikować

Wiktionary

beatyfikować

w Kościele katolickim: zaliczyć, zaliczać w poczet błogosławionych

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rel. oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kościół beatyfikuje po wcześniejszym przeprowadzeniu procesu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatyfikacja ż., beatyfikowanie n., Beata ż.

przym. beatyfikacyjny

Wiktionary

beatyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. dokonywanie beatyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatyfikacja ż., Beata ż.

czas. beatyfikować ndk.

przym. beatyfikacyjny

Wiktionary

beauce

[czytaj: bos]
1. region w północnej Francji;
2. region w Quebecu (prowincji Kanady)

SJP.pl

Beauce może oznaczać:

- Beauce – region naturalny we Francji;

- Beauce – region Quebecu (Kanada).

Wikipedia

beauceron

[czytaj: boseran] rasa psów pasterskich; owczarek z Beauce, owczarek francuski beauceron

SJP.pl

Owczarek francuski Beauceron – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Podlega próbom pracy.

Wikipedia

beaufort

[czytaj: bofort]1. François Beaufort de Vendôme, książę (1616-69), jeden z gł. przywódców frondy, admirał francuski;
2. Francis Beaufort (1774-1856), irlandzki fizyk i matematyk

SJP.pl

Antarktyda:

- Beaufort Island – wyspa

Australia:

- Beaufort – miasto w stanie Wiktoria

Francja:

- Beaufort – gmina w regionie Franche-Comté

- Beaufort – gmina w regionie Langwedocja-Roussillon

- Beaufort – gmina w regionie Midi-Pireneje

- Beaufort – gmina w regionie Nord-Pas-de-Calais

- Beaufort – gmina w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Isère

- Beaufort – gmina w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Sabaudia

- Beaufort-Blavincourt – gmina

- Beaufort-en-Anjou – gmina

- Beaufort-en-Argonne – gmina

- Beaufort-en-Santerre – gmina

- Beaufort-Orbagna – gmina

- Beaufort-sur-Gervanne – gmina

Wikipedia

beaujolais

[czytaj: bożoLE] czerwone wino burgundzkie, charakteryzujące się krótkim okresem dojrzewania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) enol. wino burgundzkie o lekkim, owocowym charakterze produkowane w okolicach francuskiego regionu Beaujolais;

Wiktionary

- Beaujolais – rodzaj czerwonego wina burgundzkiego z regionu Beaujolais

- Beaujolais – region historyczny Francji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaproszeni goście degustując beaujolais mogli oglądać akwarele, oleje, pastele, druk cyfrowy i rzeźby inspirowane częstochowska hutą.

Wiktionary

beaumarchais

[czytaj: bomarSZE] nazwisko, m.in. Pierre Augustin Caron de Beaumarchais (1732-1799) - pisarz francuski

SJP.pl

Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais, wym. [pjɛʁ bomaʁˈʃɛ] (ur. 24 stycznia 1732 w Paryżu, zm. 18 maja 1799 tamże) – francuski dramaturg i pisarz, zegarmistrz, harfista, śpiewak, kompozytor, dyplomata, finansista, wolnomularz, podejrzewany także o bycie szpiegiem.

Wikipedia

beaumont

Geografia

Belgia

- Beaumont – osada w mieście Stavelot

- Beaumont – miasto w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Thuin

Francja

- Beaumont – gmina w regionie Owernia, departament Górna Loara

- Beaumont – gmina w regionie Owernia, departament Puy-de-Dôme

- Beaumont – gmina w regionie Burgundia

- Beaumont – gmina w regionie Limousin

- Beaumont – gmina w regionie Lotaryngia

- Beaumont – gmina w regionie Midi-Pireneje

- Beaumont – gmina w regionie Poitou-Charentes

- Beaumont – gmina w regionie Rodan-Alpy, departament Górna Sabaudia

- Beaumont – gmina w regionie Rodan-Alpy, departament Ardèche

- Beaumont-de-Lomagne – gmina

- Beaumont-du-Gâtinais – gmina

- Beaumont-du-Lac – gmina

- Beaumont-du-Ventoux – gmina

- Beaumont-en-Argonne – gmina

- Beaumont-en-Beine – gmina

- Beaumont-en-Verdunois – gmina

- Beaumont-en-Véron – gmina

- Beaumont-Hague – miejscowość

- Beaumont-Hamel – gmina

- Beaumont-la-Ronce – miejscowość

- Beaumont-le-Hareng – gmina

- Beaumont-le-Roger – gmina

- Beaumont-les-Nonains – miejscowość

- Beaumont-lès-Randan – gmina

- Beaumont-Louestault – gmina

- Beaumont-Monteux – gmina

- Beaumont-Pied-de-Bœuf

- Beaumont-Saint-Cyr – gmina

- Beaumont-Sardolles – gmina

- Beaumont-sur-Dême – gmina

- Beaumont-sur-Grosne – gmina

- Beaumont-sur-Sarthe – gmina

- Beaumont-sur-Vesle – gmina

- Beaumont-sur-Vingeanne – gmina

Haiti

- Beaumont – gmina

Irlandia

- Beaumont – dzielnica Dublina

Kanada

- Beaumont – miasto w prowincji Alberta

Nowa Zelandia

- Beaumont – gmina

Stany Zjednoczone

- Beaumont – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Riverside

- Beaumont – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Perry

- Beaumont – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Jefferson

Wielka Brytania

- Beaumont – miejscowość w Esseksie (Anglia)

- Beaumont – miejscowość w Kumbrii (Anglia)

- Beaumont Chase – civil parish

- Beaumont Hill – wieś

- Beaumont Leys – dzielnica Leicester

Osoby

- Baron Beaumont

- Charles de Beaumont – brytyjski antykwariusz

- Francis Beaumont – angielski pisarz

- François de Beaumont (1512–1587) – francuski dowódca wojskowy, hugenota

- Germaine Beaumont – francuska pisarka

- Harry Beaumont – amerykański aktor

- Jean de Beaumont – francuski hrabia

- Jean Thérèse de Beaumont d’Autichamp (1738–1831) – francuski generał

- Jeanne Marie Leprince de Beaumont – francuska pisarka

- John Beaumont – angielski szlachcic

- John Michael Beaumont – brytyjski arystokrata

- Kathryn Beaumont – brytyjsko-amerykańska aktorka

- Léonce Élie de Beaumont (1798–1874) – francuski geolog

- Lyne Beaumont – kanadyjska pływaczka

- Marc Beaumont

- Maxime Beaumont – francuski kajakarz

- Mike Beaumont – brytyjski żuzlowiec

- Muriel Beaumont – angielska aktorka

- Natasha Beaumont – malezyjska aktorka

- Richard Beaumont – nowozelandzki wioślarz

- Scott Beaumont – brytyjski kolarz

- Timothy Beaumont – brytyjski polityk

- Wentworth Beaumont

Inne

- Beaumont – diecezja w Stanach Zjednoczonych

- Beaumont – hrabstwo

- Beaumont – dawny kanadyjski producent samochodów

- Beaumont – model samochodu

Wikipedia

beauvoir

[czytaj: bowuAR] nazwisko, m.in. Simone de Beauvoir (1908-1986) - pisarka francuska

SJP.pl

- Beauvoir (Manche) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia

- Beauvoir (Yonne) – francuska gmina w regionie Burgundia

- Beauvoir (Sekwana i Marna) – francuska gmina w regionie Île-de-France

- Beauvoir (Oise) – francuska gmina w regionie Pikardia

Wikipedia

bębas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) poznań. żart. malec

Wiktionary

bebe

mały kołnierzyk o zaokrąglonych rogach

SJP.pl

Bebe, właśc. María Nieves Rebolledo Vila (ur. 9 maja 1978 w Valencia de Alcántara) – hiszpańska piosenkarka.

Wikipedia

bebech

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, brzucho, wancioch, wancioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. brzuch

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żołądek

(1.3) gwara. więz. brzuch, żołądek

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Żech sie naćkoł, aż mi bebech wywaliło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛbɛx, AS: bebeχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bebechy nmos.

czas. wybebeszyć dk.

przym. bebechowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gwara. więz. ambasada, bandzioch, samara

Wiktionary

bebechowaty

przedstawiający rozterki duszy, ale w sposób zbyt powierzchowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posp. przedstawiający rozterki duszy ze zbyt prymitywną ekspresją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bebech mrz.

Wiktionary

bebechowy

→ bebech, → bebechy

SJP.pl

Patrz:
bebech, → bebechy

bebechy

pospolicie:
1. wnętrzności;
2. wewnętrzne części czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. wnętrzności, jelita, flaki

(1.2) pot. wewnętrzne części czegoś, np. samochodu lub urządzenia

(1.3) daw. pot. przezwisko osoby o wielkim brzuchu, w lp. wielki brzuch

Wiktionary

Bebechy (ukr. Бебехи) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaś oglądacie te filmy, co w nich ino bebechy fruwają.

(1.2) Ten komputer kupiłem cztery lata temu, ale wymieniłem już większość bebechów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈbɛxɨ, AS: bebeχy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bebech m.

czas. wybebeszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flaki, wnętrzności, trzewia

Wiktionary

bebel

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bebel:

- August Bebel − niemiecki polityk socjaldemokratyczny

- Bronisław Bebel − polski siatkarz, olimpijczyk

- Jan Bebel − polski artysta fotografik

- Jolanta Bebel − trener szermierki, olimpijka

Wikipedia

bęben

1. perkusyjny instrument muzyczny
2. cylindryczna lub wieloboczna podstawa kopuły
3. część składowa różnych maszyn i urządzeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

(1.2) archit. wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą;

(1.3) pot. grub. także gw-pl|Warszawa, Łódź. brzuch, zwłaszcza ciężarnej

(1.4) część jakiegoś urządzenia o kształcie walca

Wiktionary

- bęben – instrument muzyczny

- bęben klepsydrowaty

- bęben mały (werbel, bębenek, tamburo militare)

- bęben neolityczny

- bęben obręczowy

- bęben podłużny (taraban)

- bęben stożkowy

- bęben wielki (tołumbas, tamburo grande)

- bębenek baskijski (tamburyn)

- tamburyn prowansalski (mały bęben podłużny)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dobosz uderzał w bęben z całej siły.

(1.3) Ślubu jeszcze nie było, a ona już z bębnem chodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbɛ̃n, AS: bẽmbẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bębnienie n., bębniarz m., bębnista m., odbębnianie n., odbębnienie n.

:: zdrobn. bębenek m.

czas. bębnić ndk., odbębniać ndk., odbębnić dk.

przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tambur

(1.3) brzuch, bęc

Wiktionary

bębenek

1. część mechanizmu rewolweru;
2. mały bęben (instrument muzyczny), także zabawka;
3. potocznie błona bębenkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bęben

(1.2) muz. mały bęben, membranofon służący do grania rytmów

(1.3) anat. zob. błona bębenkowa.

(1.4) zasobnik na naboje w kolcie

Wiktionary

- Bęben mały – instrument perkusyjny

- Bębenek (in. błona bębenkowa) – element anatomiczny ucha

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A nasz synuś potrafi grać już na bębenku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃mˈbɛ̃nɛk, AS: bẽmbẽnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bęben m., bębnienie n., odbębnienie n., odbębnianie n., bębniarz m.

czas. bębnić ndk., odbębnić dk., odbębniać ndk.

przym. bębenkowy, bębnowy

Wiktionary

bębeniarz

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębniarz, bębenista, bębnista

SJP.pl

bębenista

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębniarz, bębeniarz, bębnista

SJP.pl

bębenkowiec

krótka broń palna z bębenkiem pełniącym funkcję magazynka; rewolwer

SJP.pl

bębenkowy

przymiotnik od: bębenek

SJP.pl

bebeszyć

potocznie:
1. usuwać organy wewnętrzne z zabitego zwierzęcia; patroszyć;
2. nieporządnie wyjmować coś z jakiegoś wnętrza, rozrzucać wokół; rozgrzebywać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybebeszyć)

(1.1) pot. wyjmować wnętrzności z martwego zwierzęcia lub człowieka

(1.2) pot. bezładnie opróżniać coś, zwykle szukając czegoś

(1.3) pot. usiłować dokładnie poznać treść czegoś, np. dokumentu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Patrzący wilkiem milicjanci w hełmach w milczeniu bebeszyli plecaki.

Wiktionary

bebewuerowiec

osoba należąca do BBWR (Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem lub Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform); BBWR-owiec

SJP.pl

bebewuerowski

związany z BBWR (Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem lub z Bezpartyjnym Blokiem Wspierania Reform); BBWR-owski

SJP.pl

bebizacja

solmizacja albo czytanie nut głosem z wymawianiem zgłosek: la, be, ce, de, me, fe, ge (dzisiaj: do, re, mi, fa, sol, la, si); bobizacja

SJP.pl

beblać

czasownik

(1.1) pot. łódź. gw-pl|Górny Śląsk. mówić niezrozumiale

(1.2) gw-pl|Poznań. mówić bzdury

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pot. Co on tam beble pod nosem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛblat͡ɕ, AS: beblać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beblanie n., beblok m.

Wiktionary

beblanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|beblać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. beblać ndk.

Wiktionary

bęblik

bęblik strojny, bęblik dwuplamek - gatunki chrząszczy z rodziny bęblikowatych

SJP.pl

bęblikowate

o cechach bęblikowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

Bęblikowate (Malachiidae) – rodzina owadów z podrzędu chrząszczy wielożernych. Należą do niej drapieżne gatunki chrząszczy o metalicznym zabarwieniu.

Przykładowe gatunki

- bęblik dwuplamek (Malachius bipustulatus)

- bęblik strojny (Malachius aeneus)

Wikipedia

bęblikowaty

o cechach bęblikowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

bębniarka

→ bębniarz; bębnistka

SJP.pl

bębniarski

→ bębniarz

SJP.pl

Patrz:
bębniarz

bębniarstwo

zajęcie bębniarza

SJP.pl

bębniarz

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębeniarz, bębenista, bębnista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca na bębnach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bęben n., bębnienie n., bębenek mrz., odbębnianie n.

czas. bębnić

przym. bębnowy

Wiktionary

bębnić

1. grać na bębnie;
2. uderzać w coś wielokrotnie wytwarzając niskie dźwięki;
3. potocznie: rozpowiadać coś, powtarzać wielokrotnie

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) grać na bębnie

(1.2) wielokrotnie stukać, uderzać w coś powodując odgłos

(1.3) pot. wydawać głuche dźwięki

(1.4) pot. rozgłaszać coś

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jej kroki na kocich łbach bębnią jak niedawno kopyta końskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mbʲɲit͡ɕ, AS: bẽmbʹńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n., bębnowanie n.

czas. odbębnić

przym. bębnowy, bębenkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bić

(1.2) stukać, walić, łomotać

(1.4) rozgłaszać, rozgadywać

Wiktionary

bębnica

patologiczne zwiększenie objętości powietrza w żołądku i jelitach, któremu towarzyszy uczucie pełności; wzdęcie brzucha

SJP.pl

Wzdęcie, bębnica (łac. meteorismus, stgr. τύμπανο) – objaw chorobowy związany z obecnością nadmiernej ilości gazów w jelitach, odczuwany przez pacjenta jako uczucie wypełnienia jelit gazem. Jest to jeden z najczęściej występujących objawów ze strony układu pokarmowego.

Wikipedia

bębnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bębnić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bębnić

rzecz. bęben m., bębenek mrz., odbębnianie n., bębnowanie n., bębniarz mos.

przym. bębnowy

Wiktionary

bębnista

przestarzale: osoba grająca na bębnie; bębeniarz, bębniarz, bębenista

SJP.pl

bębnistka

→ bębnista; bębniarka

SJP.pl

bębnować

poddawać obróbce wibrościernej w mieszarce bębnowej

SJP.pl

bębnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. oczyszczanie drobnych odlewów przez ich wzajemne ocieranie się podczas ruchu w wolno obracającym się bębnie

Wiktionary

Obróbka wibrościerna (także: obróbka rotościerna, wibracyjno-ścierna, rotacyjno-ścierna; bębnowanie) – obróbka mechaniczna powierzchni niewielkich elementów prowadzona w tumblerach z wsadem tychże detali oraz materiału ściernego lub polerskiego. Stosowana najczęściej w jubilerstwie do polerowania biżuterii metalowej, elementów z tworzyw sztucznych, naturalnych kości i kamieni szlachetnych oraz procesach gratowania i odtłuszczania, a także w ręcznej elaboracji amunicji do czyszczenia uprzednio odstrzelonych łusek.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bęben m., bębnienie n.

czas. bębnować ndk., bębnić ndk.

Wiktionary

bębnowy

związany z bębnem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. mający postać bębna, wykorzystujący do działania bęben

(1.2) muz. dotyczący bębna lub bębnów, związany z bębnem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bęben m., bębenek m., bębnienie n., bębnista m., bębniarz m., bębeniarz m., bębenica m., bębenista m., odbębnianie n.

czas. odbębnić, bębnić

przym. bębenkowy

Wiktionary

bebok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straszydło

Wiktionary

Bobo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, prawdopodobnie demon z wierzeń słowiańskich. Innymi nazwami tej istoty są: bobok (Wielkopolska, Małopolska), babok (Kujawy), bebok (Śląsk), bobek, bobik (Kraj morawsko-śląski).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|babok, babołk, bobok.

Wiktionary

bebop

[czytaj: bibop] bibop;
1. styl jazzowy charakteryzujący się krótkimi frazami melodycznymi, dużą improwizacją oraz ekspresją gry;
2. muzyka w tym stylu

SJP.pl

Bebop (również rebop, lub po prostu bop) – styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku. Powstał na wschodnim wybrzeżu USA. Główni twórcy: Charlie Parker (ps. Bird), Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Fats Navarro, Bud Powell. W porównaniu z wcześniejszymi stylami muzyki jazzowej, np. swingiem, charakteryzował się dużą swobodą interpretacyjną, improwizacją, bogatą rytmiką, skokowo rozwijaną melodią i przyspieszeniem frazy. Dał początek jazzowi nowoczesnemu.

Wikipedia

bebopowy

→ bebop; bibopowy, bopowy

SJP.pl

bebzon

potocznie: duży brzuch; beerceps, kałdun, bęben, bojler, maciek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. brzuch, a zwłaszcza gruby czyli tzw. mięsień piwny

Wiktionary

bebzun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. białystok. kujawy. duży brzuch

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bebech, bęben, brzuszysko, kałdun, mięsień piwny, bebzon

Wiktionary

bebłek

bebłek błotny - roślina roczna z rodziny krwawnicowatych, występująca na miejscach wilgotnych

SJP.pl

bebły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) poznań. pomyje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyglóndoł, jakby mu kto wymborek bebłów na glace wyloł.

Wiktionary

bęc

pac; potocznie:
1. wykrzyknik nazywający dźwięk spowodowany uderzeniem kogoś lub czegoś w coś, np.: Bęc! - spadały jabłka z drzewa.;
2. w użyciu czasownikowym: o uderzeniu kogoś lub czegoś w coś, np.: Stracił równowagę i bęc na ziemię.

SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) …naśladujący odgłos upadku, uderzenia

(1.2) …naśladujący nagłe zdarzenie, nagłą czynność

(1.3) w użyciu czasownikowym: …o uderzeniu kogoś lub czegoś w coś

(1.4) w użyciu czasownikowym: …o nagłym zdarzeniu, nagłej czynności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bęcki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. pac.

Wiktionary

bęcaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalcowaty

Wiktionary

bécaud

[czytaj: beKO] nazwisko

SJP.pl

bechatka

wojskowa kurtka polowa noszona w zimie przez polskich żołnierzy

SJP.pl

Bechatka (także Panterka) – potoczna nazwa kurtki polowej w zimie noszonej przez polskich żołnierzy oraz funkcjonariuszy służb mundurowych w składzie ubioru polowego zimowego. Obecnie zastępowane w Wojsku Polskim przez komplety goretexowe.

Wikipedia

becherovka

czeski likier ziołowy; becherowka

SJP.pl

Becherovka – ziołowy likier z Czech. Zawiera wodę, wysokojakościowy alkohol, naturalny cukier i specyficzną gorzką mieszankę około 32 ziół i przypraw. Została wprowadzona do sprzedaży w 1807. Nazywana jest 13. źródłem karlowarskiego uzdrowiska. Właścicielem marki do końca II wojny światowej była rodzina Becher, a od 2023 jest nim koncern Maspex.

Wikipedia

becherowka

czeski likier ziołowy; becherovka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czeski likier ziołowy;

Wiktionary

Becherovka – ziołowy likier z Czech. Zawiera wodę, wysokojakościowy alkohol, naturalny cukier i specyficzną gorzką mieszankę około 32 ziół i przypraw. Została wprowadzona do sprzedaży w 1807. Nazywana jest 13. źródłem karlowarskiego uzdrowiska. Właścicielem marki do końca II wojny światowej była rodzina Becher, a od 2023 jest nim koncern Maspex.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛxɛˈrɔfka, AS: beχerofka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) becherovka

Wiktionary

bechnyć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć, runąć

Wiktionary

bechowiec

potocznie: członek BCh (Batalionów Chłopskich); BCh-owiec

SJP.pl

Bechowiec – polski pistolet maszynowy opracowany i produkowany przez Henryka Strąpocia i grupę osób z Ostrowca. Produkowany w warunkach konspiracyjnych, od lata 1943 do lipca 1944. Wyprodukowano ok. 11 szt. Pistolety były używane przez żołnierzy Batalionów Chłopskich, od których pochodzi skrót nazwy umieszczonej na broni.

Wikipedia

bechowski

przymiotnik od: BCh (Bataliony Chłopskie); BCh-owski

SJP.pl

bechstein

[czytaj: bechsztajn] fortepian marki Bechstein

SJP.pl

bechtać

przestarzale: wrogo usposabiać; jątrzyć, podpuszczać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) podjudzać, jątrzyć, buntować, wrogo usposabiać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bechtanie n.

Wiktionary

bechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) namawianie do złego, wrogie usposabianie

Wiktionary

Powiązane:

czas. bechtać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) judzenie, jątrzenie

Wiktionary

bechter

pancerz wschodni używany w Polsce w XVI i XVII wieku zamiast kolczugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj pancerza pochodzącego ze wschodu, wykonanego z prostokątnych żelaznych płytek połączonych ze sobą kolczugą;

Wiktionary

Bechter – rodzaj pancerza pochodzenia wschodniego, wykonanego z prostokątnych żelaznych płytek połączonych ze sobą żelaznymi kółkami (plecionką kolczą). Płytki w pionie były połączone zachodząc na siebie, tworząc zwarte, pionowe rzędy, natomiast w poziomie połączone były z odstępami. Pancerz ten mógł być wyposażony w elementy wykonane wyłącznie z plecionki kolczej, takie jak rękawy czy fartuch. Bechter zakładano dzięki rozcięciu umiejscowionemu pod szyją lub z boku, zapinanemu na sprzączki lub zawiązywanemu rzemykami.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. bechtyr

Wiktionary

becik

zdrobnienie od: bet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podłużna pierzynka dla niemowląt, zginana w połowie;

(1.2) zdrobn. od bet

Wiktionary

Becik – rodzaj okrycia wypełnionego puchem, ociepliną lub cienką gąbką, którym przykrywa i otula się niemowlę. Klasyczny, używany niegdyś becik miał kształt długiego prostokąta. Dziecko kładło się na jednej połówce, druga służyła za przykrycie. Całość związywało się troczkami przyszytymi do boków. Część przy główce niemowlęcia często była obszyta falbanką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ɕik, AS: bećik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bet m., becikowe n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bet

Wiktionary

becikowe

jednorazowe świadczenie pieniężne wypłacane rodzicom za urodzenie dziecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) świadczenie finansowe wypłacane rodzicom nowo narodzonego dziecka

Wiktionary

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (potocznie: becikowe) – świadczenie rodzinne, przysługujące rodzicom dziecka, opiekunowi prawnemu bądź faktycznemu, z tytułu urodzenia się dziecka.

Warunki nabywania prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie wypłacane jest od 9 lutego 2006, jednorazowo, w wysokości 1000 zł. Od 1 stycznia 2013 r. prawo do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, jest uzależnione od kryterium dochodowego, które wynosi 1922 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Powyższe zmiany wynikają z ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, która w dniu 15 listopada 2012 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw (poz. 1255). Obejmuje wszystkie narodziny żywych dzieci począwszy od 9 listopada 2005.

Wikipedia

Patrz:
becik, → becikowe
Przykłady

(1.1) Do otrzymania becikowego niezbędne jest zaświadczenie, że kobieta odbyła przynajmniej jedno badanie lekarskie w czasie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ɕiˈkɔvɛ, AS: bećikove

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. becik m.

Wiktionary

becikowy

→ becik, → becikowe

SJP.pl

Patrz:
becik, → becikowe

beck

[czytaj: bek] nazwisko

SJP.pl

- Adolf Beck – polski neurofizjolog, profesor fizjologii

- Beck – muzyk rockowy

- Aaron T. Beck – psychiatra, twórca terapii poznawczej

- C.H. Beck – niemieckie wydawnictwo (tematyka: prawo, podatki, ekonomia)

- Conrad Beck – szwajcarski kompozytor

- Franz Beck – niemiecki kompozytor

- Gloria Beck – pisarz

- Herman Beck – niemiecki muzykolog

- Irena Beck – polska dziennikarka

- Jakob Sigismund Beck – filozof niemiecki

- Jean Beck – alzacki muzykolog

- Jeff Beck – muzyk rockowy

- Johann Beck – amerykański dyrygent i kompozytor

- Józef Beck – polski polityk międzywojenny

- Karol Beck – słowacki tenisista

- Kurt Beck – niemiecki polityk socjaldemokratyczny

- Leopold Beck – polski dziennikarz

- Ludwig Beck – niemiecki wojskowy

- Owen Beck – bokser jamajski

- Ulrich Beck – niemiecki socjolog

Wikipedia

beckenbauer

Osoby:

- Franz Beckenbauer (1945–2024) – niemiecki piłkarz, ojciec Stephana

- Stephan Beckenbauer (1968–2015) – niemiecki piłkarz, syn Franza

Wikipedia

becker

[czytaj: beker] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Becker – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne

Gminy w USA:

- Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass

- Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne

- Becker (ang. Becker Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Roberts

Wikipedia

beckermann

[czytaj: BEkerman] nazwisko

SJP.pl

- Ansgar Beckermann (ur. 1945) – niemiecki filozof

- Eberhard Beckermann (1576-1641) – generał z czasów wojny trzydziestoletniej

Wikipedia

beckers

[czytaj: bekers] nazwisko

SJP.pl

Beckers – szwedzka firma założona w 1865 roku, będąca jednym z największych producentów środków chemicznych. W Polsce w roku 2002 firma Beckers wraz z Polifarbem i Tikkurilą weszła w skład spółki TBD SA (od 2007 „Tikkurila Polska SA”).

18 grudnia 2020 roku ogłoszono przejęcie nordyckiego koncernu Tikkurila, właściciela marki Beckers, przez PPG Industries.

Wikipedia

beckett

[czytaj: beket] nazwisko, np. Samuel Beckett (1906-89), pisarz irlandzki

SJP.pl

Miejscowości:

- Beckett (New Jersey)

- Beckett (Ohio)

- Beckett Ridge (Ohio)

Ludzie:

- Arthur William a Beckett (1844–1909), angielski dziennikarz i intelektualsta

- Christopher Beckett, 4. Baron Grimthorpe (1915–2003)

- Edmund Beckett, 1. baron Grimthorpe (1816–1905)

- Edward John Beckett, 5. baron Grimthorpe

- Ernest Beckett, 2. baron Grimthorpe (1856–1917)

- Gilbert Abbott à Beckett (1811–1856) angielski komediopisarz

- Gilbert Arthur a Beckett (1837–1891) brytyjski pisarz

- John Beckett (polityk) (1894–1964) brytyjski polityk Partii Pracy

- John Beckett (piłkarz) (1892–1981) amerykański piłkarz

- John Archibald Beckett (1906–1947) lotnik RAF

- John Beckett (prawnik) szkocki prawnik, państwowy radca prawny Szkocji

- Sir John Beckett, 2. baronet, PC, FRS (1775–1847) brytyjski prawnik i polityk

- John S. Beckett (1927–2007) irlandzki muzyk, kompozytor i dyrygent

- Josh Beckett (1980–) amerykański baseballista

- Lenny Beckett (1980–) australijski rugbysta

- Margaret Beckett (1943–) brytyjska polityk

- Ralph Beckett, 3. baron Grimthorpe

- Samuel Beckett (1906–1989) irlandzki noblista w dziedzinie literatury

- Scotty Beckett (1929–1968) amerykański aktor dziecięcy

- Simon Beckett (1960–) brytyjski pisarz i dziennikarz

- Wendy Beckett (1930–) „Siostra Wendy” południowoafrykańska zakonnica i osobowość telewizyjna

- Beckett muzyk z Saint Vincent i Grenadyn

- William Beckett wokalista grupy The Academy Is...

- W.N.T. Beckett (1893–1941) brytyjski oficer marynarki

Wikipedia

beckham

[czytaj: bekham] nazwisko

SJP.pl

- David Beckham – piłkarz angielski, mąż Victorii Beckham

- Victoria Beckham – projektantka mody, piosenkarka, członkini Spice Girls, żona Davida Beckhama

Zobacz też:

- Podkręć jak Beckham – film komediowy

Wikipedia

bęcki

potocznie:
1. dotkliwe pobicie kogoś; wycisk;
2. dotkliwa lekcja, nauczka

SJP.pl

beckmannia

[czytaj: bekMAnia] rodzaj wieloletniej rośliny z rodziny traw; bekmania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pospolita trawa pastewna podmokłych łąk eurazjatyckich;

Wiktionary

Bekmania (Beckmannia Host) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w strefie umiarkowanej Europy (w zachodniej tylko jako introdukowane), Azji i Ameryki Północnej. W Polsce rośnie jako zadomowiony antropofit bekmania robaczkowata (B. eruciformis).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary

bęckować

potocznie: uderzać z niewielką siłą

SJP.pl

bęckowy

→ bęcki

SJP.pl

Patrz:
bęcki

bęcnąć

potocznie:
1. przewrócić się;
2. uderzyć się o coś

SJP.pl

bęcnięcie

potocznie:
1. przewrócić się;
2. uderzyć się o coś

SJP.pl

bęcnięty

potocznie: taki, który bęcnął w coś (uderzył się o coś)

SJP.pl

becquerel

[czytaj: bekeREL] nazwisko, m.in. Antoine Henri Becquerel (1852-1908) - francuski fizyk i chemik; w 1896 r. odkrył promieniotwórczość uranu, za co w 1903 r. otrzymał Nagrodę Nobla

SJP.pl

- Becquerel – rodzina paryskich fizyków:

- Antoine César Becquerel

- Alexandre Edmond Becquerel – syn Antoine'a

- Henri Becquerel – laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, syn Alexandre'a, wnuk Antoine'a

- (6914) Becquerel – planetoida pasa głównego

- bekerel – jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI

Wikipedia

bécu

[czytaj: beKI] nazwisko

SJP.pl

bęcwał

obraźliwe określenie kogoś bezmyślnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. osoba bezmyślna (i często leniwa)

(1.2) osoba leniwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten bęcwał nawet nie odrobił zadań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nt͡sfaw, AS: bẽncfau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bandzwoł m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałwan, baran, błazen, cep, ciećwierz, ciołek, cymbał, debil, idiota, kapuściana głowa, matoł, półgłówek, przygłup, tępak, tłuk, jełop, osioł, niedołęga, niemrawiec, safanduła

(1.2) leń, próżniak, wałkoń

Wiktionary

becyrk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. gw-pl|Kresy. komisariat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na widok tej ostatniej, p. Arturowi wróciła cała jego fantazya, i przyznał w duchu, że jeśli Austryacy do dręczenia swoich więźni politycznych nie używają innych instrumentów, jak tylko takie, to w gruncie niema nic powabniejszego nad protokół w becyrku. sic.

Wiktionary

beczeć

potocznie, lekceważąco: brzydko, fałszywie śpiewać

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. brzęczeć, buczeć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bẽṇčeć

Wiktionary

beczek

1. duże naczynie w kształcie walca o wypukłych ściankach, wykonywane często z drewnianych klepek ujętych blaszanymi obręczami;
2. figura akrobatyczna w lotnictwie;
3. beczka prochu - miejsce, gdzie może dojść do wojny lub gwałtownego konfliktu;
4. beczka śmiechu - sytuacja wywołująca śmiech

SJP.pl

beczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|beczeć.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wówczas usłyszałem beczenie owieczek i ryki wołów. (z Odysei)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. beczeć

rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary

beczka

1. duże naczynie w kształcie walca o wypukłych ściankach, wykonywane często z drewnianych klepek ujętych blaszanymi obręczami;
2. figura akrobatyczna w lotnictwie;
3. beczka prochu - miejsce, gdzie może dojść do wojny lub gwałtownego konfliktu;
4. beczka śmiechu - sytuacja wywołująca śmiech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

(1.2) lotn. rodzaj akrobacji powietrznej;

(1.3) środ. mot. samochód mercedes model W123

(1.4) mat. bryła obrotowa o kształcie przypominającym beczkę (1.1);

(1.5) gw-pl|Bukowina. kwiat wierzby

(1.6) daw. środ. polit. członkini bojówki

Wiktionary

Beczka – cylindryczne, wyoblone pośrodku naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, najczęściej dębowych, spiętych metalowymi obręczami z taśmy zwanej bednarką.

Rzemieślnik wytwarzający beczki nazywany jest bednarzem. Przemysłowa wytwórnia beczek to beczkarnia. Kształt beczki pozwala stosunkowo łatwo przetaczać i manipulować nią przy przeładunku. Tradycyjne drewniane beczki powszechnie stosuje się przy fermentacji i dojrzewaniu piwa, wina, brandy, sherry czy whisky.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jestem producentem beczek dębowych.

(1.2) Na pokazach lotniczych pilot zaprezentował beczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛt͡ʃka, AS: bečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beczkowatość ż.

:: zdrobn. beczułka ż.

czas. beczkować ndk.

przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) kocanki, kocianki

Wiktionary

beczkarnia

1. warsztat, w którym produkuje się beczki;
2. pomieszczenie, w którym przechowuje się beczki

SJP.pl

beczkować

umieszczać coś w beczkach

SJP.pl

beczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pakowanie czegoś do beczki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beczka ż., beka ż., beczkarnia ż.

czas. beczkować

przym. beczkowy, beczkowaty

przysł. beczkowo, beczkowato

Wiktionary

beczkowatość

→ beczkowaty

SJP.pl

Patrz:
beczkowaty

beczkowaty

przypominający kształtem beczkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający beczkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Młodszy - najwyraźniej czeladnik - był potężnie zbudowanym mężczyzną koło dwudziestki, z krótko ogoloną, beczkowatą głową na byczym karku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛt͡ʃkɔˈvatɨ, AS: bečkovaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beka ż., beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

czas. beczkować

przym. beczkowy

przysł. beczkowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pękaty

Wiktionary

beczkowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samochód lub przyczepa z cysterną (beczką) do przewozu wody lub innych płynów

Wiktionary

Beczkowóz – wóz konny z przymocowaną beczką na wodę. Pełnił rolę wozu strażackiego oraz zbiornika na wodę dla ludności.

Powszechność beczkowozów jeszcze po II wojnie światowej była spowodowana trudnościami w zaopatrzeniu w wodę ludności w małych miastach, które nie miały wodociągów, a studni niewystarczającą ilość. Poznań np. miał wodociąg dopiero od 1866 r., a Warszawa od 1886 r. i tylko w lewobrzeżnej części miasta. Mieszkańcy Pragi, Targówka, a także Czerniakowa i Powiśla, które otrzymały instalację wodociągową później, chodzili po wodę do studni lub beczkowozów z wiaderkami jak na wsi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt͡ʃˈkɔvus, AS: bečkovus

Wiktionary

bęczkowski

nazwisko

SJP.pl

beczkowy

związany z beczką

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do beczki, mający związek z beczką, pochodzący z beczki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Napijmy się piwa beczkowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beczka ż., beczułka ż., beczkowanie n.

przym. beczkowaty

Wiktionary

beczuana

brytyjski protektorat w południowej Afryce, w latach 1885-1966, obecnie niepodległe państwo Botswana

SJP.pl

Beczuana (od głównego plemienia Tsuanów) – brytyjski protektorat w południowej Afryce, w latach 1885–1966. Obecnie jest to niepodległe państwo Botswana. W latach 1909–1966 protektorat zarządzany był przez Wysokiego Komisarza. W latach 1965–1966 stolicą protektoratu było Gaborone. W latach 1885–1965 stolicą protektoratu było Mahikeng; powodowało to, że stolica Beczuany była eksklawą na terytorium innego państwa (Związku Południowej Afryki, a później RPA).

Wikipedia

beczunia

zdrobniale: beka

SJP.pl

beczuszka

zdrobnienie od: beczka; beczułka

SJP.pl

beczułeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: beczułka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beczułka ż.

Wiktionary

beczułka

zdrobnienie od: beczka; beczuszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: beczka

(1.2) mała beczka

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Psy bernardyny często przedstawiane są z beczułką alkoholu przytroczoną do szyi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈt͡ʃuwka, AS: bečuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beka ż., beczka ż., beczułkowate nmos.

:: zdrobn. beczułeczka ż.

czas. beczkować ndk.

przym. beczkowy, beczkowaty, beczułkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baryłka, antałek

Wiktionary

beczułkowate

o kształcie przypominającym beczkę

SJP.pl

Wikipedia

beczułkowaty

o kształcie przypominającym beczkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kształcie beczułki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beczka ż., beczułka ż.

Wiktionary

beczwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Morawach w Czechach, największy lewy dopływ Morawy;

Wiktionary

Beczwa (cz. Bečva; niem. Betschwa, Betsch) – rzeka na Morawach w Czechach, największy lewy dopływ Morawy. Długość – 61,5 km, powierzchnia dorzecza – 1625,7 km². Należy do zlewiska Morza Czarnego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Pobeczwie n.

przym. beczewski

Wiktionary

beda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Beda – imię męskie łączone z germańskim beadu, beado — "wojna, walka". Istnieje trzech świętych o tym imieniu, wśród nich najbardziej znanym jest Beda Czcigodny, angielski historyk, uczony i doktor Kościoła z VIII wieku.

Beda imieniny obchodzi 25 maja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1899 roku papież Leon XIII podczas kanonizacji ogłosił Bedę doktorem Kościoła.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Beda.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bede

* czeski: (1.1) Beda m.

* francuski: (1.1) Bède m.

* hiszpański: (1.1) Beda m.

* łaciński: (1.1) Beda m.

* portugalski: (1.1) Beda m.

* rosyjski: (1.1) Беда m.

* słowacki: (1.1) Beda m.

* włoski: (1.1) Beda m.

źródła.

== Beda (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m. Beda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

będargowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Będargowo – wieś w woj. pomorskim, pow. wejherowskim, w gminie Szemud

- Będargowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

- Będargowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. polickim, w gminie Kołbaskowo

Wikipedia

bedeker

przewodnik dla turystów; baedeker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) drukowany przewodnik turystyczny

Wiktionary

Bedeker – popularny przewodnik turystyczny wydawany przez niemieckie wydawnictwo Karla Baedekera. Właściwie baedeker od nazwiska wydawcy, ale przyjęła się spolszczona nazwa bedeker.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciotka Celina lubiła z bedekerem pod pachą włóczyć się ulicami Wrocławia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdɛkɛr, AS: bedeker

Wiktionary

bedekerowy

przymiotnik od: bedeker

SJP.pl

bedel

dawniej: woźny w zakładzie naukowym; pedel; tercjan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. woźny (w szkole)

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) woźny, przest. tercjan

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

inna pisownia: pedel

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|woźny.

źródła.

== bedel (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bedel.wav.

znaczenia.

czasownik

(1.1) błagać

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdɛl, AS: bedel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) woźny, przest. tercjan

Wiktionary

bedestan

turecka hala handlowa, w której sprzedaje się kosztowne przedmioty; odpowiednik europejskich sukiennic

SJP.pl

Bedestan – kryty targ specjalizujący się w sprzedaży towarów wartościowych; w Imperium Osmańskim rodzaj hali handlowej przeznaczonej na kosztowne artykuły, np. tkaniny. Odpowiednik europejskich sukiennic. W średniowiecznych krajach arabskich analogiczne budowle nazywano kajsarijjami.

Wikipedia

bedford

nazwisko

SJP.pl

Bedford – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, ośrodek administracyjny hrabstwa Bedfordshire, w dystrykcie (unitary authority) Bedford, nad rzeką Great Ouse. W 2001 roku liczyło 82 448 mieszkańców, natomiast razem z miastem Kempston tworzy aglomerację liczącą 101 928 mieszkańców.

W pobliżu znajduje się fabryka cegieł, do której w latach 50. XX w. przyjechali pracownicy z Włoch, stanowiący dużą mniejszość w Bedford.

Wikipedia

bedki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. poznań. grzyby

Wiktionary

będków

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Będków – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec

- Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Rząśnia

- Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin

- Będków – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków

- Będków – gmina

- Będków – gromada

Wikipedia

będkowice

Miejscowości w Polsce

- Będkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka

- Będkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś

Wikipedia

będkowo

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Będkowo (niem. Bentkau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Obecna nazwa została zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia

będkowski

przymiotnik od: Będków, Będkowice

SJP.pl

Będkowski (Sternberg Odmienny) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Sternberg.

Wikipedia

bedleński

przymiotnik od: Bedlno

SJP.pl

będlewo

Będlewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Stęszew. Stacje kolejowe w pobliżu Będlewa: Stęszew, Mosina.

Wieś Bendlewo położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Będlewo, po jej zniesieniu w gromadzie Stęszew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

bedlington

potocznie: pies rasy bedlington terrier

SJP.pl

Bedlington – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie North East England, w hrabstwie Northumberland. W 2001 r. miasto to zamieszkiwało 15400 osób.

W Bedlington został wyhodowany pies rasy Bedlington terrier.

W tym mieście ma swą siedzibę klub piłkarski - Bedlington Terriers F.C.

Wikipedia

bedliszka

drobna muchówka z rodziny bedliszek; grzybolubka

SJP.pl

bedliszki

rodzina owadów z rzędu muchówek; grzybiarkowate

SJP.pl

bedliszkowate

rodzina muchówek obejmująca ponad 1500 gatunków

SJP.pl

Grzybiarkowate, bedliszkowate, bedliszki, grzybiarki (Mycetophilidae) – rodzina muchówek z podrzędu długoczułkich i infrarzędu Bibionomorpha. Larwy są mykofagiczne, rzadko drapieżne, a wyjątkowo parazytoidalne.

Wikipedia

bedliszkowaty

o cechach bedliszkowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

bedlno

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 4

- Bedlno – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski

- Bedlno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno

- Bedlno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie

- Bedlno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin

Wikipedia

bednarczuk

nazwisko

SJP.pl

- Ágatha Bednarczuk

- Leszek Bednarczuk

- Władysław Bednarczuk

Wikipedia

bednarczyk

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczeń (terminator) u bednarza; czeladnik bednarski

(1.2) syn bednarza

Wiktionary

- Adam Bednarczyk (1920–1999) – polski ekonomista, historyk amator, założyciel Muzeum Ziemi Iłżeckiej,

- Andrzej Bednarczyk (ur. 1961) – polski malarz, grafik, rysownik, rzeźbiarz, profesor sztuk plastycznych,

- Antoni Bednarczyk (1872–1941) – polski aktor,

- Czesław Bednarczyk (1912–1994) – polski poeta i prozaik,

- Dagmara Bednarczyk – polska saneczkarka, medalistka Mistrzostw Polski,

- Dominika Bednarczyk-Krzyżowska (ur. 1972) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna,

- Grażyna Bednarczyk – polska łyżwiarka,

- Grzegorz Bednarczyk (ur. 1956) – polski duchowny baptystyczny, w latach 1995-1999 przewodniczący Rady Kościoła Chrześcijan Baptystów w RP,

- Jan Bednarczyk (ur. 1950) – polski ekonomista, prorektor Politechniki Radomskiej im. Kazimierza Pułaskiego,

- Jan Bednarczyk – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog i filozof,

- Jan Bednarczyk – polski samorządowiec, burmistrz gminy miejsko-wiejskiej Radków,

- Józef Bednarczyk (1875–1928) – polski polityk, działacz PSL „Piast”,

- Kazimierz Bednarczyk – polski sportowiec, medalista Mistrzostw Polski w kolarstwie przełajowym (1960),

- Krystyna Bednarczyk (1923–2011) – polska poetka emigracyjna,

- Krzysztof Bednarczyk (1925–1992) – polski duchowny baptystyczny, historyk Kościoła, publicysta, wydawca, członek władz naczelnych PKChB,

- Małgorzata Bednarczyk (ur. 1951) – polska ekonomistka, nauczyciel akademicki, profesor doktor habilitowany, działaczka polityczna,

- Marek Bednarczyk – polski działacz związkowy, przewodniczący Związku Zawodowego Administracji PKP (1997–2001),

- Marek Antoni Bednarczyk – polski informatyk, profesor nadzwyczajny Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych Wydział Zamiejscowy w Gdańsku,

- Mateusz Bednarczyk (ur. 1987) – polski futsalista,

- Michał Bednarczyk (ur. 1992) – polski piłkarz ręczny, grający na pozycji rozgrywającego,

- Monika Bednarczyk (ur. 1969) – polska siatkarka, reprezentantka i mistrzyni Polski,

- Paweł Bednarczyk – polski samorządowiec, burmistrz Tłuszcza,

- Piotr Bednarczyk (1914–2001) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy tarnowski

- Piotr Bednarczyk (ur. 1964) – polski oficer, pułkownik dyplomowany Sił Zbrojnych RP

- Piotr Bednarczyk (ur. 1985) – polski ilustrator, storybordzista i autor komiksowy

- Przemysław Bednarczyk – polski perkusista, członek grupy Hyperial,

- Sebastian Bednarczyk (ur. 1989) – polski lekkoatleta, sprinter,

- Sebastian Bednarczyk – polski muzyk, członek grupy Shannon, uczestnik projektu Ryczące Shannon,

- Tadeusz Bednarczyk (1913–2002) – polski działacz katolicko-narodowy, pułkownik WP, autor książek o tematyce historycznej, z wykształcenia ekonomista,

- Tomasz Bednarczyk (ur. 1986) – polski twórca muzyki elektronicznej,

- Wiesław Bednarczyk – polski geolog, prof. dr hab.,

- Zbigniew Bednarczyk (1934–2011) – polski aktor.

- Aneta Sosnowska z domu Bednarczyk (ur. 1974) – polska lekkoatletka, płotkarka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hanka zakochała się w przystojnym bednarczyku.

(1.2) Najstarszy bednarczyk ciągle gada o studiowaniu na uniwersytecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnart͡ʃɨk, AS: bednarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarz m., bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

przym. bednarski

Wiktionary

bednarek

1. potocznie: zawód bednarza;
2. taśma stalowa walcowana na gorąco

SJP.pl

- Bednarek – polskie nazwisko

Wikipedia

bednarka

1. potocznie: zawód bednarza;
2. taśma stalowa walcowana na gorąco

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inaczej bednarstwo

(1.2) inaczej bednarzowa

(1.3) kobieta bednarz

(1.4) bud. taśma stalowa o przekroju spłaszczonego prostokąta, zwijana w kręgi; używana m.in. w instalacjach odgromowych lub jako zbrojenie w stropach Kleina

Wiktionary

- bednarka – rodzaj taśmy stalowej

W Polsce

- Bednarka – wieś w woj. małopolskim

- Bednarka – potok, dopływ Łososiny

- Bednarka – potok, dopływ Ropy

- Bednarka – potok, dopływ Smolnika

- Bednarka (443 m) – wzniesienie w obrębie wsi Ryczów w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec

- Bednarka – specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000 położony w okolicach wsi Bednarka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dariusz twierdzi, że bednarka jest dzisiaj zupełnie nieopłacalna.

(1.2) Stara bednarka chce, by synowie kontynuowali zawód jej męża.

(1.3) Weronika wierzy, że będąc bednarką zbliży się do tradycji i wyzwoli się duchowo.

(1.4) Uchwyty do rynien wykonano z niedrogiej bednarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarka, AS: bednarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarstwo n., bednarz m., bednarzowa ż., bednarczyk m.

przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bednarstwo

(1.2) bednarzowa

Wiktionary

bednarkiewicz

nazwisko

SJP.pl

bednarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sztuka teatralna zostanie wystawiona w starej bednarni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarʲɲa, AS: bednarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

zob. bednarz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beczkarnia

Wiktionary

bednarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Bednarów – wieś w rejonie kałuskim obwodu iwanofrankiwskiego, założona w 1442 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bednarów w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego. Wieś liczy 2431 mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Bednarów, położona na linii Stryj – Iwano-Frankiwsk (odcinek dawnej Galicyjskiej Kolei Transwersalnej).

Wikipedia

Powiązane:

przym. bednarowski

Wiktionary

bednarowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jędrzej Bednarowicz – polski koszykarz

- Zbigniew Bednarowicz – polski artysta plastyk, malarz, witrażysta i autor scenografii

Wikipedia

bednarski

dotyczący bednarza lub bednarstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bednarza lub bednarstwa

Wiktionary

Ludzie noszący nazwisko Bednarski

- Adam Bednarski (1869–1941) – polski lekarz okulista

- Bohdan Bednarski (1914–1967) – polski lekarz i polityk, wiceminister zdrowia

- Feliks Bednarski (1911–2006) – polski teolog katolicki

- Henryk Bednarski – strona ujednoznaczniająca

- Hieronim Bednarski (1921–1953) – polski wojskowy, żołnierz Batalionów Chłopskich i Gwardii Ludowej

- Jacek Bednarski (1939–2008) – polski szachista

- Jan Bednarski (1860–1926) – polski lekarz, działacz narodowy

- Janusz Bednarski (1891–1908) – polski poeta

- Jarosław Bednarski (ur. 1975) – polski żużlowiec

- Kazimierz Bednarski – strona ujednoznaczniająca

- Krzysztof Bednarski – polski rzeźbiarz

- Michał Antoni Bednarski (1944–2022) – polski filolog klasyczny

- Stanisław Bednarski (1896–1942) – polski jezuita, Sługa Boży

- Stefan Bednarski (1868–1940) – polski adwokat

- Szczęsny Bednarski (1845–1913) – polski drukarz

- Włodzimierz Bednarski – strona ujednoznaczniająca

- Wojciech Bednarski (1841–1914) – polski pedagog

- Zbigniew Bednarski (ur. 1960) – polski oszczepnik

- Zenobiusz Bednarski (1923–2014) – polski lekarz ftyzjatra

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wystawie zaprezentowano wiele zaskakujących zastosowań wyrobów bednarskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarsʲci, AS: bednarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarstwo n., bednarczyk mos., bednarz m., bednarka ż., bednarzowa ż.

Wiktionary

bednarstwo

rzemiosło bednarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

Wiktionary

Bednarstwo (staropol. Łagiewnik) – dział rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem naczyń drewnianych techniką klepkową: beczek, kadzi, balii, fas, maselnic, dzieży i łopat do chleba, konewek, wiader, cebrzyków, wanienek, kufli. Bednarz wyrabia naczynia z drewna sosnowego, świerkowego, olchowego, lipowego, dębowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moda na zdrową żywność i ludowe zdobnictwo daje realne szanse na dalszy rozwój bednarstwa w regionie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛdˈnarstfɔ, AS: bednarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarz m., bednarczyk m., bednarka ż., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarzowanie n.

przym. bednarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bednarka

Wiktionary

bednaruk

nazwisko

SJP.pl

bednarz

rzemieślnik wyrabiający naczynia z klepek lub z drewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

Wiktionary

- bednarz – rzemieślnik zajmujący się bednarstwem

- bednarz – sługa książęcy w słowiańskim grodzie, zajmujący się wyrobem naczyń z klepek drewnianych

- Bednarz – potok, dopływ Złotego Potoku

- Bednarz – potok, dopływ Kamieńczyk

- Bednarz – szczyt w północnej części Wzgórz Lipowych

- Bednarz Cove – niewielka zatoka przy antarktycznym wybrzeżu Budda (nazwa od nazwiska amerykańskiego marynarza, pracownika stacji polarnej Wilkes w 1958, Donalda Francisa Bednarza, 1930–1973)

- Bednarz – polskie (także niemieckie) nazwisko

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem u bednarza dwie dębowe beczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdnaʃ, AS: bednaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarstwo n., bednarzowa ż., bednarnia ż., bednarka ż.

:: zdrobn. bednarczyk m.

przym. bednarski

Wiktionary

bednarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona bednarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj pomagałam bednarzowej w przygotowaniach do wesela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛdnaˈʒɔva, AS: bednažova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarz m., bednarczyk mos., bednarstwo n., bednarzowanie n., bednarka ż.

przym. bednarski

Wiktionary

bednarzować

środowiskowo: wykonywać zawód bednarza

SJP.pl

bednarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajmowanie się bednarstwem, wykonywanie zawodu bednarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bednarstwo n., bednarnia ż., bednarz m., bednarzowa ż.

czas. bednarzować

Wiktionary

bednarzowy

→ bednarz (dawniej); bednarski

SJP.pl

bednia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kubeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛdʲɲa, AS: bedʹńa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gbeł

Wiktionary

bednorz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bartosz Bednorz − polski siatkarz

- Filip Bednorz − rzymskokatolicki duchowny

- Herbert Bednorz − rzymskokatolicki duchowny, doktor nauk społecznych i prawa, biskup

- Jan Bednorz − polski biolog

- Johannes Georg Bednorz – niemiecki mineralog i fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1987

- Robert Bednorz – niemiecki rzeźbiarz

- Zbyszko Bednorz − polski pisarz, poeta i działacz kulturalny

Wikipedia

bedocja

gatunek słodkowodnej ryby z rzędu aterynokształtnych; aterynka

SJP.pl

Aterynka madagaskarska, bedocja, bedocja madagaskarska, bedocja czarnopręga (Bedotia geayi) – gatunek słodkowodnej ryby aterynokształtnej z rodziny Bedotiidae. Gatunek sprowadzony do Europy w roku 1953. Bywa hodowany w akwarium domowym.

Wikipedia

będomin

wieś w Polsce

SJP.pl

Będomin (kasz. Bãdomino) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Nowa Karczma. Wzmiankowana po raz pierwszy w 1284 roku w nadaniu księcia pomorskiego Mściwoja II na rzecz stryjecznej siostry Gertrudy. Na północ od Będomina znajduje się Jezioro Grabowskie. W będomińskim zabytkowym dworku szlacheckim z XVIII w. znajduje się Muzeum Hymnu Narodowego.

Wikipedia

będomiński

przymiotnik od: Będomin

SJP.pl

będów

wieś w województwie lubuskim

SJP.pl

Będów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

bedrykowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego, położona nad rzeką Tupą;

Wiktionary

Bedrykowce (ukr. Бедриківці) – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Zachodnią część wsi stanowi dawniej odrębna wieś Żerawka (lub Żyrawka).

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała strażnica KOP „Bedrykowce”.

Do 2020 w rejonie zaleszczyckim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bedrykowiecki

Wiktionary

beduin

1. koczownik arabski;
2. potocznie, żartobliwie: Żyd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemięemion krajów arabskich;

Wiktionary

Beduini (arab. ‏بدو‎ badū) – koczownicze lub półkoczownicze plemiona krajów arabskich, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Nazwa wywodzi się od arabskiego określenia pustyni i zamieszkujących ją koczowników.

Do XX wieku głównym zajęciem Beduinów była hodowla (wielbłądów, owiec i kóz). Niektóre klany Beduinów mieszkają w namiotach i odbywają dalekie wędrówki ze swoimi stadami w poszukiwaniu pastwisk. Chów zwierząt jednak nie zapewnia im wystarczających środków do życia.Beduini byli odrębnym społeczeństwem podległym własnym przywódcom. Często rabowali karawany, w tym również te, które podróżowały do Mekki. Każdy władca musiał liczyć się z siłą Beduinów. Służyli również do tłumienia buntów chłopów. W Egipcie sprawowali kontrolę nad żeglugą w delcie Nilu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jadąc z Jerozolimy do Jerycha widziałem obozowisko Beduinów.

(1.1) Był w Stanach Zjednoczonych, na wyspie Kubie, bił się z Beduinami w Afryce, polował na lwy i tygrysy i powrócił do kraju z ogorzałą twarzą, hartowny, poważny, ale już zupełnie spokojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈdujĩn, AS: bedui ̯ĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beduin m., beduinka ż.

:: fż. Beduinka ż.

przym. beduiński

Wiktionary

beduina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. damski płaszcz z kapturem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Narzucił na żonę beduinę i podał jej ramię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż.

przym. beduiński

przysł. beduińsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beduinka

Wiktionary

beduini

1. koczownik arabski;
2. potocznie, żartobliwie: Żyd

SJP.pl

Beduini (arab. ‏بدو‎ badū) – koczownicze lub półkoczownicze plemiona krajów arabskich, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Nazwa wywodzi się od arabskiego określenia pustyni i zamieszkujących ją koczowników.

Do XX wieku głównym zajęciem Beduinów była hodowla (wielbłądów, owiec i kóz). Niektóre klany Beduinów mieszkają w namiotach i odbywają dalekie wędrówki ze swoimi stadami w poszukiwaniu pastwisk. Chów zwierząt jednak nie zapewnia im wystarczających środków do życia.Beduini byli odrębnym społeczeństwem podległym własnym przywódcom. Często rabowali karawany, w tym również te, które podróżowały do Mekki. Każdy władca musiał liczyć się z siłą Beduinów. Służyli również do tłumienia buntów chłopów. W Egipcie sprawowali kontrolę nad żeglugą w delcie Nilu.

Wikipedia

beduinka

koczowniczka arabska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini koczowniczych lub półkoczowniczych plemięemion krajów arabskich;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beduinka ż.

:: fm. Beduin mos.

przym. beduiński

Wiktionary

beduiński

→ Beduini

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Beduinem; dotyczący Beduinów

Wiktionary

Patrz:
Beduini
Przykłady

(1.1) Zatrzymamy się przy obozowisku beduińskim w drodze do Jerycha.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beduina ż., beduińskość ż., Beduin mos., beduin mos., Beduinka ż., beduinka ż.

przysł. beduińsko

Wiktionary

beduińsko

przysłówek

(1.1) na sposób beduiński, po beduińsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beduin mos., beduińskość ż., beduinka ż., beduina ż.

przym. beduiński

Wiktionary

beduińskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beduińskie; cecha tych, którzy są beduińscy

Wiktionary

Powiązane:

przym. beduiński

przysł. beduińsko

rzecz. beduina ż., beduin mos., beduinka ż.

Wiktionary

będzelin

Będzelin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki.

W miejscowości znajduje się Szkoła Podstawowa im. Jana Brzechwy oraz Ochotnicza Straż Pożarna.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie brzezińskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

będziechowo

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

Będziechowo (kaszb. Bãzechòwò, Bãzëchòwò lub też Bãdzëkòwò, niem. Bandsechow) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce.

W czasie funkcjonowania gromad wieś była siedzibą gromady Bezwola. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

We wsi był przystanek kolejowy Będziechowo.

Wikipedia

będzienica

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Będzienica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Iwierzyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Nockowej, należącej do dekanatu Sędziszów Małopolski, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

będzin

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie śląskim;

(1.2) geogr. jezioro na Pojezierzu Myśliborskim

Wiktionary

Będzin – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu będzińskiego, w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią zachodniej Małopolski, nad rzeką Czarną Przemszą i Brynicą, na Wyżynie Śląskiej, na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od urodzenia mieszkam w Będzinie.

(1.2) Ostatnie wakacje spędziłem nad Będzinem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲd͡ʑĩn, AS: bẽńʒ́ĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. będzinianin m., będzinianka ż.

przym. będziński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Byńdzin.

Wiktionary

będziniak

potocznie: będzinianin (mieszkaniec Będzina)

SJP.pl

będzinianin

mieszkaniec Będzina

SJP.pl

będzinianka

mieszkanka Będzina

SJP.pl

będzino

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Będzino (do 1945 r. niem. Alt Banzin) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Będzino przy drodze krajowej nr 11 i trasie linii kolejowej Koszalin-Kołobrzeg (przystanek Będzino). Miejscowość jest siedzibą gminy Będzino. Według danych z końca grudnia 2008 r. wieś miała 544 mieszkańców

Wikipedia

będziński

przymiotnik od: Będzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Będzinem, dotyczący Będzina; pochodzący z Będzina albo znajdujący się w nim

Wiktionary

Będziński (Bendziński) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Belina, z nobilitacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do dnia dzisiejszego zachował się tylko jeden będziński kirkut.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Będzin mrz.

Wiktionary

będzymin

Będzymin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Floriana w Poniatowie.

Prywatna wieś szlachecka Będziemino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 563.

Wikipedia

bedłka

1. grzyb z rodziny bedłkowatych
2. w potocznym wyrażeniu: to dla mnie bedłka - bagatela, głupstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. nazwa systematyczna|Agaricus|ref=tak., grzyb z rodziny bedłkowatych, z blaszkami na dolnej stronie kapelusza, występujący w gatunkach jadalnych (pieczarka, boczniak) i trujących (muchomor sromotnikowy)

(1.2) reg. grzyb w ogóle, w szczególności lichy, nieszlachetny

(1.3) reg. krosta na wargach dziecięcych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtw̥ka, AS: betu̯̦ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bdła, daw. bedła, przest. bedłek

(1.2) bełek, bełtk, będka, bedka

Wiktionary

bedłkowate

rodzina grzybów blaszkowatych; bedłki

SJP.pl

Pieczarkowate (Agaricaceae Chevall.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców. W dawnych źródłach określana jako bedłkowate.

Wikipedia

bedłkowaty

o cechach bedłkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

bedłkowce

dawna nazwa rzędu grzybów podstawkowych w klasie pieczarniaków; blaszkowce, pieczarkowce, bedłkowe

SJP.pl

Grzyby blaszkowe, blaszkowce, grzyby agarikoidalne, grzyby pieczarkopodobne (łac. agaricoid fungi, agaricoic basidiomycetes) – grzyby kapeluszowe o blaszkowatym hymenoforze należące do typu podstawczaków (Basidiomycota). Nazwa pochodzi od blaszek lub rodzaju Agaricus (pieczarka). Są przeciwieństwem boletoid fungi (boletoid basidiomycetes) – grzybów kapeluszowych o rurkowatym hymenoforze (brak polskiej nazwy).

Wikipedia

bedłkowe

dawna nazwa rzędu grzybów podstawkowych w klasie pieczarniaków; blaszkowce, pieczarkowce, bedłkowce

SJP.pl

bedłkowiec

grzyb z rzędu podstawkowych, o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze; blaszkowiec, pieczarkowiec

SJP.pl

bee

wyraz naśladujący zwierzęce beczenie, głównie owcy; be

SJP.pl

Bee – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cusio Ossola.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 623 osoby, 207,7 os./km².

Wikipedia

beecher

[czytaj: BIczer] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Beecher – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Will

- Beecher – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee

- Beecher – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Gminy w USA:

- Beecher (ang. Beecher Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia

beef

[czytaj: bif] środowiskowo: konflikt słowny raperów polegający na wytykaniu negatywnych cech przeciwnika w piosenkach hiphopowych

SJP.pl

Beef (ang. „kłótnia, sprzeczka”) – rodzaj konfliktu na tle artystycznym związany z szeroko pojętą kulturą hip-hop, dotyczy on zarówno DJ-ów, MC, jak i wytwórni płytowych. Beef składa się z co najmniej 2 dissów (wyzwisk). Swoimi korzeniami sięga wczesnych lat 70. XX w., zapoczątkowany przez nowojorskich DJ-ów, którzy występując w czasie swojego występu zachęcali uczestników do zabawy, jednocześnie podsycając entuzjazm zgromadzonych negatywnymi uwagami na temat innych wykonawców oraz zachwalaniem własnych umiejętności i osiągnięć.

Wikipedia

beefmaster

[czytaj: bifmaster] amerykańska rasa bydła mięsnego

SJP.pl

beema

potocznie: samochód lub motocykl marki BMW; bejca, beemka, beemwica

SJP.pl

Beema (znany także jako: Bumer, Bummer, Bimmer, Bumier, ros. Бумер) – rosyjski dramat kryminalny z 2003 roku.

Film jest fabularnym debiutem reżyserskim Piotra Busłowa – absolwenta moskiewskiej szkoły filmowej. W 2006 roku reżyser nakręcił drugą część (Beema 2), której akcja rozgrywa kilka lat później.

Wikipedia

beemka

potocznie:
1. samochód lub motocykl marki BMW; bejca, beema, beemwica;
2. mała, lekka żaglówka klasy BM

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. mot. samochód marki BMW (1.1)

(1.2) środ. mot. motocykl marki BMW (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piotrek poderwał kolejną blacharę na tę swoją beemkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɛ̃mka, AS: beẽmka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

(1.2) bmw, BMW; pot. beema, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

Wiktionary

beemwica

potocznie: samochód lub motocykl marki BMW; bejca, beema, beemka

SJP.pl

beenhakker

[czytaj: benhaker] nazwisko obce

SJP.pl

Leo Beenhakker (ur. 2 sierpnia 1942 w Rotterdamie, zm. 10 kwietnia 2025 tamże) – holenderski piłkarz, trener i działacz piłkarski.

Wikipedia

beenowski

przymiotnik od: BN (Biblioteka Narodowa); BN-owski

SJP.pl

beeper

[czytaj: biper] rodzaj urządzenia elektronicznego do przekazywania wiadomości; biper; pager

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. brzęczyk

(1.2) telekom. pager

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spod kanapy usłyszeliśmy sygnał beepera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲipɛr, AS: bʹiper

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buzzer

Wiktionary

beerceps

[czytaj: birceps] potocznie: bardzo duży brzuch; mięsień piwny, bojler, maciek

SJP.pl

beerpong

[czytaj: birpong] zabawa, w której gracze trafiają piłeczką pingpongową do kubków z piwem po drugiej stronie stołu; beer pong

SJP.pl

beethoven

[czytaj: betowen] nazwisko, np. Ludwig van Beethoven (1770-1827), kompozytor niemiecki

SJP.pl

- Ludwig van Beethoven – kompozytor i pianista niemiecki

- Beethoven – amerykański film familijny z 1992 roku

- Beethoven – amerykański serial animowany (1994-1995)

- Beethoven 2 – amerykańska komedia z 1993 roku

- Beethoven 3 – amerykańska komedia z 2000 roku

- Beethoven 4 – amerykańska komedia z 2001 roku

- Beethoven 5 – amerykańska komedia z 2003 roku

- Beethoven 6 – Wielka ucieczka – amerykańska komedia z 2008 roku

- Beethoven – Symfonie (Rattle) – CD box zawierający na pięciu płytach kompletne wydanie symfonii Ludwiga van Beethovena

- Beethoven (I Love to Listen to) – singel brytyjskiego duetu Eurythmics, wydany w 1987 roku

- (1815) Beethoven – planetoida

Wikipedia

beethovenowski

[czytaj: betowenowski] dotyczący twórczości Beethovena, charakterystyczny dla Beethovena, mający cechy utworów Beethovena

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Ludwiga van Beethovena, charakterystyczny, typowy dla Beethovena lub jego muzyki, taki jak u Beethovena

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już wiedzieli, że klapa, z Radia Santiago, które nie nadało zatem beethovenowskiej Symfonii heroicznej ani poloneza szopenowskiego, przygotowanych przez zamachowców na Dzień Triumfu.

Wiktionary

befana

wróżka o wyglądzie wiedźmy, zgodnie z włoską tradycją przynosząca dzieciom prezenty na święto Trzech Króli

SJP.pl

Befana – wróżka o wyglądzie wiedźmy, dosyć złośliwa, która w tradycji włoskiej przynosi dzieciom prezenty w związku z Bożym Narodzeniem. Pełni tę samą rolę, co święty Mikołaj. Dzieci oczekują prezentów od Befany w noc z 5 na 6 stycznia w Święto Trzech Króli. Pochodzenie jej imienia ma przypuszczalnie związek z epifanią, czyli aktem objawienia.

Wikipedia

befka

krawat stanowiący część szaty liturgicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj krawata w formie dwóch luźno zwisających sukiennych pasków, zwykle białych; atrybut duchownych chrześcijańskich, współcześnie głównie luterańskich, kalwińskich, anglikańskich i metodystycznych;

Wiktionary

Befka – krawat będący częścią szat liturgicznych używanych przez duchownych wielu Kościołów chrześcijańskich, współcześnie głównie luterańskich, kalwińskich, anglikańskich i metodystycznych. Dawniej używana także przez duchowieństwo katolickie. Nie należy jej mylić z koloratką, która jest elementem ubioru nieliturgicznego duchownych i często jest noszona pod strojem liturgicznym, a więc i pod befką. W okresie od XVII do XIX wieku befka stosowana była jednak także jako element pozaliturgicznego stroju duchownych protestanckich.

Wikipedia

beforek

[czytaj: biforek] potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforek, biforka, bifor

SJP.pl

beforka

[czytaj: biforek] potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforek, biforka, bifor

SJP.pl

befsztyczek

zdrobnienie od: befsztyk

SJP.pl

befsztyk

kawałek smażonego mięsa, najczęściej z polędwicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

Wiktionary

Stek (ang. steak, ze staronordyjskiego steik, czyli „smażyć”) – potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa. Mięso na steki zazwyczaj jest grillowane lub smażone z odrobiną oleju. Steki rybne można przyrządzić w piekarniku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odrazą napawa ją befsztyk krwisty, przepada natomiast za oleistą, mdłą chałwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛfʃtɨk, AS: befštyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. befsztyczek m.

przym. befsztykowy

Wiktionary

befsztykowy

przymiotnik od: befsztyk

SJP.pl

beg

tytuł urzędnika tureckiego; bej

SJP.pl

Beg (zapis stylizowany wielkimi literami: BEG) – singel izraelskiego piosenkarza i piosenkarki – Omera Adama oraz Netty.

Wikipedia

bega

tytuł urzędnika tureckiego; bej

SJP.pl

- Bega – celtyckie imię żeńskie

- Bega – miasto w Australii w stanie Nowa Południowa Walia

- Bega – rzeka w Rumunii

Wikipedia

begam

tytuł kobiet z książęcych rodów muzułmańskich w Indiach

SJP.pl

begard

członek religijno-społecznego stowarzyszenia męskiego założonego około 1220 r. na wzór beginek, działającego w Niemczech, we Francji i we Włoszech, w Polsce od XVI w.; zlikwidowanego przez inkwizycję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. członek średniowiecznego heretyckiego bractwa propagującego ideał prostego życia

Wiktionary

Bégard (bret. Bear) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Côtes-d’Armor.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 4906 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 135 osób/km² (wśród 1269 gmin Bretanii Bégard plasuje się na 85. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 183.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gerward przeniósł begardów do swoich dóbr w Dobrzejewicach, gdzie przebywali do śmierci.

Wiktionary

begardzi

religijno-społeczne stowarzyszenie męskie założone około 1220 roku na wzór beginek

SJP.pl

Beginki i begardzi (beginat) – ruch religijny i społeczny wywodzący się z franciszkanizmu, głoszący, że człowiek może osiągnąć doskonałość bez pośrednictwa Kościoła, propagujący życie proste i ubogie.

Wikipedia

beger

nazwisko

SJP.pl

begiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ciasto przyrządzane na oleju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛɟɛl, AS: beǵel

Wiktionary

begin

antylski taniec podobny do rumby; biguine, beguine, béguine

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Begin

- Louis-Nazaire Bégin (1840-1925) – kanadyjski duchowny katolicki, arcybiskup Quebec w latach 1898-1925, kardynał.

- Floyd Begin (1902-1977) – amerykański duchowny katolicki, pierwszy biskup Oakland w latach 1962-1977

- Menachem Begin (1913-1992) – izraelski polityk, premier Izraela w latach 1977–1983, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

- Ze’ew Binjamin Begin, Benny Begin (ur. 1943) – izraelski geolog i polityk, członek Knesetu, minister, syn Menachema

- Peter Van den Begin (ur. 1964) – belgijski scenarzysta oraz aktor filmowy i telewizyjny

Wikipedia

begina

antylski taniec podobny do rumby; biguine, beguine, béguine

SJP.pl

Beguine – powolny taniec ludowy z Martyniki, w metrum 4/4, obecnie należący do kanonu tańca towarzyskiego.

W latach trzydziestych XX wieku był lansowany, lecz bez powodzenia, w Paryżu. Swą popularność zdobył dopiero dzięki Cole Porterowi i jego piosence Begin the Beguine zaśpiewanej w musicalu Jubilee (1935) a wystawionym na nowojorskim Broadwayu.
W żargonie polskich muzyków taniec ten zwany jest powszechnie beginką.

Wikipedia

beginaż

zespół budynków wraz z podwórzem i ogrodem, zamieszkiwany przez beginki (niezamężne kobiety tworzące laicką wspólnotę religijną)

SJP.pl

Beginaż (niderl. begijnhof, fr. béguinage) – miejsce, gdzie mieszkały beginki. Beginaże powstawały głównie w średniowieczu. Najczęściej spotyka się beginaże na terenie północnej i północno-wschodniej Francji, Belgii, Holandii oraz zachodnich i północno-zachodnich Niemiec.Zwykle jest to zespół niewielkich domków z małym kościołem lub kaplicą i szpitalem, w pobliżu szpitala znajdował się dom matki przełożonej. Beginaż otoczony był murem, w którym znajdowała się jedna lub więcej bram, łączące beginaż z miastem. W beginażu znajdowały się zwykle także: izolatka dla zakaźnie chorych, stajnia, kurnik, browar, ogrody i łąka. Domy w beginażu mogły być jedno- lub wieloosobowe (te dla mniej zamożnych beginek i nowicjuszek). Kiedy kobieta została przyjęta do grona beginek i było ją na to stać mogła wynająć lub kupić jeden z domów należących do wspólnoty. Po jej śmierci dom ponownie stawał się własnością wspólnoty beginek.

Wikipedia

beginka

członkini laickiego żeńskiego zgromadzenia religijnego

SJP.pl

beginki

członkini laickiego żeńskiego zgromadzenia religijnego

SJP.pl

Beginki i begardzi (beginat) – ruch religijny i społeczny wywodzący się z franciszkanizmu, głoszący, że człowiek może osiągnąć doskonałość bez pośrednictwa Kościoła, propagujący życie proste i ubogie.

Wikipedia

beglerbeg

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; bejlerbej; beglerbej

SJP.pl

beglerbej

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; beglerbeg; bejlerbej

SJP.pl

begonia

roślina ozdobna, doniczkowa i kwietnikowa; ukośnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Begonia|ref=tak., roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na balkonie rosły surfinie i begonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɡɔ̃ɲja, AS: begõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. begoniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ukośnica

Wiktionary

begonijka

zdrobnienie od: begonia

SJP.pl

begoniowate

rodzina roślin z rzędu dyniowców; ukośnicowate

SJP.pl

Wikipedia

begoniowce

rząd roślin z klasy dwuliściennych

SJP.pl

begoniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z begonią, dotyczący begonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. begonia ż., begoniowate nmos.

Wiktionary

beguine

[czytaj: beGIN] antylski taniec w takcie 2/4, w tempie umiarkowanym, podobny do rumby; biguine, béguine

SJP.pl

Beguine – powolny taniec ludowy z Martyniki, w metrum 4/4, obecnie należący do kanonu tańca towarzyskiego.

W latach trzydziestych XX wieku był lansowany, lecz bez powodzenia, w Paryżu. Swą popularność zdobył dopiero dzięki Cole Porterowi i jego piosence Begin the Beguine zaśpiewanej w musicalu Jubilee (1935) a wystawionym na nowojorskim Broadwayu.
W żargonie polskich muzyków taniec ten zwany jest powszechnie beginką.

Wikipedia

behapowiec

potocznie: pracownik odpowiedzialny za bezpieczeństwo i higienę pracy w danym zakładzie pracy

SJP.pl

behapowski

przymiotnik od: BHP, bhp (bezpieczeństwo i higiena pracy)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. związany z BHP, albo z behapowcem

Wiktionary

behawior

[czytaj: behawior albo bihewior] w biologii: zachowanie się;
1. ogół reakcji lub każda uzewnętrzniająca się reakcja zwierzęcia;
2. sposób odpowiadania człowieka na bodźce zewnętrzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. biol. zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska

Wiktionary

Zachowanie (ang. behavior) – skoordynowane postępowanie organizmu w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, różnego rodzaju reakcje na bodźce z otoczenia (układ bodziec – reakcja, ang. stimulus – reaction, S–R), np. wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisał głównie o morfologii, taksonomii i behawiorze pająków współczesnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż.

przym. behawioralny, behawiorystyczny

przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zachowanie

Wiktionary

behawioralnie

→ behawioralny

SJP.pl

Patrz:
behawioralny

behawioralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest behawioralne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. behawioryzm m.

przym. behawioralny, behawiorystyczny

przysł. behawioralnie

Wiktionary

behawioralny

związany z zachowaniem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. związany z zachowaniem (behawiorem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szkolenie psa opiera się na behawioralnych metodach nagradzania pozytywnych zachowań i ignorowania zachowań niepożądanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ, AS: beχavʹi ̯oralny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. behawior mrz., behawioryzm mrz., behawiorysta mos., behawiorystka ż., behawioralność ż.

przym. behawiorystyczny

przysł. behawioralnie, behawiorystycznie

Wiktionary

behawiorysta

[czytaj: behawiorysta albo bihewiorysta] zwolennik behawioryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel lub zwolennik behawioryzmu

(1.2) specjalista zajmujący się terapią zachowania zwierząt towarzyszących człowiekowi, głównie psów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta, AS: beχavʹi ̯orysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. behawioryzm m.

:: fż. behawiorystka ż.

przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary

behawiorystka

kobieta zajmująca się behawiorystyką, czyli nauką o sposobach i motywach zachowania

SJP.pl

behawiorystyczny

→ behawioryzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z behawiorystami, behawioryzmem

Wiktionary

Patrz:
behawioryzm
Powiązane:

rzecz. behawiorysta mos., behawioryzm mrz., behawior mrz., behawioralność ż.

przym. behawioralny

Wiktionary

behawiorystyka

behawiorystyka zwierząt - psychologia zajmująca się badaniem i analizą zachowań zwierząt

SJP.pl

behawioryzm

[czytaj: behawioryzm albo bihewioryzm] ukształtowany w Ameryce kierunek psychologiczny XX wieku, zakładający, że przedmiotem badań psychologicznych może być tylko zachowanie się ludzi lub zwierząt, a nie niemożliwe do poznania procesy psychiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

Wiktionary

Behawioryzm (ang. behavior lub behaviour – zachowanie) – filozofia nauki o zachowaniu ludzi oraz zwierząt. W podejściu tym uznaje się istotną rolę:

- środowiska jako czynnika, który kontroluje zachowania organizmów

- indywidualnej historii uczenia się poprzez konsekwencje (historia wzmocnień). Według tego podejścia zachowanie jest odpowiedzią na stymulację środowiska, a przyczyną zachowania są jego przeszłe konsekwencje (środowisko jest dla organizmu informacją, czy w danej sytuacji konkretne zachowanie będzie wzmacniane czy nie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W "ortodoksyjnej" wersji behawioryzmu najpierw występuje reakcja, następnie zaś bodziec.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. behawioralność ż., behawior m., behawiorysta m., behawiorystka ż.

przym. behawioralny, behawiorystyczny

Wiktionary

behem

Behem (Behem I, Behm, Bem) – polski herb szlachecki, z nobilitacji.

Wikipedia

behemot

biblijny potwór, niepokonana bestia

SJP.pl

Behemot (hebr. בהמות Bəhēmôth, Behemot, B'hemot „bestie; zwierzęta”; arab, بهيموث albo بهموت Bahīmūth) – nieprzetłumaczone imię zwierzęcia wspomnianego w Księdze Hioba, 40,15. Wraz z Lewiatanem jest on przedstawiony jako stworzenie dowodzące wielkości i mocy stwórczej Jahwe w opozycji do Hioba. Przedstawiony jako postać podobna do hipopotama lub słonia.

Wikipedia

behenowy

kwas behenowy - organiczny związek chemiczny, występujący w orzeszkach ziemnych

SJP.pl

beira

kraina historyczna w środkowej Portugalii

SJP.pl

- Beira – w mitologii szkockiej personifikacja zimy

Mozambik:

- Beira – miasto

- Beira – stacja kolejowa

Niemcy:

- Beira – szwabska nazwa miasta Kaufbeuren

Portugalia:

- Beira – kraina

Wikipedia

beisa

gatunek ssaka z podrodziny antylopowców; oryks pręgoboki

SJP.pl

bej

tytuł urzędnika tureckiego; beg

SJP.pl

Bej (pierwotnie beg; tur. bey) – tureckie słowo oznaczające wodza (np. janczarów, Tatarów krymskich).

Tytuł używany na terytorium państw tureckich, w tym Imperium Osmańskiego i Uzbekistanu oraz Persji i państwa mogolskiego, dodawany do imion przedstawicieli możnowładztwa, szczególnie w odniesieniu do osób pochodzenia turkijskiego. Niekiedy skracany był do formy Be.

Wikipedia

béjart

[czytaj: beŻAR] nazwisko

SJP.pl

bejbe

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej osobie; bejbi

SJP.pl

bejbi

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej osobie; bejbe

SJP.pl

bejbuś

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bejbe, bejbi

SJP.pl

bejbusia

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bejbe, bejbi

SJP.pl

bejc

bardzo rzadko: farba do drewna; bajca, bejca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara więzienna pijak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjt͡s, AS: bei ̯c

Wiktionary

bejca

1. farba do drewna; bajca;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs;
5. potocznie: samochód lub motocykl marki BMW; beemka, beema, beemwica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. roztwór do barwienia drewna;

(1.2) chem. włók. substancja używana do barwienia w przemyśle włókienniczym i garbarskim

(1.3) chem. roln. środek grzybobójczy do dezynfekcji nasion i ziaren

(1.4) spoż. zaprawa do marynowania mięs

(1.5) slang. samochód marki BMW

Wiktionary

- bejcowanie w gastronomii

- bejcowanie w rolnictwie i ogrodnictwie

- bejcowanie w technologii obróbki drewna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na twoim miejscu pociągnęłabym tę półkę jasnokasztanową bejcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjt͡sa, AS: bei ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejcowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) bajca

Wiktionary

bejcować

pokrywać powierzchnię, najczęściej drewnianą, bejcą

SJP.pl

bejcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. pokrywanie powierzchni drewna bejcą

(1.2) rzem. w garbarstwie: oczyszczanie skóry przed jej garbowaniem

(1.3) roln. zaprawianie nasion środkami grzybobójczymi

Wiktionary

- bejcowanie w gastronomii

- bejcowanie w rolnictwie i ogrodnictwie

- bejcowanie w technologii obróbki drewna

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bejca ż.

czas. bejcować ndk.

Wiktionary

bejcowany

pokryty bejcą

SJP.pl

bejdewind

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bajdewind

SJP.pl

Bajdewind, też bejdewind, ćwierćwiatr (z niem. bei dem Wind – dosł. przy wietrze) – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Bajdewind wieje z kierunków: pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu jednostki. W zależności od wielkości kąta martwego danej jednostki przedział ten wynosi od ok. 30° do ok. 80°.

Wikipedia

bejdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. głupiec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I oto już stają! I oto ruszają! Już są o pół staja: elegant z Mosiny, pierdoła z Gądek i bejdok z Kłaja.

Wiktionary

bejel

choroba zakaźna skóry zaliczana do krętkowic niewenerycznych, wywołana przez treponemy

SJP.pl

Bejel – jedna z krętkowic niewenerycznych. Przewlekła choroba okresu dziecięcego, charakteryzująca się występowaniem zmian skórnych i błon śluzowych wywołaną przez Treponema endemicum, czyli bakterię, która nie powoduje zmian dotyczących zębów, oka i układu nerwowego.

Wikipedia

bejlerbej

tytuł namiestnika zarządzającego prowincją w Turcji osmańskiej; beglerbeg; beglerbej

SJP.pl

Wikipedia

bejlis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. gw-pl|Warszawa. żyd

Wiktionary

bejm

w gwarze poznańskiej: pieniądz, zwykle polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Poznań. pieniądz

Wiktionary

Bejm – ludowa nazwa niemieckiej monety 10-fenigowej stosowana do 1939 r. przez ludność niemiecką i polską na terenie byłego zaboru pruskiego.Stąd pochodzi gwarowe określenie poznańskie na pieniądze - bejmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weź bejmy i leć po pyry.

(1.1) Kitram bejmy do kiejdy. → Chowam pieniądze do kieszeni.

Wiktionary

bejnarowicz

nazwisko

SJP.pl

bejowski

→ bej; bejowy

SJP.pl

bejowy

→ bej; bejowski

SJP.pl

bejra

rodzaj ssaków z podrodziny antylop, występujący w Etiopii i Somalii

SJP.pl

Bejra somalijska (Dorcatragus megalotis) – gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), jedyny przedstawiciel rodzaju bejra (Dorcatragus).

Wikipedia

bejrucki

→ Bejrut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bejrutu (stolicy Libanu)

Wiktionary

Patrz:
Bejrut
Przykłady

(1.1) Nazajutrz izraelskie lotnictwo wojskowe zaatakowało bejruckie przedmieścia Shiyyah.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrut͡sʲci, AS: bei ̯rucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bejrut mrz., bejrutczyk mos., bejrutka ż.

Wiktionary

bejrut

stolica Libanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

(1.2) geogr. adm. muhafaza w zachodnim Libanie;

Wiktionary

Bejrut (arab. ‏بيروت‎, Bayrūt, stgr. Βηρυτός) – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 060 363 mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się w nim wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli ktoś organizowałby kiedyś konkurs na miejsce na świecie, które pokazuje niezłomność człowieka, to moim zdaniem mógłby do tej kategorii nominować Bejrut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjrut, AS: bei ̯rut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejrutczyk m., bejrutka ż.

przym. bejrucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Biruta, Berytus

Wiktionary

bejrutczyk

mieszkaniec Bejrutu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bejrutu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈruṭt͡ʃɨk, AS: bei ̯ruṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bejrut mrz.

:: fż. bejrutka ż.

przym. bejrucki

Wiktionary

bejrutka

mieszkanka Bejrutu (stolicy Libanu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bejrutu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadine jest paryżanką? Nie, ona jest bejrutką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛjˈrutka, AS: bei ̯rutka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bejrut mrz.

:: fm. bejrutczyk mos.

przym. bejrucki

Wiktionary

bejsbol

baseball, bejzbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. baseball (w spolszczonej pisowni)

(1.2) slang. kij bejsbolowy

Wiktionary

Baseball (pol. bejsbol) – sportowa gra zespołowa szczególnie popularna w Ameryce Północnej, Południowej i we wschodniej Azji.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wdarł się z bejsbolem do meczetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛjzbɔl, AS: bei ̯zbol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baseball m., baseballista mos., baseballistka ż., bejsbolista m., bejsbolówka ż.

przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) baseball

Wiktionary

bejsbolista

zawodnik uprawiający bejsbol; baseballista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klub odwiedził amerykański bejsbolista polskiego pochodzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bejsbol mrz.

:: fż. bejsbolistka ż.

przym. bejsbolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baseballista

Wiktionary

bejsbolistka

→ bejsbolista; baseballistka

SJP.pl

bejsbolówka

baseballówka; potocznie:
1. czapka z zaokrąglonym daszkiem;
2. kurtka mająca przy pasie oraz na zakończeniach rękawów ściągacze o tym samym wzorze;
3. kij do gry w baseball

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

(1.2) lekkie okrycie wierzchnie wzorowane na bluzach amerykańskich klubów sportowych

Wiktionary

Bejsbolówka (także: baseballówka od ang. baseball cap) – sportowa czapka, wykonana z miękkiego materiału, z twardym daszkiem chroniącym oczy przed słońcem. Często posiada z tyłu pasek umożliwiający regulację rozmiaru. Pierwotnie noszona przez sportowców uprawiających baseball.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Irek lubi chodzić w bejsbolówce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baseball mrz., bejsbol mrz., baseballista mos., bejsbolista mos., baseballistka ż., bejsbolistka ż.

przym. baseballowy, bejsbolowy

Wiktionary

bejsbolowy

→ bejsbol; baseballowy, bejzbolowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baseballem, dotyczący baseballu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podszedł do szafy, by wyjąć kij bejsbolowy który przywiózł ze Stanów, i przywalić nim w kaloryfer.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. baseball m., bejsbol m., baseballista m., bejsbolista m., baseballistka ż., bejsbolistka ż., bejsbolówka ż.

przym. baseballowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baseballowy

Wiktionary

bejsce

wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Bejsce – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, siedziba gminy Bejsce.

Wikipedia

bejsceński

→ Bejsce (wieś w Polsce); bejski

SJP.pl

bejski

→ Bejsce (wieś w Polsce); bejsceński

SJP.pl

bejszczanin

mieszkaniec Bejsca

SJP.pl

bejszczanka

mieszkanka Bejsca

SJP.pl

bejt

popularna w gatunkach lirycznych Bliskiego Wschodu strofa dwuwersowa

SJP.pl

Bajt, bejt (z arab.) – typ wersu popularnego w poezji arabskiej i perskiej na Bliskim i Środkowym Wschodzie (zwłaszcza w gazelu i kasydzie). Składa się z określonej (zwykle parzystej) liczby stóp i posiada cezurę, która dzieli go na dwie równe części (półwersy), zwykle rymujące się ze sobą.

Wikipedia

bejzbol

baseball, bejsbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej

SJP.pl

bejzbolowy

→ bejzbol; baseballowy, bejsbolowy

SJP.pl

bek

potocznie:
1. głos owcy lub kozy;
2. głos niektórych innych zwierząt, podobny do głosu owcy lub kozy;
3. brzydki, fałszywy śpiew;
4. głośny płacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos beczenia zwierząt

(1.2) głośny płacz

(1.3) pot. odczasownikowy od|bekać.

(1.4) gw-pl|Bukowina. żarówka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. obrońca w drużynie sportowej

(2.2) daw. środ. polit. członek bojówki

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: beka

Wiktionary

Osoby:

- Aleksandr Bek – rosyjski pisarz

- Andrzej Bek – polski kolarz

- Antony Bek – angielski biskup

- Dionizy Bek – polski publicysta

- Ibrahim-bek – muzułmański przywódca

- Ivan Bek – jugosłowiański piłkarz

- Janusz Bek – polski ekonomista

- Jerzy Bek – polski kolarz

- Józef Bek – polski prawnik

- Lucyna Kałużna-Bek – polska koszykarka

- Mikuláš Bek – czeski muzykolog

- Wiesław Bek – polski dziennikarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na łące słychać było głośne beki owiec.

(1.2) Najskuteczniejszą obroną maluchów jest zawsze wielki bek w obecności dorosłych.

(1.3) Beki przy obcych ludziach są jeszcze bardziej niekulturalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛk, AS: bek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekowisko n., beczenie n., bekanie n.

czas. beczeć ndk., bekać ndk., beknąć dk.

przym. bekliwy, zabeczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ryk, płacz, wycie

(1.4) łampoczka

Wiktionary

beka

1. zgrubienie od: beczka;
2. to, co znajduje się w dużej beczce;
3. przenośnie: otyły, gruby człowiek; tłuścioch, baryła, pulpet, spaślak;
4. potocznie: ubaw, coś śmiesznego; heca, brecha, polewka, zlewa, zlew, zwała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nieistniejąca kaszubska osada rybacka w Polsce, w województwie pomorskim, u ujścia Redy;

(1.2) geogr. rezerwat przyrody w pobliżu dawnej osady Beka (1.1);

Wiktionary

- beka – dawna jednostka miary masy

- Beka – nieistniejąca już osada rybacka w Polsce

- „Beka” – ptasi rezerwat przyrody na Pobrzeżu Kaszubskim

- Beka – wieś w Słowenii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛka, AS: beka

Wiktionary

bekaa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

(1.2) geogr. adm. muhafaza we wschodnim Libanie obejmująca dolinę Bekaa (1.1);

Wiktionary

Dolina Bekaa (arab. البقاع = Al-Bika) - żyzna dolina w Libanie, położona w rowie (obniżeniu) tektonicznym pomiędzy górami Liban na zachodzie i pasmem górskim Antylibanu na wschodzie.

Ma 150 km długości, szerokość na dnie wynosi 8-14 km; wysokość dna 700–1100 m n.p.m. Odwadniana przez rzeki Orontes (Nahr al-Asi) i Litani (Nahr al-Litani). Często występują tu trzęsienia ziemi.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Al-Bika

(1.2) Al-Bika

Wiktionary

bekać

1. czkać, odbijać się
2. bekać się - u jeleni i danieli: dokonywać aktu płciowego

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) odbijać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pociągnął łyk piwa z kufla i beknął siarczyście aż obudził się kot śpiący na piecu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkat͡ɕ, AS: bekać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bek mrz.

czas. beknąć dk.

Wiktionary

bekadło

dawna tuba strażacka do ogłaszania alarmu

SJP.pl

bekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bekać.

(1.2) łow. akt płciowy u jeleni i danieli

Wiktionary

Odbijanie, bekanie – uwolnienie gazu z układu trawiennego (głównie z przełyku i żołądka) przez usta. Czynności tej towarzyszy często charakterystyczny dźwięk i czasami odór.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bek mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kopulacja, pokrywanie

Wiktionary

bękarci

→ bękart

SJP.pl

Patrz:
bękart

bękarcica

dawniej: bękartka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. o dziewczynie z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Główną bohaterką jest La Vecchia - bękarcica, czarownica oskarżana przez wiejską społeczność o najgorsze uczynki - od spędzania płodów i spółkowania z demonami po kradzieże i rytualne morderstwa.

Wiktionary

bękarcieć

psuć się, marnieć, degenerować się

SJP.pl

bękarcik

zdrobnienie od: bękart

SJP.pl

bękarcki

→ bękart

SJP.pl

Patrz:
bękart

bekarda

ptak z rzędu wróblowych

SJP.pl

bekardowate

o cechach bekardowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Bekardowate (Tityridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), podrzędu tyrankowców (Tyranni). Zasiedlają Amerykę Południową i Północną. Są to małej lub średniej wielkości ptaki, większość ma stosunkowo krótki ogon i duże głowy.

Wikipedia

bekardowaty

o cechach bekardowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

bekardzik

rodzaj ptaków z podrodziny bekardów

SJP.pl

bękart

1. pogardliwie: dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bastard;
2. w DTP, potocznie: błąd łamania tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu (wiersz zawieszony)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

(1.2) obraź. z niesmakiem o niegrzecznym dziecku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. druk. błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

(2.2) środ. druk. błąd składu typograficznego, polegający na tym, że pierwszy wiersz akapitu wypada samotnie na końcu kolumny lub łamu

(2.3) daw. gwara. górna część pieca kuchennego

Wiktionary

- bękart w rodzinie – nieślubne dziecko

- bękart (typografia) – błąd w łamaniu tekstu

- bękart – ludowe określenie niewielkiego klina przybijanego na przypustnice (przysuwnice) w celu miękkiego wygięcia okapu dachu

- bękart (bastard) – w średniowieczu i renesansie, miecz o nieokreślonym pochodzeniu i ze względu na swoją budowę (łączącą cechy mieczy jednoręcznych i długich) niesklasyfikowany w podstawowych typach broni białej. Ze względu na podobieństwa w długości i wadze, często mylony z mieczem długim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten popularny malarz spłodził wielu bękartów.

(1.2) Te okropne bękarty drą się pod oknami tak, że pracować nie można.

(2.1) Naczelny załamał ręce: dawno nie widział w składzie tylu wdów i bękartów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋkart, AS: bẽŋkart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bękarctwo n., bękarstwo n.

:: fż. bękartka ż.

:: zdrobn. bękarciątko n., bękarcie n., bękarcik m.

przym. bękarci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bastard; wylęganiec

(1.2) bachor

(2.1) błąd składu

(2.2) błąd składu, sierota, szewc

Wiktionary

bękartka

→ bękart

SJP.pl

Patrz:
bękart

bekas

ptak łowny z rodziny bekasowatych, o upierzeniu brunatnym z czarnymi, płowymi lub rdzawymi wzorami, zamieszkujący podmokłe okolice Eurazji, Afryki i Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

Wiktionary

Bekasowate, słonkowate (Scolopacidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piszczą żałośnie w trzcinach szpaki, kraczą kurki wodne, pogwizdują bekasy, huczą bąki, kwakają ukryte stada kaczek, smutnie pośpiewują rybitwy; rytmicznie wyrzucając do lotu skrzydła kołyszą się kulony, srokosze kują żelazo na gałązkach olszyn, a wysoko na gałęziach sosen edukują swe dzieci, obrzydliwie wrzeszcząc, wrony-matki. (S. Żeromski: Zapomnienie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkas, AS: bekas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekasik m.

przym. bekasi

Wiktionary

bekasi

tyczący się bekasa, np. bekasie pióro

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bekasa; dotyczący, odnoszący się do bekasa

Wiktionary

Bekasi (indonez. Kota Bekasi) – miasto w Indonezji na wyspie Jawa w prowincji Jawa Zachodnia w zespole miejskim Dżakarty.

Według danych szacunkowych z 2013 roku miasto liczyło 2 543 676 mieszkańców oraz zajmuje powierzchnie ponad 210 km². Przez miasto przepływają trzy główne rzeki: Cakung, Bekasi, Sunter.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕi, AS: bekaśi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekas m., bekasik m., bekasowate nmos.

Wiktionary

bekasik

średniej wielkości ptak łowny należący do rodziny bekasowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Lymnocryptes minimus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

Wiktionary

Bekasik, bekas mały (Lymnocryptes minimus) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Lymnocryptes. Nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkaɕik, AS: bekaśik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekas mzw., bekasowate lm nm.

przym. bekasi

Wiktionary

bekaśnica

gatunek ptaka z rzędu żurawiowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Aramus guarauna|ref=tak., gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

Wiktionary

Bekaśnica (Aramus guarauna) – gatunek dużego ptaka, będącego jedynym przedstawicielem rodziny bekaśnic (Aramidae) z rzędu żurawiowych (Gruiformes). Zamieszkuje strefę międzyzwrotnikową Ameryki – od Meksyku i Florydy (Stany Zjednoczone) przez Karaiby po Argentynę. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

bekasowate

rodzina obejmująca ponad 80 gatunków ptaków z rzędu siewkowych, o charakterystycznych prostych i długich dziobach, których miękki czubek ułatwia odnajdywanie pożywienia w miękkim gruncie; występują na wszystkich kontynentach (oprócz Antarktydy)

SJP.pl

Bekasowate, słonkowate (Scolopacidae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).

Wikipedia

bekasowaty

o cechach bekasowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

bekerel

jednostka miary radioaktywności w układzie SI

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

Wiktionary

Bekerel, Bq – jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Próbka ma aktywność 1 Bq, gdy zachodzi w niej jeden rozpad promieniotwórczy na sekundę. Na przykład, jeśli jądra atomowe danego ciała emitują 1000 cząstek alfa na sekundę wskutek rozpadów alfa (i jednemu rozpadowi odpowiada emisja jednej cząstki alfa oraz nie zachodzą inne rodzaje rozpadów), to aktywność tego ciała jest równa 1000 Bq, czyli 1 kBq.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) skr. Bq

Wiktionary

bekhend

backhand; w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót

SJP.pl

Bekhend (od ang. backhand, grzbiet ręki) – termin sportowy oznaczający uderzenie rakietą lub kijem w taki sposób, że w kierunku uderzenia skierowany jest grzbiet ręki. Zagrania takie spotykane są m.in. w tenisie, tenisie stołowym, speed-ballu, badmintonie i hokeju. W tenisie jest to uderzenie z lewej strony zewnętrzną stroną rakiety przez zawodników praworęcznych; u osób leworęcznych uderzenie z prawej strony.

Wikipedia

bekhendowy

związany z bekhendem (backhandem); backhandowy

SJP.pl

beki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. podwórkowa gra w piłkę jeden na jednego polegająca na obronie swojego obszaru i przebijaniu piłki na obszar przeciwnika

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|beka.

Wiktionary

bekier

nazwisko

SJP.pl

bekiesza

dawne męskie okrycie wierzchnie, podszyte futrem

SJP.pl

Bekiesza – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Cyców. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 372 mieszkańców.

Wikipedia

bekieszka

zdrobnienie od: bekiesza

SJP.pl

bekliwy

potocznie:
1. podobny do beku, beczenia;
2. skłonny do płaczu; mazgajowaty, płaksiwy

SJP.pl

bekmania

rodzaj wieloletniej rośliny z rodziny traw; beckmannia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. beckmannia.

Wiktionary

Bekmania (Beckmannia Host) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w strefie umiarkowanej Europy (w zachodniej tylko jako introdukowane), Azji i Ameryki Północnej. W Polsce rośnie jako zadomowiony antropofit bekmania robaczkowata (B. eruciformis).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛkˈmãɲja, AS: bekmãńi ̯a

Wiktionary

beknąć

rzadko: brzydko, fałszywie zaśpiewać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. bekać)

(1.1) dokonany od|bekać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) pot. ponieść karę

(2.2) gwara. więzienna ponieść karę

Wiktionary

Przykłady

(2.1) – A jakby życzliwa nie była, to się jej drugie oczko wyjmie – ciągnął z uśmiechem – i potem dobrze przechędoży. Za gwałt można beknąć, ale ślepa sprawców nie wskaże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: beknõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bek mrz., beknięcie n., bekanie n.

czas. bekać ndk.

Wiktionary

beknięcie

rzadko: brzydko, fałszywie zaśpiewać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|beknąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. beknąć

Wiktionary

bekon

wyrób wędliniarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część)

(1.2) kulin. wędzonka z bekonu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zootechn. tucznik przeznaczony na półtusze i wędzonkę

Wiktionary

Boczek – pojęcie z dziedziny technologii żywności, oznaczające jedną z zasadniczych części półtuszy wieprzowej oraz potrawy z niej wykonywane.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na śniadanie jemy zwykle jajka na bekonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛkɔ̃n, AS: bekõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bekonowy

rzecz. bekonik mrz.

Wiktionary

bekoniak

potocznie: tucznik przeznaczony na bekony

SJP.pl

bekoniarnia

zakład zajmujący się wyrobem bekonów

SJP.pl

bekoniarstwo

produkcja bekonów

SJP.pl

bekonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bekon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekon m.

Wiktionary

bekonowy

→ bekon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bekonem

przymiotnik

(2.1) zawierający bekon lub przypominający bekon smakiem, zapachem itp.

Wiktionary

Patrz:
bekon
Przykłady

(2.1) Kupiłam chipsy bekonowe na dworcu w snack-barze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bekon mzw./mrz.

Wiktionary

bekowisko

1. godowy okres u niektórych zwierząt leśnych (danieli i jeleni);
2. miejsce, gdzie zbierają się niektóre zwierzęta leśne (daniele i jelenie) w okresie godowym

SJP.pl

Bekowisko – okres godowy i miejsce godów danieli (Dama dama). Bekowisko odbywa się zwykle od połowy października do połowy listopada. W tym czasie, podobnie jak byki jelenia, byk daniela wydaje charakterystyczne odgłosy i gromadzi wokół siebie kilka łań - „chmarę”. Bekowisko to okres polowań na daniele-byki.

Wikipedia

bekowy

potocznie: śmieszny, zabawny, komiczny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) slang. młodz. zabawny, śmieszny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alka wysłała mi wczoraj bekowego snapa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈkɔvɨ, AS: bekovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beka ż.

Wiktionary

beksa

potocznie o kobiecie (dziewczynce), ciągle płaczącej bez istotnego powodu; także o mężczyźnie (chłopcu) z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. ktoś skłonny do płaczu

Wiktionary

Beksa – amerykańska komedia muzyczna z 1990 roku, wyśmiewający tamtejsze stroje, zachowania, muzykę film satyryczny.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) beksa-lala, mazepa, mazgaj, płaczek, płaksa

Wiktionary

beksa-lala

(r. żeński) potocznie o dziewczynce łatwo wpadającej w płacz; także o chłopcu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

związek frazeologiczny

(1.1) pot. ktoś (najczęściej dziecko), kto często płacze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze nigdy nie widziałem takiej beksy-lali, wciąż się maże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛksa‿ˈlala, AS: beksa‿lala

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beksa, mazgaj, płaksa

Wiktionary

beksiak

nazwisko

SJP.pl

beksiński

nazwisko

SJP.pl

osoby o nazwisku Beksiński:

- Mateusz Beksiński (1814–1886) – powstaniec listopadowy, przedsiębiorca, ojciec Władysława

- Władysław Beksiński (1850–1929) – inżynier architekt, syn Mateusza, ojciec Stanisława

- Stanisław Beksiński (1887–1953) – inżynier geometra, syn Władysława, ojciec Zdzisława

- Zdzisław Beksiński (1929–2005) – artysta malarz, rzeźbiarz, fotograf, syn Stanisława, ojciec Tomasza

- Tomasz Beksiński (1958–1999) – dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz, syn Zdzisława

Wikipedia

beksiwiej

stopień wyższy od przysłówka: beksiwie

SJP.pl

beksiwy

dawniej: skłonny do beku (płaczu); płaczliwy

SJP.pl

bektaszycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bektaszyzmem, dotyczący bektaszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bektaszyta mos., bektaszyzm m., bektaszijja ż., bektaszysta m., bektaszystka ż.

Wiktionary

bektaszyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek wspólnoty religijnej bektaszijja, powstałej w XIII w., będącej synkretyczną odmianą islamu łączącej w sobie elementy chrześcijańskie, zaratusztriańskie, szamańskie i ezoteryczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bektaszijja ż., bektaszyzm m.

:: fż. bektaszytka ż.

przym. bektaszycki

Wiktionary

bekwarek

śpiewający ptak wędrowny z rodziny drozdów; słowik szary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. słowik szary

Wiktionary

Słowik szary, bekwarek (Luscinia luscinia) – gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Ptaki z tej grupy są najznakomitszymi śpiewakami. Śpiew ich jest donośny, niezwykle urozmaicony, o dużej skali tonów. Słowik przylatuje na tereny Polski w kwietniu-maju, a odlatuje do Afryki w sierpniu-wrześniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈkfarɛk, AS: bekfarek

Wiktionary

bel

jednostka logarytmicznej miary stosunku energii lub mocy dwu sygnałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. bezwymiarowa jednostka wyrażająca porównanie dwu wielkości równe logarytmowi dziesiętnemu ich stosunku, zwykle stosowana do określania głośności, mocy akustycznej źródła dźwięku, stopnia wzmocnienia sygnału itp.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od bela

Wiktionary

- Bel – starożytne bóstwo semickie

- bel – logarytmiczna jednostka miary wielkości ilorazowych

- bel – kod ISO 639-2 języka białoruskiego

Zobacz też:

- Bel Air

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bel to bardzo duża jednostka, odpowiadająca bardzo dużym zmianom w natężeniu dźwięku, dlatego w praktyce używa się mniejszej jednostki – dziesiątej części bela, czyli decybela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛl, AS: bel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. B

Wiktionary

bel-étage

[czytaj: beleTAŻ] pierwsze piętro pałacu lub domu o charakterze reprezentacyjnym, wyróżniające się większą wysokością pomieszczeń i bogatszą dekoracją; piano nobile

SJP.pl

bela

1. gruba belka
2. zwój czegoś, najczęściej banknotów, materiału lub papieru
3. ilość papieru równa 10 ryzom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwój np. papieru, tkaniny

(1.2) opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.

(1.3) włók. odmienna w różnych krajach jednostka masy

(1.4) druk. arkusze papieru w określonej liczbie

(1.5) duża belka

(1.6) gw-pl|Górny Śląsk. beczkowóz

Wiktionary

Osoby

- Bela – postać biblijna, syn Beniamina

- Bela B. – niemiecki muzyk punkrockowy

- Bela (1243-1269) – najmłodszy syn Beli IV, króla Węgier

- Bela I – król Węgier

- Bela II Ślepy – król Węgier

- Bela III – król Węgier

- Bela IV – król Węgier

- Bela V – król Węgier

- Béla Lugosi – aktor

- Małgorzata Bela – polska modelka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛla, AS: bela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belka ż., beluwa ż.

czas. belować

Wiktionary

beladona

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, beladonna, belladona, wilcza jagoda

SJP.pl

beladonna

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, belladona, beladona, wilcza jagoda

SJP.pl

belafonte

Osoby o tym nazwisku:

- Harry Belafonte – amerykański piosenkarz, aktor filmowy i aktywista społeczny

- Shari Belafonte – amerykańska aktorka, piosenkarka, modelka i scenarzystka filmowa

Wikipedia

belau

Niemcy

1 gmina:

- Belau – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Plön

Palau

Palauska nazwa:

- Belau

Osoby

- Jan Belau – żołnierz

Wikipedia

belbas

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. grubas

Wiktionary

belcanto

[czytaj: belkanto] styl muzyki wokalnej, a także technika wokalna w operze włoskiej XVII-XIX w.

SJP.pl

Bel canto, także belcanto (wł. dosłownie: piękny śpiew) – termin muzyczny używany w dwóch pokrewnych znaczeniach :

1. Technika wokalna bel canto – powstała we Włoszech w okresie baroku w środowisku szkoły neapolitańskiej.

Jej istotą było położenie nacisku na piękno ludzkiego głosu i wirtuozerię wokalną. Tradycja ta była kontynuowana w XIX wieku w muzyce operowej przez kompozytorów takich jak: Gioacchino Rossini, Gaetano Donizetti czy Vincenzo Bellini.

2. Styl bel canto – styl w muzyce włoskiej powstały we wczesnym baroku (ok. 1630–1640) jako sprzeciw wobec założeń Cameraty florenckiej.

Jego istotą było uznanie warstwy muzycznej za element równoważny wobec warstwy tekstowej oraz silne zróżnicowanie arii, recytatywu i arioso, stosowanych dla podkreślenia odpowiednio lirycznego, narracyjnego lub dramatycznego charakteru utworu.

- Arie w stylu bel canto cechują się spokojną melodyką, bez wirtuozerii i kontrastujących motywów, często opartą na rytmice tańców stylizowanych, np. sarabandy lub courante. Frazy były zazwyczaj krótkie, zakończone typowymi kadencjami opartymi na triadzie harmonicznej. Wszystko to odróżnia stylistykę bel canto od stylistyki monodii akompaniowanej.

- Recytatywy zbliżone były do mowy ludzkiej (recitativo secco).

- Arioso – bardziej emocjonalne, było kontynuacją tradycji recytatywu szkoły florenckiej.

Wikipedia

belcantowy

→ belcanto [czytaj: belkantowy]

SJP.pl

belebej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Belebej (ros. Белебей, Bielebiej; baszk. Бәләбәй, Bäläbäj) – miasto w Republice Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu bielebiejewskiego. Miejscowość założono w 1715 roku, a prawa miejskie nadano w 1781.

W Belebeju urodzili się: Borys Nikołajewski, Władimir Bukowski, Inna Czurikowa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. belebejski

Wiktionary

belebejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Belebejem, dotyczący Belebeju

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Frunze przeprowadził operację belebejską w gruncie rzeczy wbrew dowództwu Frontu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belebej mrz.

Wiktionary

belęcin

- Belęcin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec

- Belęcin – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec

- Belęcin – dawna gromada z siedzibą w Belęcinie

Wikipedia

beleczka

zdrobnienie od: belka; mały, krótki odcinek odpowiednio obrobionego pnia drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: belka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛt͡ʃka, AS: belečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belka ż.

Wiktionary

belek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: belka

Wiktionary

Belek – miejscowość turystyczna w dystrykcie Serik, prowincji Antalya, południowo-zachodniej Turcji nad Morzem Śródziemnym.

Miasto leży około 30 km od lotniska w Antalyi na równinie rzeki Kopru Cayi, u podnóża gór Taurus.

Atrakcją turystyczną okolicy jest park krajobrazowy z ponad 100 gatunkami zamieszkujących go ptaków oraz usytuowany w sosnowym lesie wodospad Kursunlu z ukrytą pod nim jaskinią, do której można się dostać tylko przez lustro wody.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|balek.

Wiktionary

belemnit

wymarły mięczak kopalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. nazwa systematyczna|Belemnitida|ref=tak. wymarły morski głowonóg;

Wiktionary

Belemnity (Belemnitida, z gr. belemnon – pocisk, strzała) – wymarły rząd morskich głowonogów należący do Decabrachia (dziesięciornice). Według niektórych systemów klasyfikacyjnych belemnity wraz z pokrewnymi rzędami (np. Aulacocerida i Phragmoteuthida) mają status nadrzędu Belemnoidea.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Belemnity pojawiły się w karbonie, a wymarły w eocenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɛ̃mʲɲit, AS: belẽmʹńit

Wiktionary

belenus

w mitologii celtyckiej: bóg płodności i słońca

SJP.pl

Beli, Belenus („lśniący”) – w mitologii brytańskiej, szczególnie w Galii (później od Italii po Brytanię), bóg płodności i słońca, mający w swej pieczy owce i bydło. Jego małżonką była Belisama. W Irlandii znany był jako Bile („święte drzewo”). Mógł być identyczny z Belatu-Cadrosem.

Wikipedia

belerofon

kopalny ślimak morski, mający symetryczną muszlę zwiniętą w jednej płaszczyźnie

SJP.pl

beletrysta

autor książek beletrystycznych

SJP.pl

beletrystka

→ beletrysta

SJP.pl

Patrz:
beletrysta

beletrystyczność

→ beletrystyczny

SJP.pl

Patrz:
beletrystyczny

beletrystyczny

przymiotnik od: beletrystyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z beletrystyką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beletrystyka ż., beletryzowanie n.

Wiktionary

beletrystyka

1. ogół utworów zaliczanych do literatury pięknej;
2. utwory narracyjno-fabularne pisane prozą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. twórczość prozatorska zaliczana do literatury pięknej, obejmująca powieść, opowiadanie, nowelę, reportaż literacki

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɛˈtrɨstɨka, AS: beletrystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beletrysta m., beletrystka ż., beletryzacja ż., beletryzowanie n., beletryzator m., beletryzatorka ż.

czas. beletryzować ndk.

przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) proza

Wiktionary

beletryzacja

nadawanie tekstowi charakteru powieści, noweli, opowiadania itp.

SJP.pl

beletryzacyjny

przymiotnik od: beletryzacja

SJP.pl

beletryzator

osoba zajmująca się beletryzowaniem życiorysów, wspomnień itp., nadająca im formę beletrystyczną

SJP.pl

beletryzatorka

kobieta zajmująca się beletryzowaniem życiorysów, wspomnień itp., nadająca im formę beletrystyczną

SJP.pl

beletryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. wplatanie elementów fikcji literackiej w narrację o zdarzeniach rzeczywistych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W XVI w. jest zadaniem szczególnie skomplikowanym, jako że wtedy właśnie ożywia się dwukierunkowy ruch: beletryzowaniu form użytkowych towarzyszy utylitaryzowanie form artystycznych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beletryzacja ż., beletryzator m., beletryzatorka ż., beletrystyka ż., beletrysta m., beletrystka ż.

czas. beletryzować

przym. beletryzacyjny, beletrystyczny

przysł. beletryzacyjnie, beletrystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beletryzacja

Wiktionary

belfast

największe miasto w Irlandii Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Irlandii Północnej,

Wiktionary

Belfast (angielska wymowa: [ˈbɛlfɑːst]; irl. Béal Feirste) – stolica i największe miasto Irlandii Północnej, zlokalizowane w dystrykcie Belfast (hrabstwo Antrim). Zajmuje powierzchnię 132,50 km², licząc 341 877 mieszkańców (2019 r.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pożar, który wybuchł w 1708, prawie doszczętnie strawił Belfast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfast, AS: belfast

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belfastczyk

Wiktionary

belfastczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Belfastu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belfast mrz.

Wiktionary

belfer

1. potocznie: nauczyciel;
2. pomocnik nauczyciela w żydowskiej szkole elementarnej o charakterze religijnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. lub żart. nauczyciel

(1.2) gwara. więz. mądry, doświadczony więzień

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. nauczyciel w szkole średniej

Wiktionary

- Belfer – amerykański film sensacyjny z 1996 w reżyserii Roberta Mandela

- Belfer – polski serial kryminalny z Maciejem Stuhrem w roli głównej

- Belfer – lekceważące lub żartobliwe określenie nauczyciela

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Belfer prawił młodzieży tradycyjne kazanie przed wspólnym wyjściem do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlfɛr, AS: belfer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belferzyna mos., belferstwo n., belfrowanie n.

:: fż. belferka ż.

czas. belfrować ndk.

przym. belferski

przysł. belfersko

Wiktionary

belferia

grupa belfrów, nauczycieli

SJP.pl

belferka

1. pogardliwie: zawód, praca nauczyciela;
2. pogardliwie: nauczycielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. nauczycielka

(1.2) pot. wykonywanie zawodu nauczyciela

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W technikum Gienek podkochiwał się w belferce.

(1.2) W każdym razie czuję najwyraźniej, iż jedyną uczciwą rzeczą, jaką winnam uczynić, jest poświęcenie tego lata belferce i rozpoczęcie istnienia o własnych siłach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belferia ż., belferzyna mos., belferowanie n., belferstwo n., belfrowanie n., belferek mos.

:: fm. belfer mos.

czas. belfrować ndk.

przym. belferski

przysł. belfersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nauczycielka; pot. profesorka

(1.2) bakalarstwo, belferowanie, belferstwo, nauczycielstwo

Wiktionary

belferski

przymiotnik od: belfer

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z belfrem, dotyczący belfra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belferka ż., belfer mos., belferskość ż., belfrowanie n.

czas. belfrować ndk.

Wiktionary

belferstwo

zawód nauczyciela; belferka

SJP.pl

belfie

[czytaj: belfi] potocznie: selfie damskich pośladków

SJP.pl

belforcki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Belfortem, dotyczący Belfortu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belfort mrz.

Wiktionary

belfort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Wiktionary

Belfort (niem. Beffert, Beffort, Befort) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Territoire de Belfort, położone nad rzeką Savoureuse, w Bramie Burgundzkiej – obniżeniu pomiędzy dwoma pasmami górskimi – Wogezami na północy a Jurą na południu. W 2017 roku populacja gminy wynosiła 48 423 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. belforcki

Wiktionary

belfrować

ironicznie: pracować jako belfer (nauczyciel) w szkole

SJP.pl

belfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) lekcew. lub żart. wykonywanie zawodu nauczyciela (belfra)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belfer m., belferzyna m., belferka ż., belferstwo n.

czas. belfrować

przym. belferski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) belferka, nauczanie, uczenie

Wiktionary

belg

1. koń ciężkiej, zimnokrwistej rasy; brabanson
2. frank belgijski; belga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Belgii

Wiktionary

Belg – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück, wchodzi w skład gminy związkowej Kirchberg (Hunsrück).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Coraz mniej liczni obywatele Belgii uważają się za Belgów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlk, AS: belk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belgia ż.

:: fż. Belgijka ż.

przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) Europejczyk

hiponimy.

(1.1) Brabantczyk, brukselczyk, Flamand, Walon

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Belgia ż.

:: fż. Belgijka ż.

przym. belgijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Belgian

* arabski: (1.1) بلجيكي

* białoruski: (1.1) бельгіец m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) бэльгіец m.

* bułgarski: (1.1) белгиец m.

* czeski: (1.1) Belgičan m.

* duński: (1.1) belgier w.

* esperanto: (1.1) belgo

* fiński: (1.1) belgialainen

* francuski: (1.1) Belge m.

* hiszpański: (1.1) belga m.

* interlingua: (1.1) Belga

* kataloński: (1.1) belga m.

* litewski: (1.1) belgas m.

* niderlandzki: (1.1) Belg m.

* niemiecki: (1.1) Belgier m.

* norweski (bokmål): (1.1) belgier m.

* nowogrecki: (1.1) Βέλγος m.

* rosyjski: (1.1) бельгиец m.

* szwedzki: (1.1) belgare w., belgier w.

* turecki: (1.1) Belçikalı

* ukraiński: (1.1) бельгієць m.

* węgierski: (1.1) belga

* włoski: (1.1) belga m.

źródła.

== Belg (język manx.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Belgia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

belg.

skrót od: belgijski

SJP.pl

skrót

(1.1) = belgijski

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== belg. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = belgický → belgijski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== belg. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = belgický → belgijski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== belg. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = belgický → belgijski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

belga

frank belgijski; belg

SJP.pl

Belga – belgijska agencja prasowa, z siedzibą w Schaerbeek (Bruksela).Założona w sierpniu 1920 roku przez Pierre-Marie Oliviera i Maurice Travailleura.

Wikipedia

belgia

państwo w Europie ze stolicą w Brukseli; Królestwo Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

(1.2) hist. geogr. do początku XIX wieku: Niderlandy, ziemie położone nad Morzem Północnym między Francją a Niemcami

Wiktionary

Belgia, Królestwo Belgii (niderl. Koninkrijk België, fr. Royaume de Belgique, niem. Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie, w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej, ONZ oraz NATO.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Urodziłem się w Belgii.

(1.2) Belgia, powszechne nazwisko krajów nadmorskich, między Francją i Niemcami. Belgia sprzymierzona zamyka 7. prowincyj Rzeczypospolitej Holenderskiej; reszta po części do domu austriackiego i korony francuskiej należy uwsp..

(1.2) Belgia, bywsze imię Niderlandu, teraz należącego do Francji i na departamenta podzielona uwsp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlʲɟja, AS: belʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belg mos., Belgijka ż., belgijskość ż.

przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Oficjalna nazwa: Królestwo Belgii

(1.2) Niderlandy

Wiktionary

belgijczyk

dawniej: Belg (obywatel Belgii)

SJP.pl

belgijka

1. inspekt o oknach dwuspadowych, zwróconych na wschód i zachód;
2. rodzaj porównawczej, sportowej gry scrabble

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Belgii

Wiktionary

- belgijka – polski taniec pochodzenia francuskiego

- Belgijka – obywatelka Belgii

- belgijka – inspekt dwuspadowy

- Browning FN 1910, pot. belgijka – belgijski pistolet samopowtarzalny

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Belgia ż.

:: fm. Belg mos.

przym. belgijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Belg.

* angielski: (1.1) Belgian

* arabski: (1.1) بلجيكية ż.

* białoruski: (1.1) бельгійка ż.

* bułgarski: (1.1) белгийка ż.

* czeski: (1.1) Belgičanka ż.

* esperanto: (1.1) belgino

* fiński: (1.1) belgialainen

* francuski: (1.1) Belge ż.

* hiszpański: (1.1) belga ż.

* kataloński: (1.1) belga ż.

* litewski: (1.1) belgė ż.

* niderlandzki: (1.1) Belgische ż.

* niemiecki: (1.1) Belgierin ż.

* nowogrecki: (1.1) Βελγίδα ż.

* rosyjski: (1.1) бельгийка ż.

* słowacki: (1.1) Belgičanka ż.

* szwedzki: (1.1) belgiska w.

* ukraiński: (1.1) бельгійка ż.

* włoski: (1.1) belga ż.

źródła.

== Belgijka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Belgijka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijka, AS: belʹǵii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belgia ż.

:: fm. Belg mos.

przym. belgijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Belgia ż.

:: fm. Belg mos.

przym. belgijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Belg.

* angielski: (1.1) Belgian

* arabski: (1.1) بلجيكية ż.

* białoruski: (1.1) бельгійка ż.

* bułgarski: (1.1) белгийка ż.

* czeski: (1.1) Belgičanka ż.

* esperanto: (1.1) belgino

* fiński: (1.1) belgialainen

* francuski: (1.1) Belge ż.

* hiszpański: (1.1) belga ż.

* kataloński: (1.1) belga ż.

* litewski: (1.1) belgė ż.

* niderlandzki: (1.1) Belgische ż.

* niemiecki: (1.1) Belgierin ż.

* nowogrecki: (1.1) Βελγίδα ż.

* rosyjski: (1.1) бельгийка ż.

* słowacki: (1.1) Belgičanka ż.

* szwedzki: (1.1) belgiska w.

* ukraiński: (1.1) бельгійка ż.

* włoski: (1.1) belga ż.

źródła.

== Belgijka (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Belgijka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

belgijski

→ Belgia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Belgii lub Belgów

Wiktionary

Patrz:
Belgia
Przykłady

(1.1) […] jednym z pierwszych artystów, którzy podjęli temat rwandyjskich czystek etnicznych, był autor komiksów – pochodzący z belgijskiego Liège Jean-Philippe Stassen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlʲˈɟijsʲci, AS: belʹǵii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belgia ż., Belg m., Belgijka ż., belgijskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) antybelgijski

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. belg mzw., belgijka ż., Belgia ż., Belg m., Belgijka ż., belgijskość ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Belgian

* arabski: (1.1) بلجيكي

* białoruski: (1.1) бельгійскі

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) бэльгійскі

* bułgarski: (1.1) белгийски

* czeski: (1.1) belgický

* esperanto: (1.1) belga

* farerski: (1.1) belgiskur

* fiński: (1.1) belgialainen

* francuski: (1.1) belge

* hiszpański: (1.1) belga

* interlingua: (1.1) belge

* kataloński: (1.1) belga

* litewski: (1.1) belgiškas, belgų

* niderlandzki: (1.1) Belgisch

* niemiecki: (1.1) belgisch

* norweski (bokmål): (1.1) belgisk

* nowogrecki: (1.1) βέλγικος

* rosyjski: (1.1) бельгийский

* slovio: (1.1) belgju (белгйу)

* słowacki: (1.1) belgický

* słoweński: (1.1) belgijski

* szwedzki: (1.1) belgisk

* ukraiński: (1.1) бельгійський

* węgierski: (1.1) belga

* włoski: (1.1) belga

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

belgijsko-holenderski

związany z Belgią i Holandią

SJP.pl

belgijskość

→ belgijski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest belgijskie; cecha tych, którzy są belgijscy

Wiktionary

Patrz:
belgijski
Przykłady

(1.1) Zastępcą zaś do spraw cywilnych został prezydent regencji kolońskiej, SS-Brf Eggert Reeder, reprezentant tradycji staropruskiej, wróg idei belgijskości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belg mzw., Belgia ż., Belg mos., Belgijka ż.

przym. belgijski

przysł. belgijsko

Wiktionary

belgrad

stolica Serbii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Serbii;

Wiktionary

Belgrad (serb. Београд, Beograd [beǒɡrad], starożytne Singidunum, daw. Białogród, węg. Nándorfehérvár) – stolica i największe miasto Serbii położone na północy kraju przy ujściu Sawy do Dunaju; jugosłowiańskie miasto-bohater.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W drugiej połowie XX wieku Belgrad był stolicą Jugosławii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlɡrat, AS: belgrat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belgradczyk m., belgradka ż.

przym. belgradzki, podbelgradzki

Wiktionary

belgradczyk

mieszkaniec Belgradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Belgradu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡraṭt͡ʃɨk, AS: belgraṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belgrad mrz.

:: fż. belgradka ż.

przym. belgradzki

Wiktionary

belgradka

mieszkanka Belgradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Belgradu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡratka, AS: belgratka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belgrad mrz.

:: fm. belgradczyk mos.

przym. belgradzki

Wiktionary

belgradzki

→ Belgrad (stolica i największe miasto Serbii)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Belgradem (stolicą Serbii)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wierzyłem, że belgradzcy i lublańscy intelektualiści mogą zainspirować reformę jugosłowiańskiego społeczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈɡrat͡sʲci, AS: belgracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belgrad mrz., belgradczyk mos., belgradka ż.

Wiktionary

belial

jeden z upadłych aniołów i czterech piekielnych książąt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. jeden z upadłych aniołów w judaizmie i chrześcijaństwie;

Wiktionary

Belial, także: Beliar, Berial, Mroczny Starzec, Albatros (od hebr. ‏בְּלִיַּ֫עַל‎ belijja'al, czyli połączenie 'blj' – negacja i 'ja'al' – użytek) – jeden z upadłych aniołów (w niebie należał do chórów Cnót i Aniołów) i czterech piekielnych książąt (pozostali to Szatan, Lucyfer i Lewiatan), symbolizuje płodność ziemi, niezależność oraz kierunek geograficzny północ. Często jest utożsamiany z Szatanem.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Beliar

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym2|hebr|בליעל|בְלִיַּעַל.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Belial

* niemiecki: (1.1) Belial m.

źródła.

== Belial (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny, nazwa własna

(1.1) bibl. Belial

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Beliar

Wiktionary

belieber

[czytaj: biliber] potocznie: fan Justina Biebera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. neol. fan Justina Biebera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲibɛr, AS: belʹiber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. belieberka ż.

Wiktionary

belin

polski herb szlachecki

SJP.pl

W Rumunii

- Belin – gmina w okręgu Covasna

- Belin – wieś w okręgu Covasna, w gminie Belin

W Polsce

- Belin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Nowe Miasto

Inne

- Belin – barokowa opera słoweńska

Wikipedia

belina

polski herb szlachecki

SJP.pl

- Belina (herb szlachecki)

- Belina – wieś w Polsce, w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin

- Belina – wieś na Słowacji

- Michał Belina-Czechowski

- Władysław Belina-Prażmowski

Wikipedia

belinda

imię żeńskie

SJP.pl

- Belinda (księżyc)

- Belinda (album Belindy Peregrin)

- Belinda (album Belindy Carlisle)

- Belinda (singel)

- Belinda (imię)

- Belinda (telenowela)

Wikipedia

beliniak

żołnierz Pierwszego Pułku Ułanów Legionów Polskich, utworzonego w czasie I wojny światowej przez Władysława Zygmunta Belinę-Prażmowskiego

SJP.pl

belizariusz

Belizariusz, łac. Flavius Belisarius, gr. Βελισάριος (ur. ok. 505, zm. w marcu 565) – wódz armii rzymskiej (bizantyjskiej), który prowadził zwycięskie kampanie wojenne w czasach panowania Justyniana I Wielkiego.

Wikipedia

belize

[czytaj: beliz]
1. państwo w Ameryce Środkowej;
2. miasto w Belize

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

(1.2) geogr. miasto w Angoli

Wiktionary

Belize (w latach 1863–1981 Honduras Brytyjski) – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km). Jego stolicą jest Belmopan.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈlʲizɛ, AS: belʹize

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belizenka ż., Belizeńczyk mos.

przym. belizeński, probelizeński, antybelizeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Honduras Brytyjski

Wiktionary

belizeńczyk

mieszkaniec miasta Belize

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Belize

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: belʹizẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belize n.

:: fż. Belizenka ż.

przym. belizeński

Wiktionary

belizenka

mieszkanka miasta Belize

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Belize

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃nka, AS: belʹizẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belize n.

:: fm. Belizeńczyk mos.

przym. belizeński

Wiktionary

belizeński

→ Belize

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

Wiktionary

Patrz:
Belize
Przykłady

(1.1) Urzędnik szczególnie pilnie studiował belizeńską wizę, wstemplowaną na Madison Avenue w Nowym Jorku przez ciemnoskórą piękność konsulatu.

(1.1) Posterunek belizeński od gwatemalskiego oddziela pas ziemi niczyjej, który należy przejść pieszo w szpalerze zasieków granicznych i plątaninaątaniny dżungli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci, AS: belʹizẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belize n., Belizeńczyk m., Belizenka ż.

przym. probelizeński, antybelizeński

Wiktionary

belka

1. odcinek odpowiednio obrobionego pnia drzewa;
2. element konstrukcyjny budowli lub maszyn;
3. naszywka na naramienniku lub na rękawie munduru, będąca oznaką rangi wojskowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długi, obrobiony pień drzewa

(1.2) techn. zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie

(1.3) wojsk. pot. naszywka oznaczająca rangę w służbach mundurowych

(1.4) techn. w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo

Wiktionary

Belka – poziomy lub ukośny element konstrukcyjny stosowany w budownictwie, przyjmujący obciążenia pionowe najczęściej pochodzące od poziomych żeber i płyt stropowych i przenoszący je na podpory (ściany, słupy, filary, kolumny). Belka pracuje głównie na zginanie i ścinanie; dodatkowo może też występować jej ściskanie lub rozciąganie. Może być wykonana z drewna, stali, betonu, żelbetu, czasem również z kamienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musimy podeprzeć mur belkami.

(1.2) Ta belka potrzymuje dach.

(1.3) Oznaczeniem stopnia plutonowyutonowego są cztery poziome belki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛlka, AS: belka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belkowanie n.

:: zdrobn. beleczka ż.

:: zgrub. bela ż.

przym. belkowy, belkowany

czas. belkować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bal, dyl, bierwiono, kłoda; gw-pl|Górny Śląsk|balek, belek.

(1.2) dyl, dźwigar, legar; gw-pl|Górny Śląsk|balek, belek.

Wiktionary

belkować

układać belki pod wiązania stropu, mostu

SJP.pl

belkowanie

układ belek podtrzymujących strop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|belkować.

(1.2) archit. hist. najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach;

(1.3) archit. bud. zespół belek tworzących konstrukcję budowli;

Wiktionary

Pojęcie belkowanie ma dwa znaczenia:

- belkowanie w architekturze

- belkowanie w budownictwie

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W skład klasycznego belkowania wchodzi architraw, fryz i gzyms.

(1.3) Odłożył derkę, raz jeszcze przeciągnął dłonią po belkowaniu dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlkɔˈvãɲɛ, AS: belkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) entablatura

Wiktionary

belkowany

o suficie, moście: mający widoczne belki, stanowiące element konstrukcyjny

SJP.pl

belkowe

przymiotnik od: belka

SJP.pl

belkowy

przymiotnik od: belka

SJP.pl

bell

śmigłowiec marki Bell

SJP.pl

Miejscowości

Australia

- Bell – miejscowość

Niemcy

- Bell – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mayen-Koblenz

- Bell (Hunsrück) – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück

Wikipedia

belladona

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladonna, beladonna, beladona, wilcza jagoda

SJP.pl

belladonna

roślina o trujących nasionach wykorzystywana w lecznictwie, w Polsce chroniona; belladona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Atropa belladonna|L.|ref=tak., pokrzyk wilcza jagoda

(1.2) bot. rzad. nazwa systematyczna|Amaryllis belladonna|L.|ref=tak., amarylis

(1.3) trucizna z pokrzyku wilczej jagody

Wiktionary

- Pokrzyk wilcza jagoda – bylina z rodziny psiankowatych

- Joey Belladonna – amerykański muzyk

- Giorgio Belladonna – włoski brydżysta

- Belladonna – album grupy Nucleus

- Belladonna (aktorka)

- Belladonna coup – manewr brydżowy

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Patrz! otworzyłem swoich żył łodygi, / W których skraplają się lecznicze zorze / I wrą śmiertelnych trucizn belladonny.

Wiktionary

bellamy

Bellamy – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Sumter.

Wikipedia

bellerofont

w mitologii greckiej:heros, bohater "Iliady" Homera

SJP.pl

Bellerofont (także Bellerofon, Bellerofontes, gr. Βελλεροφόντης Bellerophóntēs, łac. Bellerophon) – w mitologii greckiej heros, królewicz koryncki; bohater Iliady Homera.

Uchodził za syna Posejdona i Eurynome (Eurymeda). Jego „ludzkim” ojcem był król Glaukos, syn Syzyfa. Bawiąc się łukiem ojca zabił przypadkowo brata, za co został wygnany z dworu. Schronienie znalazł u króla Projtosa. Jego żona, Steneboja (Anateja), zakochała się w Bellerofoncie, ale ten nie odwzajemnił uczucia, za co oskarżyła go o zaloty do niej (motyw żony Putyfara). Król Projtos, nie chcąc naruszyć praw gościnności, wysłał Bellerofonta z listem do swego teścia, Jobatesa, króla Licji, by ten kazał zabić młodzieńca (stąd powiedzenie „list Bellerofonta”, łac. Bellerophontis litterae). Jobates wysłał Bellerofonta, aby zabił Chimerę, co ostatecznie mu się udało dzięki pomocy Pegaza, cudownego skrzydlatego rumaka, który wyskoczył z brzucha gorgony Meduzy, gdy Perseusz uciął jej głowę. Bellerofont zdołał okiełznać Pegaza. Wysłany na wojnę z Amazonkami powrócił z niej w triumfie, zabijając też po drodze atakujących z zasadzki zabójców. W nagrodę Jobates wydał za Bellerofonta swoją córkę Filonoe, z którą ten drugi miał troje dzieci: Isandrosa, Hippolochosa (ojca Glaukosa, który pod Troją zamienił zbroje z Diomedesem) i Laodamię (matkę Sarpendona). Z czasem utracił łaskę bogów z powodu pychy i został przez Zeusa strącony na ziemię, gdy próbował dostać się na Olimp na Pegazie; ślepy i chromy błąkał się później samotnie aż do śmierci.

Wikipedia

bellingshausen

Bellingshausen (ros. Беллинсгаузен) – rosyjska (dawniej radziecka) stacja antarktyczna znajdująca się w Zatoce Collins na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych. Była to jedna z pierwszych założonych stacji podczas radzieckiej wyprawy w 1968 roku. Na terenie stacji znajduje się cerkiew Trójcy Świętej.

Wikipedia

bellini

Giovanni Bellini (1427 lub 1430-1516); wł. malarz epoki renesansu

SJP.pl

Osoby:

- Vincenzo Bellini – włoski kompozytor operowy

- Alberto Bellini – włoski siatkarz, grający na pozycji przyjmującego

- Davide Bellini – włoski siatkarz

- Jacopo Bellini – włoski malarz

- Gentile Bellini - włoski malarz, syn Jacopo

- Giovanni Bellini – włoski malarz, syn Jacopo, brat Gentile

- Giacinto Bellini – włoski malarz, aktywny w epoce baroku

- Gianpaolo Bellini – włoski piłkarz występujący na pozycji środkowego obrońcy

- Hilderaldo Bellini – brazylijski piłkarz

Wikipedia

bellona

1. w mitologii rzymskiej: bogini wojny;
2. miejscowość i gmina we Włoszech;
3. wyspa w archipelagu Wysp Salomona;
4. polskie wydawnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 28;

Wiktionary

Geografia

- Bellona – miejscowość i gmina we Włoszech

- Bellona – wyspa w archipelagu Wysp Salomona

Piśmiennictwo

- Bellona – polskie wydawnictwo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bellona uchodziła niekiedy za siostrę albo żonę Marsa.

(1.1) Przed świątynią Bellony na Polu Marsowym w Rzymie przyjmowano wodzów powracających ze zwycięskiej wojny oraz dokonywano aktu wypowiedzenia wojny ludom niegraniczącym z rzymskim państwem.

(1.1) Atrybutami Bellony były: pochodnia, miecz lub włócznia.

(1.2) Bellona porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈːɔ̃na, AS: be•lõna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Duelona, Duellona; Enyo

Wiktionary

bellotto

Bellotto:

- Bernardo Bellotto

- Lorenzo Bellotto

Wikipedia

bellucci

[czytaj: beluczczi] nazwisko obce

SJP.pl

belmondo

[czytaj: belmąDO] nazwisko; m.in. Jean-Paul Belmondo - francuski aktor

SJP.pl

- Belmondo – polski raper i autor tekstów

Osoby o tym nazwisku:

- Jean-Paul Belmondo – francuski aktor i producent filmowy

- Paul Belmondo – francuski kierowca wyścigowy

- Stefania Belmondo – włoska biegaczka narciarska

- Vittorio Belmondo – włoski kierowca wyścigowy

Wikipedia

belmopan

mieszkaniec Belmopanu; belmopańczyk

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Belize;

Wiktionary

Belmopan – stolica Belize, położona w środkowej części kraju, około 80 km od wybrzeża Morza Karaibskiego, w dolinie rzeki Belize na wysokości 76 m n.p.m. Ludność miasta wynosi 16 435 mieszkańców (2007) – trzecie co do wielkości miasto w kraju.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Belmopanu|Ms=Belmopanie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. belmopanin mos., belmopanka ż.

przym. belmopański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Belmopan

* baskijski: (1.1) Belmopan

* bułgarski: (1.1) Белмопан m.

* czeski: (1.1) Belmopan

* słowacki: (1.1) Belmopan m.

* szwedzki: (1.1) Belmopan n.

* ukraiński: (1.1) Бельмопан

* węgierski: (1.1) Belmopan

* włoski: (1.1) Belmopan ż.

źródła.

== Belmopan (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Belmopan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛlˈmɔpãn, AS: belmopãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belmopanin mos., belmopanka ż.

przym. belmopański

Wiktionary

belmopańczyk

mieszkaniec Belmopanu; belmopanin

SJP.pl

belmopanin

mieszkaniec Belmopanu; belmopańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Belmopanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãɲĩn, AS: belmopãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belmopan mrz.

:: fż. belmopanka ż.

przym. belmopański

Wiktionary

belmopanka

mieszkanka Belmopanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Belmopanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãnka, AS: belmopãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belmopan mrz.

:: fm. belmopanin mos.

przym. belmopański

Wiktionary

belmopański

→ Belmopan (stolica Belize)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Belmopan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlmɔˈpãj̃sʲci, AS: belmopãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Belmopan mrz., belmopanin mos., belmopanka ż.

Wiktionary

belniak

nazwisko

SJP.pl

belno

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Belno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo

- Belno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

- Belno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bieliny

- Belno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

- Belno – gromada

Wikipedia

belona

ryba z rzędu aterynokształtnych o bardzo smacznym mięsie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Belone belone|ref=tak., gatunek ryby morskiej o długim ciele;

Wiktionary

Belona, belona pospolita (Belone belone) – drapieżny gatunek morskiej ryby belonokształtnej z rodziny belonowatych (Belonidae). Poławiana dla smacznego mięsa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Belony pływają w stadach blisko powierzchni wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈlɔ̃na, AS: belõna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) belona pospolita

Wiktionary

belonofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed ostrymi rzeczami (np. nożami, żyletkami)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛlɔ̃nɔˈfɔbʲja, AS: belõnofobʹi ̯a

Wiktionary

belonokształtne

rząd ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Belonokształtne (Beloniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii).

Wikipedia

belonokształtny

o cechach belonokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

belonowate

rodzina ryb (około 25 gatunków) z gromady promieniopłetwych, występujących zarówno w morzach, jak i wodach słodkich głównie w strefach klimatu równikowego i podzwrotnikowego

SJP.pl

Belonowate (Belonidae) – rodzina drapieżnych ryb belonokształtnych (Beloniformes) charakteryzujących się silnie wydłużonym ciałem i długimi szczękami tworzącymi prosty dziób. Są poławiane gospodarczo.

Wikipedia

belonowaty

o cechach belonowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

belontać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. majdać, dyndać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Ale mi sie belonto w bebechach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belontanie n., belowanie n.

czas. bałamoncić ndk.

Wiktionary

belontanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|belontać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. belontać ndk.

Wiktionary

belotka

karciana gra hazardowa

SJP.pl

Belotka (Nemoossis belloci) – gatunek morskiej ryby z podrodziny belotkowatych (Pterothrissinae) w obrębie rodziny albulowatych (Albulidae).

Wikipedia

belować

zwijać, formować coś w bele

SJP.pl

belowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wzdęcie

Wiktionary

Powiązane:

czas. belontać

Wiktionary

belowy

→ bela

SJP.pl

Patrz:
bela

belski

→ Belsk Duży, → Belsk Mały

SJP.pl

Patrz:
Belsk Duży, → Belsk Mały

beluarda

1. bastion;
2. rodzaj machiny oblężniczej

SJP.pl

Beluarda lub beluard (z wł. baluardo) – początkowo obszerna baszta w fortyfikacji, w postaci tarasu, podobna do bastei. Użyta pierwotnie we Włoszech w XV w. W Polsce używana od XVI wieku do obrony najbardziej narażonych części fortyfikacji zamkowych, np. w Ogrodzieńcu i Tenczynku. Przyjmowała czasem formę baszty o dwóch kondygnacjach, lub wyposażonej częściowo lub całościowo w kazamaty. To także fragment fortyfikacji stałej

Inne znaczenie to dawne określenia na hulajgorod.

Wikipedia

beludża

mieszkaniec Beludżystanu (krainy w południowo-wschodniej Azji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Beludżystanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W XVI w. Beludżowie utworzyli kilka feudalnych księstw.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fż. Beludżyjka ż.

przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary

beludżi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język Beludżów;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W beludżi pisano nawet bajki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beludżyjski mrz., Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż.

przym. beludżyjski

Wiktionary

beludżyjka

mieszkanka Beludżystanu (krainy w południowo-wschodniej Azji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Beludżystanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beludżystan mrz., beludżi n.

:: fm. Beludża mos.

przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary

beludżyjski

→ Beludża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Beludżami, dotyczący Beludżów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język beludżyjski;

Wiktionary

Patrz:
Beludża
Powiązane:

rzecz. Beludżystan mrz., Beludża mos., Beludżyjka ż., beludżi mrz.

Wiktionary

beludżystan

1. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie;
2. zachodnia prowincja Pakistanu;
3. Sistan i Beludżystan - ostan (prowincja) w południowo-wschodnim Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;

(1.2) geogr. adm. prowincja w południowo-zachodnim Pakistanie;

Wiktionary

- Beludżystan – kraina historyczna

- Beludżystan – prowincja w Pakistanie

- Sistan i Beludżystan – prowincja w Iranie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koczownicza ludność Beludżystanu hodowała owce, wielbłądy, kozy i konie.

(1.2) Komunikacja w Beludżystanie zdaje się być słabo rozwinięta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beludżyjski mrz., Beludża mos., beludżi n., Beludżyjka ż.

przym. beludżyjski, beludżystański

Wiktionary

beludżystański

→ Beludżystan; beludżyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Beludżystanem, dotyczący Beludżystanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beludża mos., Beludżystan mrz., Beludżyjka ż.

Wiktionary

beluria

sztuczna elegancja stylu

SJP.pl

beluwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. beczkowóz (do wywozu nieczystości z szamba)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jo żech mioł klank w mobilniku jak plompa z beluwy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bela

Wiktionary

belweder

1. budowla ogrodowa (np. pałacyk, pawilon, altana) na wzniesieniu, z tarasem, z którego roztacza się rozległy widok;
2. część budowli wysunięta ponad dach, zwykle z tarasem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

(1.2) archit. pałac usytuowany jak belweder (1.1), zwykle z rozległym widokiem na ogród

(1.3) archit. nadbudówka lub dodatkowe piętro nad najwyższym poziomem budynku, często z tarasem

(1.4) gw. więzienna areszt śledczy w Warszawie

Wiktionary

- belweder (architektura)

- Belweder na wzgórzu Klausberg

- Belweder na wzgórzu Pfingstberg

- Belweder w Pradze

- Belweder w Warszawie

- Belweder w Wiedniu

- Belweder (telewizor) – marka polskiego odbiornika telewizyjnego

- Belweder – szczyt na Spitsbergenie, nazwany od Belwederu w Warszawie

- Belweder – szczyt na Wyspie Króla Jerzego

- Belweder – marka papierosów epoki PRL-u, sprzedawanych po 20 sztuk w eleganckich tekturowych pudełeczkach z rysunkiem warszawskiego Belwederu

- Belweder – gajówka w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Gościeradów

- Belweder – wzgórze (wzniesienie) w paśmie Wzgórz Trzebnickich, w Obornikach Śląskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛlˈvɛdɛr, AS: belveder

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belwederczyk m.

przym. belwederski

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) gw. więzienna centralniak, mokotów

Wiktionary

belwederczyk

uczestnik ataku na Belweder w Warszawie, rozpoczynającego powstanie listopadowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. uczestnik ataku na Belweder w Warszawie rozpoczynającego powstanie listopadowe;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podchorążowie i belwederczycy, najściślej związani ze szlachtą, nie wyobrażali sobie jednak sprawy narodowej bez szlacheckiego kierownictwa i sami oddali władzę w ręce przeciwników.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belweder m.

przym. belwederski

Wiktionary

belwederski

1. związany z belwederem, pałacykiem ogrodowym;
2. związany z Belwederem, pałacem w Warszawie, w Parku Łazienkowskim;
3. związany z urzędem Prezydenta RP, np. profesor belwederski - profesor mianowany przez Prezydenta RP

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z belwederem, dotyczący belwederu

(1.2) związany z warszawskim pałacem Belweder

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. belweder mrz., belwederczyk mos.

Wiktionary

belzebub

potocznie:
1. ktoś zły, rodzaj wyzwiska;
2. diabeł, szatan, czart, bies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

(1.2) rel. diabeł

Wiktionary

Belzebub (hebr. בעל זבוב *ba‘al zəvûv, arab. بعل الذباب, gr. Βεελζεβούλ – dosł.: pan much i komarów, popularnie: władca much) – semickie imię demona, wodza demonów. Pojawia się ono w Ewangelii Łukasza, w opisie sytuacji, gdy Żydzi (faryzeusze i uczeni) oskarżają Jezusa, że mocą Belzebuba, władcy złych duchów, wyrzuca złe duchy (Łk 11, 15). Bywał także nazywany karmazynowym królem bądź antychrystem. W niektórych kodeksach Nowego Testamentu pojawiają się ponadto inne greckie wersje zapisu Βεελζεβούλ, takie jak Βεζεβούλ i Βεελζεβούβ. Z tymi różnicami leksykalnymi nie wiążą się żadne nowe odcienie znaczeniowe. W celu pogodzenia tych rozbieżności leksykalnych, niektórzy egzegeci stosują zapisΒεελζεβούλ(β), który jednak nie wydaje się ani praktyczny, ani konieczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lecz niektórzy z nich rzekli: «Przez Belzebuba, władcę złych duchów, wyrzuca złe duchy».

Wiktionary

belzebubi

przymiotnik od: belzebub

SJP.pl

bem

nazwisko

SJP.pl

- Adam Bem – ukraiński piłkarz

- Aleksander Bem – polski obrońca chłopów, uczestnik powstania miechowskiego Ludwika Mazarakiego

- Aleksander Bem – polski perkusista, wokalista i kompozytor

- Alfred Bem – rosyjski bibliotekarz, emigracyjny działacz społeczno-kulturalny, literaturoznawca, krytyk literacki, wykładowca akademicki, publicysta i pisarz

- Alfred Brunon Bem – polski działacz ruchu robotniczego

- Antoni Gustaw Bem – polski krytyk literacki

- Bernard Bem – polski piłkarz

- Daniel Bem – polski naukowiec, inżynier telekomunikacji

- Ewa Bem – polska piosenkarka i wokalistka jazzowa

- Henryk Bem – polski chemik, profesor PŁ

- Henryk Bem – polski żużlowiec

- Jan Bem – polski piłkarz

- Jan Bém – czechosłowacki lekkoatleta i trener

- Jerzy Bem – polski astronom

- Józef Bem – polski generał, dowódca artylerii w czasie powstania listopadowego, feldmarszałek armii tureckiej, naczelny wódz powstania węgierskiego 1848–1849 i zastępca wodza drugiej rewolucji wiedeńskiej

- Kazimierz Bem – polski i amerykański duchowny kalwiński, prawnik i historyk

- Mieczysław Bem – instruktor polskiego harcerstwa

- Sandra Ruth Lipsitz Bem – amerykańska psycholog

- Stanisław Bem – polski harcerz i żołnierz podziemia niepodległościowego, sierżant podchorąży AK

- Włodzimierz Bem de Cosban (1889–1954) –major kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

Wikipedia

bema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. podium, trybuna, w kościele – podwyższona przestrzeń wokół ołtarza

(1.2) hist. podwyższenie dla mówców na agorze

Wiktionary

- bema (architektura) – mównica, podwyższenie, podium

- Bema – miejscowość i gmina we Włoszech

- Osiedle Bema – osiedle Białegostoku

- Ulica Józefa Bema – popularna nazwa ulic w Polsce

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) mównica, trybuna, podium

Wiktionary

bemar

wanna podgrzewcza do przechowywania ciepłych potraw, stosowana głównie w zakładach gastronomicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podgrzewany szeroki pojemnik na żywność służący do utrzymywania temperatury potraw;

Wiktionary

- Bemar (kuchnia) – wyposażenie kuchni

- bemar – choroba

Wikipedia

bemarowy

związany z bemarem

SJP.pl

bembenek

nazwisko

SJP.pl

bembizm

nurt w renesansowej literaturze włoskiej określany jako arystokratyczny humanizm, opierający się na dziełach P. Bembo, propagatora czystości formy literackiej i kontynuowania tradycji Cycerona i Petrarki

SJP.pl

bemit

minerał, wodorotlenek glinu; boehmit

SJP.pl

Bemit (także Boehmit) – minerał z gromady wodorotlenków. Główny składnik boksytów. Należy do minerałów rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemiecko-czeskiego chemika Johanna Böhma (1895-1952), a nie od niemieckiego geologa i paleontologa Johannesa Böhma (1857-1938).

Wikipedia

bemol

znak w notacji muzycznej obniżający dźwięki o pół tonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. znak graficzny obniżający nutę o półton;

Wiktionary

Bemol (♭) – znak chromatyczny, obniżający wysokość dźwięku o pół tonu.

Bemol może być użyty jako znak przykluczowy (umieszczony bezpośrednio po kluczu). Obniża wówczas wszystkie dźwięki, na wysokości których jest zapisany na pięciolinii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aby obniżyć dźwięk o półton, wystarczy dopisać do niego bemol, jeśli chcemy o tę samą wysokość podwyższyć dźwięk, używamy krzyżyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃mɔl, AS: bẽmol

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. ♭

Wiktionary

bemolowy

przymiotnik od: bemol

SJP.pl

bemowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bemowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłum bemowian skanduje pod urzędem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bemowo n.

:: fż. bemowianka ż.

przym. bemowski

Wiktionary

bemowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bemowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bemowo n.

:: fm. bemowianin mos.

przym. bemowski

Wiktionary

bemowo

dzielnica Warszawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

(1.2) geogr. część wsi Ścinawka Górna, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków

Wiktionary

Bemowo – dzielnica Warszawy, położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od południa Bemowo graniczy z dzielnicami Włochy i Ursus.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bemowianin mos., bemowianka ż.

przym. bemowski

Wiktionary

bemowski

→ Bemowo (dzielnica Warszawy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bemowa, związany z Bemowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Film był wyświetlany w jednym z bemowskich kin.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bemowo n., bemowianin mos., bemowianka ż.

Wiktionary

ben

1. syn (w imionach arabskich); bin, ibn;
2. syn (w imionach hebrajskich)

SJP.pl

przyimek

(1.1) syn (w imionach arabskich)

(1.2) syn (w imionach hebrajskich)

Wiktionary

Belgia:

- Ben-Ahin – dzielnica Huy

Holandia:

- Ben Hoyer – osada (buurt) w Willemstadzie

Iran:

- Ben – miejscowość

Stany Zjednoczone:

- Ben – miejscowość w stanie Arkansas

- Ben – miejscowość w stanie Ohio

- Ben – miejscowość w stanie Teksas

- Ben – miejscowość w stanie Tennessee

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃n, AS: bẽn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bin, ibn

Wiktionary

benami

rodzaj transakcji w Azji Wschodniej

SJP.pl

benares

Waranasi; miasto w Indiach

SJP.pl

Waranasi (hindi वाराणसी, Vārāṇasī; ang. Varanasi; hist. Benares, Kaśi) – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem. W 2011 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

benchmark

[czytaj: benczmark] test lub program komputerowy sprawdzający wydajność sprzętu lub oprogramowania

SJP.pl

- Benchmark (ekonomia) – wskaźnik gospodarczy

- Testowanie wzorcowe (ang. benchmark) – test wzorcowy sprzętu lub oprogramowania

- benchmark.pl – strona internetowa

- Benchmarking inaczej badania porównawcze lub analiza porównawcza

- Reper – znak geodezyjny

Wikipedia

benchmarking

Benchmarking (badania porównawcze lub analiza porównawcza) – praktyka stosowana w zarządzaniu, polegająca na porównywaniu procesów i praktyk stosowanych przez własne przedsiębiorstwo, ze stosowanymi w przedsiębiorstwach uważanych za najlepsze w analizowanej dziedzinie. Wynik takiej analizy służy jako podstawa doskonalenia. Jest to praktyczna realizacja przysłowia: „trzeba się uczyć na błędach, ale lepiej uczyć się na błędach cudzych, niż na swoich”.

Wikipedia

bencz

dno zbiornika wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pierwotne dno strefy przybrzeżnej zbiornika wodnego;

Wiktionary

Bencz – pierwotne dno strefy przybrzeżnej zbiornika wodnego. Zazwyczaj zbudowane jest z części trudno rozpuszczalnych, trwałych na erozję. Bencz często jest zakrywany w wyniku sedymentacji materiałów pochodzących z abrazji brzegów zbiornika wodnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛ̃n͇t͡ʃ, AS: bẽṇč

Wiktionary

bender

nazwisko

SJP.pl

- Bender – fikcyjna postać, robot z serialu Futurama

Wikipedia

benderski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Benderami, dotyczący Bender

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bendery mrz.

Wiktionary

bendery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Naddniestrzu, separatystycznej części Mołdawii, port nad Dniestrem;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. benderski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Tehinia

Wiktionary

bendir

instrument perkusyjny, bęben o głębokim brzmieniu pochodzący z Afryki Północnej

SJP.pl

Bendir (arab. بندر) – instrument perkusyjny pochodzący z Afryki Północnej, najczęściej spotykany w Maroku. Jest to bęben obręczowy o głębokim brzmieniu charakteryzujący się połączeniem rezonującego brzęczenia (dzięki jelitowym sznurkom naciągniętym pod wewnętrzną płaszczyzną membrany) i możliwością zmian kolorytu powodowanym ruchami całością instrumentu. Bendir tradycyjnie grany palcami lub całą dłonią, trzymany jest jedną ręką, dla ułatwienia chwytu posiada w obręczy otwór na kciuk.

Wikipedia

bendkowski

nazwisko

SJP.pl

bendyk

nazwisko

SJP.pl

benedek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Gábor Benedek – węgierski pięcioboista nowoczesny, olimpijczyk

- Jan Benedek – polski kompozytor, gitarzysta i wokalista

- Joana Benedek – meksykańska aktorka

- János Benedek – węgierski sztangista, olimpijczyk

- László Benedek – amerykański reżyser filmowy

- László Benedek – węgierski neurolog i psychiatra

- Ludwig von Benedek – austriacki wojskowy

- Tibor Benedek – węgierski piłkarz wodny

- Witold Benedek – polski architekt

Wikipedia

benedetti

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Cesare Benedetti – włoski kolarz szosowy

- Mario Benedetti – urugwajski dziennikarz, nowelista i poeta

Wikipedia

benedict

[czytaj: BEnidikt] nazwisko, m.in. Ruth Fulton Benedict (1887-1948) - amerykański antropolog kulturowy

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Benedict – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Wilson

- Benedict – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Charles

- Benedict – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York

- Benedict – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean

Wikipedia

benedictus

Wikipedia

benedykciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benedykty lub z nią związany

SJP.pl

benedykcja

dawniej: błogosławieństwo

SJP.pl

Błogosławieństwo w Biblii – termin religijny oznaczający formułę lub gest wyrażenia życzenia udzielenia łaski przez Boga.Słowo błogosławieństwo pochodzi od łacińskiego bene-dictio (gr. eu-logein) – mówić dobrze, życzyć czegoś dobrego. Swymi korzeniami sięga do hebrajskiego źródłosłowu brk. Ten jeden rdzeń służy do określenia różnych form błogosławieństwa: beraka – błogosławieństwo; barek – błogosławić; baruk – błogosławiony.

Wikipedia

benedykt

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Benedykta

Wiktionary

Benedykt – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa benedictus, oznaczającego „tego, o którym się dobrze mówi”; „tego, któremu się dobrze życzy”. Znanym imiennikiem był Benedykt z Nursji, założyciel opactwa benedyktyńskiego na Monte Cassino, i Spinoza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Papież Benedykt został emerytem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛdɨkt, AS: bẽnedykt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., benedykta ż., benedykt mrz., stpol. Bień

:: zdrobn. Benek m., Benuś m.

:: fż. Benedykta ż.

przym. benedyktyński, Benedyktowy, benedyktowy

Wiktionary

benedykta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Benedykt

Wiktionary

Benedykta – żeńska forma imienia Benedykt. Może też występować w formie Benita.

Benedykta imieniny obchodzi 4 stycznia, 21 marca, 6 maja, 29 czerwca i 2 lipca.

Znane osoby o imieniu Benedykta:

- św. Benedykta Hyŏng Kyŏng-nyŏn – męczennica koreańska

- św. Teresa Benedykta od Krzyża

- Benedykta – księżniczka Danii

- Benita von Falkenhayn – niemiecka arystokratka, agentka polskiego wywiadu

- Benita Ferrero-Waldner – austriacka działaczka polityczna

- Benita Fitzgerald-Brown – amerykańska lekkoatletka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z obrazów pani Benedykty wisi w miejskiej bibliotece.

(1.1) Podarujmy Benedykcie album o Tatrach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨkta, AS: bẽnedykta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benedykt mos.

przym. pobenedyktyński

Wiktionary

benedyktostwo

Benedykt z małżonką; Benedyktowie

SJP.pl

benedyktowie

imię męskie

SJP.pl

benedyktowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benedykta lub z nim związany

SJP.pl

benedyktyn

mnich, członek Zakonu św. Benedykta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) spoż. likier korzenno-ziołowy

Wiktionary

Benedyktyni, Zakon Świętego Benedykta (łac. Ordo Sancti Benedicti, używany skrót: OSB) − najstarszy katolicki zakon mniszy na Zachodzie, założony w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji. Dzieli się na gałęzie:

- męską – mnichów;

- żeńską – mniszki;

- laikat – oblatów, wiernych świeckich obojga płci, zrzeszonych przy opactwach benedyktyńskich i żyjących według Reguły św. Benedykta w świecie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do benedyktynów wstąpił jesienią 1966 roku.

(2.1) Czy reflektowałbyś na kieliszeczek benedyktyna?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n, AS: bẽnedyktỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benedykt mos., benedyktyńskość ż.

:: fż. benedyktynka ż.

przym. pobenedyktyński, benedyktyński

przysł. benedyktyńsko

Wiktionary

benedyktyni

męski zakon katolicki

SJP.pl

Benedyktyni, Zakon Świętego Benedykta (łac. Ordo Sancti Benedicti, używany skrót: OSB) − najstarszy katolicki zakon mniszy na Zachodzie, założony w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji. Dzieli się na gałęzie:

- męską – mnichów;

- żeńską – mniszki;

- laikat – oblatów, wiernych świeckich obojga płci, zrzeszonych przy opactwach benedyktyńskich i żyjących według Reguły św. Benedykta w świecie.

Wikipedia

benedyktynka

1. likier korzenno-ziołowy wyrabiany dawniej przez benedyktynów; benedyktyn;
2. członkini katolickiego kontemplacyjnego zakonu żeńskiego: Mniszki Zakonu św. Benedykta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakonnica z zakonu św. Benedykta

(1.2) likier o smaku ziołowo-korzennym

Wiktionary

Benedyktyn lub benedyktynka – likier złożony z ponad 40 rozmaitych ziół i korzeni, sporządzany od początku XVI w. do czasów rewolucji francuskiej przez benedyktynów z klasztoru Fécamp we Francji. Pierwotna receptura Benedictine D. O. (popularnie zwanej benedyktynką) opracowana została w 1510 r. przez włoskiego mnicha przebywającego w klasztorze Benedyktynów w Normandii. Początkowo trunek miał być lekiem na malarię.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benedykt mos.

:: fm. benedyktyn mos.

przym. pobenedyktyński, benedyktyński

Wiktionary

benedyktynki

1. likier korzenno-ziołowy wyrabiany dawniej przez benedyktynów; benedyktyn;
2. członkini katolickiego kontemplacyjnego zakonu żeńskiego: Mniszki Zakonu św. Benedykta

SJP.pl

Benedyktynki, Mniszki Zakonu św. Benedykta (łac. Moniales Ordinis Sancti Benedicti, O.S.B.) – żeński zakon klauzurowy.

Wikipedia

benedyktyński

1. odnoszący się do zakonu benedyktynów;
2. przenośnie: wymagający precyzji i cierpliwości, np. praca benedyktyńska, cierpliwość benedyktyńska; żmudny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z benedyktynami, dotyczący benedyktynów

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który wymaga wyjątkowej dokładności i poświęcenia dużej ilości czasu

przymiotnik dzierżawczy

(3.1) należący do benedyktynów, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

(3.1) Szukaliśmy schronienia w starym klasztorze benedyktyńskim za rzeką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., Benedykt mos.

przym. pobenedyktyński

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) żmudny, mozolny, mrówczy

Wiktionary

benefaktor

dawniej: osoba świadcząca innym dobro; dobroczyńca, filantrop, dobrodziej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. dobroczyńca, fundator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfaktɔr, AS: bẽnefaktor

Wiktionary

Powiązane:

przym. benefaktorski

Wiktionary

benefaktorka

→ benefaktor

SJP.pl

Patrz:
benefaktor

benefaktorski

dawniej: dotyczący benefaktora, związany z benefaktorem - dobroczyńcą, filantropem, np. portret benefaktorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z benefaktorem, dotyczący benefaktora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benefaktor mos.

Wiktionary

beneficencja

dawniej: udzielanie pomocy potrzebującym; dobroczynność, filantropia

SJP.pl

beneficjalny

1. we wczesnym średniowieczu, zwłaszcza w zachodniej Europie: taki, który dotyczył beneficjum - warunkowego nadania ziemi, urzędu itp. wasalowi przez seniora jako wynagrodzenia za wykonywanie określonych z góry obowiązków;
2. w Kościele katolickim: taki, który dotyczył beneficjum - urzędu związanego z dochodami

SJP.pl

beneficjant

osoba czerpiąca zyski z beneficjum, czyli z nadanych dóbr, ziemi lub urzędu; beneficjent

SJP.pl

beneficjantka

→ beneficjant

SJP.pl

Patrz:
beneficjant

beneficjent

1. osoba czerpiąca zyski z beneficjum, czyli z nadanych dóbr, ziemi lub urzędu; beneficjant;
2. w ekonomii: strona umowy franczyzy będąca dawcą, organizatorem sieci franczyzowej; franczyzodawca, franchisedawca, franchisodawca, franchisingodawca, franczyzer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

(1.2) hist. rel. osoba korzystająca z beneficjum

Wiktionary

Beneficjent – osoba otrzymująca pieniądze lub inne korzyści. Na przykład osoba, której udzielono kredytu albo na rzecz której została otwarta akredytywa, udzielona gwarancja lub poręczenie. W przypadku przelewów pieniężnych (zarówno lokalnych, jak i zagranicznych) – osoba, na rzecz której zostaje dokonany przelew.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwróciła się do dotychczasowych beneficjentów, by finansowali dalsze wysiłki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benefit m., beneficjum n.

:: fż. beneficjentka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beneficjant, profitent

Wiktionary

beneficjentka

→ beneficjent

SJP.pl

Patrz:
beneficjent

beneficjum

1. we wczesnym średniowieczu, zwłaszcza w zachodniej Europie: warunkowe nadanie ziemi, urzędu itp. wasalowi przez seniora jako wynagrodzenie za wykonywanie określonych z góry obowiązków;
2. w Kościele katolickim: urząd, z którym związane są dochody;
3. przenośnie: dochód, korzyść z czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. akt nadania przez cesarza rzymskiego szczególnych przywilejów osobom zasłużonym

(1.2) hist. w średniowieczu: nadanie na określonych warunkach ziemi lub urzędu wasalowi przez seniora

(1.3) hist. dochodowy urząd w Kościele katolickim

(1.4) przen. korzyści płynące z czegoś

Wiktionary

Beneficjum (łac. beneficium, „dobrodziejstwo, uposażenie”) – pierwotnie określenie dotyczyło dóbr ziemskich przydzielonych osobie za wykonywanie powierzonych obowiązków. W następstwie zaczęto tak nazywać nadanie gruntu wasalowi przez seniora, czasowe albo dożywotnie, jako honorowe wynagrodzenie albo w zamian za służbę wasalną, później dziedziczne. Z czasem termin zaczął metonimicznie oznaczać sprawowany urząd i dochody z nim związane.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. beneficjent m., beneficjentka ż., benefit m.

Wiktionary

benefis

1. przedstawienie teatralne lub koncert organizowane dla uczczenia długoletniej pracy jednego z artystów;
2. dawniej: impreza mająca na celu zdobycie dodatkowych dochodów dla artysty lub zespołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. przedstawienie organizowane na cześć artysty obchodzącego znaczący jubileusz pracy artystycznej;

(1.2) daw. impreza, której celem jest dodatkowe wynagrodzenie aktorów

Wiktionary

Benefis – spektakl, koncert lub podobne wydarzenie zorganizowane dla uczczenia konkretnej osoby lub zespołu osób. Uroczystość ma charakter retrospektywny i najczęściej odbywa się z okazji jubileuszu. W benefisie uczestniczy uhonorowywany, czyli benefisant (formy niepoprawne: beneficjant, beneficjent) oraz zaproszeni przez niego goście.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W benefisie uczestniczy uhonorowywany, czyli benefisant oraz zaproszeni przez niego goście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛfʲis, AS: bẽnefʹis

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benefisant m., benefisantka ż.

przym. benefisowy

Wiktionary

benefisant

artysta, na cześć którego odbywa się przedstawienie lub koncert

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta, dla którego urządza się benefis

Wiktionary

Benefis – spektakl, koncert lub podobne wydarzenie zorganizowane dla uczczenia konkretnej osoby lub zespołu osób. Uroczystość ma charakter retrospektywny i najczęściej odbywa się z okazji jubileuszu. W benefisie uczestniczy uhonorowywany, czyli benefisant (formy niepoprawne: beneficjant, beneficjent) oraz zaproszeni przez niego goście.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛˈfʲisãnt, AS: bẽnefʹisãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benefis ż.

:: fż. benefisantka ż.

Wiktionary

benefisantka

artystka, na cześć której odbywa się przedstawienie lub koncert

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: benefisant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Benefisantka poprosiła gości o nieprzynoszenie kwiatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃nɛfʲiˈsãntka, AS: bẽnefʹisãntka

Wiktionary

Powiązane:

zob. benefisant.

Wiktionary

benefisowy

związany z benefisem - przedstawieniem teatralnym lub koncertem organizowanym dla uczczenia długoletniej pracy jednego z artystów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z benefisem, dotyczący benefisu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benefis m.

Wiktionary

benefit

dodatkowa korzyść w pracy

SJP.pl

Benefit – trzeci album grupy Jethro Tull, wydany w kwietniu 1970 roku. Po raz pierwszy w nagraniach wziął udział John Evan jako pianista i organista, chociaż nie był on jeszcze stałym członkiem grupy, jak również ostatnim, w którego nagraniu brał udział basista Glenn Cornick. Album osiągnął trzecie miejsce w rankingach sprzedaży w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

benefitowy

→ benefit

SJP.pl

Patrz:
benefit

benek

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie); Benuś

SJP.pl

Benek – polsko-austriacki komediodramat z 2007 roku w reżyserii Roberta Glińskiego.

Zdjęcia kręcono w Bytomiu, Rudzie Śląskiej, Katowicach, Chorzowie i Świętochłowicach. Trwały one od 4 października do 11 listopada 2006 roku.

Wikipedia

beneluks

unia gospodarcza obejmująca Belgię, Holandię i Luksemburg; Benelux, BENELUX

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

Wiktionary

Beneluks, Benelux – region w Europie Zachodniej składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga. Słowo Benelux to skrót powstały z połączenia pierwszych sylab nazw tych państw (francuska/niderlandzka, w nawiasach polska nazwa): Belgique/België (Belgia), Nederland (Holandia), Luxembourg/Luxemburg (Luksemburg).

Pierwotnie określenie Benelux oznaczało jedynie unię celną wspomnianych państw.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Monarchie przetrwały w Skandynawii, w krajach Beneluksu i w Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Benelux

Wiktionary

benelux

unia gospodarcza obejmująca Belgię, Holandię i Luksemburg; Beneluks, BENELUX

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Beneluks.

Wiktionary

Beneluks, Benelux – region w Europie Zachodniej składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga. Słowo Benelux to skrót powstały z połączenia pierwszych sylab nazw tych państw (francuska/niderlandzka, w nawiasach polska nazwa): Belgique/België (Belgia), Nederland (Holandia), Luxembourg/Luxemburg (Luksemburg).

Pierwotnie określenie Benelux oznaczało jedynie unię celną wspomnianych państw.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) war. Beneluks

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

zob. Beneluks.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Beneluks.

źródła.

== Benelux (język angielski.) ==

thumb|Benelux (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. Benelux, Beneluks

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈnɛluks, AS: bẽneluks

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Beneluks

Wiktionary

benesz

nazwisko

SJP.pl

Benesz – polskie nazwisko pochodzące od Beneš

- Adam Benesz

- Andrzej Benesz

Wikipedia

benetton

[czytaj: benetn] nazwisko

SJP.pl

- Benetton Group S.p.A. – włoskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i sprzedażą odzieży oraz obuwia

- Benetton Formula – zespół i konstruktor Formuły 1

osoby noszące nazwisko Benetton:

- Luciano Benetton

- Mario Benetton

- Rocco Benetton

Wikipedia

benetyt

roślina nagonasienna z epoki jurajskiej; bennetyt

SJP.pl

Benetyty (Bennettitopsida, Cycadeoidopsida) – klasa roślin kopalnych należących do typu (gromady) nagonasiennych. Żyły w erze paleozoicznej i mezozoicznej od późnego permu do połowy późnej kredy. Benetyty czasem uważane są za oddzielny typ (gromadę) – Bennettitophyta.

Wikipedia

benewencki

→ Benewent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Benewentem, dotyczący Benewentu

Wiktionary

Patrz:
Benewent
Przykłady

(1.1) Podczas gdy kuriała panuje we Włoszech środkowych, na południu kraju powstaje tzw. pismo benewenckie drogą kaligraficznego przekształcania młodszej kursywy rzymskiej.

(1.1) Dostatnie i wystawne życie wśród kanoników benewenckich czy neapolitańskich coraz mniej podobało się Benedyktowi, w miarę jak dorastał, i coraz boleśniej odczuwał rozdźwięk między ewangelią a życiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benewent mrz.

przym. benewentański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) benewentański

Wiktionary

benewent

miasto i gmina we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

(1.2) geogr. prowincja we Włoszech, w regionie Kampania;

Wiktionary

Benewent (wł. Benevento) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sierpniu 871 r. książę Benewentu mógł tryumfować: w jego rękach znalazł się nie tylko siejący postrach Sawdan, pokonany emir Bari, ale i jego pogromca – cesarz Ludwik wraz ze swym skarbem, małżonką i dworem.

(1.1) Żadnej suwerenności nie miały wspomniane już księstwa Pontecorvo marszałka Bernadotte i Benewent Talleyranda: to władza czysto administracyjna. Talleyrand cenił sobie tytuł Altesse Serenissime, ale w swym Benewencie nigdy nie był (…).

(1.1) Manfred, syn Fryderyka, usiłował z mieczem w dłoni dochodzić praw do swego sycylijskiego dziedzictwa, zginął jednak w bitwie pod Benewentem w lutym owego brzemiennego w dramatyczne wydarzenia Roku Pańskiego tysiąc dwieście sześćdziesiątego ósmego sic. (...)

(1.1) Złożona z Murzynów lekka kawaleria wzięła udział w rozstrzygającej bitwie pod Benewentem w roku 1266, co znalazło swój wyraz na fresku z Tour Fernande w prowansalskim Pernes (lata osiemdziesiąty XIII wieku).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benewentana ż.

przym. benewencki, benewentański

Wiktionary

benewentański

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. benewencki.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Interesującym świadectwem erozji tradycyjnego systemu pojęciowego i skutków, jakie zjawisko to niosło dla organizacji społecznej, jest norma prawna ogłoszona przez benewentańskiego księcia Arechisa w ostatniej ćwierci VIII w..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benewent mos.

przym. benewencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) benewencki

Wiktionary

benewolencja

dawniej: przychylność, łaskawość, życzliwość

SJP.pl

benfica

[czytaj: benfika] portugalski klub piłkarski z Lizbony

SJP.pl

Benfica – miasto w Angoli, w prowincji Luanda.

Wikipedia

bengal

lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muślin, muszlin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Wiktionary

Bengal – kraina historyczna w Azji Południowej, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską. Zachodnia część Bengalu leży w Indiach (stan Bengal Zachodni), a wschodnią stanowi Bangladesz.

Powierzchnia wynosi około 215,5 tysiąca km², a zamieszkuje ją około 235 milionów ludzi (2003), głównie Bengalczycy. Największe miasto tego regionu to Kolkata w Indiach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ŋɡal, AS: bẽŋgal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bengalczyk mos., Bengalka ż., bengalik m., bengali m., bengalski mrz.

przym. bengalski

Wiktionary

bengalczyk

członek ludności zamieszkującej Bengal, krainę w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skład ludności Bangladeszu jest niemal jednolity, dlatego że Bengalczycy stanowią dziewięćdziesiąt osiem procent.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fż. Bengalka ż.

przym. bengalski

Wiktionary

bengali

język bengalski będący językiem urzędowym w Indiach i Bangladeszu

SJP.pl

Język bengalski (bengalski: বাংলা trl.: bāṃlā /baŋla/, ang. Bengali) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako językiem ojczystym ponad 180 mln osób, głównie w Bangladeszu (120 mln) i Indiach (60 mln). Jest on jednocześnie językiem urzędowym w tych dwóch państwach (w Indiach w stanach Bengal Zachodni i Tripura). Liczba osób używających bengalskiego jako drugiego języka wynosi około 70 mln.

Wikipedia

bengalia

kraina w Azji; Bengal

SJP.pl

bengalik

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

SJP.pl

bengalina

rodzaj tkaniny o płóciennym splocie, w której osnowa jest jedwabna, wątek zaś bawełniany (rzadziej z wełny czesankowej)

SJP.pl

bengalka

członkini ludu zamieszkującego Bengal (krainę w Azji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bengal mrz., Bengalia ż., bengalski mrz., bengali n.

:: fm. Bengalczyk mos.

przym. bengalski

Wiktionary

bengalski

przymiotnik od: Bengal

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bengalski (1.1);

Wiktionary

Język bengalski (bengalski: বাংলা trl.: bāṃlā /baŋla/, ang. Bengali) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako językiem ojczystym ponad 180 mln osób, głównie w Bangladeszu (120 mln) i Indiach (60 mln). Jest on jednocześnie językiem urzędowym w tych dwóch państwach (w Indiach w stanach Bengal Zachodni i Tripura). Liczba osób używających bengalskiego jako drugiego języka wynosi około 70 mln.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nagle snop czerwonego bengalskiego światła pada od strony wejścia i oblewa krwawym blaskiem całą arenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalsʲci, AS: bẽŋgalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bengal m., Bengalczyk m., Bengalka ż., bengalik m., bengali m.

Wiktionary

bengalskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bengalskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bengalskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bengalskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ŋˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bẽŋgalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

bengtsson

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Birgitta Bengtsson – szwedzka żeglarka sportowa, olimpijka

- Eddy Bengtsson – szwedzki zapaśnik, olimpijczyk

- Ingemund Bengtsson – szwedzki polityk

- Ingmar Bengtsson – szwedzki muzykolog

- Per-Inge Bengtsson – szwedzki kajakarz, olimpijczyk

- Robin Bengtsson – szwedzki piosenkarz

Wikipedia

beniamin

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Beniamina

Wiktionary

Beniamin – imię męskie pochodzenia biblijnego, oznaczające dosłownie „syn południa” lub „syn prawicy” (w języku hebrajskim północ jest utożsamiana z lewą, a południe z prawą stroną). Beniamin imieniny obchodzi 31 marca i 19 grudnia.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom w Polsce, Beniamin w 2017 roku zajmował 123. miejsce wśród imion męskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Ela wypomniała Beniaminowi wczorajszą nieobecność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲjãmʲĩn, AS: bẽńi ̯ãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beniamin mos., beniaminek mos., Beniaminów mrz.

:: zdrobn. Beniaminek mos.

:: fż. Beniamina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Beniaminek

Wiktionary

beniamina

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Beniamin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie widziałyśmy Beniaminy chyba ze sto lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beniamin mos., Beniaminek mos., beniaminek mos., Beniaminów mrz.

:: fm. Beniamin mos.

Wiktionary

beniaminek

ulubieniec, pupil, beniamin;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Beniamin

Wiktionary

Beniaminek – zespół klubu sportowego, który awansował do danej ligi z niższego szczebla rozgrywek i gra w niej pierwszy sezon po takim awansie.

Do przywilejów beniaminka na ogół (choć nie zawsze) należy rozgrywanie pierwszego w sezonie meczu we własnym obiekcie.

Przeciwieństwem tego określenia jest spadkowicz – oznacza bowiem zespół, który spadł do danej ligi z wyższego szczebla rozgrywek i gra w niej pierwszy sezon po takim spadku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podwiozę Beniaminka do przedszkola.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beniamin mos., beniamin mos., beniaminek mos./mzw.

Wiktionary

beniamininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beniaminy lub z nią związany

SJP.pl

beniaminostwo

Beniamin z małżonką; Beniaminowie

SJP.pl

beniaminowie

ulubieniec, pupilek, beniaminek;
1. ulubione, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane dziecko;
2. osoba dorosła, najmłodsza w danym gronie, która jest faworyzowana;
3. przenośnie: osoba, którą otacza się szczególną opieką

SJP.pl

beniaminowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Beniamina lub z nim związany

SJP.pl

benice

Niemcy

- Benice – dawna nazwa Benz

Polska

- Benice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

- Benice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

- Benice – gromada

Słowacja

- Benice – wieś (obec) w kraju żylińskim, w powiecie Martin

Czechy

- Benice – część Pragi

Wikipedia

beniciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benity lub z nią związany

SJP.pl

benicjusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Benicjusz – imię męskie pochodzące od włoskiego serwity, św. Filipa Benicjusza (wł. Benizi). Imieniny obchodzi 23 sierpnia.

W innych językach:

- (ang.) Benitius

- (cz.) Benicius

- (hiszp.) Benicio

- (niem.) Benitius

- (wł.) Benizi, Benizzi

Wikipedia

benigna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Benigna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, odpowiednik męskiego imienia Benignus, Benigny. Pochodzi od przymiotnika benigna, oznaczającego „dobroduszna, uprzejma, przyjazna, życzliwa”, który następnie stał się przydomkiem, a później imieniem. W Polsce po raz pierwszy zanotowane w XIV wieku, jednak w odniesieniu do osoby żyjącej w wieku XI. Patronką tego imienia jest bł. Benigna z Wrocławia (lub Trzebnicy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wspomniałem Benignie, że zapomniała o przypisach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Benigny mos.

Wiktionary

benigniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benigny lub z nią związany

SJP.pl

benigny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Benigny, Benignus – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „uprzejmy”, „przyjazny”. Patronem imienia jest m.in. św. Benigny z Dijon, męczennik z II wieku.

Benigny imieniny obchodzi 13 lutego, 6 czerwca, 1 listopada i 9 listopada.

Żeński odpowiednik: Benigna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nic nie mów Benignemu o ich wizycie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benigna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Benignus

Wiktionary

benin

1. państwo w Afryce ze stolicą w Porto Novo; Republika Beninu;
2. miasto w Nigerii;
3. zatoka Oceanu Atlantyckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Benin (do 1975 pod nazwą Dahomej), oficjalnie Republika Beninu – państwo w Afryce nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Burkina Faso, Nigrem, Nigerią i Togo, członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Benin jest państwem w Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ɲĩn, AS: bẽńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benińczyk mos., Beninka ż.

przym. beniński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Beninu

Wiktionary

benińczyk

obywatel Beninu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Beninu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: bẽńĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benin mrz.

:: fż. Beninka ż.

przym. beniński

Wiktionary

beninka

obywatelka Beninu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Beninu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩŋka, AS: bẽńĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benin mrz.

:: fż. Benińczyk mos.

przym. beniński

Wiktionary

beniński

przymiotnik od: Benin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Beninu, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dahomejskim (obecnie: benińskim) plemięemieniu Huedas, bardzo tradycjonalnym i zatopionym w kulcie przeszłości, wcieleniem Istoty Najwyższej jest pyton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: bẽńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Benin mrz., Benińczyk mos., Beninka ż.

Wiktionary

benio

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie)

SJP.pl

beniowski

nazwisko

SJP.pl

Beniowski – poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego, którego pięć pierwszych pieśni powstało w latach 1840–1841 i zostało opublikowanych w 1841 roku. Pozostałe części poematu nie ukazały się za życia poety – wydał je Antoni Małecki w zbiorze Pism pośmiertnych Słowackiego.

Wikipedia

benisz

nazwisko

SJP.pl

Benisz (Behnisch, Boenisch) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

benita

imię żeńskie

SJP.pl

Benedykta – żeńska forma imienia Benedykt. Może też występować w formie Benita.

Benedykta imieniny obchodzi 4 stycznia, 21 marca, 6 maja, 29 czerwca i 2 lipca.

Znane osoby o imieniu Benedykta:

- św. Benedykta Hyŏng Kyŏng-nyŏn – męczennica koreańska

- św. Teresa Benedykta od Krzyża

- Benedykta – księżniczka Danii

- Benita von Falkenhayn – niemiecka arystokratka, agentka polskiego wywiadu

- Benita Ferrero-Waldner – austriacka działaczka polityczna

- Benita Fitzgerald-Brown – amerykańska lekkoatletka

Wikipedia

benitez

nazwisko

SJP.pl

benito

imię żeńskie

SJP.pl

Benedykt – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa benedictus, oznaczającego „tego, o którym się dobrze mówi”; „tego, któremu się dobrze życzy”. Znanym imiennikiem był Benedykt z Nursji, założyciel opactwa benedyktyńskiego na Monte Cassino, i Spinoza.

Wikipedia

benitoit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów pierścieniowych;

Wiktionary

Benitoit – minerał z grupy krzemianów pierścieniowych. Należy do grupy minerałów wyjątkowo rzadkich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃ɲiˈtɔjit, AS: bẽńitoi ̯it

Wiktionary

benjamin

[czytaj: bendżamin]
1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Beniamin (Benjamin) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego

- Beniamin (ur. w poł. XVIII w. zm. 1814) – rosyjski biskup prawosławny

- Beniamin – zwierzchnik Cypryjskiego Kościoła Prawosławnego w latach 1600–1606

Miejscowości w USA

- Benjamin – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Knox

- Benjamin – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Utah

Wikipedia

benkowski

nazwisko

SJP.pl

Geografia Bułgarii

- Benkowski – góra w Ichtimanskiej Srednej Gorze

- Benkowski – wieś w obwodzie Dobricz

- Benkowski – wieś w obwodzie Kyrdżali

- Benkowski – wieś w obwodzie Płowdiw

- Benkowski – wieś w obwodzie sofijskim

- Benkowski – wieś w obwodzie Stara Zagora

- Benkowski – wieś w obwodzie Warna

- Benkowski – schronisko turystyczne w Starej Płaninie

Wikipedia

benn

Benn, właśc. Bencjon Rabinowicz (ur. 19 kwietnia 1905 w Białymstoku, zm. 1989 we Francji) – francuski artysta malarz pochodzenia żydowskiego, związany z École de Paris. Większa część jego twórczości jest inspirowana tematyką biblijną, a zwłaszcza Księgą Psalmów.

Wikipedia

bennett

[czytaj: benet] nazwisko, m.in. James Gordon Bennett (1841-1918) - amerykański dziennikarz i wydawca prasowy

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bennett – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Adams

- Bennett – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar

- Bennett – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham

- Bennett – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas

Wikipedia

bennetyt

roślina nagonasienna z epoki jurajskiej; benetyt

SJP.pl

benni

[czytaj: BEni] nazwisko

SJP.pl

- Artur Benni – aktywista socjalistyczny, rewolucjonista

- Herman Benni – pastor ewangelicki, pedagog

- Jan Jakub Benni – pastor ewangelicki, teolog, hebraista

- Karol Benni – lekarz laryngolog

- Maria Benni – działaczka misyjna

- Tytus Benni – językoznawca

Wikipedia

benny

[czytaj: BEni] obce imię męskie

SJP.pl

benoit

Benoit – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Bolivar.

Wikipedia

benon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Benon – imię męskie

- Benon – miejscowość we Francji

- Benon z Miśni – święty, patron chorych, rybaków i zwierząt domowych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃nɔ̃n, AS: bẽnõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. Bynek.

Wiktionary

benonici

członek zakonu benonitów, będącego częścią zakonu redemptorystów, która osiedliła się w XVIII w. przy kościele św. Benona w Warszawie

SJP.pl

Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (łac. Congregatio Sanctissimi Redemptoris, siglum: CSsR, pot. redemptoryści) – katolickie zgromadzenie zakonne założone przez świętego Alfonsa Marię Liguoriego 9 listopada 1732 roku. Głównym charyzmatem redemptorystów jest podążanie za przykładem Jezusa Chrystusa w ramach życia apostolskiego, które łączy równocześnie głębokie oddanie się Bogu oraz głoszenie Ewangelii, szczególnie ubogim oraz najbardziej opuszczonym. Ewangelizacja odbywa się szczególnie poprzez prowadzenie rekolekcji, misji ludowych oraz zaangażowanie w misyjną działalność Kościoła na całym świecie. Według danych z 2021 roku redemptoryści posługują w 82 krajach na sześciu kontynentach (Europa, Afryka, Azja, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania).

Wikipedia

benonita

członek zakonu benonitów, będącego częścią zakonu redemptorystów, która osiedliła się w XVIII w. przy kościele św. Benona w Warszawie

SJP.pl

benonostwo

Benon z małżonką; Benonowie

SJP.pl

benonowie

imię męskie

SJP.pl

benonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benona lub z nim związany

SJP.pl

benowo

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

Benowo (niem. Benhoff) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 602 z drogą wojewódzką nr 606 w odległości 8 kilometrów od Sztumu. Benowo znajduje się ok. 4–5 km na południowy wschód od rozgałęzienia Wisły na Nogat i Leniwkę.

Wikipedia

bental

w hydrobiologii: dno zbiornika wodnego jako swoiste środowisko życia

SJP.pl

Bental, strefa bentoniczna (gr. bénthos 'głębina') – strefa denna zbiornika wodnego. Cechy charakterystyczne tej strefy to bardzo mała ilość światła lub jego brak, mała ilość tlenu, niska temperatura oraz większe ciśnienie. Organizmy zasiedlające strefę bentoniczną nazywane są bentosem.

Wikipedia

bentazon

nazwa zwyczajowa herbicydu z grupy pochodnych azyny

SJP.pl

bentewi

bentewi wielki, bentewi ciemny - gatunki ptaków z rodziny tyrankowatych

SJP.pl

bentkowski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Bentkowski (ur. 1941) – polski adwokat i polityk, poseł na Sejm X, I, II i III kadencji.

- Alfred Bentkowski (1813–1850) – lekarz, duchowny katolicki.

- Feliks Jan Bentkowski (1781–1852) – historyk literatury.

- Władysław Bentkowski (1817–1887) – uczestnik obu polskich powstań narodowych w XIX wieku i rewolucji.

Wikipedia

bentley

[czytaj: bentlej] samochód marki Bentley

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) samochód marki Bentley

Wiktionary

Bentley Motors Limited – brytyjski producent samochodów luksusowych, sportowych i SUV-ów z siedzibą w Crewe, działający od 1919 roku. Należy do niemieckiego koncernu Volkswagen Group.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Królowa Wielkiej Brytanii, Elżbieta II, podróżuje ekskluzywnym bentleyem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃ntlɛj, AS: bẽntlei ̯

Wiktionary

bento

ozdobione jedzenie na wynos zapakowane w charakterystyczne pudełko

SJP.pl

Bentō (jap. 弁当) – rodzaj posiłku kuchni japońskiej, mający postać pojedynczej porcji na wynos, kupowanej w punktach gastronomicznych lub przygotowywanej w domu.

Tradycyjne bentō składa się z ryżu, ryby lub mięsa, a także z pikli i gotowanych warzyw. Posiłek pakowany jest w odpowiednie pudełko (jap. 弁当箱 bentō-bako) – może to być zwykłe plastikowe, produkowane masowo opakowanie, bądź specjalne, wykonane z drewna i pokryte laką. Gotowe bentō jest w Japonii powszechnie dostępne, w takich miejscach, jak: sklepy spożywcze, stacje kolejowe, stacje benzynowe, kioski, domy towarowe, specjalne sklepy z bentō (jap. 弁当屋 bentō-ya).

Wikipedia

bentoniczny

bytujący w dnie zbiorników wodnych lub przytwierdzający się do jego powierzchni (np. glony bentoniczne); bentosowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. związany z bentosem, dotyczący bentosu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podwój prowadzi bentoniczny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bentoniczność ż., bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bentosowy

Wiktionary

bentonit

skała osadowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała ilasta powstała w wyniku przeobrażenia szkliwa wulkanicznego lub utworów piroklastycznych;

Wiktionary

Bentonit – osadowa skała ilasta składająca się głównie z montmorylonitu. Przybiera barwę białą, żółtą lub inną. Powstaje w wyniku przeobrażenia szkliwa wulkanicznego z popiołów i tufów wulkanicznych zachodzącego w wodzie morskiej.

Ma silne właściwości adsorpcyjne. Znajduje zastosowanie jako środek oczyszczający i odbarwiający.

Spotykany jest głównie w Rosji i Stanach Zjednoczonych. W Polsce występuje w okolicach Chmielnika (powiat kielecki) i w Karpatach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bentonit stosowany jest m.in. do usuwania skażeń środowiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃nˈtɔ̃ɲit, AS: bẽntõńit

Wiktionary

Powiązane:

przym. bentonitowy

Wiktionary

bentonitowy

przymiotnik od bentonit, np. złoża bentonitowe

SJP.pl

bentonityzacja

proces przeobrażania szkliwa zawartego w tufach i popiołach wulkanicznych, w wyniku którego powstaje bentonit

SJP.pl

bentos

organizmy (rośliny, zwierzęta, bakterie) zamieszkujące dno zbiorników wodnych i cieków; środowisko denne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;

Wiktionary

Bentos (gr. βένθος bénthos – „głębina”) – zespół organizmów zwierzęcych związanych z dnem środowisk wodnych (słonych i słodkich, stojących i płynących), w tym także związanych z rozmaitymi strukturami obecnymi na dnie, a więc roślinami (fauna naroślinna), glonami, kamieniami (fauna nakamienna), szczątkami antropogenicznymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeżowce współtworzą bentos, wiodąc życie na dnie morskim.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bentosowy, bentoniczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) mikrobentos, mezobentos, makrobentos

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bentosowy, bentoniczny

frazeologia.

etymologia. etym|gr|βένθος. (bénthos) → głębina

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) benthos

* francuski: (1.1) benthos m.

* niemiecki: (1.1) Benthos n.

* włoski: (1.1) bentos m., benthos m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bentosowy

bytujący w dnie zbiorników wodnych lub przytwierdzający się do jego powierzchni (np. glony bentosowe); bentoniczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. związany z bentosem, dotyczący bentosu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwierzę żyje w morzu, sprawnie nurkuje, polując na bentosową zdobycz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bentos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bentoniczny

Wiktionary

benuś

zdrobnienie od: Benedykt, Benon (imiona męskie); Benek

SJP.pl

benwenuciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benwenuty lub z nią związany

SJP.pl

benwenut

imię męskie

SJP.pl

Benwenut – imię męskie pochodzenia łacińskiego oznaczające "dobrze, że przyszedłeś".

Forma żeńska: Benwenuta

Benwenut imieniny obchodzi 22 marca, 5 maja i 27 czerwca.

Wikipedia

benwenuta

imię żeńskie

SJP.pl

Benwenuta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego oznaczające "dobrze, że przyszłaś", forma żeńska imienia Benwenut.

Benwenuta imieniny obchodzi 30 października.

Osoby noszące to imię:

- św. Benwenuta Bojani (1255–1292)

Wikipedia

benwenutostwo

Benwenut z małżonką; Benwenutowie

SJP.pl

benwenutowie

imię męskie

SJP.pl

benwenutowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Benwenuta lub z nim związany

SJP.pl

benxi

miasto w Chinach; Pensi

SJP.pl

Benxi (chiń. 本溪; pinyin Běnxī) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na południowy wschód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 083 983. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 566 855 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego i rud żelaza oraz hutnictwa żelaza i przemysłu koksowniczego.

Wikipedia

benz

[czytaj: benc] nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Benz – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w powiecie Nordwestmecklenburg

- Benz – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Greifswald

Osoby:

- Bertha Benz – żona Carla, pierwsza pokonała dystans 100 km automobilem

- Carl Benz – niemiecki inżynier

- Julie Benz – amerykańska aktorka

- Nikki Benz – kanadyjska aktorka pornograficzna

Wikipedia

benzaldehyd

najprostszy aldehyd aromatyczny, ciecz o zapachu gorzkich migdałów

SJP.pl

Aldehyd benzoesowy, benzaldehyd, C
6H
5CHO – organiczny związek chemiczny, najprostszy aldehyd aromatyczny.

Wikipedia

benzantron

keton karbocykliczny, półprodukt do wyrobu wielu cennych barwników kadziowych, otrzymywany zwykle przez kondensację antrachinonu i gliceryny w środowisku kwasu siarkowego i w obecności opiłków żelaza

SJP.pl

benzedryna

środek pobudzający aktywność psychomotoryczną, likwidujący m.in. objawy zmęczenia i zwiększający zdolność koncentracji, łatwo uzależniający; psychedryna, amfetamina, potocznie: amfa

SJP.pl

Amfetamina, pot. speed lub feta – organiczny związek chemiczny, pochodna 2-fenyloetyloaminy, stymulant wykorzystywany w leczeniu ADHD, narkolepsji i otyłości. Odkryta w 1887, występuje w dwóch enancjomerach, którymi są lewoamfetamina i dekstroamfetamina. Nazwa amfetamina odnosi się zaś do racemicznej wolnej zasady, a więc składającej się z równomolowej mieszaniny czystych enancjomerów. Niemniej termin ten jest często używany nieformalnie do dowolnej mieszaniny enancjomerów, a nawet do czystych enancjomerów. Historycznie wykorzystywano ją do leczenia obrzęku nosa i zaburzeń depresyjnych. Stosuje się ją jako środek dopingujący oraz substancję nootropową, a także rekreacyjnie jako afrodyzjak i związek euforyzujący. Posiadanie i dystrybucja są ściśle kontrolowane w wielu krajach, z powodu znacznego ryzyka zdrowotnego, związanego z użyciem rekreacyjnym.

Wikipedia

benzen

ciekły, najprostszy (6 atomów węgla) węglowodór aromatyczny; wykorzystywany m.in. w przemyśle chemicznym oraz farmaceutycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

Wiktionary

Benzen – organiczny związek chemiczny z grupy arenów. Jest to najprostszy karbocykliczny, obojętny węglowodór aromatyczny. Jego nieorganicznym analogiem jest borazyna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na kolokwium mieliśmy opisać otrzymywanie dwumetylobenzenu z benzenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɛ̃n, AS: bẽũ̯zẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. benzenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) benzol

Wiktionary

benzenowy

związany z benzenem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z benzenem, dotyczący benzenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzen mrz.

Wiktionary

benzo

potocznie: benzodiazepiny

SJP.pl

benzochinon

organiczny związek chemiczny z grupy chinonów używany m. in. do produkcji barwników; chinon

SJP.pl

- 1,2-benzochinon (o-benzochinon)

- 1,4-benzochinon (p-benzochinon)

Wikipedia

benzodiazepin

organiczny związek chemiczny wchodzący w skład leków uspokajających i nasennych

SJP.pl

benzodiazepina

lek o działaniu uspokajającym, nasennym, przeciwlękowym i przeciwdrgawkowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;

Wiktionary

- benzodiazepiny (związki chemiczne)

- benzodiazepiny (leki)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Benzodiazepiny działają przeciwlękowo, uspokajająco, przeciwdrgawkowo, wywołują ośrodkową relaksację mięśni i mają działanie amnestyczne (zaburzenia pamięci).

(1.1) Obecnie benzodiazepiny należą do leków powszechnie stosowanych cztery z nich — alprazolam, klonazepam, diazepam i lorazepam — znajdują się na liście 100 najczęściej przepisywanych leków w Stanach Zjednoczonych.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. BDZ

Wiktionary

benzoes

żywica balsamiczna

SJP.pl

Żywica benzoesowa, styraks, benzoes, będźwin, benzoin (śrdw.-łac. benzoë – żywica balsamiczna, styrax, benzoinum), zwany niepoprawnie gumą Benjamina (w związku z jego ang. nazwą Benjamin gum) – żywica balsamiczna pozyskiwana z naciętych pni drzew z rodzaju styrak (Styrax), głównie styraka benzoesowego S. benzoin oraz S. tonkinensis, rosnących w Azji Wschodniej i Indiach. Żywica benzoesowa bardzo szybko weszła w poczet surowców leczniczych używanych także w Polsce, o czym świadczy m.in. obecność w spisie inwentarza krakowskiej apteki Wojciecha Rzęczycy z 1566 r., cytowanym przez Stanisława Pronia w „Musaeum Poloniae Pharmaceuticum”. Kolejnym ważnym śladem potwierdzającym farmaceutyczne wykorzystanie żywicy jest monografia w „Pharmacopoeia Regni Poloniae” z 1817 r. Widnieje tam pod nazwą „Benzoë” wraz z synonimami „Asa dulcis” i „Benzoes”. Jak podaje pierwsza polska farmakopea, żywica ta pozyskiwana była z gatunku Styrax benzoë z Sumatry. Najciekawszych informacji o tym surowcu dostarcza nam jednak wspomniany już „Komentarz do VII wydania farmakopei austryjackiej”.

Wikipedia

benzoesan

sól albo ester kwasu benzoesowego, substancja stosowana m.in. jako środek konserwujący produkty żywnościowe

SJP.pl

benzoesowy

kwas benzoesowy, występuje w przyrodzie w wielu żywicach

SJP.pl

benzofenon

najprostszy keton aromatyczny

SJP.pl

Benzofenon (difenyloketon, keton difenylowy) – organiczny związek chemiczny, najprostszy keton aromatyczny. W małych ilościach powstaje w organizmie podczas metabolizmu niektórych benzodiazepin. Praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, dobrze rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych. Stosowany do wyrobu leków, kosmetyków i środków owadobójczych. Pochodne bywają stosowane w filtrach przeciwsłonecznych.

Wikipedia

benzofuran

związek heterocykliczny, oleista, bezbarwna ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych; kumaron

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

Wiktionary

Benzofuran (kumaron) – heterocykliczny organiczny związek chemiczny zbudowany ze skondensowanych pierścieni benzenu i furanu. Jest to bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych. Występuje w olejach lekkich otrzymywanych w procesie destylacji smoły węglowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kumaron

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) benzofuran

* arabski: (1.1) بنزوفوران m.

* czeski: (1.1) benzofuran m.

* esperanto: (1.1) benzofurano

* francuski: (1.1) benzofurane m.

* hiszpański: (1.1) benzofurano m.

* japoński: (1.1) ベンゾフラン

* niemiecki: (1.1) Benzofuran

* portugalski: (1.1) benzofurano m.

* szwedzki: (1.1) bensofuran

* węgierski: (1.1) benzofurán

źródła.

== benzofuran (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. benzofuran, kumaron

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔˈfurãn, AS: bẽũ̯zofurãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kumaron

Wiktionary

benzohol

paliwo silnikowe, benzyna z domieszką bioetanolu

SJP.pl

benzoil

rodnik organiczny, reszta kwasowa kwasu benzoesowego

SJP.pl

benzoina

związek organiczny

SJP.pl

Benzoina – organiczny związek chemiczny z grupy aromatycznych ketoalkoholi. Stosowany w środkach perfumeryjnych i zapachowych.

Wikipedia

benzoinowy

→ benzoina

SJP.pl

Patrz:
benzoina

benzokaina

syntetyczny środek znieczulający o działaniu miejscowym, stosowany tylko zewnętrznie w formie maści, olejków; anestezyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środek miejscowo znieczulający, słabo rozpuszczalny w wodzie;

Wiktionary

Benzokaina, anestezyna (łac. Benzocainum, Anaesthesinum) – organiczny związek chemiczny, ester kwasu p-aminobenzoesowego (PABA) i etanolu stosowany jako środek znieczulający o działaniu miejscowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak mój mały ząbkował, dawałam mu na dziąsła żel z benzokainą i przestawał płakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ̃w̃zɔkaˈjĩna, AS: bẽũ̯zokai ̯ĩna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anestezyna, etoform

Wiktionary

benzol

ciecz będąca ubocznym produktem odgazowania węgla, zawierająca głównie benzen, toluen i ksylen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;

Wiktionary

Benzol (benzol surowy) – mieszanina zawierająca głównie benzen, toluen i ksylen oraz – w mniejszych ilościach – tiofen, pirydynę i fenol.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawniej benzol był jednym z głównych źródeł węglowodorów aromatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛ̃w̃zɔl, AS: bẽũ̯zol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzolownia ż.

przym. benzolowy

Wiktionary

benzolownia

oddział koksowni, w którym z gazu koksowniczego uzyskuje się benzol

SJP.pl

benzolowy

związany z benzolem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z benzolem, dotyczący benzolu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzol mrz.

Wiktionary

benzonitryl

nitryl kwasu benzoesowego

SJP.pl

Benzonitryl, nitryl kwasu benzoesowego, C
6H
5CN – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli (najprostszy nitryl aromatyczny), pochodna benzenu. Jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu.

Stosowany jest jako rozpuszczalnik. Jego temperatura topnienia wynosi ok. −13 °C, a wrzenia ok. 191 °C. Otrzymuje się z niego polibenzonitryl.

Wikipedia

benzopiren

węglowodór aromatyczny, żółta, krystaliczna substancja

SJP.pl

Benzopireny, C_20H_12 – dwa organiczne związki chemiczne z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych.

Zbudowane są z pięciu skondensowanych pierścieni benzenowych. Zawierają czteropierścieniowy szkielet pirenu z dołączonym dodatkowym pierścieniem benzenowym. Możliwe są dwa izomery strukturalne, różniące się miejscem przyłączenia pierścienia benzenowego do pirenu.

Wikipedia

benzopirol

dwupierścieniowy związek heterocykliczny; indol

SJP.pl

benzydyna

półprodukt w produkcji barwników

SJP.pl

Wikipedia

benzyl

pochodna benzenu, rodnik benzylowy - metylenobenzen

SJP.pl

Grupa benzylowa, potocznie benzyl, symbol Bn – grupa funkcyjna zbudowana z pierścienia benzenu z przyłączoną grupą metylenową (−CH_2−). Półstrukturalnie zapisywana jest jako C_6H_5−CH_2−.

Grupę benzylową często stosuje się jako grupę blokującą dla grup hydroksylowych oraz karboksylowych.

Wikipedia

benzylopiperazyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. pochodna piperazyny o wzorze sumarycznym C_11H_16N_2, mająca działanie stymulujące;

Wiktionary

Benzylopiperazyna (BZP) – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym, pochodna piperazyny. Mechanizm działania benzylopiperazyny jest zbliżony do MDMA, a efekty działania porównywalne do amfetaminy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zgodnie z wytycznymi Unii Europejskiej nowelizacja zakładała zakaz handlu tymi specyfikami, które zawierały benzylopiperazynę, substancję działającą podobnie do amfetaminy, lecz od niej słabszą.

Wiktionary

benzylowy

przymiotnik od: benzyl

SJP.pl

benzyna

mieszanina ciekłych węglowodorów zawierających w cząsteczce od 5 do 10 atomów węgla używana jako paliwo do silników spalinowych i jako rozpuszczalnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

Wiktionary

Benzyna (od łac. benzoe → nazwa żywicy jednego z drzew egzotycznych) – mieszanina ciekłych węglowodorów, jeden z głównych rodzajów paliwa stosowanego do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy. Stosowana także jako rozpuszczalnik.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój samochód spala dziesięć litrów benzyny na sto kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ̃w̃ˈzɨ̃na, AS: bẽũ̯zỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. benzynowy

rzecz. benzyniak mzw., benzynowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) paliwo, wacha

Wiktionary

benzyniak

potocznie: samochód o napędzie benzynowym; benzynowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. samochód o napędzie benzynowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zamierzasz kupić benzyniaka czy diesela?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzyna ż., benzynowiec m.

przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) benzynowiec

Wiktionary

benzyniarz

pracownik stacji benzynowej nalewający benzynę

SJP.pl

benzynomierz

1. miernik poziomu benzyny w zbiorniku;
2. miernik prędkości przepływu benzyny;
3. miernik ilości przepływającej w układzie spalania benzyny

SJP.pl

benzynowiec

potocznie: samochód o napędzie benzynowym; benzyniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. samochód o napędzie benzynowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłeś nowy samochód? To benzynowiec czy ropniak?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzyna ż., benzyniak m.

przym. benzynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) benzyniak

Wiktionary

benzynówka

potocznie:
1. stacja benzynowa;
2. silnik wykorzystujący benzynę;
3. koralik mieniący się wieloma barwami jak benzyna

SJP.pl

Kozia Górka, Staw Kozia Górka lub Jezioro Bałki, Benzynówka, Baustelle (spolszczone: Bałsztele) – staw w Warszawie, w dzielnicy Praga-Południe.

Wikipedia

benzynowy

związany z benzyną

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący benzyny, napędzany benzyną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samochód wyposażony jest w silnik benzynowy o pojemności 1,2 l i o mocy 65 KM.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. benzyna ż., benzyniak m., benzynowiec mzw.

Wiktionary

benzynożerny

potocznie: zużywający duże ilości benzyny

SJP.pl

beocja

kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji, której głównym miastem były Teby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w środkowej Grecji;

(1.2) geogr. nomos w środkowej Grecji

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Beocja położona na zachód od Attyki oraz na wschód od Ftiotydy i Fokidy, zasiedlona została już w starożytności, na początku II tysiąclecia p.n.e. przez Beotów. Najważniejszymi jej miastami były Teby i Orchomenos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲja, AS: beocʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beota mos., Beotka ż.

przym. beocki

Wiktionary

beocki

przymiotnik od: Beocja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Beocja

(1.2) przen. nierozgarnięty, ograniczony, pozbawiony fantazji twórczej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam będzie Troja, tu - równina pod beockim Aulis, gdzie wedle mitu i kilku opowiadaczy wojska Hellady znieruchomiały w drodze do Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈɔt͡sʲci, AS: beocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beocja

Wiktionary

beota

mieszkaniec Beocji (krainy historycznej)

SJP.pl

beotka

mieszkanka Beocji (krainy historycznej)

SJP.pl

ber

jednoroczna roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych uprawiana głównie na Dalekim Wschodzie; włośnica; czumiza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. środ. polit. skr. Berlin

(1.2) bot. włośnica ber

Wiktionary

- Ber – miejscowość w Mali

- Ber (włośnica ber) – gatunek rośliny zbożowej

- ber – kod ISO 639-2 języków berberyjskich

- Ber – inflancki herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Ber – polski dyrygent, chórmistrz i teoretyk muzyki oraz pedagog

- Ryszard Ber – polski reżyser filmowy, telewizyjny oraz teatralny, scenarzysta

Zobacz też:

- BER – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛr, AS: ber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berlin, berlińczyk, berlinka

przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) czumiza, proso włoskie, włośnica ber

Wiktionary

bera

odmiana gruszy; również owoc tej gruszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. anegdota, dowcip

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. baśń, opowieść

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bujda

Wiktionary

Bera – gmina w Hiszpanii, w Nawarze, o powierzchni 35,33 km². W 2011 roku gmina liczyła 3798 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. berać ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|dowcip.

(1.2) zobtłum|baśń|opowieść.

(1.3) zobtłum|bujda.

źródła.

== bera (język islandzki.) ==

wymowa. IPA|ˈpɛːra.

znaczenia.

czasownik

(1.1) nieść

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

czas. berać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. berać ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|dowcip.

(1.2) zobtłum|baśń|opowieść.

(1.3) zobtłum|bujda.

źródła.

== bera (język islandzki.) ==

wymowa. IPA|ˈpɛːra.

znaczenia.

czasownik

(1.1) nieść

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

berać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. opowiadać, gawędzić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bera ż.

Wiktionary

berajter

przestarzałe: nauczyciel jazdy konnej; berejter

SJP.pl

berajterka

→ berajter

SJP.pl

Patrz:
berajter

berbeć

potocznie: małe dziecko; brzdąc, bobas, maluch, bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. małe dziecko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛt͡ɕ, AS: berbeć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) malec, bąk, szkrab, fąfel

Wiktionary

berbela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. wódka

(1.2) środ. przestępcze bimber

Wiktionary

berbelucha

1. potocznie: napój alkoholowy złej jakości, tanie wino, wódka lub samogon;
2. w gwarze więziennej lub łódzkiej: cienka, marna zupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tania, niesmaczna wódka, często z niepewnego źródła

(1.2) gw-pl|Poznań. bimber, spirytus, wódka, denaturat

(1.3) białystok. tanie wino

(1.4) łódź. rzadkie, niesmaczne jedzenie, zwłaszcza zupa

(1.5) gw. więzienna zupa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzie wy kupiliście taką berbeluchę, ja tam wolę tego nie pić.

(1.4) Na wigilie gotowali siemieniuchę, zupę z siemienia lnianego, to taka szara, kleista mdła berbelucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈluxa, AS: berbeluχa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bimber

(1.2) brynda, bryna

(1.4) bebelucha

Wiktionary

berbenica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. rodzaj naczynia, beczułka z drzewa świerkowego na bryndzę, mleko lub wódkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kącie, przy berbenicy pełnej żentycy siedział zawsze jakiś wędrowiec, przysłuchiwał się, jak moja żona godziła gospodarzy (…).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Bukowina. beczułka, gw-pl|Bukowina. dziżeczka, gw-pl|Bukowina. faska

Wiktionary

berber

koń berberyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Wiktionary

Barbar (również Berber, arab. بربر, Barbar) – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, położone nad Nilem. W 2010 roku miasto liczyło 27 254 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Berberowie stanowią w większości odrębny typ somatyczny w ramach rasy białej, nazywany w nauce berberyjskim.

(1.1) Sam na pytanie, kim jestem, Berberem czy Arabem odpowiadam: Jestem Algierczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrbɛr, AS: berber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berberia ż., berberyjskość ż., barbarzyńca m., barbarzyństwo n., barbaria ż.

:: fż. Berberyjka ż.

przym. berberski, berberyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Amazyg

Wiktionary

berberia

od XVI do XIX wieku: środkowe i zachodnie regiony Afryki Północnej (dzisiejsze Maroko, Algieria, Tunezja i Libia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ziemie Berberii leżą w Afryce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berber m., berberyjski mrz.

przym. berberyjski

Wiktionary

berberowie

etnicznie rdzenna ludność Afryki Północnej i Sahary; Berberzy

SJP.pl

Berberowie (Berberzy, Amazygowie) – rdzenna ludność Berberii w północnej Afryce.

Stanowią w większości odrębny typ somatyczny w ramach rasy białej, nazywany w nauce berberyjskim. Wielu ma do dziś niebieskie oczy, rude bądź jasne włosy. Wyróżnić można kilka grup Berberów, m.in.:

- w górach Rif (północne Maroko) – Rifenowie, mają oni zazwyczaj ciemne włosy i ciemne oczy,

- w górach Atlasu Średniego – niebieskie lub zielone oczy i jasne włosy,

- w górach Atlasu Wysokiego – czarne, proste włosy (w odróżnieniu od Arabów, którzy mają zazwyczaj włosy kręcone) i ciemne oczy,

- na wybrzeżu Morza Śródziemnego – Kabylowie,

- na środkowej Saharze – Tuaregowie.

Wikipedia

berberski

→ Berber; berberyjski (częściej)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. berberyjski.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mimo podboju arabskiego w VIII wieku ludność Maghrebu była wciąż niemal całkowicie berberska. Podobnie berberskiego pochodzenia byli w znakomitej większości zdobywcy Al-Andalus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrsʲci, AS: berbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berberyjski mrz., Berber m., Berberyjka ż.

przym. berberyjski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. berberyjski mrz., Berber m., Berberyjka ż.

przym. berberyjski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|berberyjski.

* słoweński: (1.1) berberski

źródła.

== berberski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) berberyjski, berberski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

berberyjka

mieszkanka Berberii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini ludu Berberów

Wiktionary

Berberyjka (Atlantoxerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjka, AS: berberyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Berber m.

przym. berberyjski, berberski

Wiktionary

berberyjski

→ Berber; berberski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Berberami, dotyczący Berberów i terenów przez nich zasiedlonych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z podrodziny języków afroazjatyckich, używanych głównie w Maroku, Algierii, Libii i Nigrze;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Statków typu polacca używali berberyjscy piraci.

(2.1) Językami ergatywnymi są m.in. język baskijski, berberyjski, kurdyjski, tybetański, większość języków kaukaskich, niektóre języki australijskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrbɛˈrɨjsʲci, AS: berberyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berber m., Berberyjka ż., Berberia ż.

przym. berberski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berberski

Wiktionary

berberyna

alkaloid występujący w korzeniu berberysu

SJP.pl

Berberyna – organiczny związek chemiczny, izochinolinowy alkaloid pochodzenia roślinnego, należący do klasy protoberberyn. Występuje m.in. w berberysie, gorzkniku, Coptis chinensis, Arcangelisia flava, B. aquifolium czy B. aristata. Zawartość tego związku w korzeniach i łodygach berberysu wynosi ok. 1,24%, w kłączu gorzknika do 3%.

Wikipedia

berberys

krzew z rodziny berberysowatych występujący w klimacie ciepłym i umiarkowanym; kwaśnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych

Wiktionary

Berberys, kwaśnica (Berberis L.) – rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych (Berberidaceae Juss.). Należy do niego ok. 450–500 gatunków, przy czym ich klasyfikacja i relacja względem rodzaju mahonia Mahonia pozostaje od dawna przedmiotem debaty naukowej. Rośliny te występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, a poza tym w Ameryce Południowej. W Polsce rośnie dziko tylko berberys zwyczajny. Rośliny te zasiedlają zróżnicowane siedliska – od lasów deszczowych po półpustynie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Małe, jaskrawoczerwone jagody pochodzącego z Iranu krzewu berberysu mają orzeźwiający kwaskowy smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈbɛrɨs, AS: berberys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berberysowate nmos.

przym. berberysowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwaśnica

Wiktionary

berberysik

zdrobnienie od: berberys

SJP.pl

berberysowate

o cechach berberysowatych

SJP.pl

Wikipedia

berberysowaty

o cechach berberysowatych

SJP.pl

berberysowy

związany z berberysem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z berberysem, dotyczący berberysu

(1.2) przyrządzony z owoców berberysu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berberys mrz.

Wiktionary

berberzy

etnicznie rdzenna ludność Afryki Północnej i Sahary; Berberowie

SJP.pl

Berberowie (Berberzy, Amazygowie) – rdzenna ludność Berberii w północnej Afryce.

Stanowią w większości odrębny typ somatyczny w ramach rasy białej, nazywany w nauce berberyjskim. Wielu ma do dziś niebieskie oczy, rude bądź jasne włosy. Wyróżnić można kilka grup Berberów, m.in.:

- w górach Rif (północne Maroko) – Rifenowie, mają oni zazwyczaj ciemne włosy i ciemne oczy,

- w górach Atlasu Średniego – niebieskie lub zielone oczy i jasne włosy,

- w górach Atlasu Wysokiego – czarne, proste włosy (w odróżnieniu od Arabów, którzy mają zazwyczaj włosy kręcone) i ciemne oczy,

- na wybrzeżu Morza Śródziemnego – Kabylowie,

- na środkowej Saharze – Tuaregowie.

Wikipedia

berbla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Barbara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Berbla to gryfno dziołcha. → Barbara to zgrabna dziewczyna.

Wiktionary

berceuse

[czytaj: berSEZ] kołysanka, utwór liryczny o płynnej melodyce i kołyszącym rytmie

SJP.pl

Kołysanka – krótka piosenka, śpiewana w celu uśpienia dziecka. Jest to forma wywodząca się z tradycji pieśni ludowej. Posiada miarowy rytm i melodię imitującą kołysanie, przeważnie w metrum 3/4 lub 6/8. Odmiana poezji dziecięcej, również forma literacka. Łączy w sobie aspekt psychologiczno-kulturowy, słowo i muzykę.

Wikipedia

bercik

zdrobnienie od wielu imion męskich zakończonych na -bert (np. Norbert, Albert, Robert)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Robert

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Norbert

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Albert

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Hubert

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Herbert

(1.6) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Engelbert

Wiktionary

Lista postaci serialu Święta wojna – artykuł przedstawia bohaterów polskiego serialu telewizyjnego Święta wojna (1999–2009).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Engelbert mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Robercik

(1.2) Norbercik

(1.3) Albercik

(1.4) Hubercik

(1.5) Herbercik

(1.6) Engelbercik

Wiktionary

berciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Berty lub z nią związany

SJP.pl

berda

instrument muzyczny strunowy, szarpany, używany w orkiestrach mandolinowych do wykonywania partii basowych

SJP.pl

Berda (ukr. Берда, dawne nazwy Hipakiris, Agara) – rzeka na południu obwodu zaporoskiego Ukrainy.

Źródła rzeki znajdują się na Wyżynie Azowskiej, długość rzeki wynosi 125 km, a powierzchnia dorzecza 1760 km². Uchodzi do Morza Azowskiego koło miasta Berdiańsk.

Wikipedia

berdak

nazwisko

SJP.pl

berdanka

dawny typ karabinu jednostrzałowego

SJP.pl

berdiańsk

miasto i port na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i port nad Morzem Azowskim, położony na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Wiktionary

Berdiańsk (ukr. Бердянськ) – miasto i port nad Morzem Azowskim, położone na Ukrainie w obwodzie zaporoskim, od marca 2022 pod okupacją rosyjską.

Ośrodek przemysłowy; rafineria ropy naftowej. W mieście znajduje się państwowy uniwersytet pedagogiczny.

Wikipedia

Powiązane:

przym. berdiański

Wiktionary

berdychowski

nazwisko

SJP.pl

berdyczów

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim;

Wiktionary

Berdyczów (ukr. Бердичів, Berdycziw; jid. ‏באַרדיטשעװ‎, Bardiczew) – miasto w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berdyczowskiego, położone 44 km na południe od Żytomierza, nad rzeką Hnyłopiat, prawym dopływem Teterewu.

W Berdyczowie rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy, obuwniczy oraz meblarski. W mieście znajduje się stacja kolejowa Berdyczów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈdɨt͡ʃuf, AS: berdyčuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

przym. berdyczowski

Wiktionary

berdyczowianin

mieszkaniec Berdyczowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: berdyčovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berdyczów m.

:: fż. berdyczowianka ż.

przym. berdyczowski

Wiktionary

berdyczowianka

mieszkanka Berdyczowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨt͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: berdyčovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berdyczów m.

:: fm. berdyczowianin m.

przym. berdyczowski

Wiktionary

berdyczowski

przymiotnik od: Berdyczów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Berdyczowem, dotyczący Berdyczowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrdɨˈt͡ʃɔfsʲci, AS: berdyčofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berdyczów m., berdyczowianin m., berdyczowianka ż.

Wiktionary

berdysz

szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu, rodzaj halabardy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

Wiktionary

Berdysz, bardysz (łac. barducium – siekierka) – broń drzewcowa piechoty będąca ciężkim, szerokim toporem o zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu mierzącym około 1,8 metra.

Berdysz znany był już w starożytności, ale rozpowszechniać zaczął się w średniowieczu, także w XIV wieku w Europie Wschodniej, gdzie był używany przez piechotę do walki z jazdą. W XVI i XVII wieku, szczególnie typowy dla piechoty moskiewskiej, między innymi oddziałów strzelców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɛrdɨʃ, AS: berdyš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berdysznik mos.

przym. berdyszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barta, topór, oksza

Wiktionary

berdyszak

nazwisko

SJP.pl

berdysznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. mężczyzna uzbrojony w berdysz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berdysz mrz.

przym. berdyszowy

Wiktionary

berdyszowy

przymiotnik od: berdysz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z berdyszem, dotyczący berdysza, wyposażony w berdysz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berdysz mrz., berdysznik mos.

Wiktionary

berdzik

nazwisko

SJP.pl

berea

biblijne miasto w Tracji

SJP.pl

- Berea – biblijne miasto w Tracji, współczesna Weria

- Berea – wieś w okręgu Satu Mare, w gminie Ciumești

W USA

- Berea – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Madison

- Berea – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Cuyahoga

- Berea – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Box Butte

- Berea – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenville

Wikipedia

berecik

zdrobnienie od: beret

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od beret

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam jest stoisko z nakryciami głowy, pooglądaj sobie bereciki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beret mrz.

Wiktionary

berecz

nazwisko

SJP.pl

bereda

nazwisko

SJP.pl

berehowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Berehowo (pol. hist. Bereg Saski, ukr. Берегове – Berehowe, rus. Берегово – Berehowo, ros. Берегово – Bieriegowo, węg. Beregszász, niem. Bergsaß, cz.  i słow. Berehovo) – miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy (na Zakarpaciu). 26,1 tys. mieszkańców [2004], z czego 48% Węgrów, 38% Ukraińców, 6% Romów, 5% Rosjan.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bereg mrz., Berehowszczyzna ż.

przym. berehowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Bereg Saski

Wiktionary

berehowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Berehowem, dotyczący Berehowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berehowo n.

Wiktionary

berek

zabawa dziecięca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Berek lub ganiany, goniany – dziecięca gra ruchowa.

Wikipedia

bereka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. jarząb brekinia

Wiktionary

Bereka (ukr. Берека) – rzeka w obwodzie charkowskim Ukrainy, prawy dopływ Dońca.

Długość rzeki wynosi 102 km, a powierzchnia dorzecza 2680 km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posadzimy bereki wzdłuż szosy do Kalisza.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brekinia, brzęk

Wiktionary

berendowicz

nazwisko

SJP.pl

berenika

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. hist. dawniej Ejlat

Wiktionary

- Berenika – imię żeńskie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 20 kwietnia przypadają imieniny Bereniki.

(1.1) Pani Bereniko, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɛ̃ˈɲika, AS: berẽńika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Bereniczka ż., Berenisia ż., Nika ż.

przym.

:: gwara. przest. Bereniczyn, Berenikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bereniczka, Berenisia, Nika

Wiktionary

berenike

obce imię żeńskie

SJP.pl

- Berenika – imię żeńskie

Wikipedia

berenson

nazwisko

SJP.pl

berensztajn

nazwisko

SJP.pl

berent

nazwisko

SJP.pl

- Berent – polskie nazwisko

Osoby posługujące się nazwiskiem Berent

- Szymon Berent (1585–1649) – polski jezuita, kompozytor, profesor Akademii Wileńskiej, prefekt bursy muzycznej w Braniewie

- Wacław Berent (1873–1940) – polski powieściopisarz i tłumacz

- Stanisław Berent (1888–1933) – polski działacz robotniczy, wiceburmistrz Pruszkowa (1927–1933)

- Przemysław Berent (1962-) – polski polityk, menedżer, senator VI kadencji

- Hella Berent – niemiecka artystka

- Margarete Berent – niemiecka prawniczka

Wikipedia

bereś

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bereś

- Jerzy Bereś (ur. 1930, zm. 2012) – polski rzeźbiarz, plastyk

- Stanisław Bereś, pseud. Stanisław Nowicki (ur. 1950) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz i historyk literatury

- Witold Bereś (ur. 1960) – polski dziennikarz, autor książek oraz scenarzysta i producent filmowy

Zobacz też

- Maria Pinińska-Bereś (ur. 1931, zm. 1999) – polska rzeźbiarka i performerka, autorka instalacji i environment

Wikipedia

bereściany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

Bereściany (ukr. Берестяне, Berestiane) – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bereściański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Bereszczany, Berestiany

Wiktionary

bereście

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w rejonie dąbrowickim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Bereście (869 m) – całkowicie porośnięty lasem szczyt w północno-wschodniej części Gór Leluchowskich, które w polskiej regionalizacji fizycznogeograficznej według Jerzego Kondrackiego zaliczone zostały do Beskidu Sądeckiego, w nowszej regionalizacji z 2018 r. wraz z Górami Lubowelskimi do Pogórza Popradzkiego. Wraz z pobliskim szczytem Wysokie Bereście (894 m) tworzą samotny masyw nie łączący się z innymi wzniesieniami Gór Leluchowskich. Od południowej i zachodniej strony masyw ten oddzielony jest od nich doliną potoku Pusta, od północnej doliną jego dopływu (jest to tzw. Borsucza Dolina). Od wschodu z Wysokiego Bereścia opada kilka niskich i lesistych grzbietów tworzących wschodnie podnóże Gór Leluchowskich. Pomiędzy tymi grzbietami spływa Zimny Potok i potok Szczawnik.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bereścieński

Wiktionary

beręsewicz

nazwisko

SJP.pl

bereski

przymiotnik od: Bereza (miasto na Białorusi, dawniej: Bereza Kartuska); bereskokartuski (dawniej)

SJP.pl

bereskokartuski

→ Bereza Kartuska (dawna nazwa Berezy, miasta na Białorusi); bereski (przymiotnik od obecnej nazwy)

SJP.pl

berest

płaty kory brzozowej wykorzystywane w pszczelarstwie do wykładania dna barci

SJP.pl

Berest (j. łemkowski Берест) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój.

Wikipedia

berestecki

przymiotnik od: Beresteczko

SJP.pl

beresteczko

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;

Wiktionary

Beresteczko (ukr. Берестечко) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie łuckim, nad Styrem.

W XVI wieku było prywatnym miastem szlacheckim w województwie wołyńskim.

Do 2020 w rejonie horochowskim.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. beresteczanin mos., beresteczanka ż.

przym. berestecki

Wiktionary

bereszyński

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bereszyński (ur. 1946) – polski zoolog

- Bartosz Bereszyński (ur. 1992) – polski piłkarz

- Przemysław Bereszyński (ur. 1969) – polski piłkarz

- Zbigniew Bereszyński (ur. 1956) – polski publicysta

Wikipedia

beret

1. rodzaj okrągłego i płaskiego nakrycia głowy;
2. potocznie: głowa; dyńka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Następną grupę stanowili liczni pastorzy w wysokich jedwabnych cylindrach, długich czarnych surdutach o prostych kołnierzykach z białymi wypustkami koloratek przy wycięciu kamizelek; dalej grupa farmerów w szkockich beretach, którzy przypominali ciężkawą postawą dawnych hreczkosiejów sprzed blisko sześćdziesięciu lat (J. Verne: Zielony promień)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɛt, AS: beret

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. berecik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|radiónka.

Wiktionary

beretka

rodzaj nakrycia głowy zbliżony kształtem do beretu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łódź, Poznań, Kraków. zdrobn. beret

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. beret

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec zawsze w beretce chodził.

Wiktionary

beretta

pistolet marki Beretta

SJP.pl

Beretta Holding S.A. – międzynarodowy holding grupujący firmy produkujące broń strzelecką. Jeden z największych holdingów militarnych na świecie, największy we Włoszech.

Holding Beretta powstała w 1995 roku po zakupie przez przedsiębiorstwo Fabbrica d’Armi Pietro Beretta S.p.A. włoskiego przedsiębiorstwa Luigi Franchi S.p.A. W grudniu 1999 roku do holdingu dołączyło fińskie przedsiębiorstwo Sako i włoskie Benelli Arms, a w 2000 Uberti Replicas.

Wikipedia

bereza

nazwisko

SJP.pl

Bereza, Bereza Kartuska (biał. Бяроза, Biaroza; ros. Берёза, Bierioza) – miasto na Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu bereskiego. Miejscowość leży nad rzeką Jasiołdą, przy linii kolejowej Brześć – Baranowicze. W 2010 roku liczyła ok. 29,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

bereżce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego ;

Wiktionary

Bereżce Wielkie (ukr. Великі Бережці, Wełyki Bereżci) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim. W 2001 roku liczyła 1011 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bereżecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bereźce

Wiktionary

bereziak

więzień polityczny sanacyjnego obozu w Berezie Kartuskiej

SJP.pl

berezka

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Berezka – część miasta Trzebinia, w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia

- Berezka (daw. Bereska) – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina

- Berezka – dawna wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska

Potok w Polsce:

- Berezka – w Górach Sanocko-Turczańskich, prawy dopływ Tyrawki.

Wikipedia

bereżki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie dąbrowskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Bereżki (dawniej Bereska, w latach 1977–1981 Brzeżki) – bieszczadzka wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 896, a dokładniej w miejscu, gdzie potok Bystry uchodzi do Wołosatego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bereżecki

Wiktionary

bereźne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;

Wiktionary

Bereźne (ukr. Березне, Berezne) – miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego.

Bereźne leży na Wołyniu nad Słuczą.

Wikipedia

Powiązane:

przym. berezieński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Jędrzejów

Wiktionary

bereźnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, przepływająca przez obwód iwanofrankiwski i lwowski, prawy dopływ Dniestru

Wiktionary

W Polsce

- Bereźnica – potok w Bieszczadach, lewy dopływ w Sanu

- Bereźnica – dawna nazwa wsi Bereżnica w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło

- Bereźnica Niżna – poprzednia nazwa opuszczonej wsi Bereżnica Niżna na terenie powiatu Leskiego

- Bereźnica Wyżna – poprzednia nazwa wsi Bereżnica Wyżna w powiecie Leskim

Wikipedia

bereźnicki

nazwisko

SJP.pl

berezów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie rokitnowskim obwodu rówieńskiego na Wołyniu, na Ukrainie;

Wiktionary

Polska

- Berezów – dzielnica Suchedniowa

- Berezów – przystanek kolejowy

Ukraina

- Berezów – obwód lwowski, rejon starosamborski

- Berezów – obwód rówieński, rejon rokitnowski

- Berezów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

przym. berezowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. hist. Berezowo

Wiktionary

berezówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w obwodzie odeskim Ukrainy, siedziba władz rejonu berezowskiego;

(1.2) geogr. wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Zalesie;

Wiktionary

W Polsce

- Berezówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Zalesie

- Berezówka – gromada

- Berezówka– rzeka, lewy dopływ Sanu

Na Ukrainie

- Berezówka – miasto w obwodzie odeskim, w rejonie berezowskim

- Berezówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie nowouszyckim (na Podolu)

- Berezówka – wieś w obwodzie kirowohradzki, w rejonie hajworońskim

- Berezówka (Dawniej Laszków) – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie radziechowskim

- Berezówka – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie korzeckim

- Berezówka – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie czerniweckim

- Berezówka – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie emilczyńskim

- Berezówka – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie horoszowskim

- Berezówka – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie lubarskim

- Berezówka – część Monasterzysk

- Berezówka – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie rohatyńskim

- Berezówka – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim

Wikipedia

Powiązane:

przym. berezówecki, berezowski

Wiktionary

berezowski

nazwisko

SJP.pl

Berezowski (forma żeńska: Berezowska; liczba mnoga: Berezowscy) – polskie, rosyjskie i ukraińskie (ukr. Березовський, Berezowśkyj) nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1802 osoby. Nazwisko pochodzi od ukraińskiego słowa береза (bereza) lub rosyjskiego słowa берёза (bjerioza) dla brzozy.

Wikipedia

bereźwica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny;

Wiktionary

Bereźwica, Berezówka (biał. Бярэжвіца, Biareżwica; Бярозаўка, Biarozauka) – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny. Ma długość 53 km.

Wikipedia

berezyna

1. miasto na Białorusi;
2. rzeka na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;

(1.2) geogr. rzeka w środkowej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

(1.3) geogr. miasto na Białorusi w obwodzie mińskim;

Wiktionary

Na Białorusi

- Berezyna – miasto w obwodzie mińskim

- Berezyna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim

- Berezyna – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Michanowicze

- Berezyna – przystanek kolejowy w miejscowości Borysów, w rejonie borysowskim, w obwodzie mińskim

- Berezyna – stacja kolejowa w miejscowości Bobrujsk, w obwodzie mohylewskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bitwa pod Berezyną wykazała niezwykłe męstwo i poświęcenie żołnierza francuskiego i polskiego.

(1.2) Źródła Berezyny znajdują się w centralnej części Wysoczyzny Mińskiej.

(1.3) W 1803 wzniesiono w Berezynie drewniany kościół katolicki.

Wiktionary

Powiązane:

przym. berezyński

Wiktionary

berezyński

przymiotnik od: Berezyna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Berezyną, dotyczący Berezyny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rejon berezyński leży w obwodzie mińskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berezyna ż.

Wiktionary

berg

nazwisko

SJP.pl

Austria

- Berg – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck an der Leitha

- Berg bei Rohrbach – dawna gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Rohrbach

- Berg im Attergau – gmina w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Vöcklabruck

- Berg im Drautal – gmina w kraju związkowym Karyntia, w powiecie Spittal an der Drau

Belgia

- Berg – dzielnica gminy (deelgemeente) Kampenhout w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Halle-Vilvoorde

- Berg – dzielnica Tongeren

Francja

- Berg – gmina

- Berg-sur-Moselle – gmina

Holandia

- Berg Altena – dzielnica Willemstadu

Luksemburg

- Berg – wieś w gminie Betzdorf, w kantonie Grevenmacher

- Berg – wieś w gminie Colmar-Berg, w kantonie Mersch

Niemcy

- Berg – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Ravensburg

- Berg – gmina w Bawarii, w rejencji Górna Bawaria, w powiecie Starnberg

- Berg – gmina w Bawarii, w rejencji Górna Frankonia, w powiecie Hof

- Berg – gmina w Nadrenii-Palatynacie, w powiecie Ahrweiler

- Berg – gmina w Nadrenii-Palatynacie, w powiecie Rhein-Lahn

- Berg (Pfalz) – gmina w Nadrenii-Palatynacie, w powiecie Germersheim

- Berg am Laim – okręg administracyjny Monachium

- Berg bei Neumarkt in der Oberpfalz – gmina w Bawarii, w rejencji Górny Palatynat, w powiecie Neumarkt in der Oberpfalz

- Berg im Gau – gmina w Bawarii, w rejencji Górna Bawaria, w powiecie Neuburg-Schrobenhausen

- Hohe Berg – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Miltenberg

Norwegia

- Berg – gmina

Szwajcaria

- Berg – gmina w kantonie St. Gallen, w okręgu Rorschach

- Berg – gmina w kantonie Turgowia, w okręgu Weinfelden

- Berg am Irchel – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Andelfingen

Szwecja

- Berg – gmina

- Berg – miejscowość (tätort) w gminie Linköping

- Berg – miejscowość (tätort) w gminie Gävle

- Berg – miejscowość (tätort) w gminie Åtvidaberg

Osoby

- Adam Berg (ur. 1972) – szwedzki reżyser

- Adolf Berg (1897–?) – niemiecki zbrodniarz nazistowski

- Andrea Berg (ur. 1966) – niemiecka piosenkarka

- Alban Berg (1885–1935) – austriacki kompozytor

- Allen Berg (ur. 1961) – kanadyjski kierowca wyścigowy.

- David Berg (1919–1984) – amerykański przywódca religijny

- Daniel Berg Hestad (ur. 1975) – norweski piłkarz

- Emanuel Berg (ur. 1981) – szwedzki szachista

- Ernst von Berg (1824–1888) – niemiecki bibliotekarz i botanik

- Fiodor Berg (1790–1874) – rosyjski generał, namiestnik Królestwa Polskiego

- Florian Berg (ur. 1988) – austriacki wioślarz

- Friedrich von Berg (1866–1939) – niemiecki polityk

- Georg Ernst Wilhelm Berg (1878–1946) – niemiecki geolog

- Gunnar Berg (1909–1989) – duński kompozytor

- Günther von Berg (1765–1843) – niemiecki prawnik

- Harald Berg (ur. 1941) – norweski piłkarz

- Hallgrim Berg (ur. 1945) – norweski polityk

- Henning Berg (ur. 1969) – norweski piłkarz, trener

- Jan Berg (ur. 1965) – norweski piłkarz

- Jan Berg zu Carmel – starosta rajgrodzki ok. 1634 - 1665 r

- Joakim Berg (ur. 1970) – szwedzki muzyk

- Jóhann Berg Guðmundsson (ur. 1990) – islandzki piłkarz

- John Berg (ur. 1970) – niemiecki prezbiter katolicki, pochodzenia amerykańskiego

- Josef Berg (1927–1971) – czeski kompozytor

- Karl Peter Berg (1907–1949) – niemiecki zbrodniarz nazistowski

- Kirsten Bråten Berg (ur. 1950) – norweska wokalistka folkowa

- Lars Berg (1901–1969) – norweski powieściopisarz i dramaturg

- Lew Berg (1876–1950) – rosyjski ichtiolog i biogeograf

- Lindsey Berg (ur. 1980) – amerykańska siatkarka

- Mary Berg (ur. 1924) – polska autorka

- Marcus Berg (ur. 1986) – szwedzki piłkarz

- Max Berg (1870–1947) – niemiecki architekt

- Max van den Berg (ur. 1953) – holenderski polityk

- Natanael Berg (1879–1957) – szwedzki kompozytor

- Nikołaj Berg (1823–1884) – rosyjski poeta, pisarz, dziennikarz, tłumacz i historyk

- Paavo Berg (1911–1941) – fiński pilot wojskowy i as myśliwski

- Patty Berg (1918–2006) – amerykańska golfistka

- Paul Berg (ur. 1926) – amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla

- Przemysław Berg (ur. 1955) – polski dziennikarz i felietonista

- Rolf Åge Berg (ur. 1957) – norweski skoczek narciarski

- Øyvind Berg (ur. 1971) – norweski skoczek narciarski

- Søren Berg (ur. 1976) – duński piłkarz

- Sune Berg Hansen (ur. 1971) – duński szachista

- Ute Berg (ur. 1953) – niemiecka polityk

- Vebjørn Berg (ur. 1980) – norweski strzelec

- Vincent van den Berg (ur. 1989) – holenderski piłkarz

- Yehuda Berg

Inne

- berg – reg. śl. karminadel

- Księstwo Bergu – dawne księstwo w Nadrenii, na terytorium Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.

- Wielkie Księstwo Bergu – dawne państwo Związku Reńskiego, sukcesor Księstwa Bergu.

- (4528) Berg – planetoida

- Berg – herb szlachecki

- Berg II – polski herb szlachecki

- Berg – zamki

- Sieglitzer Berg – park leśny w zakolu Łaby na zachód od Vockerode

- Küstriner Berg – wzgórze we Frankfurcie nad Odrą

- Prenzlauer Berg – okręg (poddzielnica) Berlina

- Schwarzer Berg – wzgórze we Frankfurcie nad Odrą

- Villanderer Berg – szczyt w Alpach Sarntalskich

Wikipedia

berga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. hałda

Wiktionary

Geografia

Hiszpania

- Berga – miasto w Katalonii

Niemcy

- Berga – gmina w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Mansfeld-Südharz

- Berga/Elster – dzielnica Berga-Wünschendorfu

- Berga-Wünschendorf – miasto w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Greiz

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bergowa, bergowka.

Wiktionary

bergama

dekoracyjny gobelin z prostym wzorem, produkowany od XVII w. we Włoszech

SJP.pl

Bergama – miasto w zachodniej Turcji, w prowincji Izmir, historyczna nazwa: Pergamon. Według danych na rok 2000 miasto zamieszkiwało 52 173 osób.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany oraz skórzany.

Kompleks archeologiczny ruin starożytnego Pergamonu znajduje się na górującym nad współczesnym miastem akropolu. Na obrzeżach Bergamy znajduje się także inne stanowisko archeologiczne – ruiny dawnego Asklepiejonu.

Wikipedia

bergamasca

[czytaj: bergamaska] dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, wykorzystywany w muzyce klasycznej; bergamaska, pergameska

SJP.pl

Bergamaska (wł. bergamasca, od miasta Bergamo) – dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, rozpowszechniony w Europie w XVI – XVII wieku. Opracowania muzyczne tego tańca pozostawili Girolamo Frescobaldi, Giovanni Salvatore, Samuel Scheidt i inni kompozytorzy.

Bergamaska była znana również w Polsce – jest zawarta w „Tabulaturze ostromeczewskiej” pochodzącej z ok. 1640 (pod zniekształconą nazwą Pagamoszka).

Wikipedia

bergamasco

[czytaj: bergamaska] dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, wykorzystywany w muzyce klasycznej; bergamaska, pergameska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kynol. rasa psa o długiej sierści;

Wiktionary

- Bergamasco (gmina we Włoszech)

- Bergamasco (rasa psa)

- Bergamasco (dialekt)

Wikipedia

bergamaska

dawny taniec włoski o żywym tempie, rozpowszechniony w Europie w okresie odrodzenia; pergameska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. choreogr. włoska pieśń do tańca lub taniec;

Wiktionary

Bergamaska (wł. bergamasca, od miasta Bergamo) – dawny ludowy taniec włoski, o żywym tempie i parzystym metrum, rozpowszechniony w Europie w XVI – XVII wieku. Opracowania muzyczne tego tańca pozostawili Girolamo Frescobaldi, Giovanni Salvatore, Samuel Scheidt i inni kompozytorzy.

Bergamaska była znana również w Polsce – jest zawarta w „Tabulaturze ostromeczewskiej” pochodzącej z ok. 1640 (pod zniekształconą nazwą Pagamoszka).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bergamo n., bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergamka ż., bergamonka ż.

przym. bergamski, bergamoński

Wiktionary

bergamczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bergamo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyniesione do obozu części przekazywał jednemu ze strzelców alpejskich, bergamczykowi z batalionu «Tirano» (…)

(1.1) — Bergamczyk zawsze popiera bergamczyka.

(1.1) Gościła w Warszawie delegacja włoskiego miasta Bergamo, która przybyła do Polski na obchody 100-lecia Powstania Styczniowego, w którym zginął bergamczyk generał Francesco Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bergamo n., bergamończyk mos.

:: fż. bergamonka ż., bergamka ż.

przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bergamończyk

Wiktionary

bergamo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

(1.2) geogr. adm. prowincja we Włoszech, w regionie Lombardia ze stolicą w Bergamo (1.1);

Wiktionary

Bergamo – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Bergamo, położone u południowych podnóży Alp Bergamskich. Dawna nazwa miejscowości to Bergomum.

W Bergamo w 1826 urodził się Francesco Nullo, pułkownik, przyjaciel i powiernik Giuseppe Garibaldiego, dowódca ochotników włoskich, tzw. garibaldczyków, którzy wzięli udział w polskim powstaniu styczniowym 1863. Bergamo posiada również swój klub piłkarski – Atalanta BC, w której grał między innymi Christian Vieri.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przenieśmy się teraz (…) w rejon włoskiego miasta Bergamo w północnej Lombardii, słynącego jako ojczyzna technologii wielkopiecowej. W rejon Bergamo, gdzie w XVI wieku narodziły się nie tylko wielkie piece, ale najsławniejsza z masek komedii dell'arte, arlekin (…)

(1.1) W 463 roku z rozkazu Egidiusza Alanowie najechali na Italię. Zostali pobici w bitwie pod Bergamo i musieli się wycofać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bergamczyk mos., bergamończyk mos., bergameńczyk mos., bergamonka ż., bergamka ż., bergamaska ż.

przym. bergamski, bergamoński, bergameński

Wiktionary

bergamończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bergamo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te kilkanaście tysięcy rusznic bergamończyków może przynajmniej, jak sądzę, zdeptać tłuszczę miast, zasadzającą wiechę wolności.

(1.1) Poniżej na grani ciągnął się długi sznur ludzi. (…) Gdzieś wśród nich powinien być uparty jak przystało na bergamończyka Simone.

(1.1) Profesor Nullo Minissi, któremu imię nadano na cześć słynnego bergamończyka, jest nawet po kądzieli spokrewniony z rodem Nullo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bergamo n.

:: fż. bergamonka ż.

przym. bergamoński, bergamski

Wiktionary

bergamoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔ̃j̃sʲci, AS: bergãmõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bergamczyk mos., bergamaska ż., Bergamo n., bergamończyk m., bergamonka ż., bergamka

przym. bergamski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bergamski

Wiktionary

bergamota

1. drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, pokrewne pomarańczy, uprawiane głównie na europejskim wybrzeżu śródziemnomorskim i na Kaukazie; pomarańcza bergamota;
2. odmiana gruszy o owocach kulistych, używanych najczęściej na przetwory; też: owoc tej gruszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. pomarańcza bergamota.

(1.2) zob. pysznogłówka szkarłatna.

Wiktionary

- pysznogłówka szkarłatna

- pomarańcza bergamota

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1-2) bergamotka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bergamotka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bergamotta.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|pomarańcza bergamota.

(1.2) zobtłum|pysznogłówka szkarłatna.

źródła.

== bergamota (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) pomarańcza bergamota (owoc)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔta, AS: bergãmota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bergamotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bergamotka

Wiktionary

bergamotka

1. odmiana gruszy o spłaszczonych owocach, używanych do przetworów i deserów; bergamota;
2. owoc tej odmiany gruszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. bergamota.

(1.2) kosmet. spoż. olejek eteryczny z bergamotki (1.1); zapach bergamotki (1.1); stosowany m.in. do produkcji herbaty Earl Grey i w przemyśle kosmetycznym

(1.3) bot. zob. pysznogłówka.

Wiktionary

- pysznogłówka szkarłatna

- pomarańcza bergamota

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Kupiłam sobie balsam do ciała z bergamotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmɔtka, AS: bergãmotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bergamota ż.

przym. bergamotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bergamota, pomarańcza bergamota

(1.2) olejek bergamotowy

Wiktionary

bergamotowy

przymiotnik od: bergamota

SJP.pl

bergamski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Alpy Bergamskie

synonimy.

(1.1) bergamoński

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bergamończyk mos., bergamczyk mos., Bergamo n., bergamaska ż.

przym. bergamoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bergamask

* czeski: (1.1) bergamský

* francuski: (1.1) bergamasque

* łaciński: (1.1) Bergomensis

* niemiecki: (1.1) bergamaskisch, Bergamasker

* rosyjski: (1.1) бергамский

* słowacki: (1.1) bergamský

* słoweński: (1.1) bergamski

* włoski: (1.1) bergamasco

źródła.

== bergamski (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bergamski, bergamoński

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bergamończyk mos., bergamczyk mos., Bergamo n., bergamaska ż.

przym. bergamoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bergamoński

Wiktionary

bergamuty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) utopijny, fantastyczny archipelag z dziecięcego wiersza Jana Brzechwy

Wiktionary

Na wyspach Bergamutach – wiersz Jana Brzechwy, opublikowany w 1945, opisujący fikcyjny archipelag Bergamuty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wyspach Bergamutach podobno jest kot w butach. Widziano także osła, którego mrówka niosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡãˈmutɨ, AS: bergãmuty

Wiktionary

Powiązane:

przym. bergamucki

Wiktionary

bergen

miasto w Norwegii

SJP.pl

Bergen – norweskie miasto i gmina leżąca w okręgu Vestland, na styku mórz Północnego i Norweskiego.

Bergen jest drugim co do wielkości miastem kraju, liczy 289 330 mieszkańców (2023). Nazywane jest bramą do fiordów i znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

bergen-belsen

niemiecki obóz koncentracyjny

SJP.pl

Konzentrationslager Bergen-Belsen – niemiecki obóz koncentracyjny istniejący w latach 1940–1945 w III Rzeszy w pobliżu miasta Bergen.

Wikipedia

bergeńczyk

mieszkaniec Bergen (miasta w Norwegii)

SJP.pl

bergenia

rodzaj pochodzących z Azji bylin z rodziny skalnicowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. azjatycka roślina ozdobna;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈɡɛ̃ɲja, AS: bergẽńi ̯a

Wiktionary

bergenka

mieszkanka Bergen (miasta w Norwegii)

SJP.pl

bergeński

→ Bergen (miasto w Norwegii)

SJP.pl

berger

nazwisko

SJP.pl

Geografia

Stany Zjednoczone

- Berger – miasto w stanie Arkansas

- Berger – miasto w stanie Idaho

- Berger – miasto w stanie Illinois

- Berger – miasto w stanie Missouri

- Berger – miasto w stanie Ohio

Wikipedia

bergerac

nazwisko

SJP.pl

Bergerac (wymowa, oksyt. Brageirac) – miasto i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne, wokół którego rozpościera się region winiarski Bergerac. W 2022 r. miasto zamieszkiwało 26 852 osób.

Wikipedia

bergkapela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. orkiestra górnicza

Wiktionary

bergmagister

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. kierownik żupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɡmaˈɟistɛr, AS: bergmaǵister

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berkmajster

Wiktionary

bergman

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bergman – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone

Osoby:

- Andrew Bergman – amerykański reżyser i scenarzysta filmowy

- Cwi Bergman – prezes Związku Byłych Mieszkańców Łodzi w Izraelu

- Daniel Bergman – szwedzki reżyser filmowy

- Erik Bergman – fiński kompozytor

- Eva Bergman – szwedzki reżyser filmowy

- Hjalmar Bergman – szwedzki pisarz

- Ingmar Bergman – szwedzki reżyser, scenarzysta filmowy i teatralny

- Ingrid Bergman – szwedzka aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna

- Lowell Bergman – amerykański producent telewizyjny

- Peter Bergman – amerykański aktor

- Stanisław Bergman – polski malarz

- Stefan Bergman – amerykański matematyk

- Stefan Bergman – białoruski i polski publicysta i działacz komunistyczny

- Stina Bergman – szwedzki reżyser filmowy

- Torbern Olof Bergman – szwedzki chemik i mineraolog

Wikipedia

bergmann

pistolet albo karabin maszynowy używany przez armię niemiecką podczas drugiej wojny światowej

SJP.pl

Tw 245 "Bergmann" – powojenne oznaczenie tramwaju elektrycznego serii 245, wytwarzanego w 1927 roku w Gdańskiej Fabryce Wagonów (niem. Danziger Waggon Fabrik) i eksploatowanego w Gdańsku. Przed wojną zwany był potocznie z niemieckiego Heubuder, ze względu na eksploatowanie tych pojazdów dla nowo otwartej linii nr 4 z Centrum na kąpielisko Stogi (Heubude).

Wikipedia

bergmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bachmistrz

SJP.pl

bergoglio

nazwisko

SJP.pl

Franciszek (łac. Franciscus PP., wł. Francesco, hiszp. Francisco; właśc. Jorge Mario Bergoglio SJ; ur. 17 grudnia 1936 w Buenos Aires, zm. 21 kwietnia 2025 w Watykanie) – argentyński duchowny rzymskokatolicki, jezuita, 266. papież i 8. suweren Państwa Watykańskiego w latach 2013–2025.

Wikipedia

bergowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|berga, bergowka.

Wiktionary

bergowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamień, bryła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|berga, bergowa.

Wiktionary

bergson

nazwisko, np. Henri Bergson [czytaj: ąri bergSĄ] (1859 - 1941) - francuski pisarz i filozof, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1927, twórca intuicjonizmu

SJP.pl

Bergson może odnosić się do:

- Gabriel Bergson (1790–1844) – warszawski kupiec, syn Bera Sonnenberga

- Gustaw Bergson (1850–1908) – warszawski kupiec

- Henri Bergson (1859–1941) – pisarz i filozof francuski

- Jakub Bergson (1794–1856) – kupiec, syn Bera Sonnenberga

- Ludwik Bergson (ujednoznacznienie)

- Michał Bergson (ujednoznacznienie)

- Samuel Bergson (1829–1911) – kupiec i filantrop

Wikipedia

bergsonista

→ bergsonizm

SJP.pl

Patrz:
bergsonizm

bergsonistka

→ bergsonizm

SJP.pl

Patrz:
bergsonizm

bergsonizm

koncepcja filozoficzna krytykująca wartość poznania intelektualnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. prąd filozoficzny i literacki krytykujący wartość poznania intelektualnego i podnoszący rangę intuicji;

Wiktionary

Bergsonizm – prąd literacki, ukształtowany na przełomie XIX i XX wieku pod wpływem filozofii Henriego Bergsona (irracjonalizm, podniesienie rangi intuicji, wprowadzenie pojęcia pędu życiowego – élan vital, rozważania na temat schematyzmu języka, który hamuje poznanie zmieniającej się dynamicznie rzeczywistości).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bergsonista m.

Wiktionary

bergsonowski

nawiązujący do koncepcji Henri Bergsona, francuskiego filozofa i pisarza

SJP.pl

berhomet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;

Wiktionary

Berhomet (ukr. Берегомет) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego.

Znajduje tu się stacja kolejowa Berhomet.

Wikipedia

Powiązane:

przym. berhomecki

Wiktionary

beri-beri

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

Wiktionary

Beri-beri – choroba układu nerwowego, której przyczyną jest niedobór witaminy B_1.

Witamina B_1 (tiamina) odgrywa istotną rolę w przemianie węglowodanów – umożliwia prawidłowe spalanie glukozy. Przy jej niedoborze w ustroju gromadzą się mleczany i kwas pirogronowy, co powoduje kwasicę mleczanową. Współcześnie najczęstszą przyczyną niedoboru witaminy B_1 jest długotrwałe spożywanie alkoholu, co prowadzi do zmniejszenia jej wchłaniania. Inne przyczyny obejmują stosowanie furosemidu i operacje oraz choroby układu pokarmowego.

Wikipedia

beria

nazwisko

SJP.pl

berimbau

brazylijski jednostrunny instrument muzyczny

SJP.pl

Berimbau – jednostrunowy instrument muzyczny pochodzenia afrykańskiego charakterystyczny dla brazylijskiej sztuki walki – capoeira, rodzaj łuku muzycznego. Jest najważniejszym instrumentem w tzw. "bateria" i wyznacza rytm grających ("capoeiristas") w "roda" (wymowa "hoda").

Wikipedia

beringia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geol. pas lądu łączący Azję i Amerykę w okresie zlodowaceń;

Wiktionary

Beringia – istniejący w okresie zlodowaceń pas lądu łączący dzisiejszą Syberię w Azji z terenami północnej Kanady i Alaski w Ameryce Północnej. Ludzie zamieszkujący w przeszłości Beringię najprawdopodobniej byli przodkami dzisiejszych Indian. Beringia pokryta była roślinnością.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Badania wykazują, iż obszary Beringii pokryte były roślinnością.

Wiktionary

beriowszczyzna

okres terroru w Związku Radzieckim w latach 1938 - 1953, kiedy sowieckim aparatem represji kierował Ławrentij Beria

SJP.pl

beriszon

francuska rasa owcy domowej; berrichon

SJP.pl

berkel

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97, pierwiastek należący do aktynowców, niewystępujący w przyrodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Berkel jest aktynowcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrkɛl, AS: berkel

Wiktionary

Powiązane:

przym. berkelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bk

Wiktionary

berkeleizm

koncepcja filozoficzna głosząca, że przedmiotem poznania mogą być jedynie subiektywne idee pochodzące od wrażeń zmysłowych

SJP.pl

berkeley

George Berkeley (1685-1753), irlandzki filozof, biskup anglikański

SJP.pl

Miejscowości i jednostki administracyjne

- Berkeley – miasto w Wielkiej Brytanii, w hrabstwie Gloucestershire

- Berkeley – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Alameda

- Berkeley – miejscowość w prowincji Ontario w Kanadzie

- Berkeley – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis

- Berkeley – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Cook

- Berkeley Heights – miejscowość w stanie New Jersey w Stanach Zjednoczonych

- Berkeley Lake – miejscowość w stanie Georgia w Stanach Zjednoczonych

- Berkeley Township – miejscowość w stanie New Jersey w Stanach Zjednoczonych

- Berkeley (ang. Berkeley Township) – gmina w Stanach Zjednoczonych, w stanie New Jersey, w hrabstwie Ocean

- Berkeley County – hrabstwo w stanie Karolina Południowa w Stanach Zjednoczonych

- Berkeley County – hrabstwo w stanie Wirginia Zachodnia w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia

berkelowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący berkelu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berkel m.

Wiktionary

berkowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Filip Berkowicz (ur. 1977) – polski muzykolog i menedżer kultury

- Józef Berkowicz (1789–1846) – polski wojskowy pochodzenia żydowskiego

- Julja Szamalow-Berkowicz (ur. 1964) – izraelska polityk

- Konrad Berkowicz (ur. 1984) – polski polityk

- Marian Berkowicz (1935–2012) – polski poeta

- Michael Berkowitz (1863–1935) – żydowski pedagog i pisarz związany z Austro-Węgrami i Polską, pionier ruchu syjonistycznego

- Oskar Berkowicz (1904-1956) – działacz komunistyczny

- Rose Berkowicz (1922–1943) – francuska socjalistka

- Żenia Berkowicz (ur. 1985) – rosyjska poetka i reżyserka teatralna

Wikipedia

berkowiec

dawna rosyjska jednostka ciężaru równa dziesięciu pudom (ok. 164 kg); bierkowiec

SJP.pl

Berkowiec – rosyjska jednostka masy.

1 berkowiec = 163,81 kg = 10 pudów = 400 funtów.

Wikipedia

berkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ołeksandr Berkowski – ukraiński piłkarz

- Paweł Berkowski – polski poeta, performer i działacz kulturalny

- Berkowski – wieś w Bułgarii

Wikipedia

berkshire

[czytaj: baksze] brytyjska rasa świń; berkszyr

SJP.pl

Berkshire – hrabstwo ceremonialne i historyczne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone na zachód od Londynu, w dolinie Tamizy i rzeki Kennet, uznawane za jedno z tzw. Home Counties. Do 1998 roku Berkshire pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Wikipedia

berkszyr

świnia rasy należącej do typu tłuszczowo-mięsnego; berkshire

SJP.pl

berkszyry

świnia rasy należącej do typu tłuszczowo-mięsnego; berkshire

SJP.pl

berkut

duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, o upierzeniu ciemnobrązowym, na głowie i ogonie - białym; birkut; bielik

SJP.pl

Berkut lub bierkut (transkrypcja z rosyjskiego: беркут)

- berkut, bierkut – orzeł przedni w języku odpowiednio ukraińskim i rosyjskim

- bierkut – radziecki skafander kosmiczny

Wikipedia

berkutowiec

funkcjonariusz Berkutu, wyspecjalizowanej jednostki ukraińskiej milicji

SJP.pl

berlacz

dawniej:
1. futrzana lub wojłokowa nakładka na but, używana w czasie mrozów;
2. rodzaj zimowego buta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. obuw. zimowy but z futra lub wojłoku nakładany na zwykłe obuwie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlat͡ʃ, AS: berlač

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berleć, berlocie

Wiktionary

berlacze

dawniej: rodzaj zimowego obuwia z futrem na zewnątrz

SJP.pl

berlaczek

zdrobnienie od: berlacz

SJP.pl

berliet

pojazd marki Berliet

SJP.pl

Berliet – były francuski producent samochodów osobowych, ciężarowych i innych pojazdów użytkowych z Vénissieux.

Wikipedia

berlin

czterokołowy pojazd konny; berlinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Niemiec;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych

(1.3) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Berlin – stolica, największe miasto Niemiec i zarazem kraj związkowy. Zajmuje powierzchnię ok. 891,70 km² i zamieszkuje go 3 878 100 osób (31 grudnia 2023). Jest największym miastem w Unii Europejskiej pod względem liczby mieszkańców w granicach administracyjnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój znajomy mieszka w Berlinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrlʲĩn, AS: berlʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ber mrz., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż., berliniak m.

przym. berliński, podberliński

Wiktionary

berlina

czterokołowy pojazd konny; berlinka

SJP.pl

Berlina to rodzaj karety konstrukcji rozworowej, tzn. takiej, gdzie pudło zawieszone było pomiędzy dwoma drągami. W XIX wieku znana już jako kareta czteroosobowa, zawieszona.Określenie berlina stosowane było w odniesieniu do trójbryłowych nadwozi samochodów (sedan), np. Fiat 125, Opel Rekord, szczególnie produkowanych lub przeznaczonych na rynki: włoski, portugalski, hiszpański i rumuński.

Wikipedia

berlińczyk

mieszkaniec Berlina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Berlina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On jest berlińczykiem, ale teraz mieszka w Warszawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: berlʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berlin m., berlina ż., berlinka ż., berlińskość ż.

:: fż. berlinka ż., berlinianka ż.

przym. berliński

Wiktionary

berling

nazwisko, m.in. Zygmunt Berling (1896-1980) - polski generał

SJP.pl

- Berling – miejscowość we Francji

- Charles Berling

- Peter Berling

- Zygmunt Berling

Wikipedia

berlinger

mały statek żaglowy używany w XIII–XV wieku; balinger

SJP.pl

Wikipedia

berlingo

samochód typu Citroën Berlingo

SJP.pl

Berlingo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1864 osoby, 466 os./km².

Wikipedia

berlingowiec

żołnierz Armii Wojska Polskiego dowodzonej przez generała Zygmunta Berlinga

SJP.pl

berlinguer

[czytaj: berlingłer] nazwisko

SJP.pl

berlinianka

mieszkanka Berlina; berlinka (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Berlina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrlʲĩˈɲãnka, AS: berlʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berlin m., berlińczyk m., berlinka ż.

przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berlinka

Wiktionary

berlinka

1. potocznie: odcinek drogi z Berlina do Królewca, przebiegający przez Polskę;
2. dawny płaskodenny statek rzeczny, rodzaj barki;
3. dawny kryty powóz konny dla czterech osób, z dużymi oknami;
4. dawna srebrna moneta pruska;
5. przestarzale: berlinianka (mieszkanka Berlina)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Berlina

(1.2) żegl. nieduży, kryty, żaglowy statek rzeczny, używany do przewożenia towarów; transportowa duża łódź żaglowa;

(1.3) hist. podróżny resorowany pojazd konny z krytym, oszklonym nadwoziem i czterema lub dwoma miejscami siedzącymi

(1.4) hist. rodzaj tramwaju z końca XIX wieku

(1.5) numizm. pruska moneta srebrna, wybijana także z polskim stemplem

(1.6) spoż. rodzaj wędliny w postaci cienkiej kiełbaski, odmiana parówki

Wiktionary

Termin berlinka, odnoszący się do Berlina, może mieć wiele znaczeń:

- Berlinka – budowana przez III Rzeszę autostrada Berlin – Królewiec

- berlinka (statek)

- potoczne określenie Pruskiej Biblioteki Państwowej w Berlinie

- Berlinka, zbiór dokumentów pochodzących z powyższej biblioteki, obecnie w Bibliotece Jagiellońskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩnka, AS: berlʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berlin mrz., berlinianka ż.

:: fm. berlińczyk mos.

przym. berliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berlinianka

Wiktionary

berliński

przymiotnik od: Berlin (stolica Niemiec)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Berlin

Wiktionary

Berliński, Berlińska, Berlińscy:

- Bogdan Berliński (* 1937, Rybnik) – polski żużlowiec, ojciec Mirosława Berlińskiego

- Mirosław Berliński (* 1960, Rybnik) – polski żużlowiec, syn Bogdana Berlińskiego

- Hersz Berliński, ps. Herszek, Jeleń (1908, Łódź – 1944, Warszawa) – żydowski działacz ruchu oporu podczas II.

- Norbert Stanisław Berliński (* 1938, Równe) – polski inżynier, działacz partyjny i państwowy

- Rafał Berliński (* 1976, Płock) – polski piłkarz występujący na pozycji defensywnego pomocnika lub bocznego obrońcy

- Tova Berlinski (* 1915, Oświęcim) – izraelska malarka polskiego pochodzenia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzisiaj w świecie pamięta się dobrze zburzenie muru berlińskiego, a niedostatecznie pamięta się zdarzenia w Polsce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈlʲĩj̃sʲci, AS: berlʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ber mrz., Berlin m., berlińczyk m., berlinianka ż., berlinka ż.

Wiktionary

berlioz

Berlioz:

- Hector Berlioz

- Karnawał rzymski (Berlioz)

- Jacques Berlioz

- Joseph-Berlioz Randriamihaja

- (69288) Berlioz

Wikipedia

berlusconi

[czytaj: berlusKOni] nazwisko

SJP.pl

Silvio Berlusconi (wym. [ˈsilvjo berluˈsko:ni]; ur. 29 września 1936 w Mediolanie, zm. 12 czerwca 2023 tamże) – włoski polityk i przedsiębiorca. Trzykrotny premier Włoch (w latach 1994–1995, 2001–2006 i 2008–2011), stojący na czele czterech rządów. Założyciel partii Forza Italia, następnie twórca ugrupowań Lud Wolności i reaktywowanego FI, parlamentarzysta krajowy i europejski. Określany jako osoba dominująca przez kilkanaście lat we włoskiej polityce.

Wikipedia

berman

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Berman (1906–1978) – polski i izraelski polityk oraz działacz społeczny pochodzenia żydowskiego

- Bronisław Berman (1903–1937) – polski i radziecki działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego

- Izydor Berman (ok. 1898–1942) – polski i żydowski pisarz, tłumacz, krytyk literacki i publicysta

- Jakub Berman (1901–1984) – polski działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego

- Lazar Berman (1930–2005) – rosyjski pianista

- Lejb Berman (1887–1944) – żydowski literat

- Marrissa Berman – amerykańska narciarka

- Mieczysław Berman (1903–1975) – polski grafik

- Rick Berman (ur. 1945) – amerykański producent telewizyjny

- Thijs Berman (ur. w 1957) – polityk holenderski

- Wiktor Borowski, właściwie Aron Berman (1905–1976) – polski działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego

- Antoni Marianowicz, właściwie Kazimierz Jerzy Berman (1924–2003) – polski poeta

- Dianne Feinstein, właściwie Dianne Goldman Berman Feinstein (ur. 1933) – amerykańska polityk

Wikipedia

bermudczyk

mieszkaniec Bermudów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszkaniec Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bermudy nmos.

:: fż. Bermudka ż.

przym. bermudzki

Wiktionary

bermudka

cienki skafander piankowy do nurkowania, z krótkimi nogawkami i rękawami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bermudy nmos.

:: fm. Bermudczyk mos.

przym. bermudzki

Wiktionary

bermudy

letnie spodenki sięgające niemal do kolan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

(1.2) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Bermudy są pozostałością dawnego atolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈmudɨ, AS: bermudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bermudy nmos., Bermudczyk mrz., Bermudka ż.

przym. bermudzki

Wiktionary

bermudzki

związany z Bermudami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bermudów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bermudy nmos., Bermudka ż., Bermudczyk mos., bermudy nmos.

Wiktionary

bermyca

wysoka czapka futrzana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysoka futrzana czapka;

Wiktionary

Bermyca (od niem. Bärenmütze – niedźwiedzia czapka) – wojskowe nakrycie głowy w kształcie wysokiej czapki, najczęściej wykonane lub przynajmniej pokryte niedźwiedzią skórą w oryginalnym kolorze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrˈmɨt͡sa, AS: bermyca

Wiktionary

bernaciak

nazwisko

SJP.pl

bernacki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Bernacki (1944–2024) – rzymskokatolicki duchowny

- Gerard Bernacki (1942–2018) – rzymskokatolicki duchowny

- Jan Bernacki (1880–1944) – polski pisarz i publicysta

- Leszek Bernacki (1958–2017) – polski botanik

- Lucjan Bernacki (1902–1976) – rzymskokatolicki duchowny

- Ludwik Bernacki (1851–1921) – polsko-austriacki urzędnik, prawnik

- Ludwik Bernacki (1882–1939) − polski historyk literatury, bibliotekarz

- Ludwik Bernacki (ur. 1937) − polski inżynier, przedsiębiorca, polityk

- Marek Bernacki (ur. 1965) – polski językoznawca

- Rafał Bernacki (ur. 1972) – polski piłkarz ręczny

- Rafał Bernacki (ur. 1981) – polski hokeista

- Samuel Bernacki (zm. 1768)

- Stanisław Bernacki (1902–1980) – polski aktor

- Włodzimierz Bernacki (ur. 1960) – polski politolog

Wikipedia

bernadeciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernadety lub z nią związany

SJP.pl

bernadeta

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) ofic. urz. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bernadeta, Bernadetta – imię żeńskie, polski odpowiednik francuskiego imienia Bernadette, które jest zdrobnieniem imienia Bernadet utworzonego od imienia Bernard.

Zdrobnienia: Bernadka, Bernatka, Bernadzia, Bernadetka, Becia, Benia, Berni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miała na imię Bernadeta i doskonale grała w tenisa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Bernadetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bernadetka

Wiktionary

bernadetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. poufała forma żeńskiego imienia Bernadeta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojechałam na zakupy, podczas gdy Adam został w domu i bawił się z Bernadetką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bernadeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bernadeta

Wiktionary

bernadetta

imię żeńskie

SJP.pl

Bernadeta, Bernadetta – imię żeńskie, polski odpowiednik francuskiego imienia Bernadette, które jest zdrobnieniem imienia Bernadet utworzonego od imienia Bernard.

Zdrobnienia: Bernadka, Bernatka, Bernadzia, Bernadetka, Becia, Benia, Berni.

Wikipedia

bernadotte

[czytaj: bernaDOT] dynastia panująca w Szwecji od 1818 roku i w Norwegii w latach 1818-1905

SJP.pl

Bernadotte – dynastia panująca w Szwecji (od 5 lutego 1818) i Norwegii (od 5 lutego 1818 do 18 listopada 1905).

Jean Baptiste Bernadotte (marszałek napoleoński) został adoptowany przez króla Karola XIII i wyznaczony na następcę tronu 21 sierpnia 1810 roku. Po śmierci króla wstąpił na tron szwedzki jako Karol XIV Jan i norweski jako Karol III Jan (w obu królestwach była inna liczba władców o imieniu Karol, stąd różna numeracja). Po tym, jak Oskar II odmówił utworzenia norweskiej służby dyplomatycznej, parlament norweski usunął go z tronu i zerwał unię w 1905.

Wikipedia

bernadowski

nazwisko

SJP.pl

bernanke

[czytaj: bernanki] nazwisko

SJP.pl

bernanos

nazwisko

SJP.pl

bernard

duży, silny pies o długiej sierści; bernardyn; rasa tych psów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Francja:

- Le Bernard – miejscowość i gmina

Stany Zjednoczone:

- Bernard – miejscowość

Osoby:

- Bernard – arcybiskup Splitu

- Bernard – biskup płocki

- Bernard – biskup Porto

- Bernard – biskup poznański

- Bernard – biskup Symbalonu

- Bernard – duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin, arcybiskup halicki

- Bernard – hrabia Ravensbergu

- Bernard – książę Saksonii-Weimaru

- Bernard – brazylijski piłkarz

- Bernard – syn Karola Młota

- Bernard I – margrabia Marchii Północnej

- Bernard Bernard – brytyjski zapaśnik

- Bernard Dzik Gojski – kasztelan czerski

- Bernard Fanning – nowozelandzki rugbysta

- Bernard Nadler – postać serialu Zagubieni

- Bernard z Clairvaux – święty, doktor Kościoła

- Claude Bernard – naukowiec, lekarz, twórca podstaw nowoczesnej medycyny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli Bernard i ona psom oczy sprzedadzą, to muszą się świata wyrzec całego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnart, AS: bernart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bernardowa ż.

przym. Bernardowy, bernardzki

Wiktionary

bernarda

duży, silny pies o długiej sierści; bernardyn; rasa tych psów

SJP.pl

Bernarda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, żeński odpowiednik imienia Bernard

Bernarda imieniny obchodzi 19 maja.

Wikipedia

bernardek

zdrobnienie od: Bernard (imię męskie)

SJP.pl

bernardetta

imię żeńskie

SJP.pl

Bernadeta, Bernadetta – imię żeńskie, polski odpowiednik francuskiego imienia Bernadette, które jest zdrobnieniem imienia Bernadet utworzonego od imienia Bernard.

Zdrobnienia: Bernadka, Bernatka, Bernadzia, Bernadetka, Becia, Benia, Berni.

Wikipedia

bernardostwo

Bernard z małżonką; Bernardowie

SJP.pl

bernardowie

imię męskie

SJP.pl

bernardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernarda lub z nim związany

SJP.pl

bernardyn

członek zakonu założonego przez św. Franciszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|Bernardyna.

Wiktionary

- Bernardyn (imię)

- bernardyn (rasa psa)

- zakonnik, członek zakonu bernardynów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wasz pradziadek miał na imię Bernardyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnardɨ̃n, AS: bernardỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bernardyn mos./mzw.

Wiktionary

bernardyna

duży, silny pies z rasy dogów; bernard

SJP.pl

Bernardyna – żeński odpowiednik imienia Bernardyn. Patronką tego imienia jest św. Bernardyna z Foligno.

Bernardyna imieniny obchodzi 21 września i 23 września (druga data na pamiątkę bł. Bernardyny Marii Jabłońskiej).

Wikipedia

bernardynek

roślina lecznicza; drapacz lekarski

SJP.pl

bernardyni

członek zakonu założonego przez św. Franciszka

SJP.pl

Bernardyni – zwyczajowa nazwa Prowincji Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Źródłem tej nazwy zwyczajowej jest wezwanie pierwszego klasztoru: św. Bernardyna ze Sieny w Krakowie. W tym znaczeniu jest ona rozumiana na terenach Polski wchodzących w latach 1454–1795 w skład I Rzeczypospolitej, czyli w Polsce, na Litwie, Ukrainie, Łotwie i Białorusi.

Wikipedia

bernardynka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu;
2. likier ziołowy

SJP.pl

bernardynki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu;
2. likier ziołowy

SJP.pl

Bernardynki, Mniszki Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu – żeński zakon z rodziny zakonów franciszkańskich, istniejący wyłącznie w Polsce.

Bernardynki pielęgnują tradycję adoracji Najświętszego Sakramentu w swoich świątyniach. Zakon ma charakter kontemplacyjno-klauzurowy. W czasie wolnym od modlitwy bernardynki zajmują się szyciem szat liturgicznych, wypiekiem hostii i komunikantów.

Wikipedia

bernardyński

1. związany z zakonem bernardynów;
2. pies bernardyński - duży, silny pies z rasy dogów; bernardyn, bernard

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zakonem bernardynów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wygląda chłopak jak bernardyński prowincjał, zmężniał, opalił się, utył.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bernardyn mzw./mos.

Wiktionary

bernardziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bernardy lub z nią związany

SJP.pl

bernaś

nazwisko

SJP.pl

bernat

nazwisko

SJP.pl

bernatek

nazwisko

SJP.pl

bernatowicz

nazwisko

SJP.pl

Bernatowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Suchekomnaty, z nobilitacji.

Wikipedia

berneńczyk

mieszkaniec Berna - miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec kantonu Berno

Wiktionary

Berneński pies pasterski – rasa psów, należąca do sekcji szwajcarskich psów pasterskich. Zgodnie z klasyfikacją amerykańską, należy do grupy psów pracujących. Typ dogowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Berno n., berneńczyk mos., bernenka ż.

:: fż. Bernenka ż.

przym. berneński

Wiktionary

bernenka

mieszkanka Berna (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka kantonu Berno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berno n., bernenka ż., berneńczyk mos.

:: fm. Berneńczyk mos.

przym. berneński

Wiktionary

berneński

przymiotnik od: Berno

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Berno

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po pierwsze – i to właściwie już powinno argumentację wyczerpać – poprawka ta byłaby sprzeczna z konwencją berneńską, której Polska zobowiązała się przestrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛrˈnɛ̃j̃sʲci, AS: bernẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Berneńczyk mos., Bernenka ż., Berno n., bernenka ż., berneńczyk mos.

Wiktionary

berners

nazwisko

SJP.pl

bernesco

[czytaj: bernesko] w literaturze: gatunek utworów satyryczno-komediowych, charakteryzujący się kontrastem między wyszukanym stylem a błahą lub wulgarną tematyką, popularny we Włoszech w XVI wieku

SJP.pl

bernhard

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Bernhard – książę holenderski

- Christoph Bernhard – niemiecki kompozytor

- Jan Bernhard – polski inżynier

- Rolf Bernhard – szwajcarski lekkoatleta

- Sandra Bernhard – amerykańska aktorka

- Thomas Bernhard – austriacki pisarz

Inne:

- (2643) Bernhard – planetoida

- Bernhard – herb szlachecki

Zobacz też:

- Bernard

- Operacja Bernhard

- Sankt Bernhard

Wikipedia

bernhardt

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bernhardt:

- Kevin Bernhardt (ur. 1961) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy

- Martin Bernhardt (1844–1915) – niemiecki neurolog

- Robert Bernhardt (1874–1950) – polski lekarz dermatolog

- Sarah Bernhardt (1844–1923) – francuska aktorka i reżyserka

Wikipedia

bernikla

gęś żyjąca na wybrzeżach mórz półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie

Wiktionary

Branta – rodzaj ptaków z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛrʲˈɲikla, AS: berʹńikla

Wiktionary

bernina

masyw górski w Alpach Retyckich

SJP.pl

Szwajcaria:

- Bernina – region w kantonie Gryzonia

- Bernina – dawny okręg (Bezirk) w kantonie Gryzonia

- Berninabach – rzeka, dopływ Inn

Inne:

- Bernina – kolej

- Bernina – marka maszyn do szycia

- Berninagruppe – pasmo górskie w Alpach

- Berninapass – przełęcz w Alpach

- Bernina-Alpen – niemiecka nazwa Alpi del Bernina

- Bernina Express – połączenie kolejowe w Szwajcarii

Wikipedia

bernini

nazwisko, m.in.: Gian Lorenzo Bernini, rzeźbiarz, malarz oraz architekt włoskiego baroku

SJP.pl

Osoby:

- Pietro Bernini (1562–1629) – włoski rzeźbiarz

- Giovanni Lorenzo Bernini (1598–1680) – włoski rzeźbiarz, architekt i malarz

- Anna Maria Bernini (ur. 1965) – włoska polityk

Inne:

- Bernini – stacja metra w Turynie

- Piazza Bernini – plac w Turynie

Wikipedia

berno

1. stolica Szwajcarii
2. kanton w Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Szwajcarii;

(1.2) geogr. kanton w Szwajcarii;

(1.3) geogr. daw. Brno

Wiktionary

Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, retorom. Berna, gsw. Bärn) – de facto stolica oraz czwarte co do wielkości i ludności miasto oraz gmina (niem. Einwohnergemeinde) w Szwajcarii, siedziba rządu (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno. Znajduje się w regionie administracyjnym Bern-Mittelland, oraz okręgu Bern-Mittelland.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jogin poleciał do swoich uczniów do Berna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrnɔ, AS: berno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. berneńczyk mos., bernenka ż., Berneńczyk mos., Bernenka ż.

przym. berneński

Wiktionary

bernolakowski

przymiotnik

(1.1) związany ze słowackim językoznawcą Antonem Bernolákiem i opracowanym przez niego standardem języka słowackiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bernolakowiec mos.

Wiktionary

bernoulli

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

bernstein

[czytaj: bernsztajn, bernstajn] nazwisko

SJP.pl

Geografia

Austria

- Bernstein – gmina targowa w kraju związkowym Burgenland, w powiecie Oberwart

Niemcy

- Bernstein – dzielnica Windischeschenbachu

- Bernstein – dzielnica Wunsiedel

- Bernstein am Wald – dzielnica Schwarzenbach am Wald

Polska

Wikipedia

bernsztajn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. bursztyn

Wiktionary

berrichon

[czytaj: beriSZĄ] francuska rasa owcy domowej; beriszon

SJP.pl

berry

[czytaj: bery] nazwisko

SJP.pl

- Berry – kraina historyczna w północno-środkowej Francji

Miejscowości w Australii:

- Berry – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia

Miejscowości w USA:

- Berry – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Fayette

- Berry – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Harrison

- Berry – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane

Wikipedia

bersalier

1. w armii włoskiej: żołnierz oddziału piechoty zmotoryzowanej jednostek szybkich;
2. od połowy XIX wieku do II wojny światowej: żołnierz doborowych oddziałów piechoty włoskiej i sardyńskiej;
3. w XVIII wieku: strzelec w Tyrolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz włoskiej lekkiej piechoty zmechanizowanej;

Wiktionary

Bersalierzy (wł. Bersaglieri) – włoska formacja piechoty. Pierwotnie rodzaj strzelców celnych, współcześnie piechota zmotoryzowana. Jednostki bersalierów cechowały się zawsze dużą mobilnością i uważane są za formację elitarną.

Tradycyjnie charakterystycznym nakryciem głowy bersalierów są kapelusze vaira z pióropuszem wykonanym z piór głuszca zachodniego

Wikipedia

Powiązane:

przym. bersalierski

Wiktionary

bersalierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wojsk. związany z bersalierem, bersalierami, dotyczący bersaliera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bersalier mos.

Wiktionary

berserk

w sagach nordyckich: wojownik mający opinię niezwyciężonego, walczący z siłą i dzikością niedźwiedzia

SJP.pl

Berserk (berserker) – według podań historycznych był nieznającym strachu wojownikiem nordyckim. Wikinga będącego berserkiem ogarniał szał walki, który dodawał mu nadludzkiej siły.

Wikipedia

berski

nazwisko

SJP.pl

berso

kryta aleja w ogrodach XVI-XVII wieku; bindaż, kolebka

SJP.pl

Bindaż (niem. binden – wiązać), berceaux, chłodnik, kolebka – aleja obsadzona obustronnie drzewami lub pnączami, których pędy splatają się nad drogą tworząc sklepienie. Bindaże zakładane były w ogrodach począwszy od renesansu, jednak najbardziej popularne były w okresie baroku.

Wikipedia

bert

1. żartobliwie: niemieckie działo oblężnicze; gruba berta;
2. dawniej: przybranie sukni w postaci dużego kołnierza lub falbany spadającej od szyi na dekolt i ramiona

SJP.pl

Francja:

- Bert – gmina

Inne:

- BERT (model językowy)

- Bert – imię

- Bert is Evil – satyryczna strona internetowa

Zobacz też:

- Beert

Wikipedia

berta

1. żartobliwie: niemieckie działo oblężnicze; gruba berta;
2. dawniej: przybranie sukni w postaci dużego kołnierza lub falbany spadającej od szyi na dekolt i ramiona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Berta – imię żeńskie pochodzenia germańskiego

- Berta – konspiracyjny nadajnik telewizyjny

- berta – język w Etiopii

- Berta 1 – samochód Formuły 1

Osoby noszące nazwisko Berta:

- Anna Berta (ur. 1991) – szwedzka tenisistka

- Barbara Berta (ur. 1963) – szwajcarska piosenkarka

- Benjámin Berta (ur. 2003) – węgierski kierowca wyścigowy

- Oreste Berta (ur. 1940) – argentyński konstruktor wyścigowy

- Tibor Berta (ur. 1966) – węgierski duchowny rzymskokatolicki, biskup

- Berta (539-612) – królowa Kentu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaręczył się z panną Bertą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrta, AS: berta

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Berto

* francuski: (1.1) Berthe ż.

* rosyjski: (1.1) Берта ż.

* słowacki: (1.1) Berta ż.

* szwedzki: (1.1) Berta

* węgierski: (1.1) Berta

* włoski: (1.1) Berta ż.

źródła.

== Berta (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bertelsmann

nazwisko

SJP.pl

Bertelsmann SE & Co. KGaA – międzynarodowy koncern mediowy założony w 1835 z siedzibą w Gütersloh, w Niemczech. Spółka działa w 63 krajach i zatrudnia ponad 100 tys. pracowników (stan na 30 czerwca 2007). W 2006 roku koncern odnotował przychody w wysokości 19,3 miliarda euro, zysk operacyjny (EBIT) wyniósł 1,87 miliarda euro, a dochód netto 2,4 miliarda euro. Od 1 stycznia 2008 do końca 2011 dyrektorem generalnym Bertelsmann AG był Hartmut Ostrowski.

Wikipedia

berthier

Osoby o nazwisku Berthier:

- Jacques Berthier − francuski kompozytor

- Jan Berthier – ksiądz katolicki

- Laetitia Berthier – burundyjska lekkoatletka, tyczkarka

- Louis-Alexandre Berthier − książę Neuchâtel i Wagram, diuk Valengin, marszałek Francji

- Pierre Berthier – francuski mineralog i geolog

Wikipedia

bertold

imię męskie

SJP.pl

Bertold – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od starogermańskich słów berath „światły” i wald – „władca” i oznaczającego „światły władca”.

Bertold imieniny obchodzi 29 marca, 27 lipca i 14 grudnia.

Znane osoby noszące imię Bertold:

- św. Bertold z Kalabrii – święty katolicki, założyciel Zakonu Karmelitów

- Bertold IV z Diessen – książę Andechs w Bawarii oraz pierwszy książę Meranii

- Bertold I – książę Karyntii

- Bertolt Brecht

- Berthold Delbrück

- Berthold Kempinski

- Bertold Kittel

- Berthold Lubetkin

Wikipedia

bertoldostwo

Bertold z małżonką; Bertoldowie

SJP.pl

bertoldowie

imię męskie

SJP.pl

bertoldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bertolda lub z nim związany

SJP.pl

bertolecja

gęsto ulistnione drzewo dziko rosnące, obecnie występuje w Brazylii, Boliwii, Peru, Kolumbii, Gujanie i Wenezueli; orzech brazylijski

SJP.pl

Orzesznica wyniosła, orzesznica brazylijska, bertolecja (Bertholletia excelsa) – gatunek drzewa z rodziny czaszniowatych. W stanie dzikim występuje w tropikalnych lasach górnego dorzecza Amazonki, przede wszystkim w Boliwii (która jest największym eksporterem owoców orzesznicy), w zachodnich i północnych stanach Brazylii i w Peru. Nieliczne stanowiska można spotkać również w Kolumbii, Gujanie, Gujanie Francuskiej, Surinamie i Wenezueli.

Wikipedia

bertolid

krystaliczny związek chemiczny niespełniający prawa stałości składu; związek niestechiometryczny, adaltonid

SJP.pl

Bertolidy, związki niestechiometryczne – związki chemiczne, które w przeciwieństwie do daltonidów nie spełniają prawa stałości składu. Nazwa pochodzi od nazwiska Claude'a Louisa Bertholleta.

Bertolidy można spotkać wśród stałych związków nieorganicznych oraz wielu polimerów syntetycznych. Przyczyną zmiennej zawartości różnych pierwiastków w związku mogą być defekty sieci krystalicznej lub występowanie nadmiaru atomów jednego ze składników, nietworzących wiązań chemicznych. Wprawdzie entropia sprawia, że każde ciało stałe jest do pewnego stopnia niestechiometryczne, jednak ze względów praktycznych termin ten stosuje się do związków, w których odstępstwa od stechiometrii są mierzalne i wynoszą co najmniej 1% wartości idealnej.

Wikipedia

bertolt

obce imię męskie

SJP.pl

bertolucci

Bernardo Bertolucci (ur. 16 marca 1941 w Parmie, zm. 26 listopada 2018 w Rzymie) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy.

Wikipedia

bertone

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. samochód zaprojektowany i/lub produkowany przez włoskie przedsiębiorstwo Bertone

Wiktionary

Bertone – byłe włoskie przedsiębiorstwo projektujące samochody seryjne jak i samochody koncepcyjne. Siedziba przedsiębiorstwa mieściła się w Turynie, we Włoszech. Styl Bertone jest bardzo charakterystyczny i rozpoznawalny nawet, jeśli są to samochody produkowane dla różnych koncernów. 18 grudnia 2014 roku firma ogłosiła bankructwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod budynek sądu podjechało srebrne bertone.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bertonka

Wiktionary

bertonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mot. samochód zaprojektowany lub produkowany przez włoskie przedsiębiorstwo Bertone

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bertone

Wiktionary

bertram

roślina zielna z rodziny astrowatych; maruna szarolistna, piretrum, złocień dalmatyński, zębownik

SJP.pl

- Bertram – imię męskie pochodzenia germańskiego

- bertram (Anacyclus) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych

Gminy:

- Bertram (ang. Bertram Township) – gmina w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Linn

Miejscowości:

- Bertram – miasto w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Linn

- Bertram – miasto w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Burnet

Osoby o nazwisku Bertram:

- Adolf Bertram – kardynał.

Wikipedia

bertramostwo

Bertram z małżonką; Bertramowie

SJP.pl

bertramowie

imię męskie

SJP.pl

bertramowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bertrama lub z nim związany

SJP.pl

bertrand

obce imię męskie

SJP.pl

- Bertrand – imię męskie

- J. Bertrand – francuski pływak, medalista olimpijski

Miejscowości w USA:

- Bertrand – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi

- Bertrand – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Phelps

Gminy w USA:

- Bertrand (ang. Bertrand Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Berrien

Wikipedia

berwianka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, na Grodzieńszczyźnie, prawy dopływ Pyranki

Wiktionary

Berwianka (biał. Бярвенка Biarwienka)— rzeka w rejonie grodzieńskim obwodu grodzieńskiego, lewy dopływ rzeki Pyranki w dorzeczu Niemna. Długość 25 km. Powierzchnia zlewni 110 km². Średni spadek 0,7‰. Wypływa z Jeziora Długiego, uchodzi do Pyranki ok. 700 m na południowy zachód od wsi Prudy. Skanalizowana na całym swoim biegu.

Wikipedia

berwiński

nazwisko

SJP.pl

beryks

rodzaj morskich ryb promieniopłetwych, poławianych w celach spożywczych

SJP.pl

Beryks wspaniały, beryks szkarłatny (Beryx splendens) – gatunek morskiej ryby z rodziny beryksowatych (Berycidae).

Wikipedia

beryl

pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

(1.2) miner. minerał należący do grupy krzemianów pierścieniowych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) wojsk. karabinek automatyczny wyprodukowany przez Fabrykę Broni „Łucznik”;

Wiktionary

- beryl – pierwiastek chemiczny

- beryl – minerał

- Beryl – menedżer okien

- Beryl – telewizor

- Beryl – karabinek automatyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Minerałem berylu jest akwamaryna.

(2.1) Dopóki atakujący byli daleko, nie było sensu ostrzeliwać z beryli kryjącej ich ciemności i rozbłysków ognia u wylotów luf.

(2.1) Zamówienia 5 tys. beryli – karabinków o stosowanym w NATO kalibrze 5,56 mm – domagali się demonstrujący pod koniec czerwca w Warszawie związkowcy z „Łucznika”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrɨl, AS: beryl

Wiktionary

Powiązane:

przym. berylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Be

Wiktionary

beryllonit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał;

Wiktionary

Beryllonit – minerał, jego nazwa związana jest z obecnością berylu w minerale. Odkryty w 1888 roku przez Jamesa Dwighta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨlˈːɔ̃ɲit, AS: bery•lõńit

Wiktionary

berylokrzemian

rzadki minerał z rodziny krzemianów pierścieniowych, rodzaj sodalitu

SJP.pl

berylowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca II grupę główną układu okresowego: beryl, magnez, wapń, stront, bar i rad; wapniowce

SJP.pl

Berylowce (metale ziem alkalicznych, wapniowce) – pierwiastki chemiczne 2 (daw. IIA lub II głównej) grupy układu okresowego pierwiastków: beryl (Be), magnez (Mg), wapń (Ca), stront (Sr), bar (Ba) i rad (Ra). Wszystkie są dwuwartościowe.

Wikipedia

berylowiec

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; wapniowiec

SJP.pl

berylowy

przymiotnik od beryl (pierwiastek, rzadziej minerał)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący berylu, związany z berylem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wprowadzenie reflektora berylowego w reaktorze Ewa pozwoliło na zwiększenie mocy z 4 do 10 MW.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛrɨˈlɔvɨ, AS: berylovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beryl m.

Wiktionary

beryloza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przewlekła choroba układu oddechowego powodowana kontaktem z pyłem berylowym;

Wiktionary

Beryloza (przewlekła choroba berylowa, berylioza, ang. berylliosis, chronic beryllium disorder, CBD) – przewlekła choroba zawodowa wynikająca z zatrucia berylem, przede wszystkim spowodowana kontaktem z pyłem berylowym. Dotyczy uszkodzeń układu oddechowego, przede wszystkim płuc, ale mogą występować także obrażenia skóry. Klinicznie bardzo przypomina sarkoidozę.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) pylica berylowa

Wiktionary

berzelia

roślina z rzędu Bruniales

SJP.pl

berzelianit

minerał selenowy

SJP.pl

Berzelianit – minerał zawierający selen, należy do gromady siarczków i pokrewnych kruszców. Występuje rzadko.

Minerał znany od 1832 r. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Jönsa Jacoba Berzeliusa (1779–1848), który był jego odkrywcą.

Wikipedia

berzelius

[czytaj: berSELjus] nazwisko

SJP.pl

Jöns Jacob Berzelius (ur. 20 sierpnia 1779 w Väversunda, zm. 7 sierpnia 1848 w Sztokholmie) – szwedzki chemik, lekarz i mineralog. Laureat Medalu Copleya.

Wikipedia

berżera

niski, szeroki fotel z nieco cofniętym oparciem pod plecy; berżerka

SJP.pl

Berżera (od fr. bergère – pasterka) – rodzaj głębokiego fotela rokokowego, typowego dla meblarstwa w stylu Ludwika XV i Ludwika XVI.

Jego cechami charakterystycznymi było pełne, zaokrąglone, nieco cofnięte oparcie (zaplecek), również nieco cofnięte i lekko rozchylone ramiona oraz niskie siedzisko z narzuconą luźno poduszką.

Wikipedia

berżeretka

1. utwór liryczny w poezji francuskiej XVIII w., o tematyce pastoralnej, miłosnej,
2. skoczny taniec w szybkim tempie, modny w XVI w.

SJP.pl

berżerka

niski, szeroki fotel z nieco cofniętym oparciem pod plecy; berżera

SJP.pl

berło

ozdobna laska będąca symbolem najwyższej władzy, głównie monarszej, także niektórych godności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

(1.2) eduk. (w szkołach wyższych) insygnium rektorskie

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Pedicularis sceptrum-carolinum|L.|ref=tak., gnidosz królewski, gatunek półpasożytniczych roślin zielnych z rodzaju gnidosz;

(1.4) rodzaj drążka z poprzeczką, na której umieszcza się sokoła

(1.5) gwara. więzienna szczotka do czyszczenia toalet

Wiktionary

Berło (gr. sképtron, łac. sceptrum – kij) – ozdobna pałka będąca jednym z trzech najczęściej spotykanych symboli władzy królewskiej, obok korony i jabłka.

Berło to godło i symbol najwyższej władzy króla lub cesarza. Znane było w starożytności jako laski osób starszych i pasterzy. Motyw króla-pasterza obecny był już u Sumerów - przedstawia się tak choćby Gudea, władca Lagasz. W okresie nowoasyryjskim symbolem władzy była maczuga z okrągłą głowicą. Ten archetyp przejął judaizm, a następnie chrześcijaństwo. Dało to początek pastorałowi biskupiemu jako symbolowi obrony „owieczek” (wiernych), a w kontekście świeckim - poddanych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Berło jest jednym z trzech najczęściej spotykanych symboli władzy królewskiej, obok korony i jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛrwɔ, AS: beru̯o

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. sceptr

(1.4) gwara. więzienna bejza, lola

Wiktionary

berłóweczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Tulostoma Pers. (berłóweczka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Wikipedia

bes

w starożytnym Egipcie: bóstwo przedstawiane jako brodaty karzeł, opiekujące się rodzącymi matkami

SJP.pl

Francja:

- Bès

Osoby:

- Annemieke Bes – holenderska żeglarka

- Eva Bes – hiszpańska tenisistka

- Stanisław Bes − polski oficer

- Władysław Bes − polski oficer

Inne:

- Bes − bóg egipski

- Bes − herb szlachecki

Zobacz też:

- BES

Wikipedia

besaminka

naczynko na wonne zioła, używane przez Żydów w domu i bóżnicy, najczęściej w formie wieżyczki; balsaminka

SJP.pl

besan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mąka z ciecierzycy, częsty składnik regionalnych kuchni na subkontynencie indyjskim;

Wiktionary

Besan, czasem mniej precyzyjnie ćana (hindi बेसन, besan, kannada ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, kadale hittu) – rodzaj mąki otrzymywanej z jednej z indyjskich odmian ciecierzycy (Cicer arientinum). Używana jest w wielu krajach, a zwłaszcza w Indiach, gdzie stanowi istotny składnik wielu potraw lokalnej kuchni, m.in. pakory.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) mąka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|tamil.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gram flour, besan, garbanzo bean flour, chickpea flour

* francuski: (1.1) farine de pois chiche ż.

* hindi: (1.1) बेसन m. (besan)

* hiszpański: (1.1) harina de garbanzos ż.

* kataloński: (1.1) farina de cigrons ż.

* szwedzki: (1.1) kikärtsmjöl n.

źródła.

== besan (język angielski.) ==

thumb|besan (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-besan.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. besan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

besarabczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Besarabii; osoba z tej krainy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na celowniku znalazł się każdy, kto miał cokolwiek wspólnego z obcokrajowcami: ucierpieli Łotysze, Grecy, Besarabczycy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Besarabia ż., Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fż. Besarabka ż.

przym. besarabski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Besarabianin

Wiktionary

besarabia

kraina między Dniestrem a Prutem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Wiktionary

Besarabia (rum. Basarabia, tur. Besarabya, ukr. Бесарабія) – kraina historyczno-geograficzna położona we Wschodniej Europie między dolnymi biegami Dniestru i Prutu. Obecnie jest częścią Mołdawii i Ukrainy. Współcześnie nazwy Besarabia używa się w znaczeniu historycznym, geograficznym i kulturowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Besarabia to część Mołdawii, którą anektowali Rosjanie.

(1.1) W styczniu 1918 r. wojska rumuńskie zajęły Besarabię i 9 kwietnia proklamowano przyłączenie jej do Rumunii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Besarabczyk mos., Besarabka ż.

przym. besarabski

Wiktionary

besarabka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Besarabii; kobieta z tej krainy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Besarabia ż.. Besarabianin mos., Besarabianka ż.

:: fm. Besarabczyk mos.

przym. besarabski

Wiktionary

besarabski

przymiotnik od: Besarabia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Besarabią, dotyczący Besarabii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Besarabia ż., Besarabczyk mos., Besarabka ż.

Wiktionary

besemerować

1. otrzymywać stal w konwertorze Bessemera;
2. otrzymywać miedź z kamienia hutniczego

SJP.pl

besemerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hutn. wytapianie stali o bardzo niskiej zawartości siarki i fosforu w konwertorze Bessemera

(1.2) hutn. odzyskiwanie miedzi z kamienia hutniczego

Wiktionary

Powiązane:

czas. besemerować

przym. besemerowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) konwertorowanie

Wiktionary

besemerownia

dział stalowni z piecami systemu Bessemera; konwertorownia

SJP.pl

besemerowski

1. hutniczy piec konwertorowy systemu Bessemera;
2. stal besemerowska - stal otrzymywana z takiego pieca

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z procesem uzyskiwania stali wynalezionym przez Henry'ego Bessemera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. besemerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bessemerowski

Wiktionary

bęsica

bęsica kwietniówka, bęsica osinówka - gatunki ciem z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

beśka

nazwisko

SJP.pl

beski

→ Besko (wieś w Polsce)

SJP.pl

beskid

szczyt w Tatrach Zachodnich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Tatrach Zachodnich

(1.2) geogr. szczyt w Beskidzie Niskim

(1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Śląskim

(1.4) geogr. potok, dopływ Bielczy

(1.5) geogr. potok, dopływ Kseni

(1.6) geogr. potok, dopływ Wilszni

(1.7) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim

Wiktionary

Części miejscowości

- Beskid – część wsi Konieczna

- Beskid – część wsi Odrowąż

- Beskid – przysiółek wsi Zawoja

- Beskid – część wsi Targanice

- Beskid – część miasta Szczyrk

- Beskid – część wsi Istebna

- Beskid – część wsi Kocierz Rychwałdzki

- Beskid – część wsi Kamesznica

- Beskid – dawny przysiółek wsi Smerek w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna (Bieszczady Zachodnie)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy nmos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

przym. beskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

beskidek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. góra w Polsce, w Beskidzie Śląskim, w paśmie Baraniej Góry;

(1.2) geogr. jeden z wierzchołków Czerniawy Suchej w Beskidzie Makowskim

(1.3) geogr. góra w Beskidzie Niskim;

(1.4) geogr. potok w Polsce, w Beskidzie Śląskim

(1.5) geogr. część miasta Szczyrk w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim

(1.6) geogr. część miasta Ustroń, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim

(1.7) geogr. przysiółek wsi Koszarawa, w województwie śląskim, w powiecie żywieckim

Wiktionary

Miejscowości i ich integralne części w Polsce

- Beskidek – część miasta Szczyrk, w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie miasto Szczyrk

- Beskidek – część miasta Ustroń, w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie miasto Ustroń

- Beskidek – przysiółek wsi Koszarawa, w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Koszarawa

Obiekty fizjograficzne

- Beskidek – inna nazwa szczytu Mędralowa w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

- Beskidek – jeden z wierzchołków Czerniawy Suchej w Beskidzie Makowskim

- Beskidek – potok, dopływ Głębiczka

- Beskidek – przełęcz w Beskidzie Małym

- Beskidek – przełęcz w Beskidzie Śląskim (pod Czantorią)

- Beskidek – przełęcz w Beskidzie Śląskim (pod Orłową)

- Beskidek (1045 m) – szczyt między przełęczą Klekociny a Czerniawą Suchą w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

- Beskidek – przysiółek w Ustroniu, w powiecie cieszyńskim

- Beskidek – skocznia narciarska w Sułkowicach

- Beskidek – szczyt w Beskidzie Niskim

- Beskidek – szczyt w Beskidzie Śląskim po południowej stronie przełęczy Karkoszczonka

- Beskidek – szczyt w Beskidzie Śląskim w Paśmie Stożka i Czantorii

- Beskidek – szczyt w Beskidzie Śląskim, w Paśmie Równicy

Zobacz też

- przejście graniczne Beskidek-Beskydek

- Beskid

- Beskidy

Przypisy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z rzadkich w Polsce roślin na stokach Beskidka występuje wierzbownica zwieszona.

(1.4) Dzieci moczyły nogi w Beskidku, a my zjadłyśmy po kawałku murzynka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

przym. beskidzki, podbeskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

beskidnik

dawniej, regionalnie: zbójnik beskidzki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. zbójnik operujący w Beskidach

Wiktionary

- beskidnik – inna nazwa tołhaja, zbójnika karpackiego

- Beskidnik – potok, dopływ Górnej Solinki

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

przym. beskidzki, podbeskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

beskidy

pasmo górskie w Karpatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Wiktionary

Beskidy (cz., słow. Beskydy, ukr. Бескиди, ang. Beskids, niem. Beskiden) – grupa pasm górskich w łańcuchu Karpat, rozciągająca się od rzeki Beczwy na zachodzie (Czechy) po rzekę Czeremosz (Ukraina) na wschodzie. Szerokość Beskidów wynosi 50–70 km, a ich długość ok. 600 km.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spakowałam Leopoldzie: latarkę, kompas i mapę Beskidów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Podbeskidzie n., beskidzkość ż.

przym. beskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Beskid, daw. Bieskid, Bieszczad

Wiktionary

beskidzki

przymiotnik od: Beskid, Beskidy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Beskidów, związany z Beskidami, pochodzący z Beskidów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stąd pochodził słynny Jura Proćpak zbójnik beskidzki i stąd "familia" Proćpaka podejmowała wyprawy.

(1.1) Był beskidzkim góralem, którego rodzina pochodzi z Istebnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beskidzkość ż., Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

przym. podbeskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

beskidzko

przysłówek

(1.1) na sposób beskidzki, po beskidzku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beskidek mrz., Beskid mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm., beskidzkość ż.

przym. beskidzki, podbeskidzki

Wiktionary

beskidzkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest beskidzkie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Beskid mrz., Beskidek mrz., beskidnik mos., Beskidy lm nm.

przym. beskidzki, podbeskidzki

przysł. beskidzko

Wiktionary

besko

→ Besko (wieś w Polsce)

SJP.pl

Besko (ukr. Босько) – wieś nad Wisłokiem położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Besko; siedziba gminy Besko.

W 2021 roku miejscowość zamieszkiwały 4050 osoby.

Wikipedia

beskuryja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hultaj, cwaniak

Wiktionary

beskuryjo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hultaj, cwaniak

Wiktionary

besowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. liliowy, w kolorze bzu

Wiktionary

bessa

1. długotrwały spadek cen towarów lub kursu papierów wartościowych na giełdzie
2. przenośnie o złym okresie w czyimś życiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. obniżenie kursu papierów wartościowych, cen towarów lub innych aktywów notowanych na giełdach;

Wiktionary

Bessa (fr. baisse, pot. rynek niedźwiedzia, ang. bear market) – długotrwały trend spadkowy cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie papierów wartościowych.

Potoczna nazwa nawiązuje do metody ataku niedźwiedzia – uderza łapą z góry na dół. Przeciwieństwem bessy jest hossa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dochód narodowy jest w bessie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛsːa, AS: be•sa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rynek niedźwiedzia

Wiktionary

bessemer

1. nazwisko, np. Henry Bessemer (1813 - 1898), angielski inżynier, wynalazca hutniczego pieca konwertorowego;
2. nazwa jednego z kilku miast w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

- Henry Bessemer – brytyjski wynalazca

Miejscowości w USA:

- Bessemer – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson

- Bessemer – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Gogebic

- Bessemer – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lawrence

Gminy w USA:

- Bessemer (ang. Bessemer Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Gogebic

Wikipedia

bessemerowski

przymiotnik

(1.1) zob. besemerowski.

Wiktionary

besserwisser

[czytaj: beserwiser] książkowo: ktoś, kto uważa się za najlepszego znawcę wszystkiego, za osobę wszechwiedzącą; przemądrzalec, ważniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsɛrˈvʲisɛr, AS: beservʹiser

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. besserwisserstwo n.

:: fż. besserwisserka ż.

przym. besserwisserski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mądrala, przemądrzalec, wielepa

Wiktionary

besserwisserka

→ besserwisser [czytaj: beserwiserka]

SJP.pl

besserwisserski

→ besserwisser

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki jak besserwisser, przemądrzały, zarozumiały

Wiktionary

Patrz:
besserwisser
Powiązane:

rzecz. besserwisser mos.

Wiktionary

besserwisserstwo

przemądrzałość, cecha typu: "ja wiem lepiej"

SJP.pl

besson

1. nazwisko niemieckie, m.in. Benno Besson (1922-2006) - szwajcarski reżyser i aktor;
2. [czytaj: beSĄ albo beSON] nazwisko francuskie, m.in. Luc Besson (ur. 1959) - francuski reżyser, producent i scenarzysta

SJP.pl

Besson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier.

Wikipedia

best

nazwisko, m.in. Charles Herbert Best (1899-1978) - kanadyjski fizjolog i lekarz, współodkrywca insuliny

SJP.pl

Niderlandy:

- Best – miejscowość

Inne:

- Best – najlepszy z najlepszych – film biograficzny o George'u Beście

- Best – spółka akcyjna notowana na GPW

- Best – album Boys

- Best – album Rogera Taylora

- Best – album klarnecisty Kenny’ego G

- Best – zespół grający Disco Polo od 1999

- BEST – organizacja studencka

- BEST Engineering Competition – konkurs inżynierski

- Best Film – dystrybutor filmów

Wikipedia

bestia

1. dzikie, groźne zwierzę;
2. zły człowiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dzikie, drapieżne zwierzę

(1.2) przen. zły człowiek, kanalia

Wiktionary

- bestia – inaczej potwór

- „Bestia” – samochód specjalny prezydenta Stanów Zjednoczonych

- Bestia – singel Young Igiego

- Bestia – album The Analogs

Postacie fikcyjne

- Bestia – postać z baśni Piękna i Bestia

- Bestia – postać z serialu Młodzi Tytani

- Bestia – postać z komiksów, filmów i seriali o X-menach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek, twoja bestia mnie wczoraj ugryzła.

(1.2) Do więzienia trafiła istna bestia – zgwałcił i zamordował 40 kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛstʲja, AS: bestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bestializm mrz., bestialność ż., bestialstwo n., bestiarium n., bestiariusz mrz.

:: zdrobn. bestyjka ż.

przym. bestialny, bestialski

przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwierz, drapieżnik

(1.2) sadysta, potwór, bydlak, kanalia

Wiktionary

bestializm

1. zezwierzęcenie, dzikość;
2. uprawianie stosunków płciowych ze zwierzętami, mające charakter seksualny lub rytualny

SJP.pl

bestialski

właściwy bestii; bezwzględny, okrutny, dziki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pejor. okrutny, niezwykle brutalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anthony Storr pisał: „Najbardziej odrażające przykłady okrucieństwa człowieka określamy powszechnie jako zwierzęce lub bestialskie, sugerując przez użycie tych przymiotników, że zachowanie takie jest charakterystyczne dla zwierząt znajdujących się na niższym – aniżeli my – poziomie rozwoju. W rzeczywistości jednak skrajnie zwierzęce zachowanie występuje wyłącznie u człowieka (…)”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈstʲjalsʲci, AS: bestʹi ̯alsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bestia

przysł. bestialsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezlitosny, potworny

Wiktionary

bestialsko

przysłówek

(1.1) w sposób bestialski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bestia ż.

przym. bestialski

Wiktionary

bestialskość

→ bestialski

SJP.pl

Patrz:
bestialski

bestialstwo

1. okrutne postępowanie, krwiożerczość, zezwierzęcenie;
2. wyjątkowo okrutny czyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyjątkowe okrucieństwo; brutalny, nieludzki czyn

Wiktionary

Bestialstwo (gr. θηριότης, theriotes) – w etyce Arystotelesa, trwała dyspozycja upodabniająca człowieka do zwierzęcia stanowiąca przeciwieństwo niemożliwej do pełnego określenia „cnoty nadludzkej” upodabniającej człowieka do bóstwa.

W pierwszym rozdziale VII księgi Etyki nikomachejskiej (1145 b) Arystoteles określa ją jako obelżywe miano nadawane ludziom, którzy przekraczają miarę w nikczemności. Bestialstwo ma występować rzadko, najczęściej wśród barbarzyńców lub jako efekt choroby lub kalectwa. Arystoteles wprowadza tu na tle etyki złotego środka rozróżnienie pomiędzy trwałymi dyspozycjami etycznymi, których należy unikać (wadami etycznymi): nikczemnością, nieopanowaniem i właśnie bestialstwem. Przeciwieństwem nikczemności ma być dzielność etyczna, nieopanowania – opanowanie, bestialstwa – trudna do określenia „przechodząca nasze siły i poniekąd boska dzielność”. Bestialstwa nie można utożsamiać z nikczemnością, gdyż ani zwierzętom, którym ono przysługuje, ani bogom, którym przysługuje jego przeciwieństwo, nie przysługuje cnota we właściwym sensie. Bogom nie przysługuje cnota, gdyż doskonałość bogów jest czymś od niej wyższym – skoro więc cnota jest czymś innym niż „cnota nadludzka”, przeciwieństwo „cnoty nadludzkiej”, którym jest bestialstwo, nie może być tym samym, co przeciwieństwo cnoty ludzkiej, którym jest nikczemność.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To, co zrobili z jeńcami, było czystym bestialstwem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bestia ż.

przym. bestialski

Wiktionary

bestiarium

zbiór utworów średniowiecznych osnutych na motywach zwierzęcych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gatunek literacki, utwór, w którym używa się motywów zwierzęcych w celu ukazania zasad religijnych i etycznych

Wiktionary

Bestiariusz (średniow.-łac. bestiarium) – średniowieczny gatunek literacki, należący do tzw. literatury dydaktycznej, pisany wierszem lub prozą. Egzemplarze tekstu bestiariuszy były prawie zawsze iluminowane. Pierwowzorem gatunku był pochodzący z V w. łaciński przekład greckiego dzieła z II w. Physiologos. Zasadniczą częścią bestiariuszy był opis zwierząt – realnych i baśniowych – do których komentarz objaśniał podstawowe dogmaty wiary i zasady etyki chrześcijańskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bestia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bestiariusz

Wiktionary

bestiariusz

rodzaj opowieści, popularnej w średniowieczu, tłumaczącej zasady etyki chrześcijańskiej na przykładzie życia zwierząt

SJP.pl

Bestiariusz (średniow.-łac. bestiarium) – średniowieczny gatunek literacki, należący do tzw. literatury dydaktycznej, pisany wierszem lub prozą. Egzemplarze tekstu bestiariuszy były prawie zawsze iluminowane. Pierwowzorem gatunku był pochodzący z V w. łaciński przekład greckiego dzieła z II w. Physiologos. Zasadniczą częścią bestiariuszy był opis zwierząt – realnych i baśniowych – do których komentarz objaśniał podstawowe dogmaty wiary i zasady etyki chrześcijańskiej.

Wikipedia

bestry

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) rzad. reg-pl|Poznań. pstry

Wiktionary

bestseler

produkt (przede wszystkim książka, ale także np. płyta, komiks), który w danym okresie odnosi sukces na rynku, jest masowo wykupywany, bardzo popularny; bestseller

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛstˈsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebój

Wiktionary

bestselerowy

przymiotnik od: bestseler (bestseller), np. bestselerowa powieść; bestsellerowy

SJP.pl

bestseller

produkt (przede wszystkim książka, ale także np. płyta, komiks), który w danym okresie odnosi sukces na rynku, jest masowo wykupywany, bardzo popularny; bestseler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

Wiktionary

Bestseller („best” i „sell”, z ang. „najlepiej sprzedający się”) – książka, film, gra komputerowa lub szerzej – każdy produkt, który uzyskał najwyższą sprzedaż w swojej klasie.

Pojęcie bestselleru i kryterium wzrostu sprzedaży jako miary oddziaływania dzieła wiąże się ze sporządzaniem rozmaitych rankingów, jak radiowe listy przebojów, listy publikowane w rozmaitych czasopismach branżowych, głównie muzycznych, listy sprzedaży publikatorów itp. Ich powstanie wiąże się z burzliwym rozwojem kultury amerykańskiej w latach 20. i 30. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) przebój

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|bestseller.

uwagi.

forma równoważna: bestseler

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bestseller, best-seller

* białoruski: (1.1) бестселер m.

* duński: (1.1) bestseller w.

* hiszpański: (1.1) superventas m., éxito de ventas m.

* rosyjski: (1.1) бестселлер m.

* szwedzki: (1.1) bästsäljare w., storsäljare w., kioskvältare w.

* ukraiński: (1.1) бестселер m.

źródła.

== bestseller (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bestseller.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bestseller

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈstsɛlɛr, AS: bestseler

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebój

Wiktionary

bestsellerowiec

pisarz często tworzący bestsellery

SJP.pl

bestsellerowy

przymiotnik od: bestseller (bestseler), np. bestsellerowa powieść; bestselerowy

SJP.pl

bestwić

1. doprowadzać do wściekłości; podjudzać, szczuć;
2. bestwić się - znęcać się nad kimś; pastwić się;
3. o zwierzętach: odczuwać pociąg płciowy; grzać się

SJP.pl

bestwin

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

SJP.pl

Bestwin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

Wieś położona jest 2 km na południe od Baszkowa, przy drodze do Rudy. W Bestwinie znajdują się 52 gospodarstwa, mieszkają tam 263 osoby. Charakterystycznym budynkiem jest Dom Strażaka, w którym znajduje się remiza, świetlica wiejska, przedszkole oraz bar. Do sołectwa należy przysiółek Rochy, leżący między Bestwinem a Zdunami.

Wikipedia

bestwina

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce w pobliżu Bielska-Białej;

Wiktionary

Bestwina – wieś w Polsce, położona na obszarze historycznej Małopolski, w obecnym województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy Bestwina. Powierzchnia sołectwa wynosi 1353,6 ha, a liczba ludności 4999, co daje gęstość zaludnienia równą 341,2 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛˈstfʲĩna, AS: bestfʹĩna

Wiktionary

bestwiński

→ Bestwina, → Bestwin

SJP.pl

Patrz:
Bestwina, → Bestwin

bestyjka

zdrobnienie od: bestia

SJP.pl

bestyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bestia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Utopiec to je bestyjo, kero wciągo pod woda. → Utopiec to jest bestia, która wciąga pod wodę.

Wiktionary

beszamel

delikatny, ciepły sos z masła, mąki i mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;

Wiktionary

Beszamel (sos beszamelowy) – rodzaj sosu, przyrządzanego jako zasmażka z mąki na maśle, rozprowadzona mlekiem. Przyprawiany solą kuchenną, białym pieprzem, świeżo startą gałką muszkatołową i ewentualnie sokiem z cytryny. Należy do pięciu sosów bazowych w gastronomii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Steward dodał za dużo gałki muszkatołowej do beszamelu i wszystko zepsuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈʃãmɛl, AS: bešãmel

Wiktionary

Powiązane:

przym. beszamelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sos beszamelowy

Wiktionary

beszamelowo-cebulowy

zrobiony z beszamelu i cebuli (np. sos beszamelowo-cebulowy)

SJP.pl

beszamelowy

związany z beszamelem

SJP.pl

beszczyński

nazwisko

SJP.pl

beszong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp kolejowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Czamu pasymy kozy na beszongu? → Dlaczego pasiemy kozy na nasypie?

Wiktionary

beszperactwi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gałgaństwo, niewłaściwe postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beszperactwo n.

Wiktionary

beszperactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gałgaństwo, niewłaściwe postępowanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beszperactwi n.

Wiktionary

besztać

czasownik

(1.1) ostro strofować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kierownik beształ nas za każdym razem, gdy spóźnialiśmy się do pracy choćby pół minuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛʃtat͡ɕ, AS: beštać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. besztanie n., zbesztanie n.

czas. zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ganić

Wiktionary

besztanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|besztać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbesztanie n.

czas. besztać ndk., zbesztać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łajanie, strofowanie, ruganie

Wiktionary

beszung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. nasyp kolejowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Czamu pasymy kozy na beszungu? → Dlaczego pasiemy kozy na nasypie?

Wiktionary

bet

kołderka dla niemowląt; becik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od: becik

(1.2) pot. pościel

(1.3) druga litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ب), hebrajskiego (ב), syryjskiego (ܒ);

Wiktionary

Bet (ב , ب‍ , ܒ) – druga litera alfabetów semickich, m.in. alfabetu fenickiego, hebrajskiego i syryjskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɛt, AS: bet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. becik mrz.

Wiktionary

bet-choron

Bet-Choron (lub Betoron, Bejt-Choron, Bethora, Beith Horon) („dom Horona”) – starożytne miasto z czasów biblijnych, położone przy ważnej drodze z Jerozolimy w górę doliny Ajalon. Miasto miało dwie części, oddalone o około 2 km, zwane Bet-Choron Górne (obecnie Beit ‘Ur al-Fauqa) oraz Bet-Choron Dolne (obecnie Beit ‘Ur al-Tahta). Strategiczne znaczenie miała przełęcz między obiema częściami.

Wikipedia

bet-sur

starożytne miasto w Palestynie, na południe od Jerozolimy

SJP.pl

bet-szean

miasto w Izraelu

SJP.pl

bet-szemesz

miasto w Izraelu

SJP.pl

beta

1. jedna z liter alfabetu greckiego;
2. środowiskowo o aucie marki BMW;
3. samochód typu Lancia Beta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

Wiktionary

Beta (wita, stgr. βῆτα, nw.gr. βήτα, pisana Ββ lub ϐ) – druga litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 2.Beta pochodzi od litery alfabetu fenickiego bet . Od bety pochodzą łacińskie B i cyrylickie Б i В.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nauczyciel oznaczył kąt betą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛta, AS: beta

Wiktionary

beta-bloker

lek blokujący receptory beta w organizmie, co powoduje osłabienie oddziaływania adrenaliny, uspokojenie i zwolnienie akcji serca; betabloker

SJP.pl

beta-karoten

organiczny związek chemiczny stosowany w chorobach wzroku i skóry; betakaroten, prowitamina A

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n, AS: beta‿karotẽn

Wiktionary

beta-metyloguanidynooctowy

kwas beta-metyloguanidynooctowy - organiczny związek chemiczny występujący głównie w mięśniach i ścięgnach; kreatyna

SJP.pl

beta-test

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) neol. jeden z końcowych etapów tworzenia produktu, na ogół oprogramowania, gry komputerowej, polegający na udostępnieniu jego niedokończonej wersji wybranej grupie użytkowników celem znalezienia błędów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) no, powiedzmy, że byłem bardzo zaskoczony tym, jak przebiegł pierwszy oficjalny beta-test tej gry.

Wiktionary

beta-tester

osoba testująca jakość oprogramowania komputerowego przed jego wydaniem; betatester, beta tester

SJP.pl

betaaktywny

emitujący promienie beta; betapromieniotwórczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. wytwarzający promieniowanie beta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betapromieniotwórczy

Wiktionary

betabion

preparat zawierający tiaminę

SJP.pl

betabloker

lek blokujący receptory beta w organizmie, co powoduje osłabienie oddziaływania adrenaliny, uspokojenie i zwolnienie akcji serca; beta-bloker

SJP.pl

betaina

związek organiczny, metylowa pochodna aminokwasu, występująca w małych ilościach w tkankach zwierzęcych, w znacznie większych - w roślinnych, mająca zastosowanie w medycynie i metalurgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny będący pochodną glicyny, występuje m.in. w burakach cukrowych, szpinaku czy pszenicy i stanowi produkt uboczny przemysłu cukrowniczego;

(1.2) chem. związek organiczny będący jonem obojnaczym, w którym ładunek dodatni nie sąsiaduje z ładunkiem ujemnym i zlokalizowany jest na atomie oniowym niepołączonym z żadnym atomem wodoru;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W hodowli zwierząt betaina jest stosowana jako dodatek do paszy.

(1.2) Niektóre betainy wykorzystywane są w detergentach.

Wiktionary

Powiązane:

przym. betainowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betaina glicynowa, trimetyloglicyna, N,N,N-trimetyloglicyna, TMG, trimetyloamoniooctan

Wiktionary

betainowy

→ betaina

SJP.pl

Patrz:
betaina

betakaroten

organiczny związek chemiczny stosowany w chorobach wzroku i skóry; beta-karoten, prowitamina A

SJP.pl

β-Karoten – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, prowitamina witaminy A i najbardziej aktywny jej izomer. Neutralizuje rodniki w organizmie, stosowany jest jako lek w chorobach wzroku i skóry.

Wikipedia

betania

miasto w Kolumbii

SJP.pl

- Betania (Palestyna) – biblijna nazwa współczesnego miasta Al-Ajzarijja w Palestynie koło Jerozolimy

- Betania (Kolumbia) – miasto w Kolumbii

- Betania (Gruzja) – wieś w Gruzji

Wikipedia

betanina

glikozyd, naturalny czerwony barwnik (E162); czerwień buraczana

SJP.pl

Betanina, czerwień buraczana, E162 – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów. Naturalny barwnik spożywczy koloru ciemnoczerwonego do fioletowego, otrzymywany z buraka ćwikłowego. W zastosowaniach spożywczych jest nieszkodliwa (zostaje całkowicie wydalona z organizmu wraz z moczem).

Wikipedia

betanka

1. mieszkanka Betanii
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. zakonnica z katolickiego Zgromadzenia Sióstr Rodziny Betańskiej;

(1.2) mieszkanka Betanii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Betania ż.

:: fm. betańczyk m.

przym. betański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) CSFB

Wiktionary

betanki

1. mieszkanka Betanii
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej

SJP.pl

Betanki, Zgromadzenie Sióstr Rodziny Betańskiej (łac. Congregatio Sororum Familae Betanensis, CSFB) – rzymskokatolickie żeńskie zgromadzenie zakonne zatwierdzone 25 stycznia 1992 roku przez papieża Jana Pawła II.

Wikipedia

betański

→ Betania

SJP.pl

Patrz:
Betania

betapromieniotwórczy

emitujący promienie beta; betaaktywny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. wytwarzający promieniowanie beta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betaaktywny

Wiktionary

betaterapia

radioterapia wykorzystująca promieniowanie beta

SJP.pl

betatester

osoba testująca jakość oprogramowania komputerowego przed jego wydaniem; beta-tester, beta tester

SJP.pl

betatron

rodzaj akceleratora cyklicznego do przyśpieszania elektronów

SJP.pl

Betatron – akcelerator indukcyjny, rodzaj akceleratora cyklicznego, służący do przyspieszania elektronów.

Wikipedia

betatronowy

związany z betatronem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z betatronem, dotyczący betatronu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betatron mrz.

Wiktionary

betel

1. krzew pnący krajów tropikalnych; pieprz żuwny;
2. podniecający środek do żucia wytwarzany m.in. z liści tej rośliny, popularny na Wschodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

Wiktionary

- Betel – miasto biblijne w starożytnej Palestynie

- betel – rodzaj używki popularnej w krajach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej

- betel – pieprz betelowy, roślina, której liście wykorzystywane są jako zewnętrzny składnik betelu (używki)

- betel – palma betelowa, areka, roślina, której nasiona wykorzystywane są jako wewnętrzny składnik betelu (używki)

- Betel – ośrodek koordynujący działalność Świadków Jehowy w danym kraju

- Betel – niezależny megakościół charyzmatyczny położony w Redding (Kalifornia)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I mieszkała pod palmą Debora między Rama i między Betel na górze Efraim, i chodzili do niej synowie Izraelscy na sąd.

Wiktionary

betelgeza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. czerwony nadolbrzym w Orionie;

Wiktionary

Betelgeza (Betelgeuse, Alfa Orionis) – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziewiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45m). Jest odległa od Słońca o około 640 lat świetlnych, jednak odległość jest wyznaczona z dużą niepewnością.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z całą pewnością ozdobą zimowego nieba jest Orion z powodu swej wielkości i pięknych jasnych gwiazd: wspomnianego już Pasa Oriona oraz czerwonawej Betelgezy i bardzo jasnego Rigela.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Betelgeuse, α Orionis

Wiktionary

betelowy

związany z betelem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z betelem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betel mrz.

Wiktionary

betesda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) bibl. hist. nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Wiktionary

Sadzawka Owcza lub Betesda (hebr. ‏בית חסדא‎, beth hesda – „Dom miłosierdzia” lub „Dom łaski”) – sadzawka, czyli basen wodny w muzułmańskiej dzielnicy Jerozolimy, w dolinie Bet Zeta, obok Bazyliki św. Anny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Jerozolimie zaś znajduje się Sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w pięć krużganków sic..

(1.1) Te widokówki kupiliśmy po zwiedzeniu Betesdy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Sadzawka Owcza

Wiktionary

betfage

Betfage – aram. Bēt Pāgē (dom zielonych fig); starożytna miejscowość biblijna, położona na wschodnim zboczu Góry Oliwnej, niedaleko Betanii; sanktuarium franciszkanów Kustodii Ziemi Świętej, upamiętniające początek triumfalnego wjazdu Jezusa na osiołku do Jerozolimy.

Wikipedia

bethesda

Bethesda – miejscowość spisowa (obszar niemunicypalny) w hrabstwie Montgomery w amerykańskim stanie Maryland. Należy do obszaru metropolitalnego Waszyngtonu. CNNMoney w 2012 roku uhonorowało je tytułem „najlepiej zarabiającego miasta” w Ameryce.

Wikipedia

betis

Real Betis Balompié, hiszpański klub sportowy ze stolicy Andaluzji, założony w 1907 roku

SJP.pl

betka

1. potocznie: coś mało ważnego; drobnostka, drobiazg, błahostka;
2. potocznie: coś łatwego; łatwizna, pryszcz, pestka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gwara. lichy, drobny nieszlachetny grzyb jadalny

(1.2) pot. przen. coś mało istotnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jak człowiek wierzy w siebie to cała reszta to betka / Nie ma takiej rury na świecie, której nie można odetkać.

Wiktionary

bętkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bętkowski (ur. 1951) – polski polityk

- Jacek Bętkowski (1904–1980) – cichociemny

- Nikodem Bętkowski (1812–1864) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji

- Jerzy Bętkowski (1929–2017) – polski koszykarz

- Tadeusz Bętkowski (1889–1966) – chirurg wojskowy

- Teofil Bętkowski (1842–1933) – podporucznik, weteran powstania styczniowego

- Walerian Bętkowski (1899–1964) – botanik

Wikipedia

betleemski

przymiotnik

(1.1) daw. betlejemski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę, że Jezusikowi i Matce w stajence Betleemskiej nie mogło być lepiej.

Wiktionary

betlej

nazwisko

SJP.pl

Betlej – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Betlej:

- Andrzej Tadeusz Betlej (ur. 1971) – polski historyk sztuki, doktor habilitowany nauk humanistycznych, od 2020 dyrektor Zamek Królewskiego na Wawelu – Państwowych Zbiorów Sztuki.

- Stanisław Ludwik Betlej ps. Lampart (1910–1945) – polski żołnierz, kapitan piechoty Wojska Polskiego.

Wikipedia

betlejem

miasto w Palestynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej części Palestyny;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do Betlejemu pełni radości, / Śpieszmy powitać Jezusa małego (…)

(1.1) Rzemieślnicy z Betlejem wyrabiają pamiątki z masy perłowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈtlɛjɛ̃m, AS: betlei ̯ẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejka ż.

przym. betlejemski

Wiktionary

betlejemczyk

mieszkaniec Betlejem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Betlejem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ahmed spotkał starszego betlejemczyka przed meczetem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betlejemita m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betlejemita

Wiktionary

betlejemita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Betlejem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Posyłam cię do Jessego Betlejemity, gdyż między jego synami upatrzyłem sobie króla.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betlejemczyk m., Betlejem n., betlejka ż.

:: fż. betlejemitka ż., betlejemka ż.

przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betlejemczyk

Wiktionary

betlejemitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Betlejem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żanna spotkała zgarbioną betlejemitkę w drodze na suk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betlejemka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betlejemka

Wiktionary

betlejemka

mieszkanka Betlejem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Betlejem

Wiktionary

- „Betlejemka” – ośrodek szkolenia PZA w Dolinie Gąsienicowej w Tatrach

- Betlejemka – polana w Orawicach na Słowacji

- Betlejemka – alternatywna nazwa jasełek

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drogę zaszła im potężna betlejemka z koszem fig na głowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betlejemitka ż., Betlejem n., betlejka ż.

:: fm. betlejemczyk m., betlejemita m.

przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betlejemitka

Wiktionary

betlejemski

przymiotnik od: Betlejem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Betlejem, związany z Betlejem

(1.2) odnoszący się do Bożego Narodzenia, związany z Bożym Narodzeniem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Betlejem lub betlejemitów, mający cechy lub właściwości przypisywane Betlejem lub betlejemitom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Betlejemską pasterkę transmitowała też polska telewizja.

(1.2) …specjalistyczna firma zdejmuje ze słupów świąteczne ozdoby w kształcie gwiazdy betlejemskiej.

(1.2) O, gwiazdo betlejemska, zaświeć na mym niebie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtlɛˈjɛ̃msʲci, AS: betlei ̯ẽmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemitka ż., betlejemczyk mos., betlejemka ż., betlejka ż.

Wiktionary

betlejewski

nazwisko

SJP.pl

betlejka

regionalnie: szopka bożonarodzeniowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Betlejka Michała jest jedną z największych w kraju.

(1.1) Budowę XVII-wiecznej podziemnej kaplicy zwanej Betlejką przypisuje się Jerzemu Ossolińskiemu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Betlejem n., betlejemita mos., betlejemczyk mos., betlejemitka ż., betlejemka ż.

przym. betlejemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopka, stajenka, żłóbek; ; gw-pl|Górny Śląsk|betlyjka.

Wiktionary

betlejym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szopka, jasełka

Wiktionary

betlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wyłudzać, chodzić po prośbie

Wiktionary

betlyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. stajenka, szopka

Wiktionary

beton

twardy materiał budowlany z cementu, kruszywa i wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

(1.2) przen. iron. grupa konserwatystów lub nieusuwalnych notablów

(1.3) środ. przestępcze chleb

(1.4) drink zawierający jako główne składniki becherowkę i tonik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. iron. konserwatysta lub nieusuwalny notabl

(2.2) przen. iron. człowiek słabo przyswajający nowe wiadomości

Wiktionary

Beton – niejednorodny i wielofazowy kompozyt, powstały głównie z cementu, kruszywa i wody, które po wymieszaniu stają się ciałem lepkoplastyczno-stałym. Mieszanka ta dzięki hydratacji cementu przechodzi w ciało stałe, które w czasie dojrzewania wciąż zmienia swoje właściwości. Jest jednym z najbardziej powszechnych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaprojektowano mur oporowy z betonu.

(1.2) Ależ z niego beton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɔ̃n, AS: betõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betonik mrz., betoniak mrz., betonit mrz., betonka, ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz mos., betoniara ż., betonowanie n., obetonowanie n., obetonowywanie n., wbetonowanie n., wybetonowanie n., zabetonowanie n.

czas. betonować ndk., obetonować dk., obetonowywać ndk., wbetonować dk., wybetonować dk., zabetonować dk.

przym. betonowy, betoniarski

przysł. betonowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) konserwa, konserwatyści, reakcjoniści, siły wsteczne, twardogłowi, wstecznicy

(2.1) konserwatysta, reakcjonista, twardogłowy, wstecznik

Wiktionary

betoniak

potocznie: dom zbudowany z płyt betonowych i gotowych elementów

SJP.pl

betoniara

zgrubienie od: betoniarka

SJP.pl

betoniareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: betoniarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betoniarka ż.

Wiktionary

betoniarka

1. maszyna wyrabiająca beton przez mieszanie cementu, żwiru, wody i piasku;
2. ciężarówka do przewożenia gotowego betonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. maszyna do wyrobu betonu

(1.2) mot. bud. samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

Wiktionary

Betoniarka – urządzenie budowlane służące do mieszania cementu, wody oraz piasku i żwiru (jako kruszywa) w celu utworzenia jednorodnej masy (mieszanki betonowej).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do zaspokojenia potrzeb niewielkiej budowy wystarczy jedna betoniarka.

(1.2) Przy betonowaniu mostu betoniarki jeździły jedna za drugą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarka, AS: betõńarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarz m., betonowanie n.

:: zdrobn. betoniareczka ż.

czas. betonować ndk.

przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) betonowóz, pot. gruszka

Wiktionary

betoniarnia

wytwórnia wyrobów betonowych, stosowanych jako prefabrykaty budowlane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. techn. wytwórnia wyrobów betonowych

Wiktionary

Betonownia – zespół urządzeń przeznaczony do produkcji masy betonowej od etapu pobrania kruszywa, aż do wydania masy betonowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈɲarʲɲa, AS: betõńarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

przym. betonowy, betoniarski

czas. betonować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) betonownia

Wiktionary

betoniarski

przymiotnik od: betoniarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem betoniarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. betoniarz mos., betoniarka ż., betoniarnia ż., beton mrz., betoniak m., betonit m., betonownia ż., betonowanie n.

czas. betonować ndk., zabetonować dk., wybetonować dk., obetonować dk., podbetonować dk.

przym. betonowy

Wiktionary

betoniarz

osoba zawodowo zajmująca się wytwarzaniem lub wylewaniem betonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik wyrabiający beton i przedmioty z betonu lub zatrudniony przy betonowaniu czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betonowanie n.

czas. betonować ndk.

przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

betonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od beton

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m.

Wiktionary

betonomieszarka

urządzenie do mieszania betonu

SJP.pl

betonoskop

przyrząd określający jakość betonu przez pomiar prędkości rozchodzenia się fali ultradźwiękowej

SJP.pl

Betonoskop – rodzaj urządzenia, które służy do określania właściwości betonu przez pomiar prędkości rozchodzenia się w nim fali ultradźwiękowej. Podczas badań wykorzystuje się ultradźwięki o częstotliwościach np. 24 kHz, 37 kHz, 54 kHz (jako typowych), oraz 82 kHz i 150 kHz.

Wikipedia

betonować

1. zalewać betonem lub budować z betonu;
2. w przenośni: utrwalać coś, czyniąc twardym, mocnym, niewzruszonym, np. betonować poglądy, stanowisko

SJP.pl

czasownik

(1.1) pokrywać coś betonem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najpierw wykopują fundamenty, potem je betonują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: betõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betoniarka ż., betoniarz m., betoniarnia ż., betonownia ż., betonowanie n.

czas. zabetonowywać ndk., zabetonować dk., obetonować ndk., wybetonować dk.

przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

betonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zalewanie lub pokrywanie czegoś betonem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy betonowaniu mostu betoniarki jeździły jedna za drugą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m.

czas. betonować ndk.

przym. betonowy, betoniarski

Wiktionary

betonownia

1. wytwórnia wyrobów betonowych i żelbetonowych stosowanych jako prefabrykaty budowlane;
2. zespół urządzeń do produkcji masy betonowej

SJP.pl

Betonownia – zespół urządzeń przeznaczony do produkcji masy betonowej od etapu pobrania kruszywa, aż do wydania masy betonowej.

Wikipedia

betonowo-kamienny

zrobiony z betonu i kamienia (np. budowla betonowo-kamienna)

SJP.pl

betonowóz

ciężarowy samochód przystosowany do przewożenia betonu

SJP.pl

Betonowóz lub betoniarka-samochód, potocznie gruszka do betonu – samochód ciężarowy przeznaczony do przewozu mieszanki betonowej. Mieszarka bębnowa zapobiega rozwarstwieniu znajdującej się w bębnie mieszanki betonowej.

Wikipedia

betonowy

przymiotnik od: beton

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z betonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogi o nawierzchni betonowej należą w Polsce do rzadkości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ, AS: betõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beton m., betonit m., betoniak m., betonka ż., betonownia ż., betoniarnia ż., betoniarka ż., betoniarz m., betonowanie n.

czas. betonować ndk.

przym. betoniarski

Wiktionary

betonoza

pogardliwie: nadmierne stosowanie betonu, zwykle powiązane z usuwaniem zieleni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. nadmierne wykorzystanie betonu w architekturze przestrzeni publicznych, często w połączeniu z likwidacją terenów zielonych;

Wiktionary

Betonoza – określenie stosowane wobec przestrzeni publicznych, w których zastosowano beton i/lub wyroby betonowe w ilościach nadmiarowych, co często wiąże się z likwidacją miejskiej zieleni i tym samym jej zalet dla miasta (np. zacienienie, obniżenie temperatury).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po latach betonozy samorządy zaczęły na nowo obsadzać roślinami miejskie ulice i place, oddawać do użytku nowe skwery, parki kieszonkowe.

Wiktionary

betsabee

postać biblijna

SJP.pl

betsaida

Betsaida (hebr. ‏בֵּית צַידָאּ‎, beth-tsaida; gr. Βηθσαϊδά, pol. Dom rybaka, Dom polowania lub Dom polowania/dziczyzny), Liwias, Julias (być może Bet-Ramta(?)) – biblijne miasto, obok Jerozolimy i Kafarnaum najczęściej wymieniana miejscowość w Ewangeliach. Położona była na terytorium Filipa Tetrarchy (jeden z synów Heroda Wielkiego), w pobliżu ujścia Jordanu do jeziora Genezaret. Betsaida wraz z Kafarnaum i Korozain zwane często są przez współczesnych uczonych „trójkątem ewangelicznym”, gdzie Jezus był najbardziej aktywny (Mt 11, 20–24; Łk 10, 13–15).

Wikipedia

bettino

obce imię męskie

SJP.pl

betty

[czytaj: beti] obce imię żeńskie

SJP.pl

Betty – angielskie imię. Jest to zdrobnienie od imienia Elizabeth (Elżbieta).

Wikipedia

betula

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej; brzoza

SJP.pl

Wikipedia

betulina

biały barwnik zawarty w komórkach kory brzozowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy trójterpenów, metabolit roślinny występujący m.in. w brzozie;

Wiktionary

Betulina – organiczny związek chemiczny z grupy trójterpenów, pięciocykliczny diol (dwuhydroksylowa pochodna lupenu) występujący w znacznych ilościach (do 30% w suchej masie) w korze brzozy (łac. Betula), od której wziął swą nazwę.

Betulinie przypisuje się charakterystyczny biały kolor kory brzozy. Kora ta stanowi płaszcz ochronny brzozy, który zapewnia odporność zarówno na silne nasłonecznienie, jak i niekorzystne temperatury. Betulinę można wyizolować z białej kory brzozy z wydajnością ok. 20% poprzez ekstrakcję chloroformem (do ekstrakcji można też użyć proste alkohole). Po raz pierwszy została uzyskana w roku 1788 przez rosyjskiego naukowca Tobiasa Lowitza (ros. Товий Егорович Ловиц).

Wikipedia

betulinowy

kwas betulinowy - kwas organiczny o działaniu bakteriobójczym

SJP.pl

bety

wymięta pościel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pościel

(1.2) pot. rzeczy osobiste

(1.3) reg. bukowski pow. sanocki: piżama

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Tam się suszą bety naszego dzieciątka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛtɨ, AS: bety

Wiktionary

betycki

→ Betyka (kraina w Hiszpanii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Betyką, dotyczący Betyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Betyka ż.

Wiktionary

betyka

dawna kraina w południowej Hiszpanii

SJP.pl

Wikipedia

betyl

kamienny słup w świątyniach lub na otwartej przestrzeni, czczony przez ludy semickie jako siedziba bóstwa

SJP.pl

Betyle – duże, pionowo ustawione kamienie, za pośrednictwem których oddawano cześć bóstwom w kulturze m.in. Sumerów, Babilończyków, Nabatejczyków i Fenicjan. Wyraz betyl ma pochodzenie semickie i oznacza dom boga.

Wikipedia

beveridge

Beveridge – miasto w Australii, w stanie Wiktoria.

Wikipedia

bewatron

cykliczny akcelerator cząstek naładowanych; kosmotron; synchrotron protonowy

SJP.pl

beyoncé

[czytaj: bijonSI, bejonSE] obce imię żeńskie

SJP.pl

Beyoncé (wym. [biˈjɒnseɪ]) Giselle Knowles-Carter (ur. 4 września 1981 w Houston) – amerykańska piosenkarka muzyki pop i R&B, aktorka, autorka piosenek, producentka muzyczna, tancerka, reżyserka i businesswoman.

Wikipedia

bez

krzew hodowany jako roślina ozdobna; lilak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor podobny do koloru kawy z mlekiem

(1.2) część odzieży w kolorze beżu (1.1)

przymiotnik

(2.1) mający kolor kawy z mlekiem

Wiktionary

Bez, dziki bez, bzowina (Sambucus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny piżmaczkowatych. Dawniej włączany był do przewiertniowatych (Caprifoliaceae) lub bzowatych. Obejmuje ponad 20 gatunków, występujących głównie na półkuli północnej w klimacie od umiarkowanego do podzwrotnikowego, w strefie równikowej rośliny te rosną w górach, na półkuli południowej w Ameryce Południowej oraz wschodniej Australii. W Polsce rosną dziko trzy gatunki: bez czarny (S. nigra), bez hebd (S. ebulus) i bez koralowy (S. racemosa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona wybrała sportowy samochód, który miał wyraźny odcień beżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃ, AS: beš

Wiktionary

Powiązane:

przym. beżowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) beżowy

Wiktionary

bez-

przedrostek

(1.1) …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) beznadziejny, bezmyślny, beztroski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛz, AS: bez

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-, nie-

Wiktionary

beza

ciastko z ubitej piany z białek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. kulin. ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

Wiktionary

Beza – słodki wyrób cukierniczy wykonany z masy z białek jaj kurzych i cukru pudru (lub cukru kryształowego) upieczonej w niskiej temperaturze. Używane na ciastka oraz torty, wówczas przekładane bądź ozdabiane różnego rodzaju kremami. Bezy, jako ciastka, często podawane są bez dodatków, występują wówczas najczęściej w postaci małych, nieregularnych stożków. W zależności od temperatury pieczenia, ilości cukru oraz stopnia ostudzenia, bezy w środku są kruche (wysoka temp.) bądź lekko ciągliwe (niska).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwie bezy i herbatę z cytrynką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛza, AS: beza

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezowy

Wiktionary

bezabonamentowy

pozbawiony abonamentu

SJP.pl

bezacetonowy

taki, który nie ma acetonu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. niezawierający acetonu

Wiktionary

bezadresowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezadresowe; cecha tych, którzy są bezadresowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezadresowy

przysł. bezadresowo

Wiktionary

bezadresowy

taki, który nie ma adresu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający odbiorcy, adresata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezadresowość ż.

Wiktionary

bezakcentowy

taki, który nie ma akcentu

SJP.pl

bezakcyzowy

przymiotnik

(1.1) taki, za który akcyza nie została zapłacona, choć być powinna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzakt͡sɨˈzɔvɨ, AS: bezakcyzovy

Wiktionary

bezalkoholowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezalkoholowe; cecha tych, którzy są bezalkoholowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezalkoholowy

przysł. bezalkoholowo

Wiktionary

bezalkoholowy

niezawierający alkoholu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niezawierający, pozbawiony alkoholu

(1.2) taki, w którym nie sprzedaje się alkoholu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poproszę dwa piwa bezalkoholowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: bezalkoχolovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezalkoholowo

rzecz. bezalkoholowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bez dopingu

Wiktionary

bezalternatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sytuacja, w której nie ma możliwości żadnego wyboru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedmiotem ironicznych demaskacji bywa pozór udający istotę rzeczy, pozór prawdy chcący uchodzić za prawdę samą, zadufanie w przebiegłość i siłę czy przywiązanie do pojęć fałszywych, słowem – pogląd o bezalternatywności tego, co zwykliśmy uważać za rzeczywiste.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezalternatywny

Wiktionary

bezalternatywny

przymiotnik

(1.1) jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezalternatywność ż.

Wiktionary

bezan

rodzaj żagla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. żagiel na bezanmaszcie

Wiktionary

Bezan – tylny żagiel na jednostce żaglowej, co najmniej dwumasztowej, pod warunkiem, że jest to ożaglowanie skośne (suche), np. na jolu, keczu, barkentynie, czy barku. Na brygantynie tylny maszt to zwykle grotmaszt, podobnie na brygu.

Wikipedia

bezanmaszt

położony najbliżej rufy maszt żaglowca, ze skośnym żaglem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. tylny maszt co najmniej dwumasztowca o ożaglowaniu skośnym

(1.2) żegl. tylny maszt statku co najmniej dwumasztowego, niebędący grotmasztem

Wiktionary

Bezan – tylny żagiel na jednostce żaglowej, co najmniej dwumasztowej, pod warunkiem, że jest to ożaglowanie skośne (suche), np. na jolu, keczu, barkentynie, czy barku. Na brygantynie tylny maszt to zwykle grotmaszt, podobnie na brygu.

Wikipedia

bezansztaksel

trójkątny żagiel; apsel

SJP.pl

Apsel, bezansztaksel – żagiel należący do grupy sztaksli o kształcie trójkątnym. Zawieszany jest między grotmasztem i bezanmasztem na (zwykle wypinanym) sztagu bezanmasztu. Zastosowanie go w zwykłym takielunku dwumasztowym wymaga na ogół zrzucenia grota i wypięcia bomu na stałe, lub tylko na czas zwrotu, tzn. apsel praktycznie uniemożliwia halsowanie przy pełnym ożaglowaniu. Pierwszy raz zastosowany na keczu sztakslowym Vamarie w 1933 roku.

Wikipedia

bezapelacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób ostateczny, kategorycznie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzielnicowy przerwał dyskusję bezapelacyjnie, każąć się wszystkim rozejść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezapelacyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieodwołalnie

Wiktionary

bezapelacyjność

→ bezapelacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezapelacyjne

Wiktionary

Patrz:
bezapelacyjny
Powiązane:

przym. bezapelacyjny

przysł. bezapelacyjnie

Wiktionary

bezapelacyjny

niedopuszczający sprzeciwu; nieodwołalny; ostateczny

SJP.pl

bezargumentowy

niezawierający argumentów

SJP.pl

bezatomowy

1. strefa bezatomowa - obszar wolny od broni jądrowej;
2. w matematyce: miara bezatomowa - rodzaj miary, przy której dowolny zbiór miary dodatniej można podzielić na dwa zbiory również miary dodatniej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nieposiadający broni jądrowej

(1.2) nieposiadający elektrowni jądrowych

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jak się wydaje, powodem tego są różnice natury ideowej — Austria stoi na pozycji państwa bezatomowego w najszerszym tego słowa znaczeniu, podczas kiedy Czechy akceptują energię jądrową jako jedno ze źródeł energetycznych.

Wiktionary

bezatutowy

w kartach: bez uprzywilejowanego koloru

SJP.pl

bezawaryjnie

przysłówek

(1.1) w sposób pozbawiony awarii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezawaryjność ż.

przym. bezawaryjny

Wiktionary

bezawaryjność

→ bezawaryjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezawaryjne

Wiktionary

Patrz:
bezawaryjny
Powiązane:

przym. bezawaryjny

przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieawaryjność, niezawodność

Wiktionary

bezawaryjny

odbywający się, przebiegający bez awarii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. działający bez problemów, awarii, usterek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezawaryjność ż.

przysł. bezawaryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieawaryjny, niezawodny

Wiktionary

bezbakteryjny

pozbawiony bakterii, wolny od bakterii; jałowy

SJP.pl

bezbalastowy

taki, który nie ma balastu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żegl. niemający balastu

Wiktionary

bezbarwnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezbarwny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbarwność ż.

przym. bezbarwny

Wiktionary

bezbarwniej

stopień wyższy od przysłówka: bezbarwnie

SJP.pl

bezbarwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezbarwny; bardziej bezbarwny

SJP.pl

bezbarwność

→ bezbarwny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezbarwne

Wiktionary

Patrz:
bezbarwny
Przykłady

(1.1) Psychastenia została opisana przez Janeta, który identyfikował ją z nerwicą natręctw. (…) Psychastenia to poczucie obcości, natręctwa i lęki, bezbarwność świata i obojętność wobec zjawisk w nim zachodzących.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezbarwny

przysł. bezbarwnie

Wiktionary

bezbarwny

1. przezroczysty;
2. niemający barwy, wyrazistego koloru;
3. mało interesujący, pozbawiony wyrazistości; nijaki, mdły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

(1.2) przen. niczym się nie wyróżniający

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na przystawionych do fotela stojakach chwiały się szklane pojemniki z bezbarwnymi płynami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbarvnɨ, AS: bezbarvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbarwność ż.

przysł. bezbarwnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) achromatyczny

(1.2) szary, nijaki, przeciętny

Wiktionary

bezbateryjny

działający bez baterii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mogący działać bez baterii

Wiktionary

bezbelkowy

taki, który nie ma belki

SJP.pl

bezbiałkowy

taki, który nie ma białka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezawierający białka

Wiktionary

bezbiegunowy

przymiotnik

(1.1) niemający biegunów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbʲjɛɡũˈnɔvɨ, AS: bezbʹi ̯egũnovy

Wiktionary

bezbiletowy

1. nie wymagający posiadania biletu, np. odprawa bezbiletowa;
2. bez biletu, nieposiadający biletu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie posiada biletu; wykonany bez posiadania biletu

(1.2) taki, w którym nie wykorzystuje się biletów

Wiktionary

bezblaszkowiec

grzyb bez blaszek, z klasy podstawczaków (według dawnej taksonomii)

SJP.pl

bezboleśnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezbolesny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ukończył przygotowanie korespondencyjnej metody by progresywnie odzwyczajać się bezboleśnie od tytoniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈlɛɕɲɛ, AS: bezboleśńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbolesność ż.

przym. bezbolesny

Wiktionary

bezbolesność

→ bezbolesny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest bezbolesne

Wiktionary

Patrz:
bezbolesny
Przykłady

(1.1) Znieczulenie to wprowadzenie pacjenta w stan bezbolesności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezbolesny

przysł. bezboleśnie

Wiktionary

bezbolesny

1. niewywołujący bólu;
2. niesprawiający przykrości; łagodny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niepowodujący, niesprawiający bólu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poddałem się bezbolesnej depilacji klatki piersiowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbolesność ż.

przysł. bezboleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebolesny

Wiktionary

bezbożeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. rel. bezbożnictwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: bezbožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

przym. bezbożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożność, bezbożnictwo

Wiktionary

bezbożnica

kobieta bezbożna, niewierząca w istnienie Boga, sprzeciwiająca się dogmatom lub innym prawom religijnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. dziś pot. lekcew. lub obraź. kobieta negująca istnienie boga lub bogów, występująca przeciw religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡sa, AS: bezbožʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbożnictwo n., bezbożność ż.

:: fm. bezbożnik m.

przym. bezbożny

przysł. bezbożnie

Wiktionary

bezbożnictwo

występowanie przeciwko bogu i religii; niewiara w istnienie boga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. postawa negująca istnienie Boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbudowany na niesprawiedliwości, oszustwie, bezbożnictwie, deprawacji – ludożerczy system kapitalizmu państwowego doprowadził bogaty do niedawna kraj do zupełnej ruiny (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbɔʒʲˈɲit͡stfɔ, AS: bezbožʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbożeństwo n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż.

przym. bezbożny

przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateizm, ateuszostwo, bezbożeństwo, bezbożność

Wiktionary

bezbożnie

przysłówek

(1.1) przest. w sposób bezbożny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnik m., bezbożnica ż., bezbożnictwo n.

przym. bezbożny

Wiktionary

bezbożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezbożny

SJP.pl

bezbożnik

człowiek nie wierzący w żadnego Boga, bożka; ateista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. dziś pot. lekcew. albo obraź. osoba negująca istnienie Boga

Wiktionary

- Ateista – potocznie bezbożnik

- Bezbożnik – czasopismo satyryczne wydawane w latach 1922–1941 w ZSRR

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widać to choćby w specyficznym obciążaniu Saula, który z charyzmatycznego przywódcy przemienił się w szaleńca i bezbożnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒʲɲik, AS: bezbožʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbożność ż., bezbożnictwo n.

:: fż. bezbożnica ż.

przym. bezbożny

przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateista

Wiktionary

bezbożność

→ bezbożny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. rel. postawa negująca istnienie Boga

(1.2) pejor. rel. rzecz, czyn będący przejawem bezbożności (1.1)

Wiktionary

Patrz:
bezbożny
Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: bezbožność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bezbożnictwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

przym. bezbożny

przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezbożnictwo; przest. bezbożeństwo

(1.2) bezbożnictwo

Wiktionary

bezbożny

przestarzale:
1. niewierzący w Boga lub bogów; niereligijny, ateistyczny;
2. występujący przeciw religii, antyreligijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pejor. rel. negujący istnienie boga/Boga

(1.2) pejor. rel. niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Okrutna twa macocha na ołtarzach wiary
bezbożne Baalowi chce palić ofiary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbɔʒnɨ, AS: bezbožny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bezbożność ż., bezbożnictwo n., bezbożeństwo n., bezbożnik m., bezbożnica ż.

przysł. bezbożnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ateistyczny

Wiktionary

bezbrakowy

taki, który nie ma braku

SJP.pl

bezbramkowy

w sporcie: charakteryzujący się brakiem strzelonych bramek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piłkarska reprezentacja Polski gra bez jaj, ale jej trener po bezbramkowym remisie z Grecją jest oczywiście zadowolony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ, AS: bezbrãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezbramkowo

Wiktionary

bezbrewny

przymiotnik

(1.1) rzad. pozbawiony brwi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. bezbrwiowy

Wiktionary

bezbrewy

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma brwi

Wiktionary

bezbrody

1. niemający brody (zarostu);
2. czubatka polska bezbroda - rasa kury czubatej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający brody (jako zarostu)

Wiktionary

bezbronnie

przysłówek sposobu

(1.1) bez możliwości obrony; w sposób pozbawiony obrony

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezbronny

Wiktionary

bezbronniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: bezbronny; bardziej bezbronny

SJP.pl

bezbronność

→ bezbronny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezbronne; cecha tych, którzy są bezbronni

Wiktionary

Patrz:
bezbronny
Powiązane:

przym. bezbronny

przysł. bezbronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsilność, bezsiła, bezradność, niemożność

Wiktionary

bezbronny

1. bez możliwości lub umiejętności obrony;
2. nieumiejący stawić czoła przeciwnościom; bezradny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciałem detektywa wstrząsnął lekki dreszcz. Ktoś buszował w apartamencie, podczas gdy on był praktycznie bezbronny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈbrɔ̃nːɨ, AS: bezbrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbronność ż.

przysł. bezbronnie

Wiktionary

bezbrwiowy

przymiotnik

(1.1) rzad. pozbawiony brwi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. bezbrewny

Wiktionary

bezbrzeżnie

przysłówek

(1.1) o obszarze bezgranicznie

(1.2) o uczuciu bezmiernie, ogromnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oparła się miękkiem dotknięciem swego ramienia na mojem ramieniu i tak szliśmy dalej po bezbrzeżnie pustych ulicach, nasłuchując ciągle, w której stronie huczą strzały.

(1.2) Czuła się tak znudzoną bezbrzeżnie, że żałosnym głosem prosiła wciąż uparcie, jak dziecko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbrzeżność ż.

przym. bezbrzeżny

Wiktionary

bezbrzeżność

→ bezbrzeżny

SJP.pl

Patrz:
bezbrzeżny

bezbrzeżny

ogromny, bezgraniczny; o bardzo dużym nasileniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający brzegów, krańców, nieograniczony

(1.2) o wielkim natężeniu, nasileniu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezbrzeżnie

Wiktionary

bezbłędnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezbłędny, bez pomyłki

(1.2) pot. w sposób bezbłędny, bez zarzutu, budząc podziw lub uznanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dobry ostrzyciel potrafi bezbłędnie prowadzić ostrość, utrzymując ją na poruszającym się aktorze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbłędność ż.

przym. bezbłędny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieomylnie, poprawnie

(1.2) bombowo, doskonale, wspaniale, wystrzałowo

Wiktionary

bezbłędność

→ bezbłędny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak błędów, cecha tego, co jest pozbawione błędów

Wiktionary

Patrz:
bezbłędny
Wymowa:

IPA: bɛzˈbwɛ̃ndnɔɕt͡ɕ, AS: bezbu̯ẽndność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezbłędny

przysł. bezbłędnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poprawność

Wiktionary

bezbłędny

1. niezawierający żadnych błędów, w pełni poprawny;
2. postępujący bez zarzutu, budzący podziw swą celnością; doskonały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wolny od błędu

(1.2) pot. postępujący w sposób budzący podziw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słuch absolutny jest niczym innym jak słuchem doskonałym. Zdolność ta jest dość rzadko spotykana i polega na bezbłędnym rozpoznawaniu dźwięków bez żadnej pomocy – wyłącznie opierając się na własnej percepcji sensorycznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezbłędność ż.

przysł. bezbłędnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poprawny

(1.2) wspaniały, bombowy, cudowny, fantastyczny, fenomenalny, idealny, wdechowy, wystrzałowy

Wiktionary

bezbłyskowy

taki, który nie ma błysku

SJP.pl

bezcelowość

→ bezcelowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezcelowe

Wiktionary

Patrz:
bezcelowy
Powiązane:

przym. bezcelowy

Wiktionary

bezcelowy

1. niemający określonego celu, niezmierzający do jakiegokolwiek celu;
2. daremny, bezskuteczny, zbędny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛst͡sɛˈlɔvɨ, AS: bescelovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezcelowość ż.

przysł. bezcelowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezskuteczny, bezowocny, bezpłodny, bezproduktywny, czczy, daremny, nadaremny, nieskuteczny, płonny, próżny, syzyfowy

Wiktionary

bezcenniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: bezcennie

SJP.pl

bezcenność

wartość wyższa od wszelkiej możliwej do określenia ceny

SJP.pl

bezcenny

mający wielką wartość

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ogromną wartość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈt͡sɛ̃nːɨ, AS: bescẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przecena ż., cena ż., bezcennność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drogocenny

Wiktionary

bezceremonialnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezceremonialny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezceremonialnie wpadli do gospodarczych domów, rozłożyli się w stodołach, podwórkach i ogrodach, gdzie tylko było możliwe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezceremonialność ż.

przym. bezceremonialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcesowo

Wiktionary

bezceremonialniej

stopień wyższy od przysłówka: bezceremonialnie

SJP.pl

bezceremonialność

→ bezceremonialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezceremonialne; cecha tych, którzy są bezceremonialni

Wiktionary

Patrz:
bezceremonialny
Przykłady

(1.1) W beletrystyczno-publicystycznej formie ukazał bezpośredniość i bezceremonialność Amerykanów, szybko rosnące miasta, rozległe przestrzenie kontynentu, który przemierzał koleją, konno i pieszo, żyzne doliny, skalne pustkowia i dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezceremonialny

przysł. bezceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nonszalancja, obcesowość

Wiktionary

bezceremonialny

niezwracający uwagi na ogólnie przyjęte zwyczaje, formy towarzyskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie robiący ceremonii, nie zwracający uwagi na ogólnie przyjęte zwyczaje lub formy towarzyskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Będę bezceremonialny – musisz schudnąć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezceremonialność ż.

przysł. bezceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcesowy

Wiktionary

bezcharakterny

przymiotnik

(1.1) rzad. bez charakteru, o słabym charakterze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) małoduszny, pot. bez jaj, miękki

Wiktionary

bezchmurnie

przysłówek

(1.1) meteorol. ukazując się bez chmur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezchmurność ż.

przym. bezchmurny

przysł. bezchmurno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bezchmurno

Wiktionary

bezchmurność

→ bezchmurny

SJP.pl

Patrz:
bezchmurny

bezchmurny

jasny, pogodny, bez chmur

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) charakteryzujący się brakiem chmur

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Spało się bardzo dobrze — odpowiadała chmurka. — Niebo dzisiejszej nocy było bezchmurne, więc mogłyśmy się wszystkie porządnie wyspać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈxmurnɨ, AS: besχmurny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezchmurność ż., chmura ż., chmurka ż., chmurność ż., zachmurzenie n., zachmurzanie n., pochmurność ż.

czas. chmurzyć ndk., zachmurzyć dk.

przysł. bezchmurnie, chmurnie, pochmurnie

Wiktionary

bezcholesterolowy

przymiotnik

(1.1) niezawierający cholesterolu

Wiktionary

bezcielesność

→ bezcielesny

SJP.pl

Patrz:
bezcielesny

bezcielesny

niemający ciała, nieistniejący fizycznie; niematerialny, asomatyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający ciała, nieistniejący fizycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niematerialny

Wiktionary

bezcieniowy

taki, który nie ma cienia

SJP.pl

bezciśnieniowy

nieznajdujący się pod ciśnieniem

SJP.pl

bezcukrowy

niezawierający cukru

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niezawierający cukru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poproszę o jakiś syrop bezcukrowy i ligninę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niesłodzony

Wiktionary

bezczas

coś, co jest poza czasem; bezczasowość

SJP.pl

Bezczas – druga płyta Szymona Wydry & Carpe Diem wydana 14 listopada 2005 roku nakładem wytwórni Universal Music Polska.

Album dotarł do 7. miejsca polskiej listy przebojów – OLiS i uzyskał status platynowej płyty.

Wikipedia

bezczasowość

→ bezczasowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak odczuwania upływu czasu lub stan niezależny od ograniczeń czasowych

Wiktionary

Patrz:
bezczasowy
Przykłady

(1.1) Filozofowie, tacy jak Platon, rozważali bezczasowość w kontekście świata idei, gdzie wszystko istnieje w doskonałej formie, poza czasem i przestrzenią.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezczasowy

przysł. bezczasowo

Wiktionary

bezczasowy

1. niezwiązany z konkretnym czasem, terminem, epoką;
2. istniejący poza czasem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezwiązany z czasem, nie podlegający upływowi czasu

(1.2) poet. pozbawiony oznak czasu

(1.3) gram. bez określonego czasu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W tej dolinie panowała bezczasowa cisza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasownik mos./mrz., bezczasowość ż.

przysł. bezczasowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprzemijający, ponadczasowy, wieczny, uniwersalny

Wiktionary

bezczaszkowce

grupa niewielkich zwierząt przybrzeżnej strefy ciepłych mórz, bez czaszki i mózgu, ze szkieletem ograniczonym do struny grzbietowej

SJP.pl

Bezczaszkowce (Leptocardii) – gromada niewielkich zwierząt morskich zaliczanych do strunowców (Chordata). Obejmuje 30 gatunków. Są zwierzętami rozdzielnopłciowymi o rozwoju prostym. Najbardziej znanym bezczaszkowcem jest występujący w europejskich morzach lancetnik (Branchiostoma lanceolatum). Najstarsze bezczaszkowce (a zarazem strunowce) to Cathaymyrus oraz młodsza o 10 mln lat pikaia.

Wikipedia

bezczaszkowiec

przedstawiciel grupy zwierząt należących do strunowców

SJP.pl

bezczaszkowy

bez wykształconej mózgoczaszki

SJP.pl

bezczel

potocznie: osoba bezczelna, impertynent; bezczelnik

SJP.pl

Bezczel, właściwie Michał Andrzej Banaszek (ur. 18 stycznia 1984 w Białymstoku, zm. 21 września 2021 tamże) – polski raper. Członek białostockiego zespołu hip-hopowego Fabuła.

Raper współpracował ponadto m.in. z takimi wykonawcami jak: Peja, Kobra, Ten Typ Mes, Ero, Paluch, Lukasyno, Chada, Hukos, Cira, VNM, Zeus, Kaen, Szpaku, Z.B.U.K.U oraz Pyskaty.

Wikipedia

bezczelnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezczelny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃˈt͡ʃɛlʲɲɛ, AS: beščelʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezczelny

rzecz. bezczelność ż., bezczelnik mos., bezczelnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arogancko, zuchwale

Wiktionary

bezczelniej

stopień wyższy od przysłówka: bezczelnie

SJP.pl

bezczelniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezczelny

SJP.pl

bezczelnik

przestarzale: osoba bezczelna, impertynent; bezczel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. człowiek bezczelny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczelność ż.

:: fż. bezczelnica ż.

przym. bezczelny

przysł. bezczelnie

Wiktionary

bezczelność

→ bezczelny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

Wiktionary

Patrz:
bezczelny
Przykłady

(1.1) Zamiast porządnieć, wspinasz się na szczyt bezczelności.

(1.1) Nie oddałeś poprzedniego długu, a chcesz znów pożyczyć pieniądze? To bezczelność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃˈt͡ʃɛlnɔɕt͡ɕ, AS: beščelność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczelnik mos., bezczelnica ż.

przym. bezczelny

przysł. bezczelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) impertynencja, granda, kpina, hucpa, tupet, arogancja, zuchwałość

Wiktionary

bezczelny

świadomie, obraźliwie łamiący przyjęte normy społeczne; arogancki, chamski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

(1.2) świadczący o bezczelności, nadmiernej pewności siebie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Za takie bezczelne zachowanie zostaniesz ukarany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃˈt͡ʃɛlnɨ, AS: beščelny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczelność ż., bezczelnik mos., bezczelnica ż.

przysł. bezczelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arogancki, bezwstydny, impertynencki, rozpanoszony, rozzuchwalony, zuchwały; pot. hucpiarski, tupeciarski

Wiktionary

bezcześć

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. hańba, niesława

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: bezcześcić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczeszczenie n., zbezczeszczanie n., zbezczeszczenie n.

czas. zbezczeszczać ndk., zbezcześcić dk., bezcześcić ndk.

przym. bezczesny

Wiktionary

bezcześcić

znieważać coś, profanować, zwłaszcza obiekt kultu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) znieważać coś, pozbawiać czci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od kilku dni Ryszard spaceruje ulicami Warszawy i publicznie bezcześci symbole religijne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezcześć ż., bezczeszczenie n., zbezczeszczanie n., zbezczeszczenie n.

czas. zbezczeszczać ndk., zbezcześcić dk.

przym. bezczesny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brukać, hańbić, plugawić, profanować; podn. kalać, zbezczeszczać; okrywać hańbą

Wiktionary

bezczesny

przymiotnik

(1.1) daw. bezczasowy, bezterminowy

(1.2) daw. nie mający czci, bezecny, haniebny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezcześć ż., bezczeszczenie n., zbezczeszczanie n., zbezczeszczenie n.

czas. bezcześcić ndk., zbezczeszczać ndk., zbezcześcić dk.

Wiktionary

bezczeszczący

znieważać coś, profanować, zwłaszcza obiekt kultu

SJP.pl

Patrz:
bezcześcić

bezczeszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znieważanie czegoś, pozbawianie czci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezcześć ż., zbezczeszczanie n., zbezczeszczenie n.

czas. zbezczeszczać ndk., zbezcześcić dk., bezcześcić ndk.

przym. bezczesny

Wiktionary

bezczopowy

niemający czopa

SJP.pl

bezczółenkowy

taki, który nie ma czółenka

SJP.pl

bezczujnikowy

taki, który nie ma czujnika

SJP.pl

bezczyn

poetycko: bezczynność, bierność

SJP.pl

bezczynnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezczynny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powinniśmy cieszyć się życiem bo nie zostaliśmy stworzeni żeby siedzieć bezczynnie i patrzeć jak życie przepływa obok.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczynność ż.

przym. bezczynny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieaktywnie

Wiktionary

bezczynność

→ bezczynny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak aktywności

Wiktionary

Patrz:
bezczynny
Przykłady

(1.1) Bezczynność wpływa ujemnie na zdrowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃˈt͡ʃɨ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: beščỹ•ność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczyn m.

przym. bezczynny

przysł. bezczynnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nicnierobienie; poet. bezczyn

Wiktionary

bezczynny

1. nic nierobiący, niemający żadnego zajęcia;
2. niewypełniony jakimikolwiek zajęciami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. nic nierobiący

(1.2) książk. niewypełniony działaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To cesarz Rudolf, co żmudził bezczynny, / Mogąc Italię ratować w złym kresie; / Dziś chorą leczyć próżno chce kto inny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʃˈt͡ʃɨ̃nːɨ, AS: beščỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezczynność ż.

przysł. bezczynnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bierny

Wiktionary

bezczynszowy

niewymagający płacenia czynszu

SJP.pl

bezczłonkowy

niemający członków

SJP.pl

bezcłówka

potocznie:
1. sklep bezcłowy;
2. strefa bezcłowa

SJP.pl

bezcłowy

niewymagający cła; niezawierający cła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podróżni najpierw się odprawiają, a dopiero potem biegną do sklepów bezcłowych.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezcłowo

rzecz. cło n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wolnocłowy

Wiktionary

bezdebitowy

o zagranicznych czasopismach i książkach - rozprowadzany bez debitu (np. pisma bezdebitowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wydawnictwach: sprowadzany lub rozprowadzany bez zezwolenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W stanie wojennym dom Topczewskich był kilkakrotnie przeszukiwany przez funkcjonariuszy SB i milicji, którzy rekwirowali wydawnictwa bezdebitowe, pisma związkowe, a nawet prywatną maszynę do pisania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzdɛbʲiˈtɔvɨ, AS: bezdebʹitovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podziemny, nielegalny, nieoficjalny

Wiktionary

bezdech

brak oddechu, zatrzymanie czynności oddechowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

Wiktionary

Bezdech (gr. απνοια, ang. apnea, łac. apnoe) – zanik przepływu powietrza przez drogi oddechowe (wentylacja płuc). Podczas bezdechu ustaje czynność mięśni oddechowych, a objętość płuc pozostaje niezmienna. Jednak wymiana gazowa ani oddychanie na poziomie tkankowym nie są zaburzone.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezdech jest zdecydowanie niebezpieczny, w najcięższych przypadkach może przyczynić się do niewydolności serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzdɛx, AS: bezdeχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dech m., oddech m., wdech m., wydech m., przydech m.

Wiktionary

bezdecyzyjność

→ bezdecyzyjny

SJP.pl

Patrz:
bezdecyzyjny

bezdecyzyjny

1. niemogący podjąć jakiejkolwiek decyzji;
2. niedecydujący o czymkolwiek; nierozstrzygający

SJP.pl

bezdeń

coś, czego nie da się zmierzyć, ogarnąć; ogrom, bezmiar, bezdnia, bezdno

SJP.pl

bezdenek

lekki ul drewniany, nierozbieralny i niemający dna, używany (głównie we wschodniej Polsce) do połowy XIX wieku

SJP.pl

bezdenność

→ bezdenny

SJP.pl

Patrz:
bezdenny

bezdenny

1. niezwykle głęboki;
2. w przenośni: bezgraniczny; ogromny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wydaje się nie mieć dna

(1.2) przen. o bardzo dużym natężeniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdeń ż.

przysł. bezdennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bardzo / niezmiernie głęboki

(1.2) bezgraniczny, niezgłębiony, ogromny

Wiktionary

bezdenominacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. niepowiązanych z żadnym wyznaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do lokalnych kościołów bezdenominacyjnych należy połowa społeczeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. denominacja ż.

przym. denominacyjny

Wiktionary

bezdeseniowy

niemający ozdobnego wzoru na tkaninie, tapecie, posadzce itp.

SJP.pl

bezdeszczowo

przysłówek sposobu

(1.1) meteorol. bez opadów deszczu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzień minął bezdeszczowo, choć prognozy zapowiadały opady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdeszczowy

Wiktionary

bezdeszczowy

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się brakiem deszczu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Woda gruntowa jest głównym źródłem zasilania cieków w długotrwałych okresach bezdeszczowych.

(1.1) Ocieplenie metodą lekką mokrą należy wykonywać w bezdeszczowe dni, gdy temperatura powietrza wynosi 5-25 st. C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzdɛʃˈt͡ʃɔvɨ, AS: bezdeščovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezdeszczowo

Wiktionary

bezdętkowy

taki, który nie ma dętki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. niezawierający w swej konstrukcji dętki

Wiktionary

bezdewizowy

przymiotnik

(1.1) bez wymogu wypłacania dewiz, bez obrotu dewizami

Wiktionary

bezdnia

coś, czego nie da się zmierzyć, ogarnąć; ogrom, bezmiar, bezdeń, bezdno

SJP.pl

bezdno

coś, czego nie da się zmierzyć, ogarnąć; ogrom, bezmiar, bezdnia, bezdeń

SJP.pl

bezdogmatowiec

człowiek niemający dogmatów, nieopierający się na dogmatach

SJP.pl

bezdogmatyczność

→ bezdogmatyczny

SJP.pl

Patrz:
bezdogmatyczny

bezdomka

potocznie: luźna czapka młodzieżowa malowniczo stercząca na głowie; beanie

SJP.pl

bezdomna

kobieta niemająca mieszkania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: bezdomny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Straż miejska pomogła bezdomnej, zawożąc ją na nocleg do schroniska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdomność ż.

:: fm. bezdomny mos.

przym. bezdomny, bezdomy

przysł. bezdomnie

Wiktionary

bezdomniak

bezdomny pies lub kot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) slang. bezdomny, bezpański pies lub kot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) prezent na Boże Narodzenie można zrobić bezdomnym czworonogom przez internet – mówi (…) prezes Fundacji NaszeZoo.pl, która prowadzi już trzecią edycję akcji „Gwiazdka dla bezdomniaka”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdomność ż., bezdomny m., bezdomna ż.

przym. bezdomny

przysł. bezdomnie

Wiktionary

bezdomnie

przysłówek

(1.1) nie posiadając domu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdomniak m., bezdomność ż., bezdomna ż., bezdomny mos.

przym. bezdomny, bezdomy

Wiktionary

bezdomność

→ bezdomny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

Wiktionary

Bezdomność – w ujęciu socjologicznym problem społeczny (zjawisko społeczne), charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania (brakiem domu).

Bezdomność w ujęciu psychologicznym to kryzysowy stan egzystencji osoby nieposiadającej faktycznego miejsca zamieszkania, pozbawionej środków niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb, trwale wykorzenionej ze środowiska w wyniku rozpadu więzi społecznych i akceptującej swoją rolę społeczną. Jako stan ewidentnej i trwałej deprywacji potrzeb mieszkaniowych w sytuacji, gdy dotknięta bezdomnością osoba nie jest w stanie jej zapobiec, wiąże się z poważnym upośledzeniem psychicznego i społecznego funkcjonowania człowieka.

Wikipedia

Patrz:
bezdomny
Przykłady

(1.1) Bezdomność i ubóstwo grozi wielu uchodźcom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈdɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: bezdõmność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdomniak m., bezdomny m., bezdomna ż.

przym. bezdomny, bezdomy

przysł. bezdomnie

Wiktionary

bezdomny

niemający domu, miejsca zamieszkania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma domu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba bezdomna (1.1), nie mająca domu, bez stałego miejsca zamieszkania

Wiktionary

Osoba bezdomna – osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezdomna kobieta siedziała na dworcowej ławce.

(2.1) Zimą przydatne są schroniska dla bezdomnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈdɔ̃mnɨ, AS: bezdõmny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdomność ż.

:: fż. bezdomna ż.

przym. bezdomy

przysł. bezdomnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bezdomy

Wiktionary

bezdomy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. bezdomny

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdomny

rzecz. bezdomna ż., bezdomność ż., bezdomny m.

przysł. bezdomnie

Wiktionary

bezdotykówka

potocznie: myjnia bezdotykowa

SJP.pl

bezdotykowy

1. niewymagający dotyku;
2. myjnia bezdotykowa - samoobsługowa myjnia samochodowa, w której używa się myjki ciśnieniowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) działający bez potrzeby dotyku

(1.1) odbywający się bez dotykania

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezdotykowo

rzecz. niedotykalski mos.

przym. niedotykalski

Wiktionary

bezdowodowy

przymiotnik

(1.1) niemający dowodu, niepoparty dowodem

Wiktionary

bezdrganiowy

działający, przebiegający bez drgań

SJP.pl

bezdroża

manowce;
1. teren bez dróg i drogowskazów, trudny do przejścia;
2. niepewna sytuacja lub niosące ryzyko działania w nieznanych dziedzinach

SJP.pl

Bezdroża (Sideways) – amerykański film z 2004 roku w reżyserii Alexandra Payne’a na podstawie powieści Rexa Picketta.

Wikipedia

bezdroże

manowce;
1. teren bez dróg i drogowskazów, trudny do przejścia;
2. niepewna sytuacja lub niosące ryzyko działania w nieznanych dziedzinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teren pozbawiony dróg

Wiktionary

- Bezdroże – powieść Martina Goldsmitha

- Bezdroże – film z 1945 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy zapłonął nagle świat, bezdrożami szli przez śpiący las.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) manowce

Wiktionary

bezdrożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezdrożne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdrożny

przysł. bezdrożnie

Wiktionary

bezdrożny

pozbawiony dróg

SJP.pl

bezdrzewność

→ bezdrzewny

SJP.pl

Patrz:
bezdrzewny

bezdrzewny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony drzew, charakteryzujący się brakiem drzew

(1.2) techn. niezawierający drewna, części drzewnych

Wiktionary

bezdurność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezdurne; cecha tych, którzy są bezdurni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdurny

przysł. bezdurnie

Wiktionary

bezdurny

przyziemny, przeciętny, prozaiczny

SJP.pl

bezduszniej

stopień wyższy od przysłówka: bezdusznie

SJP.pl

bezduszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezduszny

SJP.pl

bezduszność

→ bezduszny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezduszne

Wiktionary

Patrz:
bezduszny
Powiązane:

przym. bezduszny

przysł. bezdusznie

Wiktionary

bezduszny

bezwzględny, nieczuły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To najbardziej bezduszna osoba jaką znam; wszystkich wyzywa i poniża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈduʃnɨ, AS: bezdušny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezduszność ż.

przysł. bezdusznie

Wiktionary

bezdymny

niewydzielający dymu; niewydzielający dymu podczas spalania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewydzielający dymu

Wiktionary

bezdyskowy

taki, który nie ma dysku

SJP.pl

bezdyskusyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) bezsprzecznie, zdecydowanie, niezaprzeczalnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Indie są bezdyskusyjnie najtańszym państwem jakie kiedykolwiek odwiedziliśmy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzdɨskuˈsɨjɲɛ, AS: bezdyskusyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdyskusyjny

rzecz. bezdyskusyjność ż.

Wiktionary

bezdyskusyjność

→ bezdyskusyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezdyskusyjne; cecha tych, którzy są bezdyskusyjni

Wiktionary

Patrz:
bezdyskusyjny
Powiązane:

przym. bezdyskusyjny

przysł. bezdyskusyjnie

Wiktionary

bezdyskusyjny

niepodlegający dyskusji; bezsporny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niepodlegający dyskusji

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezdyskusyjnie

rzecz. bezdyskusyjność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsporny, kategoryczny, nieodwołalny, oczywisty

Wiktionary

bezdziedziczny

przymiotnik

(1.1) praw. nieodziedziczony przez nikogo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dziedzictwo n.

Wiktionary

bezdzietnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób właściwy bezdzietności, osobom bezdzietnym; bez potomstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te genetyczne powikłania u Zamoyskich sprawiły, że następne pokolenia umierały bezdzietnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʑˈd͡ʑɛtʲɲɛ, AS: beźʒ́etʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdzietność ż.

przym. bezdzietny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpotomnie

Wiktionary

bezdzietność

książkowo: nieposiadanie dzieci, potomstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieposiadanie potomstwa;

Wiktionary

Bezdzietność, bezpotomność – brak potomstwa danego osobnika, będący rezultatem czynników biologicznych lub celowej rezygnacji z rodzicielstwa.

Powody braku dzieci (u ludzi) bywają różne:

- niepłodność lub bezpłodność, np. impotencja mężczyzny;

- świadomy wybór (dobrowolna bezdzietność), np. życie w celibacie;

- splot okoliczności losowych – długoletnia rozłąka z partnerem, wczesne wdowieństwo, brak odpowiedniego partnera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dane demograficzne wskazują jednak wyraźnie, iż mamy współcześnie do czynienia z nasileniem się zjawiska bezdzietności w kulturze zachodniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʑˈd͡ʑɛtnɔɕt͡ɕ, AS: beźʒ́etność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezdzietny

przysł. bezdzietnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpotomność

Wiktionary

bezdzietny

książkowo: niemający dzieci, potomstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający dzieci, potomstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starsza córka Janina jest bezdzietna, a brat Józef ma córkę Marię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʑˈd͡ʑɛtnɨ, AS: beźʒ́etny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdzietność ż.

przysł. bezdzietnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpotomny

Wiktionary

bezdźwięcznie

przysłówek sposobu

(1.1) nie wydając dźwięku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drzwi zamknęły się bezdźwięcznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezdźwięczność ż.

przym. bezdźwięczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cicho, milcząco

Wiktionary

bezdźwięczność

→ bezdźwięczny

SJP.pl

Dźwięczność (fonacja) – jedna z cech artykulacji głosek związana z pracą więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.

Wikipedia

Patrz:
bezdźwięczny

bezdźwięczny

1. o cichym, przytłumionym brzmieniu; głuchy;
2. niebędący źródłem żadnych dźwięków; niesłyszalny, bezdźwiękowy;
3. w językoznawstwie: powstający bez drgania strun głosowych, np. spółgłoska bezdźwięczna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie wydający dźwięku (głosu)

(1.2) nie dający się usłyszeć

(1.3) jęz. o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Przy spółgłoskach dźwięcznych – b, g, d itd. – drgają wiązadła głosowe; przy bezdźwięcznych z kolei – t, p, k itp. – nie drgają.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dźwięczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemy, bezgłośny, atoniczny

(1.2) niesłyszalny

Wiktionary

bezdźwiękowy

niewydający żadnych dźwięków; niesłyszalny, bezdźwięczny

SJP.pl

beze

przyimek

(1.1) forma oboczna przyimka bez

Wiktionary

Bèze – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Côte-d’Or.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 569 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 24 osoby/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Bèze plasuje się na 411. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 320.).

W miejscowości źródło ma rzeka Bèze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idź beze mnie, ja zostaję tutaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzɛ, AS: beze

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. Występuje tylko w wyrażeniu beze mnie

tłumaczenia.

zobtłum|bez.

źródła.

== beze (język czeski.) ==

wymowa.

audio|Cs-beze.ogg.

znaczenia.

przyimek

(1.1) bez

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bezeceństwo

niegodziwość, łajdactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cecha tego, co bezecne

(1.2) coś odrażającego i haniebnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezeceństwo jego postępowania wzbudzało powszechną dezaprobatę.

(1.2) Przestańcie oglądać te bezeceństwa w internecie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezecnica ż., bezecnik mos., bezecność ż.

przym. bezecny

przysł. bezecnie

Wiktionary

bezechowy

przemijający bez echa; odbywający się bez dźwięku

SJP.pl

bezecnica

→ bezecnik; łotrzyca, łajdaczka, nikczemnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bezwstydna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Może to nie o jednę z tych bezecnic stawiasz życie na kartę!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezeceństwo n., bezecność ż.

:: fm. bezecnik m.

przym. bezecny

przym. bezecnie

przysł. bezecnie

Wiktionary

bezecnie

przysłówek

(1.1) w bezecny sposób

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezecnica ż., bezecnik mos., bezeceństwo n., bezecność ż.

przym. bezecny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sprośnie

Wiktionary

bezecniej

stopień wyższy od przysłówka: bezecnie

SJP.pl

bezecniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezecny

SJP.pl

bezecnik

hultaj, łobuz, urwipołeć, ziółko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bezwstydna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiedz, że jestem bezecnik, zbrodniarz, łajdak, bandyta, ale nie nazywaj mnie oszustem ani szpiegiem!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezeceństwo n., bezecność ż.

:: fż. bezecnica ż.

przym. bezecny

przym. bezecnie

przysł. bezecnie

Wiktionary

bezecność

→ bezecny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cecha tego, co bezecne; cecha tych, którzy są bezecni

Wiktionary

Patrz:
bezecny
Powiązane:

rzecz. bezeceństwo n., bezecnik m., bezecnica ż.

przym. bezecny

przym. bezecnie

przysł. bezecnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niecność, podłość, nikczemność

Wiktionary

bezecny

nieczysty, nieprzyzwoity, lubieżny, niemoralny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieprzyzwoity

(1.2) daw. pozbawiony czci i honoru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Choćbyś miał najbezecniejszy grzech na duszy, odpust za taką wojnę pewny i zbawienie pewne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezecnica ż., bezecnik mos., bezeceństwo n., bezecność ż.

przym. bezecnie

przysł. bezecnie

Wiktionary

bezefektywnie

dawniej: nieefektywnie

SJP.pl

bezemisyjność

→ bezemisyjny

SJP.pl

Patrz:
bezemisyjny

bezemisyjny

nie powodujący emisji czegoś, np. dwutlenku węgla

SJP.pl

bezemszon

w handlu:
1. część towaru pozostająca na opakowaniu na skutek przylgnięcia, wsiąknięcia itp.;
2. bonifikata udzielona kupcowi za stratę na skutek przylgnięcia części towaru do opakowania itp.

SJP.pl

bezeń

bez niego

SJP.pl

forma ściągnięta

(1.1) książk. bez niego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wszystko, co dobrze wygląda w kolorze, jakkolwiek wyjdzie bezeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzɛ̃ɲ, AS: bezẽń

Wiktionary

bezerukowość

→ bezerukowy

SJP.pl

Patrz:
bezerukowy

bezerukowy

o tłuszczach, zwłaszcza oleju rzepakowym: niezawierający kwasu erukowego

SJP.pl

bezet

przestarzale: osoba pozbawiona majątku ziemskiego w wyniku reformy rolnej w 1944 r. w Polsce; były ziemianin

SJP.pl

bezetyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. niestosujący się do żadnych zasad etyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czas zastanowić się, do której też Polska właściwie należy cywilizacji i jakiej mamy się trzymać etyki? Inaczej grozi nam stan acywilizacyjny i bezetyczny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. etyczny

rzecz. bezetyczność ż.

przysł. bezetycznie

Wiktionary

bezfabularny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma fabuły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afabularny

Wiktionary

bezfleksyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afleksyjny

Wiktionary

bezforemny

mający nieregularną, niewyraźną formę; bezkształtny

SJP.pl

bezgarażowy

pozbawiony garażu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma garażu

Wiktionary

bezgarbny

o wielbłądach: niemający wypukłości na grzbiecie

SJP.pl

bezgipsowy

niezawierający gipsu

SJP.pl

bezglebowy

taki, który nie ma gleby

SJP.pl

bezglut

potocznie: dieta oparta na żywności bez glutenu; bezgluten

SJP.pl

bezgluten

potocznie:
1. żywność niezawierająca glutenu;
2. dieta oparta na żywności bez glutenu; bezglut

SJP.pl

bezglutenowiec

bezglut; potocznie:
1. osoba nadwrażliwa na gluten;
2. osoba będąca na diecie bezglutenowej

SJP.pl

bezglutenowy

niezawierający glutenu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. biochem. pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Właśnie upiekłam pyszne ciasto marchwiowe; jest bez jaj, bez mleka i bezglutenowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ, AS: bezglutẽnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gluten mrz.

Wiktionary

bezgorączkowy

przymiotnik

(1.1) med. taki, który objawia się bez gorączki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grypa może jednak także przebiegać jako łagodna, bezgorączkowa choroba układu oddechowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: bezgorõṇčkovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. podgorączkowy, gorączkowy

rzecz. gorączka, gorączkowość

przysł. bezgorączkowo

czas. gorączkować

Wiktionary

bezgotówka

ogół transakcji finansowych przeprowadzanych bez użycia gotówki

SJP.pl

bezgotówkowiec

osoba, która woli płacić elektronicznie zamiast gotówką

SJP.pl

bezgotówkowo

przysłówek sposobu

(1.1) bank. bez użycia fizycznej gotówki; za pomocą instrumentów płatniczych elektronicznych lub bankowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rachunek został uregulowany bezgotówkowo - kartą płatniczą.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezgotówkowy

Wiktionary

bezgotówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) bank. księg. odbywający się bez udziału gotówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obrót bezgotówkowy polega na regulowaniu płatności za pośrednictwem banków.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezgotówkowo

Wiktionary

bezgranicznie

przysłówek

(1.1) książk. w sposób bezgraniczny, w najwyższym stopniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Facet zdradza ją na prawo i lewo, a ta frajerka bezgranicznie mu ufa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgraniczność ż., bezgranicze n.

przym. bezgraniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bardzo, niezmiernie, ogromnie, nieskończenie

Wiktionary

bezgraniczność

niezmierność, bezkresność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezgraniczne; cecha tych, którzy są bezgraniczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezgraniczny

przysł. bezgranicznie

Wiktionary

bezgraniczny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

(1.2) taki, który jest pełny, ma duże nasilenie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nigdy nie zapomnę tych czarnych oczu, napełnionych bezgraniczną miłością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɡrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: bezgrãńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgraniczność ż., bezgranicze n.

przysł. bezgranicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieograniczony, bezkresny

(1.2) niezmierny, nieograniczony

Wiktionary

bezgruncie

dawniej: grząskie bagno, obszar trwale podmokły, miejsce, gdzie nie można dotrzeć do dna; bezgrunt

SJP.pl

bezgrunt

dawniej: grząskie bagno, obszar trwale podmokły, miejsce, gdzie nie można dotrzeć do dna; bezgruncie

SJP.pl

bezgrzebieniowce

ptak niezdolny do lotu, niemający na mostku grzebienia, który jest miejscem przyczepu mięśni poruszającymi skrzydłami

SJP.pl

Bezgrzebieniowce (Ratitae) – termin odnoszący się do grupy ptaków cechujących się brakiem grzebienia na mostku, obejmujących przedstawicieli nadrzędu paleognatyczne poza kusaczami. Zaprzestano używania terminu bezgrzebieniowce w systematyce z uwagi na to, że wiele innych ptaków wtórnie niezdolnych do lotu, a będących bliskimi krewnymi ptaków latających, również nie posiada grzebienia.

Wikipedia

bezgrzebieniowiec

ptak niezdolny do lotu, niemający na mostku grzebienia, który jest miejscem przyczepu mięśni poruszającymi skrzydłami

SJP.pl

bezgrzebieniowy

bezgrzebieniowy ptak - ptak nieposiadający grzebienia kostnego na mostku

SJP.pl

bezgrzesznie

przysłówek sposobu

(1.1) rel. nie poddając się grzechowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgrzeszność ż.

przym. bezgrzeszny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewinnie

Wiktionary

bezgrzeszność

→ bezgrzeszny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezgrzeszne; cecha tych, którzy są bezgrzeszni

Wiktionary

Patrz:
bezgrzeszny
Powiązane:

przym. bezgrzeszny

przysł. bezgrzesznie

Wiktionary

bezgrzeszny

przymiotnik

(1.1) poet. bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgrzeszność ż.

przysł. bezgrzesznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewinny, czysty

Wiktionary

bezgrzmotowy

bez grzmotu, bez pioruna

SJP.pl

bezgrzywy

niemający grzywy

SJP.pl

bezguście

potocznie: osoba niemająca gustu, dobrego smaku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odprzym. brak smaku, brak gustu

(1.2) odprzym. pot. o osobie niemającej smaku, gustu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co za bezguście, jak można pokazywać się publicznie w takich ciuchach?!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chała, szmira, kicz, miernota, syf, szajs

Wiktionary

bezgustowny

dawniej: pozbawiony gustu, wykonany bez gustu; nieelegancki, nieszykowny, niegustowny

SJP.pl

bezgwiezdność

→ bezgwiezdny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezgwiezdne

Wiktionary

Patrz:
bezgwiezdny
Powiązane:

przym. bezgwiezdny

przysł. bezgwiezdnie

Wiktionary

bezgwiezdny

przymiotnik

(1.1) nie mający gwiazd

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Noc szła ciemna, bezgwiezdna i bezksiężycowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., bezgwiezdność ż.

Wiktionary

bezgwieździsty

charakteryzujący się brakiem gwiazd; bezgwiezdny

SJP.pl

bezgłaszczkowy

wszoły bezgłaszczkowe - podrząd owadów z rzędu wszołów

SJP.pl

bezgłos

utrata dźwięczności głosu występująca najczęściej na skutek chorób krtani i strun głosowych; afonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. brak głosu

Wiktionary

Afonia (bezgłos) – utrata dźwięczności głosu. Przyczyną mogą być zaburzenia czynności krtani (porażenie nerwów krtaniowych lub zaburzenia nerwicowe), albo zniekształcenia fałdów głosowych spowodowane przez choroby zapalne lub nowotworowe krtani. Częściowa lub całkowita afonia jest częstym objawem nerwicy lękowej. Skrajny stopień histerycznej afonii z zupełną utratą mowy (nawet szeptanej) to apsityria.

Wikipedia

Powiązane:

przysł. bezgłośnie

przym. głosowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afonia

Wiktionary

bezgłośnie

przysłówek sposobu

(1.1) bez słyszalnego głosu; bez żadnego dźwięku lub na granicy słyszalności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgłos mrz., bezgłosość ż., bezgłośność ż.

przym. bezgłosy, bezgłośny, głosowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezdźwięcznie, bezszelestnie, cicho, cichutko

Wiktionary

bezgłośność

→ bezgłośny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co nie daje się usłyszeć

Wiktionary

Patrz:
bezgłośny
Wymowa:

IPA: bɛzˈɡwɔɕnɔɕt͡ɕ, AS: bezgu̯ośność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezgłośny

przysł. bezgłośnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezdźwięczność

Wiktionary

bezgłośny

przymiotnik

(1.1) bardzo cichy lub wręcz niesłyszalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezgłośność ż.

przym. głosowy

przysł. bezgłośnie

Wiktionary

bezgłosy

niewydający głosu; niemy

SJP.pl

bezgłowie

1. wada rozwojowa płodu, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie szczątkowej; acefalia;
2. dawniej rzadko: zamęt, bezład, brak organizacji

SJP.pl

- acefalia (medycyna)

- acefalia (biologia)

Wikipedia

bezgłowy

1. niemający głowy;
2. niemający zakończenia w postaci główki (np. bezgłowa śrubka)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, który nie ma głowy; pozbawiony głowy

(1.2) przen. pozbawiony rozumu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rzeźba składa się z 106 bezgłowych, żeliwnych figur o wysokości 285 cm każda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈɡwɔvɨ, AS: bezgu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bezmózgi, nierozumny, głupi

Wiktionary

bezhabitowy

przymiotnik

(1.1) rel. taki, który nie ma specjalnego stroju zakonnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrycja wstąpiła do bezhabitowego zgromadzenia zakonnego na Litwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. habit mrz.

przym. habitowy

Wiktionary

bezherbowy

niemający własnego herbu

SJP.pl

bezhołowie

potocznie:
1. brak porządku, zamieszanie, bezład;
2. brak rządu, zarządu, kierownictwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. brak organizacji, dyscypliny, porządku, spowodowane brakiem kierownictwa (głowy) lub bezmyślnością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsxɔˈwɔvʲjɛ, AS: besχou̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anarchia, chaos, bezład, rozprzężenie, rozprężenie, zamieszanie, nieład

Wiktionary

bezideowiec

człowiek niemający ideologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. osoba niekierująca się żadną ideą, nie wyznająca żadnej idei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nacjonaliści, czy narodowcy to ludzie o określonych, zdecydowanych poglądach. Do służb rekrutuje się raczej bezideowców, o giętkich karkach, takich żeby łatwo ich sobie było podporządkować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezideowość ż.

przym. bezideowy

przysł. bezideowo

Wiktionary

bezideowo

przysłówek

(1.1) w sposób bezideowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezideowiec mos., bezideowość ż.

przym. bezideowy

Wiktionary

bezideowość

→ bezideowy

SJP.pl

Patrz:
bezideowy

bezideowy

przymiotnik

(1.1) książk. niemający ugruntowanych przekonań, nie wyznający żadnej ideologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wandalizm na cmentarzu był dziełem bezideowych chuliganów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzʲidɛˈɔvɨ, AS: bezʹideovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezideowiec mos., bezideowość ż.

przysł. bezideowo

Wiktionary

bezigłowy

taki, który nie ma igły

SJP.pl

bezik

1. mała beza;
2. mały bez (krzew);
3. gra w karty podobna do mariasza

SJP.pl

Bezik – gra karciana pomiędzy dwiema, trzema lub czterema osobami, za pomocą połączonych kilku talii 32-kartowych (pikietowych, skatowych). Gracze otrzymują po 8 kart (lub więcej w zależności od wariantu), reszta stanowi tzw. talon i służy do uzupełniania kart w ręku w trakcie rozgrywki.

Wikipedia

bezikowy

→ bezik (ciasteczko)

SJP.pl

bezimienność

→ bezimienny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezimienne; cecha tych, którzy są bezimienni

Wiktionary

Patrz:
bezimienny
Powiązane:

przym. bezimienny

przysł. bezimiennie

Wiktionary

bezimienny

przymiotnik

(1.1) nie mający imienia czy nazwy

Wiktionary

- Bezimienny – bohater gry Planescape: Torment

- Bezimienny – bohater serii gier Gothic

- Bezimienny – bohater filmu Hero

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otrzymałam wczoraj bardzo dziwny, bezimienny list.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: bezʹĩmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezimienność ż.

przysł. bezimiennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anonimowy, bezautorski, nieznany, nienazwany, bez imienia, bez nazwiska, bez nazwy

Wiktionary

bezindukcyjny

niepowodujący powstania pola magnetycznego przy przepływie prądu

SJP.pl

bezinteresownie

przysłówek

(1.1) w sposób bezinteresowny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam 13-letnią śliczną kotkę, którą bardzo lubię, a której muszę służyć bezinteresownie, i w dzień i w nocy, bo nieraz budzi mnie w nocy z jakimś życzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezinteresowność ż.

przym. bezinteresowny

Wiktionary

bezinteresowniej

stopień wyższy od przysłówka: bezinteresownie

SJP.pl

bezinteresowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezinteresowny; bardziej bezinteresowny

SJP.pl

bezinteresowność

działanie ze szlachetnych pobudek, bez szukania dla siebie korzyści, zwłaszcza materialnych; dobroczynność, altruizm, filantropia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezinteresowne; cecha tych, którzy są bezinteresowni

Wiktionary

Bezinteresowność (od łac. interesse „korzyść, interes, dochód”) – w etyce taka cecha działania podmiotu, przy której celem działania nie jest korzyść podmiotu, ale dobro innej osoby. Bezinteresowność jako cecha działania podmiotu łączy się z altruizmem jako postawą etyczną, przy której człowiek działa dla dobra innych, nawet za cenę poświęcenia dobra własnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy człowiek postępuje z absolutną bezinteresownością — jak to robi pan Owsiak — pojawiają się natychmiast zastępy podejrzliwych, którzy oskarżają go o wszelkiego rodzaju potworności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezinteresowny

przysł. bezinteresownie

Wiktionary

bezinteresowny

działający ze szlachetnych pobudek, bez szukania dla siebie korzyści, zwłaszcza materialnych; dobroczynny, altruistyczny, filantropijny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uczy też, że jeśli nie potrafimy objąć miłością psa, konika polnego czy owcy, to nie będziemy również zdolni do bezinteresownej miłości do drugiego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ, AS: bezʹĩnteresovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. interes mrz., bezinteresowność ż.

przysł. bezinteresownie

Wiktionary

bezinwazyjność

→ bezinwazyjny

SJP.pl

Patrz:
bezinwazyjny

bezinwazyjny

w medycynie: pozwalający na zbadanie narządów bez sond i interwencji chirurgicznej

SJP.pl

bezinwestycyjność

→ bezinwestycyjny

SJP.pl

Patrz:
bezinwestycyjny

bezinwestycyjny

przymiotnik

(1.1) odbywający się bez inwestycji, nie wymagający podejmowania inwestycji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) No i najważniejsze - uproszczenie procedur jest bezinwestycyjne, nic nie kosztuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzʲĩnvɛstɨˈt͡sɨjnɨ, AS: bezʹĩnvestycyi ̯ny

Wiktionary

bezjądrowe

organizmy zbudowane z komórek niezawierających jądra komórkowego; akariota

SJP.pl

Prokarionty, prokarioty, organizmy prokariotyczne (Prokaryota, Procaryota) – mikroorganizmy, w większości jednokomórkowe, których komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych charakterystycznych dla eukariontów. Nazwa pochodzi od greckich słów pros („przed”) i karyon („orzech”, „jądro”). Pozostałe synonimy to: akariobionty, akariota, organizmy akariotyczne, anukleobionty, bezjądrowce, bezjądrowe, prokariota, protokarionty, przedjądrowce.

Wikipedia

bezjądrowiec

organizm zbudowany z komórek niezawierających jądra komórkowego; protokariont, prokariont, przedjądrowiec, prajądrowiec, organizm prokariotyczny

SJP.pl

bezjajeczny

1. o jedzeniu: niezawierający jajek;
2. o mężczyźnie: pozbawiony charakteru; nijaki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. niezawierający jaj

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Domowej roboty bezjajeczny majonez jest zaskakująco łatwy w przygotowaniu i smakuje znacznie lepiej niż kupny.

(1.1) Jak widać pomiędzy makaronami jajecznymi oraz bezjajecznymi istnieją różnice, które wynikają oczywiście z odróżniającego je składu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. jajczarstwo n., jajczarka ż.

Wiktionary

bezjamowce

grupa zwierząt pozbawionych jam ciała w stadium dorosłym

SJP.pl

bezjęzyczny

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma języka

Wiktionary

bezjęzykowe

rodzina płazów bezogonowych; grzbietorody, grzbietorodowate, żaby bezjęzyczne

SJP.pl

bezkarnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób unikający przykrych konsekwencji, bez kary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jacuzzi można sobie bezkarnie puszczać bąki.

(1.1) Wandale w Nowej Hucie czują się bezkarnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkarność ż.

przym. bezkarny

Wiktionary

bezkarniej

stopień wyższy od przysłówka: bezkarnie

SJP.pl

bezkarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezkarny

SJP.pl

bezkarność

→ bezkarny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pozostawanie bez ukarania

(1.2) uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

Wiktionary

Patrz:
bezkarny
Przykłady

(1.1) Dając dziecku autonomię, nie myl jej nigdy z bezkarnością.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkarny

przysł. bezkarnie

Wiktionary

bezkarny

1. pozostający bez kary;
2. taki, któremu winy uchodzą bez kary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który uchodzi bez kary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W małżeństwie jedna ze stron przeważnie dominuje drugą, stając się jej bezkarnym dręczycielem, fizycznym i moralnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkarność ż.

przysł. bezkarnie

Wiktionary

bezkasowy

niezawierający kasy, np. bezkasowy sklep

SJP.pl

bezkastowość

→ bezkastowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezkastowe; cecha tych, którzy są bezkastowi

Wiktionary

Patrz:
bezkastowy
Powiązane:

przym. bezkastowy

przysł. bezkastowo

Wiktionary

bezkastowy

przymiotnik

(1.1) nie posiadający kast, nie podzielony na kasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkastowość ż.

Wiktionary

bezkatalityczny

przymiotnik

(1.1) chem. odbywający się bez katalizatora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskatalʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: beskatalʹityčny

Wiktionary

bezkazeinowy

przymiotnik

(1.1) kulin. biochem. pozbawiony kazeiny, niezawierający kazeiny

Wiktionary

bezkielichowy

niemający kielicha, np. rura bezkielichowa - rura niemająca rozszerzonego końca

SJP.pl

bezkierunkowość

→ bezkierunkowy

SJP.pl

Patrz:
bezkierunkowy

bezkierunkowy

niemający kierunku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający kierunku lub celu, nieukierunkowany

Wiktionary

bezklasowość

→ bezklasowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezklasowe; cecha tych, którzy są bezklasowi

Wiktionary

Patrz:
bezklasowy
Przykłady

(1.1) „Ochlokracja" sprzyjać miała bezklasowości podporządkowanego społeczeństwa, w którym posłuszeństwo zbudowano na strachu i przymusie pracy, a kultura materialna nie znajdywała bodźców do rozwoju.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezklasowy

przysł. bezklasowo

Wiktionary

bezklasowy

przymiotnik

(1.1) socjol. nie mający klas, nie podzielony na klasy, nie wyróżniający klas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezklasowość ż.

Wiktionary

bezklozetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewyposażony w klozet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. klozecik mrz., klozet mrz., klozetka ż.

przym. klozetowy

Wiktionary

bezkluczykowy

niewymagający użycia kluczyka

SJP.pl

bezkofeinowy

niezawierający kofeiny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezawierający kofeiny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) …wpływa ona (kawa) niekorzystnie na funkcjonowanie układu nerwowego (…) Kofeina zwiększa ilość skurczów serca oraz może powodować ostry wzrost ciśnienia tętniczego (…) Osoby z nadciśnieniem lub innymi schorzeniami układu krążenia powinny więc z tej używki zrezygnować lub pić kawę bezkofeinową. Obecnie produkowane kawy bezkofeinowe nie różnią się praktycznie smakiem i aromatem od kaw tradycyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskɔfɛjĩˈnɔvɨ, AS: beskofei ̯ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kofeina ż.

przym. kofeinowy

Wiktionary

bezkolankowy

w botanice: niemający kolanek; bezczłonkowy

SJP.pl

bezkolbowy

przymiotnik

(1.1) wojsk. (o broni strzeleckiej) niemający kolby

Wiktionary

bezkolcowy

niemający kolców

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający kolców

Wiktionary

bezkolizyjność

→ bezkolizyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezkolizyjne

Wiktionary

Patrz:
bezkolizyjny
Powiązane:

przym. bezkolizyjny

przysł. bezkolizyjnie

Wiktionary

bezkolizyjny

odporny na kolizję, umożliwiający ruch pojazdów bez narażenia na kolizję

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nienarażony na kolizję

(1.2) umożliwiający ruch pojazdów bez kolizji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Tu musi być skrzyżowanie bezkolizyjne - twierdził Ryszard Piekło (LPR). - Estakady są budowane nawet w "dzikich" krajach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkolizyjność ż.

przysł. bezkolizyjnie

Wiktionary

bezkolorowy

niemający koloru; bezbarwny

SJP.pl

bezkomórkowy

cechujący się brakiem komórek, niezbudowany z komórek

SJP.pl

bezkompromisowiec

potocznie: osoba nieuznająca kompromisów

SJP.pl

bezkompromisowo

przysłówek

(1.1) w sposób bezkompromisowy

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkompromisowy

Wiktionary

bezkompromisowość

nieustępliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezkompromisowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Impreza odbywała się w "Jaszczurach"; zaimponowała mi bezkompromisowość tamtejszych zawodników, choć i my w redakcji nie wylewaliśmy za kołnierz.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkompromisowy

Wiktionary

bezkompromisowy

1. nieuznający sprzeciwu;
2. bezwzględny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój głos był ożywiony, opinie bezkompromisowe, a mózg chłodny jak nigdy.

(1.1) Myśl integrystyczna jest w tym przypadku bezkompromisowa: należy dążyć do maksymalnego zadośćuczynienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ, AS: beskõmprõmʹisovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkompromisowość ż.

przysł. bezkompromisowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pryncypialny, zasadniczy, nieustępliwy

Wiktionary

bezkońcówkowy

niezawierający końcówek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jęz. nie mający końcówki fleksyjnej

Wiktionary

bezkonduktorski

niewymagający obecności konduktora, np. obsługa bezkonduktorska

SJP.pl

bezkonfliktowo

przysłówek

(1.1) w sposób bezkonfliktowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkonfliktowość ż.

przym. bezkonfliktowy

Wiktionary

bezkonfliktowość

→ bezkonfliktowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak konfliktów, niewszczynanie konfliktów

Wiktionary

Patrz:
bezkonfliktowy
Przykłady

(1.1) W sposobie prowadzenia obrad uwidacznia się głównie wzgląd na ich szybkość i sprawność (pod którym to pojęciem niestety zbyt często rozumie się bezkonfliktowość).

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkonfliktowy

przysł. bezkonfliktowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekonfliktowość, zgodność

Wiktionary

bezkonfliktowy

nie zawierający konfliktów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie wywołujący konfliktów, stroniący od agresji, przyjazny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkonfliktowość ż.

przysł. bezkonfliktowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokojowy, spokojny

Wiktionary

bezkonkurencyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) w taki sposób, któremu nikt nie może dorównać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale w New Hampshire 16 lutego wygrał bezkonkurencyjnie wśród swoich, co potwierdził w tak zwany superwtorek 8 marca. Wtedy wiadomo już było, iż tylko on może być kandydatem republikanów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkonkurencyjność ż.

przym. bezkonkurencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezrównanie

Wiktionary

bezkonkurencyjność

→ bezkonkurencyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezkonkurencyjne; cecha tego, kto jest bezkonkurencyjny

Wiktionary

Patrz:
bezkonkurencyjny
Powiązane:

przym. bezkonkurencyjny

przysł. bezkonkurencyjnie

Wiktionary

bezkonkurencyjny

taki, któremu nie można dorównać; najlepszy; niezastąpiony

SJP.pl

bezkonny

niemający konia, pozbawiony konia

SJP.pl

bezkontaktowy

niewymagający kontaktu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewymagający kontaktu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Całodobowy bezkontaktowy zwrot książek umożliwiają książkomat i wrzutnia przy wejściu głównym.

Wiktionary

Powiązane:

czas. kontaktować

Wiktionary

bezkorzeniowy

wolfia bezkorzeniowa - najmniejsza w Polsce roślina okrytonasienna z rodziny obrazkowatych; wolffia bezkorzeniowa

SJP.pl

bezkorzystność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezkorzystne; cecha tych, którzy są bezkorzystni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkorzystny

przysł. bezkorzystnie

Wiktionary

bezkosmkowate

rodzina roślin bezkwiatowych; Liceaceae

SJP.pl

bezkost

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mitsłow. istota półdemoniczna będąca rodzajem wampira

Wiktionary

bezkosztowość

cecha tego, co nie zawiera kosztów; bezpłatność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezkosztowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkosztowy

Wiktionary

bezkosztowy

pozbawiony kosztów; bezpłatny

SJP.pl

bezkołowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskɔˈwɔvɨ, AS: beskou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. koło n.

przyim. koło

Wiktionary

bezkrańcowy

rzadko: niemający krańców; bezkresny, bezgraniczny, bezbrzeżny

SJP.pl

bezkręgowce

grupa zwierząt wielokomórkowych bez szkieletu wewnętrznego w postaci kręgosłupa i czaszki; bezkręgowe

SJP.pl

Bezkręgowce (łac. Invertebrata) – zespół wszystkich grup zwierzęcych o rozmaitych planach budowy i różnym pochodzeniu, przeciwstawiany potocznie kręgowcom (Vertebrata). Jest to sztuczna jednostka systematyczna grupująca zwierzęta wielokomórkowe (Metazoa), wyodrębniane na podstawie negatywnej cechy diagnostycznej – braku szkieletu wewnętrznego (osiowego) w postaci kręgosłupa i czaszki. Pozostałe cechy, którymi określa się bezkręgowce nie są jednoznaczne. Do bezkręgowców należy 95–97% współcześnie występujących zwierząt. Liczba opisanych gatunków przekracza 1 milion.

Wikipedia

bezkręgowe

grupa zwierząt wielokomórkowych bez szkieletu wewnętrznego w postaci kręgosłupa i czaszki; bezkręgowce

SJP.pl

bezkręgowiec

zwierzę nie mające kręgosłupa; bezkręgowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zwierzę nie mające szkieletu;

Wiktionary

Bezkręgowce (łac. Invertebrata) – zespół wszystkich grup zwierzęcych o rozmaitych planach budowy i różnym pochodzeniu, przeciwstawiany potocznie kręgowcom (Vertebrata). Jest to sztuczna jednostka systematyczna grupująca zwierzęta wielokomórkowe (Metazoa), wyodrębniane na podstawie negatywnej cechy diagnostycznej – braku szkieletu wewnętrznego (osiowego) w postaci kręgosłupa i czaszki. Pozostałe cechy, którymi określa się bezkręgowce nie są jednoznaczne. Do bezkręgowców należy 95–97% współcześnie występujących zwierząt. Liczba opisanych gatunków przekracza 1 milion.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) We współczesnych klasyfikacjach wśród bezkręgowców wyróżnia się ponad 30 typów zwierząt, w tym niektóre bardziej spokrewnione z kręgowcami, niż z innymi bezkręgowcami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kręgowiec mzw., bezkręgowy mzw.

przym. bezkręgowy

Wiktionary

bezkręgowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezkręgowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkręgowy

przysł. bezkręgowo

rzecz. bezkręgowy mzw.

Wiktionary

bezkręgowy

o zwierzętach: niemający kostnego lub chrząstkowego szkieletu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. nieposiadający szkieletu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zwierzę nieposiadające szkieletu chrząstkowego lub kostnego

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Po robakach i wymoczkach następują owady, po bezkręgowych — kręgowe i tak coraz wyżej, aż do Pana Stworzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkręgowiec mzw., bezkręgowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bezkręgowiec

Wiktionary

bezkres

pusta, ogromna przestrzeń bez granic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. rozległa przestrzeń sprawiająca wrażenie braku granic

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponad głową rozpościerał się bezkres błękitnego nieba, którego nie mąciła ani jedna chmurka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkresność ż.

przym. bezkresny

przysł. bezkreśnie

Wiktionary

bezkresność

→ bezkresny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezkresne; cecha tych, którzy są bezkresni

Wiktionary

Patrz:
bezkresny
Powiązane:

przym. bezkresny

przysł. bezkresnie

rzecz. bezkres mrz.

Wiktionary

bezkresny

taki, który nie ma końca; nieskończony; rozległy, ogromny, niezmierzony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma kresu (końca)

(1.2) bardzo rozległy; wydający się pozbawionym granic

Wiktionary

Przykłady

(1.2) A przecież w dzikich ostępach górskich i na bezkresnych obszarach pustynnych łatwo było zabłądzić lub wpaść w zasadzkę rozbójniczych Beduinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈkrɛsnɨ, AS: beskresny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkres m., bezkresność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wieczny, nieskończony, bezgraniczny

(1.2) obszerny

Wiktionary

bezkrok

najszybsza technika poruszania się na biegówkach w biegach narciarskich

SJP.pl

bezkrólewie

czas między ustąpieniem jednego króla a objęciem władzy przez kolejnego; międzykrólewie, interregnum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres pomiędzy śmiercią lub abdykacją króla a koronacją jego następcy

(1.2) chaos, anarchia spowodowana brakiem osoby kierującej, rządzącej

Wiktionary

Bezkrólewie (łac. interregnum dosł. „międzykrólewie”) – okres między śmiercią lub abdykacją danego króla, a wstąpieniem na tron (koronacją) jego następcy.

Obu (polskiego i łacińskiego) terminów używa się też czasem, mając na myśli konkretne okresy historyczne, np. sytuację w Polsce po śmierci Władysława III Warneńczyka, portugalski kryzys w latach 1383–1385 lub lata 1332–1340 w historii Danii.

Głową państwa podczas bezkrólewia jest Interrex (→ regent).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɛskruˈlɛvʲjɛ, AS: beskrulevʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkról m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) interregnum

(1.2) anarchia, bezrząd, bezprawie, rozprężenie, rozprzężenie, rozstrój; pot. bezhołowie; przest. nierząd

Wiktionary

bezkropkowy

taki, który nie ma kropek

SJP.pl

bezkrwawo

przymiotnik

(1.1) w sposób bezkrwawy

Wiktionary

bezkrwawość

→ bezkrwawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezkrwawe

Wiktionary

Patrz:
bezkrwawy
Powiązane:

przym. bezkrwawy

Wiktionary

bezkrwawy

niewymagający rozlewu krwi; niekrwawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który obywa się bez rozlewu krwi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po upadku komunizmu bezkrwawy, ale również błyskawiczny rozwód wzięli Słowianie tworzący Czechosłowację; na wschodzie Europy Ukraińcy i Białorusini rozstali się z braćmi Rosjanami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezkrwisty

przysł. bezkrwawo

rzecz. bezkrwawość ż.

Wiktionary

bezkrwistość

→ bezkrwisty

SJP.pl

Patrz:
bezkrwisty

bezkrwisty

pozbawiony krwi; anemiczny, blady

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma w sobie wyrazistości

Wiktionary

bezkrytycyzm

brak krytycyzmu; bezkrytyczność

SJP.pl

bezkrytycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezkrytyczny, bez słowa krytyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Politycznie poprawne media tylko bezkrytycznie przytakują, nikt nie waży się krytykować decyzji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskrɨˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: beskrytyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkrytycyzm m.

przym. bezkrytyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ślepo

Wiktionary

bezkrytyczniej

stopień wyższy od przysłówka: bezkrytycznie

SJP.pl

bezkrytyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezkrytyczny

SJP.pl

bezkrytyczność

brak krytycyzmu; bezkrytycyzm

SJP.pl

bezkrytyczny

nieumiejący ocenić krytycznie czegoś lub kogoś; łatwowierny, naiwny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛskrɨˈtɨt͡ʃnɨ, AS: beskrytyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkrytyczność ż., bezkrytycyzm m.

przysł. bezkrytycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łatwowierny, naiwny, ufny, prostoduszny

Wiktionary

bezksiężycowy

przymiotnik

(1.1) pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Noc szła ciemna, bezgwiezdna i bezksiężycowa.

Wiktionary

bezkształt

coś bezkształtnego

SJP.pl

bezkształtność

→ bezkształtny

SJP.pl

Patrz:
bezkształtny

bezkształtny

przymiotnik

(1.1) o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

(1.2) niesprecyzowany, niemal nieuchwytny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daria poznała Franza po tatuażu na ramieniu, podobno okropnie wyglądał, był kawałkiem bezkształtnego, spopielonego mięsa.

(1.1) Między dwoma odłupkami filarów dostrzegłem zaklinowaną, bezkształtną bryłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈkʃtawtnɨ, AS: beskštau̯tny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezkształtność ż.

przysł. bezkształtnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) amorficzny, bezpostaciowy

Wiktionary

bezkurkowy

niemający kurka

SJP.pl

bezkwiatowy

taki, który nie ma kwiatów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. nie mający kwiatów (części roślinnych)

Wiktionary

bezkwietny

przymiotnik

(1.1) nie mający kwiatów (roślin)

Wiktionary

bezkłowy

niemający kłów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. nie mający kłów

Wiktionary

bezlaktozowiec

potocznie: osoba będąca na diecie niezawierającej laktozy

SJP.pl

bezlaktozowy

niezawierający laktozy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. biochem. pozbawiony laktozy, niezawierający laktozy

Wiktionary

bezleda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bezledy lm.

Wiktionary

bezleśny

charakteryzujący się brakiem lasów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się brakiem lasów, niezalesiony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trasa przecina w poprzek Kotlinę Raciborsko-Oświęcimską i przebiega przez tereny rolnicze i bezleśne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezalesiony

Wiktionary

bezlik

duża ilość czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wielka ilość, liczba czegoś

Wiktionary

Bezlik – skała na Wyżynie Częstochowskiej w obrębie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Znajduje się w lesie po północnej stronie zabudowanego obszaru Zastudnia (część wsi Suliszowice), administracyjnie w obrębie wsi Siedlec w powiecie częstochowskim, w gminie Janów. W rzadkim lesie na zboczu wzniesienia jest grupa kilku skał, na których uprawiana jest wspinaczka skalna. Bezlik wraz ze Skałą Pustelnika znajduje się na północnym stoku tego wzniesienia. Czasami obydwie te skały opisywane są pod jedną nazwą jako Skały Pustelnika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Była zachwycona bezlikiem książek w jego domowej bibliotece.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzlʲik, AS: bezlʹik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ogrom

Wiktionary

bezliściowate

rodzina mchów liściastych; bezlistowate

SJP.pl

bezlist

mech z rodziny bezlistowatych, rosnący w miejscach ocienionych, nieco wilgotnych i kwaśnych

SJP.pl

Bezlist (Buxbaumia) – rodzaj mchów (prątników) z monotypowej rodziny bezlistowate Buxbaumiaceace i rzędu bezlistowce Buxbaumiales. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te występują w Eurazji i Ameryce Północnej, w rozproszeniu w strefie tropikalnej oraz w Australii i na wyspach Pacyfiku, w tym Nowej Zelandii. W Polsce rosną dwa gatunki z tego rodzaju – dość częsty, naziemny bezlist zwyczajny B. aphylla i bardzo rzadki, rosnący na starych pniach drzew bezlist okrywowy B. viridis. Ze względu na bardzo silną redukcję gametofitu, rośliny te stają się widoczne po wytworzeniu sporofitu. W tej postaci wyróżniają się charakterystycznymi, skośnymi puszkami zarodni.

Wikipedia

bezlistne

niemający liści; bezlisty

SJP.pl

bezlistny

niemający liści; bezlisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma liści

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na zimę drzewa liściaste stają się bezlistne.

(1.1) Idź do siwych strumieni swojego kraju, i pruchniej tam jak dąb bezlistny, co go wiatry nad Balwę nachyliły, aby nie zazieleniał więcej!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈlʲistnɨ, AS: bezlʹistny

Wiktionary

bezlistowate

rodzina mchów liściastych; bezliściowate

SJP.pl

Bezlist (Buxbaumia) – rodzaj mchów (prątników) z monotypowej rodziny bezlistowate Buxbaumiaceace i rzędu bezlistowce Buxbaumiales. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te występują w Eurazji i Ameryce Północnej, w rozproszeniu w strefie tropikalnej oraz w Australii i na wyspach Pacyfiku, w tym Nowej Zelandii. W Polsce rosną dwa gatunki z tego rodzaju – dość częsty, naziemny bezlist zwyczajny B. aphylla i bardzo rzadki, rosnący na starych pniach drzew bezlist okrywowy B. viridis. Ze względu na bardzo silną redukcję gametofitu, rośliny te stają się widoczne po wytworzeniu sporofitu. W tej postaci wyróżniają się charakterystycznymi, skośnymi puszkami zarodni.

Wikipedia

bezlisty

niemający liści; bezlistny

SJP.pl

bezlisz

liczebnik nieokreślony

(1.1) stpol. bez liku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzlʲiʃ, AS: bezlʹiš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przezlisz

Wiktionary

bezlitośnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezlitosny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tymczasem prywatni wierzyciele i państwo bezlitośnie egzekwowali należności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ, AS: bezlʹitośńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezlitosność ż.

przym. bezlitosny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) okrutnie

Wiktionary

bezlitośniej

stopień wyższy od przysłówka: bezlitośnie

SJP.pl

bezlitośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezlitosny

SJP.pl

bezlitosność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest bezlitosny; cecha tego, co bezlitosne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezlitosny

przysł. bezlitośnie

Wiktionary

bezlitosny

niemający litości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) okrutny; taki, który nie ma litości

Wiktionary

Bezlitosny (hangul: 불한당, MOCT: Bul-han-dang) – południowokoreański film kryminalny z 2017 roku w reżyserii Byun Sung-hyuna. W głównych rolach wystąpili Sol Kyung-gu i Yim Si-wan.

Film miał swoją premierę w Korei Południowej 17 maja 2017 roku, a międzynarodową - w ramach sekcji "Midnight Screenings" na 70. MFF w Cannes 24 maja 2017 roku. W Polsce film po raz pierwszy został wyświetlony 6 kwietnia 2018 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezlitosna rusycystka zostawiła siedmiu uczniów na drugi rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ, AS: bezlʹitosny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezlitosność ż.

przysł. bezlitośnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) okrutny, bestialski

Wiktionary

bezlotek

ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; pingwin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak nielotny, o czarno-białym upierzeniu, przystosowany do życia w zimnym klimacie, poruszający się głównie pieszo lub pływaniem

Wiktionary

Pingwiny, bezlotki – rząd (Sphenisciformes) oraz rodzina (Spheniscidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) pingwin

Wiktionary

bezlotki

ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; pingwin

SJP.pl

Pingwiny, bezlotki – rząd (Sphenisciformes) oraz rodzina (Spheniscidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

Wikipedia

bezludność

cecha czegoś niezamieszkanego przez ludzi

SJP.pl

bezludny

charakteryzujący się brakiem ludzi; wyludniony, pusty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego powieść opisuje, jak rozbitek przeżył na bezludnej wyspie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈludnɨ, AS: bezludny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezludzie n.

przysł. bezludnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezaludniony, niezamieszkały / niezamieszkany, niezasiedlony

Wiktionary

bezlusterkowiec

aparat fotograficzny bez lusterka za obiektywem, odchylającego się w momencie robienia zdjęcia, w którym kadr obserwuje się na wbudowanym monitorze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) fot. kompaktowy aparat fotograficzny z wymienną optyką

Wiktionary

Aparat bezlusterkowy z wymiennymi obiektywami (MILC, ang. Mirrorless Interchangeable Lens Camera), potocznie bezlusterkowiec (ang. mirrorless camera), alternatywnie EVIL (ang. Electronic Viewfinder Interchangeable Lens) – nazwa typu cyfrowego aparatu fotograficznego, posiadającego możliwość wymiany obiektywów montowanych w korpusie, w którym wyeliminowano optyczny układ wizjera z lustrem (stąd nazwa), matówką i pryzmatem pentagonalnym, a podgląd kadru wykonuje się na wbudowanym monitorze bądź ekranie wizjera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O bezlusterkowcach słyszało już wiele osób, ale nie powstała żadna konkretna nazwa kategorii tego typu aparatów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzlustɛrˈkɔvʲjɛt͡s, AS: bezlusterkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezlusterkowy

rzecz. lustro n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) evil, hybryda

Wiktionary

bezma

partykuła oceniająca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ponoć, prawdopodobnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Bezma Zeflik je chory? → Ponoć Józek się rozchorował?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|snoci.

Wiktionary

bezmali

modulant

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podobno, ponoć

Wiktionary

bezmaseczkowiec

potocznie: osoba nienosząca maseczki ochronnej podczas epidemii wirusa; bezmaskowiec

SJP.pl

bezmaskowiec

potocznie: osoba nienosząca maseczki ochronnej podczas epidemii wirusa; bezmaseczkowiec

SJP.pl

bezmateczny

przymiotnik

(1.1) pszcz. pozbawiony matki pszczelej, bez matki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezmatek m.

Wiktionary

bezmatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. rodzina pszczela pozbawiona matki pszczelej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezmateczność ż.

przym. bezmateczny

Wiktionary

bezmelodyjność

→ bezmelodyjny

SJP.pl

Patrz:
bezmelodyjny

bezmian

dawna prosta waga przesuwnikowa o stałym odważniku; waga rzymska, przezmian

SJP.pl

Bezmian, inaczej przezmian, waga rzymska, waga przesuwnikowa – waga składająca się z ramienia (rodzaj dźwigni dwustronnej) posiadającego na jednym końcu haczyk do zawieszenia ważonego przedmiotu, a na drugim stały obciążnik. Ważenie polegało na takim umiejscowieniu punktu zawieszenia dźwigni, aby była ona w położeniu poziomym. Na ramieniu zaznaczone były punkty oznaczające masę ważonego przedmiotu.

Wikipedia

bezmiar

ogromna przestrzeń lub ilość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niezmierzona, nieograniczona przestrzeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezmiar wszechświata jest trudny do wyobrażenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzmʲjar, AS: bezmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

czas. mierzyć ndk.

przym. bezmierny

przysł. bezmiernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkres

Wiktionary

bezmiejscowy

niezwiązany z żadnym konkretnym miejscem

SJP.pl

bezmierność

→ bezmierny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezmierne

Wiktionary

Patrz:
bezmierny
Powiązane:

przym. bezmierny

przysł. bezmiernie

Wiktionary

bezmierny

przymiotnik

(1.1) ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla niego Franek, kowal, był czymś wielkim ze swoją bezmierną klatką piersiową, ze swymi masywnymi barkami i ze swymi szczeciniastymi i rudymi włosami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezmiar mrz., bezmierność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieograniczony, niezmierzony, nieskończony, bezgraniczny

Wiktionary

bezmięsny

przymiotnik relacyjny

(1.1) o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

(1.2) o dniu, tygodniu itp.: taki, w którym nie je się mięsa, nie prowadzi się sprzedaży mięsa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Instytut Żywności i Żywienia przygotowuje zalecenia dotyczące wegetariańskiej diety dla szkół i przedszkoli. Uznano, że dieta bezmięsna jest zdrowa i może być stosowana u najmłodszych.

(1.2) W wielu katolickich domach piątek jest dniem bezmięsnym.

(1.2) Władze Vancouver wprowadziły dzień bezmięsny, jest to poniedziałek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ, AS: bezmʹi ̯ẽũ̯sny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. mięsny mrz., mięso n., mięsko n., mięsność ż., bezmięsność ż., mięsień m.

przym. bezmięśniowy, mięsny, mięśniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jarski, wegetariański

Wiktionary

bezmieszkaniowiec

osoba nie mająca własnego mieszkania

SJP.pl

bezmiłosierny

dawniej: niemiłosierny - niemający litości

SJP.pl

bezmleczny

niezawierający mleka

SJP.pl

bezmocz

niewytwarzanie się moczu na skutek schorzenia nerek lub niemożność wydalania go; anuria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. brak wydalania lub wytwarzania moczu;

Wiktionary

Bezmocz (łac. anuria) – dobowa ilość moczu mniejsza od 100 ml.

Bezmocz jest niebezpiecznym dla zdrowia i życia stanem patologicznym, spowodowanym np. przez uszkodzenie lub chorobę nerki, ucisk, zatkanie kanalików nerkowych czy zaburzenie krążenia nerkowego krwi. Bezmocz, zależnie od stanu, może być leczony farmakologicznie lub, w skrajnych przypadkach, może wymagać dializy zewnątrzustrojowej lub przeszczepu nerki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Im dłużej trwa okres skąpomoczu i bezmoczu, rokowania stają się coraz gorsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛzmɔt͡ʃ, AS: bezmoč

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anuria

Wiktionary

bezmózg

potocznie: osoba głupia, bezmyślna; bezmózgowiec

SJP.pl

bezmózgi

1. niemający mózgu;
2. bezmyślny, głupi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający mózgu

(1.2) przen. pozbawiony rozumu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie wyrabiam, co za bezmózgi osioł z tego kolesia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈmuzʲɟi, AS: bezmuzʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezmózgowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bezrozumny, bezmyślny, bałwański, barani, debilny, debilowaty, durny, głupi, idiotyczny, kretyński, tępy

Wiktionary

bezmózgowie

wada wrodzona, polegająca na niewykształceniu się mózgu u płodu; anencefalia

SJP.pl

Bezmózgowie (łac. anencephalia) – letalna (śmiertelna) wada wrodzona o charakterze malformacji, polegająca na braku lub na szczątkowym rozwoju mózgowia, zwykle przebiegającym łącznie z bezczaszkowiem (acrania) czyli niewykształceniem struktur mózgoczaszki. Należy do tzw. dysrafii.

Wikipedia

bezmózgowiec

1. potocznie: osoba głupia, bezmyślna; bezmózg;
2. w medycynie: płód dotknięty bezmózgowiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. dziecko z bezmózgowiem

(1.2) pot. obraź. osoba, która zachowuje się nierozsądnie, głupio lub bezmyślnie

Wiktionary

Bezmózgowie (łac. anencephalia) – letalna (śmiertelna) wada wrodzona o charakterze malformacji, polegająca na braku lub na szczątkowym rozwoju mózgowia, zwykle przebiegającym łącznie z bezczaszkowiem (acrania) czyli niewykształceniem struktur mózgoczaszki. Należy do tzw. dysrafii.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bezmózgowie n.

przym. bezmózgi

Wiktionary

bezmulisty

pozbawiony mułu

SJP.pl

bezmyślnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezmyślny, bez namysłu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie pchaj bezmyślnie tych koszulek do szafki, przecież się pogniotą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈmɨɕl̥ʲɲɛ, AS: bezmyśl̦ʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezmyślny

rzecz. bezmyślność

Wiktionary

bezmyślniej

stopień wyższy od przysłówka: bezmyślnie

SJP.pl

bezmyślność

→ bezmyślny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest bezmyślny

Wiktionary

Patrz:
bezmyślny
Przykłady

(1.1) Nie dość, że pił, to jeszcze nie zapiął pasów i jechał bez włączonych świateł – to podręcznikowy przykład bezmyślności za kierownicą samochodu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: bezmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezmyślny

przysł. bezmyślnie

czas. myśleć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezrefleksyjność, beztroska, niefrasobliwość, lekkomyślność; pot. bezmózgowie, odmóżdżenie

Wiktionary

bezmyślny

przymiotnik

(1.1) taki, który nad niczym się nie zastanawia; także. świadczący o takiej cesze

(1.2) dokonany bez udziału świadomości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoje bezsensowne i bezmyślne postępowanie doprowadziło do tragedii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezmyślność ż.

przysł. bezmyślnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezrefleksyjny

Wiktionary

beznabiałowy

niezawierający nabiału

SJP.pl

beznaczyniowe

grupa roślin rozmnażających się za pomocą zarodników, niemających kwiatów i prawdziwych korzeni

SJP.pl

beznadzieja

potocznie: beznadziejny, beznadziejnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

(1.2) pot. coś kiepskiego, beznadziejnego, bez wartości lub nie zapowiadającego się dobrze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇ja, AS: beznaʒ́ėi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadzieja ż., beznadziejność ż.

przym. beznadziejny

przysł. beznadziejnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) desperacja, rozpacz, melancholia, boleść, smutek, żal

Wiktionary

beznadziejnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

(1.2) pot. bardzo źle, kiepsko

(1.3) bardzo mocno

Wiktionary

Przykłady

(1.2) – Śpiewasz beznadziejnie, zrezygnuj lepiej z tego konkursu…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jɲɛ, AS: beznaʒ́ėi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadzieja ż., beznadziejność ż., beznadzieja ż.

przym. beznadziejny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wulg. do dupy

Wiktionary

beznadziejniej

stopień wyższy od przysłówka: beznadziejnie

SJP.pl

beznadziejność

→ beznadziejny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

Wiktionary

Patrz:
beznadziejny
Wymowa:

IPA: ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɔɕt͡ɕ, AS: beznaʒ́ėi ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beznadzieja ż.

przym. beznadziejny

przysł. beznadziejnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozpaczliwość, dramatyczność, tragiczność

Wiktionary

beznadziejny

1. taki, który się nie podoba; okropny, straszny, potworny;
2. niedający szans na pomyślny wynik; rozpaczliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony wszelkiej nadziei

(1.2) kiepski, bardzo słaby

(1.3) iron. o znacznym nasileniu jakiejś cechy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego sytuacja finansowa jest beznadziejna, zadłużenie wielokrotnie przekroczyło dochody.

(1.2) Ten tekst jest beznadziejny, nie nadaje się do opublikowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛznaˈd͡ʑɛ̇jnɨ, AS: beznaʒ́ėi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nadzieja ż., beznadzieja ż., beznadziejność ż.

przysł. beznadziejnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwyjściowy, patowy

(1.3) straszny, okropny

Wiktionary

beznakładowy

niewymagający nakładów pieniędzy, pracy lub energii

SJP.pl

beznamiętnie

przysłówek

(1.1) w sposób beznamiętny, pozbawiony namiętności

Wiktionary

Powiązane:

przym. beznamiętny

rzecz. beznamiętność ż.

Wiktionary

beznamiętność

→ beznamiętny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto lub co jest beznamiętne; obojętność, apatia

Wiktionary

Patrz:
beznamiętny
Przykłady

(1.1) Beznamiętność, z jaką lekarz mówił o pacjencie i jego cierpieniu, zadziwiła słuchających go studentów medycyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɔɕt͡ɕ, AS: beznãmʹi ̯ẽntność

Wiktionary

Powiązane:

przym. beznamiętny

przysł. beznamiętnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezemocjonalność, obojętność, chłód, opanowanie, apatia

Wiktionary

beznamiętny

bez emocji, nieokreślony, mdły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Niestety, nie zdał Pan. – oznajmił egzaminator beznamiętnym głosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ, AS: beznãmʹi ̯ẽntny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. beznamiętnie

rzecz. beznamiętność

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezemocjonalny, obojętny, chłodny, opanowany, bezceremonialny

Wiktionary

beznarodowy

przymiotnik

(1.1) rzad. nie mający narodowości, oderwany od jakiegokolwiek narodu

Wiktionary

beznerwowate

rodzina roślin z gromady wątrobowców

SJP.pl

beznikotynowy

niezawierający nikotyny

SJP.pl

beznogi

niemający nóg lub jednej nogi; beznożny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niemający nóg

(1.2) niemający jednej nogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Węże są beznogimi gadami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈnɔɟi, AS: beznoǵi

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) jednonogi

Wiktionary

beznosy

niemający nosa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niemający nosa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Było w tym coś bezwstydnego, jakby zawinili nie napastnicy, lecz ich martwe ofiary. Twarze obciągnięte pergaminową skórą, beznose, z zapadniętymi oczodołami…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈnɔsɨ, AS: beznosy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nos mos./mrz.

Wiktionary

beznóżkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma nóżek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nóżka ż.

Wiktionary

beznożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beznożne; cecha tych, którzy są beznożni

Wiktionary

Powiązane:

przym. beznożny

przysł. beznożnie

Wiktionary

beznożny

niemający nóg lub jednej nogi; beznogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie posiadający wcale nóg

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beznożność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beznogi

Wiktionary

beznutowy

taki, który nie ma nut

SJP.pl

bezoar

kulisty twór w żołądku przeżuwaczy (np. kóz, krów), powstający z niestrawnych cząstek pokarmu oraz połkniętej w czasie linienia sierści; w medycynie ludowej przypisywano mu właściwości magiczne i lecznicze; strut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wet. kulisty twór powstający w żołądkach przeżuwaczy z niestrawionych resztek pokarmu, sierści oraz włókien roślinnych;

(1.2) daw. odtrutka

Wiktionary

Bezoar (arab. bāzahr, pers. bād-zahr) – rzekomy kamień jelitowy, nagromadzenie niestrawionych substancji w żołądku zwierząt. Bezoary stwierdzane mogą być również u ludzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezoary były w średniowieczu uważane za talizmany, przypisywano im właściwości magiczne i lecznicze (używane były jako odtrutki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈzɔar, AS: bezoar

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezoarowy

Wiktionary

bezoarowy

przymiotnik od: bezoar

SJP.pl

bezobjawowiec

osoba będąca nosicielem jakiejś choroby, ale niemająca jej objawów

SJP.pl

bezobjawowo

przysłówek

(1.1) med. bez objawów, symptomów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zakażenie może przebiegać bezobjawowo lub w postaci gorączki, nocnych potów, bólów brzucha, zespołu złego wchłaniania, znacznego ubytku masy ciała, mykobakteriemii, limfadenopatii oraz niedokrwistości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezobjawowość ż.

przym. bezobjawowy

Wiktionary

bezobjawowość

→ bezobjawowy

SJP.pl

Patrz:
bezobjawowy

bezobjawowy

niedający objawów swojej obecności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. taki, który nie daje objawów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 5–50% torbieli jest bezobjawowa i wykrywana przypadkowo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezobjawowość ż.

przysł. bezobjawowo

Wiktionary

bezobsługowy

niewymagający obsługi; automatyczny, samoczynny

SJP.pl

bezoczny

przymiotnik

(1.1) nie mający oczu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezoki, daw. bezoczy

Wiktionary

bezoczy

przymiotnik

(1.1) daw. niemający oczu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezoki, bezoczny

Wiktionary

bezodpadowy

w technice: niedający, niewytwarzający odpadów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie wytwarzający odpadów, nie powodujący powstawania odpadów

Wiktionary

bezodpływowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W książce znajdziemy bowiem również rozdziały poświęcone łąkom, rzekom, kanałom i jeziorom, wśród których szczególne miejsce zajmują suchary, czyli bezodpływowe jeziora dystroficzne.

Wiktionary

bezodrzutowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezodrzutowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezodrzutowy

przysł. bezodrzutowo

Wiktionary

bezodsetkowy

bez odsetek

SJP.pl

bezogoniasty

niemający ogona; bezogonowy

SJP.pl

bezogonkowy

przymiotnik

(1.1) bot. niemający ogonka, wyrastający bezpośrednio z gałązki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔɡɔ̃ŋˈkɔvɨ, AS: bezogõŋkovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) siedzący

Wiktionary

bezogonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezogonowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezogonowy

przysł. bezogonowo

Wiktionary

bezogonowy

niemający ogona; bezogoniasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. biol. niemający ogona, czyli końcowej części tułowia

(1.2) techn. niemający ogona, czyli końcowej części konstrukcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ, AS: bezogõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezogonowiec m., bezogonowość ż.

Wiktionary

bezok.

skrót od: bezokolicznik, bezokolicznikowy

SJP.pl

bezoki

niemający oczu lub jednego oka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający oczu

(1.2) niemający oka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezoczny, daw. bezoczy

Wiktionary

bezokienny

niemający okien, np. bezokienny strych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający wcale okien

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Było w południe na zewnątrz i na niebie świeciło gorące słońce, lecz w bezokiennym domu, gdzie siedzieliśmy, można myśleć, że teraz jest noc, ponieważ prawie nic nie dostrzegaliśmy.

Wiktionary

bezokolicznik

w językoznawstwie: podstawowa forma czasownika (np. robić, piec, kochać), która wyraża czynność lub stan w sposób abstrakcyjny, bez określenia osoby, rodzaju, liczby, czasu i trybu; infinitivus, infinitiwus, infinityw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

Wiktionary

Bezokolicznik (łac. infinitivus) – forma czasownika, która wyraża czynność lub stan w sposób abstrakcyjny, zazwyczaj bez określania czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony i aspektu. W niektórych językach może jednak wyrażać niektóre z tych kategorii, np. w łacinie istnieją bezokoliczniki wyrażające czas i stronę, a w grece klasycznej dodatkowo także aspekt. Istnieją też języki (np. arabski, nowogrecki lub bułgarski) pozbawione form bezokolicznika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezokolicznik jest nieosobową formą czasownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔkɔˈlʲit͡ʃʲɲik, AS: bezokolʹičʹńik

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezokolicznikowy, bezokoliczny

rzecz. okolica ż., okolicznik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. bezok., infinitiwus, infinitivus

Wiktionary

bezokolicznikowy

przymiotnik od: bezokolicznik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z bezokolicznikem, dotyczący bezokolicznika

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oba aspekty polskich czasowników mają swoje formy bezokolicznikowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezokolicznik mrz., okolica ż.

Wiktionary

bezokoliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezokoliczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezokoliczny

przysł. bezokolicznie

Wiktionary

bezolejowy

niezawierający, niepotrzebujący oleju

SJP.pl

bezoperacyjny

odbywający się bez operacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. taki, w którym nie wykonuje się operacji

Wiktionary

Powiązane:

czas. operować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieinwazyjny

Wiktionary

bezoporny

niestawiający oporu; bezoporowy

SJP.pl

bezoporowy

niestawiający oporu; bezoporny

SJP.pl

bezopresyjny

pozbawiony opresji, zagrożenia

SJP.pl

bezościstość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezościste

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezościsty

przysł. bezościście

Wiktionary

bezościsty

pszenica bezoścista - odmiana pszenicy ozimej, której plewki nie są zakończone ością; gółka

SJP.pl

bezosobisty

niedotyczący żadnej osoby

SJP.pl

bezosobnik

czasownik w formie bezosobowej

SJP.pl

bezosobowo

przysłówek sposobu

(1.1) od: bezosobowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idąc ku widowni zaczynają mówić, półgłosem, jakby bezosobowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔsɔˈbɔvɔ, AS: bezosobovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezosobowy

Wiktionary

bezosobowość

→ bezosobowy

SJP.pl

Patrz:
bezosobowy

bezosobowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyrażenia bezosobowe są zawsze w trzeciej osobie liczby pojedynczej i stoją na miejscu podmiotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ, AS: bezosobovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezosobowo

Wiktionary

bezostny

niemający ości (zwykle o roślinach, rybach)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. (o roślinie) nie pokryty ościami

Wiktionary

beżowawy

przypominający kolor beżowy

SJP.pl

beżowiuchny

zdrobnienie od: beżowy

SJP.pl

beżowo

przysłówek sposobu

(1.1) odprzym. → beżowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polakierowałam paznokcie na beżowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈʒɔvɔ, AS: bežovo

Wiktionary

Powiązane:

zob. beżowy.

Wiktionary

beżowobrązowy

brązowy o odcieniu beżowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) brązowy z odcieniem beżowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałaś może moją beżowobrązową łopatkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛʒɔvɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: bežovobrõũ̯zovy

Wiktionary

bezowocnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezowocny, jałowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezowocność ż.

przym. bezowocny

Wiktionary

bezowocność

→ bezowocny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezowocne

Wiktionary

Patrz:
bezowocny
Powiązane:

rzecz. bezowocowość ż.

przym. bezowocny, bezowocowy

przysł. bezowocnie, bezowocowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezskuteczność, nieskuteczność, bezcelowość, bezpłodność, daremność

Wiktionary

bezowocny

nieprzynoszący rezultatów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje starania o jej rękę są jak dotąd bezowocne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzɔˈvɔt͡snɨ, AS: bezovocny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezowocność ż.

przysł. bezowocnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daremny, próżny, bezskuteczny

Wiktionary

bezowodniowce

kręgowiec (krągłousty, ryba i płaz) niewytwarzający błon płodowych w rozwoju zarodkowym

SJP.pl

Bezowodniowce (Anamnia) – grupa kręgowców, które nie wytwarzają błon płodowych w rozwoju embrionalnym (w przeciwieństwie do owodniowców), w związku z czym ich rozwój związany jest nierozerwalnie ze środowiskiem wodnym. W ich rozwoju często występuje stadium larwalne.

Wikipedia

bezowodniowiec

kręgowiec (krągłousty, ryba i płaz) niewytwarzający błon płodowych w rozwoju zarodkowym

SJP.pl

beżowomiodowy

miodowy o odcieniu beżowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) miodowy z odcieniem beżowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To beżowomiodowe ciasto jest całkiem smaczne. Jak się nazywa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛʒɔvɔ̃mʲjɔˈdɔvɨ, AS: bežovõmʹi ̯odovy

Wiktionary

beżowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beżowe; cecha tych, którzy są beżowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. beżowy

przysł. beżowo

Wiktionary

beżowoszary

szary o odcieniu beżowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary z odcieniem beżowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skąd się wzięła ta plama na beżowoszarej spódnicy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛʒɔvɔˈʃarɨ, AS: bežovošary

Wiktionary

bezowy

przymiotnik od: beza

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój pierwszy samochód był beżowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛˈʒɔvɨ, AS: bežovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beżowość ż., beż m.

przysł. beżowo

przym. beż

Wiktionary

bezołowiowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezołowiowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezołowiowy

przysł. bezołowiowo

Wiktionary

bezołowiowy

niezawierający ołowiu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezawierający ołowiu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas lutowania bezołowiowego na powierzchni oporników i kondensatorów powstawać mogą kulki kapilarne, przy czym, w zależności od przyczyny ich powstawania, mają one różne rozmiary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezołowiowość ż.

Wiktionary

bezpalcowy

zwykle o przedmiotach: niemający palców

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma palców

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpalcy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpalcy

Wiktionary

bezpalcy

niemający palca, dwóch i więcej palców lub w ogóle ich niemający

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma palców

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpalcowy

Wiktionary

bezpaleniskowy

taki, który nie ma paleniska

SJP.pl

bezpański

niemający właściciela

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. nienależący do nikogo, niemający właściciela

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwunastoletnią dziewczynkę idącą do szkoły zaatakował bezpański pies.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpańskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niczyj

Wiktionary

bezpańskość

→ bezpańsky

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpańskie; cecha tych, którzy są bezpańsci

Wiktionary

Patrz:
bezpańsky
Powiązane:

przym. bezpański

przysł. bezpańskie

Wiktionary

bezpaństwowiec

osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego państwa; apolita; apatryda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

Wiktionary

Apatryda (gr. άπατρις „pozbawiony ojczyzny”), bezpaństwowiec (ang. stateless person) – osoba, której żadne państwo nie uznaje za swojego obywatela, czyli osoba nieposiadająca żadnego obywatelstwa.

Konwencja o statusie bezpaństwowców z 1954 definiuje w art. 1 bezpaństwowca jako osobę, która nie jest uznawana za obywatela żadnego państwa w zakresie obowiązywania jego prawa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trener i trzech chłopców uratowanych z jaskini Tham Luang nie mogą skorzystać z zaproszeń od klubów piłkarskich z Zachodu. Tajlandzkie media informują, że Ekkapol Chantawong i trzech jego podopiecznych to bezpaństwowcy, a skomplikowany status utrudnia im podróże nawet po kraju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpaństwowość ż.

przym. bezpaństwowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apatryda, apolita

Wiktionary

bezpaństwowość

→ bezpaństwowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpaństwowe; cecha tych, którzy są bezpaństwowi

Wiktionary

Apatryda (gr. άπατρις „pozbawiony ojczyzny”), bezpaństwowiec (ang. stateless person) – osoba, której żadne państwo nie uznaje za swojego obywatela, czyli osoba nieposiadająca żadnego obywatelstwa.

Konwencja o statusie bezpaństwowców z 1954 definiuje w art. 1 bezpaństwowca jako osobę, która nie jest uznawana za obywatela żadnego państwa w zakresie obowiązywania jego prawa.

Wikipedia

Patrz:
bezpaństwowy
Powiązane:

rzecz. bezpaństwowiec mos.

przym. bezpaństwowy

Wiktionary

bezpaństwowy

niebędący obywatelem żadnego państwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpaństwowiec m., bezpaństwowość ż.

Wiktionary

bezparametrowy

inform. niewymagający przekazania parametru

SJP.pl

bezpardonowość

→ bezpardonowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezpardonowe

Wiktionary

Patrz:
bezpardonowy
Powiązane:

przym. bezpardonowy

Wiktionary

bezpardonowy

nieliczący się z niczym, pozbawiony skrupułów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przen. ostry, brutalny, bezwzględny, pozbawiony skrupułów

(1.2) niedający albo niebiorący pardonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tekście przytoczono ostatnie wpisy polityka, który w bezpardonowy sposób krytykuje działania rządu i pomoc spółek skarbu państwa w walce z pandemią koronawirusa.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezpardonowo

rzecz. bezpardonowość ż.

Wiktionary

bezpartyjna

kobieta nienależąca do żadnej partii

SJP.pl

bezpartyjność

→ bezpartyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezpartyjne; cecha tego, kto bezpartyjny

Wiktionary

Bezpartyjność – brak przynależności do jakiejkolwiek partii politycznej.

Wikipedia

Patrz:
bezpartyjny
Powiązane:

przym. bezpartyjny

rzecz. partyjka ż., bezpartyjny mos.

Wiktionary

bezpartyjny

nienależący do żadnej partii politycznej; apartyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) polit. ktoś nie będący zrzeszony w partii (w kontekście historycznym ktoś spoza PZPR i jej satelitów)

Wiktionary

Bezpartyjność – brak przynależności do jakiejkolwiek partii politycznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bezpartyjność ż., partia ż., partyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezależny, niezrzeszony

Wiktionary

bezpasmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie posiada pasm

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mikrostruktura blachy w stanie normalizowanym jest ferrytyczno-perlityczna pasmowa, natomiast po nagrzaniu do temperatury 920°C i następnym chłodzeniu natryskowym za pomocą dysz wodno-powietrznych jest jednorodna (bezpasmowa) ferrytyczno-bainityczna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pasmo n.

przym. pasmowy

Wiktionary

bezpaszportowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie wymaga posiadania paszportu

(1.2) taki, który nie posiada paszportu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Erich Honecker przekazał mi przez telefon stanowisko władz NRD, że trzeba czasowo wstrzymać wielomilionowy ruch bezpaszportowy między naszymi krajami.

(1.2) Rosyjscy zawodnicy wystartowali jak gdyby nigdy nic w rywalizacji, jako… bezpaszportowi kolarze katalońskiego klubu Escola Ciclisme Catalunya.

Wiktionary

bezpauzowy

niezawierający pauzy

SJP.pl

bezperspektywność

brak perspektyw

SJP.pl

bezpestkowość

brak pestek

SJP.pl

bezpestkowy

1. niezawierający pestek;
2. o kobiecie: dotknięta zespołem MRKH (wrodzony brak lub niedorozwój macicy i pochwy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nie zawierający pestek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiem, że winogrona bezpestkowe są modyfikowane genetycznie, ale jednak wolę je jeść niż męczyć się z wyciąganiem gorzkich pestek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɛˈstkɔvɨ, AS: bespestkovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. pestkowy

Wiktionary

bezpieczeństwo

1. stan braku zagrożeń;
2. potocznie: instytucja zajmująca się sprawami bezpieczeństwa publicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

Wiktionary

Bezpieczeństwo – stan dający poczucie pewności i gwarancję jego zachowania oraz szansę na doskonalenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedawna akcja policji miała na celu zwiększenie bezpieczeństwa w regionie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspʲjɛˈt͡ʃɛ̃j̃stfɔ, AS: bespʹi ̯ečẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabezpieczenie n., bezpieczność ż., ubezpieczenie n., ubezpieczanie n., bezpieczniak mos.

czas. odbezpieczyć, ubezpieczać ndk., ubezpieczyć dk., zabezpieczać ndk., zabezpieczyć dk.

przym. bezpieczny, bezpieczeński

przysł. bezpiecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ochrona, pewność

Wiktionary

bezpieczniacki

przymiotnik od: bezpieczniak

SJP.pl

bezpieczniak

pogardliwie: pracownik służb bezpieczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. pot. funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa w PRL, agent służby bezpieczeństwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W toku dalszej rozmowy esbek przystąpił do omówienia m.in. jego ucieczki za granicę. Tu zaobserwowałem u rozmówcy jego zdenerwowanie — zanotował wówczas bezpieczniak — stwierdził, że niechętnie rozmawia na te tematy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpieczeństwo n., bezpiecznik m.

przym. bezpieczny

przysł. bezpiecznie

czas. odbezpieczyć

Wiktionary

bezpiecznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezpieczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Neon PZU z napisem „Z nami bezpieczniej” rzucał snop trupiego światła.

(1.1) W lokalach wyborczych można czuć się bezpiecznie dzięki przestrzeganiu wytycznych władz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲɛ, AS: bespʹi ̯ečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpieczny

rzecz. bezpieczeństwo n., ubezpieczenie n., ubezpieczanie n., zabezpieczenie n., zabezpieczanie n., bezpieczność ż., bezpieczniak mos.

czas. odbezpieczyć dk., ubezpieczać ndk., ubezpieczyć dk., zabezpieczać ndk., zabezpieczyć dk.

Wiktionary

bezpieczniej

stopień wyższy od przysłówka: bezpiecznie

SJP.pl

bezpieczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezpieczny

SJP.pl

bezpiecznik

urządzenie zabezpieczające, np. przed skutkami nadmiernego obciążenia instalacji elektrycznej albo nadmiernego obciążenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. funkcjonariusz służby bezpieczeństwa

Wiktionary

Bezpiecznik – podstawowy element zabezpieczający urządzenie, jego fragment lub użytkownika przed określonym czynnikiem zagrażającym. Należy on do grupy urządzeń zabezpieczających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Było zwarcie i jonieczna będzie wymiana bezpiecznika.

(2.1) Tamci dwaj to byli bezpiecznicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈpʲjɛt͡ʃʲɲik, AS: bespʹi ̯ečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabezpieczenie n., bezpieczniak mos.

czas. odbezpieczyć

przym. bezpieczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) korek (bezpiecznik elektryczny)

(2.1) ubek, esbek

Wiktionary

bezpiecznikowy

przymiotnik od: bezpiecznik

SJP.pl

bezpieczność

→ bezpieczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. beztroska

(1.2) stpol. śmiałość

Wiktionary

Patrz:
bezpieczny
Wymowa:

IPA: bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: bespʹi ̯ečność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpieczeństwo

przym. bezpieczny

przysł. bezpiecznie

czas. odbezpieczyć

Wiktionary

bezpieczny

1. taki, któremu nie grozi niebezpieczeństwo;
2. niezagrażający nikomu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi

(1.2) taki, który nie stwarza zagrożenia

(1.3) stpol. odważny

(1.4) stpol. beztroski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli będzie się bawił w parku, będzie bezpieczny.

(1.2) Te wibracje zdecydowanie przekraczają bezpieczną normę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈpʲjɛt͡ʃnɨ, AS: bespʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. piecza ż., bezpieczność ż., niebezpieczność ż., bezpieczeństwo n., niebezpieczeństwo n., bezpiecznik m., bezpieczniak m., bezpieka ż., odbezpieczanie n., odbezpieczenie n., zabezpieczanie n., zabezpieczenie n., ubezpieczanie n., ubezpieczenie n., ubezpieczyciel m., ubezpieczycielka ż.

czas. odbezpieczyć dk., odbezpieczać ndk., zabezpieczyć dk., zabezpieczać ndk., ubezpieczać ndk., ubezpieczyć dk.

przym. niebezpieczny, bezpiecznikowy, bezpieczniacki, ubezpieczeniowy

przysł. bezpiecznie, niebezpiecznie

Wiktionary

bezpieka

potoczna nazwa organów bezpieczeństwa publicznego istniejących w czasach PRL, mających na celu przede wszystkim utrwalenie ustroju komunistycznego i zwalczanie opozycji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. aparat bezpieczeństwa w PRL

(1.2) pot. pejor. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Wiktionary

- Organy bezpieczeństwa publicznego (1944–1956)

- Służba Bezpieczeństwa (PRL)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tajna policja na co dzień pilnuje ludzi, by nie zdołali przygotować jakiegoś buntu, który może zagrozić władzy. Od tego właśnie była w PRL bezpieka. Jednak gdy do buntu dochodziło, wkraczała armia.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpieczny

Wiktionary

bezpieńka

sadzonka drzewa liściastego

SJP.pl

Odnowienie odroślowe – przykład odnowienia wegetatywnego roślin drzewiastych. Jest odnowieniem wynikłym z obudzenia pączków śpiących bądź przybyszowych znajdujących się na pniaku (na tzw. bezpieńkę) lub korzeniach. Drzewa powstałe z tego odnowienia mają duże przyrosty, jednak są krótkowieczne i chorowite (przejmują choroby na które było porażone drzewo podstawowe – mateczne).

Wikipedia

bezpilotowiec

bezzałogowy statek powietrzny; drona, dron, bezzałogowiec

SJP.pl

bezpilotowy

taki, który nie wymaga pilota

SJP.pl

bezpióry

niemający piór; nieopierzony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający piór

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieopierzony

Wiktionary

bezplanowość

→ bezplanowy

SJP.pl

Patrz:
bezplanowy

bezpodmiotowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpodmiotowe; cecha tych, którzy są bezpodmiotowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpodmiotowy

przysł. bezpodmiotowie

Wiktionary

bezpodmiotowy

niemający podmiotu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gram. taki, który nie zawiera podmiotu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpodmiotowość ż.

Wiktionary

bezpodstawnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezpodstawny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zresztą książę nie bezpodstawnie podejrzewał, że chciano go oszukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔtˈstavʲɲɛ, AS: bespotstavʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpodstawność ż.

przym. bezpodstawny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezzasadnie

Wiktionary

bezpodstawność

→ bezpodstawny

SJP.pl

Patrz:
bezpodstawny

bezpodstawny

nieuzasadniony, bez podstaw

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

(1.1) Właśnie dlatego, że jestem z tą szkołą duchowo związany, nie jestem skory do bezpodstawnego krytykanctwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔtˈstavnɨ, AS: bespotstavny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpodstawność ż.

przysł. bezpodstawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieusprawiedliwiony, nieuzasadniony, bezzasadny

Wiktionary

bezpokutny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. nieodprawiający pokuty

Wiktionary

bezpokładowy

przymiotnik

(1.1) mors. nie mający pokładu

Wiktionary

bezpopowiec

członek odłamu staroobrzędowców w rosyjskiej cerkwi prawosławnej, która nie uznawała duchowieństwa (popów)

SJP.pl

bezpośredni

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

(1.2) taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny

(1.3) taki, który nie jest oddzielony, jest tuż obok czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ludzie są zdolni do wywierania bezpośredniego wpływu na innych.

(1.2) Bezpośredni charakter Xawerego to cecha, której wielu mu zazdrości.

(1.3) Hotel znajduje się w bezpośrednim położeniu morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi, AS: bespośredʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpośredniość ż.

przysł. bezpośrednio

przym. średni

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) otwarty, szczery, naturalny

Wiktionary

bezpośredniej

stopień wyższy od przysłówka: bezpośrednio

SJP.pl

bezpośredniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezpośredni

SJP.pl

bezpośrednio

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezpośredni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wisła jest jedną z rzek, która bezpośrednio wpada do Morza Bałtyckiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ, AS: bespośredʹńo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpośredniość ż.

przym. bezpośredni, pośredni

Wiktionary

bezpośredniość

→ bezpośredni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest bezpośredni

(1.2) cecha tego, co jest bezpośrednie

Wiktionary

Bezpośredniość (nłac. immedietas) – w sensie ogólnym relacja bezpośrednia to taka relacja, pomiędzy wyróżnionymi argumentami której nie uwzględnia się członu trzeciego (pośredniego).

W teorii poznania występuje pojęcie bezpośredniości poznawczej. Bezpośredność poznawcza to takie poznawcze ujęcie danego przedmiotu, w którym poznawany jest on bez udziału czynników nieprzezroczystych, takich jak sądy, rozumowania czy namysł dyskursywny. Bezpośredniemu poznawczo ujęciu przedmiotu przypisuje się charakter całościowy.

Wikipedia

Patrz:
bezpośredni
Przykłady

(1.1) W beletrystyczno-publicystycznej formie ukazał bezpośredniość i bezceremonialność Amerykanów, szybko rosnące miasta, rozległe przestrzenie kontynentu, który przemierzał koleją, konno i pieszo, żyzne doliny, skalne pustkowia i dzikie zwierzęta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ̇ɕt͡ɕ, AS: bespośredʹńȯść

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpośredni

przysł. bezpośrednio

Wiktionary

bezpostaciowość

brak uporządkowanej budowy; amorfizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezpostaciowe

Wiktionary

- Ciało amorficzne, ciało bezpostaciowe – stan skupienia materii

- Amorfizm, bezpostaciowość – określenie w powojennych dyskusjach literackich

Wikipedia

Powiązane:

przym. bezpostaciowy

Wiktionary

bezpostaciowy

amorficzny;
1. nieposiadający określonych, ustalonych kształtów;
2. w fizyce: niemający uporządkowanej strukturalnie budowy wewnętrznej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający, nie przyjmujący żadnej postaci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpostaciowość ż.

przysł. bezpostaciowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkształtny, amorficzny

Wiktionary

bezpotomnie

przysłówek

(1.1) przest. książk. nie mając potomstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z Adama zaś zrodzony syn Jan Bylczyński a ten miał czterech synów, Szymona, Pawła, Grzegorza i Stanisława, dwóch synów Szymon i Paweł bezpotomnie zeszli.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpotomność ż.

przym. bezpotomny

Wiktionary

bezpotomność

→ bezpotomny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieposiadanie potomstwa

Wiktionary

Bezdzietność, bezpotomność – brak potomstwa danego osobnika, będący rezultatem czynników biologicznych lub celowej rezygnacji z rodzicielstwa.

Powody braku dzieci (u ludzi) bywają różne:

- niepłodność lub bezpłodność, np. impotencja mężczyzny;

- świadomy wybór (dobrowolna bezdzietność), np. życie w celibacie;

- splot okoliczności losowych – długoletnia rozłąka z partnerem, wczesne wdowieństwo, brak odpowiedniego partnera.

Wikipedia

Patrz:
bezpotomny
Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔˈtɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: bespotõmność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpotomny

przysł. bezpotomnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezdzietność

Wiktionary

bezpotomny

przymiotnik

(1.1) niemający potomstwa, dzieci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednocześnie w wypadku bezpotomnej śmierci Jagiełły, strona polska zobowiązała się nie wybierać monarchy, będącego zarazem wielkim księciem litewskim, bez zgody Litwinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspɔˈtɔ̃mnɨ, AS: bespotõmny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpotomność ż.

przysł. bezpotomnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezdzietny

Wiktionary

bezpotrzebny

dawniej: niepotrzebny

SJP.pl

bezpowodowy

niemający przyczyny; bezprzyczynowy

SJP.pl

bezpowrotnie

przysłówek

(1.1) nieodwołalnie, nieodwracalnie

Wiktionary

„Bezpowrotnie” – singel Kasi Kowalskiej z płyty Antidotum.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te czasy minęły już bezpowrotnie.

(1.1) Marta utraciła go bezpowrotnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpowrotność ż.

przym. bezpowrotny

Wiktionary

bezpowrotny

1. taki, który przeminął i nie powróci;
2. niedający się zastąpić

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest bez możliwości powrotu do stanu wcześniejszego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To była bezpowrotna decyzja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpowrotność ż.

przysł. bezpowrotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieodwołalny, nieodwracalny

Wiktionary

bezpożytkowy

przymiotnik

(1.1) pszcz. ubogi w pożytek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pszczoły zbierają ten miód aby przetrwać okres bezpożytkowy (brak kwiatów), czyli okres październik-kwiecień.

Wiktionary

bezpołączeniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. taki, który nie uwzględnia nawiązania połączenia między urządzeniami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Protokoły bezpołączeniowe — na przykład UDP i ICMP — przesyłają zawsze pojedyncze pakiety danych, nie troszcząc się o wcześniejsze nawiązanie połączenia, układanie przesyłanych pakietów w logiczny ciąg i sprawdzanie, czy wysłane dane zostały w ogóle odebrane.

Wiktionary

bezprawie

1. stan, którego nie normują prawa;
2. czyn sprzeczny z prawem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. stan, w którym nie są ustanowione lub przestrzegane normy prawne

(1.2) praw. czyn bezprawny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezprawność ż.

przym. bezprawny

przysł. bezprawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anarchia, samowola, warcholstwo

(1.2) bezprawność, nadużycie, nielegalność

Wiktionary

bezprawnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezprawny, niezgodnie z prawem

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezprawny

rzecz. bezprawie n., bezprawność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprawnie, nielegalnie

Wiktionary

bezprawność

→ bezprawny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezprawne

(1.2) praw. przedmiotowa cecha czynu sprawcy, ujmowana jako sprzeczność z obowiązującymi zasadami porządku prawnego

Wiktionary

Czyn bezprawny – zachowanie polegające na działaniu sprzecznym z prawem lub niedopełnieniu obowiązku wynikającego z normy prawnej, orzeczenia sądowego lub zobowiązania cywilnoprawnego.

W prawie cywilnym czyn bezprawny może być czynem niedozwolonym.

Wikipedia

Patrz:
bezprawny
Powiązane:

rzecz. bezprawie n.

przym. bezprawny

przysł. bezprawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) nielegalność

(1.1) nieprawność; pot. trefność

Wiktionary

bezprawny

1. niezgodny z prawem;
2. zabroniony przez prawo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. niezgodny z przepisami prawa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezprawie n., bezprawność ż.

przysł. bezprawnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielegalny, nieprawny; pot. lewy, trefny

Wiktionary

bezprecedensowość

→ bezprecedensowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezprecedensowe

Wiktionary

Patrz:
bezprecedensowy
Powiązane:

przym. bezprecedensowy

przysł. bezprecedensowo

Wiktionary

bezprecedensowy

będący bez precedensu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. bez precedensu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten personalny atak na 59-letniego Janukowycza według komentatorów ukraińskiej sceny politycznej był bezprecedensowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. precedens mrz., bezprecedensowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezprzykładny, jedyny w swoim rodzaju, niebywały, pierwszy, wyjątkowy

Wiktionary

bezprefiksalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. zob. bezprzedrostkowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezprzedrostkowy

Wiktionary

bezpretensjonalność

→ bezpretensjonalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpretensjonalne; cecha tych, którzy są bezpretensjonalni

Wiktionary

Patrz:
bezpretensjonalny
Powiązane:

przym. bezpretensjonalny

przysł. bezpretensjonalnie

Wiktionary

bezpretensjonalny

prosty, skromny, naturalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) prosty, swobodny i naturalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To wszystko utrzymane w rytmie bezpretensjonalnej zabawy, oparte na dobrych wzorach współczesnej hollywoodzkiej komedii sensacyjnej i balansujące na granicy pastiszu i mocnego kina akcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpretensjonalność ż.

przysł. bezpretensjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezceremonialny, naturalny, nieskomplikowany, niewymuszony, niewymyślny, niewyszukany, normalny, prostolinijny, prosty, swobodny, zwyczajny, zwykły

Wiktionary

bezprizorna

→ bezprizorny

SJP.pl

Patrz:
bezprizorny

bezprizorny

w Rosji po rewolucji październikowej: pozbawione opieki, bezdomne dziecko

SJP.pl

bezproblematyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezproblematyczne; cecha tych, którzy są bezproblematyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezproblematyczny

przysł. bezproblematycznie

Wiktionary

bezproblemowo

przysłówek

(1.1) w sposób bezproblemowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezproblemowość ż.

przym. bezproblemowy

Wiktionary

bezproblemowość

→ bezproblemowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezproblemowe; cecha tych, którzy są bezproblemowi

Wiktionary

Patrz:
bezproblemowy
Powiązane:

przym. bezproblemowy

przysł. bezproblemowo

Wiktionary

bezproblemowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie przysparza dodatkowych problemów

(1.2) taki, który nie odnosi się do żadnego ważnego problemu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezproblemowość ż.

przysł. bezproblemowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łatwy

(1.2) banalny

Wiktionary

bezprocentowy

niezawierający procentów

SJP.pl

bezprodukcyjność

→ bezprodukcyjny

SJP.pl

Patrz:
bezprodukcyjny

bezprodukcyjny

niemający żadnej wartości produkcyjnej; bezowocny

SJP.pl

bezproduktywność

→ bezproduktywny

SJP.pl

Patrz:
bezproduktywny

bezproduktywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) nieprzynoszący żadnych efektów, korzyści

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Badania odbywają się po umówieniu telefonicznym – tak, abyś nie tracił czasu na bezproduktywną wizytę w pracowni (…).

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezproduktywnie

przym. produktywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezowocny, bezskuteczny, bezcelowy, bezpłodny, czczy, daremny, nadaremny, nieskuteczny, płonny

Wiktionary

bezprogramowość

→ bezprogramowy

SJP.pl

Patrz:
bezprogramowy

bezpromienny

niemający, nieroztaczający promieni (świetlnych smug)

SJP.pl

bezpruderyjność

brak pruderii, czyli udawanej, fałszywej wstydliwości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpruderyjne; cecha tych, którzy są bezpruderyjni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpruderyjny

przysł. bezpruderyjnie

Wiktionary

bezpruderyjny

bezwstydny, bez zahamowań moralnych, szczególnie w sferze seksualności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony pruderii, bez oznak zawstydzenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpruderyjność ż.

przysł. bezpruderyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieskromny, swobodny, frywolny

Wiktionary

bezprym

imię męskie

SJP.pl

Bezprym (ur. 986 lub 987, zm. 1032) – książę Polski od 1031 do 1032. W 1031 roku przejął władzę po niemiecko-ruskim ataku na Polskę. Według źródeł władca odznaczający się niezwykłym okrucieństwem. Zmarł zamordowany wiosną 1032. Za jego czasów być może miała miejsce tzw. reakcja pogańska.

Wikipedia

bezprymostwo

Bezprym z małżonką; Bezprymowie

SJP.pl

bezprymowie

Bezprym z małżonką; Bezprymostwo

SJP.pl

bezprymowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bezpryma lub z nim związany

SJP.pl

bezpryncypialność

→ bezpryncypialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezpryncypialne; cecha tych, którzy są bezpryncypialni

Wiktionary

Patrz:
bezpryncypialny
Powiązane:

przym. bezpryncypialny

przysł. bezpryncypialnie

Wiktionary

bezprzedmiotowość

→ bezprzedmiotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezprzedmiotowe

Wiktionary

Patrz:
bezprzedmiotowy
Powiązane:

przym. bezprzedmiotowy

przysł. bezprzedmiotowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pustość

Wiktionary

bezprzedmiotowy

przymiotnik

(1.1) niemający podstawy, przyczyny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoja uwaga jest w tym temacie kompletnie bezprzedmiotowa.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezprzedmiotowo

rzecz. bezprzedmiotowość ż.

Wiktionary

bezprzedrostkowy

przymiotnik

(1.1) gram. nie mający przedrostka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezprefiksalny

Wiktionary

bezprzedziałowy

niemający przedziałów

SJP.pl

bezprzerwowy

nieskładający się z przerw

SJP.pl

bezprzeszkodny

dawniej: związany z brakiem przeszkód

SJP.pl

bezprzetargowy

odbywający się, przebiegający bez przetargu

SJP.pl

bezprzewodowość

cecha czegoś niezawierającego przewodów

SJP.pl

bezprzewodowy

niemający przewodu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – To wspaniały wynalazek, telefon bezprzewodowy – wesoło zauważyła Mirka. – Nareszcie można porozmawiać w swoim pokoju.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezprzewodowo

Wiktionary

bezprzyciskowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. taki, który nie ma akcentu lub na który nie pada akcent

(1.2) nie mający żadnych przycisków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Angielskie [o] jest samogłoską przyćmioną i zawsze krótką, i znachodzi się jedynie w zgłoskach bezprzyciskowych.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieakcentowany

Wiktionary

bezprzyczynowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha to, tego co nie ma przyczyny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛspʃɨt͡ʃɨ̃ˈnɔvɔɕt͡ɕ, AS: bespšyčỹnovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przyczyna ż.

przym. bezprzyczynowy

Wiktionary

bezprzyczynowy

przymiotnik

(1.1) nie mający przyczyny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezprzyczynowość ż.

przysł. bezprzyczynowość

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuzasadniony, bezpodstawny

Wiktionary

bezprzykładność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezprzykładne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezprzykładny

przysł. bezprzykładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wielkość

Wiktionary

bezprzykładny

przymiotnik

(1.1) książk. niedający się z niczym porównać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Epopea węgierska jest pasmem bohaterstw i bezprzykładnego, ofiarnego męstwa.

(1.1) - Przeżyliśmy bezprzykładny atak na ciało pedagogiczne - huknęła w mikrofon - Uczeń Aleksander Wielki wdarł się podstępem do pokoju nauczycielskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezprzykładność ż.

przysł. bezprzykładnie

przym. przykładowy

Wiktionary

bezprzyrostkowo

→ bezprzyrostkowy

SJP.pl

Patrz:
bezprzyrostkowy

bezprzyrostkowy

przymiotnik

(1.1) gram. nie mający przyrostka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsufiksalny

Wiktionary

bezprzytomnie

→ bezprzytomny

SJP.pl

Patrz:
bezprzytomny

bezprzytomny

dawniej: pozbawiony przytomności, nieprzytomny

SJP.pl

bezpylny

niewytwarzający pyłu; bezpyłowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. bezpyłowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpyłowy

Wiktionary

bezpyłowy

niewytwarzający pyłu; bezpylny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. nie powodujący pylenia, powstawania pyłu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pyłek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezpylny

Wiktionary

bezpłatnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezpłatny, bez opłat(y)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W takiej sytuacji możemy tylko poradzić uczestniczenie w następnym nabożeństwie, bezpłatnie, choć można składać ofiary wedle ustalonego sposobu.

(1.1) Część z nich posiłki otrzymuje bezpłatnie, część za niewielką odpłatnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈpwatʲɲɛ, AS: bespu̯atʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpłatność ż.

przym. bezpłatny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) darmo, darmowo, gratis, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; pot. na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

Wiktionary

bezpłatność

→ bezpłatny; darmowość

SJP.pl

bezpłatny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, za który nie pobiera się opłaty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na tym odcinku autostrady przejazd jest bezpłatny.

(1.1) …a przy tym powiadano, że sam prezydent (…) prezydentem był tylko dlatego (…), że nikogo innego nie było, któryby się podjął tego urzędu, bo jest na wyspie Nipu bezpłatny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈpwatnɨ, AS: bespu̯atny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpłatność ż.

przysł. bezpłatnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieodpłatny, darmowy

Wiktionary

bezpłciowiec

osobnik pozbawiony płci, niemający cech fizycznych określonej płci

SJP.pl

bezpłciowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezpłciowy; bez wyraźnych cech płciowych

(1.2) przen. bez wyrazu; bez charakterystycznych walorów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpłciowość ż.

przym. bezpłciowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aseksualnie

(1.2) bezbarwnie, nijako

Wiktionary

bezpłciowość

brak określonej płci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezpłciowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpłciowy

przysł. bezpłciowo

Wiktionary

bezpłciowy

1. niemający płci;
2. potocznie, przenośnie: niemający cech charakterystycznych, wyróżniających; nijaki, bezbarwny, nieokreślony

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. pogard. niemający charakteru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budda często pojawia się jako androginiczna i bezpłciowa postać, jak na tym malowidle w klasztorze w Laosie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpłciowość ż.

przysł. bezpłciowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aseksualny

(2.1) aseksualny, nijaki, nieokreślony, bez ikry

Wiktionary

bezpłetwiec

gatunek dużego ptaka z rzędu blaszkodziobych; gęś skąpopłetwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anseranas semipalmata|ref=tak., gatunek ptaka z rzędu blaszkodziobych;

Wiktionary

Bezpłetwiec, gęś skąpopłetwa (Anseranas semipalmata) – gatunek dużego ptaka, jedynego przedstawiciela rodziny bezpłetwców (Anseranatidae). Zamieszkuje bagna północnej Australii i południowej Nowej Gwinei; reintrodukowany w stanie Wiktoria (południowo-wschodnia Australia), gdzie dawniej był szeroko rozpowszechniony.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gęś skąpopłetwa

Wiktionary

bezpłetwy

morświnek bezpłetwy - gatunek morświna; morświn bezpłetwy

SJP.pl

bezpłodność

1. brak zdolności dojrzałego osobnika do rozrodu;
2. bezowocność, bezskuteczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. nieodwracalny brak zdolności do rozrodu; cecha tego, kto bezpłodny, cecha tego, co bezpłodne

Wiktionary

Niepłodność – stan, w którym zachodzi niemożność zajścia w ciążę pomimo rocznego współżycia seksualnego z przeciętną częstotliwością 3–4 stosunków tygodniowo, bez stosowania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych.

Problem dotyczy 10–15% par w wieku reprodukcyjnym; w 35% przyczyna niepłodności leży po stronie kobiety i w tylu samo po stronie mężczyzny, a za 10% odpowiadają oboje. W 20% przypadków nie da się określić jednoznacznej przyczyny (niepłodność idiopatyczna).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uprawiamy tylko petting, gdyż on bardzo boi się ciąży i twierdzi, że przerwanie pierwszej ciąży grozi bezpłodnością.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezpłodny

przysł. bezpłodnie

Wiktionary

bezpłodny

przymiotnik jakościowy

(1.1) biol. taki, który nie może rozmnażać się

przymiotnik relacyjny

(2.1) przen. taki, który nie daje pożądanych wyników

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pozwalało ono, by bezpłodna żona przyprowadziła mężowi niewolnicę, a syna z takiego związku uznawano wtedy za legalnego dziedzica rodziny z wszelkimi prawami pierworodnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezpłodność ż.

przysł. bezpłodnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepłodny, jałowy

(2.1) bezskuteczny, jałowy, daremny

Wiktionary

bezpłomienny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wytwarza płomienia

Wiktionary

bezpłytkowce

mały, morski mięczak pozbawiony muszli; beztarczowiec

SJP.pl

Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.

Wikipedia

bezpłytkowiec

mały, morski mięczak pozbawiony muszli; beztarczowiec

SJP.pl

bezrąbek

1. mech z rodziny skrętkowatych, którego jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce bezrąbek czterokanciasty;
2. bezrąbek sadowiec - pluskwiak z podrzędu piewików

SJP.pl

bezrąbkowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków; skoczkowate

SJP.pl

Skoczkowate, bezrąbkowate (Cicadellidae, dawniej Jassidae) – najliczniejsza rodzina małych pluskwiaków, obejmująca ponad 22 tysiące opisanych gatunków.

Wikipedia

bezrachunkowy

niewymagający rachunku

SJP.pl

bezradnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezradny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jego akcencie tyle było złośliwości, że major nie odpowiedział i bezradnie pozostał stać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezradność ż.

przym. bezradny

Wiktionary

bezradniej

stopień wyższy od przysłówka: bezradnie

SJP.pl

bezradniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezradny

SJP.pl

bezradność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

Wiktionary

Bezradność – stan psychiczny charakteryzujący się brakiem pomysłu na akceptowalne wyjście z trudnej sytuacji oraz zaniechaniem działania lub działaniem z góry skazanym na niepowodzenie. Występuje niezależnie od stanu rzeczywistej lub pozornej bezsilności. Najczęściej wynika z niemożności skupienia się nad problemem z powodu depresji, przerażającego strachu, załamania psychicznego, skrajnego pesymizmu, skrępowania fizycznego, upokarzającego wstydu, odurzenia, niepełnosprawności intelektualnej lub fizycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyuczona bezradność jest poddaniem się, zaprzestaniem działania, które wynika z przekonania, że cokolwiek się zrobi, nie będzie to miało żadnego znaczenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈradnɔɕt͡ɕ, AS: bezradność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezradny

przysł. bezradnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsilność, niemoc

Wiktionary

bezradny

1. nieumiejący poradzić sobie w życiu lub w trudnej sytuacji;
2. wyrażający bezradność, bezsilność

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W czwartym secie Włosi byli bezradni i przegrali z biało-czerwonymi 14:25.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈradnɨ, AS: bezradny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezradność ż.

przysł. bezradnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsilny

Wiktionary

bezradośnie

przysłówek

(1.1) daw. smutno, w sposób pozbawiony radości

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezradosny

Wiktionary

bezradosny

przymiotnik

(1.1) daw. smutny, pozbawiony radości

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezradośnie

Wiktionary

bezramkowiec

potocznie: smartfon lub tablet, którego ekran nie jest otoczony ramkami obudowy

SJP.pl

bezramkowy

niemający ramki lub mający bardzo wąskie ramki, np. smartfon bezramkowy

SJP.pl

bezrdzeniowy

przymiotnik

(1.1) techn. zwłaszcza odlewanie metali: nie mający rdzenia

Wiktionary

bezrefleksyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezrefleksyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrefleksyjność ż.

przym. bezrefleksyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekkomyślnie

Wiktionary

bezrefleksyjność

→ bezrefleksyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezrefleksyjne; cecha tych, którzy są bezrefleksyjni

Wiktionary

Patrz:
bezrefleksyjny
Powiązane:

przym. bezrefleksyjny

przysł. bezrefleksyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezmyślność

Wiktionary

bezrefleksyjny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony refleksji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niektórych sytuacjach bezrefleksyjny konformizm może być tragiczny w skutkach, trzeba pamiętać, że czasem warto pozwolić sobie na zachowanie nonkonformistyczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrefleksyjność ż.

przysł. bezrefleksyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezmyślny

Wiktionary

bezrękawnik

kamizelka bez rękawów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Danusia miała na sobie śliczny bezrękawnik robiony szydełkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzrɛ̃ŋˈkavʲɲik, AS: bezrẽŋkavʹńik

Wiktionary

bezrękawowy

przymiotnik

(1.1) niemający rękawów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezrękawy, bezrękawny, bezrękawkowy

Wiktionary

bezręki

niemający rąk lub jednej ręki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający rąk

(1.2) niemający jednej ręki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja zaś widziałem, że wokół mojego dawnego szkolnego kolegi gromadzi się istna ludzka menażeria: bezręki, garbaty, ze szpotawą stopą, morfinista, nożownik i gwałciciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈrɛ̃ŋʲci, AS: bezrẽŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) jednoręki

Wiktionary

bezreligijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|bezreligijny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezreligijny

Wiktionary

bezreligijny

przymiotnik

(1.1) niezawierający w sobie elementów żadnej religii, nieodwołujący się w żaden sposób do religii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Człowiek bezreligijny nauczył się już bowiem radzić sobie we wszystkich ważnych sytuacjach życiowych „bez uciekania się do hipotezy roboczej — Bóg".

(1.1) Indyferentyzm o charakterze doktrynalnym występuje przynajmniej w dwóch formach: a) jako bezreligijny („naturalny"), b) jako religijny („nadprzyrodzony"). Indyferentyzm bezreligijny można odnaleźć w ateizmie i częściowo w deizmie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezreligijność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niereligijny

Wiktionary

bezrobocie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

Wiktionary

Bezrobocie – zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych do pracy i pragnących ją podjąć nie znajduje zatrudnienia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Poznaniu jest najniższe bezrobocie w kraju.

(1.1) W Hiszpanii jest najwyższe bezrobocie wśród państw UE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzrɔˈbɔt͡ɕɛ, AS: bezroboće

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezrobotny

rzecz. bezrobotny m., bezrobotna ż.

Wiktionary

bezrobotna

kobieta bez stałego płatnego zajęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bez pracy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Życie bezrobotnej jest nie do pozazdroszczenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrobocie n.

:: fm. bezrobotny

przym. bezrobotny

Wiktionary

bezrobotność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezrobotne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezrobotny

Wiktionary

bezrobotny

osoba niezatrudniona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bez pracy, bez zajęcia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba bez pracy

Wiktionary

Bezrobocie – zjawisko społeczne polegające na tym, że część ludzi zdolnych do pracy i pragnących ją podjąć nie znajduje zatrudnienia.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Powiatowy urząd pracy organizuje zajęcia aktywizacyjne dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ, AS: bezrobotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrobocie n.

:: fż. bezrobotna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|elwer.

Wiktionary

bezrogi

niemający rogów; nierogaty, bezrożny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. nie mający rogów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrogość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) siuty

Wiktionary

bezrogość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezrogie; cecha tych, którzy są bezrodzy

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezrogi

przysł. bezrogo

Wiktionary

bezrok

przysłówek

(1.1) rzad. śrpol. (także. gwara.) przyszły rok

Wiktionary

bezrolność

→ bezrolny

SJP.pl

Patrz:
bezrolny

bezrolny

nieposiadający własnego gospodarstwa rolnego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) bezrolny (1.1) chłop

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrolność ż.

Wiktionary

bezrowkowy

niemający rowków

SJP.pl

bezrożny

rzadko: niemający rogów; nierogaty, bezrogi

SJP.pl

bezrozumnie

przysłówek

(1.1) w sposób nieprzemyślany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrozumność ż.

przym. bezrozumny

Wiktionary

bezrozumność

→ bezrozumny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezrozumne

Wiktionary

Patrz:
bezrozumny
Powiązane:

przym. bezrozumny

przysł. bezrozumnie

Wiktionary

bezrozumny

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma zdolności rozumowania; pozbawiony rozumu

(1.2) taki, który świadczy o braku rozumowania; pozbawiony rozsądku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezrozumne stworzenie nie potrafi pojąć ludzkich emocji.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezrozumnie

rzecz. bezrozumność ż.

Wiktionary

bezrtęciowy

niezawierający rtęci

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezawierający rtęci

Wiktionary

bezruch

1. brak ruchu, zmian; nieruchomość;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; akineza, akinezja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brak ruchu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mysz zastygła w bezruchy, słysząc huk sowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ruch mrz.

Wiktionary

bezryba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wegański półprodukt lub potrawa będąca zamiennikiem ryby, przypominająca ją w smaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrybie n.

przym. bezrybny

Wiktionary

bezrybie

miejsce, w którym nie ma ryb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, gdzie nie ma ryb

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezryba ż.

przym. bezrybny

Wiktionary

bezrybny

charakteryzujący się brakiem występowania ryb

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, w którym nie ma ryb

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrybie n., bezryba ż.

Wiktionary

bezrymowość

→ bezrymowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezrymowe

Wiktionary

Patrz:
bezrymowy
Powiązane:

przym. bezrymowy

przysł. bezrymowo

Wiktionary

bezrymowy

niezawierający rymów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liter. nie zawierający rymów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezrymowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nierymowany

Wiktionary

bezrząd

anarchia

SJP.pl

bezrządność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezrządne; cecha tych, którzy są bezrządni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezrządny

przysł. bezrządnie

Wiktionary

bezrządzie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak rządu, anarchia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈʒɔ̃ɲd͡ʑɛ, AS: bezžõńʒ́e

Wiktionary

bezrzęsny

niemający rzęs; bezrzęsy

SJP.pl

bezrzęsy

niemający rzęs; bezrzęsny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający rzęs

Wiktionary

bezsęczny

niemający sęków; bezsękowy

SJP.pl

bezsękowy

niemający sęków; bezsęczny

SJP.pl

bezsennie

przysłówek

(1.1) w sposób bezsenny, bez zaśnięcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Noc za nocą leży bezsennie i czeka na niego, lecz on nie przychodzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsenność ż.

przym. bezsenny

Wiktionary

bezsenność

zaburzenie snu charakteryzujące się utrudnionym zasypianiem lub trwałym, przedwczesnym budzeniem się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. niemożność zaśnięcia;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja bezsenność męczy mnie już drugą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: be•sẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezsenny

przysł. bezsennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) insomnia; med. agrypnia

Wiktionary

bezsenny

spędzony bez spania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) spędzony bez spania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dopiero na korytarzu oprzytomniał na tyle, by przypomnieć sobie, gdzie jest, co robi i co to za jeden ten Drzymalski.Trzy bezsenne doby i teraz, ledwie zamknął powieki, łobuz raczył się odezwać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːɛ̃nːɨ, AS: be•sẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsenność ż.

przysł. bezsennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprzespany

Wiktionary

bezsens

coś pozbawione sensu, logiki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brak sensu, uzasadnienia w czymś

(1.2) pot. coś pozbawione sensu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Coraz więcej pacjentów uskarża się na poczucie bezsensu i życiowej próżni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛsːɛ̃w̃s, AS: be•sẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsensowność ż.

przym. bezsensowny, bez sensu

przysł. bezsensownie, bez sensu

wykrz. bez sensu

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) nonsens, bezsensowność, absurd, absurdalność, niedorzeczność, nonsensowność; pot. bzdurność

Wiktionary

bezsensownie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób pozbawiony sensu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvʲɲɛ, AS: be•sẽũ̯sovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsens m., bezsensowność ż.

przym. bezsensowny, bez sensu

przysł. bez sensu

wykrz. bez sensu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absurdalnie, nonsensownie, niedorzecznie, ni w pięć, ni w dziewięć, ni przypiął, ni przyłatał

Wiktionary

bezsensowniej

stopień wyższy od przysłówka: bezsensownie

SJP.pl

bezsensowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezsensowny

SJP.pl

bezsensowność

brak logiki, brak sensu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak sensu czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) większość ludzi wykonujących podobne prace jest świadoma ich bezsensowności. To by się zgadzało: nie jestem pewien, czy kiedykolwiek poznałem prawnika korporacyjnego, który nie uważałby swojej pracy za idiotyzm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsens m.

przym. bezsensowny

przysł. bezsensownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsens, nonsensowność, absurd, absurdalność, niedorzeczność

Wiktionary

bezsensowny

niemający sensu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest pozbawiony sensu, uzasadnienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoje bezsensowne i bezmyślne postępowanie doprowadziło do tragedii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvnɨ, AS: be•sẽũ̯sovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsens m., bezsensowność ż.

przysł. bezsensownie, bez sensu

przym. bez sensu

wykrz. bez sensu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nonsensowny, absurdalny, bzdurny

Wiktionary

bezsensowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezsensowe; cecha tych, którzy są bezsensowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezsensowy

przysł. bezsensowo

Wiktionary

bezsensowy

dawniej: bezsensowny

SJP.pl

bezserdeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezserdeczne; cecha tych, którzy są bezserdeczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezserdeczny

przysł. bezserdecznie

Wiktionary

bezsiarkowy

niezawierający siarki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. niezawierający siarki

Wiktionary

bezsilnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezsilny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. siła ż., bezsilność ż.

przym. bezsilny

licz. siła

Wiktionary

bezsilnieć

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezradnieć, bezwładnieć

SJP.pl

bezsilniej

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezradnieć, bezwładnieć

SJP.pl

bezsilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezsilny

SJP.pl

bezsilnikowy

niezawierający silnika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający silnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. siła ż.

licz. siła

Wiktionary

bezsilność

brak możliwości poradzenia sobie; niemoc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezsilne; cecha osoby bezsilnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomyślał o tych, którzy musieli zginąć z bezsilności, wspomniał, jak święta Elżbieta, kiedy żyła jeszcze na ziemi, ona, święta jego domu i jego dzieciństwa, szlachetna księżna Turyngii, wysoko znamienita pani, sama chodziła w najuboższe miejsca i przynosiła chorym pocieszenie i odświeżenie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. siła ż., bezsiła ż.

przym. bezsilny

przysł. bezsilnie

licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsiła, niemoc, bezradność, bezbronność

Wiktionary

bezsilny

1. niemający siły;
2. bezradny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

(1.2) bez sił, niezdolny do walki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teściowa była bezsilna wobec tej sytuacji z Jurkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛɕˈːilnɨ, AS: be•śilny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsilność ż., bezsiła ż., bezsilnienie n.

czas. bezsilnieć ndk.

przysł. bezsilnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezradny, niezaradny, nieporadny

(1.2) bezbronny, schorzały, bezzębny, bezwładny, asteniczny, kruchy, adynamiczny, słaby, słabowity, wątły, cherlawy, scherlały

Wiktionary

bezsiła

brak energii, poczucie zrezygnowania

SJP.pl

bezskalowy

1. taki, dla którego nie ma skali;
2. sieć bezskalowa - sieć o własnościach fraktalnych, np. Internet, sieć społeczna

SJP.pl

bezskorupowy

niemający skorupy

SJP.pl

bezskrzydlak

bezskrzydlak pieszy - owad z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

Bezskrzydlak (Podisma) – rodzaj owadów prostoskrzydłych z rodziny szarańczowatych.

Przedplecze tych owadów charakteryzuje się prozoną do półtora raza dłuższą od metazony, obecnością trzech wyraźnych bruzd poprzecznych, brakiem listewek bocznych, wyraźną listewką środkową oraz brakiem wcięcia na tylnym brzegu. Zazwyczaj pokrywy są krótkie, a tylne skrzydła szczątkowe lub całkiem zanikłe, ale występują również formy długoskrzydłe. Odwłok samca ma dwupłatowy, wcięty ostatni tergit. Samicę wyróżnia pokładełko z zębem u nasady płatów dolnych i brakiem zębów na wierzchołkach płatów.

Wikipedia

bezskrzydły

niemający skrzydeł

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma skrzydeł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːkʃɨdwɨ, AS: be•skšydu̯y

Wiktionary

bezskutecznie

przysłówek

(1.1) bez osiągnięcia oczekiwanego skutku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezskuteczność ż.

przym. bezskuteczny

Wiktionary

bezskuteczność

→ bezskuteczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezskuteczne

Wiktionary

Patrz:
bezskuteczny
Powiązane:

przym. bezskuteczny

przysł. bezskutecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieskuteczność, daremność, bezcelowość, bezowocność

Wiktionary

bezskuteczny

niedający wyników, nieprzynoszący rezultatów; daremny, nadaremny, próżny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieprzynoszący żadnego z oczekiwanych skutków

(1.2) praw. o czynności prawnej taki, który pozostając co do zasady ważny, tymczasowo nie ma skutków prawnych do czasu uzyskania zgody osób trzecich albo będąc ważnym, ograniczony jest tak by nie łamać praw osób trzecich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezskuteczność ż.

przysł. bezskutecznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daremny, bezowocny, próżny, bezpłodny, czczy, nadaremny; stpol. darmy

Wiktionary

bezśladowo

→ bezśladowy

SJP.pl

Patrz:
bezśladowy

bezśladowy

niepozostawiający śladów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezostawiający śladów

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezśladowo

Wiktionary

bezsmakowy

o pokarmie: nie mający smaku

SJP.pl

bezsmarowy

przymiotnik

(1.1) techn. nie wymagający smarowania, użycia smarów

Wiktionary

bezśnieżny

cechujący się brakiem śniegu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się brakiem śniegu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brak szerokiej sieci gospodarstw agroturystycznych wynika również z niewielkich korzyści finansowych w okresie zimy, szczególnie tak ciepłej i bezśnieżnej jak w br.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛɕˈːɲɛʒnɨ, AS: be•śńežny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezśnieżnie

Wiktionary

bezsoczewkowy

przymiotnik

(1.1) nie mający soczewek

Wiktionary

bezsoczność

stan niewydzielania soku żołądkowego przez zanikłą lub uszkodzoną błonę śluzową żołądka; achylia

SJP.pl

Bezsoczność (łac. achylia) – niewydzielanie soku żołądkowego z powodu zaburzeń w funkcjonowaniu błony śluzowej żołądka. Bezpośrednim powodem tego stanu może być

- zapalenie błony śluzowej żołądka

- sympatykotonia

- niedokrwistość złośliwa

- rak żołądka

Wikipedia

bezsojowy

niezwierający soi

SJP.pl

bezsolność

→ bezsolny

SJP.pl

Patrz:
bezsolny

bezsolny

niezawierający soli

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie zawierający soli, pozbawiony soli

Wiktionary

bezspójnikowy

w językoznawstwie: połączony bez użycia spójnika; asyndetyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. nie zawierający spójnika

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) asyndetyczny

Wiktionary

bezspornie

przysłówek sposobu

(1.1) w taki sposób, który nie wzbudza kontrowersji, sporów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezspornie podstawą sufizmu jest właściwie odczytywany, kontemplowany i interpretowany Koran.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːpɔrʲɲɛ, AS: be•sporʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. spór m., sporność ż., bezsporność ż.

przym. bezsporny, sporny

Wiktionary

bezsporność

→ bezsporny

SJP.pl

Patrz:
bezsporny

bezsporny

niebudzący wątpliwości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie budzi wątpliwości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wpływ kontekstu na procesy zapamiętywania treści wiadomości, koncentrację uwagi odbiorcy oraz zakres interpretacji przekazu jest bezsporny.

(1.1) Brak na ten temat dokumentów, brak bezspornych relacji ustnych, wreszcie o "wieku" biblioteki nie świadczy ani katalog główny, ani karty czytelników.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezspornie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezdyskusyjny, niezaprzeczalny, niewątpliwy, bezsprzeczny, niezbity, oczywisty, ewidentny, jednoznaczny, zrozumiały sam przez się, niepodważalny, namacalny

Wiktionary

bezsprzecznie

przysłówek sposobu

(1.1) od: bezsprzeczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kontynuowanie procesu dezinflacji w Polsce będzie bezsprzecznie wymagać działań z zakresu polityki kursowej.

(1.1) Latem tegoż roku doszło do wydarzenia, które wielu historyków uważa za humorystyczne, podczas gdy ukazuje ono bezsprzecznie, jak bardzo przywódca Hunkpapów nienawidził białych przybyszów ze Wschodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːpʃɛt͡ʃʲɲɛ, AS: be•spšečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsprzeczność ż.

przym. bezsprzeczny, sprzeczny

Wiktionary

bezsprzeczny

niedający się zaprzeczyć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie budzi sprzeciwu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezsprzecznie

Wiktionary

bezstanowy

serwer bezstanowy - serwer nie przechowujący żadnych informacji o kliencie

SJP.pl

bezstekowiec

ssak, którego układ pokarmowy, wydalniczy i rozrodczy nie ma wspólnego ujścia w steku

SJP.pl

bezsterowy

niemający steru

SJP.pl

bezstopniowo

→ bezstopniowy

SJP.pl

Patrz:
bezstopniowy

bezstratność

nietracenie czegoś, np. jakości, danych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezstratne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. strata ż., utrata ż., utracenie n., stracenie n.

czas. stracić dk., utracić dk.

przym. bezstratny, stratny

przysł. stratnie, bezstratnie

Wiktionary

bezstratny

niepowodujący strat

SJP.pl

bezstresowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. rozrabiające dziecko „wychowywane bez stresowania”, zwłaszcza gdy rozrabia w obecności rodziców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezstresowość ż.

przym. bezstresowy

przysł. bezstresowo

Wiktionary

bezstresowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezstresowe; cecha tych, którzy są bezstresowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezstresowy

przysł. bezstresowo

rzecz. bezstresowiec mos.

Wiktionary

bezstresowy

niewywołujący stresu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie powodujący stresu, nie stresujący

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezstresowiec mos., bezstresowość ż.

przysł. bezstresowo

Wiktionary

bezstroikowy

przymiotnik

(1.1) muz. nie mający stroiku

Wiktionary

bezstronnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezstronny, obiektywnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od sędziego wymaga się czterech rzeczy: aby słuchał grzecznie, odpowiadał mądrze, rozważał sprawę trzeźwo i decydował bezstronnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezstronność ż.

przym. bezstronny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sprawiedliwie

Wiktionary

bezstronniej

stopień wyższy od przysłówka: bezstronnie

SJP.pl

bezstronność

brak stronniczości, brak uprzedzeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

Wiktionary

Bezstronność - dyrektywa sprawiedliwości, w myśl której decyzja powinna być podejmowana na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie osobistych przekonań, uprzedzeń, preferencji lub w wyniku wpływu innych osób. Jest to brak dezaprobaty, pewne przyzwolenie, brak sprzeciwu.

Bezstronność jest też stanowiskiem osoby, która nie chce brać udziału w sporze lub konflikcie.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bezstronny

przysł. bezstronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obiektywność, neutralność

Wiktionary

bezstronny

obiektywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Otrzymanie akredytacji zobowiązuje do bezstronnej, obiektywnej obsługi prasowej urzędu prezydenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈːtrɔ̃nːɨ, AS: be•strõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezstronność ż.

przysł. bezstronnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutralny, obiektywny, obojętny

Wiktionary

bezstykowy

przymiotnik

(1.1) techn. nie mający styków, punktów styku; odbywający się bez zetknięcia elementów, powierzchni

Wiktionary

bezstylowość

→ bezstylowy

SJP.pl

Patrz:
bezstylowy

bezstylowy

niemający stylu, nieutrzymany w żadnym stylu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. nie mający stylu

Wiktionary

bezsufiksalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezsufiksalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezsufiksalny

przysł. bezsufiksalnie

Wiktionary

bezsufiksalny

przymiotnik

(1.1) gram. zob. bezprzyrostkowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezsufiksalność ż.

Wiktionary

bezświerkowy

nieskładający się z świerków

SJP.pl

bezświetlność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezświetlne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezświetlny

przysł. bezświetlnie

Wiktionary

bezszczękowce

nadgromada najprymitywniejszych kręgowców wodnych; bezżuchwowce

SJP.pl

Bezżuchwowce, bezszczękowce (Agnatha, czyt. agnata) – takson prymitywnych, pozbawionych szczęk kręgowców wodnych, do których należą minogokształtne i śluzicokształtne oraz wymarłe kostnopancerne, Heterostraci i Thelodonti. W zależności od przyjętej systematyki klasyfikowany jest w randze nadgromady, supergromady lub infratypu.

Wikipedia

bezszczękowiec

przedstawiciel nadgromady kręgowców wodnych, charakteryzujących się brakiem kości szczęki; bezżuchwowiec

SJP.pl

bezszczotkowo

→ bezszczotkowy

SJP.pl

Patrz:
bezszczotkowy

bezszczotkowy

silnik bezszczotkowy - rodzaj silnika elektrycznego z elektrycznie sterowanym komutatorem; silnik BLDC

SJP.pl

bezszelestność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezszelestne; cecha tych, którzy są bezszelestni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezszelestny

przysł. bezszelestnie

rzecz. szelest mrz.

Wiktionary

bezszelestny

cichy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie powodujący szeleszczenia, szelestów

(1.2) przen. bez słyszalnych uchem ludzkim dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezszelestność ż., szelest mrz.

przysł. bezszelestnie

Wiktionary

bezszeryfowy

przymiotnik

(1.1) typogr. o krojach pisma: nie mający szeryfów, czyli ozdobnych zakończeń znaków

Wiktionary

bezszkieletowy

niemający szkieletu

SJP.pl

bezszkodowość

niepowodowanie szkód

SJP.pl

bezszkodowy

przymiotnik

(1.1) nie powodujący szkód, strat materialnych

Wiktionary

bezszkolny

przymiotnik

(1.1) niemający szkoły

Wiktionary

bezszmerowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezszmerowe; cecha tych, którzy są bezszmerowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezszmerowy

przysł. bezszmerowo

Wiktionary

bezsznurowy

przymiotnik

(1.1) telekom. techn. nie wymagający kabla do działania, bezprzewodowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. sznur mrz., sznurowadło n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezprzewodowy

Wiktionary

bezszpon

gatunek ptaka z rodziny kurowatych; kuropatwa koroniasta

SJP.pl

Bezszpon (Rollulus rouloul) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Rollulus. W naturze zamieszkuje lasy bambusowe i palmowe Półwyspu Malajskiego, Sumatry i Borneo. Nie wiadomo dlaczego jego nazwa polska to „bezszpon”, gdyż jak każdy kurowaty posiada ostrogi. Jest chętnie hodowanym ptakiem. Występuje bardzo wyraźny dymorfizm płciowy. Nie wyróżnia się żadnych podgatunków. W Polsce występuje też pod nazwami „puchoczub” oraz „kuropatwa koroniasta”.

Cechy gatunku

Występuje bardzo wyraźny dymorfizm płciowy. Upierzenie samca jest czarne z metalicznym, zielono-niebieskim połyskiem. Na głowie ma biały „berecik” oraz czerwony czub. Jak każdy kurak posiada też róże. Samica jest zielona, również z połyskiem, ale ma kasztanowe skrzydła, szarobrązową głowę i nie ma czuba. Obie płci posiadają czerwone nogi i czarne, błyszczące dzioby. Słabo latają. Są ptakami monogamicznymi – w czasie lęgów żyją w parach, później łączą się w stada rodzinne.

Wymiary

- długość ciała: dorasta do 26 cm długości, więc jest trochę mniejszy od kuropatwy.

- masa ciała: 150–190 g

Pożywienie

Żywi się owadami, larwami, zielonymi częściami roślin, nasionami i owocami. Szuka ich, grzebiąc nogą w ziemi.

Biotop

Lasy bambusowe i palmowe.

Lęgi

Gniazdo znajduje się w ukryciu – gęstych zaroślach lub trawach. Jest to niewielki dołek, wyściełany trawą i liśćmi. Samica znosi od 4 do 8 białych jaj. Wysiaduje je sama przez 19–20 dni. Pisklęta są podobne do rodziców, zależnie od swojej płci. Samczyki łatwo poznać, gdyż mają niebieskie pokrywy podogonowe.

Hodowla

Nadają się do trzymania ich przy domu, pod warunkiem, że zapewni się im przestronną, zewnętrzną wolierę, w której będzie posadzona duża ilość roślin.

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje bezszpona za gatunek narażony na wyginięcie (VU – vulnerable) od 2021 roku; wcześniej, od 2000 roku, miał on status gatunku bliskiego zagrożenia (NT – near threatened), a od 1988 roku – „niższego ryzyka / najmniejszej troski” (LR/LC – lower risk / least concern). Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy.

Wikipedia

bezszumność

→ bezszumny

SJP.pl

Patrz:
bezszumny

bezszumny

niepowodujący szumu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. niewywołujący szumów; działający bez wytwarzania niepożądanych dźwięków lub zakłóceń

(1.2) przen. pozbawiony niepotrzebnych kontekstów, zakłóceń, przeszkód

Wiktionary

Przykłady

(1.1) System komunikacji został zoptymalizowany, aby był bezszumny i bardziej wydajny.

(1.2) Bezszumna współpraca zespołu była kluczem do sukcesu projektu.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezszumnie

Wiktionary

bezszwowo

przysłówek sposobu

(1.1) włók. bez użycia szwów

(1.2) biol. bez widocznych zrośli w strukturze

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Płaskie czoło zmięka bezszwowo przechodzi w nadustek.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezszwowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gładko, spójnie

Wiktionary

bezszwowy

niemający szwów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

Wiktionary

Powiązane:

czas. szyć

przysł. bezszwowo

Wiktionary

bezszybny

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma szyb

Wiktionary

bezszynowy

o środku lokomocji: nieporuszający się po szynach, niewymagający infrastruktury szynowej do przemieszczania się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewykorzystujący szyn do poruszania się

Wiktionary

bezszypułkowy

przymiotnik

(1.1) bot. niemający szypułek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szypułka ż.

Wiktionary

bezsłoneczny

przymiotnik

(1.1) bez słońca; pozbawiony dostępu do słońca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piwnica była ciemna i bezsłoneczna.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zachmurzony

Wiktionary

bezsłowny

niewyrażony słowami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażony lub odbywający się bez użycia słów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) milczący

Wiktionary

beztalencie

1. człowiek niemający talentu;
2. brak talentu;
3. rzecz wykonana bez talentu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. człowiek bez talentu

(1.2) pogard. brak talentu

(1.3) pogard. rzecz zrobiona bez talentu

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztalentny

Wiktionary

beztalentny

przymiotnik

(1.1) rzad. pozbawiony talentu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztalencie n.

Wiktionary

beztarczowce

gromada małych mięczaków bez muszli; bezpłytkowce, beztarczowe

SJP.pl

Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.

Wikipedia

beztarczowe

gromada małych mięczaków bez muszli; bezpłytkowce, beztarczowce

SJP.pl

Bezpłytkowce, beztarczowce, beztarczowe (Aplacophora) – gromada małych, morskich mięczaków (Mollusca), pozbawionych muszli. Na powierzchni ich ciała występują spikule. Długość ich ciała mieści się w przedziale od 0,8 mm do 30 cm, zwykle poniżej 5 cm. Bezpłytkowce początkowo nie były włączane do mięczaków. Obecność tarki uznano za cechę pozwalającą je do nich zaliczyć. Od 1987 roku klasyfikowane są w randze odrębnej gromady.

Wikipedia

beztekstylny

nietekstylny;
1. taki, w którym należy przebywać bez ubrania;
2. niemający na sobie ubrania

SJP.pl

bezterminowość

→ bezterminowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezterminowe; cecha tych, którzy są bezterminowi

Wiktionary

Patrz:
bezterminowy
Powiązane:

przym. bezterminowy

przysł. bezterminowie

Wiktionary

bezterminowy

niemający określonego terminu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający wyznaczonej daty zakończenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezterminowość ż.

przysł. bezterminowo

przym. terminowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bezczesny

Wiktionary

beztestamentowy

nieopierający się na testamencie

SJP.pl

beztkankowiec

przedstawiciel podkrólestwa zwierząt, który nie wykształcił właściwych tkanek i organów; nietkankowiec, przedtkankowiec, nibytkankowiec

SJP.pl

beztlenowce

grupa organizmów rozwijających się w warunkach beztlenowych lub w obecności znikomych ilości tlenu; anaeroby, anaerobionty, anoksybionty

SJP.pl

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu, który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu, jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

beztlenowiec

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; anaerob, anaerobiont, anoksybiont

SJP.pl

Anaerob (gr. an – przedrostek oznaczający przeczenie; aer – powietrze; bio – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Wyróżnia się:

- anaeroby obligatoryjne (beztlenowce bezwzględne), żyjące jedynie w warunkach pozbawionych tlenu, który jest dla nich toksyczny

- anaeroby fakultatywne (beztlenowce względne), rozwijające się zarówno w obecności tlenu, jak i w warunkach beztlenowych.

Wikipedia

beztlenowy

1. niezawierający tlenu (np. komora beztlenowa);
2. zachodzący bez udziału tlenu (np. fermentacja beztlenowa);
3. rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu (np. bakterie beztlenowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie zawiera tlenu

(1.2) taki, który obywa się bez tlenu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Metan powstaje w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątek roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztlenowiec m., tlen m., tlenek m.

przym. tlenowy

przysł. beztlenowo

Wiktionary

bezto

spójnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. z tego powodu, dlatego

Wiktionary

beztreściowość

→ beztreściowy

SJP.pl

Patrz:
beztreściowy

beztreściwy

1. niemający głębszej treści; błahy, beztreściowy;
2. o pokarmie, sposobie żywienia lub odżywiania się: niedostarczający wartościowych składników odżywczych

SJP.pl

beztroska

1. pogodna atmosfera, wesołość;
2. nieprzejmowanie się niczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak trosk, zmartwień

(1.2) nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: beztroski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był tydzień Bożego Narodzenia; nikt z nas nie rozpoczął specjalnej pracy, lecz spędziliśmy czas w radości i domowej beztrosce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈtrɔska, AS: bestroska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztroskość ż.

przym. beztroski

przysł. beztrosko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niefrasobliwość

Wiktionary

beztroski

1. niemający trosk, kłopotów; radosny, wesoły;
2. świadczący o braku trosk, kłopotów, np. beztroska zabawa;
3. nieskłonny do martwienia się, nieprzejmujący się niczym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie mający trosk, zmartwień

(1.2) świadczący o braku problemów, zmartwień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lenistwo, szlachetna cnota dżentelmeńska, jest owocem długich beztroskich lat prosperity, obfitości i spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈtrɔsʲci, AS: bestrosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beztroska ż., beztroskość ż.

przysł. beztrosko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) idylliczny, sielankowy, bezproblemowy

Wiktionary

beztrosko

przysłówek

(1.1) w sposób beztroski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Eleganckie ekwipaże, roztrącając beztrosko ludzką ciżbę, zapowiadały rychły koniec świetlistego festynu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztroski

rzecz. beztroska ż., beztroskość ż.

Wiktionary

beztroskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beztroskie; cecha tych, którzy są beztroscy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. troska ż., beztroska ż.

przym. beztroski, troskliwy

przysł. beztrosko, troskliwie

Wiktionary

beztrwożnie

→ beztrwożny

SJP.pl

Patrz:
beztrwożny

beztrwożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest beztrwożne; cecha tych, którzy są beztrwożni

Wiktionary

Powiązane:

przym. beztrwożny

przysł. beztrwożnie

Wiktionary

beztrwożny

nieznający trwogi, lęku

SJP.pl

beztydziyń

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. w ciągu tygodnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Na beztydziyń jymy yno żur a wodzionka! → W tygodniu jemy tylko żur i wodzionkę!

Wiktionary

beztytułowy

niemający tytułu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. taki, który nie ma tytułu

Wiktionary

beztłuszczowy

niezawierający tłuszczu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie zawiera tłuszczu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tłuszcz m.

przym. tłusty

Wiktionary

bezuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwiedziny, wizyta

Wiktionary

bezuchy

niemający uszu, uch lub jednego ucha

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający ucha lub uszu - narządu słuchu

(1.2) niemający ucha lub uch - uchwytów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈuxɨ, AS: bezuχy

Wiktionary

bezuczuciowość

→ bezuczuciowy

SJP.pl

Patrz:
bezuczuciowy

bezuczuciowy

niemający uczuć

SJP.pl

bezudarowy

wiertarka bezudarowa - wiertarka niewyposażona w funkcję udaru

SJP.pl

bezumność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezumne; cecha tych, którzy są bezumni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezumny

przysł. bezumnie

Wiktionary

bezumowny

nie potwierdzony żadną umową

SJP.pl

bezustannie

przysłówek

(1.1) bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wydawało mu się, że ten, kto kocha, bezustannie daje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezustanność ż.

przym. bezustanny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieustannie

Wiktionary

bezustanność

nieprzerwaność, ciągłość, ustawiczność; permanentność, trwałość

SJP.pl

bezustanny

trwający ciągle

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa ciągle, bez przerwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poszukiwanie strategicznej wartości produktu jest bezustannym badaniem i ocenianiem kompozycji produktu, która jest najlepszą dla nabywcy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezustanność ż.

przysł. bezustannie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieustanny; przest. bezprzestanny

Wiktionary

bezustawny

dawniej: nieustanny

SJP.pl

bezusterkowość

→ bezusterkowy

SJP.pl

Patrz:
bezusterkowy

bezusterkowy

niemający usterek

SJP.pl

bezustnikowy

niemający ustnika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. niemający ustnika

Wiktionary

bezuszny

w odniesieniu do przedmiotów: niemający ucha; bezuchy

SJP.pl

bezużytecznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób pozbawiony użyteczności, bez praktycznego sensu lub efektu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Próbujesz bezużytecznie coś naprawić, co jest zepsute na zawsze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezużyteczność ż.

przym. bezużyteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daremnie, bez sensu, na próżno

Wiktionary

bezużyteczność

→ bezużyteczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezużyteczne

Wiktionary

Patrz:
bezużyteczny
Przykłady

(1.1) Permisywizm zakłada bezużyteczność, a nawet szkodliwość zakazów obyczajowych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezużyteczny

przysł. bezużytecznie, użytecznie

Wiktionary

bezużyteczny

do niczego nieprzydatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, z którego nie ma żadnego użytku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grzebień bez zębów jest bezużyteczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzuʒɨˈtɛt͡ʃnɨ, AS: bezužytečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezużyteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwartościowy, nieużyteczny, nieprzydatny, zbędny, zbyteczny

Wiktionary

bezwartościowość

→ bezwartościowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwartościowe; cecha tych, którzy są bezwartościowi

Wiktionary

Patrz:
bezwartościowy
Powiązane:

przym. bezwartościowy

przysł. bezwartościowo

Wiktionary

bezwartościowy

1. nic nie wart, niemający wartości;
2. będący kiepskiej jakości;
3. o człowieku: wyróżniający się ujemnymi cechami charakteru

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieposiadający żadnej wartości

(1.2) złej jakości

(1.3) o osobie mający zły, słaby charakter, niemający żadnych zalet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daj spokój! Ten grat jest bezwartościowy.

(1.1) Jednocześnie Werner odnosił się do wszelkich przejawów nowoczesnej sztuki jako do czegoś „strasznego” lub „bezwartościowych śmieci”, a nawet obraził berlińską prasę liberalną, narzekając, że „sztuka była lepsza, gdy krytycy byli lepsi”.

(1.3) Po tym, co Tomek zrobił Agnieszce, wiem już, że jest to człowiek bezwartościowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvartɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: bezvartośćovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwartościowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezużyteczny, nieużyteczny, nic niewart, niewart funta kłaków, niewart złamanego grosza, niewart złamanego szeląga

(1.2) byle jaki, do chrzanu, do niczego, lichy, mierny, nędzny, niepotrzebny, tandetny, szmatławy, zużyty

(1.3) beznadziejny, podły, plugawy

Wiktionary

bezwarunkowo

przysłówek

(1.1) bez względu na cokolwiek, bez stawiania warunków

(1.2) koniecznie, bezwzględnie, absolutnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mniej ważna jest treść reguły, niż fakt by posiadać regułę i bezwarunkowo jej przestrzegać.

(1.2) Przed zwrotem kasety wideo do wypożyczalni należało ją bezwarunkowo przewinąć do początku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwarunkowość ż.

przym. bezwarunkowy

Wiktionary

bezwarunkowość

→ bezwarunkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwarunkowe; cecha tych, którzy są bezwarunkowi

Wiktionary

Patrz:
bezwarunkowy
Powiązane:

przym. bezwarunkowy

przysł. bezwarunkowo

Wiktionary

bezwarunkowy

nieograniczony żadnymi warunkami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Roosevelt w sprawie Niemiec zaproponował formułę, której użył w czasie amerykańskiej wojny domowej generał Ulysses S. Grant — „bezwarunkowa kapitulacja”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ, AS: bezvarũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwarunkowość ż.

przysł. bezwarunkowo

Wiktionary

bezwąsy

niemający wąsów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma wąsów

Wiktionary

bezwątpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwątpliwe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwątpliwy

przysł. bezwątpliwie

Wiktionary

bezwątpliwy

dawniej: niewątpliwy

SJP.pl

bezwentylowy

niemający wentyli

SJP.pl

bezwęzełkowy

niemający węzełków, wykonany bez węzełków, np. siatki bezwęzełkowowe

SJP.pl

bezwęzłowy

niemający węzłów, np. sieć rybacka bezwęzłowa

SJP.pl

bezwiednie

przysłówek sposobu

(1.1) bez udziału świadomości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Joanna złamała gałązkę tarniny i zaczęła ją bezwiednie gryźć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲjɛdʲɲɛ, AS: bezvʹi ̯edʹńe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwiedny

rzecz. bezwiedność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) machinalnie, mimowolnie, odruchowo

Wiktionary

bezwiedność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwiedne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwiedny

przysł. bezwiednie

Wiktionary

bezwiedny

wykonywany, odbywający się bez udziału świadomości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany bez udziału świadomości

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwiednie

rzecz. bezwiedność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mimowolny, machinalny, nieświadomy

Wiktionary

bezwietrznie

przysłówek

(1.1) bez wiatru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W górach było bezwietrznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wiatr mrz., bezwietrzność ż., bezwietrze n.

przym. bezwietrzny

przysł. wietrznie

Wiktionary

bezwietrzność

→ bezwietrzny

SJP.pl

Patrz:
bezwietrzny

bezwietrzny

bez wiatru

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się brakiem wiatru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli pogoda będzie bezwietrzna, odbędą się pokazy lotów motolotniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: bezvʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wiatr mrz., bezwietrzność ż.

przysł. bezwietrznie

Wiktionary

bezwieżowy

niemający wież

SJP.pl

bezwinny

przymiotnik

(1.1) przest. niewinny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲĩnːɨ, AS: bezvʹĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwiństwo n.

przysł. bezwinnie

Wiktionary

bezwiństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. niewinność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvʲĩj̃stfɔ, AS: bezvʹĩĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwinny

Wiktionary

bezwiórowy

przymiotnik

(1.1) techn. niepowodujący powstawania wiórów

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwiórowo

Wiktionary

bezwirowość

cecha płynu niemającego w żadnym punkcie wypadkowej prędkości kątowej

SJP.pl

bezwirowy

o przepływie płynu: niemający w żadnym punkcie wypadkowej prędkości kątowej

SJP.pl

bezwitaminowy

niezawierający witamin

SJP.pl

bezwizowy

niewymagający wiz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewymagający uzyskania wizy

(1.2) niemający wizy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do bezwizowej strefy obok Brześcia zostały również włączone rejony: brzeski, żabinecki, prużański, świsłocki, kamieniecki w tym Puszcza Białowieska na terenie Białorusi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. wizowy

Wiktionary

bezwodnik

1. bezwodnik kwasowy - tlenek, który łącząc się z wodą, tworzy kwas nieorganiczny;
2. bezwodnik kwasów organicznych - związek chemiczny otrzymywany przez odwodnienie kwasów karboksylowych;
3. bezwodnik zasadowy - tlenek, który łącząc się z wodą, tworzy zasadowe wodorotlenki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. tlenek niemetalu tworzący kwas lub zasadę w połączeniu z wodą

Wiktionary

Bezwodniki kwasowe – grupa związków chemicznych, które w wyniku praktycznej lub teoretycznej reakcji z wodą tworzą kwasy zarówno organiczne jak i nieorganiczne. Formalnie bezwodnikiem kwasowym jest cząsteczka powstająca po usunięciu dwóch atomów wodoru i jednego atomu tlenu z cząsteczki kwasu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas policyjnego nalotu na kuchence gazowej parował 50-litrowy garnek z wywarem. Obok stały butelki z rozpuszczalnikami, bezwodnikiem oraz acetonem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwodny, bezwodnikowy

rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary

bezwodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwodne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwodny

przysł. bezwodnie

rzecz. bezwodzie n., woda ż.

Wiktionary

bezwodny

1. niemający rzek, jezior itp.;
2. o związku chemicznym: niezawierający wody;
3. o urządzeniu: działające bez użycia wody

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony wody, wilgoci

(1.2) chem. niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej

(1.3) techn. niepotrzebujący wody do działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wodowanie n., woda ż., bezwodnik m., bezwodzie n., bezwodność ż.

Wiktionary

bezwodzie

brak płynu owodniowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. patologiczny brak płynu owodniowego w przebiegu ciąży;

(1.2) przest. stan braku wody

Wiktionary

Małowodzie (łac. oligohydramnion) i bezwodzie (łac. anhydramnion) – stany, w których ilość płynu owodniowego jest za mała. Małowodzie rozpoznaje się, gdy ilość płynu owodniowego w 32–36 tygodniu ciąży jest mniejsza niż 500 ml, albo gdy indeks płynu owodniowego (wskaźnik AFI) wynosi poniżej 5-6.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Całkowite bezwodzie najczęściej wiąże się z agenezją nerek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. woda ż., wody nmos., wodniczka ż., wodnik m., wodnica ż., wodniak m., wodzianka ż., Wodnik m., wódka ż., owodnia ż., małowodzie n., wielowodzie n., wodowanie n., zwodowanie n., uwadnianie n., uwodnienie n., nawadnianie n., nawodnienie n., uwadnianie n., uwodnienie n., odwadnianie n., odwodnienie n., wodnicha ż., wodniczka ż., wodniczek m., wodność ż., wodnistość ż., bezwodność ż., bezwodnik m.

czas. wodować ndk., zwodować dk., uwadniać ndk., uwodnić dk., nawadniać ndk., nawodnić dk., uwadniać ndk., uwodnić dk., odwadniać ndk., odwodnić dk.

przym. wodny, wodnisty, wodnikowy, wodniacki, bezwodny, owodniowy, wódczany

przysł. wodniście

temsłow. wodo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) susza, posucha

Wiktionary

bezwolnie

przysłówek

(1.1) w sposób bezwolny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwolność ż.

przym. bezwolny

Wiktionary

bezwolność

→ bezwolny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwolne; cecha tych, którzy są bezwolni

Wiktionary

Patrz:
bezwolny
Powiązane:

przym. bezwolny

przysł. bezwolnie

Wiktionary

bezwolny

dający sobą kierować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma własnej woli

(1.2) o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Być może był przyzwoitym człowiekiem, który nie znosił już grania haniebnej roli w Historii, jak bezwolna marionetka w rękach półmartwego cesarstwa.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwolnie

rzecz. bezwolność ż.

Wiktionary

bezwonność

→ bezwonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwonne; cecha tych, którzy są bezwonni

Wiktionary

Patrz:
bezwonny
Powiązane:

przym. bezwonny

przysł. bezwonnie

Wiktionary

bezwonny

niemający woni; bezzapachowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niemający zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powietrze jest bezwonną mieszaniną gazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvɔ̃nːɨ, AS: bezvõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwonność ż.

przysł. bezwonnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezzapachowy

Wiktionary

bezworkowiec

potocznie: odkurzacz bez worka mający specjalny pojemnik na kurz; odkurzacz bezworkowy

SJP.pl

bezworkowy

niemający worka, np. odkurzacz bezworkowy

SJP.pl

bezwstyd

nieskromność, nieprzyzwoitość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieskromność w postępowaniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstydnica ż., bezwstydnik mos., bezwstydność ż.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprzyzwoitość

Wiktionary

bezwstydnica

kobieta niemająca wstydu, skromności, pozbawiona skrupułów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zachowująca się nieskromnie lub wręcz rozpustnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiesił się twój kochanek, ty bezwstydnico! To się stało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd mrz., bezwstydność ż.

:: fm. bezwstydnik mos.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ladacznica, nierządnica, rozpustnica

Wiktionary

bezwstydnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezwstydny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wkrótce przybrał postać pięknego młodzieńca i bezwstydnie wszedł do sypialni dziewicy, aby ją zgwałcić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstydność ż., bezwstyd mrz., bezwstydnik m., bezwstydnica ż.

przym. bezwstydny

Wiktionary

bezwstydniej

stopień wyższy od przysłówka: bezwstydnie

SJP.pl

bezwstydniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezwstydny; bardziej bezwstydny

SJP.pl

bezwstydnik

człowiek niemający wstydu, skromności, pozbawiony skrupułów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zachowująca się nieskromnie lub wręcz rozpustnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku starych bezwstydników siedziało pod samą sceną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd mrz., bezwstydność ż.

:: fż. bezwstydnica ż.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lubieżnik, rozpustnik; przest. wszetecznik

Wiktionary

bezwstydność

brak wstydu, skrupułów, skromności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwstydne; cecha tych, którzy są bezwstydni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd mrz., bezwstydnik mos., bezwstydnica ż.

przym. bezwstydny

przysł. bezwstydnie

Wiktionary

bezwstydny

pozbawiony wstydu, nieprzyzwoity, bezczelny; zbereźny, sprośny, lubieżny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów

(1.2) taki, który świadczy o braku skromności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podchodziliście do śmierci w sposób bezwstydny, zafałszowany i obłudny!

(1.2) Ależ Edmundzie, ty tłum w sobie tę bezwstydną żądzę ku mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛsˈfstɨdnɨ, AS: besfstydny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwstyd m., bezwstydność ż., bezwstydnik m., bezwstydnica ż.

przysł. bezwstydnie

czas. zawstydzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arogancki, bezczelny, buńczuczny, butny, impertynencki, wyzywający, zaczepny, zadufany, zuchwały; pot. hucpiarski, tupeciarski

(1.2) nieprzyzwoity, nieskromny, odważny, śmiały, wyuzdany, wyzywający, zuchwały; przest. bezecny, nieobyczajny, nieprzystojny, wszeteczny

Wiktionary

bezwyjątkowość

→ bezwyjątkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwyjątkowe

Wiktionary

Patrz:
bezwyjątkowy
Powiązane:

przym. bezwyjątkowy

Wiktionary

bezwyjątkowy

niedopuszczający wyjątków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma wyjątków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwyjątkowość ż.

przysł. bezwyjątkowo

Wiktionary

bezwyjściowość

→ bezwyjściowy

SJP.pl

Patrz:
bezwyjściowy

bezwymiarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwymiarowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwymiarowy

przysł. bezwymiarowo

Wiktionary

bezwymiarowy

przymiotnik

(1.1) nie mający wymiarów

(1.2) fiz. nie posiadający jednostki miary

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W hydrodynamice stosowana jest liczba Reynoldsa będąca wielkością bezwymiarową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwymiarowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niemianowany

Wiktionary

bezwypadkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwypadkowe; cecha tych, którzy są bezwypadkowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwypadkowy

Wiktionary

bezwypadkowy

taki, w którym nie doszło do wypadku

SJP.pl

bezwysiłkowość

brak wysiłku, niewymaganie wysiłku

SJP.pl

bezwysiłkowy

niewymagający wysiłku; lekki, łatwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewymagający wysiłku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcę osiągnąć bezwysiłkową płynność mowy po japońsku.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwysiłkowo

rzecz. siła ż.

licz. siła

Wiktionary

bezwyznaniowiec

osoba nienależąca do żadnego wyznania religijnego

SJP.pl

bezwyznaniowość

→ bezwyznaniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwyznaniowe; cecha tych, którzy są bezwyznaniowi

Wiktionary

Patrz:
bezwyznaniowy
Powiązane:

rzecz. bezwyznaniowiec m.

przym. bezwyznaniowy

przysł. bezwyznaniowo

Wiktionary

bezwyznaniowy

niezwiązany z żadnym wyznaniem religijnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wyznaje lub nie uznaje żadnej religii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzvɨznãˈɲɔvɨ, AS: bezvyznãńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwyznaniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezbożny

Wiktionary

bezwzględnie

przysłówek

(1.1) w sposób surowy, okrutny

(1.2) w sposób całkowity, zupełnie

(1.3) w sposób bezwarunkowy i bez względu na cokolwiek

Wiktionary

Przykłady

(1.2) U tych dwu wybitnych krytyków ekspresywizm jest również postawą bezwzględnie aprobowaną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwzględność ż.

przym. bezwzględny

Wiktionary

bezwzględniej

stopień wyższy od przysłówka: bezwzględnie

SJP.pl

bezwzględniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bezwzględny

SJP.pl

bezwzględność

→ bezwzględny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|bezwzględny.

Wiktionary

Patrz:
bezwzględny
Przykłady

(1.1) Dzieci obawiały się tej jej nieuzasadnionej bezwzględności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwzględny

przysł. bezwzględnie

Wiktionary

bezwzględny

1. bezwarunkowy, konieczny;
2. surowy, okrutny, bez skrupułów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) okrutny, pozbawiony współczucia

(1.2) ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków

(1.3) niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany

(1.4) mat. pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej

(1.5) metrol. wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten bezwzględny bandzior trząsł całą okolicą.

(1.2) Obowiązuje bezwzględny zakaz kąpieli w jeziorze!

(1.2) Bezwzględne tlenowce rosną tylko w obecności tlenu atmosferycznego.

(1.3) Datowanie bezwzględne w archeologii nie zależy od datowania przypisanego innym artefaktom.

(1.4) Bezwzględna różnica to wartość bezwzględna różnicy dwóch liczb.

(1.5) Błąd bezwzględny pomiaru to różnica między wartością zmierzoną i wartością dokładną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ, AS: bezvzglẽndny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezwzględność ż.

przysł. bezwzględnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) despotyczny, okrutny

(1.3) absolutny

Wiktionary

bezwzrokowy

odbywający się bez udziału wzroku

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwzrokowo

Wiktionary

bezwład

1. niechęć lub niezdolność do czynu, poruszania się; inercja
2. niemożność wykonywania jakichkolwiek ruchów porażoną częścią ciała; porażenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan braku działania, pasywności, nieskuteczności

(1.2) med. brak możliwości poruszania częścią ciała na skutek uszkodzenia układu nerwowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Społeczny bezwład paraliżuje zmiany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. władza ż., bezwładność ż.

przym. bezwładny

przysł. bezwładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apatia, bezczynność, inercja, ociężałość, pasywność

(1.2) porażenie, drętwota

Wiktionary

bezwładnieć

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezsilnieć, bezradnieć

SJP.pl

bezwładniej

stawać się bezsilnym, bezradnym; bezsilnieć, bezradnieć

SJP.pl

bezwładność

1. cecha ciała polegająca na dążeniu do zachowania stanu, w którym się to ciało znajduje;
2. niezdolność poruszania się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezwładne

(1.2) cecha tych, którzy są bezwładni

(1.3) fiz. opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

Wiktionary

Bezwładność, inercja – właściwość wszystkich ciał materialnych o masie spoczynkowej większej od zera, polegająca na tym, że w inercjalnym układzie odniesienia, jeśli na ciało nie działa siła lub działające siły równoważą się, to porusza się ono ruchem jednostajnym lub pozostaje w spoczynku. Zmiana prędkości ciała wymaga działania siły. Bezwładność ciał postulowana jest przez zasadę bezwładności. Miarą bezwładności ciała jest jego masa, natomiast jej odpowiednikiem w ruchu obrotowym – moment bezwładności.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Masa jest miarą bezwładności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvwadnɔɕt͡ɕ, AS: bezvu̯adność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwładny, bezwładnościowy

przysł. bezwładnie

rzecz. bezwład mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inercyjność

(1.2) apatia

(1.3) inercja

Wiktionary

bezwładnościowy

oparty na bezwładzie; bezwładny

SJP.pl

bezwładny

1. niemający zdolności poruszania się;
2. w fizyce: dotyczący bezwładności ciał fizycznych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieruchomy z powodu braku sił witalnych, ułomności lub uszkodzenia

(1.2) przen. nie podejmujący aktywności z powodu braku realnej władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezwładna noga zwisała po wypadku.

(1.2) Jestem bezwładny w tej sytuacji i muszę się z tym pogodzić.

(1.2) Brytyjski rząd był bezwładny wobec działań UE.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezwładnie

rzecz. bezwład mrz., bezwładność ż., władza ż.

Wiktionary

bezwłasnościowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwłasnościowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezwłasnościowy

przysł. bezwłasnościowo

Wiktionary

bezwłasnościowy

nie oparty na prawie własności; będący bez własności

SJP.pl

bezwłasnowolność

→ bezwłasnowolny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezwłasnowolne; cecha tych, którzy są bezwłasnowolni

Wiktionary

Patrz:
bezwłasnowolny
Powiązane:

przym. bezwłasnowolny

przysł. bezwłasnowolnie

Wiktionary

bezwłosowy

nieposiadający włosów

SJP.pl

bezwłosy

niemający włosów; łysy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niemający włosów, będący bez włosów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈvwɔsɨ, AS: bezvu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łysy, nieowłosiony

Wiktionary

bezżądłowe

1. niemający żądła;
2. o cechach bezżądłowych (plemię pszczół)

SJP.pl

bezżądłowy

1. niemający żądła;
2. o cechach bezżądłowych (plemię pszczół)

SJP.pl

bezżądły

niemający żądła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma żądła

Wiktionary

bezzapachowo

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób bezzapachowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzapachowość ż.

przym. bezzapachowy

Wiktionary

bezzapachowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bezzapachowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezzapachowy

przysł. bezzapachowo

Wiktionary

bezzapachowy

niemający zapachu; bezwonny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Często używam bezzapachowego dezodorantu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzːapaˈxɔvɨ, AS: be•zapaχovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezzapachowo

rzecz. bezzapachowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezwonny

Wiktionary

bezzarodkowe

grupa roślin niewytwarzających kwiatów, rozmnażających się głównie przez zarodniki; kryptogamy, skrytopłciowe

SJP.pl

bezzasadność

→ bezzasadny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezzasadne

Wiktionary

Patrz:
bezzasadny
Powiązane:

przym. bezzasadny

przysł. bezzasadnie

Wiktionary

bezzasadny

niemający podstawy; bezpodstawny, nieuzasadniony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ma racji bytu; nieuzasadniony, bezpodstawny, nieusprawiedliwiony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jest to złośliwość bezzasadna, gdy się zważy różne samochwalcze okrzyki filozofa, który się mianował prorokiem nadchodzącego czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛzːaˈsadnɨ, AS: be•zasadny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzasadność ż.

przysł. bezzasadnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieuzasadniony

Wiktionary

bezzawodny

dawniej: niezawodny

SJP.pl

bezzałogowiec

bezzałogowy statek powietrzny; drona, dron, bezpilotowiec

SJP.pl

bezzałogowy

1. niemający załogi;
2. odbywający się bez udziału załogi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) lotn. astronaut. taki, który nie ma załogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krótka, eksperymentalna, bezzałogowa misja, mająca na celu sprawdzenie sprzętu w warunkach kosmicznych, zakończyła się powodzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzałogowiec m.

Wiktionary

bezzbiornikowy

niemający lub niewymagający zbiornika

SJP.pl

bezzboczny

dawniej: nieodbiegający od tematu

SJP.pl

bezzębie

całkowity brak zębów spowodowany nieleczoną próchnicą, chorobami przyzębia lub urazem

SJP.pl

Bezzębie – stan całkowitego braku naturalnych zębów. Może prowadzić do wielu zaburzeń funkcjonowania organizmu, jak na przykład zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego, cukrzycy typu II i przewlekłej choroby nerek.

Wikipedia

bezzębne

rząd ssaków, których zęby nie mają korzeni i emalii; Edentata

SJP.pl

bezzębność

→ bezzębny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak zębów

Wiktionary

Patrz:
bezzębny
Wymowa:

IPA: bɛzˈːɛ̃mbnɔɕt͡ɕ, AS: be•zẽmbność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezzębny

przysł. bezzębnie

Wiktionary

bezzębny

1. niemający zębów; bezzęby;
2. środowiskowo: słaby, bezradny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

(1.2) przen. słaby, bezradny i niegroźny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drogę zagrodził jej żądający dwóch złotych bezzębny kloszard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈːɛ̃mbnɨ, AS: be•zẽmbny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzębność ż.

przysł. bezzębnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bezsilny

Wiktionary

bezzęby

nie mający zębów; bezzębny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który nie ma zębów

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezzębny

Wiktionary

bezżenność

→ bezżenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezżenne; cecha tych, którzy są bezżenni

Wiktionary

Patrz:
bezżenny
Powiązane:

rzecz. bezżeństwo n., bezżennik m., bezżeniec m.

przym. bezżenny

przysł. bezżennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celibat; przest. bezżeństwo

Wiktionary

bezżenny

1. niemający żony;
2. taki, którego charakterystyczną cechą jest brak żony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zwykle o mężczyźnie: nie mający żony, będący kawalerem; nie będący mężem, małżonkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezżenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieżonaty

Wiktionary

bezżeństwo

niewchodzenie w związek małżeński; bezżenność, agamia

SJP.pl

bezziarnisty

niezawierający ziaren

SJP.pl

bezzieleniowy

nie zawierający ciałek zieleni

SJP.pl

bezzielny

przymiotnik

(1.1) bot. taki, który nie ma zielonych, fotosyntetyzujących części

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛʑˈːɛlnɨ, AS: be•źelny

Wiktionary

bezżuchwowce

nadgromada najprymitywniejszych kręgowców wodnych; bezszczękowce

SJP.pl

Bezżuchwowce, bezszczękowce (Agnatha, czyt. agnata) – takson prymitywnych, pozbawionych szczęk kręgowców wodnych, do których należą minogokształtne i śluzicokształtne oraz wymarłe kostnopancerne, Heterostraci i Thelodonti. W zależności od przyjętej systematyki klasyfikowany jest w randze nadgromady, supergromady lub infratypu.

Wikipedia

bezżuchwowiec

przedstawiciel nadgromady kręgowców wodnych, charakteryzujących się brakiem kości szczęki; bezszczękowiec

SJP.pl

bezżużlowy

pozbawiony żużlu

SJP.pl

bezzwrotność

→ bezzwrotny

SJP.pl

Patrz:
bezzwrotny

bezzwrotny

niepodlegający zwrotowi, niepodlegający spłacie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieobjęty obowiązkiem zwrotu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbyszek otrzymał pomoc w postaci bezzwrotnej zapomogi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zwrot mrz., bezzwrotność ż.

przysł. bezzwrotnie

Wiktionary

bezzwłocznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bezzwłoczny, natychmiast

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszelkie reklamacje będę rozpatrywać uprzejmie i bezzwłocznie, zgodnie z zasadami sformułowanymi w publikacjach Amway na temat wymiany towarów i zwrotu pieniędzy za zakup wadliwych towarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛzˈːvwɔt͡ʃʲɲɛ, AS: be•zvu̯očʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezzwłoczność ż.

przym. bezzwłoczny

Wiktionary

bezzwłoczność

→ bezzwłoczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezzwłoczne

Wiktionary

Patrz:
bezzwłoczny
Powiązane:

przym. bezzwłoczny

przysł. bezzwłocznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezwłoczność

Wiktionary

bezzwłoczny

natychmiastowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

Wiktionary

Powiązane:

przysł. bezzwłocznie

rzecz. bezzwłoczność ż., zwłoka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezwłoczny

Wiktionary

bezżyłka

bezżyłka plamista - gatunek karaczana

SJP.pl

bezład

brak organizacji, nieporządek, bałagan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan braku ładu, porządku

Wiktionary

Powiązane:

przym. bezładny

przysł. bezładnie

rzecz. bezładność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajzel, bałagan, chaos, dezorganizacja, nieład, nieporządek, zamieszanie

Wiktionary

bezładniak

przedstawiciel podklasy grzybów z klasy workowców właściwych

SJP.pl

bezładniaki

podklasa grzybów z klasy workowców właściwych

SJP.pl

bezładnie

przysłówek sposobu

(1.1) bez ładu; w bałaganie; bez organizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezład mrz., bezładność ż.

przym. bezładny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byle jak, chaotycznie, nieporządnie

Wiktionary

bezładniej

stopień wyższy od przysłówka: bezładnie

SJP.pl

bezładnik

dawniej: osoba nieporządna, niezorganizowana

SJP.pl

bezładność

stan bezładu; chaotyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bezładne; cecha tych, którzy są bezładni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezład m.

przym. bezładny

przysł. bezładnie

Wiktionary

bezładny

charakteryzujący się brakiem ładu; nieuporządkowany, chaotyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony ładu, porządku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze względu na często bezładny rozród i ubogie warunki panujące w fabrykach szczeniąt, u szczeniąt hodowanych w tego typu miejsach występuje skłonność do znaczących problemów zdrowotnych i behawioralnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bezład mrz., bezładność ż.

przysł. bezładnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chaotyczny, nieskładny, nieskoordynowany, nieuporządkowany, niezorganizowany, zabałaganiony

Wiktionary

bezłodygowy

nieposiadający łodygi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. taki, który nie posiada łodygi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. łodyga ż., łodyżka ż.

Wiktionary

bezłożyskowce

takson obejmujący ssaki z rzędu stekowców i nadrzędu torbaczy

SJP.pl

bezłożyskowiec

ssak cechujący się prymitywnym łożyskiem lub jego brakiem

SJP.pl

bezłuski

niepokryty łuskami, np. murena bezłuska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. nie mający łusek, nie pokryty łuskami

Wiktionary

bezłuskowy

przymiotnik

(1.1) wojsk. o pocisku, amunicji: nie mający łuski; o broni: wykorzystujący takie pociski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oprócz składanych nabojów łuskowych znane są także składane naboje bezłuskowe (…).

Wiktionary

bełchatów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bełchatów – miasto powiatowe w województwie łódzkim, siedziba powiatu bełchatowskiego. Położone na Wzniesieniach Południowomazowieckich, w mezoregionie Wysoczyzna Bełchatowska nad rzeką Rakówką, ok. 50 km na południe od Łodzi i ok. 25 km na zachód od Piotrkowa Trybunalskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bełchatów i Wieluń leżą w województwie łódzkim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwˈxatuf, AS: beu̯χatuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełchatowianin m., bełchatowianka ż.

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowianin

mieszkaniec Bełchatowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bełchatowa

(1.2) osoba pochodząca z Bełchatowa, urodzona w Bełchatowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxatɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: beu̯χatovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m.

:: fż. bełchatowianka ż.

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowianka

mieszkanka Bełchatowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bełchatowa

(1.2) kobieta pochodząca z Bełchatowa, urodzona w Bełchatowie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxatɔˈvʲjãnka, AS: beu̯χatovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m.

:: fm. bełchatowianin

przym. bełchatowski

Wiktionary

bełchatowski

przymiotnik od: Bełchatów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bełchatowa, związany z Bełchatowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bełchatowski gips pochodzi z instalacji do odsiarczania spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛwxaˈtɔfsʲci, AS: beu̯χatofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełchatów m., bełchatowianin m., bełchatowianka ż.

Wiktionary

bełchów

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

Bełchów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

Wikipedia

bełcik

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bełt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bełt, lecz tylko mały bełcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełt m.

Wiktionary

bełczyna

wieś w Polsce

SJP.pl

Bełczyna – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Wleń, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

Wikipedia

bełdański

przymiotnik od: Bełdany (jezioro w Polsce)

SJP.pl

bełdany

jezioro w Polsce

SJP.pl

Bełdany – jezioro polodowcowe, rynnowe znajdujące się w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida, w całości na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, otoczone sosnowo - świerkowymi lasami Puszczy Piskiej.

Zbiornik usytuowany jest na wysokości 116 m n.p.m., obecnie powierzchnia to 944 ha i z biegiem lat staje się coraz mniejsza. W 1955 powierzchnia jeziora wynosiła 1 241,6 ha. Zbiornik podlega eutrofizacji. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy. Składa się z wyraźnie wyodrębnionych dwóch części – południowej, o mocno rozwiniętej linii brzegowej, i północnej, węższej i mniej urozmaiconej. Na północy łączy się z jeziorem Mikołajskim, a na południowym, poprzez wodną śluzę komorową Guzianka z jeziorem Guzianka Mała i dalej z jeziorem Guzianka Wielka i jeziorem Nidzkim. Brzegi jeziora wysokie, strome i zalesione. 14 lutego 1968 wyspa na Bełdanach otrzymała nazwę Siekierniak.

Wikipedia

bełdów

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

Bełdów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki.

Obecnie znajduje się tu siedziba sołectwa i szkoła podstawowa.

Wikipedia

bełk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. ryb. zagłębienie w dnie morza, topiel wodna, głębia

(1.2) gw-pl|Mazowsze. brzuch

Wiktionary

W Polsce

- Bełk – część wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna

- Bełk – przysiółek wsi Cisek w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek

- Bełk – część wsi Czudec w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec

- Bełk – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny

- Bełk – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno

- Bełk – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark

- Bełk – gromada

- Bełk – dawna gmina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z głębin morza dalekich a z bełku przepadłego powrócił, żeby u stopy braterskiej jasne czoło położyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwk, AS: beu̯k

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głębia

Wiktionary

bełkaczek

rodzaj skorupiaków z rzędu obunogów

SJP.pl

bełkocik

zdrobnienie od: bełkot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bełkot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełkot m.

Wiktionary

bełkot

1. niezrozumiała, niewyraźna mowa lub nieartykułowane dźwięki;
2. pozbawiona sensu wypowiedź

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewyraźna mowa, bełkotanie

(1.2) pot. wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wskazany przez Ciebie artykuł to przykład naukowego bełkotu – brzmi mądrze, ale nic z niego nie wynika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛwkɔt, AS: beu̯kot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełkotliwość ż., bełkotka ż., bełkotanie n., bełkocik mrz.

czas. bełkotać

przym. bełkotliwy

przysł. bełkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kit, gadka szmatka, bzdura, nonsens

Wiktionary

bełkotać

mówić bezładnie lub od rzeczy

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabełkotać)

(1.1) wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

(1.2) formułować wnioski bardzo niejasno

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z pijackim uporem jął bełkotać coś o spisku.

(1.2) Naprzeciw karykaturalnie przedstawionego Sejmu, w którym posłowie bełkoczą i dzielą włos na czworo, postawił Różewicz samego księdza Skargę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełkot m., bełkotanie n., bełkotka ż., bełkotliwość ż., wybełkotanie n., zabełkotanie n.

czas. wybełkotać dk., zabełkotać dk.

przym. bełkotliwy

przysł. bełkotliwie

Wiktionary

bełkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie w sposób niewyraźny, niezrozumiały

(1.2) przen. wyrażanie się w sposób nielogiczny, niezborny i zawiły

Wiktionary

Bełkotanie – ciężka postać dyslalii polegająca na niemożności prawidłowego wymawiania dźwięków. Do bełkotania zalicza się reranie (nieprawidłowe wymawianie głoski „r” np.: rower = lowel); seplenienie i szeplenienie (nieprawidłowe wymawianie głosek „s” i „sz” np.: stacja = sztacja, poszła = posła); zniekształceniom może ulegać wymowa innych głosek np.: „k”, „l”, „p” i in.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bełkot m., bełkotliwość ż., bełkotka ż.

czas. bełkotać

przym. bełkotliwy

przysł. bełkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gulgotanie

Wiktionary

bełkotka

urządzenie służące do wprowadzania gazu lub pary pod powierzchnię cieczy; barboter

SJP.pl

Bełkotka − najstarsze i najsłynniejsze źródło w Iwoniczu-Zdroju, położone na stokach góry Przedziwnej. Nazwa pochodzi od wydobywającego się z dna źródła gazu ziemnego, wywołującego bulgotanie ("bełkot") wody. Ilość wydobywającego się gazu była wówczas na tyle duża, że do największych atrakcji, popularnych wśród gości uzdrowiska, należało jego zapalanie. Wyglądało to wtedy tak, jakby paliła się powierzchnia wody. Obecnie ilość wydobywającego się gazu jest niewielka i jego stężenie jest zbyt niskie, by można go było zapalić.

Wikipedia

bełkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: bełkotliwie

SJP.pl

bełkotliwość

→ bełkotliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bełkotliwe; cecha tych, którzy są bełkotliwi

Wiktionary

Patrz:
bełkotliwy
Powiązane:

przym. bełkotliwy

przysł. bełkotliwie

rzecz. bełkot mrz., bełkotanie n.

czas. bełkotać

Wiktionary

bełkotliwy

podobny do bełkotu

SJP.pl

bełski

przymiotnik od: Bełz, miasto na Ukrainie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bełzem, dotyczący Bełza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełz m., bełzianin m., bełzianka ż.

Wiktionary

bełsznica

wieś w województwie śląskim

SJP.pl

Bełsznica (niem. Belschnitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce. W latach 1945–1954 siedziba gminy Bełsznica.

Wikipedia

bełt

1. bełtanie się wody; plusk;
2. nasada strzały z trzema odpowiednio wykrojonymi piórami;
3. strzała, pocisk do kuszy;
4. cieśnina morska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pocisk kuszy;

(1.2) lotka, nasada strzały z piórami

(1.3) ryb. drąg służący rybakom do mącenia wody i naganiania ryb w sieci

(1.4) geogr. wąski przesmyk, cieśnina

(1.5) pot. wymiociny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. tanie wino lub mieszanka wódki z innym wyrobem alkoholowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) mitsłow. demon polny wabiący podróżnych na bezdroża;

Wiktionary

Bełt – pocisk przeznaczony do wystrzeliwania z kuszy. W porównaniu ze strzałą stosowaną w łukach, jest od niej krótszy, cięższy i grubszy.

Podobnie jak w strzale, całość bełtu tworzą: grot, promień i niekiedy lotka. Jego zasięg i prędkość lotu uzależniona jest zarówno od kuszy i jej siły naciągu, jak i od długości oraz masy samego bełtu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Co chwila bełt strzały do cięciwy przykładał i puszczał niechybnego posłańca śmierci w tłok największy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwt, AS: beu̯t

Wiktionary

Powiązane:

czas. bełtać ndk.

rzecz. bełcik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pocisk, strzała

(1.2) lotka

(1.4) przesmyk, cieśnina

(2.1) jabol, alpaga, wino marki wino, wino patykiem pisane

Wiktionary

bełtać

potocznie: mieszać, mącić ciecz

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbełtać)

(1.1) pot. mącić ciecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɛwtat͡ɕ, AS: beu̯tać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełt m., bełtanie n.

czas. zabełtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mącić, mieszać

Wiktionary

bełtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bełtać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabełtanie n.

czas. bełtać ndk., zabełtać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mieszanie

Wiktionary

bełtowski

nazwisko

SJP.pl

bełtwa

bełtwa festonowa - gatunek krążkopława występujący w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym

SJP.pl

bełty

potocznie: kiepskie, tanie wino; alpaga, mózgotrzep, jabol, pryta, siara, wińsko

SJP.pl

Bełty (Bełcz, Bolc) – polski herb szlachecki.

Wikipedia

bełwin

Bełwin (ukr. Бовино) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl.

Wikipedia

bełz

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;

Wiktionary

Bełz (ukr. Белз, jid. ‏בעלז‎) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie czerwonogrodzkim, położone nad rzekami Sołokiją i Rzeczycą, 4 km w linii prostej od granicy z Polską. Siedziba hromady Bełz.

W mieście jest stacja kolejowa Bełz. W granicach miasta znajduje się dawna wieś Witków. Dawniej do Bełza należało Zabłocie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bełzianin mos., bełzianka ż.

przym. bełski

Wiktionary

bełza

nazwisko, m.in. Józef Bełza (1805-1888) - polski chemik; Igor Bełza (1904-1994) - rosyjski muzykolog i kompozytor pochodzenia polskiego

SJP.pl

Bełza – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec, z nobilitacji.

Wikipedia

bełżanin

mieszkaniec Bełżca

SJP.pl

bełżanka

mieszkanka Bełżca

SJP.pl

bełżec

wieś w Polsce

SJP.pl

Bełżec (do 29 maja 1953 Bełzec) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim. Siedziba gminy Bełżec. Leży przy drodze krajowej nr 17.

Bełżec uzyskał lokację miejską w 1607 r., zdegradowany przed 1676 r. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. W latach 1973–1991 w gminie Tomaszów Lubelski.

Wikipedia

bełżecki

przymiotnik od: Bełżec

SJP.pl

bełzianin

mieszkaniec Bełza

SJP.pl

bełzianka

mieszkanka Bełza

SJP.pl

bełżyce

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bełżyce (jid. בעלזשיצע) – miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bełżyce. Położone na Równinie Bełżyckiej.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1417 roku, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim w województwie lubelskim. Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie lubelskim, obwodzie lubelskim województwa lubelskiego. Miasto zdegradowane w 1869 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1958 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. lubelskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na cmentarzu w Bełżycach znajduje się zbiorowa mogiła więźniów z obozu na Majdanku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwˈʒɨt͡sɛ, AS: beu̯žyce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bełżyczanin m., bełżyczanka ż., Bełżec m.

przym. bełżycki

Wiktionary

bełżycki

przymiotnik od: Bełżyce

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bełżycami, dotyczący Bełżyc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛwˈʒɨt͡sʲci, AS: beu̯žycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bełżyce nmos., bełżyczanin m., bełżyczanka ż., Bełżec m.

Wiktionary

bełżyczanin

mieszkaniec Bełżyc

SJP.pl

bełżyczanka

mieszkanka Bełżyc

SJP.pl

bfg

skrót od: Bankowy Fundusz Gwarancyjny

SJP.pl

bg

Bank Gdański SA

SJP.pl

bgk

[czytaj: be-gie-KA] skrót od: Bank Gospodarstwa Krajowego

SJP.pl

bgw

1. skrót od: Biuro Gospodarki Wodnej;
2. dawne wydawnictwo w Polsce

SJP.pl

bgż

skrót od: Bank Gospodarki Żywnościowej

SJP.pl

bh

symbol bohru, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

bh

- bh – dwuznak

- .bh – domena internetowa dla stron internetowych z Bahrajnu

Bh

- Bh – symbol bohru, pierwiastka chemicznego

BH

- BH – kod przypisany Królestwu Bahrajnu według standardu ISO 3166-1 alfa-2

- B&H Airlines – bośniackie narodowe linie lotnicze

- BH Air – bułgarska czarterowa linia lotnicza

- Avia BH-1 – prototyp czechosłowackiego samolot sportowego z okresu międzywojennego

- Avia BH-2 – prototyp czechosłowackiego samolotu sportowego z okresu międzywojennego

- Avia BH-3 – czechosłowacki samolot myśliwski z okresu międzywojennego

- Avia BH-33 – czechosłowacki samolot myśliwski z okresu międzywojennego

Wikipedia

bhagawadgita

Bhagawadgita (sanskryt भगवद्गीता Bhagavadgītā, Pieśń Pana) – gita (pieśń) w formie dialogu stanowiąca niewielką część epickiego poematu Mahabharaty (ok. 700 strof Bhiszma-Parwa, rozdziały 23–40). Jedna ze świętych ksiąg hinduizmu skomponowana najprawdopodobniej pomiędzy III a II wiekiem p.n.e.

Wikipedia

bhakta

w hinduizmie: wielbiciel, żarliwy wyznawca

SJP.pl

Bhakta (też: bhaktijogin) – w hinduizmie, a szczególnie w śiwaizmie i wisznuizmie, osoba praktykująca bhaktijogę.

Bhakta stara się osiągnąć wyzwolenie (różnie rozumiane w zależności od wyznawanej religii) poprzez rozwinięcie intensywnej i bezinteresownej miłości do Boga.

Wikipedia

bhakti

ścieżka oddania, wielbienie, miłość do Boga

SJP.pl

Bhakti (sanskr. bhakti – przywiązanie, miłość; termin zwykle oddawany jako pobożność) – forma religijności w hinduizmie przejawiająca się głębokim emocjonalnym i intelektualnym oddaniem bogu, której metaforą może być miłosny związek z bóstwem, a zarazem niezwykle silny, żywiołowy ruch religijno-społeczny. Osoba praktykująca bhakti nazywana jest bhaktą.

Wikipedia

bhangra

indyjski (hinduski) styl muzyczny

SJP.pl

Bhangra (język pendżabski: ਭੰਗੜਾ trb. [pə̀ŋgɽäː]) – rodzaj muzyki i tańca pochodzący z Pendżabu. Pierwotnie rodzaj tańca wykonywanego przez rolników podczas Waisakhi, pendżabskiego święta wiosny.

Współcześnie tą nazwą określa się też odmiana muzyki pop, będącą połączeniem różnych elementów zachodniego rocka i tradycyjnej pendżabskiej muzyki.

Wikipedia

bhangramuffin

[czytaj: bangramafin] gatunek muzyczny, odmiana dancehallu, na którą wpływ miała bhangra i inna indiańska muzyka

SJP.pl

bhk

Bank Handlowo-Kredytowy SA

SJP.pl

bhopal

[czytaj bopal] miasto w Indiach

SJP.pl

Bhopal (hindi भोपाल, trb.: Bhopal, trl.: Bhopāl; ang. Bhopal) – miasto w środkowych Indiach, stolica stanu Madhya Pradesh, na wyżynie Dekan, nad sztucznymi i naturalnymi zbiornikami wodnymi. Około 2 mln mieszkańców. Ważny węzeł komunikacyjny.

Wikipedia

bhp

[czytaj: be-ha-PE lub jako całe, odmienne wyrażenie] skrót od: bezpieczeństwo i higiena pracy; BHP

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Bezpieczeństwo i Higiena Pracy (zbiór norm dotyczących metod zachowania bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy i wypoczynku)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przepisów BHP należy bezwzględnie przestrzegać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿xa‿ˈpɛ, AS: be‿χa‿pe

Wiktionary

bhubaneswar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnich Indiach, stolica stanu Orisa;

Wiktionary

Bhubaneswar (hindi भुवनेश्वर, trb.: Bhubaneśwar, trl.: Bhuvaneśvar; orija ଭୁବନେଶ୍ବର; ang. Bhubaneswar) – miasto we wschodnich Indiach, stolica stanu Orisa, w delcie rzeki Mahanadi. Około 647,2 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Bhubaneswaru|Ms=Bhubaneswarze.

synonimy.

(1.1) Bhubaneśwar

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Orisa

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Bhubaneśwar m.

przym. bhubaneswarski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bhubaneswar

źródła.

== Bhubaneswar (język angielski.) ==

thumb|Bhubaneswar (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bhubaneswar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bhubaneśwar m.

przym. bhubaneswarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bhubaneśwar

Wiktionary

bhujangasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja leżąca na brzuchu, w której klatka piersiowa jest uniesiona do góry, lekko wspierając się na rękach

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pozycja kobry, pozycja węża, kobra, wąż

Wiktionary

bhutan

[czytaj: butan] państwo w Azji ze stolicą w Thimphu; Królestwo Bhutanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Wiktionary

Bhutan (dzongkha འབྲུག་ཡུལ་), oficjalnie Królestwo Bhutanu (dzongkha འབྲུག་ཡུལ་) – państwo śródlądowe w Azji Południowej, we wschodnich Himalajach, graniczące na północy, zachodzie i wschodzie z Chinami, a na południu z Indiami. Oficjalna nazwa Druk Jul oznacza Królestwo Smoka.

Mieszkańcy Bhutanu nazywają siebie Druk Pa – ludzie smoków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bhutan to górzyste małe państwo na południowych zboczach Himalajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutãn, AS: butãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bhutańczyk mos., Bhutanka ż.

przym. bhutański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Królestwo Bhutanu

Wiktionary

bhutańczyk

[czytaj: butańczyk] obywatel Bhutanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bhutanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: butãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bhutan mrz.

:: fż. Bhutanka ż.

przym. bhutański

Wiktionary

bhutanka

[czytaj: butanka] obywatelka Bhutanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bhutanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãŋka, AS: butãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bhutan mrz.

:: fm. Bhutańczyk mos.

przym. bhutański

Wiktionary

bhutański

[czytaj: butański] przymiotnik od: Bhutan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cudzoziemiec musi najpierw skontaktować się z bhutańskim biurem podróży i ustalić harmonogram pobytu: co chce zwiedzać, jak długo, gdzie mieszkać, co jadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãj̃sʲci, AS: butãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bhutan mrz., Bhutańczyk mos., Bhutanka ż.

Wiktionary

bi

potocznie o biseksualiście; biseks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. biseksualista

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. biseksualistka

(2.2) daw. środ. polit. skr. bibuła (materiały agitacyjne)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) archeol. rodzaj nefrytowych dysków wytwarzanych w starożytnych Chinach

przymiotnik

(4.1) pot. biseksualny

Wiktionary

Szwajcaria:

- Bi – szwajcarska nazwa gminy Binn

Inne:

- BI – analityka biznesowa (ang. business intelligence), proces przekształcania danych w informacje, a informacji w wiedzę, która może być wykorzystana do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa

- .bi – domena internetowa przypisana do Burundi

- Bi – (Biot) jednostka natężenia prądu elektrycznego, jednostka pochodna w układzie miar CGS. 1Bi = 10A

- Bi – (łac. bisemutum, bismuthum lub bismutum), Bizmut, pierwiastek chemiczny, metal bloku p układu okresowego

- Bi – rodzaj nefrytowej ozdoby w starożytnych Chinach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲi, AS: bʹi

Wiktionary

bi-

przedrostek

(1.1) dwu-

(1.2) obu-

Wiktionary

Przykłady

(1.1) bisekcja

(1.2) bilateralny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|bis.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bi-; (1.2) bi-

* duński: (1.1) bi-; (1.2) bi-

źródła.

== bi- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bi-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) dwu-

(1.2) bi-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bi-pi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) środ. harc. Robert Baden-Powell, twórca skautingu

Wiktionary

Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, Lord Baden-Powell (wym. /ˈbeɪdən ˈpoʊ.əl/), znany również jako B-P (ur. 22 lutego 1857 w Londynie, zm. 8 stycznia 1941 w Nyeri w Kenii) – brytyjski wojskowy, generał porucznik, pisarz, twórca i założyciel skautingu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zostawcie świat lepszym niż go zastaliście, tak mówił Bi-Pi i teraz ja tak mówię do wszystkich harcerzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲi‿pʲi, AS: bʹi‿pʹi

Wiktionary

biacetyl

żółta ciecz o maślanym smaku i zapachu, organiczny związek chemiczny z grupami karbonylowymi w pozycjach sąsiednich

SJP.pl

Wikipedia

biada

wykrzyknik wyrażający grożące komuś niebezpieczeństwo, nieszczęście itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nieszczęście

(1.2) daw. bieda

wykrzyknik

(2.1) wskazuje na to, że coś lub kogoś czeka wielkie nieszczęście

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Biada nam! będziemy zgubieni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjada, AS: bʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biadanie n.

Wiktionary

biadać

narzekać, lamentować; użalać się, skarżyć się, biadolić (potocznie)

SJP.pl

biadacz

wieś w województwie opolskim

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Biadacz – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork

- Biadacz – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Łubniany

- Biadacz – część wsi Wędzina w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna

Wikipedia

biadanie

użalanie się, lament, biadolenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głośne wyrażanie żalu

Wiktionary

Powiązane:

czas. biadać ndk.

wykrz. biada

rzecz. biada ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lamentowanie

Wiktionary

biadaszka

wieś w Polsce

SJP.pl

Biadaszka – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Cieszków.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

biadolenie

potocznie: użalanie się, lament, biadanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biadolić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjadɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: bʹi ̯adolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. biadolić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jeremiada, narzekanie, jęczenie, zrzędzenie

Wiktionary

biadolić

potocznie: narzekać, lamentować; użalać się, skarżyć się, biadać

SJP.pl

biafra

region w Nigerii (w okresie od maja roku 1967 do stycznia roku 1970 - państwo, Republika Biafry)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina w południowo-wschodniej Nigerii

(1.2) hist. geogr. państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;

(1.3) daw. geogr. zatoka Bonny;

Wiktionary

Biafra (Republika Biafry) – państwo, które istniało w południowo-wschodniej Nigerii od 30 maja 1967 do 15 stycznia 1970 i obejmowało obszar w okolicy wybrzeży Nigerii i Kamerunu. Jego nazwa pochodzi od zatoki Biafra, części Zatoki Gwinejskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Biafrańczyk mos., Biafranka ż.

przym. biafrański

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ofic. Republika Biafra

Wiktionary

biafrańczyk

mieszkaniec Biafry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec (hist. obywatel) Biafry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biafra ż.

:: fż. Biafranka ż.

przym. biafrański

Wiktionary

biafranka

mieszkanka Biafry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka (hist. obywatelka) Biafry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biafra ż.

:: fm. Biafrańczyk mos.

przym. biafrański

Wiktionary

biafrański

przymiotnik od: Biafra, kraina w Nigerii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Biafrą, odnoszący się do Biafry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biafrańczyk mos., Biafranka ż., Biafra ż.

Wiktionary

biaks

1. narzędzie jubilerskie do wiercenia i szlifowania
2. rodzaj rdzenia ferrytowego

SJP.pl

Biaks (ang. biaxial – dwuosiowy) – rdzeń z ferrytu o prostokątnej pętli histerezy w postaci prostopadłościanu o dwóch prostopadłych, nieprzecinających się otworach. Sporadycznie stosowany w niewielkich, szybkich pamięciach ferrytowych o organizacji 2D i magnetycznych elementach logicznych.

Wikipedia

bialanin

1. mieszkaniec miejscowości, której nazwa rozpoczyna się od "Biała", np. Biała Podlaska;
2. mieszkaniec Białego (wsi w polsce)

SJP.pl

bialanka

1. mieszkanka miejscowości, której nazwa rozpoczyna się od "Biała", np. Biała Podlaska;
2. mieszkanka Białego (wsi w polsce)

SJP.pl

bialczanin

mieszkaniec Białej Podlaskiej (miasta w Polsce); bialszczanin

SJP.pl

bialczanka

mieszkanka Białej Podlaskiej (miasta w Polsce); bialszczanka

SJP.pl

biali

taki jak świeży śnieg; przeciwstawny do czarnego

SJP.pl

- biali – odmiana człowieka

- Biali – obóz polityczny w Królestwie Polskim

- Biali – przeciwnicy bolszewików podczas wojny domowej w Rosji (1917–1923)

Wikipedia

bialik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Chajim Nachman Bialik – żydowski poeta

- Józef Bialik – polski masarz

- Mayim Bialik – amerykańska aktorka i neurobiolożka

Wikipedia

bialski

1. przymiotnik od: Biała, Biała Piska, Biała Rawska;
2. przymiotnik od: Biała Podlaska; bialskopodlaski, podlaskobialski (rzadziej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Górami Bialskimi, dotyczący Gór Bialskich

(1.2) związany z Białą, dotyczący Białej

(1.3) związany z Białą Podlaską, dotyczący Białej Podlaskiej

(1.4) związany z Białą Piską, dotyczący Białej Piskiej

(1.5) związany z Białą Rawską, dotyczący Białej Rawskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała ż.

przysł. biało

przym. bialskopodlaski

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bialskopodlaski

Wiktionary

bialskopodlaski

→ Biała Podlaska; bialski, podlaskobialski (rzadziej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Białej Podlaskiej; związany z Białą Podlaską

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bialanin mos., bialanka ż., Biała Podlaska ż.

przym. bialski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bialski

Wiktionary

bialskopodlaskie

→ Biała Podlaska; bialski, podlaskobialski (rzadziej)

SJP.pl

bialszczanin

mieszkaniec Białej Podlaskiej (miasta w Polsce); bialczanin

SJP.pl

bialszczanka

mieszkanka Białej Podlaskiej (miasta w Polsce); bialczanka

SJP.pl

bialuchny

zdrobnienie od: biały; bieluchny, bialutki (bielutki), bialuśki (bieluśki)

SJP.pl

bialusieńki

zdrobnienie od: bialuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjaluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: bʹi ̯aluśė̃ńḱi

Wiktionary

bialuśki

zdrobnienie od: biały; bialuchny (bieluchny), bialutki (bielutki), bieluśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈluɕci, AS: bʹi ̯aluśḱi

Wiktionary

bialuteńki

zdrobnienie od: bialutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjaluˈtɛ̃ɲci, AS: bʹi ̯alutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mos.

Wiktionary

bialutki

zdrobnienie od: biały; bialuchny (bieluchny), bielutki, bialuśki (bieluśki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówią "bielutkie chmurki" zamiast bialutkie, "areoklub" zamiast aeroklub, "areobik" zamiast aerobik, że będzie "zero stopni" zamiast zero.

(1.1) Trudno uwierzyć, że bialutkie, pozbawione tłuszczu mięso krewetek, homarów, ośmiornic, kalmarów - to prawdziwa bomba szkodliwych składników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈlutʲci, AS: bʹi ̯alutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bialuśki, bieluśki, bielutki

Wiktionary

bianco

[czytaj: bianko] puste miejsce w pełnomocnictwie, rachunku lub innym dokumencie handlowym; blanco, blanko

SJP.pl

Bianco – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Reggio Calabria.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 4019 osób, 129,6 os./km².

Wikipedia

biandria

[czytaj: bi-andria] zawarcie przez kobietę nowego związku małżeńskiego bez rozwiązania poprzedniego; dwumęstwo

SJP.pl

bianka

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. jeden z księżyców Urana;

Wiktionary

Bianca, Bianka

- Bianka – imię żeńskie pochodzące z języka włoskiego (bianco – biały). Obchodzi imieniny 2 grudnia.

- Bianca – odmiana winorośli wyhodowana na Węgrzech

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjãŋka, AS: bʹi ̯ãŋka

Wiktionary

biarritz

[czytaj: bjaRIC] miasto we Francji

SJP.pl

Wikipedia

bias

społeczne i ideowe przekonania nieuświadamiane przez badacza

SJP.pl

- Bias (Landy) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy

- Bias (Lot i Garonna) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Lot i Garonna

- bias (elektronika) – technika utrzymywania niezerowej wartości (napięcia lub prądu)

- Bias (syn Amytaona) – w mitologii greckiej syn Amytaona, król Argos

- Bias (syn Leleksa) – w mitologii greckiej syn Leleksa, zabity przez Pylasa

- Bias (syn Priama) – w mitologii greckiej syn Priama

Wikipedia

biathlon

[czytaj: biatlon] dyscyplina sportu zimowego składająca się z biegu narciarskiego i strzelania; biatlon; diathlon; diatlon; dwubój zimowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zob. biatlon.

Wiktionary

Biathlon, biatlon, dwubój zimowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7,5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) biatlon, dwubój zimowy

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. biatlonowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|biatlon.

źródła.

== biathlon (język angielski.) ==

wymowa.

audioUS|En-us-biathlon.oga.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. biatlon, biathlon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biatlonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biatlon, dwubój zimowy

Wiktionary

biathlonista

mężczyzna, chłopak uprawiający biathlon (biatlon); biatlonista

SJP.pl

Biathlon, biatlon, dwubój zimowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7,5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.

Wikipedia

biathlonistka

→ biatlonistka

SJP.pl

Biathlon, biatlon, dwubój zimowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7,5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.

Wikipedia

Patrz:
biatlonistka

biathlonowy

związany z biathlonem (biatlonem, dwubojem zimowym); biatlonowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. zob. biatlonowy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biatlonowy

Wiktionary

biatlon

dyscyplina sportu zimowego składająca się z biegu narciarskiego i strzelania; biathlon; diathlon; diatlon; dwubój zimowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

Wiktionary

Biathlon, biatlon, dwubój zimowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7,5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) startować w biatlonie • zwycięzca biatlonu

synonimy.

(1.1) dwubój zimowy, biathlon

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biatlonista m., biatlonistka ż.

przym. biatlonowy

frazeologia.

etymologia.

(1.1) (etym|łac|bis. → dwa razy) + (etym|gr|ἆθλον. → zapasy, walka) = dwubój

:: por.

::: etymn|franc|décathlon., etymn|ang|decathlon. → dziesięciobój

::: etymn|ang. etymn|franc|pentathlon. → pięciobój

::: etymn|franc. etymn|ang|heptathlon. → siedmiobój

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biathlon

* arabski: (1.1) بياثلون m. (biyathlun)

* baskijski: (1.1) biatloi

* białoruski: (1.1) біятлон m. (bijatlon)

* bośniacki: (1.1) biatlon m.

* bułgarski: (1.1) биатлон m. (biatlon)

* chiński standardowy: (1.1) 滑雪射击 (huáxuě shèjī)

* chorwacki: (1.1) biatlon m.

* czeski: (1.1) biatlon m.

* duński: (1.1) biatlon w.

* estoński: (1.1) laskesuusatamine

* fiński: (1.1) ampumahiihto

* francuski: (1.1) biathlon m.

* galicyjski: (1.1) biatlón m.

* gruziński: (1.1) ბიატლონი (biat’loni)

* hebrajski: (1.1) ביאתלון m. (biyatlon)

* hindi: (1.1) बैथलॉन (baithalon)

* hiszpański: (1.1) biatlón m.

* indonezyjski: (1.1) biathlon

* japoński: (1.1) バイアスロン

* kataloński: (1.1) biatló m.

* kazachski: (1.1) биатлон / bïatlon

* koreański: (1.1) 바이애슬론

* litewski: (1.1) biatlonas m.

* łotewski: (1.1) biatlons m.

* macedoński: (1.1) биатлон m. (biatlon)

* niderlandzki: (1.1) biatlon n./m.

* niemiecki: (1.1) Biathlon n.

* norweski (bokmål): (1.1) skiskyting m./ż.

* nowogrecki: (1.1) δίαθλο n.

* portugalski: (1.1) biatlo m., biátlon m.

* romansz: (1.1) biatlon m.

* rosyjski: (1.1) биатлон m.

* rumuński: (1.1) biatlon n.

* serbski: (1.1) биатлон (biatlon) m.

* słowacki: (1.1) biatlon m.

* słoweński: (1.1) biatlon m.

* szwedzki: (1.1) skidskytte n.

* turecki: (1.1) biatlon

* ukraiński: (1.1) біатлон m.

* węgierski: (1.1) biatlon

* wietnamski: (1.1) môn trượt tuyết và bắn súng

* włoski: (1.1) biathlon m.

źródła.

== biatlon (język bośniacki.) ==

thumb|biatlon (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) sport. biatlon

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biatlonista m., biatlonistka ż.

przym. biatlonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwubój zimowy, biathlon

Wiktionary

biatlonista

mężczyzna, chłopak uprawiający biatlon (biathlon); biathlonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec, który uprawia biatlon

Wiktionary

Biathlon, biatlon, dwubój zimowy (łac. bi – dwu, gr. áthlon – zawody, nagroda) – zimowa dyscyplina sportu, łącząca biegi narciarskie ze strzelectwem. Polega na biegu na określonym dystansie (zwykle od 7,5 do 20 km), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy, przyjmując postawę stojącą lub leżącą, oddając za każdym razem po 5 strzałów. Rozgrywany jest również biathlon letni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biatlonista był szybki, ale stracił przewagę na strzelnicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biatlon m.

:: fż. biatlonistka ż.

przym. biatlonowy

Wiktionary

biatlonistka

→ biathlonistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta, która uprawia biatlon

Wiktionary

Patrz:
biathlonistka
Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biatlon m.

:: fm. biatlonista m.

przym. biatlonowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|biatlonista.

* bułgarski: (1.1) биатлонистка ż.

* francuski: (1.1) biathlète ż.

* słowacki: (1.1) biatlonistka

* włoski: (1.1) biathleta ż.

źródła.

== biatlonistka (język słowacki.) ==

thumb|biatlonistka (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. biatlonistka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjatlɔ̃ˈɲistka, AS: bʹi ̯atlõńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biatlon m.

:: fm. biatlonista m.

przym. biatlonowy

Wiktionary

biatlonowy

związany z biatlonem (biathlonem, dwubojem zimowym); biathlonowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany z biatlonem (biathlonem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pierwotnym znaczeniu, sztafeta to drużynowa konkurencja sportowa (biegowa, pływacka, narciarska, biatlonowa lub łyżwiarska), w której człownkowie drużyny jeden po drugim przechodzą przez etapy, przekazując kolejkę poprzez włożenie w rękę pałeczki lub po prostu przez dotyk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biatlon mrz., biathlon mrz., biatlonista mos., biatlonistka ż.

przym. biathlonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. biathlonowy

Wiktionary

biała

taki jak świeży śnieg; przeciwstawny do czarnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. rzeka, prawy dopływ Dunajca;

(1.3) geogr. rzeka, prawy dopływ Wisły;

(1.4) geogr. dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej;

(1.5) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, położona nad rzeką Seret;

(1.6) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, położona nad rzeką Seret;

Wiktionary

- Biała – herb szlachecki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez Białą przebiega droga wojewódzka nr 414.

(1.2) Biała to rzeka w Małopolsce.

(1.3) Na stokach Klimczoka znajdują się źródła Białej.

(1.4) W Białej urodziła się babcia Zofia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjawa, AS: bʹi ̯au̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. bialski

rzecz. bialanin/bialanka

Wiktionary

białaczka

choroba układu krwiotwórczego o charakterze nowotworowym, polegająca na nadmiernym, niekontrolowanym tworzeniu się oraz nieprawidłowym dojrzewaniu krwinek białych (leukocytów); leukemia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

Wiktionary

Białaczka (łac. leucaemia) – grupa nowotworów złośliwych o różnym przebiegu i objawach, która jest spowodowana patologicznym klonalnym rozrostem komórek układu krwiotwórczego o różnym stopniu dojrzałości w szpiku kostnym, a także w węzłach chłonnych i narządach krwiotwórczych okresu płodowego (wątroba, śledziona), a w późniejszym etapie również w innych tkankach. W konsekwencji choroby dochodzi do zaburzeń ilościowych i jakościowych komórek krwi obwodowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdiagnozowanie białaczki wymaga specjalistycznych badań krwi obejmujących badanie komórek krwi w szpiku i krwi obwodowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwat͡ʃka, AS: bʹi ̯au̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

przym. białaczkowy, białaczkotwórczy

czas. bielić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) leukemia, leukoza

Wiktionary

białaczkotwórczy

sprzyjający rozwojowi białaczki

SJP.pl

białaczkowiec

człowiek cierpiący na białaczkę

SJP.pl

białaczkowy

przymiotnik od: białaczka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. związany z białaczką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białaczka ż.

Wiktionary

białaczów

miasto w Polsce

SJP.pl

Białaczów – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Białaczów, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Białaczów oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela. W pobliżu miejscowości znajduje się rezerwat leśny Białaczów.

Wikipedia

białaczowianin

mieszkaniec Białaczowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

białaczowianka

mieszkanka Białaczowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

białaczowski

→ Białaczów

SJP.pl

Patrz:
Białaczów

białagłowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kobieta

(1.2) stpol. mężatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawaɡˈwɔva, AS: bʹi ̯au̯agu̯ova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białagłowka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białogłowa

(1.2) białogłowa

Wiktionary

białagłowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. młoda kobieta, niezbyt roztropna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawaɡˈwɔfka, AS: bʹi ̯au̯agu̯ofka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białagłowa ż., białogłowa ż.

Wiktionary

białas

lekceważące określenie człowieka rasy białej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. slang. człowiek o bladej skórze

(1.2) pot. slang. pejor. człowiek o białej skórze, człowiek białej rasy

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Białas:

- Adam Białas (ur. 1987) – polski lekarz

- Andrzej Białas (ur. 1936) – polski fizyk

- Barbara Białas (ur. 1989) – polska judoczka

- Czesław Białas (1909–1989) – polski działacz turystyczny i społecznik

- Czesław Białas (1931–1991) – polski sztangista

- Edmund Białas (1919–1991) – polski piłkarz

- Franciszek Białas (1900–1970) – polski polityk i działacz związkowy

- Franciszek Ksawery Białas (1878–1936) – polski duchowny rzymskokatolicki, werbista, sinolog

- Jan Białas (ur. 1952–1975) – polski piłkarz

- Jolanta Perek-Białas (ur. 1973) – polska socjolożka i ekonomistka

- Leokadia Białas-Cież – polska matematyczka

- Lucjan Białas (1940–2023) – polski piłkarz

- Ludwik Białas (1903–1939) – polski wojskowy, powstaniec śląski

- Magdalena Białas (ur. 1962) – polska pływaczka

- Marcin Białas – polski inżynier, specjalista z zakresu mechaniki

- Marcin Białas (ur. 1970) – polski teolog

- Maria Teresa Białas-Terakowska (1931–2023) – polska artystka, twórczyni tkaniny artystycznej

- Petronela Białas (1899–1985) – polska nauczycielka i działaczka społeczna

- Stefan Białas (ur. 1948) – polski trener piłkarski i komentator sportowy

- Władysław Białas (1894–1919) – polski wojskowy

- Zbigniew Białas (ur. 1960) – polski literaturoznawca i pisarz

- Zygmunt Białas (ur. 1935) – polski geolog i działacz ekologiczny

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na co się gapisz białasie?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biel m., białość ż., bielenie n.

:: fż. białaska ż.

przym. biały

czas. bielić ndk.

przysł. biało

Wiktionary

białasik

nazwisko

SJP.pl

białaska

pogardliwie: kobieta rasy białej

SJP.pl

białaszewo

- Białaszewo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo

- Białaszewo – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo

- Białaszewo – gromada

- Białaszewo – dawna gmina

Wikipedia

białaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie zdołbuszowskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

na Ukrainie

- Białaszów – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie ostrogskim

- Białaszów – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie zdołbunowskim

- Białaszów– wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim, w hromadzie Ostróg

- Białaszów – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie kowelskim

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. białaszowianin m., białaszowianka ż.

przym. białaszowski

Wiktionary

białaszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Białaszówka (ukr. Балашівка, Bałasziwka) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim, w hromadzie Bereźne. W 2001 liczyła 2169 mieszkańców.

W okresie międzywojennym wieś znajdowała się w granicach II RP, wchodząc w skład gminy Bereźne w powiecie kostopolskim, w województwie wołyńskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białaszówecki

Wiktionary

białaworóżowy

różowy o białawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o białawym odcieniu

Wiktionary

białawość

→ białawy

SJP.pl

Patrz:
białawy

białawoszary

szary o odcieniu białawym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary z odcieniem białawym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie zamawialiśmy takiej białawoszarej szafki. W katalogu była alabastrowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawavɔˈʃarɨ, AS: bʹi ̯au̯avošary

Wiktionary

białawozielony

zielony o białawym odcieniu

SJP.pl

białawożółtawy

nieco żółty o białawym odcieniu

SJP.pl

białawożółty

żółty o białawym odcieniu

SJP.pl

białawy

zbliżony do białego, nie do końca biały, prawie biały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

Wiktionary

Białawy – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wińsko.

Do 2023 r. miejscowość była przysiółkiem wsi Białawy Małe.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mężczyzna wyróżniał się na skrzyżowaniu, dzięki kurczowo trzymanemu, białawemu telefonowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwavɨ, AS: bʹi ̯au̯avy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biały mos., białość ż., biel ż., bielak mzw.

przym. biały, bielecki

przysł. białawo, biało

temsłow. biało-

czas. bielić

Wiktionary

białczak

nazwisko

SJP.pl

białczyk

nazwisko

SJP.pl

Białczyk (niem. Neu Balz) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Witnica.

W obecnym kształcie powstała w 1945 r. i składa się z kilku dawnych, odrębnych miejscowości. Nazwę miejscowości ustaliła poznańska komisja powołana do spolszczenia nazw niemieckich w Dolinie Dolnej Odry, zatwierdzając ją 8 listopada i ogłaszając w Poznańskim Dzienniku Wojewódzkim z 1945 r. w numerze 12. Wówczas nazwa odnosiła się jedynie do Neu Balz.

Wikipedia

białczyn

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

- Białczyn – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno

- Białczyn – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno

Wikipedia

białczyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Białczyński – polski pisarz

- Henryk Białczyński – polski statystyk

Wikipedia

białe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pionki, bierki białego koloru

forma przymiotnika.

(2.1) lm. nmos. od: biały

Wiktionary

W Polsce

- Białe – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

- Białe – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo

- Białe – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Szczawa

- Białe – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

- Białe – przysiółek wsi Rzemień w woj.podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Przecław

- Białe – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki

- Białe – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powszechnie wierzy się, że białe wygrywają.

(1.1) O tym, kto gra białymi decydują reguły danego turnieju.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mos., bielak mzw.

Wiktionary

białecki

nazwisko

SJP.pl

Biełecki, Białecka – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 5000 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Aleksander Białecki (ur. 1 stycznia 1929 we Włocławku, zm. 25 maja 2023 w Gdyni) – polski inżynier, dyrektor budowy Portu Północnego w Gdańsku.

- Antoni Białecki (ur. 11 czerwca 1836 w Warszawie, zm. 15 listopada 1912 w Jordanowicach koło Pruszkowa) – prawnik polski.

- Irena Wiszniewska-Białecka (ur. 1947) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, adwokat, sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego w latach 2001–2004.

- Ireneusz Białecki (ur. 1944) – polski socjolog, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego

- Małgorzata Białecka (ur. 1988 w Gdyni) – polska żeglarka.

- Michał Białecki (ur. 23 marca 1967 we Wrocławiu) – polski aktor, reżyser, producent.

- Róża Kolumba Białecka (ur. 23 sierpnia 1838 w Jaśniszczach, zm. 18 marca 1887 w Wielowsi) – założycielka klasztoru dominikanek w Polsce.

- Tadeusz Białecki (ur. 21 października 1933 w Lublińcu) – polski historyk, pracownik Uniwersytetu Szczecińskiego.

Wikipedia

białek

dawniej: kobieta zamężna, niewiasta, białogłowa

SJP.pl

- Białek – polskie nazwisko

Wikipedia

białężyce

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Białężyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 432.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

białka

dawniej: kobieta zamężna, niewiasta, białogłowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta zamężna

(1.2) stpol. bułka pszenna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: białko

Wiktionary

Białka, proteiny – wielkocząsteczkowe biopolimery o masie cząsteczkowej od ok. 10 tys. do kilku mln Da, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek w komórkach żywych odbywa się przy udziale specjalnych struktur komórkowych, zwanych rybosomami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niechciał z nami przestawać, niechciał bydła pasać,// Lepiey mu za białkami po ulicach hasać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjawka, AS: bʹi ̯au̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biały mos., biel ż., białko n.

czas. bielić

przym. biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białogłowa

Wiktionary

białko

1. przeźroczysta część ptasiego jaja;
2. potocznie: biała, nieprzejrzysta część gałki ocznej;
3. występujący we wszystkich żywych organizmach wielocząsteczkowy związek chemiczny zbudowany z co najmniej stu aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi; proteina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. anat. kulin. płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj

(1.2) anat. pot. biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki

(1.3) biochem. wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

(1.4) środ. przestępcze dokument, papier

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp., zob. białka.

Wiktionary

Białka, proteiny – wielkocząsteczkowe biopolimery o masie cząsteczkowej od ok. 10 tys. do kilku mln Da, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek w komórkach żywych odbywa się przy udziale specjalnych struktur komórkowych, zwanych rybosomami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jajo składa się z trzech części: białka, żółtka i skorupy.

(1.1) Prawdziwe punki noszą irokezy usztywnione białkiem.

(1.3) Według Światowej Organizacji Zdrowia dzienne zapotrzebowanie na białko wynosi 5% ogółu kalorii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjawkɔ, AS: bʹi ̯au̯ko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białka ż., biały mrz./mos., bielizna ż.

czas. bieleć ndk.

przym. biały, białkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) proteina, polipeptyd

Wiktionary

białkochłonność

→ białkochłonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. stosunek białka paszy do produkcji uzyskanej

Wiktionary

Patrz:
białkochłonny

białkomocz

obecność ciał białkowych w moczu; albuminuria; proteinuria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obecność białka w moczu;

Wiktionary

Białkomocz (łac. proteinuria) – występowanie białka w moczu.

- białkomocz fizjologiczny – dobowa utrata białka <250 mg (występuje m.in. w stanach dużego wysiłku fizycznego)

- białkomocz patologiczny – dobowa utrata białka z moczem wynosi >500 mg (niektóre podręczniki podają >300 mg)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy każdy białkomocz wskazuje na chorobę nerek?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) proteinuria

Wiktionary

białkopędny

powodujący wydalanie się białka z organizmu, spędzający białko z moczem

SJP.pl

białkopodobny

mający niektóre właściwości i budowę zbliżone do białka

SJP.pl

białkować

malować mlekiem wapiennym świeże tynki, płoty itp.; bielić

SJP.pl

białkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. ogrod. pokrywanie mlekiem wapiennym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białko n.

czas. bielić

przym. białkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielenie

Wiktionary

białkówka

gruba, mocna, biaława błona łącznotkankowa otaczająca gałkę oczną w jej tylnej części; twardówka

SJP.pl

Białkówka – przysiółek wsi Moderówka w Polsce położony w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jedlicze.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

białkowo

przymiotnik od: białko

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Białkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń

- Białkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Radzanowo

miejscowości na Białorusi

- Białkowo – dawny zaścianek. Tereny na których leżał znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody.

Zobacz też: Białków

Wikipedia

białkowo-lipidowy

zbudowany z białek i lipidów (np. błony białkowo-lipidowe)

SJP.pl

białkowość

→ białkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest białkowe

Wiktionary

Patrz:
białkowy
Powiązane:

przym. białkowy

przysł. białkowo

Wiktionary

białkowski

nazwisko

SJP.pl

białkowy

przymiotnik od: białko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący białka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać niezbędnych aminokwasów egzogennych, dlatego ważne jest, abyśmy pozyskiwali je poprzez dietę lub suplementy diety takie jak odżywka białkowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białko n., białkowanie n., białkowość ż.

czas. bielić

Wiktionary

biało

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem białej barwy, z obecnością białości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sala jadalna miała bagiety srebrne i była malowana na biało.

(1.1) Spadł śnieg, zrobiło się biało i jakoś tak świątecznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjawɔ, AS: bʹi ̯au̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biały mos., nabiał mrz., białas mos., biel ż., bielik mzw., bielidło n., bielenie n., pobielenie n., bielica ż., Bielice lm nm., białość ż., bielak mzw.

czas. bielić ndk., pobielić dk.

przym. białawy, biały, bialski, bielicki

temsłow. biało-

Wiktionary

biało-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na biały odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na białą barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na białą barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

(1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na biały kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) białobrązowy • białoszary • białozielony

(1.2) biało-czarny • biało-czerwony • biało-niebieski • biało-szary

(1.3) białobrody • białogrzywy • białoogonowy • białoskóry • białowłosy

(1.4) białobrzuszek • białogłowa • białogwardzista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biel ż.

przysł. biało

przym. białawy

czas. bielić

Wiktionary

biało-brązowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: biały i brązowy

Wiktionary

biało-czarny

w części biały, w części czarny; czarno-biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: biały i czarny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy macie w tej promocji coś oprócz biało-czarnych koszulek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: bʹi ̯au̯o‿čarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarno-biały

Wiktionary

biało-czerwono-niebieski

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy kolory: biały, czerwony i niebieski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na maszcie powiewały biało-czerwono-niebieskie flagi Francji i Czech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔ‿t͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: bʹi ̯au̯o‿červõno‿ńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biało-niebiesko-czerwony, czerwono-biało-niebieski, czerwono-niebiesko-biały, niebiesko-biało-czerwony, niebiesko-czerwono-biały

Wiktionary

biało-czerwono-zielono-żółty

przymiotnik

(1.1) mający cztery kolory: biały, czerwony, zielony i żółty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród biało-czerwono-zielono-żółtych straganów wasze stoisko wyraźnie się wyróżnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔ‿t͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿ʑɛlɔ̃nɔ‿ˈʒuwtɨ, AS: bʹi ̯au̯o‿červõno‿źelõno‿žuu̯ty

Wiktionary

biało-czerwono-zielony

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy kolory: biały, czerwony i zielony

Wiktionary

biało-czerwony

w części biały, w części czerwony; czerwono-biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: biały i czerwony

(1.2) przen. polski, dotyczący Polski, związany z reprezentacją Polski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. sport. reprezentant Polski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze względu na bezpieczeństwo wysokie kominy maluje się w poprzeczne biało-czerwone pasy, aby były dobrze widoczne z daleka.

(2.1) W środowy wieczór do kadry biało-czerwonych dołączył kolejny zawodnik.

(2.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔ‿t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: bʹi ̯au̯o‿červõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwono-biały

Wiktionary

biało-kasztanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: biały i kasztanowy

Wiktionary

biało-niebieski

w części biały, w części niebieski; niebiesko-biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: biały i niebieski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieco w bok za domami srebrzy się w słońcu biało-niebieska, drewniana cerkiewka, o kilkaset metrów dalej stoi pobudowana z czerwonej cegły „malenna” starowierców, pod samym prawie lasem, już za wsią, mały „nomastyr”, gdzie żyją starowierskie „inoczki”.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebiesko-biały

Wiktionary

biało-różowy

w części biały, w części różowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jednocześnie biały i różowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) różowo-biały

Wiktionary

biało-szaro-czarny

i biały, i szary, i czarny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy kolory: biały, szary i czarny

Wiktionary

biało-szary

w części biały, w części szary

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwa kolory: biały i szary

Wiktionary

biało-zielony

biały i zielony

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwa kolory: biały i zielony

Wiktionary

biało-żółty

w części biały, w części żółty; żółto-biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwa kolory: biały i żółty

Wiktionary

białoberezka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie wierchowińskim, w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy;

Wiktionary

Białoberezka (ukr. Білоберізка) – wieś w rejonie wierchowińskim, w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Białoberezka”.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białobereski

Wiktionary

białoborski

przymiotnik od: Biały Bór

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Białego Boru; związany z Białym Borem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biały Bór mrz.

Wiktionary

białoborzanin

mieszkaniec Białego Boru (miasta w Polsce)

SJP.pl

białoborzanka

mieszkanka Białego Boru (miasta w Polsce)

SJP.pl

białobożnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Białobożnica (ukr. Білобожниця, Biłobożnycia) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Białobożnica. Siedziba hromadzie Białobożnica. Liczy ponad 2000 mieszkańców. Droga terytorialna T 2001 przechodzi przez wieś.

Znajduje się tu stacja kolejowa Białobożnica, położona na linii dawnej Galicyjskiej Kolei Transwersalnej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białobożnicki

Wiktionary

białobrązowy

brązowy o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) brązowy z odcieniem białym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Weź tę książkę w białobrązowej okładce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: bʹi ̯au̯obrõũ̯zovy

Wiktionary

białobrewy

1. pingwin białobrewy - gatunek pingwina;
2. oceannik białobrewy - gatunek ptaka z rzędu rurkonosych;
3. lutung białobrewy - gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający białe brwi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z dziupli wyglądało białobrewe ptaszysko.

Wiktionary

białobrody

mający białą brodę, np. gnu białobrode, pekari białobrody

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o białej brodzie

Wiktionary

białobrzegi

miasto powiatowe w Mazowieckiem; * forma dopełniacza liczby mnogiej "Białobrzeg" - regionalna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Białobrzegi (czasem potocznie Białobrzegi Radomskie lub Białobrzegi nad Pilicą) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim. Leży nad rzeką Pilicą.

Miasto jest siedzibą władz gminy miejsko-wiejskiej Białobrzegi oraz powiatu białobrzeskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ciągu pierwszych trzystu lat istnienia Białobrzegi były małym miasteczkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈbʒɛɟi, AS: bʹi ̯au̯obžeǵi

Wiktionary

Powiązane:

przym. białobrzeski

rzecz. białobrzeżanin, białobrzeżanka

Wiktionary

białobrzeski

przymiotnik od: Białobrzegi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Białobrzegów, związany z Białobrzegami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białobrzegi nmos., białobrzeżanin m., białobrzeżanka ż.

Wiktionary

białobrzewski

nazwisko

SJP.pl

białobrzeżanin

mieszkaniec Białobrzegów

SJP.pl

białobrzeżanka

mieszkanka Białobrzegów

SJP.pl

białobrzuchy

1. bocian białobrzuchy, cukrownik białobrzuchy, bielik białobrzuchy - gatunki ptaków;
2. afrojeż białobrzuchy - gatunek ssaka z rodziny jeżowatych;
3. łuskowiec białobrzuchy - gatunek ssaka z rodziny pangolinów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający biały brzuch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈbʒuxɨ, AS: bʹi ̯au̯obžuχy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białobrzuszek m.

Wiktionary

białobrzuszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rzad. osobnik o białym brzuszku

Wiktionary

Leucogaster R. Hesse (białobrzuszek) – rodzaj grzybów z rodziny naziemkowatych (Albatrellaceae). W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykicał ku nam białobrzuszek i Zuzia podała mu koniczynkę.

Wiktionary

Powiązane:

przym. białobrzuchy

Wiktionary

białobrzuszka

białobrzuszka złotogłowa, białobrzuszka czarnogłowa - gatunki ptaków z rodziny papugowatych

SJP.pl

białobłocki

→ Białe Błota, → Białobłoty

SJP.pl

Białobłocki (Białynia odmiana Białobłocki, Białobłocki (a)) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Białynia.

Wikipedia

Patrz:
Białe Błota, → Białobłoty

białobłoty

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Białobłoty – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą

- Białobłoty – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno

- Białobłoty – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gizałki

- Białobłoty – gromada

- Białobłoty – zlikwidowany przystanek kolejowy w Białych Błotach, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

białocarsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Kyzył, nazwa używana przed 1918

Wiktionary

Powiązane:

przym. białocarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Biełocarsk

Wiktionary

białocerkiewicz

nazwisko

SJP.pl

białocerkiewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Białą Cerkwią, dotyczący Białej Cerkwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała Cerkiew ż.

Wiktionary

białocin

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Białocin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza

- Białocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów

Wikipedia

białoczelny

1. rzadko: mający białe czoło;
2. w zoologii: część nazwy systematycznej wielu gatunków ptaków, np. zimorodek białoczelny, albatros białoczelny, gęś białoczelna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o białym czole

Wiktionary

białoczółka

duży, wędrowny ptak wodny z rodziny kaczkowatych, zamieszkujący północną Eurazję i Amerykę Północną; gęś białoczelna

SJP.pl

białoczub

białoczub holenderski miniaturowy - rasa kur ozdobnych

SJP.pl

białodrzew

drzewo z rodziny wierzbowatych (Populus alba), gatunek topoli; topola biała

SJP.pl

Topola biała, białodrzew (Populus alba L.) – gatunek drzew z rodziny wierzbowatych (Salicaceae). Pochodzi z Europy, części Azji i Afryki Północnej. W Polsce gatunek rodzimy, częsty na niżu. Jest rośliną pionierską, wytwarzającą ogromne ilości pyłku i nasion.

Wikipedia

białodunajecki

przymiotnik od: Biały Dunajec

SJP.pl

białodzioby

1. mający biały dziób;
2. nur białodzioby - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny nurów;
3. dzioborożec białodzioby - gatunek dużego ptaka z rodziny dzioborożców

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma biały dziób

Wiktionary

białofioletowy

fioletowy o białym odcieniu

SJP.pl

białogard

miasto w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Białogard (niem. Belgard) – miasto w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba powiatu białogardzkiego oraz gminy wiejskiej Białogard. Dziewiąty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności).

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Białogard liczył 23 811 mieszkańców i był pod względem liczby ludności dziewiątym miastem w województwie zachodniopomorskim.

Białogard jest ośrodkiem handlowym i ma magazyn zbożowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Białogard jest miastem pomorskim.

(1.1) Białogard leży nad Parsętą i Leśnicą.

(1.1) Przy rynku w Białogardzie znajduje się kościół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwɔɡart, AS: bʹi ̯au̯ogart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białogardzianin m., białogardzianka ż.

przym. białogardzki

Wiktionary

białogardzianin

mieszkaniec Białogardu

SJP.pl

białogardzianka

mieszkanka Białogardu

SJP.pl

białogardzki

przymiotnik od: Białogard

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Białogardu, związany z Białogardem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O słynnych w całej Polsce białogardzkich przemytnikach papierosów znowu jest głośno.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białogard m., białogardzianin m., białogardzianka ż.

Wiktionary

białogardły

1. kuja białogardła, gołąb białogardły, drozd białogardły - gatunki ptaków;
2. nowik białogardły - gatunek gryzonia;
3. kaczka białogardła - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; lustrzynka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma białe gardło

Wiktionary

białogon

1. białogon afrykański - niewielki gryzoń z rodziny myszowatych;
2. dawniej: duży ptak z rodziny jastrzębiowatych; bielik, orzeł bielik;
3. chroniony ptak z rodziny muchołówek; białorzytka, opocznik;
4. rasa gołębia

SJP.pl

Białogon – część Kielc, jej początki sięgają pierwszej połowy XVII w., kiedy zaczęła istnieć jako osada przemysłowa. Położona jest na obrzeżach miasta, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 762. Posiada własną stację kolejową, na której zatrzymują się jedynie pociągi osobowe. Przy ulicy Fabrycznej, naprzeciw Skweru Brzezinki oraz Arboretum im. Władysława Dzikowskiego, znajduje się zabytkowy drewniany, kryty gontem, kościółek Przemienienia Pańskiego. Nieopodal, przy ulicy Pańskiej 1A znajduje się Dom Harcerza im. Natalii Machałowej. Przy ulicy Kolonia 34 znajduje się nowy kościół. Przy alei Górników Staszicowskich 22a mieści się Szkoła Podstawowa nr 20 w Kielcach, od 2009 roku nosząca imię Natalii Machałowej.

Wikipedia

białogóra

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

- Białogóra – wieś w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa

- Białogóra – historyczna nazwa miasta Weißenberg w Niemczech

- Białogóra – dawna kolonia, obecnie część wsi Dobrostany na Ukrainie

- Białogóra – dawna gmina wiejska w powiecie gródeckim województwa lwowskiego

- Białogóra – rezerwat przyrody w Nadmorskim Parku Krajobrazowym, położony w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa

- Białogóra (sygn. PLH220003) – specjalny obszar ochrony siedlisk, obszar Natura 2000

Wikipedia

białogórzyno

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Białogórzyno (niem. Bulgrin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Białogórzyno, po jej zniesieniu w gromadzie Pomianowo. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 314 mieszkańców.

Osady wchodzące w skład sołectwa: Białogórzynko, Stajkowo, Wronie Gniazdo.

Wikipedia

białogród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

Wiktionary

- Székesfehérvár (Białogród Królewski) – miasto na Węgrzech

- Białogród nad Dniestrem, hist. Akerman, Cetatea Albă – miasto na Ukrainie

- Belgrad – stolica Serbii

- Biełgorod – miasto w Rosji

- Białogród-Kolonia – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kleczew

- Białogród-Folwark – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kleczew

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwɔɡrut, AS: bʹi ̯au̯ogrut

Wiktionary

Powiązane:

przym. białogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Białogród nad Dniestrem, hist. Akerman

Wiktionary

białogródka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie zasławskim obwodu chmielnickiego, położona nad rzeką Wydawą;

Wiktionary

Białogródka (ukr. Білогородка) – wieś na Ukrainie w rejonie dubieńskim obwodu rówieńskiego.

Prywatna wieś szlachecka Biłohorodka, położona w województwie wołyńskim, w 1739 roku należała do klucza Ptycza Lubomirskich.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białogródecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. także Białogród

Wiktionary

białogrodzki

przymiotnik od: Białogród nad Dniestrem

SJP.pl

białogrzbiety

1. mający biały grzbiet, jasną sierść lub pióra;
2. bydło białogrzbiete - bydło o charakterystycznym umaszczeniu, białe na karku, grzbiecie i lędźwiach, a czarne lub czerwone na łbie i bokach;
3. część nazwy systematycznej wielu gatunków ptaków, np. dzięcioł białogrzbiety, ślepowron białogrzbiety, ostrolot białogrzbiety

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma biały grzbiet

Wiktionary

białogrzywy

1. mający białą grzywę;
2. serau białogrzywy - masywny ssak z rodziny krętorogich, występujący w Indonezji i Malezji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. mający białą grzywę, z białą grzywą

Wiktionary

białogwardyjski

związany z Białą Gwardią (białymi), siłami antybolszewickimi działającymi w Rosji w latach 1917-22 w czasie wojny domowej i później na emigracji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. wojsk. związany z białą gwardią (stronnictwem białych podczas rosyjskiej wojny domowej)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białogwardzista mos., białogwardyjskość ż.

Wiktionary

białogwardyjskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest białogwardyjskie; cecha tych, którzy są białogwardyjscy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białogwardzista m.

przym. białogwardyjski

przysł. białogwardyjsko

Wiktionary

białogwardzista

w Rosji w okresie rewolucji bolszewickiej: żołnierz wojsk kontrrewolucyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz białej gwardii

Wiktionary

Biali – zbiorcze określenie ruchów politycznych i sił zbrojnych działających podczas wojny domowej w Rosji w latach 1917–1923, walczących z komunistami (bolszewikami) i ruchami ich wspierającymi, mających na celu przywrócenie poprzedniego systemu ekonomicznego i politycznego. Biali określani są także jako Biała Armia (ros. Белая Армия), Biała Gwardia (Белая гвардия) lub Biały Ruch (Белое движение), lecz nie stanowili oni jednej organizacji, a poszczególne formacje działające w różnych częściach kraju nosiły różne nazwy. Nazwa „biali” powstała jako przeciwieństwo przyjętej przez komunistów symboliki związanej z kolorem czerwonym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) …republikę ze wszystkich stron otoczyli interwenci i białogwardziści.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biała gwardia ż., białogwardyjskość ż.

przym. białogwardyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biały

Wiktionary

białogłowa

przestarzałe: kobieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś książk. żart. kobieta, zwłaszcza zamężna;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. zob. białogłowy.

Wiktionary

Białogłowa – w języku staropolskim termin ten oznaczał kobietę zamężną. Pochodzi od białego nakrycia głowy, powszechnie stosowanego w dawnych wiekach przez kobiety. Wyraz ten znajdował się w użyciu do końca XVIII wieku, po czym wyszedł z obiegu. Jeszcze wcześniej, bo mniej więcej w połowie tego samego stulecia, z użycia wyszła jego skrócona forma białka (zachowana do dziś w języku kaszubskim).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Matka moja oświadcza, mądra białogłowa, / Że z drugim mężem dom ten opuścić gotowa, / A ja się śmieję wesół, ot sobie trzpiot młody!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈɡwɔva, AS: bʹi ̯au̯ogu̯ova

Wiktionary

Powiązane:

przym. białogłowy

rzecz. białagłowka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mężatka, daw. białka, podwika

Wiktionary

białogłówka

1. niewielki ptak z rodziny tyrankowatych, występujący w Peru i Ekwadorze;
2. rasa gołębia

SJP.pl

białogłowski

→ białogłowa (dawniej)

SJP.pl

Białogłowski (Weiskopf) – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

białogłowy

przestarzałe: kobieta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma białą głowę

(1.2) mający siwe lub bardzo jasne włosy

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|białogłowa.

Wiktionary

Białogłowy (ukr. Білоголови) – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W II Rzeczypospolitej miejscowość należała do gminy wiejskiej Olejów w powiecie zborowskim województwa tarnopolskiego.

W latach 1943–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali w niej 24 Polaków.

Do 2020 w rejonie zborowskim.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Naprzeciw siebie stanęło kilkudziesięciu rycerzy w pełnym rynsztunku, skutecznie zagrzewanych do walki przez białogłowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ, AS: bʹi ̯au̯ogu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białogłowa ż., białogłowiec m., białogłowik m., Białogłowski m., Białogłowy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) siwowłosy

Wiktionary

białokarpacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Białych Karpat, związany z Białymi Karpatami, pochodzący z Białych Karpat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białe Karpaty nmos.

przym. karpacki

Wiktionary

białokoszyce

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Białokoszyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Chrzypsko Wielkie.

Białokoszyce są położone nad południową częścią jeziora Białokoskiego, w otoczeniu lasów i pól uprawnych.Na terenie wsi, do którego należy ok. 150 ha pól uprawnych, znajduje się 10 gospodarstw. Strukturę ludności stanowi 41 osób.

Wikipedia

białokremowy

kremowy o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) kremowy o białym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Białokremowy brzuch zaskrońca zwyczajnego pokrywają nieregularne czarne plamaamy.

Wiktionary

białokropka

piętnówka białokropka - popularny w Polsce nocny motyl z rodziny sówkowatych, z charakterystycznymi białymi plamkami na skrzydłach

SJP.pl

białokrwinkowy

dotyczący białych krwinek

SJP.pl

białokrwiste

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; bielankowate

SJP.pl

Bielankowate, białokrwiste (Channichthyidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Są jedynymi kręgowcami, które nie mają we krwi hemoglobiny.

Wikipedia

białokrynica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim, położona nad rzeką Dziadowską Krynicą;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie podhajeckim;

Wiktionary

Na Ukrainie

- Białokrynica – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim

- Białokrynica – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie podhajeckim

- Białokrynica – dawna gmina wiejska w powiecie podhajeckim województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej

- Białokrynica – dawna gmina wiejska istniejąca do 1933 roku w woj. wołyńskim na terytorium II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

przym. białokrynicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. także Biełokrynica, Białakrynica

(1.2) hist. Białokiernica, hist. także Białakrynica

Wiktionary

białokryzy

gołąb białokryzy - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

białokurowicze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie oleskim obwodu żytomierskiego, położona u źródeł rzeki Żerem

(1.2) geogr. zob. Białokurowicze Nowe.

Wiktionary

Białokurowicze (ukr. Білокоровичі, Biłokorowyczi) – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie korosteńskim, nad Żerewem. W 2001 roku liczyła 2520 mieszkańców.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Białokurowicze Nowe, położony na linii Kijów – Sarny – Kowel.

Wikipedia

Powiązane:

(1.1)

przym. białokurowicki

(1.2)

przym. białokurowiecki

Wiktionary

białokwiatowy

1. ciemiężyk białokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny toinowatych; ciemiężyk lekarski;
2. krasnokwiat białokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający białe kwiaty

Wiktionary

białolądecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Białą Lądecką, dotyczący Białej Lądeckiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała Lądecka ż.

Wiktionary

białolicy

przestarzałe: mający białe lica, mający białą twarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o białym licu

Wiktionary

białoliliowy

liliowy o odcieniu białym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liliowy z odcieniem białym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie pierz białoliliowej bielizny z czarnymi skarpetkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔlʲiˈlʲjɔvɨ, AS: bʹi ̯au̯olʹilʹi ̯ovy

Wiktionary

białolistny

mający białe liście

SJP.pl

białomorski

przymiotnik od: Morze Białe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Morzem Białym lub położony nad nim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyle zarabiali budowniczowie Kanału Białomorskiego, zaś miejsc pracy było tyle, że chętnych trzeba było przywozić przymusowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔ̃ˈmɔrsʲci, AS: bʹi ̯au̯õmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Morze Białe n.

Wiktionary

białoń

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

białoniebieski

niebieski o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o białym odcieniu

Wiktionary

białonogi

mający białe nogi

SJP.pl

białonosy

1. mający biały nos;
2. delfinowiec białonosy - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; delfin białonosy;
3. ostronos białonosy - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny szopowatych; ostronos meksykański

SJP.pl

białonóżka

dawniej: koń lub klacz o białych nogach

SJP.pl

białoogonowy

mulak białoogonowy - gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych; jeleń wirginijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma biały ogon

Wiktionary

białooki

pingwin białooki, trogon białooki, bilbil białooki - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający białe oczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakaś białooka ryba przemknęła przed obiektywem.

Wiktionary

białopierśny

bagiewnik białopierśny - gatunek ptaka z rodziny chruścielowatych

SJP.pl

białopióry

1. mający białe pióra;
2. cudowronka białopióra - gatunek ptaka z rzędu wróblowych, występujący na Nowej Gwinei i pobliskich wyspach;
3. aborygenek białopióry - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych, występujący w Australii;
4. sześciopiór białopióry - gatunek ptaka z rzędu wróblowych, występujący na Nowej Gwinei

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma białe pióra lub pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈpʲjurɨ, AS: bʹi ̯au̯opʹi ̯ury

Wiktionary

białoplamy

kanczylek białoplamy - gatunek kanczyla występujący na Sri Lance; kanczyl indyjski

SJP.pl

białopole

1. miasto na Ukrainie;
2. nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na wschodzie Ukrainy, w obwodzie sumskim, siedziba rejonu białopolskiego;

Wiktionary

- Białopole – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Bogatynia

- Białopole – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Białopole

- Białopole – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim

- Białopole – gromada

- Białopole – miasto na Ukrainie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. białopolanin mos., białopolanka ż.

przym. białopolski

Wiktionary

białopolowy

w szachach: poruszający się po białych polach, np. goniec białopolowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szach. poruszający się po białych polach

Wiktionary

białopolski

→ Białopole

SJP.pl

Patrz:
Białopole

białoporek

rodzaj grzybów z rodziny pniarkowatych; porek

SJP.pl

Piptoporus P. Karst. (białoporek) – rodzaj grzybów z rodziny pniarkowatych (Fomitopsidaceae).

Wikipedia

białoprądnicki

przymiotnik

(1.1) związany z Prądnikiem Białym

Wiktionary

białopręgi

modrogończyk białopręgi - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

białopłetwy

1. morświn białopłetwy - gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;
2. głowacz białopłetwy - gatunek ryby z rodziny głowaczowatych;
3. kiełb białopłetwy - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;
4. żarłacz białopłetwy - gatunek drapieżnej ryby z rodziny żarłaczowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) icht. posiadający białe płetwy

Wiktionary

białoręki

gibon białoręki - gatunek ssaka naczelnego z rodziny gibonowatych o brązowo-czarnym ubarwieniu ciała i kończynach jasnego koloru; lar

SJP.pl

białoróżowy

różowy o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o białym odcieniu

Wiktionary

białorudy

rudy o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) rudy z odcieniem białym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skąd taki białoruda maść miotu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈrudɨ, AS: bʹi ̯au̯orudy

Wiktionary

białorunny

mający białe runo

SJP.pl

białorus

przestarzale: Białorusin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Białoruś jest krajem europejskim.

(1.1) Alek urodził się w rodzinie polskiej na Białorusi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwɔruɕ, AS: bʹi ̯au̯oruś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białoruszczyzna ż., Białorusin mos., Białorusinka ż., białorutenistyka ż., białorutenizacja ż., białoruski mrz.

przym. białoruski

przysł. po białorusku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Białorusi

Wiktionary

białorus.

skrót od: białoruski

SJP.pl

skrót

(1.1) = białoruski

Wiktionary

Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mova) – język wschodniosłowiański używany głównie na Białorusi. Liczba osób posługujących się nim wynosi około 6,5 miliona.

Język białoruski wyodrębnił się z języka ruskiego w XIV wieku. Białoruski język literacki powstał w XIX wieku, zaś literatura piękna w tym języku rozwinęła się w XX wieku; literatura białoruska nie jest tożsama z literaturą w języku ruskim, z którego wyodrębnił się zarówno język białoruski, jak i język ukraiński.

Wikipedia

Powiązane:

zob. białoruski.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr.: błr., błrus., brs.

Wiktionary

białorusin

obywatel Białorusi; Białorus (przestarzałe)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Wiktionary

Białorusini (biał. беларусы, biełarusy, ros. белорусы, biełorusy) – naród wschodniosłowiański zamieszkujący głównie tereny dzisiejszej Białorusi oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim Rosję, Ukrainę, Kazachstan, Łotwę i Litwę. Znaczne diaspory znajdują się również w USA, Izraelu, Kanadzie, Brazylii i Polsce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Polaków, Litwinów, Białorusinów i Rusinów połączyło wspólne zagrożenie. Była nim Moskwa – mówi białoruski historyk (…)

(1.1) Białorusini często mówią wyłącznie po rosyjsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈruɕĩn, AS: bʹi ̯au̯oruśĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białoruś ż.

:: fż. Białorusinka ż.

przym. białoruski

przysł. po białorusku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. Białorus

Wiktionary

białorusinka

obywatelka Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielu Polaków żeni się z Ukrainkami, Białorusinkami i innymi nie-Polkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka, AS: bʹi ̯au̯oruśĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białoruś ż., białoruszczyzna ż., białorusyzm mrz., białorusycyzm mrz.

:: fm. Białorusin mos.

przym. białoruski

przysł. po białorusku

Wiktionary

białoruski

przymiotnik od: Białoruś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

(1.2) dotyczący języka białoruskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Białoruska opozycja wyszła na ulice.

(2.1) Nie znam białoruskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈrusʲci, AS: bʹi ̯au̯orusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

zob. Białoruś.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) białoruszczyzna

Wiktionary

białorusko-polski

dotyczący Białorusi i Polski

SJP.pl

białoruskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem białoruskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem białoruskim

(1.3) spisany, stworzony w języku białoruskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈruskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯au̯oruskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

białoruskość

→ białoruski

SJP.pl

Patrz:
białoruski

białorusycyzm

białorusyzm; w językoznawstwie: wyraz zapożyczony z języka białoruskiego; zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na zwrocie lub konstrukcji składniowej charakterystycznej dla języka białoruskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka białoruskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔruˈsɨt͡sɨsm̥, AS: bʹi ̯au̯orusycysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białorusyzm mrz., Białorusinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białorusyzm, białorutenizm

Wiktionary

białorusyzm

białorusycyzm; w językoznawstwie: wyraz zapożyczony z języka białoruskiego; zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na zwrocie lub konstrukcji składniowej charakterystycznej dla języka białoruskiego

SJP.pl

białoruszczyzna

1. ogół cech białoruskich, kultura białoruska;
2. język białoruski;
3. w językoznawstwie, rzadko: wyraz zapożyczony z języka białoruskiego; zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na zwrocie lub konstrukcji składniowej charakterystycznej dla języka białoruskiego; białorusyzm, białorusycyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język białoruski

(1.2) to, co białoruskie

Wiktionary

Powiązane:

przym. białoruski

rzecz. Białorusinka ż., Białoruś ż., białoruski mrz.

Wiktionary

białorutenistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem języka, literatury i kultury białoruskiej

Wiktionary

Białorutenistyka – dział slawistyki zajmujący się badaniem języka, literatury i kultury białoruskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. białorutenizm mrz., Białoruś ż.

Wiktionary

białorutenizacja

nadawanie charakteru białoruskiego

SJP.pl

Wikipedia

białorutenizm

zapożyczenie z języka białoruskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. białorusycyzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔruˈtɛ̃ɲism̥, AS: bʹi ̯au̯orutẽńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białorutenistyka ż., białorutenista mos., białorutenistka ż., białorutenizacja ż.

przym. białorutenistyczny

czas. białorutenizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białorusycyzm, białorusyzm

Wiktionary

białorybica

ryba z rodziny siejowatych

SJP.pl

Białorybica (Stenodus leucichthys) – gatunek anadromicznej ryby łososiokształtnej, zaliczany do siejowatych (Coregoninae), blisko spokrewniony z nelmą (Stenodus nelma). Obydwa taksony były wcześniej klasyfikowane jako podgatunki w obrębie Stenodus leucichthys. Białorybica wymarła w warunkach naturalnych. Przetrwały jedynie populacje hodowlane.

Wikipedia

białorzęsy

mający bardzo jasne rzęsy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający bardzo jasne rzęsy

Wiktionary

białorzytka

chroniony ptak z rodziny drozdów; opocznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Oenanthe oenanthe|ref=tak., niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

Wiktionary

Białorzytka – ptak z rodziny muchołówek (20 gatunków z rodzaju Oenanthe), w szczególności występujące w Polsce:

- białorzytka zwyczajna (Oenanthe oenanthe)

- białorzytka pstra (Oenanthe pleschanka)

- białorzytka pustynna (Oenanthe deserti)

- białorzytka rdzawa (Oenanthe hispanica)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈʒɨtka, AS: bʹi ̯au̯ožytka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opocznik, podkamionka

Wiktionary

białorzytny

1. sroczek białorzytny - gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych;
2. sokół białorzytny - gatunek ptaka z rodziny sokołowatych; pustułka białorzytna;
3. nawałnik białorzytny - gatunek małego ptaka morskiego z rodziny nawałników; nawałnik maderski;
4. perukarz białorzytny - gatunek ptaka z rodziny szpakowatych;
5. srokacz białorzytny - gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny ostrolotów;
6. kormoran białorzytny - gatunek dużego ptaka z rodziny kormoranów;
7. sowica białorzytna - gatunek dużego ptaka z rodziny puszczykowatych;
8. śnieżka białorzytna - gatunek małego ptaka z rodziny wróbli;
9. mniszka białorzytna - gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych;
10. biegus białorzytny - gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych; biegus Bonapartego

SJP.pl

Gatunki o tym epitecie gatunkowym:

- Biegus białorzytny – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych

- Nawałnik białorzytny – gatunek małego ptaka morskiego z rodziny nawałników

- Kormoran białorzytny – gatunek dużego ptaka z rodziny kormoranów

- Perukarz białorzytny – gatunek ptaka z rodziny szpakowatych

- Sokół białorzytny – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych

- Sroczek białorzytny – gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych

Wikipedia

białość

kolor biały; biel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) barwa biała

Wiktionary

Albedo (łac. białość) – parametr fotometryczny określający zdolność odbijania światła przez daną powierzchnię. Pojęcie to do fizyki wprowadził Johann Heinrich Lambert. Liczbowo jest równe współczynnikowi odbicia fal z całego zakresu o długości 300–3000 nm lub całego zakresu widzialnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadmienia się dodatkowo, że dla otrzymania większej białości i pulchności pszennego pieczywa, posługują się piekarze potażem, biorąc 3 do 4 gramów potażu na 1 litr płynu, w którym się ciasto rozczynia.

(1.1) Fosforyczną białością powlekły się ściany / Nagich, skrzesanych turni; wielka cieniu rzeka / Ogarnia je i niesie w mroku oceany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielidło n., białas mos., biały mos., biel ż., wybielacz mrz., bielenie n., wybielenie n., wybielanie n., bielik mzw., bielak mzw.

czas. bielić ndk., wybielić dk., zabielić dk.

przym. białawy, biały

przysł. białawo, biało

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biel

Wiktionary

białosęp

padlinożerny ptak z rodziny jastrzębiowatych; ścierwnik biały

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Neophron percnopterus|Linnaeus|ref=tak., gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny jastrzębiowatych;

Wiktionary

Ścierwnik, ścierwnik biały, białosęp (Neophron percnopterus) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z podrodziny orłosępów (Gypaetinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Neophron. Występuje w Afryce oraz od południowej Europy po środkową i południową Azję. Jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy wiedzieliście, że białosęp potrafi rozbijać jaja strusi kamieniami?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ścierwnik biały, ścierwnik

Wiktionary

białoskórnictwo

dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i na odzież

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież

Wiktionary

Białoskórnictwo – rzemiosło garbarskie specjalizujące się w wytwarzaniu cienkich, delikatnych skór na rękawiczki i odzież.

W procesie natłuszczania używano ałunu glinowego i żółtek. Skóry przed garbowaniem były mocno zwapnione i starannie obrobione mechanicznie. Cechy białoskórnicze posiadały folusze, w których ugniatano skóry. Garbowano głównie skóry pochodzące z kozłów, baranów, cieląt, łosi, jeleni, saren.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔskurʲˈɲit͡stfɔ, AS: bʹi ̯au̯oskurʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białoskórnik mos., białoskórniczka ż.

przym. białoskórniczy

Wiktionary

białoskórniczy

dotyczący białoskórnictwa lub białoskórnika

SJP.pl

białoskórnik

garbarz pracujący w białoskórnictwie, zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i na odzież

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. garbarz wytwarzający cienkie, delikatne skóry na rękawiczki i odzież;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) mikol. nazwa systematyczna|Cystostereum|Pouzar., rodzaj grzybów z rodziny białoskórnikowatych

Wiktionary

- białoskórnik – dawny rodzaj rzemieślnika

- białoskórnik – rodzaj grzybów

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. białoskórnictwo n.

:: fż. białoskórniczka ż.

Wiktionary

białoskórski

nazwisko

SJP.pl

Białoskórski – polski herb szlachecki.

Wikipedia

białoskóry

mający białą skórę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający białą skórę

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Białoskóry – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów

- Białoskóry – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc

Wikipedia

białoskrzydły

mający białe skrzydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma białe skrzydła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czarne anioły choć białoskrzydłe • A na ich twarzach miny obrzydłe • Na sinym niebie jak fajerwerki • Ale przeklęte raz i na wieki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈskʃɨdwɨ, AS: bʹi ̯au̯oskšydu̯y

Wiktionary

białośliwie

wieś w Polsce

SJP.pl

- Białośliwie – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Białośliwie

- Białośliwie – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Białośliwie

- Białośliwie – gmina

- Białośliwie – gromada

- Białośliwie – stacja kolejowa

- Białośliwie Wąskotorowe – stacja kolei wąskotorowej

Wikipedia

białośliwski

przymiotnik od: Białośliwie

SJP.pl

białosmugi

perkozek białosmugi - gatunek ptaka z rodziny perkozów

SJP.pl

białosrebrny

srebrny z białym odcieniem

SJP.pl

białosrebrzysty

srebrzysty o białym odcieniu

SJP.pl

białost.

skrót od: białostocki

SJP.pl

skrót

(1.1) = białostocki

Wiktionary

białosterny

astrapia białosterna, faeton białosterny - gatunki ptaków

SJP.pl

białostocczanin

mieszkaniec Białegostoku; białostoczanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Białostocczyzny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔstɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: bʹi ̯au̯ostocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok m., białostoczanin m., białostoczanka ż., Białostocczyzna ż.

:: fż. Białostocczanka ż.

przym. białostocki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Podlasianin, Podlaszanin; pot. Podlaszuk; żart. śledzik

Wiktionary

białostocczanka

mieszkanka Białegostoku; białostoczanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Białostocczyzny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔstɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: bʹi ̯au̯ostocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok m., Białostocczyzna ż., białostoczanin m., białostoczanka ż.

:: fm. Białostocczanin m.

przym. białostocki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Podlasianka, Podlaszanka

Wiktionary

białostocczyzna

region w Polsce, region białostocki; Białostockie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region wokół Białegostoku, na Podlasiu, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa białostockiego

Wiktionary

Podlasie (albo Podlasze; biał. Падляшша, Padlaszsza, Padlašša, ukr. Підляшшя, Pidlaszszia, lit. Palenkė, łac. Podlachia) – historyczna kraina Polski leżąca na Nizinie Podlaskiej. Historyczne Podlasie obejmuje centralną i południową część województwa podlaskiego, północny wschód i północ województwa lubelskiego i wschodni skrawek województwa mazowieckiego (powiat łosicki). Zamieszkana jest głównie przez Podlasian, a także w niektórych rejonach przez Podlaszuków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Województwo podlaskie obejmuje przede wszystkim Białostocczyznę i Suwalszczyznę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔstɔt͡sˈt͡ʃɨzna, AS: bʹi ̯au̯ostocčyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok mrz., Białostocczanin mos., białostoczanin mos., Białostocczanka ż., białostoczanka ż.

przym. białostocki

Wiktionary

białostocki

przymiotnik od: Białystok (miasto), Białostockie (Białostocczyzna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Białegostoku, związany z Białymstokiem

Wiktionary

- Białostocki – herb szlachecki

- powiat białostocki

osoby o nazwisku „Białostocki”:

- Jan Białostocki (1921–1988) – polski historyk sztuki

- Zygmunt Białostocki (1887–1942/43) – polski muzyk, pianista i kompozytor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Białostocki Wydział Śledczy zaczął odnotowywać pojawianie się, w różnych miejscach miasta, dobrze podrobionych jednozłotówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈstɔt͡sʲci, AS: bʹi ̯au̯ostocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok m., białostoczanin m., białostoczanka ż., Białostocczanin mos., Białostocczanka ż., Białostocczyzna ż., Białostockie n.

Wiktionary

białostockie

przymiotnik od: Białystok (miasto), Białostockie (Białostocczyzna)

SJP.pl

białostoczanin

mieszkaniec Białegostoku; białostocczanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Białegostoku

(1.2) osoba pochodząca z Białegostoku, urodzona w Białymstoku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłumy białostoczan oraz turystów odwiedziły podbiałostocki skansen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔstɔˈt͡ʃãɲĩn, AS: bʹi ̯au̯ostočãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok m., Białostocczyzna ż., Białostocczanin mos., Białostocczanka ż.

:: fż. białostoczanka ż.

przym. białostocki

Wiktionary

białostoczanka

mieszkanka Białegostoku; białostocczanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Białegostoku

(1.2) kobieta pochodząca z Białegostoku, urodzona w Białymstoku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔstɔˈt͡ʃãnka, AS: bʹi ̯au̯ostočãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białystok m., Białostocczyzna ż., Białostocczanin mos., Białostocczanka ż.

:: fm. białostoczanin m.

przym. białostocki

Wiktionary

białostopy

1. lepilemur białostopy - gatunek lemura;
2. szczuroskoczek białostopy - gatunek gryzonia

SJP.pl

białostrząb

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

białoszary

szary o odcieniu białym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary z odcieniem białym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwa lata temu ta sofa była białoszara, więc chyba najwyższy czas na czyszczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈʃarɨ, AS: bʹi ̯au̯ošary

Wiktionary

białoszewski

nazwisko

SJP.pl

- Czesław Białoszewski (zm. 2007) – prawnik, działacz sportowy, regionalista

- Ryszard Wincenty Białoszewski (ur. 1903, zm. 1966) – kawaler krzyża Virtuti Militari V klasy, kolejarz

- Miron Białoszewski (ur. 1922, zm. 1983) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz i aktor teatralny

- Tomasz Białoszewski – dziennikarz, autor programów publicystycznych i reportaży

- Tomasz Białoszewski (grafik) (ur. 1955, zm. 2004) – grafik

Wikipedia

białoszyi

1. mający białą szyję;
2. dzięcioł białoszyi - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych; dzięcioł syryjski;
3. bocian białoszyi - gatunek dużego ptaka z rodziny bocianów;
4. koliber białoszyi - gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych; bielczyk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający białą szyję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałem dzięcioła białoszyjego, który jest rzadkością w centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈʃɨji, AS: bʹi ̯au̯ošyi ̯i

Wiktionary

białotrzonowy

czubajka białotrzonowa - gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

białouchy

1. uistiti białoucha - gatunek małpy z rodziny płaksowatych;
2. dydelf białouchy - gatunek ssaka z podrodziny dydelfów; dydelf południowy;
3. bilbil białouchy, turak białouchy - gatunki ptaków

SJP.pl

Białouchy (Peltopsinae) – zdefiniowana w 2014 roku monotypowa podrodzina ptaków z rodziny ostrolotów (Artamidae).

Wikipedia

białowargi

jeleń białowargi - gatunek jelenia

SJP.pl

białowąs

nazwisko

SJP.pl

Białowąs – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Pierwsze wzmianki w kronikach o tej miejscowości pojawiają się już w średniowieczu. Dawne lenno rodów von Vodig oraz von Glasenapp. Ostatnim właścicielem majątku rycerskiego Balfanz (dawna, germańska nazwa Białowąsu) był Friedrich Wilhelm Graf von Rittberg. Twórcą obecnego układu przestrzennego zespołu pałacowo-parkowego był R. Haase. Do niego też należał majątek w okresie budowy pałacu wraz z zabudowaniami gospodarczymi.

Wikipedia

białowąsy

mający białe wąsy

SJP.pl

białowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Białowice (niem. Billendorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański.

Na południowy zachód od Białowic leżała dawna wieś Jasion (obecnie nie istnieje).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

białowieski

przymiotnik od: Białowieża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Białowieży, związany z Białowieżą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do bezwizowej strefy obok Brześcia zostały również włączone rejony: brzeski, żabinecki, prużański, świsłocki, kamieniecki w tym Puszcza Białowieska na terenie Białorusi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjawɔˈvʲjɛsʲci, AS: bʹi ̯au̯ovʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białowieża ż., białowieżanin m., białowieżanka ż.

przym. białowieszczański

Wiktionary

białowieszczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. białowieski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białowieża ż., Białowieszczański m., Białowieszczańska ż.

przym. białowieski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białowieski

Wiktionary

białowieża

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Równinie Bielskiej;

Wiktionary

Białowieża (biał. Белавежа Biełavieža, w miejsc. gwarze białoruskiej Bałavež lub Biełavieš) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Białowieża. Leży na rozległej polanie w Puszczy Białowieskiej, nad Narewką, na Równinie Bielskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczniowie zwiedzą Białowieżę i Hajnówkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. białowieżanin m., białowieżanka ż.

przym. białowieski, białowieszczański

Wiktionary

białowieżanin

mieszkaniec Białowieży

SJP.pl

białowieżanka

mieszkanka Białowieży

SJP.pl

białowiż

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie rokitnickim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Studenicą, niedaleko na wschód przebiegała granica II RP

Wiktionary

Białowiż (ukr. Біловіж) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie sarneńskim, w hromadzie Rokitno. W 2001 liczyła 1021 mieszkańców, spośród których 1018 wskazało jako ojczysty język ukraiński, a 3 rosyjski.

W okresie międzywojennym wieś znajdowała się w granicach II RP, wchodząc w skład gminy Kisorycze w powiecie sarneńskim, w województwie wołyńskim. Stacjonowała w niej Kompania graniczna KOP „Białowiż”.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białowiski

Wiktionary

białowodzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Białej Wody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała Woda ż.

:: fż. białowodzianka ż.

przym. białowodzki

Wiktionary

białowodzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Białej Wody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała Woda ż.

:: fm. białowodzianin mos.

przym. białowodzki

Wiktionary

białowodzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Białej Wody, związany z Białą Wodą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biała Woda ż., białowodzianin mos., białowodzianka ż.

Wiktionary

białowłosy

mający białe włosy; siwowłosy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma białe włosy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba o białych włosach

Wiktionary

białoząbka

białoząbka dwubarwica - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

białozębny

1. mający białe zęby;
2. tukotuko białozębny - gatunek gryzonia

SJP.pl

białozębowate

rodzina mchów

SJP.pl

białożewin

wieś w Polsce

SJP.pl

Białożewin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

Wieś duchowna Białowieżyno, własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 447 mieszkańców. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

Wikipedia

białozielonawy

zielonawy o białym odcieniu

SJP.pl

białozielonkawy

zielonkawy o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielonkawy o białym odcieniu

Wiktionary

białozielono

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem białozielonej barwy

Wiktionary

Powiązane:

przym. białozielony

Wiktionary

białozielony

zielony o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o białym odcieniu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. białozielono

Wiktionary

białozór

ptak drapieżny z rodziny sokołów; krzeczot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Falco rusticolus|ref=tak., zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

Wiktionary

Białozór, sokół norweski (Falco rusticolus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae), największy przedstawiciel rodzaju Falco.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwɔzur, AS: bʹi ̯au̯ozur

Wiktionary

białozórka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Białozórka (ukr. Білозірка, Biłozirka) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim. W 2001 liczyła 1102 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. białozórski

Wiktionary

białożółto

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem białożółtej barwy

Wiktionary

Powiązane:

przym. białożółty

Wiktionary

białożółty

żółty o białym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o białym odcieniu

Wiktionary

Powiązane:

przysł. białożółto

Wiktionary

białołęcki

→ Białołęka (dzielnica lub wieś)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Białołęką, dotyczący Białołęki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białołęka ż.

Wiktionary

białołęka

1. dzielnica w północnej części prawobrzeżnej Warszawy;
2. wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Białołęka – dzielnica Warszawy, położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Wikipedia

białucha

gatunek walenia z rodziny narwalowatych; wal biały, białucha arktyczna

SJP.pl

Białucha (Delphinapterus) – rodzaj wodnych ssaków z rodziny narwalowatych (Monodontidae).

Wikipedia

biały

taki jak świeży śnieg; przeciwstawny do czarnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek walczący z bolszewikami podczas rewolucji w Rosji i wojnie domowej;

(1.2) hist. członek lub zwolennik polskiego stronnictwa politycznego, działającego w okresie powstania styczniowego;

Wiktionary

- Biały – barwa biała

- Biała odmiana człowieka

- Biały – część wsi Wojniuńce na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Opsa

- Trzy kolory. Biały – film z 1993

Osoby o nazwisku Biały

- Jan Biały (1897–1984), oficer, pilot, d-ca 304, cichociemny

- Julian Józef Biały (1861–1941), ksiądz rzymskokatolicki

- Juliusz Biały (1931–), dyplomata

- Leszek Biały (1940–), nauczyciel, polityk

- Leszek Biały (1954–), tłumacz, pisarz

- Leszek Biały (1919–1945), oficer

- Marcin Biały (1830–1923), duchowny rzymskokatolicki

- Marcin Biały (1988–), hokeista

- Marek Biały (1949–), inżynier, działacz opozycyjny, samorządowiec

- Paweł Biały (1976–), piłkarz ręczny

- Roman Biały (1888–1919), działacz niepodległościowy, żołnierz

- Stanisław Biały, kasztelan trocki na przełomie XV i XVI wieku

- Stanisław Biały (1868–1932), prawnik, polityk, działacz społeczny

- Stanisław Biały, szachista, medalista

- Wiktor Biały (1889–1924), działacz ruchu robotniczego

- Witold Biały (1915–1986), duchowny rzymskokatolicki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Admirał Kołczak był jednym z ostatnich przywódców Białych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjawɨ, AS: bʹi ̯au̯y

Wiktionary

białynicki

nazwisko

SJP.pl

białynin

Białynin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

Wikipedia

białys

rodzaj drożdżówki z cebulą i makiem

SJP.pl

białystok

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodniej Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą województwa podlaskiego jest Białystok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjaˈwɨstɔk, AS: bʹi ̯au̯ystok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Białostockie n., Białostocczyzna ż., białostoczanin m., białostoczanka ż., Białostocczanin m., Białostocczanka ż.

przym. białostocki, podbiałostocki

Wiktionary

biba

libacja alkoholowa; bibka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przyjęcie z alkoholem

Wiktionary

Biba – osiemnasty album zespołu Boys wydany w sierpniu 2002 roku w firmie fonograficznej Green Star. Na płycie znajdują się remiksy znanych polskich DJ-ów, a także prezentacja multimedialna. Do piosenek "Biba" i "Figo-fago" nakręcono teledyski. Teledysk do piosenki "Figo-fago" został tylko raz wyemitowany w TV, gdyż dopatrzono się w nim elementów nieprzyzwoitych i zakazano jego emisji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idę dziś na bibę do Basi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiba, AS: bʹiba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibka ż.

Wiktionary

bibelocik

zdrobnienie od: bibelot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bibelot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibelot mrz.

Wiktionary

bibelot

drobny przedmiot pełniący najczęściej funkcję dekoracyjną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobny przedmiot o charakterze dekoracyjnym

Wiktionary

Bibelot (fr. „gracik”) – niewielki przedmiot, najczęściej niemający istotnej wartości użytkowej, spełniający funkcję ozdobną; określenie używane zwykle w liczbie mnogiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wystawie można obejrzeć cenną zastawę stołową oraz bibeloty z miśnieńskiej porcelany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈbɛlɔt, AS: bʹibelot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bibelocik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cacko, durnostojka

Wiktionary

biber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. kapelusz

Wiktionary

Geografia:

- Biber – rzeka w Niemczech i Szwajcarii, dopływ Renu

- Biber – rzeka w Niemczech, dopływ Dunaju

Osoby:

- Heinrich Ignaz Biber – austriacki kompozytor i skrzypek pochodzenia czeskiego

- Salomon (Szlomo) Biber – polski dziennikarz i pisarz pochodzenia żydowskiego

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kapelusz.

źródła.

== biber (język bośniacki.) ==

thumb|biber (1.1)

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pieprz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

bibi

obce imię żeńskie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Asia Bibi – pakistańska katoliczka

- Islam Bibi – afgańska oficer policji oraz aktywistka na rzecz praw kobiet

- Mordechaj Bibi – izraelski prawnik i polityk

Wikipedia

bibiampol

wieś w Polsce

SJP.pl

Bibiampol – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

bibiana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn;

Wiktionary

Bibiana, Bibianna, Wiwiana – imię żeńskie utworzone od łacińskiej nazwy rodu Vivius i oznaczające „należąca do rodu Vivii”. Z kolei owa łacińska nazwa rodowa wywodzi się od łac. przymiotnika vivus, oznaczającego „żywy, żwawy”. Wymiana W na B odzwierciedla ludową włoską i hiszpańską wymowę tego imienia. W Polsce nadawane co najmniej od 1755 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja stryjeczna babka ma na imię Bibiana.

(1.1) Niektóre imiona są po prostu rzadko spotykane – mówi Bibiana Lisik z Rudy Śląskiej.

(1.1) W Kościele katolickim na 2 grudnia przypada wspomnienie św. Bibiany z Rzymu, patronki epileptyków i chorych umysłowo.

(1.1) Bibiany dzień swej patronki, czyli imieniny, obchodzą 2 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈbʲjãna, AS: bʹibʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: war. Bibianna ż., Wiwiana ż.

:: zdrobn. Bibianka ż., Biba ż., Bibusia ż., Bibunia ż.

:: fm. Bibian mos., Wiwian mos.

przym. Bibianin, Bibianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Bibianna, Wiwiana; zdrobn. Bibianka, Biba, Bibusia, Bibunia

Wiktionary

bibianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bibiany lub z nią związany

SJP.pl

bibianka

zdrobnienie od: Bibiana (imię żeńskie)

SJP.pl

bibianna

imię żeńskie

SJP.pl

- Bibiana (imię)

- Bibianna (wieś)

- Bibianna (przystanek kolejowy)

Wikipedia

bibianów

Wikipedia

bibice

Bibice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Integralne części miejscowości: Czekaj, Łysa Góra. Skrajem wsi przebiega DK7.

Wikipedia

bibicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bibicami, dotyczący Bibic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bibice nmos.

Wiktionary

bibik

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bibik (ur. 1979) – polska filolożka klasyczna

- Olga Bibik (ur. 1976) – rosyjska wspinaczkini sportowa

Wikipedia

bibimbap

ryż z warzywami, wołowiną i jajkiem przyprawiony pastą z papryczek chili, danie kuchni koreańskiej

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. ryż z warzywami, wołowiną, jajkiem i przyprawami;

Wiktionary

Bibimbap (kor. 비빔밥, dosł. „mieszany ryż” lub „mieszane danie”) – popularne danie kuchni koreańskiej.

Bibimbap to ryż z warzywami, wołowiną i jajkiem, przyprawiony pastą z papryczek chili. Jedna z wariacji tej potrawy, dolsot-bibimbap (돌솥 비빔밥), podawana jest w gorącej kamiennej misie, do której dodawane jest surowe jajko.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bibimbap to popularne koreańskie danie.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|kor|비빔밥.

uwagi.

tłumaczenia.

* koreański: (1.1) 비빔밥

źródła.

== bibimbap (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bibimbap.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bibimbap

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bibisyn

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hist. pogardliwe określenie propagandy PRL na radio BBC

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słuchał, słuchał bibisyna, aż mu spuchła łepetyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈbʲisɨ̃n, AS: bʹibʹisỹn

Wiktionary

bibka

libacja alkoholowa; biba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: biba; przyjęcie z alkoholem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józek urządza dziś bibkę, masz ochotę się przyłączyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲipka, AS: bʹipka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biba ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biba, popijawa, libacja, lumpka

Wiktionary

bibl.

skrót od: biblijny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

bibli-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Biblią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) biblista • biblistka • biblistyczny • biblistyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblia ż., Biblia ż.

Wiktionary

biblia

1. księga mająca dla kogoś duże znaczenie;
2. potocznie: książka dużych rozmiarów, gruba;
3. książka dająca komuś wzory do naśladowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

(1.2) przepisany lub wydrukowany egzemplarz Biblii (1.1)

Wiktionary

Biblia (stgr. βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga; l.m. βιβλία, biblia – księgi), Pismo Święte – wspólna nazwa (hiperonim) różnych dzieł literackich, zwanych kanonami. Łączy je znaczna część wspólna i to, że są otoczone kultem religijnym: judaizm, chrześcijaństwo i niektóre inne religie abrahamowe uznają swoje kanony za Słowo Boże – objawienie natchnione przez Boga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wersja katolicka Biblii posiada łącznie 1261 rozdziałów.

(1.2) Możesz mi podać moją Biblię?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲja, AS: bʹiblʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblicyzm mrz., biblia ż., biblistyka ż., biblista m., biblistka ż., biblizm m.

przym. biblijny, biblistyczny

przysł. biblijnie

temsłow. bibli-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Pismo Święte

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|Biblijo.

Wiktionary

bibliatryka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. umiejętność odnawiania starych ksiąg

Wiktionary

biblicum

[czytaj: biblikum] rzymska wyższa uczelnia kościelna kształcąca specjalistów w dziedzinie biblistyki; Pontificium Institutum Biblicum; Papieski Instytut Biblijny

SJP.pl

Papieski Instytut Biblijny, Biblicum (Pontificio Istituto Biblico, Pontifical Biblical Institute) – katolicki instytut naukowy o prawach szkoły wyższej, prowadzony przez jezuitów, mający swą siedzibę w Rzymie i podległy kanonicznie bezpośrednio Stolicy Apostolskiej. Od samego początku Instytut prowadzony jest przez jezuitów.

Wikipedia

biblicyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. rygoryzm w interpretacji biblijnej, uznanie Biblii za jedyną bazę w przepowiadaniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biblia ż.

Wiktionary

biblijnie

przysłówek

(1.1) właściwie dla Biblii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biblia ż., biblia ż.

przym. biblijny

Wiktionary

biblijno-pastoralny

związany z nauką płynącą z Biblii oraz z duszpasterstwem (np. studium biblijno-pastoralne)

SJP.pl

biblijny

dotyczący Biblii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daniel to imię pochodzenia biblijnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈblʲijnɨ, AS: bʹiblʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biblia ż., biblia ż., biblista m., biblistyka ż., biblizm mrz.

przym. biblistyczny, postbiblijny, przedbiblijny

przysł. biblijnie

Wiktionary

biblijo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. Biblia

Wiktionary

bibling

[czytaj: bibling lub bajbling] wspólne odczytywanie i interpretowanie Biblii w miejscach publicznych

SJP.pl

biblio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z książką

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bibliofilia • bibliografia • bibliologia • bibliomania

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βιβλίον. (biblíon) → książka

uwagi.

tłumaczenia.

* bułgarski: (1.1) библио-

* czeski: (1.1) biblio-

* hiszpański: (1.1) biblio-

* nowogrecki: (1.1) βιβλιο-

* słowacki: (1.1) biblio-

* włoski: (1.1) biblio-

źródła.

== biblio- (język hiszpański.) ==

wymowa.

IPA3|bi.βljo.

znaczenia.

element słowotwórczy

(1.1) biblio-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

(1.1) biblio- + -teca > biblioteca → biblioteka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲjɔ, AS: bʹiblʹi ̯o

Wiktionary

bibliobus

autobus wyposażony w regały z książkami i czasopismami, biblioteka objazdowa; bibliowóz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) autobus z objazdową biblioteką

Wiktionary

Bibliobus – obwoźna, ruchoma biblioteka. Najczęściej są to autobusy lub specjalizowane samochody ciężarowe, wyposażone w regały z książkami i czasopismami, dodatkowo posiadają miejsca i stoliki do czytania. Książki udostępnia się czytelnikom w ten sam sposób, jak w wypożyczalni. Przeważnie organizowany w małych miejscowościach, w których brak biblioteki. Ma za zadanie rozpowszechniać kulturę czytelniczą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲiˈblʲjɔbus, AS: bʹiblʹi ̯obus

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliowóz

Wiktionary

bibliofag

żartobliwie:
1. osoba czytająca mnóstwo książek; mól książkowy, książkoholik, książkojad;
2. szkodnik, np. mysz, mól

SJP.pl

bibliofil

kolekcjoner i miłośnik książek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik książek

Wiktionary

Bibliofilstwo (gr. biblos – książka, phileo – kocham) – miłośnictwo i znawstwo w zbieraniu książek, uwzględniające zarówno dobór tematyczny (np. kolekcjonowanie dzieł z zakresu hippiki) jak też rzadkość dzieła.

Terminu „bibliofilstwo” użył po raz pierwszy Richard de Bury, kanclerz Edwarda III, jeden z najwybitniejszych bibliofilów, w dziele O miłości do ksiąg (łac. Philobiblon) (1344, druk 1473).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrafinowani bibliofile wsłuchują się w szelest kartek, skrzypienie oprawy, brzęk okuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈblʲjɔfʲil, AS: bʹiblʹi ̯ofʹil

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliofilstwo n., bibliofilia ż.

:: fż. bibliofilka ż.

przym. bibliofilski

przysł. bibliofilsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biblioman; pot. mól książkowy

Wiktionary

bibliofilia

zamiłowanie do książek

SJP.pl

bibliofilka

→ bibliofil

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłośniczka książek

Wiktionary

Patrz:
bibliofil
Powiązane:

rzecz. bibliofilstwo n., bibliofilia ż.

:: fm. bibliofil m.

przym. bibliofilski

przysł. bibliofilsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliomanka

Wiktionary

bibliofilski

dotyczący zamiłowania do kolekcjonowania rzadkich i cennych książek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bibliofilami, zbieraniem książek, przeznaczony dla bibliofili

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W drukach okolicznościowych, bibliofilskich lub literaturze pięknej dajemy paginę większą, cycerową, a nawet tercjową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliofil mos., bibliofilka ż., bibliofilstwo n., bibliofilia ż.

przysł. bibliofilsko

Wiktionary

bibliofilstwo

zamiłowanie do zbierania książek, znawstwo i kolekcjonerstwo cennych dzieł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miłośnictwo książek polegające na ich znawstwie i kolekcjonowaniu

Wiktionary

Bibliofilstwo (gr. biblos – książka, phileo – kocham) – miłośnictwo i znawstwo w zbieraniu książek, uwzględniające zarówno dobór tematyczny (np. kolekcjonowanie dzieł z zakresu hippiki) jak też rzadkość dzieła.

Terminu „bibliofilstwo” użył po raz pierwszy Richard de Bury, kanclerz Edwarda III, jeden z najwybitniejszych bibliofilów, w dziele O miłości do ksiąg (łac. Philobiblon) (1344, druk 1473).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bibliofil m., bibliofilia ż., bibliofilka ż.

przym. bibliofilski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliomania, bibliofilia

Wiktionary

bibliognozja

dawniej: nauka o książkach; bibliologia, księgoznawstwo

SJP.pl

Bibliologia historyczna (od gr. biblion – książka i logos – słowo, nauka; również bibliognozja) – nauka o powstawaniu książek od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, utożsamiana z księgoznawstwem. Głównym zadaniem bibliologii historycznej jest ustalenie wartości źródłowej książki. Bibliologia zajmuje się książką na trzech etapach jej istnienia: produkcji, rozpowszechnienia i czytelnictwa.

Wikipedia

bibliograf

specjalista w dziedzinie bibliografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. specjalista w dziedzinie bibliografii

Wiktionary

Bibliografia (gr. βιβλιο „książka” + γραφία „pisanie”) – termin dwuznaczny:

- wykaz (spis) dokumentów pisanych, uporządkowany według pewnych kryteriów i spełniający określone zadania informacyjne;

- dział nauki o utworach piśmiennictwa, definiujący zasady tworzenia wspomnianych spisów.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliografia ż.

:: fż. bibliografka ż.

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliographer

* białoruski: (1.1) бібліёграф m.

* bułgarski: (1.1) библиограф m.

* duński: (1.1) bibliograf w.

* estoński: (1.1) bibliograaf

* fiński: (1.1) bibliografi

* hiszpański: (1.1) bibliógrafo m.

* interlingua: (1.1) bibliographo

* niemiecki: (1.1) Bibliograf m., Buchwissenschaftler m.

* nowogrecki: (1.1) βιβλιογράφος m.

* nowopruski: (1.1) bibliōgrafs m.

* portugalski: (1.1) bibliógrafo m.

* słowacki: (1.1) bibliograf m.

* ukraiński: (1.1) бібліограф m.

* węgierski: (1.1) bibliográfus

* włoski: (1.1) bibliografo m.

źródła.

== bibliograf (język duński.) ==

wymowa. IPA3|biblioˈgʁɑˀf.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) bibliograf

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliografia ż.

:: fż. bibliografka ż.

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliografia ż.

:: fż. bibliografka ż.

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliographer

* białoruski: (1.1) бібліёграф m.

* bułgarski: (1.1) библиограф m.

* duński: (1.1) bibliograf w.

* estoński: (1.1) bibliograaf

* fiński: (1.1) bibliografi

* hiszpański: (1.1) bibliógrafo m.

* interlingua: (1.1) bibliographo

* niemiecki: (1.1) Bibliograf m., Buchwissenschaftler m.

* nowogrecki: (1.1) βιβλιογράφος m.

* nowopruski: (1.1) bibliōgrafs m.

* portugalski: (1.1) bibliógrafo m.

* słowacki: (1.1) bibliograf m.

* ukraiński: (1.1) бібліограф m.

* węgierski: (1.1) bibliográfus

* włoski: (1.1) bibliografo m.

źródła.

== bibliograf (język duński.) ==

wymowa. IPA3|biblioˈgʁɑˀf.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) bibliograf

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bibliografia

spis książek w danym zbiorze (np. w dorobku autora, w zasobach biblioteki, itp.)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

(1.2) nauk. nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;

Wiktionary

Bibliografia (gr. βιβλιο „książka” + γραφία „pisanie”) – termin dwuznaczny:

- wykaz (spis) dokumentów pisanych, uporządkowany według pewnych kryteriów i spełniający określone zadania informacyjne;

- dział nauki o utworach piśmiennictwa, definiujący zasady tworzenia wspomnianych spisów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pełen wykaz wykorzystanych prac znajduje się w bibliografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja, AS: bʹiblʹi ̯ografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliograf mos., bibliografka ż.

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliograf mos., bibliografka ż.

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

frazeologia.

(1.1) bibliografia rozumowana

etymologia.

etym|gr|βιβλίο|γραφή. → księga + piszę

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliography; (1.2) bibliology

* arabski: (1.1) ببليوجرافيا ż.

* baskijski: (1.1) bibliografia

* białoruski: (1.1) бібліяграфія ż.; (1.2) бібліяграфія ż.

* bułgarski: (1.1) библиография ż., книгопис m.; (1.2) библиография ż.

* duński: (1.1) bibliografi

* fiński: (1.1) bibliografia

* francuski: (1.1) bibliographie ż.

* hiszpański: (1.1) bibliografía ż.

* indonezyjski: (1.1) bibliografi

* japoński: (1.1) furi|書誌|しょし. (sho shi), furi|書誌学|しょしがく. (sho shi gaku)

* kataloński: (1.1) referència bibliogràfica ż.

* kazachski: (1.1) кітапнама

* koreański: (1.1) 서지학 (sŏjihak)

* niderlandzki: (1.1) bibliografie ż.

* niemiecki: (1.1) Bibliographie ż., Bibliografie ż.; (1.2) Bibliographie ż., Bibliografie ż.

* nowogrecki: (1.1) βιβλιογραφία ż.

* portugalski: (1.1) bibliografia ż.

* rosyjski: (1.1) библиография ż.; (1.2) библиография ż.

* rumuński: (1.1) bibliografie

* słowacki: (1.1) bibliografia ż.

* turecki: (1.1) bibliyografya

* tybetański: (1.1) དཔེ་ཐོ (dpe tho)

* ukraiński: (1.1) бібліографія ż.; (1.2) бібліографія ż.

* walijski: (1.1) llyfryddiaeth ż.

* węgierski: (1.1) könyvészet, bibliográfia; (1.2) könyvészet, bibliográfia

* włoski: (1.1) bibliografia ż.

źródła.

== bibliografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibliografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bibliograficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bibliograficzne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bibliograficzny

przysł. bibliograficznie

Wiktionary

bibliograficzny

przymiotnik

(1.1) związany z bibliografią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Normy bibliograficzne dotyczące publikacji elektronicznych są nadal in statu nascendi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliograficzność ż., bibliografia ż., bibliograf m.

Wiktionary

bibliografka

specjalistka w zakresie bibliografii

SJP.pl

bibliolatra

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto popada w bibliolatrię

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliolatria ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliolater, bibliolatrist

* interlingua: (1.1) bibliolatra

* portugalski: (1.1) bibliólatra m.

źródła.

== bibliolatra (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibliolatra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈlatra, AS: bʹiblʹi ̯olatra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliolatria ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliolatria ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliolater, bibliolatrist

* interlingua: (1.1) bibliolatra

* portugalski: (1.1) bibliólatra m.

źródła.

== bibliolatra (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibliolatra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bibliolatria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bibliolatra mos.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|Biblia|-latria. etym|grec|βιβλίον. → księga + etym|grec|λατρεία. → służba, uwielbienie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliolatry

* francuski: (1.1) bibliolâtrie ż.

* interlingua: (1.1) bibliolatria

* niemiecki: (1.1) Bibliolatire ż.

* portugalski: (1.1) bibliolatria ż.

* szwedzki: (1.1) bibliolatri n.

* włoski: (1.1) bibliolatria ż.

źródła.

== bibliolatria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibliolatria, kult Biblii, kult ksiąg

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja, AS: bʹiblʹi ̯olatrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliolatra mos.

Wiktionary

bibliolog

specjalista w dziedzinie nauki o książce; księgoznawca, biblioznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista od bibliologii; badacz książek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Profesor Nowak jest wybitnym bibliologiem, zajmuje się historią druku w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliologia ż.

przym. bibliologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) księgoznawca

Wiktionary

bibliologia

nauka o książce; księgoznawstwo, biblioznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o książce

Wiktionary

Bibliologia, księgoznawstwo – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści, a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną, jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi, tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) księgoznawstwo, biblioznawstwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) bibliografia, bibliotekoznawstwo, edytorstwo, księgarstwo

pokrewne.

rzecz. bibliolog m.

przym. bibliologiczny

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|biblio-|-logia.

uwagi.

(1.1) Liczba mnoga w tabeli odmiany została podana za Słownikiem gramatycznym języka polskiego. Inne słowniki (np.: Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, Uniwersalny słownik języka polskiego) odnotowują, że rzeczownik ten nie tworzy liczby mnogiej.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliology

* białoruski: (1.1) бібліялогія ż.

* bułgarski: (1.1) библиология ż.

* niemiecki: (1.1) Bibliologie ż.

* rosyjski: (1.1) библиология ż., книговедение n.

* ukraiński: (1.1) бібліологія ż.

źródła.

== bibliologia (język włoski.) ==

wymowa.

IPA|bi.bljo.lo.'ʤi.a.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bibliologia, księgoznawstwo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈlɔɟja, AS: bʹiblʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliolog m.

przym. bibliologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) księgoznawstwo, biblioznawstwo

Wiktionary

bibliologiczny

związany z nauką o książce; biblioznawczy, księgoznawczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bibliologią, dotyczący bibliologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliologia ż., bibliolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) księgoznawczy

Wiktionary

bibliolożka

→ bibliolog

SJP.pl

Patrz:
bibliolog

biblioman

miłośnik zbierania książek; bibliomaniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba gromadząca kolekcję książek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zazwyczaj wybierał się taki biblioman na wyprawę do klasztoru z koszem węgrzyna i podpoiwszy mnicha klucz mającego od biblioteki, rabował co się dało, a książki wyrzucał przez otwarte okno, gdzie wspólnik umyślnie na to postawiony, chwytał je i pakował na brykę.

(1.1) Długo mi opowiadał ten smutnie nastrojony handlarz używanej literatury o prawdziwych bibliomanach, którzy nowem złotem za zbutwiałe papiery płacili, którzy rozkoszowali się charakterystyczną wonią dawnych szpargałów....

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliomania ż.

:: fż. bibliomanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliofil, bibliomaniak

Wiktionary

bibliomancja

wróżenie na podstawie interpretacji przypadkowo wybranych fragmentów z ksiąg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie przez przypadkowe otwarcie księgi, zwykle Biblii

Wiktionary

Bibliomancja – sztuka wróżenia przy użyciu świętych ksiąg (w kulturze europejskiej zwykle Biblii), uznawana za wariant stychomancji. Polega na otworzeniu księgi na losowej stronie (na przykład poprzez postawienie jej na grzbiecie) oraz wskazaniu wersu bądź fragmentu tekstu z zamkniętymi oczami. Odnaleziony fragment ma odpowiadać na nurtujące praktykującego bibliomancję pytania, zawierać porady lub przepowiadać przyszłość. Praktyka ta była również wykorzystywana podczas procesów o czary.

Wikipedia

bibliomania

namiętność zbierania, kolekcjonowania książek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

Wiktionary

Bibliomania – jeden z możliwych objawów w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym polegający na obsesyjnej namiętności do kolekcjonowania książek rzadkich lub efektownych bez względu na ich wartość intelektualną czy użytkową. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w DSM-IV nie uznaje bibliomanii za zaburzenie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) książkomania, bibliofilstwo, bibliofilia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biblioman mos., bibliomanka ż.

przym. bibliomański

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|biblio-|-mania.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bibliomania

* bułgarski: (1.1) библиомания ż., библиоманство n.

* estoński: (1.1) bibliomaania

* francuski: (1.1) bibliomanie ż.

* hiszpański: (1.1) bibliomanía ż.

* interlingua: (1.1) bibliomania

* niderlandzki: (1.1) bibliomanie ż.

* niemiecki: (1.1) Bibliomanie ż.

* nowogrecki: (1.1) βιβλιομανία ż.

* portugalski: (1.1) bibliomania ż.

* rumuński: (1.1) bibliomanie ż.

* szwedzki: (1.1) bibliomani n.

* ukraiński: (1.1) бібліоманія ż.

* włoski: (1.1) bibliomania ż.

źródła.

== bibliomania (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bibliomania.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bibliomania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja, AS: bʹiblʹi ̯õmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioman mos., bibliomanka ż.

przym. bibliomański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książkomania, bibliofilstwo, bibliofilia

Wiktionary

bibliomaniak

potocznie: miłośnik kolekcjonowania książek; biblioman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba z pasją gromadząca książki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wcisnął jakiemuś bibliomaniakowi kilka książek po profesorze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. bibliomaniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliofil, biblioman

Wiktionary

bibliomanka

kobieta mająca zamiłowanie do zbierania książek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: biblioman

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioman mos., bibliomania ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliofilka

Wiktionary

bibliometria

ogół badań z wykorzystaniem analizy danych bibliograficznych

SJP.pl

Bibliometria – nazwa stosowana od 1969 r., przez Alana Pritcharda i Roberta A. Faithorne’a zamiast wcześniejszej, nieścisłej nazwy bibliografia statystyczna. Ta nauka wywodzi się z badań naukometrycznych i jest zbiorem metod matematycznych oraz statystycznych używanych do badania komunikacji piśmienniczej.

Wikipedia

bibliometryczny

→ bibliometria

SJP.pl

Patrz:
bibliometria

bibliopojeja

rzadko: umiejętność tworzenia i komponowania książek

SJP.pl

bibliopola

dawniej: sprzedawca ksiąg, księgarz

SJP.pl

bibliopsychologia

nauka badająca zjawiska psychiczne związane z wpływem książek na czytelników; psychologia książki i czytelnictwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem wpływu książki (czytelnictwa) na kształtowanie się postaw czytelników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔpsɨxɔˈlɔɟja, AS: bʹiblʹi ̯opsyχoloǵi ̯a

Wiktionary

bibliot.

skrót od: bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy

SJP.pl

bibliotaf

żartobliwie: "grabarz książek", posiadacz biblioteki niepozwalający nikomu korzystać z książek, które zgromadził

SJP.pl

biblioteczka

zdrobnienie od: biblioteka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: biblioteka

(1.2) niewielki księgozbiór

(1.3) przeszklony regał na książki

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W swojej dziecięcej biblioteczce miałem książkę pt. „Magnus i wiewiórka”.

(1.3) Widać było, że poukładał książki w biblioteczce bez ładu i składu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈtɛt͡ʃka, AS: bʹiblʹi ̯otečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarz m., bibliotekarka ż., bibliotekarzowanie n.

czas. bibliotekarzować ndk.

przym. bibliotekarski, biblioteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) księgozbiór

Wiktionary

biblioteczno-informacyjny

dotyczący biblioteki i informacji (np. system biblioteczno-informacyjny)

SJP.pl

biblioteczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biblioteką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na regałach bibliotecznych brakuje współczesnej prozy greckiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblia ż., biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarz m., bibliotekarka ż., bibliotekarzowanie n.

czas. bibliotekarzować ndk.

przym. bibliotekarski, wokółbiblioteczny, przybiblioteczny

Wiktionary

biblioteka

1. instytucja gromadząca i udostępniająca książki, wydawnictwa;
2. księgozbiór, zwł. uporządkowany;
3. biblioteczka; mebel na książki;
4. seria wydawnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;

(1.2) zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem

(1.3) mebel do przechowywania książek

(1.4) inform. zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;

Wiktionary

Biblioteka (gr. βιβλιοθήκη bibliotheke; βιβλίον biblion – książka, θήκη thēkē – zbiornik) – instytucja kultury, która gromadzi, przechowuje i udostępnia materiały biblioteczne oraz informuje o materiałach bibliotecznych (swoich i obcych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chociaż nie mogłem kupić tej książki, to w bibliotece znalazłem jej jakieś stare wydanie.

(1.2) Hrabia z dumą pokazywał swoją bibliotekę.

(1.3) W tej bibliotece trzymam książki z XIX wieku.

(1.4) To jest stara wersja biblioteki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈtɛka, AS: bʹiblʹi ̯oteka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliotekarstwo n., bibliotekarz mos., bibliotekarka ż., bibliotekarzowanie n.

:: zdrobn. biblioteczka ż.

czas. bibliotekarzować ndk.

przym. bibliotekarski, biblioteczny, wokółbiblioteczny, przybiblioteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. książnica; gwara. stud. kujownia; gw-pl|Górny Śląsk|biblotyka.

(1.2) księgozbiór

Wiktionary

bibliotekarka

pracownica biblioteki, specjalistka w zakresie bibliotekarstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która pracuje w bibliotece

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bibliotekarka przyniosła mi cztery opasłe tomiska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka, AS: bʹiblʹi ̯otekarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarzowanie n.

:: fm. bibliotekarz m.

czas. bibliotekarzować ndk.

przym. bibliotekarski, biblioteczny

Wiktionary

bibliotekarski

przymiotnik od: bibliotekarz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub zawodem bibliotekarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblia ż., bibliotekoznawczyni ż., biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarz mos., bibliotekarka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarzowanie n.

przym. biblioteczny

czas. bibliotekarzować

Wiktionary

bibliotekarstwo

1. zawód bibliotekarza;
2. wiedza z zakresu działalności biblioteki; bibliotekoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaw. zawód, zajęcie bibliotekarza

(1.2) wiedza o prowadzeniu biblioteki

(1.3) pot. eduk. kierunek studiów dotyczących bibliotekarstwa (1.2)

(1.4) daw. stanowisko bibliotekarza

Wiktionary

Bibliotekarstwo – ogół umiejętności teoretycznych i praktycznych potrzebnych do wykonywania czynności bibliotekarza: gromadzenia, opracowania i udostępniana zbiorów bibliotecznych; także: zawód pozwalający na wykonywanie czynności bibliotecznych. Bibliotekarstwo wchodzi w zakres bibliotekoznawstwa, jako dyscyplina teoretyczna zajmująca się systematyką i metodyką czynności bibliotecznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Myślałam, że bibliotekarstwo jest raczej posłannictwem, a nie zwykłą fuchą.

(1.2) Wiedzę o dziejach bibliotekarstwa wyniósł ze studiów.

(1.3) Zwykle po bibliotekarstwie zostaje się bibliotekarzem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliotekarzowanie n., biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarz mos., bibliotekarka ż.

czas. bibliotekarzować ndk.

przym. bibliotekarski, biblioteczny, wokółbiblioteczny, przybiblioteczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bibliotekoznawstwo

Wiktionary

bibliotekarz

pracownik biblioteki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik biblioteki;

Wiktionary

Bibliotekarz (w odniesieniu do kobiet stosuje się formę bibliotekarka) – pracownik biblioteki, pracownik zatrudniony zawodowo w bibliotekarstwie; tytuł i stanowisko w hierarchii służby bibliotecznej. Według przepisów unijnych (dyrektywa 89/48) osoba zatrudniona jako bibliotekarz musi mieć ukończone co najmniej studia licencjackie z zakresu informacji naukowej i bibliotekoznawstwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam znajomego bibliotekarza, który zawsze mi odkłada najnowsze książki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ, AS: bʹiblʹi ̯otekaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarzowanie n.

:: fż. bibliotekarka ż.

czas. bibliotekarzować

przym. bibliotekarski, biblioteczny

Wiktionary

bibliotekarzować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. wypełniać obowiązki bibliotekarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarz m., bibliotekarka ż., bibliotekarzowanie n., bibiloteczka ż., biblioteczka ż.

przym. bibliotekarski, biblioteczny

Wiktionary

bibliotekarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie zawodu bibliotekarzafakt.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., biblioteczka ż., bibliotekarstwo n., bibliotekarz m., bibliotekarka ż.

czas. bibliotekarzować

przym. bibliotekarski, biblioteczny

Wiktionary

bibliotekomat

automat służący do odbierania i oddawania zbiorów bibliotecznych; książkomat

SJP.pl

bibliotekoznawca

specjalista w zakresie wiedzy o działalności i dziejach bibliotek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibliot. specjalista w bibliotekoznawstwie

Wiktionary

Bibliotekoznawstwo, nauka o bibliotekarstwie – dyscyplina zajmująca się teoretycznymi i praktycznymi problemami funkcjonowania bibliotek, m.in. problematyką katalogowania książek i czasopism, organizacji oraz zarządzania biblioteką w ujęciu historycznym i współczesnym. Bibliotekoznawstwo jest osobną dziedziną naukową w grupie nauk humanistycznych i wraz z bibliografią dało podstawy współczesnemu księgoznawstwu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan profesor był bibliotekoznawcą i regionalistą, wykładał w Katowicach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., bibliotekoznawstwo n.

:: fż. bibliotekoznawczyni ż.

przym. bibliotekoznawczy

Wiktionary

bibliotekoznawczy

związany z wiedzą o działalności biblioteki; bibliotekarski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bibliot. odnoszący się do bibliotekoznawstwa, związany z bibliotekoznawstwem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliotekoznawca mos., bibliotekoznawczyni ż., bibliotekoznawstwo

Wiktionary

bibliotekoznawczyni

specjalistka w zakresie wiedzy o działalności i dziejach bibliotek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w bibliotekarstwie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblioteka ż., bibliotekoznawstwo n.

:: fm. bibliotekoznawca

przym. bibliotekarski, bibliotekoznawczy

Wiktionary

bibliotekoznawstwo

wiedza z zakresu działalności biblioteki; bibliotekarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bibliot. nauk. nauka zajmująca się formami i metodami pracy bibliotekarskiej

(1.2) nauk. eduk. kierunek studiów dotyczących bibliotekoznawstwa (1.1)

(1.3) nauk. eduk. wydział na którym studiuje się bibliotekoznawstwo (1.2)

Wiktionary

Bibliotekoznawstwo, nauka o bibliotekarstwie – dyscyplina zajmująca się teoretycznymi i praktycznymi problemami funkcjonowania bibliotek, m.in. problematyką katalogowania książek i czasopism, organizacji oraz zarządzania biblioteką w ujęciu historycznym i współczesnym. Bibliotekoznawstwo jest osobną dziedziną naukową w grupie nauk humanistycznych i wraz z bibliografią dało podstawy współczesnemu księgoznawstwu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Janina zajmuje się zawodowo bibliotekoznawstwem już czterdzieści lat.

(1.2) Ile godzin angielskiego macie na bibliotekoznawstwie?

(1.3) W którym roku otwarto wydziały dziennikarstwa i bibliotekoznawstwa w Katowicach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibliotekoznawca mos., bibliotekoznawczyni ż.

przym. bibliotekoznawczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bibliotekarstwo

(1.2) pot. bibliotekarstwo

Wiktionary

biblioterapeuta

psycholog lub psychiatra stosujący czytanie wybranych tekstów jako pomoc terapeutyczną w leczeniu pacjentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) terapeuta prowadzący biblioterapię

Wiktionary

Biblioterapeuta – osoba stosująca jedną z form terapii zajęciowej, jaką jest biblioterapia, jako metodę psychicznego wsparcia. Psycholog lub psychiatra stosujący czytanie wybranych tekstów jako pomoc terapeutyczną w leczeniu pacjentów.

W instytucjach wychowawczych biblioterapię prowadzą przeważnie nauczyciele, którzy służą pomocą uczniom pod względem rozwojowym i leczniczym. Nauczyciele, którzy nie są pedagogami specjalnymi, chcący posługiwać się biblioterapią, powinni przejść przeszkolenie, na którym poznają szczegóły procesu biblioterapeutycznego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. biblioterapia ż.

:: fż. biblioterapeutka ż.

przym. biblioterapeutyczny

Wiktionary

biblioterapeutka

kobieta psycholog lub psychiatra stosująca czytanie wybranych tekstów jako pomoc terapeutyczną w leczeniu pacjentów

SJP.pl

biblioterapia

stosowanie czytania wybranych tekstów jako pomocy terapeutycznej w psychiatrii i psychologii

SJP.pl

Biblioterapia – dział arteterapii wykorzystującej użycie wyselekcjonowanych materiałów czytelniczych jako pomocy terapeutycznej w medycynie i psychiatrii, a także poradnictwo w rozwiązywaniu problemów osobistych przez ukierunkowane czytanie.

Biblioterapia zakłada wykorzystanie książek i czasopism dla regulacji systemu nerwowego i psychiki człowieka. Bada również możliwości profilaktycznego traktowania książki i czytelnictwa w szerszych zbiorowościach społecznych.

Wikipedia

bibliowóz

autobus wyposażony w regały z książkami i czasopismami, biblioteka objazdowa; bibliobus

SJP.pl

biblioznawca

specjalista w dziedzinie nauki o książce; księgoznawca, bibliolog

SJP.pl

biblioznawczy

związany z nauką o książce; księgoznawczy, bibliologiczny

SJP.pl

biblioznawstwo

nauka o książce; księgoznawstwo; bibliologia

SJP.pl

Bibliologia, księgoznawstwo – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści, a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną, jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi, tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

Wikipedia

bibliozofia

rzadko: nauka o zasadach i celowości gromadzenia książek

SJP.pl

biblista

znawca i badacz Biblii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. nauk. eduk. znawca Biblii, badacz zajmujący się Biblią

Wiktionary

Biblistyka – grupa dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii. W ich skład wchodzi: introdukcja biblijna, egzegeza biblijna (Starego i Nowego Testamentu) oraz teologia biblijna.

Introdukcja biblijna dzieli się na trzy części:

1. noematyka – nauka o sensie Pisma Świętego

2. hermeneutyka biblijna – nauka, której celem jest ustalenie zasad badania Pisma Świętego niezbędnych do poprawnego interpretowania jego tekstu (zasady interpretacji Biblii).

3. proforystyka biblijna – nauka o sposobach głoszenia Słowa Bożego zawartego w Biblii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z biblistów twierdzi, że jest to tekst Aggeuszowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈblʲista, AS: bʹiblʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblistyka ż., Biblia ż., biblia ż.

:: fż. biblistka

przym. biblistyczny, biblijny

Wiktionary

biblistka

→ biblista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. znawczyni Biblii, badaczka zajmująca się Biblią

Wiktionary

Patrz:
biblista
Przykłady

(1.1) Wykład poprowadzi słynna italianistka i biblistka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈblʲistka, AS: bʹiblʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblistyka ż.

:: fm. biblista m.

przym. biblistyczny

Wiktionary

biblistyczny

→ biblistyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biblistyką

Wiktionary

Patrz:
biblistyka
Przykłady

(1.1) Żaneta wzięła udział w olimpiadzie biblistycznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biblistyka ż., biblista m., biblistka ż., biblizm m., Biblia ż., biblia ż.

przym. biblijny

Wiktionary

biblistyka

dział wiedzy na temat Biblii, dziedzina wiedzy religijnej równoległa do teologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

Wiktionary

Biblistyka – grupa dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii. W ich skład wchodzi: introdukcja biblijna, egzegeza biblijna (Starego i Nowego Testamentu) oraz teologia biblijna.

Introdukcja biblijna dzieli się na trzy części:

1. noematyka – nauka o sensie Pisma Świętego

2. hermeneutyka biblijna – nauka, której celem jest ustalenie zasad badania Pisma Świętego niezbędnych do poprawnego interpretowania jego tekstu (zasady interpretacji Biblii).

3. proforystyka biblijna – nauka o sposobach głoszenia Słowa Bożego zawartego w Biblii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykłady z biblistyki odbywają się w sąsiednim budynku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biblia ż., biblia ż., biblista m., biblistka ż., biblizm m.

przym. biblistyczny, biblijny

Wiktionary

biblizm

wyraz lub stałe wyrażenie wywodzące się z Biblii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wyrażenie lub frazeologizm pochodzący z Biblii;

Wiktionary

Biblizmy (frazeologizmy biblijne) – wyrazy i połączenia wyrazowe mające swe pochodzenie w tekstach Biblii.

W znaczeniu przenośnym funkcjonują w charakterze środka językowo-stylistycznego, m.in. w stylu artystycznym i potocznym. Jako melioratywa bądź pejoratywa wyrażają zróżnicowany stosunek osoby mówiącej do otoczenia. Zastosowanie biblizmów w tekście nadaje mu charakter bardziej podniosły, a samej wypowiedzi – charakter książkowy. Niekiedy biblizmy ulegają leksykalizacji bądź zyskują nacechowanie potoczne; wówczas ich związek z tekstami religijnymi przestaje być odczuwany w języku codziennym, por. pol. cham, herod, gehenna, matuzalem, moloch czy słow. bohužiaľ („niestety”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bartek kupił sobie słownik biblizmów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biblia ż., biblia ż., biblista m., biblistka ż., biblistyka ż.

przym. biblistyczny, biblijny

Wiktionary

biblotyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. biblioteka

Wiktionary

bibop

bebop; styl jazzowy charakteryzujący się krótkimi frazami melodycznymi, dużą improwizacją oraz ekspresją gry; muzyka w tym stylu

SJP.pl

Bebop (również rebop, lub po prostu bop) – styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku. Powstał na wschodnim wybrzeżu USA. Główni twórcy: Charlie Parker (ps. Bird), Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Fats Navarro, Bud Powell. W porównaniu z wcześniejszymi stylami muzyki jazzowej, np. swingiem, charakteryzował się dużą swobodą interpretacyjną, improwizacją, bogatą rytmiką, skokowo rozwijaną melodią i przyspieszeniem frazy. Dał początek jazzowi nowoczesnemu.

Wikipedia

bibopowy

→ bibop; bebopowy, bopowy

SJP.pl

bibosz

przestarzałe:
1. człowiek lubiący bawić się w wesołym towarzystwie, koniecznie z udziałem alkoholu; birbant, hulaka, utracjusz, hulajdusza;
2. człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

SJP.pl

biboszka

→ bibosz

SJP.pl

Patrz:
bibosz

bibrety

uszlachetnione skóry mniej cennych zwierząt futerkowych (najczęściej królików)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) skóry popularnych zwierząt futerkowych upodobnione przez wyprawienie i farbowanie do futra bobra;

Wiktionary

Bibrety (z niem. Biber - bóbr) – zabarwione na kolor brązowy, wyprawione skóry mniej cennych zwierząt futerkowych (np. królików) imitujące futro bobra; także okrycia wykonane z tego surowca.

Bibrety używane są zwykle do wyrobu płaszczy futrzanych (np. pelis) oraz kołnierzy.

Termin bibrety pojawił się w języku polskim w drugiej połowie XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲiˈbrɛtɨ, AS: bʹibrety

Wiktionary

bibrzycki

nazwisko

SJP.pl

bibson

środowiskowo: zabawa, spotkanie towarzyskie; inba, impra, impreza, jubel, balanga, party

SJP.pl

bibulany

przymiotnik

(1.1) z bibuły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibuła ż.

Wiktionary

bibularz

przestarzale, ironicznie: człowiek ślęczący nad książkami, papierami; mól książkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. osoba dużo czytająca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. przycisk z bibułą do osuszania atramentu na papierze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Henryk jest istnym bibularzem, godzinami przesiaduje w czytelni.

(2.1) Mamy bibularze sprowadzane z Chin z rękojeścią z masy perłowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibułkarstwo n., bibuła ż., bibułka ż.

przym. bibulany, bibulasty, bibułkowy, bibułowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bibliofil, biblioman, mól książkowy, pożeracz książek

(2.1) pismosuszka, suszka

Wiktionary

bibulasty

związany z bibułą, przypominający bibułę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) jakby zrobiony z bibuły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krzywd dawno przebaczonych puste gniazda osie / w kłębki się bibulaste pozwijały w kątach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibuła ż., bibułka ż.

przym. bibulany, bibułkowy

Wiktionary

bibuła

1. miękki, gruby papier chłonący ciecze, stosowany do filtrowania, osuszania itp.;
2. cieniutki papier do dekoracji, higieny, izolacji i wyrobu papierosów; bibułka;
3. potocznie: tajne, nielegalne publikacje, zwłaszcza w okresie wojny, stanu wojennego;
4. lekceważąco: pisma, druki, książki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

(1.2) kolorowy papier do wyrobu ozdób

(1.3) pot. wydawnictwo konspiracyjne;

(1.4) lekcew. materiały drukowane

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. pijak

Wiktionary

- bibuła – rodzaj bardzo porowatego papieru

- bibuła – potoczne określenie wydawnictwa podziemnego

- „Bibuła” – Tajna Drukarnia Józefa i Marii Piłsudskich – łódzki oddział Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na koniec, po godzinie pisania podniósł twarz znad bibuły, spojrzał na szyby zalane deszczem i końcem długiego, kościstego palca powiódł po brzegu zaczerwienionej powieki.

(1.2) U pani Karoliny stał wazon z kwiatami z bibuły wykonanymi przez jej wnuki.

(1.3) W Internecie istnieje witryna z bibułą z okresu stanu wojennego.

(1.3) Edka złapali z walizą bibuły, jak nic odsiedzi ze trzy lata.

(2.1) Znowu pogotowie zabrało bibułę z parteru, ten facet pije dniami i nocami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz.

:: zdrobn. bibułka ż.

przym. bibulany, bibulasty, bibułkowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bibosz, opój

Wiktionary

bibułka

1. cieniutki papier do dekoracji, higieny, izolacji i wyrobu papierosów; bibuła;
2. zdrobnienie od: bibuła (gruby papier chłonący ciecze)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka bibuła

(1.2) kawałek bibuły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twórcy ludowi potrafią z kolorowej bibułki zrobić przepiękne kwiaty i motyle.

(1.2) Zapytaj w kiosku o bibułki papierosowe dla dziadka Antoniego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibuła ż., bibułkarka ż., bibułkarstwo n.

przym. bibułkowy ż.

Wiktionary

bibułkarstwo

nauka wykonywania rzeczy (głównie ozdób) z bibuły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wytwarzanie ozdób z bibuły;

Wiktionary

Bibułkarstwo – wymarłe rękodzieło polegające na robieniu ozdobnych kwiatów (głównie maków, stokrotek, chabrów i niezapominajek) z bibuły. Było to tradycyjne rzemiosło w Małopolsce. Bibułkarstwem zajmowały się głównie kobiety, które przystrajały potem swoimi wyrobami miejsca sakralne i domostwa. Po pewnym czasie wykształciły się rozmaite techniki bibułkarskie, takie jak wycinanie, skręcanie, zwijanie i rolowanie. Obecnie bibułkarstwem zajmują się jedynie twórcy ludowi świadomie kultywujący dawne tradycje. Aby chronić wyroby przed utratą koloru i kształtu, kwiaty były maczane w gorącym wosku, który po zaschnięciu zapobiegał zniekształcaniu i blaknięciu kwiatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasze prababki trudniły się bibułkarstwem, wytwarzając ozdoby, które sprzedawały na jarmarkach i odpustach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibuła ż., bibułka ż., bibułkarka ż.

przym. bibulany, bibulasty, bibułkowy, bibułowy

Wiktionary

bibułkowy

przymiotnik od: bibułka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z bibułki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibułka ż., bibuła ż.

Wiktionary

bibułowy

związany z bibułą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący bibuły, wykonany z bibuły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W wazonie stały bibułowe różyczki kupione ze straganu podczas odpustu w Goleszowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bibularz mos./mrz., bibuła ż., bibułka ż.

Wiktionary

bibza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. byle co

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. blotka, słaba karta w grze

Wiktionary

bić

1. zadawać razy; chłostać;
2. uderzać;
3. dzwonić;
4. napływać;
5. strzelać, trafiać strzałem;
6. wylewać się, tryskać;
7. zwyciężać, pokonywać;
8. lśnić;
9. zabijać;
10. tłoczyć, drukować;
11. ubijać, miesić;
12. bić się:
a) pojedynkować się;
b) bić samego siebie;
c) bić jeden drugiego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) uderzać kogoś, zadawać komuś ból

(1.2) o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy

(1.3) o skrzydłach i rękach machać nimi

(1.4) o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls

(1.5) w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

(1.6) o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy

(1.7) uderzać w jakiś instrument perkusyjny

(1.8) ubijać zwierzęta

(1.9) wojsk. strzelać z dział, armaty; o armatach: wystrzeliwać pociski

(1.10) stpol. napadać

(1.11) stpol. wbijać, zakładać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiktorio, nie bij pana, bo się spocisz!

(1.2) Na Anioł Pański biją dzwony.

(1.3) Pisklak bije powietrze skrzydłami bezskutecznie, próbując wzlecieć.

(1.4) Ale mi serce bije ze strachu.

(1.4) Na widok Pawła, Eli mocniej zabiło serce.

(1.7) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”.

(1.8) Muchy i karaluchy można bić złożoną gazetą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲit͡ɕ, AS: bʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicie n., bitka ż., bitwa ż., bijak m., odbijacz mrz., bijatyka ż., rozbicie n., dobicie n.

czas. bijać ndk., dobić dk., nabić dk., obić dk., odbić dk., przybić dk., pobić dk., podbić dk., rozbić dk., ubić dk., wbić dk., wybić dk., zabić dk., dobijać ndk., nabijać ndk., obijać ndk., odbijać ndk., przybijać ndk., pobijać ndk., podbijać ndk., rozbijać ndk., ubijać ndk., wbijać ndk., wybijać ndk., zabijać ndk.

przym. bity, bitny, bitewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uderzać, tłuc; wulg. reg. śl. ciulać.

(1.2) tykać

(1.3) machać

(1.6) emitować, wybijać

(1.7) bębnić

(1.8) tłuc, ubijać

(1.9) strzelać,

(2.1) nawalać się, tłuc się

Wiktionary

bicek

potocznie: biceps; buła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. biceps

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biceps mrz.

Wiktionary

biceps

mięsień dwugłowy ramienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mięsień dwugłowy ramienia;

Wiktionary

Mięsień dwugłowy ramienia (łac. musculus biceps brachii) – w anatomii człowieka podłużny, wrzecionowaty mięsień rozpięty między łopatką a kością promieniową, należący do grupy mięśni przednich ramienia. Zazwyczaj składa się z dwóch głów – głowy długiej (łac. caput longum) oraz głowy krótkiej (łac. caput breve). Przyczep ścięgnisty głowy długiej znajduje się na obrąbku stawowym i guzku nadpanewkowym łopatki. Głowa krótka rozpoczyna się przyczepem ścięgnistym położonym na wyrostku kruczym łopatki. Ku dołowi obie głowy mięśnia dwugłowego ramienia łączą się we wspólny brzusiec. W części dystalnej, powyżej stawu łokciowego mięsień wytwarza dwa łącznotkankowe ścięgna: powierzchowne, płaskie – rozcięgno mięśnia dwugłowego ramienia (łac. aponeurosis musculi bicipitis brachii) przechodzące w powięź przedramienia oraz właściwe ścięgno (łac. tendo musculi bicipitis brachii) przyczepione do guzowatości kości promieniowej. W części przypadków jednej z głów brakuje lub ich liczba jest zwiększona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan mierzył obwód bicepsa centymetrem krawieckim.

(1.1) Głowy bicepsa bywają zduplikowane, dlatego też powszechne są bicepsy z czterema, a nawet sześcioma głowami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bic m., bicek mzw.

:: zdrobn. bicepsik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bicek, buła; slang. bic; środ. kaczucha

Wiktionary

bichniów

wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Bichniów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Secemin. Na terenie Bichniowa znajduje się remiza Ochotniczej Straży Pożarnej.

Wieś w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego była w latach 70. XVI wieku własnością kasztelana sandomierskiego Stanisława Szafrańca. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

bichon

pies rasy bichon frise

SJP.pl

bicie

w grach (np. planszowych): ruch powodujący zabranie, usunięcie z gry pionka, karty itp. przeciwnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bić.

(1.2) szach. wyeliminowanie z gry piona lub figury przeciwnika

(1.3) muz. uderzanie strun gitary dłonią, grając akordami

(1.4) odgłos miarowych uderzeń

(1.5) wytłaczanie monet lub medali

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ogłoszenie wyników przyprawiło wszystkich o szybsze bicie serca.

(1.1) Mężczyzna biciem egzekwował posłuszeństwo u swoich dzieci.

(1.2) Możliwość bicia w przelocie powstaje, gdy pion wykonał ruch o dwa pola, a pole, które minął, jest atakowane przez piona przeciwnika.

(1.4) Słychać bicie bębnów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲit͡ɕɛ, AS: bʹiće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitka ż., bijatyka ż., odbicie n., bitwa ż., bijak mrz., przebicie n.

czas. bić ndk., bijać ndk., dobijać ndk., dobić dk., obijać ndk., obić dk., przebijać ndk., przebić dk., przybijać ndk., przybić dk., rozbijać ndk., rozbić dk.

przym. bitny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uderzanie

Wiktionary

bicinium

[czytaj: bic-inium] dwugłosowy utwór wokalny

SJP.pl

bicki

potocznie: biceps; buła

SJP.pl

bicygiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rower

Wiktionary

bicykiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rower

Wiktionary

bicykl

1. dawny rodzaj roweru o charakterystycznych kołach - przednim większym i tylnym mniejszym;
2. żart. rower

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) transp. hist. dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

Wiktionary

Bicykl – rower (welocyped) z wielkim przednim i małym tylnym kołem, będący jednym z symboli brytyjskiej epoki wiktoriańskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲit͡sɨkl̥, AS: bʹicykl̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicyklet m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bicyklet

Wiktionary

bicykliczny

w chemii: zawierający dwa pierścienie o dwóch lub więcej wspólnych atomach

SJP.pl

bicz

rzemień lub skręcony sznur służący do chłostania; bat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

Wiktionary

- bicz – inaczej bat

Obiekty geograficzne

- Bicz – wieś w woj. wielkopolskim

- Bicz-Ostatki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim

- Bicz – struga, dopływ Kurzynki

Osoby

- Bicz Boży – zobacz: Attyla

- Joanna Bicz

- Jerzy Bicz

- Marian Mokrzycki ps. "Bicz"

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzbija się kurzawa na piaszczystej drodze, wrzask gęsi miesza się z pokrzykiwaniem pastuszków, klaskanie biczów rozlega się szeroko w powietrzu, a nad całym tym gwarem panuje przeraźliwy krzyk sołtysowego gąsiora, który idzie, machając skrzydłami, przed stadem jakby wódz przed wojskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲit͡ʃ, AS: bʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biczowanie n., biczownik m., ubiczowanie n.

:: zdrobn. biczyk m.

:: zgrub. biczysko n.

czas. biczować ndk., ubiczować dk.

przym. biczowniczy, biczowy, biczowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bat, knut, harap, batog, reg. basior, przest. bykowiec, daw. korbacz, puha, stpol. kańczug

Wiktionary

biczewski

nazwisko

SJP.pl

biczfejs

[czytaj: biczfejs] środowiskowo: wrogi wyraz twarzy, głównie u kobiety; bitch face, bitchface

SJP.pl

biczogon

rodzaj jaszczurek z rodziny agamowatych

SJP.pl

biczować

1. bić czymś długim i cienkim;
2. publicznie i bardzo ostro kogoś krytykować;
3. biczować się:
a) bić samego siebie czymś długim i cienkim;
b) bić siebie nawzajem czymś długim i cienkim;
c) zadawać sobie cierpienie psychiczne

SJP.pl

czasownik

(1.1) uderzać kogoś za pomocą bicza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jezus był biczowany na polecenie Piłata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicz mrz., biczowanie n.

przym. biczowniczy, biczowy, biczowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) batożyć

Wiktionary

biczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzanie kogoś biczem, batem, pejczem lub podobnym narzędziem

Wiktionary

Chłosta, biczowanie (łac. flagellatio) – rodzaj kary cielesnej (stosowanej też w charakterze tortury), polegającej na wielokrotnym uderzaniu osoby torturowanej w plecy (ewentualnie inne części ciała, np. niepokornego niewolnika, rzekomej czarownicy – w twarz, czy w stopy – falaka) przy pomocy bicza, bata, kańczuga, rzemienia lub rózgi. Chłostę wykonywał kat bądź inna osoba (np. na okrętach), ponieważ jej przeprowadzenie nie wymagało szczególnych umiejętności.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bicz m., biczyk m., biczysko m., biczownik m.

czas. biczować

przym. biczowy, biczowniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) batożenie, chłostanie, ćwiczenie, smaganie

Wiktionary

biczowaty

kształtem przypominający bicz

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) kształtem przypominający bicz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biczowaty ogon diabła morskiego nie posiada kolca typowego dla większości orleniokształtnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicz mrz.

czas. biczować ndk.

przym. biczowy

Wiktionary

biczówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. napiwek, licha zapłata

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapłata dla parobka

Wiktionary

biczownica

roślina tropikalna z rodziny biczownicowatych

SJP.pl

biczownicowate

rodzina roślin jednoliściennych z rzędu wiechlinowców; biczycowate

SJP.pl

biczownicy

roślina tropikalna z rodziny biczownicowatych

SJP.pl

Flagelanci, flagellanci, biczownicy, kapnicy (łac. flagellum bat, bicz) – członkowie bractw religijnych, istniejących od XIII do XV wieku, głównie we Włoszech, Niemczech, później także w Hiszpanii i Polsce, które praktykowały publiczne biczowanie się jako formę pokuty. Początkowo byli pozytywnie oceniani przez Kościół katolicki i objęli znaczną część ludności różnych stanów. Zwłaszcza podczas wielkich epidemii charakterystyczne były procesje i wędrówki półnagich biczujących się do krwi kobiet i mężczyzn, często prowadzonych przez księży z krzyżami i flagami.

Wikipedia

biczowniczka

członkini bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, która zgodnie wędrowała wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowaną przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelantka, flagellantka

SJP.pl

biczowniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biczownikiem lub biczowaniem, dotyczący biczownika lub biczowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicz mrz., biczyk mrz., biczysko n., biczowanie n., biczownik mos., biczownica ż.

czas. biczować ndk., ubiczować dk.

przym. biczowy

Wiktionary

biczownik

1. członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelant, flagellant;
2. ten, kto biczuje, zadaje ciosy biczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. członek średniowiecznego ruchu religijnego, który praktykował publiczne biczowanie się jako formę pokuty; chłostający się pokutnik

(1.2) osoba, która biczuje

(1.3) narzędzie do biczowania

(1.4) leśn. słabe, smukłe drzewo, które rośnie zbyt gęsto w zwarciu i jego giętkie, mocno kołysane wiatrem gałęzie smagają i uszkadzają korony sąsiednich drzew

(1.5) daw. trzeci koń zaprzęgu obok dwóch dyszlowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flagelant

(1.3) bicz, kańczug

(1.5) koń biczowy

Wiktionary

biczowy

→ bicz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biczem, dotyczący bicza

Wiktionary

Patrz:
bicz
Powiązane:

rzecz. bicz mrz., biczyk mrz., biczysko n., biczowanie n., biczownik mos., biczownica ż.

czas. biczować ndk., ubiczować dk.

przym. biczowniczy, biczowaty

Wiktionary

biczyca

mszak z klasy wątrobowców, niektóre gatunki prawnie chronione

SJP.pl

biczycowate

o cechach biczycowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

biczycowaty

o cechach biczycowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

biczyk

zdrobnienie od: bicz

SJP.pl

- biczyk (flagellum) – część czułka sześcionogów

- biczyk (seta) – część czułka niektórych muchówek; synonim aristy

- biczyk (flagellum) – część opistosomy (odwłoka) spawęk skorpionokształtnych

Wikipedia

biczykowy

→ biczyk

SJP.pl

Patrz:
biczyk

biczysko

1. rękojeść bicza;
2. zgrubienie od: bicz

SJP.pl

bid

oferowana cena, oferta na aukcji

SJP.pl

bida

1. mały dwukołowy wózek jednokonny; bieda, biedka, biga, dwukółka;
2. potocznie: bieda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. lub gwara. bieda

Wiktionary

Bida – miasto w środkowej Nigerii, w stanie Niger, drugie pod względem wielkości miasto w stanie Niger, leży na skrzyżowaniu dróg z Jebba i Zungeru i Agaie.

- Liczba mieszkańców: 93 tys. (2006). Większość ludności pochodzi z plemienia Nupe.

W tym mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych oraz spożywczy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Co u ciebie? – E, stara bida.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲida, AS: bʹida

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bieda ż.

frazeologia.

bida z nędzą • nie bój bidy

etymologia.

etymn|pol|bieda.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|bieda.

źródła.

== bida (język mirandyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) życie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bidactwo

→ biedactwo

SJP.pl

Patrz:
biedactwo

bidaczysko

→ biedaczysko

SJP.pl

Patrz:
biedaczysko

bidak

potocznie, z politowaniem: biedak; bidaka, bidok

SJP.pl

bidaka

(rodzaj żeński) potocznie: biedna kobieta; biedaczka

SJP.pl

bidecik

zdrobnienie od: bidet; mały bidet

SJP.pl

biden

nazwisko

SJP.pl

- Joe Biden – amerykański polityk, 46. prezydent Stanów Zjednoczonych.

- Jill Biden – amerykańska pedagog, małżonka Joego Bidena.

- Beau Biden – prokurator generalny stanu Delaware, najstarszy syn Joego Bidena.

Wikipedia

bidermajerowski

→ biedermeier; biedermeierowski

SJP.pl

bidet

urządzenie do podmywania się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

Wiktionary

Bidet – urządzenie z ceramiki sanitarnej służące do podmywania się. Bidet umożliwia umycie okolic krocza oraz odbytu bez konieczności rozbierania się do naga, w wygodnej, siedzącej pozycji. Jest częścią wyposażenia łazienek. Wyglądem i wielkością przypomina z jednej strony muszlę klozetową, z drugiej zaś umywalkę umieszczoną nad podłogą. Może być stojący na podłodze lub wiszący na ścianie. Sposób podłączenia do instalacji wody i kanalizacji jest analogiczny jak podłączenie umywalki (jest też wyposażony w przelew chroniący pomieszczenie przed zalaniem). Bateria montowana na bidecie zazwyczaj wyposażana jest w odpływ lekko zadarty do góry lub z ruchomą końcówką umożliwiającą regulację kierunku wypływu wody. Bateria może być wyposażona także w elastyczny przewód wysuwany z wylewki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po skorzystaniu z toalety korzystam z bidetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲidɛt, AS: bʹidet

Wiktionary

Powiązane:

przym. bidetowy

Wiktionary

bidetowy

przymiotnik od: bidet

SJP.pl

bidi

cienki, indyjski papieros

SJP.pl

bidny

potocznie, z politowaniem: biedny

SJP.pl

bidok

potocznie, z politowaniem: biedak; bidaka, bidak

SJP.pl

bidon

nieduże plastikowe lub metalowe, zamykane naczynie do przechowywania płynów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) butelka na płyny konsumpcyjne zakładana na ramę rowerową;

Wiktionary

- bidon – pojemnik na płyny, np. bidon rowerowy; zobacz też: manierka, kamelbak

- Bidon – miejscowość we Francji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na wycieczkę rowerową wziąłem ze sobą bidon wypełniony napojem energetyzującym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲidɔ̃n, AS: bʹidõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bidonowy

Wiktionary

bidonowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący bidonu, związany z bidonem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bidon mrz.

Wiktionary

bidota

gwarowo lub potocznie: biedota

SJP.pl

bidować

licytować zlecenie wystawione na przetarg na aukcji; kwotować

SJP.pl

bidul

potocznie: dom dziecka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. dom dziecka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lm. od rzeczownika bidula

Wiktionary

Dom dziecka (dawniej także sierociniec) – całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego.

Do domów dziecka kierowane są dzieci i młodzież, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym. Oznacza to, że domy dziecka są powołane do istnienia nie tylko dla sierot, ale także dla dzieci i młodzieży zaniedbanych środowiskowo, których rodzina nie wywiązuje się z powierzonych zadań. Takie dzieci i młodzież nazywane są wtedy sierotami społecznymi. Według badań GUS-u, w roku 1997 istniało w Polsce 351 domów dziecka, w których przebywało prawie 18 tysięcy dzieci i młodzieży. Tylko ok. 3% z tej liczby stanowiły sieroty naturalne.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) przest. sierociniec, ochronka, przytułek

Wiktionary

bidula

potocznie, z politowaniem: mężczyzna biedny, pokrzywdzony przez los; biedula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inaczej: biedula

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) D. lp. od rzeczownika bidul

Wiktionary

bidulek

zdrobnienie od: bidula (ze współczuciem o człowieku biednym); biedulek, biedulka

SJP.pl

bidulka

zdrobnienie od: bidula (ze współczuciem o kobiecie biednej); biedulka

SJP.pl

bidulkowatość

→ bidulkowaty

SJP.pl

Patrz:
bidulkowaty

bidulkowaty

potocznie: biedny, nieszczęśliwy

SJP.pl

bidusia

potocznie, z politowaniem: osoba biedna, pokrzywdzona przez los; biedula, bidula

SJP.pl

bidwell

Bidwell – osada w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Bedfordshire, w dystrykcie (unitary authority) Central Bedfordshire. Leży 26 km na południe od centrum miasta Bedford i 53 km na północny zachód od centrum Londynu.

Wikipedia

bidżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru

Wiktionary

- Bidżan (wyspa) – wyspa na Eufracie

- Bidżan (Ajn al-Arab) – wieś w Syrii

- Bidżan (Dajr Hafir) – wieś w Syrii

Wikipedia

bidziński

nazwisko

SJP.pl

bidło

ruchoma część krosna służąca do prowadzenia czółenka

SJP.pl

Bidło – potoczna, skrócona nazwa mechanizmu bidłowego. Bidło dobija każdy wprowadzony wątek do krawędzi tkaniny, tworząc kolejne jej elementy. Bidło spełnia też inne, dodatkowe funkcje. Stanowi bieżnię dla czółenka i jest elementem napędzającym inne mechanizmy.

Wikipedia

biebrowo

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

- Biebrowo – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo

- Biebrowo – jezioro w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany

Wikipedia

biebrza

rzeka w północno-wschodniej Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;

Wiktionary

Biebrza – rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi.Długość: ok. 165 km, powierzchnia dorzecza: 7051 km².

Biebrza ma źródła na południe od Nowego Dworu w województwie podlaskim, uchodzi do Narwi ok. 3 km od Wizny. Poprzez Kanał Augustowski łączy się z Niemnem. Biebrzę charakteryzuje asymetria dorzecza: bardziej rozwinięte jest dorzecze prawobrzeżne – 75,5% (głównie rzeki spływające z Pojezierza Mazurskiego), lewobrzeżne stanowi 24,5%.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biebrzański, nadbiebrzański

Wiktionary

biebrzański

przymiotnik od: Biebrza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Biebrzy, związany z Biebrzą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈbʒãj̃sʲci, AS: bʹi ̯ebžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biebrza ż.

Wiktionary

biec

biegnąć;
1. przemieszczać się szybko dzięki dynamicznej pracy nóg;
2. śpieszyć, szybko udawać się gdzieś;
3. posuwać się naprzód (np. czas biegnie powoli);
4. prowadzić (np. droga biegnie przez las)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

(1.2) o czasie mijać, przemijać

(1.3) prowadzić w jakimś kierunku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawodnicy biegli wzdłuż brzegu jeziora.

(1.2) Czas biegnie nieubłaganie i kończy się kolejny rok.

(1.3) Trasa biegnie przez las.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛt͡s, AS: bʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieganina ż., bieg m., biegacz m., biegaczka ż., biegły m., bieżnia ż., biegus m., ubieganie n., bieganie n.

czas. biegać ndk., wybiec dk., biegnąć ndk.

przym. biegły, biegowy

przysł. biegle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biegnąć, gnać, mknąć, pędzić, pot. zasuwać, zaiwaniać

(1.3) przebiegać, wieść, prowadzić

Wiktionary

biechów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Biechów – część miasta Głogów

- Biechów – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Pakosławice

- Biechów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Pacanów

- Biechów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Kunów

- Biechów – gromada

Wikipedia

biechowo

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim;
2. wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Biechowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim

- Biechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

Wikipedia

bięcino

wieś województwie pomorskim

SJP.pl

Bięcino (kaszb. Bicëno, niem. Benzin) – wieś-ulicówka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

biecki

przymiotnik od: Biecz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Biecza, związany z Bieczem, pochodzący z Biecza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do powiatu bieckiego w XVII w. należało 11 miast i 264 wsie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛt͡sʲci, AS: bʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biecz m., bieczanin m., bieczanka ż.

Wiktionary

biecz

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie małopolskim;

Wiktionary

Biecz – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Biecz. Leży nad rzeką Ropą, na jednym ze wzgórz Pogórza Karpackiego. Ze względu na bogatą historię często jest nazywane „perłą Podkarpacia” lub „małym Krakowem”. Bywa także określany jako „polskie Carcassonne”, dzięki zachowanym fragmentom średniowiecznych murów miejskich i zabudowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wojsko rosyjskie w pogoni za konfederatami złupiło Biecz, zwłaszcza kościół i klasztor franciszkański, mordując także kilku zakonników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛt͡ʃ, AS: bʹi ̯eč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieczanin mos., bieczanka ż.

przym. biecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. mały Kraków

Wiktionary

bieczanin

mieszkaniec Biecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Biecza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈt͡ʃãɲĩn, AS: bʹi ̯ečãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biecz m.

:: fż. bieczanka ż.

przym. biecki

Wiktionary

bieczanka

mieszkanka Biecza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Biecza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈt͡ʃãnka, AS: bʹi ̯ečãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biecz, bieczanin

przym. biecki

Wiktionary

bieczski

przymiotnik

(1.1) stpol. z Biecza

Wiktionary

bieczyno

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Bieczyno – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów.

Według danych z 31 grudnia 2009 wieś miała 176 mieszkańców.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

bieda

1. brak środków do życia; ubóstwo, nędza;
2. sytuacja nieprzyjemna, trudna; kłopoty, nieszczęście
3. rodzaj powozu; bida; biedka; biga; dwukółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan braku środków do życia

(1.2) trudna sytuacja

(1.3) daw. dwukołowy pojazd jednokonny

(1.4) mitsłow. nieśmiertelny wędrujący demon sprowadzający na ludzi niedostatek

Wiktionary

Bieda, ubóstwo – pojęcie ekonomiczne i socjologiczne opisujące stały brak dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb jednostki, w szczególności w zakresie jedzenia, schronienia, ubrania, transportu oraz podstawowych potrzeb kulturalnych i społecznych. Ubóstwo stanowi zagrożenie dla realizacji celów lub zadań życiowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielu mieszkańców tej dzielnicy mieszka w biedzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛda, AS: bʹi ̯eda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedak m., biedaczek m., biedaczka ż., biedactwo n., biedota ż., biedny m., bida ż., biednienie n., biednięcie n., biedzenie n., biedowanie n., bidowanie n., biedaczyna m./ż., zbiednienie n., Biedowo n., Biedów m., Biedolewo n.

czas. biednieć ndk., biedować ndk., biedzić ndk., bidować ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny, biedniuteńki, biedniutki

przysł. biednie, biedniutko, biedniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nędza, ubóstwo, niedostatek

(1.2) kłopot, problem

(1.3) biedka

Wiktionary

biedać

czasownik

(1.1) stpol. lamentować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛdat͡ɕ, AS: bʹi ̯edać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedanie n.

Wiktionary

biedacki

→ biedak

SJP.pl

Patrz:
biedak

biedactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ze współczuciem: jednostka biedna lub nieszczęśliwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polityk twierdzi oczywiście, że został źle zrozumiany. Biedactwo!

(1.1) Ten kot ma tylko jedno oko. Chodź zobacz to jednookie biedactwo!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedota ż., bieda ż., biedak m., biedaczka ż., biedny mos., biedaczek mos., biedaczyna ż./mos.

czas. biednieć, zbiednieć

przym. biedny

przysł. biednie

Wiktionary

biedaczek

zdrobnienie od: biedak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

Wiktionary

Biedaczek – osada w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Kaliska w kompleksie Borów Tucholskich.

Do 2023 miejscowość była osadą wsi Piece.

Osada należy do sołectwa Piece.

W skład osady wchodzą zaledwie cztery oddzielne zabudowania gospodarskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kto cię, biedaczku, tak urządził?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedactwo n., biedota ż., bieda ż., biedak m., biedny mos.

:: fż. biedaczka ż.

czas. biednieć ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny, biedniutki

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biedactwo, biedaczysko

Wiktionary

biedaczka

1. kobieta niemający pieniędzy i dostatecznych środków do życia;
2. kobieta bardzo nieszczęśliwa, wzbudzająca współczucie;
3. rzadko: zwierzę płci żeńskiej, które się bardzo męczy z powodu jakiejś choroby, wzbudzające litość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ze współczuciem: kobieta biedna lub nieszczęśliwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Któż cię, biedaczko, tak urządził?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedactwo n., biedota ż., bieda ż., biedak m., biedny mos.

:: fm. biedaczek m.

czas. biednieć ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny, biedniutki

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biedactwo, biedaczysko

Wiktionary

biedaczów

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Biedaczów – wieś położona w Polsce, w województwie podkarpackim, powiecie leżajskim, gminie Leżajsk. Leży przy drodze 877 Leżajsk - Łańcut.

Wieś królewska starostwa leżajskiego położona w powiecie przemyskim, jej posesorem był Andrzej Potocki, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

biedaczyna

potocznie, z politowaniem: kobieta biedna, pokrzywdzona przez los; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poturbowali biedaczynę i zostawili przy drodze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedactwo n., biedaczek m., biedota ż., bieda ż., biedak m., biedaczka ż., biedny mos., biedowanie n.

czas. biednieć ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny, biedniutki

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biedaczysko, biedactwo

Wiktionary

biedaczysko

zgrubienie od: biedak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nalej temu biedaczysku wody, nie widzisz, jak mu ślina kapie.

(1.1) Nikt się tymi biedaczyskami nie zainteresuje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedactwo n., biedaczek m., biedota ż., bieda ż., biedak m., biedaczka ż., biedny mos., biedowanie n.

czas. biednieć ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biedactwo

Wiktionary

biedaemerytura

bardzo niska emerytura niewystarczająca na przeżycie

SJP.pl

biedak

1. człowiek niemający pieniędzy i dostatecznych środków do życia;
2. człowiek bardzo nieszczęśliwy, wzbudzający współczucie;
3. rzadko: zwierzę, które się bardzo męczy z powodu jakiejś choroby, wzbudzające litość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której brakuje środków do życia

(1.2) ze współczuciem o kimś

Wiktionary

Bieda, ubóstwo – pojęcie ekonomiczne i socjologiczne opisujące stały brak dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia potrzeb jednostki, w szczególności w zakresie jedzenia, schronienia, ubrania, transportu oraz podstawowych potrzeb kulturalnych i społecznych. Ubóstwo stanowi zagrożenie dla realizacji celów lub zadań życiowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To wioska biedaków.

(1.2) Mój biedaku, ale cię skrzywdzili!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛdak, AS: bʹi ̯edak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedota ż., biedny m., biedactwo n., bieda ż., biedaczysko n.

:: zdrobn. biedaczek m.

:: fż. biedaczka ż.

przym. biedny, biedniutki

przysł. biednie

czas. biedować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) biedactwo, biedaczek, biedaczyna, biedaczysko, biedota, biedula, biedulka, chudziaczek, chudziak, chudzina, niebożę, niebożątko, nieboga, nieboraczek, nieborak, nieszczęśliwiec, nieszczęśnik

Wiktionary

biedaka

(r. męski) rzadziej: biedak

SJP.pl

biedamocarstwowy

dotyczący kraju aspirującego do statusu mocarstwa, mającego ograniczone i niewystarczające zasoby i wpływy

SJP.pl

biedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biedać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. biedać ndk.

Wiktionary

biedaszyb

miejsce nielegalnego wydobycia surowców przez osoby ubogie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samowolny, prymitywny wykop górniczy wykonany w celu pozyskania surowców kopalnych, powstający zwykle w warunkach skrajnego ubóstwa;

Wiktionary

Biedaszyb (żarg., nazwa pochodzi z lat 30. XX wieku) – wyrobisko górnicze (szybik lub sztolnia) wykonane w pobliżu wychodni w sposób nielegalny, udostępniające węgiel, najczęściej węgiel kamienny. Osoba urabiająca węgiel z wykorzystaniem biedaszybu to biedaszybikarz.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. biedaszybnik m.

Wiktionary

biedaszybik

prymitywna kopalnia, z której uboga ludność wydobywa węgiel na własny użytek

SJP.pl

biedazupa

potocznie: skromna zupa o wodnistej konsystencji, zwykle niskiej jakości; biedazupka

SJP.pl

biedazupka

potocznie: skromna zupa o wodnistej konsystencji, zwykle niskiej jakości; biedazupa

SJP.pl

biedermeier

[czytaj: bidermajer] mebel w stylu biedermeier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. prosty i funkcjonalny styl w architekturze i wyposażeniu wnętrz, a także w literaturze, malarstwie, modzie itp.;

(1.2) mebel lub inny przedmiot w tym stylu

Wiktionary

Biedermeier [ˌbʲidɛrˈmajɛr] – styl w sztuce, literaturze, muzyce, a przede wszystkim w architekturze wnętrz rozwinięty w latach 1815–1848 w Europie Środkowej – głównie w Niemczech i Austrii oraz w krajach pozostających w kręgu kultury niemieckojęzycznej: skandynawskich (zwłaszcza w Danii), w północnych Włoszech i krajach słowiańskich (szczególnie Czechy, Polska). Był odpowiednikiem stylu regencji i wczesnowiktoriańskiego w Anglii, stylu federalnego w Stanach Zjednoczonych oraz stylu Restauracji i Ludwika Filipa we Francji. W szerszym znaczeniu pojęcie to określa ówczesną niemiecką kulturę mieszczańską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲidɛrˈmajɛr, AS: bʹidermai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

przym. biedermeierowski

Wiktionary

biedermeierowski

→ biedermeier [czytaj: bidermajerowski]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biedermeierem (stylem meblarskim lub meblem w takim stylu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedermeier m.

Wiktionary

biedka

dawniej: wojskowy i gospodarczy pojazd dwukołowy; dwukółka; bida; bieda; biga

SJP.pl

Biedka – dwukołowy środek przewozowy pod ręczne, lekkie i ciężkie karabiny maszynowe, lekkie moździerze piechoty, amunicję, sprzęt łączności, saperski, o jednokonnym zaprzęgu. Dzięki swej lekkości i małym rozmiarom była zdolna do posuwania się za piechotą w każdym terenie.

Biedki były powszechnie stosowane w Siłach Zbrojnych II RP.

Wikipedia

biedkowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Biedkowo (niem. Betkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Frombork.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia. Pierwsza wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1304 r..

Wikipedia

biedna

kobieta biedna; nędzarka; żebraczka

SJP.pl

Sedlo Biedna – przełęcz w słowackich Skoruszyńskich Wierchach. W tłumaczeniu na język polski oznacza to przełęcz Bieda. Ostatnio na słowackich mapach wprowadza się nową jej nazwę – Nad Studienkami. Przełęcz znajduje się w głównym grzbiecie Skoruszyńskich Wierchów, pomiędzy szczytami Biedna (965 m) i Oslí vrch (1039 m). Południowe stoki spod przełęczy opadają do miejscowości Habówka (Habovka), północne do doliny potoku Zábiedovčik.

Wikipedia

biednawy

trochę biedny

SJP.pl

biedniacki

przymiotnik od: biedniak

SJP.pl

biedniaczka

chłopka należąca do biedoty wiejskiej

SJP.pl

biedniak

chłop należący do biedoty wiejskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest.; hist. polit. bezrolny lub małorolny chłop;

Wiktionary

Biedniak - określenie najbiedniejszej grupy chłopów stosowane w Polsce od 1944 roku. Szczególnie często było używane w okresie kolektywizacji w latach 1948–1956.

Władze dążąc do kolektywizacji starały się rozbić wieś na trzy kategorie: kułaków, średniaków i biedniaków. Biedniakom, a początkowo i średniakom proponowano wiele przywilejów za przystąpienie do spółdzielni produkcyjnych. Grupa biedniaków uważana była za naturalnego sprzymierzeńca komunistów na wsi. Biedniacy w połączeniu z częścią średniaków mieli pomóc w rozprawie z kułakami, czyli w rozkułaczeniu wsi. Faktycznie zaliczenie do poszczególnych grup zależało przede wszystkim od stosunku do przeprowadzanej kolektywizacji i samej partii.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: fż. biedniaczka ż.

przym. biedniacki

Wiktionary

biednie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób biedny, skromnie, ubogo

Wiktionary

Biednie – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mówiąc łachmaniarz, łachmyta, obdartus, łachudra, oberwaniec, obrzępała czy obszarpaniec wyrażamy dezaprobatę wobec źle, biednie lub brudno odzianych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛdʲɲɛ, AS: bʹi ̯edʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedota ż., biedny m., biedak m., biedaczka ż., biedaczek mos., biedaczysko n., biedaczyna ż., biedactwo n., biedowanie n.

czas. biednieć ndk., zbiednieć dk.

przym. biedny, biedniutki

Wiktionary

biednieć

czasownik

(1.1) stawać się biedniejszym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) "Kapitalistyczne świnie stają się coraz bogatsze, a robotnicy biednieją!" - krzyknął demonstrant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛdʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bʹi ̯edʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

czas. zbiednieć

rzecz. biedaczyna ż./mos., biedaczek mos., biednienie n., biedota ż., biedactwo n., biedny mos., bieda

przysł. biednie

przym. biedny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ubożeć

Wiktionary

biedniej

stopień wyższy od przysłówka: biednie

SJP.pl

biedniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: biedny

SJP.pl

biednienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biednieć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. biednieć

rzecz. bieda ż., Biedny mos.

Wiktionary

biednieńki

zdrobnienie od: biedny; biedniutki, biedniuchny, biedniuśki

SJP.pl

biednik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. biedak, człowiek ubogi

Wiktionary

biedniuchny

zdrobnienie od: biedny; biednieńki, biedniutki, biedniuśki

SJP.pl

biedniusieńki

zdrobnienie od: biedniuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biedny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛdʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: bʹi ̯edʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

biedniuśki

zdrobnienie od: biedny; biednieńki, biedniuchny, biedniutki

SJP.pl

biedniuteńki

zdrobnienie od: biedniutki; biedniusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biedny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛdʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: bʹi ̯edʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż.

Wiktionary

biedniutki

zdrobnienie od: biedny; biednieńki, biedniuchny, biedniuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: biedny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛdʲˈɲutʲci, AS: bʹi ̯edʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedak m., biedaczyna m., biedaczka ż., biedowanie n., biedaczek mos.

czas. biedować ndk.

przym. biedny

przysł. biednie

Wiktionary

biedność

dawniej: bieda, nędza, ubóstwo

SJP.pl

biedny

1. niemający środków do życia;
2. nieszczęśliwy, budzący współczucie;
3. zniszczony, lichy;
4. biedny jak mysz kościelna - bardzo ubogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, któremu brakuje środków do życia

(1.2) ze współczuciem o kimś; poszkodowany

(1.3) świadczący o biedzie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba biedna (1.1), uboga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proszę natychmiast wyjść, jest Pan za biedny, aby kupować w naszym sklepie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛdnɨ, AS: bʹi ̯edny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedak mos., biedaczek mos., biedaczyna ż./mos., biedaczka ż., biedactwo n., biedota ż., biedowanie n.

:: fż. biedna ż.

czas. biednieć ndk., biedować ndk.

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ubogi, niezamożny; gw-pl|Górny Śląsk|chudobny.

Wiktionary

biedota

1. ludność biedna, pozbawiona pieniędzy;
2. potocznie:
a) kobieta biedna, pozbawiona pieniędzy; 2. kobieta budząca litość, współczucie; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół ludzi biednych, bez środków do życia

(1.2) pot. osoba bez środków do życia, także. człowiek, który budzi współczucie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hrabiego stać było na wielki gest: wybudował szpital dla biedoty, czym zyskał sympatię córki księcia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedak m., biedaczka ż., biedactwo n., biedny mos., zbiednienie n., biedowanie n., biedaczek mos., biedaczyna ż./mos.

czas. biednieć

przym. biedny

przysł. biednie

Wiktionary

biedować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) żyć w biedzie, niedostatku

(1.2) przest. cierpieć z powodu przewlekłej choroby

(1.3) daw. biedzić się, ślęczeć nad czymś

(1.4) daw. narzekać, utyskiwać na kogoś

(1.5) daw. męczyć się, mozolić się

czasownik zwrotny niedokonany biedować się

(2.1) przest. męczyć się, mozolić się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po co oszczędzać na dodatkową emeryturę? Aby w jesieni życia nie biedować na skromniutkiej emeryturce z ZUS.

(1.1) Dowiedziałem się, że wybuch rewolucji październikowej zastał malarza Z. i jego bardzo wtedy młodą żonę we Francji. Nie żyli w nędzy, ale trzeba powiedzieć, że biedowali, trwała jeszcze wojna. W tamtych czasach biedowała większość młodych artystów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedak m., biedowanie n., biedny mos.

przym. biedniutki, biedny

Wiktionary

biedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) życie w biedzie, niedostatku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieda ż., biedota ż., biedak m., biedaczka ż., biedaczek m., biedaczyna m., biedaczysko n., biedny mos., Biedny mos.

czas. biedować

przym. biedny, biedacki, biedniutki, biednieńki

przysł. biednie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziadowanie, klepanie biedy, robienie bokami

Wiktionary

biedowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Biedowo (niem. Neu Maraunen, 1928–1945 Maraunen) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

biedra

potocznie: sklep dyskontowy sieci handlowej "Biedronka"; Biedra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. jeden z dyskontów sieci handlowej „Biedronka”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedrona ż., biedronka ż., biedroneczka ż.

przym. biedronkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. biedronka

Wiktionary

biedro

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: biedra

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) gw-pl|Mazowsze. biodro

Wiktionary

biedroń

nazwisko

SJP.pl

- Franciszek Biedroń - poeta, dramatopisarz, żołnierz II i III Brygady Legionów Polskich

- Jan Biedroń – ksiądz rzymskokatolicki

- Robert Biedroń – polski działacz społeczny, publicysta, poseł na Sejm, prezydent Słupska w latach 2014–2018

- Wojciech Biedroń – polski reżyser, aktor, scenarzysta i producent

Wikipedia

biedroneczka

mała biedronka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. zdrobn. od: biedrónka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biedróneczko, leć do nieba, / Prziniyś mi kóńszczyczek chleba.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biedrónka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biedrónka

Wiktionary

biedronka

drobny chrząszcz, zwykle czerwony w czarne kropki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. biedronka

Wiktionary

- biedronka – owad

- Biedronka – sieć handlowa

- Biedronka – polska turystyczna łódź żaglowa

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. biedróneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieszcz. biedróneczka

Wiktionary

biedronkowate

rodzina chrząszczy wielożernych

SJP.pl

Biedronkowate (Coccinellidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy (Coleoptera). Obejmuje około 5 tysięcy gatunków o owalnym, wypukłym ciele, krótkich odnóżach i czerwonych bądź żółtych pokrywach z czarnymi plamkami. Owady te osiągają niewielkie rozmiary, zwykle 8–10 mm.

Wikipedia

biedronkowaty

o cechach biedronkowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

biedronkowy

1. → Biedronka (sieć sklepów);
2. → biedronka (owad)

SJP.pl

biedrusko

Biedrusko (w czasie zaborów niem. Weißenburg) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Suchy Las, leżąca nad Wartą, ok. 5 km na północ od granic Poznania i ok. 15 km od centrum.

Według danych Ministerstwa Cyfryzacji z dnia 30 czerwca 2018 roku, wieś liczyła 2479 mieszkańców (1264 kobiet i 1215 mężczyzn) zameldowanych na pobyt stały.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

biedrzeniec

roślina zielna z rodziny baldaszkowatych (selerowatych), o drobnych, białych lub różowawych kwiatach zebranych w baldachy, występująca w Europie i zachodniej Azji

SJP.pl

Biedrzeniec (Pimpinella L.) – rodzaj roślin dwuletnich lub bylin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Należy tu ok. 150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje niemal w całości wszystkie kontynenty Starego Świata: Europę, Afrykę i Azję, a gatunki introdukowane z tego rodzaju występują także na obu kontynentach amerykańskich. W Europie rośnie 16 gatunków, z czego dwa lub trzy (w zależności od ujęcia systematycznego) rosną jako rodzime w Polsce: biedrzeniec mniejszy P. saxifraga, biedrzeniec czarny P. nigra ≡ P. saxifraga subsp. nigra i biedrzeniec wielki P. major.

Wikipedia

biedrzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bok

(1.2) stpol. biodro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈḍʒɨt͡sa, AS: bʹi ̯eḍžyca

Wiktionary

biedrzychów

1. wieś w województwie dolnośląskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Biedrzychów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin

- Biedrzychów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów

Wikipedia

biedrzychowice

- Biedrzychowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Olszyna

- Biedrzychowice – wieś w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek

- Biedrzychowice – dawna gmina wiejska, powiat lubański, województwo wrocławskie

- Biedrzychowice – dawna gmina wiejska, powiat prudnicki, województwo opolskie

- Biedrzychowice – gromada w powiecie lubańskim

- Biedrzychowice – gromada w powiecie prudnickim

Wikipedia

biedrzycki

nazwisko

SJP.pl

- Adam Biedrzycki (ur. 1968) – aktor

- Andrzej Biedrzycki (1966–2017) – piłkarz

- Bartek Biedrzycki (ur. 1978) – autor komiksów i książek, publicysta

- Emil Biedrzycki (1890–1975) – romanista

- Franciszek Biedrzycki (1894–1977) – działacz, dyrektor

- Jakub Aleksander Biedrzycki – urzędnik dworski I Rzeczypospolitej

- Jakub Biedrzycki (ur. 2000) – polski judoka

- Jerzy Biedrzycki (ur. 1954) – reżyser, podróżnik

- Józef Biedrzycki (1931–2019) – naczelnik i prezydent Radomska

- Leonard Biedrzycki (1923–1968) – aktor, choreograf

- Mariusz Biedrzycki (ur. 1971) – biolog

- Miłosz Biedrzycki (ur. 1967) – poeta, geofizyk

- Stanisław Biedrzycki (1915–1944) – cichociemny

- Stefan Biedrzycki (1876–1936) – agronom

- Wojciech Biedrzycki (ur. 1940) – inżynier naftowy

Wikipedia

biedrzyga

krzew z rodziny berberysowatych, rosnący w Azji Wschodniej i w Ameryce Północnej

SJP.pl

biedrzykowice

Biedrzykowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce, przy DW768.

Do 1954 siedziba gminy Sancygniów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Biedrzykowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

biedrzynek

śródziemnomorska bylina o czerwonych kwiatach, należąca do rodziny kozłkowatych; ostrogowiec

SJP.pl

biedrzyński

nazwisko

SJP.pl

biedula

potocznie, z politowaniem: mężczyzna biedny, pokrzywdzony przez los; bidula

SJP.pl

biedulek

zdrobnienie od: biedula (ze współczuciem o człowieku biednym); bidulek, biedulka

SJP.pl

biedulka

zdrobnienie od: biedula (ze współczuciem o kobiecie biednej); bidulka

SJP.pl

biedziak

nazwisko

SJP.pl

biedzić

w znaczeniu: biedzić się - męczyć się

SJP.pl

bieg

1. przemieszczanie się za pomocą szybkich ruchów nóg;
2. ruch, przemieszczanie się, funkcjonowanie;
3. dzianie się, przebieg wydarzeń;
4. konkurencja sportowa;
5. pozycja przekładni w mechanizmie napędowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki

(1.2) postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu

(1.3) sport. konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety

(1.4) hydrol. prąd wody, nurt

(1.5) mot. przełożenie w skrzyni biegów

(1.6) bud. ciąg stopni połączonych ze sobą

(1.7) łow. noga zwierząt łownych, głównie jeleniowatych i dzika

(1.8) stpol. śrpol. ucieczka

(1.9) stpol. najazd

Wiktionary

Bieganie (bieg, biegi)

- jogging

- Biegi lekkoatletyczne

- Bieg rzeki

- Bieg i upad

- Bieg zjazdowy

- Konkurencja biatlonu:

- Bieg indywidualny

- Bieg pościgowy

- Bieg masowy

- Konkurencja triatlonu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy spostrzegł napastników, rzucił się biegiem między drzewa.

(1.2) Optymista na ogół zakłada korzystny bieg zdarzeń.

(1.3) Adam zajął czwarte miejsce w biegu na 100 metrów.

(1.4) W górnym biegu rzeki często żyją pstrągi.

(1.5) Wrzuciłem piąty bieg.

(1.6) Bieg schodowy zaprojektowano jako żelbetowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛk, AS: bʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegi nmos., bieganie n., bieganina ż., biegacz m., biegaczka ż., biegówka ż., bieżnia ż., bieżnik m., podbieg m., biegunka ż., przebieg m., wybieg mrz., zbiegowisko n., obieg mrz., ubieganie n.

czas. biec, biegać, nadbiec, nadbiegać, odbiec, odbiegać, podbiec, podbiegać, przybiec, przybiegać, wybiec, wybiegać, zabiegać, zbiec, zbiegać, bieżyć

przym. biegowy, zabiegowy

przysł. biegowo, biegle, biegiem

wykrz. biegiem

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

(1.1) trucht

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biegi nmos., bieganie n., bieganina ż., biegacz m., biegaczka ż., biegówka ż., bieżnia ż., bieżnik m., podbieg m., biegunka ż., przebieg m., wybieg mrz., zbiegowisko n., obieg mrz., ubieganie n.

czas. biec, biegać, nadbiec, nadbiegać, odbiec, odbiegać, podbiec, podbiegać, przybiec, przybiegać, wybiec, wybiegać, zabiegać, zbiec, zbiegać, bieżyć

przym. biegowy, zabiegowy

przysł. biegowo, biegle, biegiem

wykrz. biegiem

frazeologia.

w biegu • włączyć wsteczny bieg

etymologia.

etymn|pol|biegać.

uwagi.

(1.7) zwykle w liczbie mnogiej

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) run; (1.2) course; (1.3) run, race; (1.4) course, current; (1.6) flight

* baskijski: (1.1) korrikaldi, lasterketa; (1.3) lasterketa

* białoruski: (1.1) бег m.; (1.2) ход m., цячэнне n.; (1.3) бег m.; (1.4) цячэнне n.

* dolnołużycki: (1.1) běg m.; (1.2) běg m.; (1.3) běg m.

* duński: (1.1) løb n.; (1.2) løb n.; (1.5) gear n.

* esperanto: (1.1) kuro; (1.5) rapidumo

* francuski: (1.1) course ż.; (1.6) volée ż.

* gocki: (1.1) 𐍂𐌿𐌽𐍃 m.; (1.2) 𐍂𐌿𐌽𐍃 m.; (1.3) 𐍂𐌿𐌽𐍃 m.

* górnołużycki: (1.1) běh; (1.2) běh; (1.3) běh

* islandzki: (1.1) hlaup n.; (1.3) hlaup n.

* jidysz: (1.1) לויף m. (lojf); (1.2) לויף m. (lojf); (1.3) לויף m. (lojf)

* łaciński: (1.1) cursus m.

* niderlandzki: (1.1) loop m.

* niemiecki: (1.1) Lauf m.; (1.2) Lauf m.; (1.3) Lauf m.; (1.5) Gang m.

* rosyjski: (1.1) бег m.; (1.2) бег m.; (1.3) бег m.; (1.6) пролёт m.

* staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) ходъ m. (xodŭ)

* suahili: (1.1) mbio

* szwedzki: (1.3) löpning w.; (1.5) växel w.

* ukraiński: (1.1) біг m.; (1.2) біг, хід m.; (1.4) течія ż.

* wepski: (1.1) joksend

* wilamowski: (1.1) łauf m.; (1.2) łauf m.; (1.3) łauf m.

* włoski: (1.1) corsa ż.; (1.2) corso m., andamento m., svolgimento m.; (1.3) corsa ż.; (1.4) corso m.; (1.5) marcia ż.; (1.6) scalinata ż.

źródła.

== bieg (język afrykanerski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bieg.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) pokuta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biegać

środowiskowo: uczestniczyć w czymś, np. biegać maraton, sprinty

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

(1.2) pot. często gdzieś chodzić, żyć aktywnie

(1.3) pot. eufem. mieć kłopoty jelitowe

(1.4) stpol. napadać

(1.5) stpol. uciekać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Codziennie biegam koło domu, bo tak zalecił mi lekarz.

(1.1) Biega, krzyczy pan Hilary: • „Gdzie są moje okulary?”

(1.1) Psy biegały po podwórku i głośno ujadały.

(1.2) Janka miała mnóstwo rzeczy na głowie, biegała na wykłady, pracowała i opiekowała się chorą sąsiadką.

(1.3) Za dużo zjadłem tych śliwek, biegam po nich całe popołudnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡat͡ɕ, AS: bʹi ̯egać

Wiktionary

Powiązane:

zob. biec.

czas. nadbiegać ndk., pobiegać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) latać, ganiać, reg. śl. gónić.

Wiktionary

biegactwo

pejoratywnie: bezkrytyczny stosunek do biegania, bliski fanatyzmowi religijnemu

SJP.pl

biegacz

1. sportowiec uprawiający biegi;
2. dawniej: rodzaj służącego; goniec, laufer;
3. duży chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o ciemnych, często metalicznie lśniących pokrywach i długich nogach, drapieżny, zwykle pożyteczny, prowadzący nocny tryb życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

(1.2) sport. osoba uprawiająca biegi narciarskie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. chrząszcz z rodziny biegaczowatych (nazwa systematyczna|Carabidae|ref=tak.);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) bot. mikol. roślina (rzadziej grzyb) oderwana od podłoża i niesiona przez wiatr

Wiktionary

- biegacz (Carabus) – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych

- Biegacz – kanadyjski film

- biegacz – w baseballu zawodnik drużyny atakującej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polski biegacz znów przybiegł ostatni.

(1.1) Podczas wczorajszego spaceru spotkałem dwóch biegaczy.

(2.1) Biegacze na ogół są drapieżne.

(2.1) Podczas wczorajszego spaceru spotkałem dwa biegacze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡat͡ʃ, AS: bʹi ̯egač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg mrz., bieganie n., biegnięcie n., biegówka ż., biegunka ż., biegaczowate lm nm., bieżnik mrz.

:: fż. biegaczka ż.

czas. biegać ndk., biec ndk., przybiec dk., przybiegać ndk., ubiec dk., ubiegać ndk., wybiec dk., wybiegać ndk.

przym. biegowy, biegaczowaty

przysł. biegle

Wiktionary

Synonimy:

(3.1) chamaechor

Wiktionary

biegacze

rodzina dużych chrząszczy obejmująca ponad 30 tysięcy gatunków; biegaczowate, szczypawkowate, szczypawki

SJP.pl

Biegacze (b. pustynne, b. stepowe), biegusy, chamaechory – rośliny, których pędy nadziemne lub ich części (kwiatostany, dęte owoce) stanowią diaspory przemieszczające się po powierzchni ziemi pod wpływem działania wiatru. Biegacze są roślinami typowymi dla biomów pustynnych i stepowych, gdzie otwarte przestrzenie pozwalają pokonywać duże odległości. Rośliny lub ich części zyskują zdolność do toczenia się przybierając kulisty kształt oraz ażurową i lekką konstrukcję, po czym w całości lub części odłamują się. Przemieszczane przez wiatr gubią owoce i nasiona, często w znacznej odległości od miejsca rozwoju rośliny macierzystej. Czasem biegacze zbijają się w większe skupienia, mogące osiągać znaczne rozmiary. Szczególną grupą biegaczy są tzw. zmartwychwstanki, skupiające się w kule podczas suszy i uwalniające diaspory poprzez rozpostarcie pędów lub okryw koszyczków w czasie deszczu lub po trafieniu na wilgotne siedlisko. Biegacze rosnące na pustyniach dzięki zdolności do poruszania się na powierzchni gruntu unikają pogrzebania pod piaskiem.

Wikipedia

biegaczka

kobieta sportowiec uprawiająca biegi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. sportsmenka uprawiająca biegi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈɡat͡ʃka, AS: bʹi ̯egačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg m., biegnięcie n., bieganie n.

:: fm. biegacz m.

rzecz. biec ndk., biegać ndk.

przym. biegowy

czas. biec

przysł. biegle

Wiktionary

biegaczowate

rodzina dużych chrząszczy obejmująca ponad 30 tysięcy gatunków; biegacze, szczypawkowate, szczypawki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Carabidae|Latreille|ref=tak., rodzina owadów z rzędu chrząszczy;

Wiktionary

Biegaczowate (Carabidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy (Coleoptera) obejmująca ponad 30 tys. gatunków, z czego w Polsce występuje ponad 500. Nauką o chrząszczach biegaczowatych jest karabidologia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Głowa u biegaczowatych jest znacznie węższa od przedplecza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegacz mos./mzw.

Wiktionary

biegaczowaty

o cechach biegaczowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

biegaj

środowiskowo: uczestniczyć w czymś, np. biegać maraton, sprinty

SJP.pl

biegalski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Biegalski (1877-1954) – polski rzeźbiarz, malarz i dramatopisarz

- Henryk Biegalski (ur. 1943) – polski funkcjonariusz Służby Więziennej

- Andrzej Biegalski (1953-2017) – polski bokser, olimpijczyk

- Marek Biegalski (ur. 1957) – polski poeta i prozaik

Wikipedia

bieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biegać.

(1.2) sport. dyscyplina sportowa

(1.3) przen. załatwianie czegoś w różnych miejscach, jedno po drugim

Wiktionary

Bieganie (bieg, biegi)

- jogging

- Biegi lekkoatletyczne

- Bieg rzeki

- Bieg i upad

- Bieg zjazdowy

- Konkurencja biatlonu:

- Bieg indywidualny

- Bieg pościgowy

- Bieg masowy

- Konkurencja triatlonu

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mówiłem Wackowi, żeby nie przesadzał z tym bieganiem.

(1.3) Bieganie za pozwoleniem na ścięcie drzew może bardzo wyczerpać przeciętnego Janusza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈɡãɲɛ, AS: bʹi ̯egãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. biegać ndk., pobiegać dk., pobiec dk., biec ndk., biegnąć ndk.

rzecz. ubieganie n., obieg mrz., zbiegowisko n., bieżnia ż., biegacz m., biegaczka ż., bieg m., bieganina ż.

przym. biegowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bieg, jogging

(1.3) bieganina

Wiktionary

bieganina

przemieszczanie się i wykonywanie różnych czynności w wielu miejscach, zwłaszcza przy załatwianiu czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. nieustanne bieganie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg mrz., biegi nmos., bieganie n., biegacz m., biegaczka ż., biegówka ż., bieżnia ż., bieżnik m., podbieg m., biegunka ż., przebieg m., wybieg mrz., zbiegowisko n., obieg mrz., ubieganie n.

czas. biec, biegać, nadbiec, nadbiegać, odbiec, odbiegać, podbiec, podbiegać, przybiec, przybiegać, wybiec, wybiegać, zabiegać, zbiec, zbiegać, bieżyć

przym. biegowy, zabiegowy

przysł. biegowo, biegle, biegiem

wykrz. biegiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uganianie, zabieganie, krzątanina; góry. gońba; przest. gonitwa, wyścig

Wiktionary

bieganizm

połączenie weganizmu z uprawianiem biegów

SJP.pl

bieganów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bieganów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda

- Bieganów – osada w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka

- Bieganów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Jaktorów

- Bieganów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Radków

- Bieganów – gromada

Zobacz też

- Bieganowo

Wikipedia

bieganowski

nazwisko

SJP.pl

biegański

nazwisko

SJP.pl

- Jan Biegański (ujednoznacznienie)

- Julian Biegański (zm. 1863) – polski żołnierz, powstaniec listopadowy

- Kazimierz Władysław Biegański (ok. 1640–1706) – polski szlachcic

- Krzysztof Biegański (1936–1967) – polski muzykolog, dyrygent

- Łukasz Biegański (1755–1839) – polski ziemian pochodzenia tatarskiego

- Maciej Biegański (XVIII w.) – polski szlachcic

- Mieczysław Biegański (1909–1970) – polski wydawca

- Mikołaj Biegański (ur. 2002) – polski piłkarz

- Piotr Biegański (ujednoznacznienie)

- Stanisław Biegański (ujednoznacznienie)

- Tadeusz Biegański (1929–1993) – polski prawnik, dyplomata

- Wiktor Biegański (1892–1974) – polski aktor, reżyser, scenarzysta, producent

- Witold Biegański (1925–1988) – polski żołnierz, historyk wojskowości

- Władysław Biegański (1857–1917) – polski lekarz, filozof, działacz społecznymi

- Zdzisław Biegański (1931–2018) – polski prawnik, samorządowiec

- Zdzisław Biegański (ur. 1954) – polski historyk

Wikipedia

biegała

środowiskowo: uczestniczyć w czymś, np. biegać maraton, sprinty

SJP.pl

biegi

1. przemieszczanie się za pomocą szybkich ruchów nóg;
2. ruch, przemieszczanie się, funkcjonowanie;
3. dzianie się, przebieg wydarzeń;
4. konkurencja sportowa;
5. pozycja przekładni w mechanizmie napędowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) łow. nogi zwierzyny łownej

(1.2) sport. bieganie

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od: bieg

Wiktionary

Biegi w konkurencjach lekkoatletycznych dzielą się na:

- sprinty (biegi krótkie),

- biegi średnie,

- biegi długie,

- biegi przez płotki.

Sprint to bieg na krótkich dystansach: 60 metrów (hala), 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, sztafety 4 × 100 metrów i 4 × 400 metrów. Zawodnicy startują na sygnał (strzał) startera z bloków startowych. Każdy zawodnik biegnie po swoim torze (przed zawodami odbywa się losowanie torów albo też numer toru przydzielonego zawodnikowi wynika z miejsca, które zajął on w biegu eliminacyjnym). O kolejności na mecie decyduje pierś zawodnika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hrabia niósł biegi przerzucone przez ramię.

(1.2) Patryk od szkoły średniej trenuje biegi przełajowe.

Wiktionary

Powiązane:

czas. biegać ndk., biegnąć ndk.

rzecz. bieg mrz., bieganina ż.

przysł. biegiem

wykrz. biegiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bieganie

Wiktionary

biegiem

potocznie: natychmiast, niezwłocznie, błyskawicznie; migiem, migusiem, biegusiem, w mig

SJP.pl

przysłówek

(1.1) biegnąc

wykrzyknik

(2.1) nakazując natychmiastowe przystąpienie do działania

forma rzeczownika.

(3.1) N. lp. od: bieg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od czasu do czasu krótsze przestrzenie przebywali biegiem, skutkiem czego posuwali się naprzód prędzej.

(2.1) Przynieś mi tu zaraz raport! Biegiem!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieganina ż., bieg mrz., biegi lm nm.

czas. biegać ndk.

przysł. biegle

Wiktionary

biegle

przysłówek sposobu

(1.1) z łatwością

(1.2) ze znajomością rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był nie tylko mistrzem gry na flugelhornie, grał również biegle na fortepianie.

(1.2) Wszyscy policjanci mówili biegle po niemiecku z austriackim akcentem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg mrz., biegacz mos., biegaczka ż., bieganina ż., biegłość ż., biegły mos., biegówka ż.

czas. biec ndk., biegać ndk., biegnąć ndk.

przym. biegły, biegowy

przysł. biegiem

wykrz. biegiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płynnie, poprawnie, sprawnie, wprawnie

(1.2) doskonale, profesjonalnie, rzeczowo, zawodowo

Wiktionary

bieglej

stopień wyższy od przysłówka: biegle

SJP.pl

bieglejszy

stopień wyższy od przymiotnika: biegły

SJP.pl

bieglów

wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Bieglów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

biegnąć

biec;
1. przemieszczać się szybko dzięki dynamicznej pracy nóg;
2. śpieszyć, szybko udawać się gdzieś;
3. posuwać się naprzód (np. czas biegnie powoli);
4. prowadzić (np. droga biegnie przez las)

SJP.pl

czasownik

(1.1) zob. biec.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) "Biegłem polem // w żółtym świetle // wrześniowego słońca // kiedy nadleciały samoloty // upadłem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bʹi ̯egnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieżnia ż., biegnięcie n., bieganie n., biegi nmos.

czas. biec

przysł. biegle

Wiktionary

biegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biec.

(1.2) odczasownikowy od|biegnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. biegnąć

rzecz. ubieganie n., biegacz mzw./mos.

Wiktionary

biegnik

w muzyce: szybko po sobie następujące dźwięki przejściowe umieszczone pomiędzy głównymi dźwiękami melodii

SJP.pl

biegnikowy

związany z biegnikiem

SJP.pl

biegoholiczka

kobieta uzależniona od uprawiania biegania

SJP.pl

biegoholik

osoba uzależniona od uprawiania biegania

SJP.pl

biegoholizm

bardzo częste uprawianie biegania, traktowane jako objaw choroby

SJP.pl

biegoszów

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Biegoszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Świerzawa, na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim) w Sudetach.

Wikipedia

biegowiec

biegowiec osowaty, biegowiec świerkowy - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

- biegowiec – rodzajowy człon polskich nazw zwyczajowych chrząszczy z rodzajów: Clytus i Cyrtoclytus, w szczególności:

- biegowiec grochodrzewowy (Clytus rhamni)

- biegowiec dębowy (Clytus tropicus)

- biegowiec klonowy (Cyrtoclytus capra)

- biegowiec osowaty (Clytus arietis)

- biegowiec świerkowy (Clytus lama)

Wikipedia

biegówka

narta przeznaczona do biegów narciarskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. pot. narta do uprawiania narciarstwa biegowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg m., ubieganie n.

Wiktionary

biegówki

narta przeznaczona do biegów narciarskich

SJP.pl

Biegi narciarskie (także: biegi płaskie, dla odróżnienia od całkowicie innej dyscypliny zimowej – biegów zjazdowych) – sport zimowy popularny w krajach z rozległymi zaśnieżonymi terenami, głównie w północnej Europie oraz Kanadzie. Popularność tego sportu szybko rośnie także w Stanach Zjednoczonych, Rosji, Polsce i krajach Europy Środkowej.

Wikipedia

biegowy

związany z biegiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z biegiem, bieganiem

(1.2) techn. związany z biegiem (przełożeniem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trening biegowy to ćwiczenie fizyczne, w którym poprzez bieg polepsza się lub utrzymuje kondycję ćwiczącego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieganie n., bieganina ż., biegacz m., biegaczka ż., biegówka ż., bieżnia ż., bieżnik m., podbieg m., biegunka ż., przebieg m., wybieg mrz., zbiegowisko n., obieg mrz., ubieganie n., bieg mrz.

czas. biec, biegać, nadbiec, nadbiegać, odbiec, odbiegać, podbiec, podbiegać, przybiec, przybiegać, wybiec, wybiegać, zabiegać, zbiec, zbiegać, bieżyć

przym. zabiegowy

przysł. biegowo, biegle

Wiktionary

biegun

wygięte półokrągło płozy przy kołyskach, bujających fotelach, zabawkach; szybki koń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;

(1.2) jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu

(1.3) element takich przedmiotów jak koń na biegunach, lub fotel bujany, wygięty pręt na którym buja się dany przedmiot

(1.4) fiz. zob. biegun magnetyczny.

(1.5) fiz. zob. biegun elektryczny.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) szybki koń wierzchowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) rel. wyznawca jednego z odłamów staroobrzędowców

Wiktionary

Biegun – miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające ekstremalne cechy:

Wikipedia

Przykłady

(1.2) O tej porze roku na biegunie trwa dzień polarny.

(1.3) Ten fotel bujany nadaje się tylko do wyrzucenia, jego bieguny są strzaskane.

(1.4) Bieguny przeciwne przyciągają się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡũn, AS: bʹi ̯egũn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegunowość ż.

przym. biegunowy

Wiktionary

Synonimy:

(3.1) strannik

Wiktionary

biegunecznik

gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. drzewo rosnące w Ameryce Południowej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegunecznikowate lm.

Wiktionary

biegunecznikowate

rodzina roślin z rzędu terpentynowców; w Polsce znany hodowany w parkach bożodrzew

SJP.pl

Biegunecznikowate (Simaroubaceae DC.) – rodzina roślin należąca do rzędu mydleńcowców Sapindales (lub rutowców Rutales w niektórych ujęciach systematycznych). Należy tu ok. 20 rodzajów ze 110 gatunkami występującymi głównie w obszarach tropikalnych. Strefy klimatu umiarkowanego sięgają nieliczne gatunki w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej, na Bliskim i na Dalekim Wschodzie.

Wikipedia

biegunecznikowaty

o cechach biegunecznikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

biegunka

1. choroba bakteryjna wywoływana poprzez zjedzenie czegoś nieświeżego; zatrucie pokarmowe;
2. przenośnie: tworzenie czegoś w dużej ilości, bez wyraźnej potrzeby, np. biegunka słowna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

Wiktionary

Biegunka, potocznie rozwolnienie (łac. diarrhoea) – objaw kliniczny polegający na zwiększonej częstotliwości wypróżnień (według WHO ≥3/24h) lub zwiększonej ilości stolca (powyżej 200 g w ciągu doby), wraz ze zmianą konsystencji na płynną lub półpłynną. Biegunce może towarzyszyć stan ogólnego osłabienia, gorączka, kurczowe bóle brzucha. Objaw ten trwający do 14 dni określany jest jako biegunka ostra, natomiast utrzymanie się objawów chorobowych ponad 4 tygodnie kwalifikuje do rozpoznania biegunki przewlekłej (niektórzy autorzy wyróżniają biegunkę uporczywą – trwającą od 2 do 4 tygodni).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten zwlekał „meldując pokornie”, iż jest bardzo chory, ma biegunkę, mdłości, gorączkę i nie może ruszyć się z miejsca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈɡũnka, AS: bʹi ̯egũnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieg m., biegacz mos./mzw.

czas. biegać

przym. biegunkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) laksacja, rozwolnienie, reg. śl. laksyrka.; pot. wulg. sraczka

Wiktionary

biegunkować

potocznie: mieć biegunkę

SJP.pl

biegunkowy

→ biegunka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z biegunką, dotyczący biegunki

Wiktionary

Patrz:
biegunka
Przykłady

(1.1) W organizmie niemowlęcia kazeina mleka krowiego tworzy ser, z trudem trawiony przez niego; pojawia się niestrawność, kwaśne, biegunkowe stolce, kwaśne wymioty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegunka ż.

Wiktionary

biegunowość

→ biegunowy

SJP.pl

Biegunowość (inaczej: polarność, polaryzacja) – występowanie różnic morfologicznych lub fizjologicznych pomiędzy dwoma biegunami (często przeciwstawnymi) różnych struktur organizacji organizmów (np. komórki, narządu). Biegunowość całego organizmu wyznacza przeciwległe krańce połączone osią biegunową, wokół której w określonym porządku organizują się jego struktury.

Wikipedia

Patrz:
biegunowy

biegunowy

przymiotnik od: biegun

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z biegunami Ziemi

(1.2) fiz. dotyczący biegunowości cząsteczek (ładunków elektrycznych)

(1.3) skrajnie przeciwny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Autorzy opisali tam swoje biegunowe przygody.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegun mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) polarny

Wiktionary

biegus

1. średniej wielkości ptak wędrowny z rodziny bekasowatych, o upierzeniu brunatnym, szarym i rdzawym, zamieszkujący tundrę, wybrzeża morskie i łąki w północnej części Eurazji i Ameryki;
2. kaczka typu nieśnego, pochodzenia indyjskiego, o upierzeniu czarnym, białym lub białobrązowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Calidris|ref=tak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡus, AS: bʹi ̯egus

Wiktionary

Powiązane:

czas. biec

Wiktionary

biegusiem

potocznie: natychmiast, niezwłocznie, błyskawicznie; biegiem, migiem, migusiem, w mig

SJP.pl

biegła

znawczyni, ekspertka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekspertka powoływana przez sąd, mająca wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiająca zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: biegły

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp., ż., przesz. od: biec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po katastrofie w elektrowni sąd powołał biegłą z dziedziny fizyki jądrowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡwa, AS: bʹi ̯egu̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. biegły

rzecz. biegły mos.

Wiktionary

biegłość

→ biegły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

Wiktionary

Patrz:
biegły
Przykłady

(1.1) Dzięki temu kursowi nabyłem biegłości w pisaniu programów.

(1.1) Tylko ćwiczenie pozwala nabrać biegłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡwɔɕt͡ɕ, AS: bʹi ̯egu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz./przym. biegły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umiejętność, sprawność, zdolność, wprawa

Wiktionary

biegłościowy

→ biegłość

SJP.pl

Patrz:
biegłość

biegły

znający się na rzeczy, mający wprawę w czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

(1.2) łódź. zaradny, obrotny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) praw. ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lm., nmos., przesz. od: biec

Wiktionary

- Biegły rewident

- Biegły sądowy

- Biegły skarbowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega jest biegły w naprawianiu samochodów.

(1.2) Ona to jest biegła, wszystko ci załatwi.

(2.1) Po katastrofie w elektrowni sąd powołał biegłego z dziedziny fizyki jądrowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛɡwɨ, AS: bʹi ̯egu̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegłość ż.

:: fż. biegła ż.

przysł. biegle

czas. biec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) doświadczony, wprawiony, wprawny

Wiktionary

biejków

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

Biejków dawniej też Bików – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Promna. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 731.

Wieś szlachecka Biejkowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie grójeckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

biel

biały kolor; białość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biały kolor;

(1.2) biały ubiór

(1.3) biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb

(1.4) zewnętrzna część pni drzew, przewodząca wodę

(1.5) stpol. biała mąka

(1.6) stpol. żyto

(1.7) stpol. zboże

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. częściowo bagienne, stojące rozlewisko wodne na terenach nizinnych

(2.2) daw. kosmet. bielący puder nakładany na twarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(3.1) bot. zewnętrzna warstwa drewna w pniach i gałęziach, zawierająca żywe komórki i przewodząca wodę;

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: bielić

Wiktionary

Geografia

Białoruś

- Biel – dawna leśniczówka w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Łużki

Hiszpania

- Biel – gmina w prowincji Saragossa, w Aragonii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na niebie rysowała się tu i ówdzie czysta biel delikatnych obłoczków.

(1.2) Dobrze jej w bieli – to ją odmładza.

(1.3) Naszkicowałam główne formy mieszanką błękitu z bielą cynkową rozcieńczoną terpentyną.

(2.1) Nowe znowu obrazy życia roztaczają się około leśnych strumieni, źródeł, moczarów i bieli. (…) O świcie latem ruch i życie zaczyna się po bielach.

(2.2) Gruba warstwa bielu czyniła z jej twarzy niemal maskę.

(3.1) Kołatek domowy żeruje w bielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛl, AS: bʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

zob. biały.

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) drewno bielaste

(2.1) jeziorzysko

(2.2) bielidło

Wiktionary

biela

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku

- Stanisław Biela – polski narciarz klasyczny

- Józef Biela – polski inżynier elektryk i działacz społeczny.

Nazwy geograficzne

- Biela – dawna polska nazwa miejscowości Bielice w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie

- Biela – potok na Słowacji, dopływ Malatínki

- Biela – potok na Słowacji, dopływ Popradu

- Biela – potok na Słowacji, dopływ Štiavnicy

- Biela – potok na Słowacji, dopływ Zázrivki

- Biela – dawna nazwa rzeki na Dolnym Śląsku, w okolicach Bielawy

- Biela – rzeka w Polsce, dopływ Odry w woj. lubuskim

- Biela – rzeka we wschodnich Niemczech i północnych Czechach, lewy dopływ Łaby

- Biela – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wilczyn

- Biela – gromada

Wikipedia

bielactwo

brak lub niedobór barwników melaninowych u człowieka i zwierząt; albinizm; leukoderma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. schorzenie powodujące odbarwienia w skórze, włosach i tęczówce na skutek zmniejszenia lub braku melaniny

Wiktionary

Albinizm, bielactwo – uwarunkowany genetycznie brak lub niedobór pigmentu (melaniny) w organizmie. Osobnik posiadający tę cechę nazywany jest albinosem i charakteryzuje się białym lub bladoróżowym (związanym z prześwitywaniem naczyń krwionośnych) odcieniem skóry, białymi włosami, bladoróżowymi tęczówkami i czerwonymi źrenicami (z uwagi na prześwitywanie naczyń krwionośnych z dna oka). Nazwę tego wrodzonego błędu metabolizmu wprowadził w 1908 roku Archibald Garrod, który zauważył utrzymywanie się zaburzenia w obrębie wybranych rodzin. Oprócz albinizmu całkowitego (uogólnionego) występuje także bielactwo nabyte.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mos., bielak mzw.

czas. bielić

Wiktionary

bielaczek

tracz bielaczek - ptak płetwonogi z podrodziny traczy, w Polsce spotykany tylko w okresie przelotów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Mergus albellus|ref=tak., tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

Wiktionary

Bielaczek, tracz bielaczek (Mergellus albellus) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widzę nurkujące co chwilę tracze nurogęsi, tracze długodziobe i bielaczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈlat͡ʃɛk, AS: bʹi ̯elaček

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tracz bielaczek

Wiktionary

bielaczy

przymiotnik od: bielactwo

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bielactwem, dotknięty bielactwem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) albinotyczny

Wiktionary

bielajewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie odeskim, siedziba władz rejonu bielajewskiego;

Wiktionary

Bielajewka (ukr. Біляївка, trb. Bilajiwka) – miasto na Ukrainie w obwodzie odeskim, rejonu odeskiego, liczy 14 tys. mieszkańców (2006). Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bielajewski

Wiktionary

bielak

gatunek zająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. łow. zob. zając bielak.

Wiktionary

- zając bielak (Lepus timidus) – gatunek ssaka z rodziny zającowatych

- bielak – nazwa rodzaju umaszczenia wyżła niemieckiego krótkowłosego – jednej z ras psów

- Bielak – polski herb szlachecki, którym pieczętowała się tatarska rodzina Bielaków osiadła na Litwie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. biel ż., białko n., bielik m., bielinek m., bielizna ż., bielactwo n., bielmo n., białość ż., białe nmos., bielenie n., biały mos.

czas. bielić ndk., pobielić dk., zabielić dk.

przym. biały, białawy, bielutki, bieluteńki

przysł. biało, bielutko, białawo, bieluteńko

Wiktionary

bielamowicz

nazwisko

SJP.pl

bielan

członek katolickiego zakonu kontemplacyjnego; kameduła

SJP.pl

bielanianin

mieszkaniec Bielan (dzielnicy Warszawy)

SJP.pl

bielanianka

mieszkanka Bielan (dzielnicy Warszawy)

SJP.pl

bielanka

w Kościele katolickim: dziewczynka sypiąca kwiaty w czasie procesji, zwykle ubrana na biało

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Bielanka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski

- Bielanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice

- Bielanka – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów

- Bielanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna

Wikipedia

bielankowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; białokrwiste

SJP.pl

Bielankowate, białokrwiste (Channichthyidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Są jedynymi kręgowcami, które nie mają we krwi hemoglobiny.

Wikipedia

bielankowaty

o cechach bielankowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

bielański

przymiotnik od: Bielany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bielanami, dotyczący Bielan

Wiktionary

Bielański – polski herb szlachecki nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bielany nmos.

Wiktionary

bielany

członek katolickiego zakonu kontemplacyjnego; kameduła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. nazwa dzielnicy Warszawy;

(1.2) geogr. adm. nazwa dzielnicy w kilku miastach Polski;

(1.3) geogr. adm. nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Bielany – część miasta Elbląg

- Bielany – część miasta Jaworzno

- Bielany – część miasta Kraków

- Bielany – część miasta Maków Mazowiecki

- Bielany – część miasta Mikstat

- Bielany – część miasta Środa Śląska

- Bielany – część miasta Toruń

- Bielany – część miasta Warka

- Bielany – część miasta Warszawa

- Bielany – część miasta Legnica

Wikipedia

Powiązane:

przym. bielański

Wiktionary

bielarka

urządzenie do bielenia przędzy lub gotowej tkaniny

SJP.pl

bielarnia

zakład, w którym odbywa się bielenie tkanin

SJP.pl

bielarski

holender bielarski - typ aparatu, w którym zachodzi mieszanie i bielenie masy papierniczej; holender bielący

SJP.pl

bielaszewski

nazwisko

SJP.pl

bielat

nazwisko

SJP.pl

bielawa

podmokła łąka torfowa w kotlinach lub dolinach rzecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bielawa (niem. Langenbielau) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim. Bielawa położona jest na Przedgórzu Sudeckim, u podnóża Gór Sowich. Rozciąga się na przestrzeni 9 km, wzdłuż potoku Bielawica (niem. Biele), na wysokości 275–450 m n.p.m. Historycznie leży na Dolnym Śląsku. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto zamieszkiwały 28 344 osoby (157. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈlava, AS: bʹi ̯elava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielawianin, bielawianka

przym. bielawski

Wiktionary

bielawianin

mieszkaniec Bielawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bielawy

(1.2) osoba pochodząca z Bielawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieszkam w Bielawie, więc jestem bielawianinem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielawa ż.

:: fż. bielawianka ż.

przym. bielawski

Wiktionary

bielawianka

mieszkanka Bielawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bielawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy przejeżdżałem przez Bielawę, widziałem wiele pięknych bielawianek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielawianin m., Bielawa ż.

przym. bielawski

Wiktionary

bielawny

nazwisko

SJP.pl

bielawski

→ Bielawa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Bielawy

Wiktionary

- Bielawski – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Bielawski:

- Aleksander Bielawski (ujednoznacznienie)

- Aleksandr Bielawski (1932–2012) – aktor

- Antoni Bielawski (1919–1997) – oficer UB

- Arkadiusz Bielawski (ur. 1959) – aktor dziecięcy

- Bolesław Bielawski (1882–1966) – adwokat

- Bruno Bielawski (1831–1861) – dziennikarz

- Jan Bielawski (ujednoznacznienie)

- Janusz Bielawski (ur. 1928) – chirurg

- Józef Bielawski (ujednoznacznienie)

- Kazimierz Bielawski – podkomorzy

- Krzysztof Bielawski (ujednoznacznienie)

- Ludwik Bielawski (ujednoznacznienie)

- Maciej Bielawski (ujednoznacznienie)

- Maciej Zaremba Bielawski (ur. 1951) – szwedzki dziennikarz

- Mirosław Bielawski (ur. 1955) – wokalista rockowy

- Ołeksandr Bielawski (ur. 1953) – szachista

- Oskar Bielawski (1891–1973) – psychiatra

- Roman Bielawski (1907–1942) – major

- Siergiej Bielawski (1883–1953) – astronom

- Tomasz Bielawski (ur. 1960) – lekarz weterynarii

- Walenty Bielawski – starosta

- Wiesław Bielawski (ur. 1950) – polski inżynier rolnictwa, profesor nauk rolniczych, rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (2016–2020)

- Wiesław Bielawski (ur. 1960) – polski samorządowiec i urzędnik

- Wasilij Bielawski (1882–????) – pisarz emigracyjny

- Zygmunt Bielawski (1937–2006) – aktor

Wikipedia

Patrz:
Bielawa
Powiązane:

rzecz. Bielawa ż., bielawianin m., bielawianka ż.

Wiktionary

bielawy

podmokła łąka torfowa w kotlinach lub dolinach rzecznych

SJP.pl

W Polsce

- Bielawy – część miasta Bydgoszcz

- Bielawy – część miasta Rypin

- Bielawy – część miasta Toruń

- Bielawy – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią

- Bielawy – przysiółek wsi Zamość w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin

- Bielawy – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica

- Bielawy – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec

- Bielawy – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin

- Bielawy – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski

- Bielawy – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Siedlisko

- Bielawy – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce

- Bielawy – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie

- Bielawy – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy

- Bielawy – część wsi Strugienice w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny

- Bielawy – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Poświętne

- Bielawy – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów

- Bielawy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck

- Bielawy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

- Bielawy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szreńsk

- Bielawy – część wsi Glina w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna

- Bielawy – część wsi Skwierawy w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice

- Bielawy – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

- Bielawy – część wsi Szarłata w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo

- Bielawy – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko

- Bielawy – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Granowo

- Bielawy – część wsi Nowe Prażuchy w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Gołuchów

- Bielawy – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Jutrosin

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca

- Bielawy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Bielawy – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy

- Bielawy – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki

- Bielawy – kolonia w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

- Bielawy – część wsi Wszembórz w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Kołaczkowo

Wikipedia

bielce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Bielce (rum. Bălți) – drugie co do wielkości miasto Mołdawii, nazywane często „północną stolicą”. W 2023 roku liczyło 146 950 mieszkańców.

Najliczniejsze skupisko Polaków w Mołdawii, siedziba polonijnych organizacji.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bielecki

Wiktionary

bielczyk

1. gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych; koliber białoszyi;
2. rodzaj grzybów z klasy miseczniaków

SJP.pl

- bielczyk – gatunek ptaka

- bielczyk – rodzaj grzybów

- Nazwisko, np. Piotr Bielczyk

Wikipedia

bielec

1. mały owad żywiący się drewnem; termit;
2. ryba drapieżna z rodziny karpiowatych; rap, rapa, boleń

SJP.pl

2 cieki w Polsce:

- Bielec – struga, dopływ Gwdy (uchodzi do jeziora Wierzchowo)

- Bielec – potok, dopływ Skrody

3 oronimy w Polsce:

- Bielec – szczyt w Karkonoszach

- Bielec – wzniesienie w Sudetach Zachodnich, Rudawach Janowickich

- Bielec – wzniesienie w Górach Kaczawskich

Wikipedia

bielecki

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bielcami, dotyczący Bielec

Wiktionary

Bielecki (forma żeńska: Bielecka; liczba mnoga: Bieleccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 18230 osób.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bielce nmos.

przym. biały, białawy

Wiktionary

bielefeld

[czytaj: BIlefelt] miasto w Niemczech

SJP.pl

Wikipedia

bielefelder

[czytaj: bilefelder] niemiecka rasa kur; kura bielefeldzka

SJP.pl

bielefeldzki

→ Bielefeld (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bielefeld

Wiktionary

bielej

stopień wyższy od przysłówka: biało

SJP.pl

bielejewo

2 miejscowości w Polsce:

- Bielejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jaraczewo

- Bielejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg

Wikipedia

bielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bielić.

(1.2) odczasownikowy od|bieleć.

Wiktionary

- Bielenie drzew owocowych – zabieg pielęgnacyjny stosowany w sadownictwie

- Bielenie oleju – proces usuwania substancji barwnych z oleju przy użyciu adsorbenta

- Bielenie płótna pod Haarlemem – obraz Jana van Kessela

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., białas m., biały mos., białość ż., bielak mzw.

czas. bielić ndk.

przym. biały

przysł. biało

Wiktionary

bielesz

nazwisko

SJP.pl

bielewicz

nazwisko

SJP.pl

bielewo

W Białorusi

- Bielewo – dawny majątek, obecnie na terenie obwodu mińskiego, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek

- Bielewo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek

- Bielewo – dawna osada młyńska. Tereny, na których leżała, znajdują się obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek

- Bielewo – wieś w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim w sielsowiecie Indura

- Bielewo – dawna kolonia. Tereny, na których była położona leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło

- Bielewo – dawna smolarnia. Tereny, na których leżała, znajdują się obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek

Wikipedia

bieliana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. duży, drewniany statek rzeczny, używany głównie na Wołdze do transportu towarów, szczególnie drewna;

Wiktionary

Bieliana – rodzaj statku rzecznego (rzadziej morskiego), używanego w Rosji w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. do transportu surowego drewna budulcowego i z tegoż surowca zbudowanego. Statek taki był właściwie pływającym stosem drewna i odbywał tylko jeden rejs w dół rzeki. Drewno ułożone było w dość skomplikowany sposób, by zapewnić odpowiednią wentylację, możliwość gaszenia ewentualnego pożaru czy uszczelnianie burt. Po dotarciu do celu był rozbierany.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas rejsu po Wołdze kapitan opowiadał historie o dawnych bielianach, które przemierzały te wody.

(1.1) Archeolodzy odkryli fragmenty bieliany podczas prac wykopaliskowych nad brzegiem rzeki.

(1.1) Muzeum rzeczne posiada zrekonstruowaną bielianę, która pokazuje, jak wyglądał transport towarów w XIX wieku.

Wiktionary

bielić

1. malować mlekiem wapiennym świeże tynki, płoty itp.; białkować;
2. poddawać procesowi uszlachetniania różne produkty, przez podniesienie ich stopnia białości lub bezbarwności;
3. pokrywać przedmioty metalowe powłoką cyny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobielić)

(1.1) malować wapnem rozpuszczonym w wodzie

(1.2) pokrywać rzeczy metalowe cynową powłoką

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybielić)

(2.1) zwiększać natężenie koloru białego przy użyciu jakiegoś czynnika chemicznego lub fizycznego

czasownik zwrotny niedokonany bielić się

(3.1) wyróżniać się od tła jasnym kolorem, bielą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nabiał mrz., białas m., biel ż., bielactwo n., białko n., białka ż., białaczka ż., białkówka ż., białość ż., bielak mrz., bielidło n., bielinek mrz., bielizna ż., bieliźniarstwo n., bieliźniarka ż., bielmo n., bieluń mrz., wybielacz mrz., biały mos., bielenie n., pobielanie n., białkowanie n.

czas. białkować ndk., bieleć ndk., obielać ndk., obielić dk., pobielać ndk., pobielić dk., wybiałkować dk., wybielać ndk., wybielić dk., zabielać ndk., zabielić dk., zbieleć dk.

przym. biały, bielutki, bieluteńki, bieluśki, bielusieńki, bieluchny, białawy, białkowy, bieliźniany, bieliźniarski

przysł. biało

przedr. biało-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pobielać

(2.1) wybielać, utleniać

Wiktionary

bielica

1. odbarwiona, jasnoszara gleba, z której wody wyługowały związki żelaza i manganu, gromadzące się niżej jako orsztyn;
2. stosowana w zielarstwie bylina o rozgałęzionych pędach; bylica pospolita; bylnik

SJP.pl

Bielica – typ gleby tworzącej się w warunkach klimatu umiarkowanego chłodnego (średnia temperatura 2-4 °C) i wilgotnego (roczny opad w granicach 400-1000 mm), na obszarach porośniętych lasami iglastymi. Występuje na Pojezierzu Kaszubskim, w Kotlinie Sandomierskiej, w województwie lubuskim, w USA, w Kanadzie. Bielica powstaje z utworów piaszczystych, zwykle pochodzenia lodowcowego i rzecznego, w procesie tzw. bielicowania. Słabo rozwinięty poziom próchniczny, a dobrze rozwinięty poziom wymywania.

Wikipedia

bielice

1. odbarwiona, jasnoszara gleba, z której wody wyługowały związki żelaza i manganu, gromadzące się niżej jako orsztyn;
2. stosowana w zielarstwie bylina o rozgałęzionych pędach; bylica pospolita; bylnik

SJP.pl

- bielica – rodzaj gleby

W Polsce

- Bielice – część miasta Bydgoszcz

- Bielice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Stronie Śląskie

- Bielice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno

- Bielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Kożuchów

- Bielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym

- Bielice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice

- Bielice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek

- Bielice – część wsi Rostkowice w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród

- Bielice – osada w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew

- Bielice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów

- Bielice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Łambinowice

- Bielice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec

- Bielice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

- Bielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo

- Bielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Bielice

Wikipedia

bielicki

przymiotnik od: Bielice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bielicami, dotyczący Bielic

Wiktionary

- Carlos Bielicki (ur. 1940) – argentyński szachista

- Dominik Bielicki (ur. 1976) – polski poeta

- Franciszek Bielicki (1921–1999) – polski chirurg

- Józef Bielicki (1922–1944) – żołnierz

- Kacper Bielicki (ur. 1985) – polski siatkarz

- Leon Bielicki (ok. 1755–1794) – sędzia deputat na Trybunał Koronny

- Maciej Bielicki (1906–1988) – polski astronom

- Marian Leon Bielicki (1920–1972) – polski pisarz

- Tadeusz Bielicki (ur. 1932) – antropolog

- Włodzimierz Bielicki (1932–2012) – polski scenograf

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bielice nmos.

przysł. biało

Wiktionary

bielicować

wpływać na powstawanie bielic

SJP.pl

bielicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wpływanie na powstawanie bielic

Wiktionary

Bielicowanie – proces glebotwórczy charakterystyczny dla mało aktywnych biologicznie, ubogich w składniki pokarmowe gleb piaskowych w borach sosnowych lub świerkowych (rzadziej mieszanych) klimatu wilgotnego, umiarkowanego i chłodnego. Bielicowanie polega na wypłukiwaniu z górnych części gleby (z poziom eluwialnego) niektórych produktów rozkładu minerałów glebowych, głównie tlenków i wodorotlenków glinu i żelaza, krzemionki, fosforu, manganu i in., przemieszczaniu ich w dół i wytrącaniu w środkowej części profilu (w poziomie iluwialnym). W rezultacie w górnych poziomach gleb bielicowych pozostaje biały kwarc (stąd polska nazwa procesu i typu gleby).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bielica ż.

czas. bielicować ndk.

przym. bielicowy

Wiktionary

bielicowy

przymiotnik od: bielica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bielicami (rodzajem gleb)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego występują zwykle kwaśne i mało żyzne gleby wytworzone z piasków eolicznych: gleby rdzawe i bielicowe oraz gleby gruntowoglejowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielica ż., bielicowanie n.

czas. bielicować ndk.

Wiktionary

bielicoziemny

charakteryzujący się występowaniem gleb bielicowych

SJP.pl

bieliczkować

czasownik

(1.1) stpol. bielić twarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛlʲit͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: bʹi ̯elʹičkovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieliczkowanie n.

Wiktionary

bieliczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bieliczkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bieliczkować ndk.

Wiktionary

bielidło

1. rodzaj pudru stosowany do nadania cerze białości; blansz;
2. substancja wybielająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. biała farba do twarzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈlʲidwɔ, AS: bʹi ̯elʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biały mos., biel ż., białość ż.

czas. bielić ndk.

przym. biały

przysł. biało

Wiktionary

bielik

1. duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, o upierzeniu ciemnobrązowym, na głowie i ogonie - białym; birkut; berkut;
2. choroba roślin z rodziny krzyżowych, powodowana przez pasożytniczy grzyb; biała rdza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Haliaeetus albicilla|ref=tak., duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) roln. zob. biała rdza.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛlʲik, AS: bʹi ̯elʹik

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

przysł. biało

rzecz. biały mos., białość ż., bielak mzw.

Wiktionary

bielikowate

o cechach bielikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

bielikowaty

o cechach bielikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

bielikowo

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Bielikowo (niem. Behlkow) – wieś sołecka położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce.

Według danych z 2 września 2013 r. wieś miała 252 mieszkańców.

Wikipedia

bielikrasa

kłączowa bylina ozdobna; popularna również pod nazwą kalii

SJP.pl

bielin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Bielin – część miasta Ciechanów

- Bielin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź

- Bielin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Moryń

- Bielin – gromada

- Bielin – przystanek kolejowy w Bielinie, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim

Wikipedia

Powiązane:

przym. bieliński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. także Bilin

Wiktionary

bielinek

biały motyl dzienny z rodziny bielinkowatych

SJP.pl

Bielinek – (niem. Bellinchen) wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Cedynia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W pobliżu wsi rezerwat Bielinek z roślinnością stepową (ciepłolubną) i dąbrowami z dębem omszonym.

W pobliżu wsi znajduje się „Kopalnia Bielinek” (pozyskiwanie kruszywa), należąca do spółki Szczecińskie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A..

Wikipedia

bieliniak

baryłkarz bieliniak - gatunek owada z rodziny męczelkowatych, pasożytujący na gąsienicach bielinka kapustnika

SJP.pl

bieliniec

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Bieliniec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Ulanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Pierwsze wzmianki o Bielińcu pochodzą z XV wieku, kiedy to na terenie wsi powstały pierwsze zagrody chłopskie. W czasie drugiej wojny światowej działało we miejscowości kilkunastu partyzantów, którzy czynnie walczyli z okupantem. Ich pamięci został postawiony pomnik w centrum wsi. Obecnie Bieliniec zamieszkuje około 450 mieszkańców.

Wikipedia

bielinkowate

rodzina motyli różnoskrzydłych; bielinki

SJP.pl

Bielinkowate, bielinki (Pieridae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata i nadrodziny Papillonoidea. Liczy około 1100 opisanych gatunków. Kosmopolityczna. Jej przedstawiciele mają przednie skrzydła trójkątne, zaś tylne zaokrąglone i pozbawione ogonków. U gatunków palearktycznych barwa skrzydeł jest główne biała, żółta lub pomarańczowa.

Wikipedia

bielinkowaty

o cechach bielinkowatych (rodzina motyli)

SJP.pl

bielino

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

W Polsce

- Bielino – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno

- Bielino – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik

- Bielino – gromada

- Bielino – dawna gmina

- Bielino – jurydyka Warszawy

Wikipedia

bieliński

przymiotnik od: Bieliny

SJP.pl

Bieliński (forma żeńska: Bielińska; liczba mnoga: Bielińscy) – polskie nazwisko i nazwa herbu własnego. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 6112 osób.

Wikipedia

bieliny

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część miasta Ostrowiec Świętokrzyski

SJP.pl

Bieliny – polski herb szlachecki== Geografia Polski ==

- Bieliny – część miasta Ostrowiec Świętokrzyski

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą

- Bieliny – część wsi Młochów w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Nadarzyn

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn

- Bieliny – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Kampinos

- Bieliny – część wsi Brańszczyk w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk

- Bieliny – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Ulanów

- Bieliny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bieliny

- Bieliny – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków

- Bieliny – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce

- Bieliny – część wsi Bobrowniki w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną

- Bieliny – gmina

Wikipedia

bielistka

1. (zwykle w liczbie mnogiej) futro z brzuszków popielic;
2. mech z rodziny bielistkowatych

SJP.pl

bielistki

1. (zwykle w liczbie mnogiej) futro z brzuszków popielic;
2. mech z rodziny bielistkowatych

SJP.pl

bielistkowate

rodzina mchów

SJP.pl

bielisty

poetycko: biały

SJP.pl

bieliszów

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Bieliszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

We wsi był przystanek kolejowy Bieliszów.

Wikipedia

bielizna

1. odzież zakładana na gołe ciało pod inne ubranie;
2. wyroby z tkaniny, zwykle białej, używane głównie w gospodarstwie domowym;
3. bielizna pościelowa - wierzchnia część pościeli, np. prześcieradło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

(1.2) kraw. wyroby z tkaniny, używane w domu

Wiktionary

Bielizna – wyroby, historycznie wykonywane z białej tkaniny (zwykle płótna), obecnie najczęściej kolorowe.

- Bielizna osobista: odzież noszona bezpośrednio na skórze, zwykle pod innymi ubraniami, z tkaniny lub trykotu;

- Bielizna pościelowa: wierzchnia (zmieniana) część pościeli (powłoczki, prześcieradła);

- Bielizna stołowa: przedmioty służące do nakrywania stołu jadalnego – obrus, serwetka, molton (flanda), laufer, skirting, serweta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozwiesiłam bieliznę na sznurku, żeby szybciej wyschła.

(1.2) Gdzie odpowiedzialni za jadalnię trzymają czystą bieliznę stołową?

(1.2) Zakonnice piorą bieliznę ołtarzową co kilka tygodni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈlʲizna, AS: bʹi ̯elʹizna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biały mos., biel ż., bielenie n., bieliźniarstwo n., bieliźniarz mos., bieliźniarka ż., białko n., bielak mzw.

przym. bieliźniany, biały, bieliźniarski

czas. bielić ndk., pobielić dk., wybielić dk.

przysł. bieliźniarsko

Wiktionary

bieliźniany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bielizną, dotyczący bielizny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., bieliźniarka ż., bieliźniarstwo n., bieliźniarz mos.

przym. bieliźniarski

przysł. bieliźniarsko

czas. bielić

Wiktionary

bieliźniarka

1. szafa do przechowywania bielizny;
2. kobieta szyjąca bieliznę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szafa na bieliznę

(1.2) daw. kobieta szyjąca bieliznę

Wiktionary

- Bieliźniarka – mebel do przechowywania bielizny

- Bieliźniarka – zawód, kobieta szyjąca bieliznę

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W Kościele katolickim na 25 listopada przypada wspomnienie św. Katarzyny Aleksandryjskiej, patronki katarzynek, krawcowych, bieliźniarek, prządek, modystek, fryzjerów, dziewcząt, mężatek, kołodziejów, młynarzy, garncarzy, polskich kolejarzy, studentów i uczonych oraz chroniącej od bólu głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛlʲiʑˈɲarka, AS: bʹi ̯elʹiźńarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieliźniarstwo n., bielizna ż., bieliźniarz mos.

czas. bielić ndk.

przym. bieliźniarski, bieliźniany

przysł. bieliźniarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. szafonierka.

Wiktionary

bieliźniarski

dotyczący bieliźniarstwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bieliźniarstwem, dotyczący bieliźniarstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., bieliźniarka ż., bieliźniarstwo n., bieliźniarz mos.

przym. bieliźniany

przysł. bieliźniarsko

czas. bielić

Wiktionary

bieliźniarsko

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla bieliźniarstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., bieliźniarka ż., bieliźniarstwo n., bieliźniarz mos.

przym. bieliźniany, bieliźniarski

Wiktionary

bieliźniarstwo

szycie, produkcja bielizny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaw. zawód szyjącego bieliznę

(1.2) kraw. szycie bielizny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., bieliźniarka ż., bieliźniarz mos.

przym. bieliźniarski, bieliźniany

przysł. bieliźniarsko

czas. bielić

Wiktionary

bieliźniarz

przestarzale: osoba szyjąca bieliznę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. rzem. krawiec szyjący bieliznę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielizna ż., bieliźniarstwo n.

:: fż. bieliźniarka ż.

przym. bieliźniarski, bieliźniany

przysł. bieliźniarsko

Wiktionary

bielkówko

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

Bielkówko (niem. Klein Bölkau, kaszb. Bélkòwkò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy na trasie linii kolejowej Pruszcz Gdański-Żukowo (obecnie zawieszonej). Znajduje się tu nieczynna stacja kolejowa Bielkowo.

Wikipedia

bielkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Bielkowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy

- Bielkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów

- Bielkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Kobylanka

- Bielkowo – nieczynny przystanek kolejowy, a dawniej stacja kolejowa w Bielkówku w województwie pomorskim

Wikipedia

bielmica

bielmica sinogłówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

bielmik

gatunek ryby z rodziny dorszowatych

SJP.pl

Bielmik (Trisopterus luscus) – gatunek ryby z rodziny dorszowatych.

Wikipedia

bielmo

1. zmętnienie rogówki, plama na rogówce oka; leukoma;
2. tkanka miękiszowa w nasionach roślin okrytonasiennych; endosperm; endosperma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wet. zmętnienie rogówki gałki ocznej;

(1.2) bot. rodzaj tkanki miękiszowej nasion roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

- bielmo – rodzaj tkanki w roślinach

- bielmo pierwotne – tkanka odżywcza zarodka u roślin nagonasiennych

- bielmo – choroba oczu

- Bielmo – amerykański film kryminalny z 2022 roku

Zobacz też:

- obielmo – tkanka zapasowa nasienia niektórych roślin

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nasiona magnoliowców zawierają dużo bielma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛlmɔ, AS: bʹi ̯elmo

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) endosperm

Wiktionary

bielmowy

przymiotnik od: bielmo

SJP.pl

bielnica

zakażenie grzybicze wywołane przez drożdżaki; kandydoza

SJP.pl

Kandydoza, drożdżyca, kandydiaza, kandydioza, dawniej bielnica lub moniliaza (łac. candidiasis, candidosis) – grzybicza, oportunistyczna infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci lub rzadziej infekcja uogólniona. Choroba ta najczęściej jest wywoływana przez grzyby chorobotwórcze z rodzaju Candida (zwłaszcza Candida albicans), zwane potocznie drożdżakami. Rozpoznaje się ją głównie poprzez badania mikroskopowe i hodowlane.

Wikipedia

bielnik

1. drobnoustrój należący do drożdżaków, wywołujący bielnicę;
2. dział fabryki włókienniczej gdzie bieli się tkaniny; bielarnia

SJP.pl

Metalurgia

- bielnik – stop metali, składający się głównie z niklu

Miejscowości w Polsce

- Bielnik Drugi – osiedle położone w województwie warmińsko-mazurskim

- Bielnik Pierwszy – osiedle położone w województwie warmińsko-mazurskim

Cieki w Polsce

- Bielnik – rów, dopływ Kanału Wschodniego

- Bielnik – potok, dopływ Szklarki

Wikipedia

bielnikowy

przymiotnik od: bielnik

SJP.pl

bielojad

chrząszcz z rodziny kornikowatych, którego larwy żerują pod korą zdrowych drzew, tocząc chodniki

SJP.pl

bielony

1. malować mlekiem wapiennym świeże tynki, płoty itp.; białkować;
2. poddawać procesowi uszlachetniania różne produkty, przez podniesienie ich stopnia białości lub bezbarwności;
3. pokrywać przedmioty metalowe powłoką cyny

SJP.pl

bielowy

dotyczący bielu (zewnętrznych, jaśniejszych słojów rocznych drzewa)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bielu w drewnie

Wiktionary

Bielowy – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Pilzno. Leży w dolinie Wisłoki nad potokiem Bielawka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

W miejscowości znajduje się kaplica pod wezwaniem Bożego Miłosierdzia należąca do Parafii św. Jana Chrzciciela w Pilźnie, poświęcona 18 grudnia 1994 r..

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bielasty

Wiktionary

bielsk

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie kotelewskim obwodu połtawskiego

Wiktionary

W Polsce

- Bielsk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie

- Bielsk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk

- Bielsk – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Morzeszczyn

- Bielsk – gmina

- Bielsk – gromada

Wikipedia

Powiązane:

przym. bielski

rzecz. bielszczanka ż.

Wiktionary

bielski

1. przymiotnik od: Bielsk;
2. przymiotnik od: Bielsk Podlaski; podlaskobielski;
3. przymiotnik od: Bielsko-Biała; bielsko-bialski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bielska lub Bielska Podlaskiego, związany z Bielskiem lub z Bielskiem Podlaskim

(1.2) przym. od Bielsko-Biała

Wiktionary

- Bielski (nazwisko)

- Bielski (herb baronowski)

- Bielski (herb książęcy)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za oknem pociągu mignęła nam tylko bielska lokomotywownia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielsko n., Bielsk mrz., bielszczanin mos., bielszczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bielsko-bialski

Wiktionary

bielskie

1. przymiotnik od: Bielsk;
2. przymiotnik od: Bielsk Podlaski; podlaskobielski;
3. przymiotnik od: Bielsko-Biała; bielsko-bialski

SJP.pl

Bielskie (dawniej: niem. Bilsken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Miłki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W 1938 r. Niemcy wprowadzili hitlerowską nazwę Billsee.

Wikipedia

bielsko

1. przymiotnik od: Bielsk;
2. przymiotnik od: Bielsk Podlaski; podlaskobielski;
3. przymiotnik od: Bielsko-Biała; bielsko-bialski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dawniej miasto, a obecnie część Bielska-Białej;

(1.2) geogr. toponim odpowiadający czterem wsiom w Polsce;

(1.3) pot. geogr. Bielsko-Biała

Wiktionary

Bielsko (śl. Biylsko, cz. Bílsko, niem. Bielitz) – dawne miasto na Śląsku Cieszyńskim, położone na lewym brzegu Białej, które 1 stycznia 1951 roku zostało połączone z małopolską Białą Krakowską w jeden organizm pod nazwą Bielsko-Biała.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój dziadek pochodzi z Bielska, dzisiejszej części Bielska-Białej.

(1.2) W Polsce są cztery wsie o nazwie Bielsko.

(1.3) Może w środę skoczymy do Bielska do galerii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛlskɔ, AS: bʹi ̯elsko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielszczanin mos., bielszczanka ż.

przym. bielski

Wiktionary

bielsko-bialski

przymiotnik od: Bielsko-Biała; bielski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bielskiem-Białą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielsko-Biała n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielski

Wiktionary

bielsko-biała

miasto w województwie śląskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Wiktionary

Bielsko-Biała (cz. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą i jej dopływami. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel mieszka w Bielsku-Białej (nie: Bielsko-Białej).

(1.1) Tuż za Bielskiem-Białą zabrakło nam paliwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛlskɔ‿ˈbʲjawa, AS: bʹi ̯elsko‿bʹi ̯au̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. bielsko-bialski

Wiktionary

bielszczanin

mieszkaniec Bielska-Białej, Bielska lub Bielska Podlaskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bielska-Białej

(1.2) mieszkaniec Bielska Podlaskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛlʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: bʹi ̯elščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielsko n.

:: fż. bielszczanka ż.

przym. bielski

Wiktionary

bielszczanka

mieszkanka Bielska-Białej, Bielska lub Bielska Podlaskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bielska-Białej

(1.2) mieszkanka Bielska Podlaskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛlʃˈt͡ʃãnka, AS: bʹi ̯elščãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielsko n., Bielsk m.

:: fm. bielszczanin m.

przym. bielski

Wiktionary

bielszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Bielszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Według stanu z 31 grudnia 2012 mieszkało tu 43 stałych mieszkańców.

Wikipedia

bielszowice

jedna z dzielnic Rudy Śląskiej, z kopalnią węgla kamiennego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Ruda Śląska w Polsce, w województwie śląskim;

Wiktionary

Bielszowice (niem. Bielschowitz) – dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 9505 osób. Godłem Bielszowic jest skrzyżowany topór z siekierą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkając w Bielszowicach, mieliśmy bardzo blisko do szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bielszowiczanin mos., bielszowiczanka ż.

przym. bielszowicki

Wiktionary

bielszowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bielszowic, związany z Bielszowicami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprawa rozlewiska Potoku Bielszowickiego elektryzuje opinię społeczną od miesięcy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bielszowice lm nm., bielszowiczanin mos., bielszowiczanka ż.

Wiktionary

bielszy

stopień wyższy od przymiotnika: biały

SJP.pl

bieluchny

zdrobnienie od: biały; bialuchny, bialutki (bielutki), bialuśki (bieluśki)

SJP.pl

bieluń

bieluń dziędzierzawa - silnie trująca roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, stosowana w lecznictwie; datura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Datura|L.|ref=tak., rodzaj trujących roślin z rodziny psiankowatych

Wiktionary

Bieluń (Datura L.) – rodzaj z rodziny psiankowatych. Obejmuje około 10–13 gatunków. Rośliny te pochodzą z Ameryki Południowej i południowej części Ameryki Północnej, przy czym Datura ferox prawdopodobnie jest rodzima dla obszaru Chin. Nazwa datura pochodzi z języka hindi – dhatūrā (‘bieluń dziędzierzawa’). W naturze rosną na ogół w miejscach suchych i skalistych, na półpustyniach, ale szeroko rozprzestrzenione na świecie zasiedlają różne siedliska, w tym towarzyszące osiedlom ludzkim siedliska ruderalne i ogrody, w których rosną jako chwasty. W wielu miejscach są gatunkami inwazyjnymi (np. na wyspach Galapagos i w Afryce Południowej). W Polsce zadomowionym antropofitem jest bieluń dziędzierzawa (D. stramonium).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bieluń jest rośliną silnie trującą – zawiera alkaloidy tropanowe.

Wiktionary

bielusieńki

zdrobnienie od: bielusi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: bʹi ̯eluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

czas. bielić

przym. biały

rzecz. biały mos.

Wiktionary

bieluśki

zdrobnienie od: biały; bialuchny (bieluchny), bialutki (bielutki), bialuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wrzaskliwe, wygadane przekupki w spódnicach sztywnych od krochmalu i wysokich bieluśkich czepkach.

(1.1) Dlaczego lubimy na ten przykład miluśkie, bieluśkie króliczki, a nie lubimy pajączków?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈluɕci, AS: bʹi ̯eluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

czas. bielić

przym. biały

rzecz. biały mos.

Wiktionary

bieluteńki

zdrobnienie od: bielutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błękitne niebo i lśniące na horyzoncie bieluteńkie tatrzańskie szczyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛluˈtɛ̃ɲci, AS: bʹi ̯elutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mrz./mos.

Wiktionary

bielutki

zdrobnienie od: biały; bialuchny (bieluchny), bialutki, bialuśki (bieluśki)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pamiętam, że raz przyniosła mi pierożków, takich maleńkich i bielutkich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈlutʲci, AS: bʹi ̯elutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. biały

rzecz. biały mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bialuśki, bieluśki, bialutki

Wiktionary

bień

nazwisko

SJP.pl

Bień – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Krasna dopływ Czarnej.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Barbary w Krasnej.

Wikipedia

bieńczyce

1. wieś w województwie zachodniopomorskim;
2. dzielnica Krakowa

SJP.pl

- Bieńczyce – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard

W Krakowie

- Dzielnica XVI Bieńczyce – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy Kraków

- Bieńczyce – część miasta, dawna wieś, wschodząca w skład dzielnicy XVI Bieńczyce

- Bieńczyce – stacja kolejowa

- Bieńczyce – zajezdnia autobusowa

Wikipedia

bieńczycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bieńczycami, dotyczący Bieńczyc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bieńczyce nmos.

Wiktionary

bieńczyk

nazwisko

SJP.pl

bienduszka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bienduszka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Zbójna.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Dąbrówce k. Ostrołęki.

Wikipedia

bieniądzice

Bieniądzice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

Wikipedia

bieniak

nazwisko

SJP.pl

bienias

nazwisko

SJP.pl

Bienias – polskie nazwisko odimienne, pochodzące od zdrobnień imion Benedykt (od łacińskiego wyrazu benedictus - błogosławiony (bene ‘dobrze’ i dico, -ere ‘mówić’) lub Beniamin.

Wikipedia

bieniasz

nazwisko

SJP.pl

Bieniasz − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1300 osób. Obecnie w Polsce nosi je 1661 osób. Późniejsza wersją nazwiska, wzmiankowaną po raz pierwszy w 1744 roku jest forma Bienias.

Wikipedia

bieniaszowice

Bieniaszowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Gręboszów na prawym brzegu Dunajca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

bienice

Wikipedia

bieniec

wieś w województwie łódzkim

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Bieniec – kolonia w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec

- Bieniec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów

Wikipedia

bieniecki

nazwisko

SJP.pl

bieniędzice

Bieniędzice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa Bieniędzice wchodzi także wieś Michałów.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

bieniek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bieniek – polski ekonomista i żołnierz

- Juliusz Bieniek – rzymskokatolicki duchowny

- Mariusz Bieniek – polski skoczek spadochronowy

- Mateusz Bieniek – polski siatkarz

- Mieczysław Bieniek – polski wojskowy

- Piotr Bieniek – polski artysta fotograf

Wikipedia

bieniewice

Bieniewice – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Błonie. Leży w obrębie przystanku Witanów na linii kolejowej nr 3.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Bieniewice i Witanów.

Wikipedia

bieniewiec

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

Bieniewiec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

bieniewo

Bieniewo (niem. Benern) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lubomino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

bieniewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Hieronim Bieniewski – polski szlachcic, urzędnik staropolski

- Marek Bieniewski – polski architekt

- Stanisław Kazimierz Bieniewski – polski szlachcic, dyplomata, urzędnik staropolski

Wikipedia

bieńko

nazwisko

SJP.pl

bieńkowice

W Polsce

- Bieńkowice – część miasta Wrocław

- Bieńkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia

- Bieńkowice – przysiółek wsi Zebrzydowice, w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska

- Bieńkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce

- Bieńkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzyżanowice

- Bieńkowice – gromada w powiecie bocheńskim

- Bieńkowice – gromada w powiecie raciborskim

Wikipedia

bieńkówka

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim;
2. wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

W Polsce

- Bieńkówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Chełmno

- Bieńkówka – część wsi Ubiad w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec

- Bieńkówka – część wsi Skawa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna

- Bieńkówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów

- Bieńkówka – część wsi Inwałd w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów

- Bieńkówka – część wsi Skawce w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz

- Bieńkówka – gromada

Wikipedia

bieńkowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Bieńkowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Lelkowo.

W latach 1954-1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bieńkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Lelkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

bieńkowski

nazwisko

SJP.pl

- Bieńkowski – herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bieńkowski (1892–1942) – polski wojskowy

- Agnieszka Krystyna Bieńkowska – polska specjalistka w zakresie contorllingu

- Agnieszka Bieńkowska (ur. 1962) – polska siatkarka

- Aleksandra Bieńkowska – polska wokalistka i aktorka

- Alicja Bieńkowska (ur. 1934) – polska polityk

- Andrzej Bieńkowski (1891–1964) – polski rolnik i wojskowy

- Andrzej Łada-Bieńkowski (1909–1940) – polski prawnik

- Andrzej Bieńkowski (1916–1971) – polski ekonomista

- Andrzej Bieńkowski (1925–2017) – polski satyryk, poeta i dziennikarz

- Andrzej Bieńkowski (ur. 1946) – polski malarz, etnograf i pisarz

- Barbara Bieńkowska (1934–2022) – polska bibliolożka

- Bronisław Bieńkowski (1848–1903) – polski filolog klasyczny

- Czesław Bieńkowski (1937–2018) – polski politolog i historyk

- Danuta Bieńkowska (1920–1992) – polska pisarka

- Danuta Irena Bieńkowska (1927–1974) – polska poetka

- Dawid Bieńkowski (ur. 1963) – polski pisarz i psychoterapeuta

- Edmund Bieńkowski (1888–1938) – polski duchowny rzymskokatolicki i polityk

- Elżbieta Bieńkowska (ur. 1964) – polska polityk

- Ewa Bieńkowska (ur. 1943) – polska eseistka i historyczka literatury

- Ewa Bieńkowska (1950–2018) – polska prawniczka

- Flora Bieńkowska (1914–1990) – polska poetka i pisarka

- Henryk Bieńkowski (ur. 1949) – polski samorządowiec i polityk

- Irena Bieńkowska – polska muzykolożka

- Kazimierz Bieńkowski (1907–1993) – polski rzeźbiarz

- Krystyna Bieńkowska-Szewczyk (ur. 1952) – polska wirusolożka

- Krzysztof Bieńkowski (ur. 1955) – polski poeta, publicysta i animator kultury

- Krzysztof Bieńkowski (ur. 1980) – polski samorządowiec i polityk

- Krzysztof Bieńkowski (ur. 1995) – polski siatkarz

- Leopold Bieńkowski (1883–1942) – polski rolnik, działacz społeczny i polityk

- Ludomir Bieńkowski (1925–1987) – polski historyk

- Magdalena Bieńkowska (ur. 1993) – Miss Polski 2015

- Małgorzata Bieńkowska – polska biolożka

- Małgorzata Bieńkowska (ur. 1971) – polska socjolożka

- Marek Bieńkowski (ur. 1952) – polski poeta

- Marek Bieńkowski (ur. 1959) – polski prawnik i urzędnik państwowy

- Maria Bieńkowska (1907–1994) – polska księgowa i działaczka kulturalna

- Maria Ankudowicz-Bieńkowska – polska historyczka literatury

- Marta Bieńkowska → Marta Ostrowska

- Piotr Bieńkowski (1865–1925) – polski archeolog

- Przemysław Bieńkowski – polski psychofarmakolog

- Stanisław Bieńkowski (1882–1958) – polski specjalista z zakresu zarządzania

- Stanisław Bieńkowski (1889–1943) – polski wojskowy i grafik

- Tadeusz Łada-Bieńkowski (1886–1932) – polski wojskowy

- Tadeusz Bieńkowski (1896–1920) – polski wojskowy

- Tadeusz Bieńkowski (1897–1946) – polski wojskowy

- Wiesław Bieńkowski (1926–1999) – polski historyk

- Witold Bieńkowski (1906–1965) – polski polityk i publicysta

- Władysław Bieńkowski (1894–1940) – polski wojskowy

- Władysław Bieńkowski (1906–1991) – polski publicysta, socjolog i polityk

- Zbigniew Bieńkowski (1913–1994) – polski poeta

- Zdzisław Bieńkowski (1929–2015) – polski inżynier, krótkofalowiec

- Zygmunt Witymir Bieńkowski (1913–1979) – polski wojskowy, pilot

Wikipedia

biennale

wystawa artystyczna odbywająca się co dwa lata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. wydarzenie artystyczne (wystawa, festiwal) odbywające się co dwa lata lub trwające dwa lata

Wiktionary

Biennale (z wł. „dwuletni”) – wydarzenie, najczęściej impreza artystyczna, mająca miejsce co dwa lata. Biennale mają zazwyczaj charakter międzynarodowy. Wyraz ten wywodzi się z języka włoskiego, w którym kontynuuje łacińska formę biennalis pochodzącą od biennium o znaczeniu „okres dwuletni”. Biennium to kompozycja złożona z cząstki bi- w znaczeniu „dwa” oraz elementu -ennium od annus „rok”.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) międzynarodowe biennale

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) impreza

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|biennale.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biennale

* francuski: (1.1) biennale ż.

* włoski: (1.1) biennale ż.

źródła.

== biennale (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. biennale

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛ̃nˈːalɛ, AS: bʹi ̯ẽ•nale

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) impreza

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|wł|biennale.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biennale

* francuski: (1.1) biennale ż.

* włoski: (1.1) biennale ż.

źródła.

== biennale (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. biennale

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biennium

[czytaj: bi-eńjum] okres dwuletni

SJP.pl

bierawa

wieś w Polsce

SJP.pl

Bierawa (dodatkowa nazwa w j. niem. Birawa) – wieś gminna w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa (której jest siedzibą). Leży na Górnym Śląsku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bierawa.

Wikipedia

bierawski

przymiotnik od: Bierawa

SJP.pl

bierco

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. orczyk

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wieszak rzeźniczy

Wiktionary

bierdiajew

Bierdiajew:

- Nikołaj Bierdiajew (ur. 1874, zm. 1948) – rosyjski filozof

- Walerian Bierdiajew (ur. 1885, zm. 1956) – polski dyrygent

Wikipedia

bierdzany

wieś w województwie opolskim

SJP.pl

Bierdzany (dodatkowa nazwa w j. niem. Bierdzan) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Turawa, przy drodze krajowej nr 45 z Wielunia do Opola.

W latach 1975–1998 wieś położona była w ówczesnym woj. opolskim.

Wikipedia

bieriezniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. bierieznikowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Bierezniki

Wiktionary

bierieznikowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bierieznikami, dotyczący Bierieznik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W rejonie bierieznikowskim na Uralu w marcu 1931 r. wypiekano „chleb" składający się w 90% z trocin.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bieriezniki nmos.

Wiktionary

bieriezowski

nazwisko

SJP.pl

bierka

1. patyczek do bierek;
2. figura lub pionek w szachach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) patyczek do bierek

(1.2) szach. pion szachowy lub warcabowy

(1.3) daw. kostka, los

(1.4) ryb. patyczek pomagający zachować stałą wielkość oczka przy dzianiu sieci

(1.5) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rasa owiec wałaskich

(1.6) zootechn. gw-pl|Żywiec. owca, która nie została zapłodniona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Petronela pozbierała bierki z podłogi.

(1.2) Grając w warcaby używamy trzydziestu dwóch bierek.

(1.3) Rzuć los! Pokaż czyja lepsza bierka!

(1.4) Podłubał bierką i sieć była jak ta lala.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierki nmos.

czas. brać ndk.

Wiktionary

bierki

popularna gra polegająca na wyciąganiu pojedynczego patyczka (bierki) ze stosu, nie poruszając przy tym pozostałymi bierkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra polegająca na podnoszeniu uprzednio rozsypanych patyczków (bierek) tak, aby nie poruszyć innych;

Wiktionary

Bierki – gra towarzyska popularna od XVIII wieku polegająca na zbieraniu pojedynczych patyczków różniących się kształtem z bezładnie rozrzuconego stosu, bez poruszenia pozostałych. Ćwiczy silną wolę, koncentrację, zręczność. Wygrywa ten gracz, który uzyska największą liczbę punktów, naliczanych według rodzaju i liczby zebranych patyczków. Przy zdobywaniu patyczków można posłużyć się już zebranymi. Znana była jako gra wyrocznia plemionom germańskim już 2000 lat temu. Na zestaw bierek składają się:

- 3 trójzęby po 25 punktów

- 3 harpuny po 15 punktów

- 3 wiosła po 10 punktów

- 3 bosaki po 5 punktów

- 24 oszczepy, każdy wart 1 punkt

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wieczorami graliśmy zawsze w bierki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrʲci, AS: bʹi ̯erʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierka ż.

Wiktionary

bierkowice

W Polsce

- Bierkowice – część miasta i dzielnica Opola

- Bierkowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko

- Bierkowice – gromada

- Bierkowice – przystanek kolejowy w Bierkowicach w powiecie kłodzkim

Wikipedia

bierkowiec

dawna rosyjska jednostka ciężaru równa dziesięciu pudom (ok. 164 kg); berkowiec

SJP.pl

bierkowo

wieś w województwie pomorskim

SJP.pl

Bierkowo (kaszb. Biérkòwò, niem. Birkow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa Bierkowo w którego skład wchodzi również miejscowość Miednik. Zbudowana na planie ulicówki, z główną zabudową zogniskowaną o 700 m na południe od gminnej drogi Słupsk – Darłowo, będącej przedłużeniem słupskiej ul. 3 Maja, wzdłuż której do centrum miasta jest ze wsi ok. 6 km. Na zachód od Bierkowa, w bezpośrednim jego pobliżu bierze początek Moszczeniczka, niewielki dopływ Wieprzy.

Wikipedia

biernacice

W Polsce

- Biernacice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice

- Biernacice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice

- Biernacice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice

- Biernacice – gromada

- Biernacice – dawna gmina

Inne

- Bernstadt auf dem Eigen – Historyczna nazwa miejscowości w Niemczech

Wikipedia

biernacik

nazwisko

SJP.pl

biernacki

nazwisko

SJP.pl

Biernacki, Biernacka – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 13 tys. osób.

Osoby noszące nazwisko Biernacki:

- Alina Biernacka (ur. 30 września 1942 w Warszawie) – polska artystka malarka i poetka.

- Alojzy Prosper Biernacki herbu Poraj (ur. 21 czerwca 1778 w Siąszycach, zm. 8 września 1854 w Paryżu) – ziemianin kaliski, członek opozycji sejmowej kaliszan, minister skarbu Rządu Narodowego w czasie powstania listopadowego.

- Wołodymyr Biernacki (ur. 8 czerwca 1938 w Sośnice) – ukraiński artysta, malarz, graphic designer.

- Andrzej Biernacki (ur. 13 września 1931 w Imielnie) – polski historyk literatury, krytyk literacki, felietonista i edytor

- Cezary Biernacki (ur. 28 sierpnia 1827 w Kaliszu, zm. 27 stycznia 1896 w Warszawie) – polski pisarz, historyk, archeolog, bibliofil, bibliograf, encyklopedysta.

- Edmund Biernacki (ur. 19 grudnia 1866 w Opocznie, zm. 29 grudnia 1911 we Lwowie) – polski lekarz.

- Gabriel Józef Alojzy Biernacki herbu Poraj (ur. 18 marca 1774 w Kołdowie, zm. 1834 w Zamościu) – uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, wojen napoleońskich oraz generał brygady i naczelnik wojenny województwa kaliskiego w powstaniu listopadowym.

- Grażyna Biernacka (ur. 17 czerwca 1952 w Puławach) – poseł na Sejm PRL IX kadencji.

- Iwona Biernacka (ur. 1 listopada 1949 w Olsztynie) – polska aktorka teatralna i telewizyjna.

- John Biernacki (1865–1918) – brytyjski lekarz

- Konstancja Biernacka (ur. 1773 w Działyniu, zm. 1839 w Małkowie) – polska pisarka.

- Marek Biernacki (ur. 28 kwietnia 1959 w Sopocie) – polski polityk, prawnik, poseł na Sejm III, V i VI kadencji, były minister spraw wewnętrznych i administracji.

- Maria Biernacka (ur. 1 listopada 1917 w Potakówce, zm. 14 kwietnia 2007 w Warszawie) – polska etnografka, profesor doktor habilitowany, kapitan Batalionów Chłopskich, major Wojska Polskiego.

- Marianna Biernacka (ur. 1888 w Lipsku, zm. 13 lipca 1943. w Naumowiczach) – polska błogosławiona Kościoła katolickiego.

- Mieczysław Józef Biernacki (1862–1948) – lekarz oraz działacz społeczny, gospodarczy i polityczny w Lublinie

- Mieczysław Kwiryn Biernacki (1891–1959) – matematyk i chemik, syn Mieczysława Józefa Biernackiego

- Mieczysław Biernacki (1891–?) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego

- Mieczysław Biernacki (ur. 1933) – polski dyplomata, pracownik MSZ od 1956, ambasador Polski w Kolumbii (1987–1992), ambasador Polski w Kostaryce (1997–2001)

- Mikołaj Biernacki pseud. Rodoć (ur. 6 czerwca 1836 w Cyganówce Zielenieckiej, zm. 31 sierpnia 1901 we Lwowie) – poeta, satyryk, redaktor, współwłaściciel księgarni, wydawca, związany ze środowiskiem galicyjskich demokratów.

- Mirosław Biernacki ps. „Generał” (ur. 24 czerwca 1928, zm. 30 sierpnia 1944 w Warszawie) – kapral, powstaniec warszawski

- Paweł Biernacki (ur. 1740, zm. 23 września 1826 w Bartochowie) – polski szlachcic.

- Stefan Dąb-Biernacki (ur. 7 stycznia 1890 w Gnojnie, zm. 9 lutego 1959 w Londynie) – generał dywizji Wojska Polskiego.

- Tomasz Biernacki (1924–1989) – polski inżynier, pracownik naukowy, wykładowca, rektor Politechniki Gdańskiej

- Tomasz Biernacki (ur. 1973) – polski przedsiębiorca, menedżer, założyciel i współwłaściciel sieci handlowej Dino Polska

- Tomasz Biernacki (ur. 5 lipca 1974) – polski dyrygent

- Wacław Kostek-Biernacki (ur. 28 września 1884 w Lublinie, zm. 25 maja 1957 w Warszawie) – pisarz i poeta, działacz sanacyjny, wojewoda nowogrodzki i poleski, pułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Wikipedia

biernat

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

- Andrzej Biernat (polityk) (ur. 1960) – polski polityk, poseł

- Andrzej Biernat (lekkoatleta) (1928–2007) – polski lekkoatleta

- Andrzej Biernat (historyk) (ur. 1949) – polski historyk, archiwista

- Biernat z Lublina (ok. 1460-ok. 1529) – polski renesansowy poeta

- Gertruda Biernat (1923–2016) – paleontolożka

- Jadwiga Biernat (ur. 1 listopada 1936) – polityk PRL

- Jarosław Biernat (ur. 1960) – polski piłkarz

- Dominika Biernat (ur. 1982) – aktorka

- Stanisław Biernat (ur. 1949) – polski prawnik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrnat, AS: bʹi ̯ernat

Wiktionary

biernatki

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Miejscowości

- Biernatki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Wądroże Wielkie

- Biernatki – część wsi Kaliska, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Biernatki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec

- Biernatki – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów

- Biernatki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłakowo

- Biernatki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków

- Biernatki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

Wikipedia

biernia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. podatek, danina, opłata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrʲɲa, AS: bʹi ̯erʹńa

Wiktionary

biernie

przysłówek sposobu

(1.1) bez żadnej inicjatywy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość prowadzi osiadły tryb życia, choć niektóre są biernie przenoszone przez wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbjɛr.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biernik mrz., branie n., bierność ż.

przym. bierny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezczynnie, nieaktywnie, pasywnie

Wiktionary

bierniej

stopień wyższy od przysłówka: biernie

SJP.pl

bierniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bierny

SJP.pl

biernik

accusativus, akuzatiwus, akuzatyw; w językoznawstwie:
1. czwarty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? co?, który w zdaniu pełni funkcję dopełnienia bliższego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

Wiktionary

Biernik (łac. accusativus) – czwarty przypadek deklinacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym zdaniu żaden wyraz nie jest w bierniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrʲɲik, AS: bʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierność

przym. bierny, biernikowy

przysł. biernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akuzatyw

Wiktionary

biernikowy

→ biernik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gram. dotyczący biernika

Wiktionary

Patrz:
biernik
Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ, AS: bʹi ̯erʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biernik m.

Wiktionary

bierność

1. brak zaangażowania, inicjatywy; obojętność;
2. w chemii: brak zdolności pierwiastków lub związków chemicznych do wchodzenia w reakcje chemiczne; bierność chemiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak inicjatywy

(1.2) chem. niewchodzenie w reakcje chemiczne

Wiktionary

Bierność, pasywność (nłac. passivitas) – w metafizyce cecha tego, co podlega lub może podlegać działaniu. Terminem "bierność" określa się alternatywnie doznawanie działania – jest ono jedną z kategorii Arystotelesowskich (πάσχειν, paschein).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To oczywiste, że należy sprzeciwiać się niesprawiedliwości i bierności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrnɔɕt͡ɕ, AS: bʹi ̯erność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biernik m.

przym. bierny

przysł. biernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apatia, apatyczność, bezczynność, bezwolność, gnuśność, indyferentyzm, indyferencja, obojętność, pasywność

(1.2) obojętność

Wiktionary

biernów

wieś w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Biernów (niem. Quisbernow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Rąbino.

Kilkaset metrów na wschód od Biernowa płynie struga Bukowa.

Wikipedia

bierny

obojętny, nie przejawiający aktywności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niewykazujący inicjatywy

(1.2) chem. niebiorący udziału w reakcjach

(1.3) gram. związany ze stroną bierną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Winkelriedyzm romantyczny kwestionował cierpienie i bierną mękę mesjanizmu. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrnɨ, AS: bʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierność ż., biernik m.

przysł. biernie

Wiktionary

bieroński

nazwisko

SJP.pl

biertowice

Biertowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, powiecie myślenickim, gminie Sułkowice.

W latach 1959–68 w granicach osiedla Sułkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wieś położona jest na Pogórzu Wielickim, nad rzeką Harbutówką.

W miejscowości znajduje się kościół parafialny pw. Matki Bożej Różańcowej poświęcony 2 sierpnia 1992 przez kard. Franciszka Macharskiego.

Wikipedia

bieruń

miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bieruń (niem. Berun) – miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, położone w województwie śląskim, siedziba władz powiatu bieruńsko-lędzińskiego.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 31 maja 2023 miasto miało 18 966 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛrũɲ, AS: bʹi ̯erũń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierunianin m., bierunianka ż.

przym. bieruński

Wiktionary

bierunianin

mieszkaniec Bierunia (miasta w Polsce)

SJP.pl

bierunianka

mieszkanka Bierunia (miasta w Polsce)

SJP.pl

bieruński

→ Bieruń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bierunia, związany z Bieruniem

Wiktionary

Patrz:
Bieruń
Powiązane:

rzecz. Bieruń m., bierunianin m., bierunianka ż.

Wiktionary

bieruńsko-lędziński

dotyczący Bierunia i Lędzin (np. powiat bieruńsko-lędziński)

SJP.pl

bierut

nazwisko, np. Bolesław Bierut (właściwie Bolesław Biernacki, 1892-1956), polski działacz komunistyczny, w latach 1948-1956 I sekretarz KC PZPR

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Bierut – polski komunista

- Jacek Bierut – polski poeta i prozaik

- Jan Bierut (Chyliński) – polski inżynier i urzędnik, syn Bolesława

- Janina Górzyńska-Bierut – żona Bolesława, pierwsza dama Polski

- Krystyna Bierut-Maminajszwili – polska inżynier architekt, córka Bolesława

Inne:

- MS Bolesław Bierut

- Dekret Bieruta

Wikipedia

bierutów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈrutuf, AS: bʹi ̯erutuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierutowianin m., bierutowianka ż.

przym. bierutowski

Wiktionary

bierutowianin

mieszkaniec Bierutowa

SJP.pl

bierutowianka

mieszkanka Bierutowa

SJP.pl

bierutowice

dawniej: Karpacz Górny - część miasta Karpacz

SJP.pl

Karpacz Górny (1946–2017 Bierutowice, niem. Brückenberg) – część miasta Karpacz (województwo dolnośląskie), granicząca z Karkonoskim Parkiem Narodowym. Dawniej samodzielna wieś, sąsiadująca z Karpaczem. Główną oś jednostki osadniczej stanowi ulica Karkonoska (przed 1945 zwana Brückenberger Chaussee). Przystanek końcowy autobusów z Jeleniej Góry, Wrocławia i Gorzowa Wielkopolskiego do Karpacza; punkt wyjścia w najwyższe partie Karkonoszy.

Wikipedia

bierutowski

→ Bierutów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bierutowa, związany z Bierutowem

Wiktionary

Patrz:
Bierutów
Powiązane:

rzecz. Bierutów m., bierutowianin m., bierutowianka ż.

Wiktionary

bierutyzm

totalitarny system rządów w okresie panowania B. Bieruta

SJP.pl

bierwion

kaktus nadrzewny z rodziny kaktusowatych; epifilum, filokaktus

SJP.pl

bierwiono

duży kawał drzewa przeznaczony na opał; polano, szczapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pień drzewa oczyszczony z gałęzi, czasem także z kory

(1.2) spory kawałek drewna przeznaczony na opał

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy poseł i pan Skrzetuski zajechali przez bramę ze swymi wozami, ujrzeli nie dwór, ale raczej obszerną szopę z ogromnych bierwion dębowych zbitą, z wąskimi, podobnymi do strzelnic oknami.

(1.1) Brama potężna, z takichże bierwion dębowych, dawała przejście na majdan, który cały był otoczony rowem i palisadą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛrˈvʲjɔ̃nɔ, AS: bʹi ̯ervʹi ̯õno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) belka, kłoda

(1.2) polano, kloc, szczapa

Wiktionary

bieryoga

[czytaj: bjerJOga] joga w połączeniu z piciem piwa

SJP.pl

bierzewice

Bierzewice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Gostynin.

Wieś szlachecka Bieżejewice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie gostynińskim ziemi gostynińskiej województwa rawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

bierzglin

Bierzglin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

bierzglinek

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Bierzglinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 442, oraz przy autostradzie A2, która stanowi fragment drogi międzynarodowej E30.

Wieś graniczy bezpośrednio z Wrześnią i przekształca się w jej południowe przedmieście.

Wikipedia

bierzmo

dawniej: znamię, piętno

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. belka

Wiktionary

Bierzmo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Brudzew. Miejscowość położona jest na północny zachód od Brudzewa.

Staropolskie słowo bierzmo oznacza grubą belkę podtrzymującą strop.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛʒmɔ, AS: bʹi ̯ežmo

Wiktionary

bierzmować

w Kościele katolickim: udzielać (udzielić) sakramentu bierzmowania

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) rel. udzielać sakramentu bierzmowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj biskup Jan będzie bierzmować młodzież.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛʒˈmɔvat͡ɕ, AS: bʹi ̯ežmovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bierzmowanie n.

Wiktionary

bierzmowanie

w niektórych wyznaniach chrześcijańskich: sakrament mający umocnić ochrzczonych w wierze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

(1.2) odczasownikowy od|bierzmować.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Droga młodzieży, sakrament bierzmowania ma utwierdzić w was wiarę, a także powiększyć dary Ducha Świętego!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ, AS: bʹi ̯ežmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bierzmować ndk.

Wiktionary

bierzwnicki

przymiotnik od: Bierzwnik

SJP.pl

bierzwnik

1. jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim;
2. nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

- Bierzwnik – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

- Bierzwnik – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

- Bierzwnik – dawna osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz

- Bierzwnik – gmina wiejska, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim

- Bierzwnik – gromada

- Bierzwnik – stacja kolejowa w Bierzwniku, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

bierzyce

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Bierzyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka.

Wikipedia

bies

diabeł; czart; czort

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zły duch, szatan, czart;

Wiktionary

Bies – w przedchrześcijańskich wierzeniach Słowian uosobienie szkodliwego i złośliwego demona leśnego, nieprzyjaźnie nastawionego do ludzi. Nazwa bies wywodzi się z prasłowiańskiego *bĕsъ, od praindoeuropejskiego *bhoidh-, oznaczającego „powodujący strach, przerażenie”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) uświadomił sobie, że to nic innego jak kosmaty ogon syberyjskiego czarta, który chętnie przybiera kobiecą postać, aby tym łatwiej móc kusić łatwowiernych, i jest niebezpieczniejszy niż inne biesy, groźniejszy niż czarna ospa, dżuma i cholera, ale nie każdemu pragnie szkodzić, że zależy to od jego widzimisię (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛs, AS: bʹi ̯es

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szatan, czart, demon

Wiktionary

biesaga

dawniej: podwójny worek lub podwójna torba, przystosowane do przewieszania przez ramię lub przez siodło; sakwa, biesagi

SJP.pl

biesagi

dawniej: podwójny worek lub podwójna torba, przystosowane do przewieszania przez ramię lub przez siodło; sakwa, biesaga

SJP.pl

biesek

biesek murzynek - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

biesiada

wystawne przyjęcie; bankiet, uczta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

(1.2) przen. spotkanie poświęcone muzyce lub poezji

(1.3) stpol. rozmowa

Wiktionary

- Przyjęcie

Osoby

- Barbara Biesiada-Drzazga (ur. 1960) – polska zootechniczka

- Marek Biesiada (ur. 1964) – polski astronom, profesor nauk fizycznych, lekarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Melpomena i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛ̇ˈɕada, AS: bʹi ̯ėśada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiadowanie n., biesiadnik m., biesiadniczka ż., współbiesiadnik mos., współbiesiadniczka ż.

czas. biesiadować

przym. biesiadny

Wiktionary

biesiadka

zdrobnienie od: biesiada

SJP.pl

biesiadniczka

→ biesiadnik

SJP.pl

Patrz:
biesiadnik

biesiadnik

uczestnik wystawnego przyjęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. uczestnik biesiady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z otworów w suficie zaczęły spadać na biesiadników płatki różane.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiada ż., biesiadowanie n., współbiesiadnik m., współbiesiadniczka ż.

:: fż. biesiadniczka ż.

czas. biesiadować ndk.

przym. biesiadny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. przen. mięsopustnik

Wiktionary

biesiadny

→ biesiada; biesiadowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biesiadą, dotyczący biesiady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiada ż., biesiadniczka ż., biesiadnik mos., biesiadowanie n.

czas. biesiadować

Wiktionary

biesiadować

potocznie: brać udział w biesiadzie; ucztować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) uczestniczyć w biesiadzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na obrazach widzimy robotników, którzy siedzą, piją, biesiadują, odpoczywają, śpią - należy dodać, że w czasie i miejscu pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛ̇ɕaˈdɔvat͡ɕ, AS: bʹi ̯ėśadovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiada ż., biesiadowanie n., biesiadnik m., biesiadniczka ż., współbiesiadniczka ż., współbiesiadnik m., Biesiada ż./mos.

czas. współbiesiadować ndk.

przym. biesiadny

przysł. biesiadnie

Wiktionary

biesiadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biesiadować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛ̇ɕadɔˈvãɲɛ, AS: bʹi ̯ėśadovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biesiada ż., biesiadnik mos., biesiadniczka ż.

czas. biesiadować

przym. biesiadny, biesiadniczy

Wiktionary

biesiadowy

→ biesiada; biesiadny

SJP.pl

biesić

szaleć, dąsać się, gniewać

SJP.pl

biesiec

1. wieś w województwie łódzkim;
2. szczyt w górach Bystrzyckich

SJP.pl

- Biesiec – wieś w woj. łódzkim w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew

- Biesiec – szczyt w Górach Bystrzyckich

- Rezerwat przyrody Biesiec

Wikipedia

biesiedź

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży;

Wiktionary

Biesiedź (biał. Бесядзь) – rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży (basen Dniepru). Długość wynosi 261 km, zlewnia – 5600 km². Średni przepływ w ujściu rzeki – 27,8 m³/s.

Wikipedia

biesiekierski

przymiotnik od: Biesiekierz

SJP.pl

biesiekierz

wieś w Polsce

SJP.pl

Biesiekierz (niem. Biziker) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim i gminie Biesiekierz, której jest siedzibą.

Według danych z 31 grudnia 2008 r. wieś miała 998 mieszkańców.

Przez wieś prowadzi droga wojewódzka nr 112.

Wikipedia

bieślin

Bieślin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno.

Wieś duchowna Bieślino, własność opata kanoników regularnych w Trzemesznie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

biesowaty

potocznie: mający w sobie demona, opętany

SJP.pl

biesowice

Biesowice (kaszb. Biésojce, niem. Beßwitz) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kępice.

W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Biesowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

biesówko

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Wikipedia

biesowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

SJP.pl

Biesowo (niem. Groß Bössau, 1927–1945 Groß Bößau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą gromady Biesowo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

biesowski

→ bies; biesowy

SJP.pl

biesowy

→ bies; biesowski

SJP.pl

biessmiertnych

nazwisko

SJP.pl

biestrzyków

wieś w województwie dolnośląskim

SJP.pl

Biestrzyków (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, przed rokiem 1945 nosiła niem. nazwę Eckersdorf.

Biestrzyków ma sołectwo wspólne ze znajdującymi się pół kilometra na północ Radomierzycami. Obie wsie graniczą na wschodzie z Żernikami Wrocławskimi i Iwinami i leżą tuż za południową granicą Wrocławia.

Wikipedia

biestrzykowice

Biestrzykowice (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Świerczów.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Biestrzykowice.

Wikipedia

bieszczadniczka

osadniczka żyjąca w Bieszczadach

SJP.pl

bieszczadnik

osadnik żyjący w Bieszczadach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zakochany w Bieszczadach, który związał z Bieszczadami swoje życie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikt nie wiedział, z czego żyją, ale to nie było ważne, bo wystarczyło, aby bieszczadnik wszedł do knajpy, a wszyscy od razu chcieli mu stawiać, co chciał i ile chciał. Bo to był wielki zaszczyt dla takiego człowieka spoza Bieszczadów postawić bieszczadnikowi obiad, nie mówiąc już o tym, żeby się z nim napić piwa lub taniego wina. Dla Romka i mnie wejście do kasty bieszczadników wydawało się rzeczą absolutnie niemożliwą i nieosiągalną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bieszczady nmos.

:: fż. bieszczadniczka ż.

przym. bieszczadzki

Wiktionary

bieszczady

część Beskidów, pasmo górskie w Polsce i na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. zachodnia część Beskidów Wschodnich;

Wiktionary

Bieszczady (522.12 i 522.13; węg. Besszádok, słow. i cz. Bukovské vrchy, rus. Бещады, ukr. Бещади) – grupa dwóch pasm górskich w łańcuchu Karpat. Pasma Bieszczadów znajdują się między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Pikuj (1405 m n.p.m., na Ukrainie) zaś na terytorium Polski – Tarnica (1346 m n.p.m.). Dzielą się na:

- Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski i Ukrainy),

- Bieszczady Wschodnie (na terenie Ukrainy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bieszczadach występują rośliny i zwierzęta niespotykane w innych częściach Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛʃˈt͡ʃadɨ, AS: bʹi ̯eščady

Wiktionary

Powiązane:

przym. bieszczadzki

rzecz. bieszczadnik mos., bieszczadniczka ż.

Wiktionary

bieszczadzki

przymiotnik od: Bieszczady

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bieszczadami, dotyczący Bieszczad, pochodzący z Bieszczad

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przywitał nas dyrektor Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛʃˈt͡ʃat͡sʲci, AS: bʹi ̯eščacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bieszczady nmos., bieszczadnik mos., bieszczadniczka ż.

Wiktionary

bieszczadzkość

→ bieszczadzki

SJP.pl

Patrz:
bieszczadzki

bieszków

wieś w województwie lubuskim

SJP.pl

Bieszków – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Jasień.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś miała 140 mieszkańców.

Wikipedia

bieszkowice

Bieszkowice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bieszkòwice, niem. Bieschkowitz) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo. Leży na obszarze leśnym Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego przy drodze wojewódzkiej nr 218.

Wikipedia

biesłan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w Osetii Północnej nad rzeką Terek;

Wiktionary

Biesłan (ros. Беслан, oset. Беслæн) − miasto w Rosji, w Osetii Północnej, w pobliżu granicy z Inguszetią. Jest to trzecie co do wielkości miasto w Osetii Północnej, po Władykaukazie i Mozdoku. Ważny węzeł kolejowy na linii Rostów nad Donem – Baku. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, elektrotechniczny oraz odzieżowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Władze w Biesłanie i w Moskwie informowały, że zakładników jest tylko trzystu pięćdziesięciu czterech, chociaż wszyscy w mieście wiedzieli, że było ich o wiele więcej.

(1.1) Zamach terrorystyczny w Biesłanie z września 2004 roku, choć wstrząsnął Rosją i Kaukazem, nie był wydarzeniem przełomowym, jeśli chodzi o konflikt czeczeński i sytuację w regionie północnokaukaskim.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biesłański

Wiktionary

biesłański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Biesłanem, dotyczący Biesłanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas spotkania z prezydentem Putinem największe rozczarowanie matek zabitych dzieci wzbudziła jego nieznajomość faktów związanych z biesłańską tragedią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biesłan mrz.

Wiktionary

bież.

skrót od: bieżący; b.

SJP.pl

bieżącość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bieżące

Wiktionary

Powiązane:

przym. bieżący

przysł. bieżąco

Wiktionary

bieżący

1. trwający obecnie; teraźniejszy;
2. przypadający według kolejności na dany czas; porządkowy, kolejny;
3. płynący, posuwający się naprzód

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od czasownika: bieżeć

przymiotnik

(2.1) taki, który właśnie, obecnie trwa

(2.2) płynący, posuwający się naprzód

(2.3) taki, który przypada w danym czasie

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Na liczbę znaków, przypadającą na jeden kwadrat bieżący komputerowego składu, ma wpływ rozdzielczość wybranego urządzenia drukującego. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈʒɔ̃nt͡sɨ, AS: bʹi ̯ežõncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieżnik mrz., bieżącość ż., bieżączka ż.

czas. bieżeć

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) obecny, aktualny

Wiktionary

bieżączka

1. potocznie: sprawy bieżące;
2. dawniej: biegunka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. ogół bieżących, codziennych spraw, które wymagają ukończenia i które z tego powodu bywają najpilniejsze

(1.2) pot. żart. stan, zwykle niechcianego, bycia zaabsorbowanym bieżączką (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Tak zwana „bieżączka” jest prawdziwą zmorą wielu z nas. Zamiast poprawić jakość naszej pracy podejmując radykalne kroki, to biegamy w kołowrotku bieżących wyzwań jak chomik w klatce.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bieżący

Wiktionary

bieżanice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego;

Wiktionary

Bieżanice, Bieżanicy (ros. Бежаницы) – osiedle typu miejskiego w zachodniej Rosji, centrum administracyjne rejonu bieżanickiego w obwodzie pskowskim. Jednocześnie miejscowość stanowi osiedle miejskie oraz jest centrum administracyjnym osiedla wiejskiego Bieżanickie, w którego skład jednak nie wchodzi.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bieżanicki

Wiktionary

bieżanicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bieżanicami, dotyczący Bieżanic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bieżanice nmos.

Wiktionary

bieżanów

obszar Krakowa

SJP.pl

Bieżanów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim.Dawna wieś w dolinie Serafy, przy trakcie (obecna ul. Wielicka) do Wieliczki, Bochni i dalej na Ruś, 10 km na południowy wschód od centrum Krakowa. Północna granica wsi biegła przez łąki i tereny przemysłowe po południowej stronie obecnej ulicy Botewa oraz korytem Drwiny Długiej, zachodnia obecną ulicą Jerzmanowskiego, Podmiłłów i w rejonie ulicy Kosiarzy, z południowym i wschodnim krańcem Bieżanowa pokrywa się obecna granica administracyjna miasta Krakowa.

Wikipedia

bieżanowski

przymiotnik od: Bieżanów

SJP.pl

bieździadów

wieś w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Bieździadów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Żerków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Przy głównej drodze w centrum wsi znajduje się kaplica, obok której usytuowano symboliczną mogiłę ofiar I wojny światowej. Upamiętnia ona 22 poległych mieszkańców Bieździadowa.

Wikipedia

bieżeć

przestarzałe:
1. biec, iść, śpieszyć, lecieć;
2. płynąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. dziś książk. biec, spieszyć

(1.2) przest. dziś książk. płynąć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drugi wylazł, ku nam bieży, • Jakie obrzydłe trupisko!

(1.2) Rzeka bieży wartko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieżnia ż., bieżnik m., bieżenie n.

czas. pobieżeć dk.

przym. bieżący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biec

Wiktionary

bieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bieżeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: bʹi ̯ežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bieżeć

Wiktionary

bieżnia

1. pas okalający płytę boiska sportowego, przygotowany do biegów;
2. w zootechnice: specjalnie przygotowany, ogrodzony teren, służący do przymusowego spaceru zwierząt, najczęściej reproduktorów hodowlanych;
3. element mechaniczny sprzętu filmowego, po którym przesuwa się taśma;
4. w technice: tor, po którym toczą się elementy toczne - kulki, wałki itp.;
5. rzadko: miejsca startowania i lądowania samolotów; pas startowy;
6. dawniej: zewnętrzna część opony; bieżnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. specjalny tor do uprawiania biegów lekkoatletycznych;

(1.2) techn. powierzchnia łożyska, po której toczą się kulki lub wałki

(1.3) sport. techn. urządzenie treningowe do biegania w miejscu

(1.4) zootechn. ogrodzony teren służący do przymusowego spaceru reproduktorów hodowlanych

Wiktionary

Bieżnia – specjalnie wydzielona część stadionu sportowego, w postaci pasa okalającego boisko. Służy do rozgrywania konkurencji biegowych podczas zawodów lekkoatletycznych. Część bieżni może być też wydzielona dla sportowców innych konkurencji niż biegowe, np. skoku w dal czy rzutu oszczepem.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Zakupiono także nowe aparaty USG z opcjami do badań echokardiograficznych, a także ergometr do prób wysiłkowych z bieżnią, holter ciśnieniowy, 2 defibrylatory oraz 2 elektrokardiografy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛʒʲɲa, AS: bʹi ̯ežʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieganie n., bieżnik m., bieg mrz., bieganina ż.

czas. biec, biegać, biegnąć, bieżyć, bieżnikować, bieżeć

przym. bieżny, bieżnikowy, biegowy

Wiktionary

bieżnik

1. wąska, podłużna serwetka na stół;
2. warstwa opony stykająca się z drogą;
3. żeglarskie urządzenie do podnoszenia ciężarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;

(1.2) podłużna serweta na ławę lub stół

(1.3) żegl. urządzenie do podnoszenia ciężarów

(1.4) wzór na spodniej części podeszwy buta

Wiktionary

- bieżnik (motoryzacja)

- bieżnik (żeglarstwo)

- bieżnik (obrus)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛʒʲɲik, AS: bʹi ̯ežʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biegacz mzw./mos., bieżnikowanie n., bieżnikownia ż., bieg mrz., bieżnia ż.

czas. bieżyć, bieżnikować ndk., bieżeć

przym. bieżący, bieżnikowy, biegowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bieżnia

(1.2) laufer

Wiktionary

bieżnikować

nakładać nowy bieżnik na oponę za pomocą wulkanizacji

SJP.pl

bieżnikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. regenerowanie używanych opon poprzez nakładanie nowego bieżnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bieżnik m., bieżnikownia ż.

czas. bieżnikować ndk.

Wiktionary

bieżnikownia

zakład zajmujący się bieżnikowaniem opon samochodowych

SJP.pl

bieżny

zdolny do biegu, przystosowany do biegu

SJP.pl

bieżuń

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bieżuń – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bieżuń, nad rzeką Wkrą.

Prywatne miasto szlacheckie położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 w powiecie mławskim, obwodzie mławskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. ciechanowskiego. Bieżuń uzyskał lokację miejską w 1406 roku, został zdegradowany przed 1700 rokiem. Ponownie odzyskał prawa miejskie w 1767 roku i stracił w 1869 roku. W grudniu 1993 roku Rada Ministrów nadała mu prawa miejskie, a rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 1994 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɛʒũɲ, AS: bʹi ̯ežũń

Wiktionary

bieżunianin

mieszkaniec Bieżunia (miasta w Polsce)

SJP.pl

bieżunianka

mieszkanka Bieżunia (miasta w Polsce)

SJP.pl

bieżuński

przymiotnik od: Bieżuń

SJP.pl

biełaja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

(1.2) geogr. rzeka w obwodzie irkuckim Rosji, lewy dopływ Angary;

(1.3) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym; lewy dopływ Anadyru;

Wiktionary

Biełaja (ros. Белая) – nazwa miejscowości w Rosji, Białorusi i Ukrainie oraz kilkudziesięciu rzek w Rosji

Wikipedia

Synonimy:

(1.1-3) Bieła

Wiktionary

biełgorod

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;

Wiktionary

Biełgorod (ros. Белгород) – miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Doniec, 40 km na północ od granicy z Ukrainą i 695 km na południe od Moskwy, w Centralnym Okręgu Federalnym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. biełgorodzianin mos., biełgorodzianka ż., Biełgorodczyzna ż.

przym. biełgorodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Białogród

Wiktionary

biełgorodzki

→ Biełgorod (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Biełgorodem, dotyczący Biełgorodu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Głos żołnierzy biełgorodzkich przyczynił się jednak do wytworzenia na zjeździe atmosfery wyraźnie wrogiej korpusowi i Naczpolowi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biełgorod m.

Wiktionary

biełogorsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;

Wiktionary

Biełogorsk (ros. Белогорск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem (dopływ Zei), 108 km od Błagowieszczeńska. Centrum administracyjne rejonu biełogorskiego Miasto założone w 1860 roku, a prawa miejskie nadano w 1926.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Biełogorsk.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biełogorski

Wiktionary

biełogorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Biełogorskiem, dotyczący Biełogorska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biełogorsk mrz.

Wiktionary

biełorieck

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

Wiktionary

Biełorieck (ros. Белоре́цк, baszk. Белорет / Beloret) – miasto w Republice Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu biełorieckiego. W 2020 roku miasto zamieszkiwało 64 921 osób. Prawa miejskie nadano w 1923 r.

W Biełoriecku urodziła się Lilija Szobuchowa, rosyjska lekkoatletka, biegaczka długodystansowa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biełoriecki

Wiktionary

biełoriecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Biełorieckiem, dotyczący Biełoriecka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biełorieck mrz.

Wiktionary

biełoruczka

(r. męski) pogardliwie: określenie mężczyzny nieprzywykłego do ciężkiej pracy fizycznej, używane przez bolszewików w Rosji

SJP.pl

biełowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Wiktionary

Biełowo (ros. Белово) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, położone nad rzeką Baczat.

Wikipedia

biełucha

zupa na bazie kwaśnego mleka, wędzonego boczku i ziemniaków, pochodząca z Beskidu Śląskiego

SJP.pl

Biełucha (ros. Белуха) – najwyższy szczyt gór Ałtaj (4506 m n.p.m.), położony w Górach Katuńskich, na granicy Rosji z Kazachstanem. Góra ma dwa wierzchołki, wschodni – 4506 m n.p.m. oraz zachodni – 4400 m n.p.m. Najwyższe partie powyżej granicy wiecznego śniegu, na zboczach lodowce o powierzchni ok. 70 km².

Szczyt znajduje się w strefie ochronnej Katuńskiego Rezerwatu Biosfery.

Wikipedia

bieługa

ryba wędrowna z jesiotrowatych, jedna z największych ryb słodkowodnych (długość do 5 m, waga do 1500 kg), poławiana ze względu na smaczne mięso i ikrę (czarny kawior); wyz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Huso huso|ref=tak., duża ryba drapieżna;

Wiktionary

Bieługa, wyz (Huso huso) – gatunek wędrownej, anadromicznej ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjɛˈwuɡa, AS: bʹi ̯eu̯uga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyz

Wiktionary

bifej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bifyj.

Wiktionary

bifenyl

organiczny związek chemiczny, dimer benzenu; difenyl, dwufenyl

SJP.pl

Wikipedia

biffa

średniowieczna machina miotająca

SJP.pl

Biffa, blida – machina miotająca kamienne pociski, wykorzystywana głównie w starożytności i średniowieczu. Wymyślono ją prawdopodobnie w starożytnym Rzymie, jednak istnieje również hipoteza, że powstała na terenie Bizancjum. Do średniowiecznej Europy przywędrowała w czasie krucjat, a zapoznano się z jej działaniem w Bizancjum. W średniowiecznej Europie nazywana była blidą.

Wikipedia

bifilarny

złożony z dwóch nitek lub drutów

SJP.pl

bifobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;

Wiktionary

Bifobia – różne formy negatywnego nastawienia względem osób biseksualnych jako jednostek oraz jako grupy społecznej. Może ono obejmować uprzedzenie, dyskryminację, stereotypy (na przykład przekonania, że osoby biseksualne są rozwiązłe i nieuczciwe) oraz nadużycia połączone z nastawieniami i uczuciami od pogardy do wrogości. Osoby o dowolnej orientacji seksualnej mogą doświadczać bifobii lub ją powielać.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To oskarżenie o bifobię jest absolutnie niedorzeczne!

(1.1) Bifobia może dotykać osoby, które niekoniecznie są biseksualne, ale są postrzegane jako takie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bifobiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dyskryminacja, fobia specyficzna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bifobiczny

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|biphobia.

uwagi.

(1.1) por|seksizm|heteroseksizm|homofobia|lesbofobia|transfobia.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biphobia

* chorwacki: (1.1) bifobija ż.

* duński: (1.1) bifobi w.

* esperanto: (1.1) bifobio

* estoński: (1.1) bifoobia

* fiński: (1.1) bifobia

* francuski: (1.1) biphobie ż.

* gruziński: (1.1) ბიფობია

* hiszpański: (1.1) bifobia ż.

* interlingua: (1.1) biphobia

* kataloński: (1.1) bifòbia ż.

* litewski: (1.1) bifobija ż.

* niderlandzki: (1.1) bifobie ż.

* niemiecki: (1.1) Biphobie ż.

* portugalski: (1.1) bifobia ż.

* rosyjski: (1.1) бифобия ż.

* serbski: (1.1) бифобија ż.

* szwedzki: (1.1) bifobi w.

* turecki: (1.1) bifobi

* ukraiński: (1.1) біфобія ż.

* walijski: (1.1) deuffobia

* węgierski: (1.1) bifóbia

* włoski: (1.1) bifobia ż.

źródła.

== bifobia (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) psych. społ. bifobia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bifor

potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforek, beforka, biforek, biforka

SJP.pl

biforek

potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforka, beforek, bifor

SJP.pl

biforium

dwudzielne okno zakończone łukiem, charakterystyczne dla architektury romańskiej i gotyckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. podwójne arkadowe okno, podzielone kolumienką, charakterystyczne dla architektury romańskiej;

Wiktionary

Biforium, bifora (z łac. biforis – dwudrzwiowy) – arkadowe okno lub przeźrocze podzielone najczęściej kolumienką lub słupkiem na dwie części.

Biforia były charakterystyczne dla budownictwa romańskiego, gotyckiego i historyzmu w XIX wieku nawiązującego do romanizmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Romańską wieżę ozdabiały biforia i gzymsy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biforyjny

Wiktionary

biforka

potocznie: spotkanie w gronie znajomych, poprzedzające główną imprezę towarzyską; beforka, biforka, beforek, bifor

SJP.pl

biforować

potocznie: uczestniczyć w spotkaniu w gronie znajomych, poprzedzającym główną imprezę towarzyską

SJP.pl

biforyjny

→ biforium

SJP.pl

Patrz:
biforium

bifunkcyjność

→ bifunkcyjny

SJP.pl

Patrz:
bifunkcyjny

bifunkcyjny

mający dwie funkcje; dwufunkcyjny

SJP.pl

bifurkacja

1. rozgałęzienie się rzeki na dwa ramiona płynące do różnych dorzeczy;
2. rozdzielenie, rozszczepienie czegoś na dwie części

SJP.pl

Bifurkacja (od łac. bifurcare, „rozdwajać, rozwidlać [na dwa]”, z bifurcus, „dwuzębny, rozwidlony, rozdwojony”; od bi-, „dwu-, dwa-”, furca, „widły”) – wyraz mogący oznaczać jedno z następujących pojęć:

- bifurkacja – w matematyce skokowa zmiana własności jakościowych lub topologicznych układu przy drobnej ciągłej zmianie jego parametrów;

- bifurkacja – w fizyce rozgałęzianie się szeregów promieniotwórczych pierwiastków w wyniku różnych typów rozpadu jąder danego izotopu;

- bifurkacja – rozdwojenie stanów równowagi w mechanice konstrukcji

- bifurkacja – w chemii udział jednego atomu wodoru w dwóch wiązaniach wodorowych;

- bifurkacja – w zagadnieniach projektowania sieci telekomunikacyjnych rozdział pojedynczego przepływu między wiele ścieżek.

- bifurkacja – w stomatologii miejsce rozdzielenia się zęba wielokorzeniowego na dwa pojedyncze korzenie (w przypadku trzech korzeni – trifurkacja);

- bifurkacja – w geografii rozwidlenie się ramion rzeki, pasma górskiego, prądu morskiego, struktury geologicznej itp.;

- bifurkacja – w oświacie zróżnicowanie programu nauczania dających dwa odrębne, lecz równoległe ciągi programowe;

Wikipedia

bifurkacyjny

przymiotnik od: bifurkacja

SJP.pl

bifyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kredens

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Roz w antryju na bifyju stoła szklonka po kafyju.

Wiktionary

big

rodzaj powozu; bieda; biedka; bida; dwukółka

SJP.pl

big-band

[czytaj: bigbend] duży zespół jazzowy; orkiestra jazzowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zespół muzyczny, który wykonuje utwory jazzowe lub rozrywkowe

Wiktionary

Big-band (z ang. dosł. „duży zespół”) – zespół muzyczny wykonujący muzykę jazzową lub rozrywkową.

Największą popularność ten typ zespołu osiągnął w latach 30. i 40. XX wieku w czasach epoki swingu.

Zwykle muzyka dla big-bandów jest w wysokim stopniu aranżowana, co pozostawia mniejsze pole manewru dla solistów jazzowych, w przeciwieństwie dla małych formacji jazzowych, gdzie dużą rolę odgrywa improwizacja. W epoce free jazzu istniały też big bandy, które nie używały zapisanych aranżacji (np. Sun Ra Orchestra, The Art Ansamble Of Chicago).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɡ‿bɛ̃nt, AS: bʹig‿bẽnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. bigbandowy

Wiktionary

big-beat

[czytaj: bigbit] rockowa muzyka rozrywkowa popularna w latach 60. XX wieku, charakteryzująca się silnie zaznaczonym rytmem; bigbit, bit, beat, mocne uderzenie

SJP.pl

biga

rodzaj powozu; bieda; biedka; bida; dwukółka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie wóz dwukołowy, zaprzężony w dwa konie;

(1.2) poligr. element wykrojnika służący do wytłaczania linii zgięcia papieru;

Wiktionary

- biga (poligrafia)

- biga (wóz)

- Biga (Turcja) – miasto w Turcji

- Biga Çayı

- język biga

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) rydwan

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.2) rzecz. bigowanie n., antybiga ż.

(1.2) czas. bigować ndk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|bigae. → para koni, wóz dwukonny

(1.2) etym|niem|Biege. → zgięcie

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== biga (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. cielica (około dwóch lat życia)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɡa, AS: bʹiga

Wiktionary

Powiązane:

(1.2) rzecz. bigowanie n., antybiga ż.

(1.2) czas. bigować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rydwan

Wiktionary

bigaj

nazwisko

SJP.pl

bigamia

dwużeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

Wiktionary

Bigamia – pozostawanie w związku małżeńskim z osobą, która znajduje się w innym ważnym związku małżeńskim.

Bigamia jest przestępstwem w większości krajów świata, które uznają wyłącznie małżeństwa monogamiczne. Najczęściej ani pierwszy, ani drugi małżonek nie wiedzą o drugim małżonku partnera. Zgoda poprzedniego małżonka nie ma wpływu na zgodność z prawem drugiego małżeństwa, uważanego za nieważne.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dwużeństwo

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bigamista m., bigamistka ż.

przym. bigamiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|jednożeństwo|monogamia|poliandria|poligamia|poligynia|poliginia|wielomęstwo|wielożeństwo.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bigamy

* baskijski: (1.1) bigamia

* białoruski: (1.1) бігамія ż., дваяжэнства n.

* bułgarski: (1.1) бигамия ż.

* francuski: (1.1) bigamie ż.

* hiszpański: (1.1) bigamia ż.

* niemiecki: (1.1) Bigamie ż.

* rosyjski: (1.1) бигамия ż., двоежёнство n.

* słowacki: (1.1) bigamia ż., dvojmanželstvo n.

* szwedzki: (1.1) bigami w.

* ukraiński: (1.1) бігамія ż., двоєженство n.

* włoski: (1.1) bigamia ż.

źródła.

== bigamia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bigamia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈɡãmʲja, AS: bʹigãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigamista m., bigamistka ż.

przym. bigamiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwużeństwo

Wiktionary

bigamiczny

przymiotnik od: bigamia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bigamią, dotyczący bigamii; będący bigamią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigamia ż., bigamista mos., bigamistka ż.

Wiktionary

bigamista

żonaty, który zawarł ponownie ślub

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony

Wiktionary

Bigamia – pozostawanie w związku małżeńskim z osobą, która znajduje się w innym ważnym związku małżeńskim.

Bigamia jest przestępstwem w większości krajów świata, które uznają wyłącznie małżeństwa monogamiczne. Najczęściej ani pierwszy, ani drugi małżonek nie wiedzą o drugim małżonku partnera. Zgoda poprzedniego małżonka nie ma wpływu na zgodność z prawem drugiego małżeństwa, uważanego za nieważne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bigamia ż.

:: fż. bigamistka ż.

przym. bigamiczny

przysł. bigamicznie

Wiktionary

bigamistka

mężatka, która zawarła ponownie ślub

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dwóch mężów

Wiktionary

Bigamistka (jid. Zajn wajbs man) – polski film fabularny z 1913 roku w języku jidysz, oparty na utworze Bigamistka Majzela.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bigamia ż.

:: fż. bigamista mos.

przym. bigamiczny

przysł. bigamicznie

Wiktionary

bigbeatowy

[czytaj: bigbitowy] związany z rockową muzyką rozrywkową popularną w latach 60. XX wieku, charakteryzującą się silnie zaznaczonym rytmem; bigbitowy

SJP.pl

bigbit

rockowa muzyka rozrywkowa popularna w latach 60. XX wieku, charakteryzująca się silnie zaznaczonym rytmem; big-beat, bit, beat, mocne uderzenie

SJP.pl

Bigbit, big-beat, (ang. „mocne uderzenie”) – funkcjonujące w Polsce i sąsiednich krajach określenie rock and rolla i pokrewnych gatunków muzycznych. Nazwę big-beat (zastępującą nieakceptowaną przez antyzachodnie władze nazwę rock and roll) po raz pierwszy zastosowano w Polsce.

Wikipedia

bigbitówa

1. kobieta śpiewająca lub grająca w stylu bigbitu (muzyki rozrywkowej i tanecznej);
2. środowiskowo: przedstawicielka subkultury młodzieżowej wzorującej się na bitelsach, popularnej w latach 60.

SJP.pl

bigbitowiec

1. osoba śpiewająca lub grająca w stylu bigbitu (muzyki rozrywkowej i tanecznej);
2. miłośnik, sympatyk bigbitu;
3. środowiskowo: przedstawiciel subkultury młodzieżowej wzorującej się na bitelsach, popularnej w latach 60.

SJP.pl

bigbitowy

związany z rockową muzyką rozrywkową popularną w latach 60. XX wieku, charakteryzującą się silnie zaznaczonym rytmem; bigbeatowy

SJP.pl

bigbityzm

rzadko: fascynacja muzyką bigbitową

SJP.pl

bigel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wieszak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. potańcówka, zabawa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Na biglu wisi mantel. → Na wieszaku wisi płaszcz.

(1.2) (gwara.) Aga zrychtowała srogi bigel na Halymbie. → Agnieszka zorganizowała sporą potańcówkę w Halembie.

Wiktionary

bigender

[czyta: bajdżender] psychiczne identyfikowanie się z dwoma płciami (binarnymi lub niebinarnymi)

SJP.pl

Wikipedia

bigiel

potocznie: werwa, zapał; dziś tylko w potocznym wyrażeniu: z biglem - z werwą, z zapałem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zapał

(1.2) haczyk, kotwiczka, element biżuterii, na którym zawiesza się kolczyk

(1.3) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. wieszak na ubranie

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. potańcówka, zabawa

(1.5) łódź. deptak

(1.6) bud. element zbrojenia w kształcie litery Ufakt.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pozostało tylko otworzyć delikatnie oczko w biglu i nałożyć na łezkę.

(1.3) Powieście płaszcze na bigle.

(1.4) U Agnieszki na Halembie zawsze były dobre bigle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɟɛl, AS: bʹiǵel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) animusz, werwa, zapał

Wiktionary

bigilla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta z gotowanej fasoli i oliwy, zwykle z dodatkiem papryczki chilli, natki pietruszki i czosnku; tradycyjna potrawa kuchni maltańskiej

Wiktionary

biglonzko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żelazko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|biglosko, biglołzko, żelosko, żelozko.

Wiktionary

biglosko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. żelazko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biglowani n.

czas. biglować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żelazko

Wiktionary

biglować

w gwarze śląskiej: prasować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Opolski, ziemia lubliniecka, Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Górny Śląsk. prasować

(1.2) sprzątać, robić porządki

(1.3) gw-pl|Zaolzie. bić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Nyśka, biglujesz mi ta westa? → Agnieszko, prasujesz mi tę kamizelkę czy nie?

(1.2) Co ty tak biglujesz ten pokój? – gości się spodziewasz?

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. biglowani n.

(1.2)

:: rzecz. biglowanie n.

Wiktionary

biglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biglować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. biglować ndk.

Wiktionary

biglołzko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żelazko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|biglosko, biglonzko, żelosko, żelozko.

Wiktionary

bignoniowate

o cechach bignoniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

bignoniowaty

o cechach bignoniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bigoreksja

dysmorfia mięśniowa;
1. zaburzenie psychiczne objawiające się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej;
2. uzależnienie od treningu fizycznego wynikające z takiego zaburzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

Wiktionary

Dysmorfia mięśniowa (bigoreksja) – zaburzenie psychiczne polegające na subiektywnym odczuwaniu niedostatku estetyki własnego ciała, wskutek posiadania rzekomo niewystarczającej masy mięśniowej. Jest odmianą dysmorfofobii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ćwiczenia fizyczne są w ich wykonaniu zachowaniami kompulsywnymi, kompensującymi wyobrażeniowe niedostatki dotyczące fizycznego wyglądu (np. bigoreksja w przypadku kulturystów permanentnie niezadowolonych ze swojego wyglądu).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigorektyk mos., bigorektyczka ż.

przym. bigorektyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwrotna anoreksja, dysmorfia mięśniowa

Wiktionary

bigorektyczka

kobieta cierpiąca na zaburzenie psychiczne objawiające się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej

SJP.pl

bigorektyczny

związany z zaburzeniem psychicznym objawiającym się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) neol. rzad. związany z bigoreksją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigoreksja ż., bigorektyk mos., bigorektyczka ż.

Wiktionary

bigorektyk

osoba cierpiąca na zaburzenie psychiczne objawiające się poczuciem posiadania niewystarczającej masy mięśniowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. mężczyzna cierpiący na bigoreksję

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety nie są w stanie zaakceptować swojego wyglądu i swojego ciała. W efekcie zaczynają sięgać po odżywki, a kiedy i one nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, zaczynają stosować sterydy anaboliczne. Jednak i w tym przypadku nie uda się osiągnąć celu, ponieważ wymarzona sylwetka bigorektyka nie istnieje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigoreksja ż.

:: fż. bigorektyczka ż.

przym. bigorektyczny

Wiktionary

bigos

1. tradycyjna staropolska potrawa z kiszonej i słodkiej kapusty, różnych gatunków mięsa, kiełbasy, suszonych grzybów i rozmaitych przypraw;
2. przenośne: kłopot, zmartwienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z duszonej kapusty kiszonej z rozmaitymi dodatkami; ; Gloger.

(1.2) przen. pot. nieład, bałagan, zamieszanie

(1.3) przen. pot. kłopot

Wiktionary

Bigos – tradycyjna dla kuchni polskiej, litewskiej i białoruskiej potrawa z kapusty i mięsa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ale pyszny ten bigos.

(1.3) W niezły bigos się wpakowałeś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɡɔs, AS: bʹigos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigosowanie n.

:: zdrobn. bigosik m.

czas. bigosować ndk.

przym. bigosowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.2) porządek

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bigosowanie n.

:: zdrobn. bigosik m.

czas. bigosować ndk.

przym. bigosowy

frazeologia.

narobić bigosu

etymologia.

być może od etym|niem|begossen. → oblany lub etym|niem|Bleiguss.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) hunter's stew, bigos

* białoruski: (1.1) бігас m.

* czeski: (1.1) bigos m.

* esperanto: (1.1) bigoso

* japoński: (1.1) ビゴス

* niemiecki: (1.1) Bigos m./n., Bigosch m./n.

* rosyjski: (1.1) бигос m.

* ukraiński: (1.1) бігос m.

źródła.

== bigos (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bigos

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bigosik

zdrobnienie od: bigos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bigos

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bigos, lecz tylko mały bigosik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigos m., bigosowanie n.

czas. bigosować

Wiktionary

bigosować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. pot. rąbać, siekać, robić z kogoś bigos, przen. wywoływać burdę, zamieszanie, robić publiczny zamęt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dawajcie go nam sam! – krzyczał Migurski – wnet go tu będziem bigosowali.

(1.1) Jak pochwycę mą szabelkę damascenkę, jak jednego wytnę w mordę, tego w szyję, tego w rękę, jak ich zacznę bigosować.

(1.1) Czterdzieści tysięcy szabel zabłysło w słońcu, czterdzieści tysięcy gardzieli poczęło ryczeć: „Śmierć Wittembergowi!” – „Dawajcie go sam!” – „Bigosować! bigosować!”

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigosowanie n., bigos mrz., bigosik mrz.

Wiktionary

bigosowy

→ bigos

SJP.pl

Patrz:
bigos

bigot

pobożniś, świętoszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. pogard. ktoś przesadnie religijny lub gorliwie manifestujący swą religijność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czuł w tym zasuszonym szczurze twardego bigota, z którym daleko prędzej można przyjść do kłótni, niż do jakiejkolwiek transakcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɡɔt, AS: bʹigot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigoteria ż.

:: fż. bigotka ż.

przym. bigoteryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dewot, nabożniś, pobożniś, religiant, świętoszek

Wiktionary

bigoteria

dewocja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. dewocja

Wiktionary

Dewocja (łac. devotio – poświęcenie, ofiarowanie) lub bigoteria (fr. bigoterie – jw.) – pobożność, gorliwość w zachowaniach religijnych. Cechuje się zwykle rygoryzmem moralnym wobec zachowań własnych oraz innych ludzi. Termin „dewocja” może mieć znaczenie pozytywne i pejoratywne.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dewocja, religianctwo, świętoszkowatość

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bigot m., bigotka ż., bigoteryjność ż.

przym. bigoteryjny

frazeologia.

etymologia.

etym|francuski|bigoterie., od etymn|francuski|bigot.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bigotry

* białoruski: (1.1) ханжаства n.

* duński: (1.1) bigotteri n.

* hindi: (1.1) कट्टरता ż.

* hiszpański: (1.1) beatería ż., mojigatería ż.

* interlingua: (1.1) bigoteria

* jidysz: (1.1) פֿאַרגלייבטקייט ż. (farglejbtkejt), צבֿיעות n. (cwies)

* niemiecki: (1.1) Bigotterie ż.

* nowogrecki: (1.1) θρησκομανία ż., θρησκοληψία ż.

źródła.

== bigoteria (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bigoteria

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja, AS: bʹigoterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigot m., bigotka ż., bigoteryjność ż.

przym. bigoteryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dewocja, religianctwo, świętoszkowatość

Wiktionary

bigoteryjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bigoteryjne; cecha tych, którzy są bigoteryjni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigot m., bigotka ż., bigoteria ż.

przym. bigoteryjny

przysł. bigoteryjnie

Wiktionary

bigoteryjny

przymiotnik od: bigoteria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy bigotowi i bigoterii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tolkien był bigoteryjnym katolikiem i profesorem literatury staronordyckiej.

(1.1) W ten sposób Kraków podpadł ówczesnym władcom. Później już zawsze to miasto uważano za siedlisko reakcji, drobnomieszczaństwa i bigoteryjnej kołtunerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiɡɔtɛˈrɨjnɨ, AS: bʹigoteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigoteria ż., bigot m., bigotka ż., bigoteryjność ż.

przysł. bigoteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bogobojny, nabożny, religiancki, świątobliwy, świętoszkowaty, dewocyjny, klerykalny, parafiański

Wiktionary

bigotka

kobieta manifestacynie religijna; dewotka; świętoszka; nabożnisia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bigot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daj spokój, nie przejmuj się opiniami tej bigotki, dla niej wszystko jest niemoralne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈɡɔtka, AS: bʹigotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigoteria ż.

:: fm. bigot m.

przym. bigoteryjny

Wiktionary

bigować

wyciskać rowki w wytworach papierniczych, w miejscach zginania; rowkować

SJP.pl

czasownik

(1.1) druk. rowkować;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈɡɔvat͡ɕ, AS: bʹigovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bigowanie n.

Wiktionary

bigowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bigować.

Wiktionary

Bigowanie (niem. – zginanie) – proces introligatorski polegający na ułatwieniu zginania materiału w określonym i zamierzonym miejscu. Bigowanie oznacza wykonywanie na papierze lub kartonie specjalnych wgnieceń. Wgniecenia te mają za zadanie ułatwienie, a właściwie umożliwienie, odpowiedniego zgięcia kartonu lub kartki.

Wikipedia

Powiązane:

czas. bigować ndk.

Wiktionary

bigówka

maszyna introligatorska do bigowania

SJP.pl

Wikipedia

biguine

[czytaj: biGIN] rzadko: antylski taniec w takcie 2/4, w tempie umiarkowanym, podobny do rumby; beguine

SJP.pl

bigus

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Bigus

- Brunon Bigus

- Rafał Bigus

Wikipedia

bih

skrótowiec

(1.1) = geogr. Bośnia i Hercegowina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na spotkaniu zdecydowaliśmy jednogłośnie, żeby zaprosić wszystkich przewodniczących boszniackich i probośniackich partii w BiH do spotkania w Mostarze, aby tak, jak to miało miejsce w Srebrenicy, wysłać komunikat o jedności Boszniaków, powiedział Marić, dodając, że rozmowy o Mostarze muszą być prowadzone w tym mieście.

Wiktionary

bihać

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Bośni;

Wiktionary

Bihać – miasto w północno-zachodniej Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, stolica kantonu uńsko-sańskiego, siedziba miasta Bihać. Leży nad rzeką Uną, w Bosanskiej krajinie. W 2013 roku liczyło 39 690 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1997 roku otwarto w Bihaciu uniwersytet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲixat͡ɕ, AS: bʹiχać

Wiktionary

bihar

1. trzeci pod względem liczby ludności stan indyjski;
2. miasto w Indiach, w stanie Bihar

SJP.pl

Bihar (hindi बिहार, trb. Bihar, trl. Bihār; ang. Bihar) – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Patnie.

Bihar graniczy na północy z Nepalem. Na zachodzie ze stanem Uttar Pradesh, Jharkhand na południu i z Bengalem Zachodnim na wschodzie. Stan jest położony na żyznej równinie Gangesu. Jest to trzeci pod względem liczby ludności stan indyjski (2011; utrzymał pozycję od 2001).

Wikipedia

biharczyk

mieszkaniec miasta Bihar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Biharu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bihar mrz.

:: fż. Biharka ż.

przym. biharski

Wiktionary

biharka

mieszkanka Biharu (miasta w Indiach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. rdzenna mieszkanka stanu Bihar w Indiach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bihar mrz.

:: fm. Biharczyk mos.

przym. biharski

Wiktionary

biharski

przymiotnik od: Bihar, miasto i stan w Indiach

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Biharem (regionem Indii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bihar mrz., Biharczyk mos., Biharka ż.

Wiktionary

bihorski

przymiotnik od: Bihor (Góry Bihorskie w Rumunii)

SJP.pl

bija

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji przepływająca przez Kraj Ałtajski i Republikę Ałtaju, wypływa z Jeziora Teleckiego; po połączeniu z Katunią tworzy rzekę Ob;

Wiktionary

Bija (ros. Бия) – rzeka w azjatyckiej części Rosji. Przepływa przez Kraj Ałtajski i Republikę Ałtaju. Źródła w Jeziorze Teleckim. Długość – 301 km, powierzchnia dorzecza – 37 000 km². Po połączeniu z rzeką Katuń tworzą rzekę Ob.

Nad Biją leży miasto Bijsk.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bijsk mrz.

Wiktionary

bijać

bić kogoś lub coś co pewien czas

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) bić co pewien czas

czasownik zwrotny niedokonany bijać się (dk. brak)

(2.1) bić się co jakiś czas; brać udział w bijatykach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bicie n., bijak mrz., bijany mos., bijatyka ż., bijanie n., odbijacz mrz.

czas. bić, odbijać, rozbić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karać

Wiktionary

bijaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bijak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bijak m.

Wiktionary

bijak

1. kij przytwierdzony do rękojeści cepa, służący do młócenia
2. kij używany do podbijania piłki w baseballu
3. część kafara, młota itp. bezpośrednio uderzająca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. roln. krótsza część cepa, kij przytwierdzony do trzonka (dzierżaka), służący do uderzania zboża

(1.2) sport. kij używany do podbijania piłki w niektórych grach, np. w baseballu

(1.3) techn. część młota lub niektórych mechanizmów służąca do uderzania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bijatyka ż., bicie n., bijanie n., ubijaczka ż.

:: zdrobn. bijaczek m.

czas. ubijać, bić ndk., bijać ndk.

przym. bitny

przysł. bitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) młóczysko

Wiktionary

bijakowy

tyczący się bijaka

SJP.pl

bijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bijać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bijać ndk.

rzecz. bijak mrz.

Wiktionary

bijatyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bójka z udziałem większej liczby osób

Wiktionary

- bijatyka – bójka, w której uczestniczy kilka osób

- bijatyka – gatunek gier komputerowych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy zaczęła się bijatyka w barze, spylaliśmy aż się kurzyło.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ubijać, bić ndk., bijać ndk.

rzecz. bicie n., bijak mrz.

Wiktionary

bijekcja

funkcja będąca jednocześnie iniekcją i suriekcją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. funkcja wzajemnie jednoznaczna;

Wiktionary

Funkcja wzajemnie jednoznaczna, bijekcja – wzajemnie jednoznaczna odpowiedniość między elementami dwóch zbiorów, czyli funkcja będąca jednocześnie iniekcją i suriekcją (funkcją różnowartościową i funkcją „na”). Równoważnie:

- funkcja jest bijekcją wtedy i tylko wtedy, gdy istnieje funkcja do niej odwrotna – również i ona jest bijekcją;

- przy bijekcji obraz i przeciwobraz każdego singletonu również jest singletonem.

Wikipedia

bijnik

część mechanizmu uderzeniowego broni palnej

SJP.pl

Bijnik – element mechanizmu uderzeniowego uderzający ruchem prostoliniowym w iglicę i powodujący odpalenie naboju. Ruch bijnika jest powodowany przez sprężynę uderzeniową.

W wielu wzorach broni rolę bijnika spełnia zamek lub suwadło. W takich przypadkach rolę sprężyny uderzeniowej pełni sprężyna powrotna.

Wikipedia

bijok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. górna część cepa

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. awanturnik, ktoś skory do bójek

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|awanturnik|pieniacz.

źródła.

== bijok (język wilamowski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zarobek

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.2) zobtłum|awanturnik|pieniacz.

źródła.

== bijok (język wilamowski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zarobek

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bik

nazwisko

SJP.pl

bikarbonat

wodorowęglan sodowy, występujący w postaci białej substancji krystalicznej; soda oczyszczona

SJP.pl

Wodorowęglan sodu, pot. soda oczyszczona, E500b, NaHCO
3 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy wodorowęglanów, wodorosól kwasu węglowego i sodu.

Wikipedia

bikej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. pejor. zob. bikejka. (dziewczyna)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. żart. pejor. zob. bikejka. (biały kozaczek)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oczywiście bikeje bikejom nierówne, liczy się również to, co oprócz kozaczków mamy na sobie – róże, futerka i tak dalej. (z Internetu)

(1.1) Wiele bikejów to chcące się za wszelką cenę odmłodzić panie w średnim wieku. (z Internetu)

(2.1) Błądziłem po krakowskim rynku, podziwiając dziewczęta w bikejach. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲikɛj, AS: bʹikei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bikejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1,2.1) bikejka

Wiktionary

bikejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. pejor. dziewczyna lub młoda kobieta ubierająca się w prowokujący i niezbyt gustowny sposób, której głównym celem jest eksponowanie swej urody, do której często podchodzi bezkrytycznie

(1.2) pot. żart. pejor. także: biały kozaczek noszony przez bikejkę (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Typowa bikejka jest zwykle stałą klientką solariów oraz bywalczynią dyskotek.

(1.1-2) Bikejki wciąż królują na dyskotekach, ulicach i w galeriach handlowych.

(1.2) Potem pomyka taka w kabaretkach, bikejkach na wiejskie party.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈkɛjka, AS: bʹikei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bikej m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bikej

(1.2) bikej

Wiktionary

bikejoring

[czytaj: bajk dżoring] dyscyplina sportu zaprzęgowego, w której jeden lub dwa psy ciągną rower

SJP.pl

Bikejoring jest dyscypliną sportu zaprzęgowego rozgrywaną na dystansach sprinterskich, w której jeden lub dwa psy ciągną rower połączone z nim liną z amortyzatorem. Trasa biegu liczy zazwyczaj od 4 do 10 km. Maszer chcący wystartować w bikejoringu musi mieć co najmniej 15 lat i zdrowego psa o wadze minimum 12 kg, którego w żaden fizyczny sposób nie można zmuszać do biegu. Zaprzęgi bikejoringowe bardzo często osiągają najwyższą średnią prędkość zawodów (ok. 40 km/h), a maksymalnie na zjazdach około 60 km/h. Stanowi to o widowiskowości bikejoringu i pozwala zakwalifikować go do sportów ekstremalnych. W Polsce bikejoring to już oficjalna dyscyplina sportu podlegająca pod Polski Związek Sportu Psich Zaprzęgów. Polska posiada kadrę i reprezentację w tej dyscyplinie i reprezentują ją zawodnicy z tytułami mistrzów świata i Europy.Najszybsze w bikejoringu psy to Greystery- specjalne mieszanki wyżłów i greyhoundów, wykorzystywane również w innych dyscyplinach zaprzęgowych.

Wikipedia

bikejoringowy

→ bikejoring [czytaj: bajkdżoringowy]

SJP.pl

bikepark

[czytaj: bajkpark] wydzielone miejsce przeznaczone do sportowej jazdy rowerem; bajkpark, bike park

SJP.pl

bikeparkowy

→ bikepark; bajkparkowy

SJP.pl

biker

[czytaj: bajker] potocznie: rowerzysta; bajker, bajkers, bikers

SJP.pl

bikerka

[czytaj: bajkerka] potocznie: rowerzystka

SJP.pl

bikers

[czytaj: bajkers lub bikers] potocznie: rowerzysta; biker, bajker, bajkers

SJP.pl

bikin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, prawy dopływ Ussuri

Wiktionary

Bikin (ros. Бикин) – miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim, centrum administracyjne rejonu bikińskiego. Położony jest na prawym brzegu rzeki Bikin, dopływu Ussuri, 223 km od Chabarowska, przy granicy z Chinami.

Miejscowość powstała w roku 1885 w związku z budową w latach 1884–1887 linii kolejowej Władywostok-Chabarowsk. Status miasta od 1938 roku.

Wikipedia

bikini

damski dwuczęściowy kostium plażowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. atol na Pacyfiku;

Wiktionary

Bikini – nazwa dwuczęściowego damskiego kostiumu kąpielowego/plażowego, składającego się z fig i biustonosza.

Bikini zostało pierwszy raz pokazane 5 lipca 1946 roku w pływalni Molitor w Paryżu przez projektanta Louisa Réarda, zaprezentowała je Micheline Bernardini. Kostium ten był jeszcze pomniejszoną wersją zaprezentowanego dwa miesiące wcześniej przez Jacques'a Heima kostiumu nazwanego „Atome”, reklamowanego jako najmniejszy kostium kąpielowy świata. Wcześniej najpopularniejszy był jednoczęściowy kostium kąpielowy, który oprócz intymnych części ciała zakrywał także brzuch, biodra i plecy, więc jego noszenie wymagało znacznie mniej odwagi. Bikini odkrywało zaś właściwie całe ciało, z wyjątkiem wzgórka łonowego, pośladków i piersi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marzę o urlopie na Bikini.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈcĩɲi, AS: bʹiḱĩńi

Wiktionary

bikiniara

→ bikiniarz

SJP.pl

Patrz:
bikiniarz

bikiniarski

charakterystyczny dla bikiniarza

SJP.pl

bikiniarstwo

styl bikiniarza

SJP.pl

bikiniarz

młodzian ubierający się nazbyt modnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek polskiej subkultury młodzieżowej w latach 50., strojem naśladujący styl amerykański – ubrania o jaskrawych kolorach i przydługa fryzura;

Wiktionary

Bikiniarze – subkultura młodzieżowa funkcjonująca w Polsce do końca lat 50. XX w. Termin ten jest odpowiednikiem amerykańskiego bitnika, opisując człowieka niestosującego się do narzucanych norm, buntującego się wobec narzuconej rzeczywistości.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bikini n.

:: fż. bikiniarka ż.

Wiktionary

bikont

nazwisko

SJP.pl

bikorn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwurożny kapelusz;

Wiktionary

Bikorn (także: dwuróg, kapelusz stosowany) – rodzaj kapelusza, powszechnego w użyciu w XVIII i XIX wieku, szczególnie w Europie i Ameryce Północnej zarówno w wojsku jak i w marynarce, kojarzonego często z Napoleonem Bonaparte. Bikorny noszone były zarówno przez oficerów jak i generałów epoki napoleońskiej, przetrwały jako składnik munduru galowego w wielu armiach aż do lat dwudziestych XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲikɔrn, AS: bʹikorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuróg, kapelusz stosowany

Wiktionary

bikówek

wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

Bikówek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Grójec.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bikówek, po jej zniesieniu w gromadzie Kobylin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 50.

Wikipedia

biksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk., poznań. puszka, blaszane pudełko

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pot. samochód marki Syrena

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. worek na obrok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bikselka ż.

Wiktionary

biksbit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, odmiana berylu;

Wiktionary

Biksbit, czerwony beryl – minerał, agrestowoczerwona, przezroczysta odmiana berylu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɡzbʲit, AS: bʹigzbʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bixbit

Wiktionary

biksyna

ekstrakt z nasion arnoty właściwej, pomarańczowoczerwony barwnik terpenowy; annato

SJP.pl

Biksyna, E160b – organiczny związek chemiczny z grupy apokarotenoidów (podgrupa karotenoidów). Naturalny, pomarańczowoczerwony barwnik terpenowy. Jest to ekstrakt otrzymywany z nasion arnoty właściwej (Bixa orellana), nazywanej również annato. 5% tych nasion stanowią pigmenty, które zawierają 70–80% biksyny.

Wikipedia

bikwadratowy

Od równania bikwadratowego, równanie algebraiczne.

SJP.pl

bil

kij używany do gry w bilard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. świeża nieosolona słonina lub snookera

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłem kilo bilu.

Wiktionary

bila

1. kula do gry w bilarda;
2. w bilardzie: uderzenie kulą o kulę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. mała, twarda kula do gry w bilard;

Wiktionary

Bila – kula używana do gry w bilard.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po dobrym uderzeniu kija, odbita bila wpada prosto do łozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲila, AS: bʹila

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilard mrz., bilardzista mos.

przym. bilardowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kula bilardowa

Wiktionary

bilabialny

w językoznawstwie: spółgłoska bilabialna - spółgłoska, przy której wymawianiu powstaje zwarcie lub szczelina między wargami, np. polskie p, b, m; spółgłoska dwuwargowa

SJP.pl

bilans

1. podsumowanie, zestawienie;
2. sprawozdanie finansowe przedsiębiorstwa za dany okres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) księg. sprawozdanie finansowe

(1.2) proporcje wpływów i wypływów

(1.3) zestawienie porównawcze

Wiktionary

Bilans – zestawienie wielkości równoważących się.

- bilans (rachunkowość)

- W języku potocznym bilans występuje jako synonim słów: podsumowanie, zestawienie.

- W odniesieniu do poszczególnych przedsięwzięć gospodarczych (kampania reklamowa, opracowanie nowego produktu, modernizacja wyposażenia, likwidacja zakładu itp.) bilansem nazywa się czasem zestawienie nakładów, wydatków lub kosztów z jednej strony i korzyści (nie zawsze policzalnych), przychodów, zysków itp. z drugiej strony.

- bilans płatniczy

- bilans obrotów kapitałowych

- bilans handlowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pozycje inwentarza sporządzonego przez jednostki, które nie prowadziły uprzednio ksiąg rachunkowych, powinny stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia poszczególnych pozycji bilansu otwarcia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilansówka ż., bilansowanie n., bilansowość ż.

:: zdrobn. bilansik mrz.

czas. bilansować ndk.

przym. bilansowy

Wiktionary

bilansik

zdrobnienie od: bilans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bilans

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bilans, lecz tylko mały bilansik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilans m., bilansówka ż.

Wiktionary

bilansista

specjalista sporządzający bilans

SJP.pl

bilansistka

→ bilansista

SJP.pl

Patrz:
bilansista

bilansować

1. w księgowości:
a) sporządzać bilans księgowy;
b) o pozycji, sumie w bilansie księgowym: wyrównywać wielkości;
2. podsumowywać, zestawiać

SJP.pl

bilansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrównywanie działania czegoś wzajemnie do siebie przeciwstawnego, utrzymywanie czegoś w równowadze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilãw̃sɔˈvãɲɛ, AS: bʹilãũ̯sovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilansówka ż., bilans m., zbilansowanie ż.

czas. bilansować ndk., zbilansować dk.

przym. bilansowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) równoważenie, kompensowanie

Wiktionary

bilansówka

środowiskowo: wynagrodzenie wypłacane pracownikom księgowości w związku z ukończeniem prac nad bilansem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. premia wypłacana księgowym po zakończeniu prac nad bilansem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiedział mi, że da nam wysokie bilansówki jeśli przyspieszymy tempo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilans mrz., bilansowanie n., bilansowość ż., bilansik mrz.

czas. bilansować ndk.

przym. bilansowy

Wiktionary

bilansowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. geol. w odniesieniu do kopalin: cecha złoża, które spełnia ustalone kryteria geologiczno-górnicze, techniczno-jakościowe i ekonomiczne; zwykle kryteria te dotyczą m.in. głębokości występowania, miąższości pokładu i zawartości różnych minerałów w złożu;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zgodnie z przyjętymi obecnie kryteriami bilansowości eksploatację węgla kamiennego ograniczono do głębokości 1000 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilãw̃ˈsɔvɔɕt͡ɕ, AS: bʹilãũ̯sovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilansówka ż., bilans

przym. bilansowy

Wiktionary

bilansowy

przymiotnik od: bilans

SJP.pl

bilard

1. gra rozgrywana na specjalnym, pokrytym suknem stole, polegająca na uderzaniu kijem w bile w ten sposób, aby wpadły do otworów znajdujących się na bokach stołu;
2. stół do gry w bilarda; stół bilardowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

(1.2) pokryty suknem stół z bandami przystosowanydo gry w bilard (1.1);

(1.3) pot. automat do gry z odbijającą się wewnątrz metalową kulą

Wiktionary

Bilard (ang. billiards, pool) – rodzaj gier rozgrywanych na pokrytym suknem stole. Najczęściej gra polega na uderzaniu bil, czyli kul wykonanych z odpowiedniego materiału o określonych parametrach, za pomocą kija i wbijaniu ich do łuz (zwanych czasem kieszeniami), czyli otworów w stole, choć istnieją też odmiany bilardu rozgrywane na stole pozbawionym łuz. Istnieje wiele gier bilardowych, które różnią się zasadami, rozmiarami stołu, liczbą używanych bil, ich oznaczeniami (np. kolorami i numerami) itp. Zazwyczaj w grze uczestniczą dwie osoby, rozgrywające bile na przemian, wykonujące ruchy do popełnienia pierwszego błędu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten człowiek to mistrz gry w bilard.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲilart, AS: bʹilart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bila ż., bilardzista m., bilardzistka ż.

przym. bilardowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) stół bilardowy

(1.3) flipper

Wiktionary

bilardowy

przymiotnik od: bilard

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bilardem, służący do gry w bilard

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Możesz ją spotkać gdziekolwiek - zaczynając od klubu bilardowego, aż na muzeum etnograficznym kończąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilarˈdɔvɨ, AS: bʹilardovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilard m., bila ż., bilardzista m., bilardzistka ż.

Wiktionary

bilardzik

zdrobnienie od: bilard

SJP.pl

bilardzista

osoba grająca w bilard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto grywa w bilard – amatorsko lub sportowo

Wiktionary

Bilardzista (oryg. The Hustler) – amerykański dramat filmowy z 1961 roku w reżyserii Roberta Rossena. Jest to adaptacja powieści Waltera Tevisa pod tym samym tytułem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bilard m., bila ż.

:: fż. bilardzistka ż.

przym. bilardowy

Wiktionary

bilardzistka

→ bilardzista

SJP.pl

Patrz:
bilardzista

bilastyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwalergiczny; lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, antagonista receptora H_1

Wiktionary

Bilastyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwhistaminowy II generacji, antagonista receptora histaminowego H_1.

Bilastyna wprowadzona została do terapii w 2010 roku. Stosowana jest w leczeniu objawowym sezonowego oraz całorocznego nieżytu nosa i zapalenia spojówek, a także pokrzywki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy przyjmujesz bilastynę, unikaj soku grejpfrutowego.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwa systematyczna: kwas 2-[4-(2-{4-[1-(2-etoksyetylo)-1-benzoimidaz-2-ylo]piperydyn-1-ylo}etylo)fenylo]-2-metylopropionowy; wzór sumaryczny: C_28H_37N_3O_3; nazwa handlowa: Clatra

Wiktionary

bilateralizm

system rozliczeń między dwoma państwami

SJP.pl

Bilateralizm – wzajemna, obustronna, a często jednoczesna realizacja zobowiązań dwóch państw lub organizacji międzynarodowych względem siebie. Zobowiązania te realizowane są w myśl wcześniej ustalonych umów dwustronnych pomiędzy zainteresowanymi krajami.

Wikipedia

bilateralność

dwustronność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bilateralne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilateralizm m., lateralizacja ż.

przym. bilateralny

przysł. bilateralnie

Wiktionary

bilateralny

1. dwustronny, obustronny;
2. dotyczący dwóch krajów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dwustronny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta umowa jest bilateralna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilatɛˈralnɨ, AS: bʹilateralny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lateralizacja ż., bilateralizm m., bilateralność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwustronny, obustronny, obopólny, wzajemny

Wiktionary

bilbao

miasto w Hiszpanii

SJP.pl

Bilbao (bask. Bilbo) – miasto w północnej Hiszpanii, w regionie Kraj Basków, u ujścia rzeki Nervión do Zatoki Biskajskiej Oceanu Atlantyckiego, siedziba administracyjna prowincji Biskaja. W 2019 liczyło ok. 346 405 mieszkańców. Wraz z przyległymi miejscowościami tworzy obszar metropolitalny Gran Bilbao.

Wikipedia

bilbaoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bilbao, dotyczący Bilbao

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zarówno „Bizkaitarra”, jak i „Baserritarra” były wydawane w Bilbao i to właśnie społeczność bilbaońska tworzyła, jak można sądzić, podstawową grupę czytelniczą.

(1.1) Ale było ono tym boleśniejsze i przykrzejsze, że właśnie przemysł bilbaoński wyróżniał się w całej Hiszpanii swym zmysłem społecznym i ofiarnością, że najmniej był zaangażowany we wspieraniu faszyzmu (…) uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bilbao n.

Wiktionary

bilbergia

roślina z rodziny bromeliowatych (ananasowatych)

SJP.pl

Bilbergia, zwodnica (Billbergia) – rodzaj roślin należący do rodziny bromeliowatych. Należy do niego ponad 60 gatunków pochodzących z Ameryki Południowej i Środkowej. Są to epifity rosnące na drzewach w tropikalnych lasach deszczowych.

Wikipedia

bilbil

ptak śpiewający z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny bilbili (nazwa systematyczna|Pycnonotidae|ref=tak.);

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brat Owidiusz trzymał u siebie bilbila.

(1.1) Na akacji buszują dwa młode bilbile.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilbilowiec m., bilbilak m., bilbile nmos.

Wiktionary

bilbile

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Pycnonotidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Wiktionary

Bilbile (Pycnonotidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 150 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większość bilbili rozsmakowuje się w owocach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilbil mzw.

Wiktionary

bilbokiet

dawna gra polegająca na podrzucaniu przywiązanej do pałeczki kulki tak, aby wpadła ona do uchwytu w górnej części pałeczki

SJP.pl

bilbord

bardzo duży plakat reklamowy; billboard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża przydrożna tablica reklamowa

Wiktionary

- Billboard – amerykańskie czasopismo muzyczne

- billboard – tablica lub plakat reklamowy

- billboard – krótki film reklamowy

- billboard w grafice komputerowej

- Billboard – film z 1998 roku, reż. Łukasz Zadrzyński

- Billboard – singel Jonasa Blue i Tify Chen z 2019 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Radni cztery godziny dyskutowali o bilbordach zawieszonych w centrum miasta.

Wiktionary

bilbordoza

zbyt powszechne występowanie bilbordów w przestrzeni publicznej; billboardoza

SJP.pl

bilcze

Na Ukrainie

- Bilcze – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie mikołajowskim

- Bilcze – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie demidowskim

- Bilcze Złote – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie borszczowskim

- Bilcze– stacja kolejowa

Wikipedia

bilczewski

nazwisko, m.in. Józef Bilczewski (1860-1923) - święty katolicki, arcybiskup lwowski obrządku łacińskiego

SJP.pl

bilczów

wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl

Bilczów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

bild

dziennik niemiecki

SJP.pl

Bild (oficjalnie Bild-Zeitung) – niemiecka gazeta codzienna o charakterze sensacyjnym w formacie tabloidu. Jej wydawcą jest Axel Springer SE. Pierwsze wydanie gazety ukazało się 24 czerwca 1952 roku. Gazeta ukazuje się od poniedziałku do soboty, natomiast w niedzielę ukazuje się Bild am Sonntag – gazeta o własnym stylu i z własną redakcją. Bild jest bulwarówką, ukazuje się w formacie broadsheet. Jest najlepiej sprzedającą się gazetą w Europie i siedemnastą na świecie pod względem nakładu. Motto gazety, umieszczane pod logo, brzmi: unabhängig, überparteilich (niezależna, bezpartyjna). Bild jest pod względem dziennikarskiego stylu gazetą podobną do brytyjskiego The Sun – drugiej najlepiej sprzedającej się bulwarówki w Europie.

Wikipedia

bildowany

przymiotnik

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. uczony

Wiktionary

bildungsroman

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) liter. powieść opisująca rozwój młodzieńczy bohatera;

Wiktionary

Bildungsroman (z niem., dosł. „powieść o formowaniu [się]”) – powieść o dojrzewaniu, gatunek powieściowy powstały w czasie oświecenia w Niemczech, w którym autor przedstawia psychologiczne, moralne i społeczne kształtowanie się osobowości głównego i na ogół młodego bohatera. Pojęcie bildungsromanu wywodzi się z wykładów Johanna Karla Simona Morgensterna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲildũŋkˈsrɔ̃mãn, AS: bʹildũŋksrõmãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Entwicklungsroman

Wiktionary

bileciarka

urządzenie dziurkujące bilety kolejowe

SJP.pl

bilecik

zdrobnienie od: bilet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bilet; mały bilet

Wiktionary

Bilecik – miasto i prowincja w Turcji.

Według danych na rok 2000 miasto zamieszkiwało 34 105 osób, a według danych na rok 2004 całą prowincję ok. 199 000 osób. Gęstość zaludnienia w prowincji wynosiła ok. 46 osób na km².

Miasto leży nad rzeką Karasu, dopływem Sakaryi. Stanowi ośrodek handlowy dla regionu rolniczego, ponadto drobny przemysł. Z uwagi na dobre połączenia zarówno drogowe jak i kolejowe z większymi ośrodkami: Adapazarı (ok. 100 km na północ) i Eskişehir (ok. 75 km. na południowy wschód), miasto zaczęło przyciągać turystów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bilet m., bileter mos., bileterka ż., biletowanie n.

przym. biletowy

Wiktionary

bilecki

nazwisko

SJP.pl

bilet

1. kartka z odpowiednim nadrukiem wydającej ją instytucji, będąca dowodem uiszczenia opłaty przez nabywcę, uprawniająca do określonej usługi;
2. kartka z krótką wiadomością; bilecik, liścik;
3. potocznie: przepustka do czegoś, np. bilet do raju;
4. urzędowo: pieniądz papierowy; banknot, asygnata;
5. wilczy bilet - negatywna opinia uniemożliwiająca podjęcie pracy, studiów lub wyjazd zagraniczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

(1.2) środ. wojsk. wezwanie do odbycia służby wojskowej

(1.3) kartonik z nadrukiem

Wiktionary

Bilet (fr. billet) – dokument potwierdzający uprawnienie do skorzystania z określonej usługi (np. wejścia na mecz, przejazdu środkami komunikacji publicznej (pociąg, autobus)), za którą uiściło się opłatę przy jego nabyciu.

W publicznym transporcie zbiorowym bilet oznacza ważny dokument lub inny dowód zawarcia umowy transportowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przejazd autobusem komunikacji miejskiej bez ważnego biletu podlega karze 100 złotych.

(1.2) Z moich planów nici, właśnie dostałem bilet do woja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲilɛt, AS: bʹilet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bileter mos., bileterka ż., biletowanie n., zabiletowanie n.

:: zdrobn. bilecik mrz.

czas. biletować ndk., zabiletować dk.

przym. biletowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) karta mobilizacyjna, wezwanie do wojska, powołanie

Wiktionary

bileter

pracownik mający za zadanie kontrolę ważności biletów, np. w kinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik teatru, kina itp. kontrolujący bilety przy wejściu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bileter nie chciał nas wpuścić, bo okazało się, że zapomnieliśmy biletów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈlɛtɛr, AS: bʹileter

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilet m., bilecik m.

:: fż. bileterka ż.

przym. biletowy

Wiktionary

bileterka

pracownica mająca za zadanie kontrolę ważności biletów, np. w kinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracowniczka teatru, kina itp. kontrolująca bilety przy wejściu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bileterka nie chciała nas wpuścić, bo okazało się, że zapomnieliśmy biletów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilɛˈtɛrka, AS: bʹileterka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilet m., bilecik m.

:: fm. bileter m.

przym. bileterski, biletowy

Wiktionary

bileterski

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem biletera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bileterka ż.

Wiktionary

biletomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od biletomat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biletomat m.

Wiktionary

biletomat

potocznie: automat do sprzedaży biletów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) automat służący do zakupu biletu;

Wiktionary

Automat biletowy, biletomat – automatyczne urządzenie (rodzaj automatu sprzedającego) służące do sprzedaży biletów, umieszczone na przystankach komunikacji miejskiej, stacjach metra i SKM, dworcach, przystankach kolejowych oraz mobilne biletomaty w niektórych tramwajach, autobusach i pociągach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲilɛˈtɔ̃mat, AS: bʹiletõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biletomacik mrz.

Wiktionary

biletować

środowiskowo: sprzedawać bilety pasażerom środków lokomocji

SJP.pl

biletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. sprzedawanie biletów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilet m., bilecik m., bileter m., bileterka ż., bileciarka ż.

czas. biletować ndk.

przym. biletowy

Wiktionary

biletowy

związany z biletem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący biletów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od tego dzikiego, posępnego krajobrazu dziwnie odbijały mizerne urządzenia turystyczne: budka z kasą biletową, kiosk z napojami i ze słodyczami, tablice ze wskazówkami dla turystów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilet m., bilecik m., bileter m., bileterka ż., biletowanie n.

Wiktionary

bilewicz

nazwisko

SJP.pl

bilewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bilewski:

- Bogusz Bilewski – polski aktor filmowy i teatralny

- Jan Baran-Bilewski – polski lekkoatleta i pułkownik

- Józef Bilewski – lekkoatleta, olimpijczyk, kapitan artylerii, ofiara zbrodni katyńskiej

zobacz też:

- Katarzyna Bilewska – polska prawnik, adwokat

Wikipedia

bilharcjoza

tropikalna choroba pasożytnicza człowieka i niektórych gatunków zwierząt wywołana przywrą krwi; schistosomatoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. schistosomatoza.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ze względu na ryzyko zakażeniem bilharcjozą, nie wolno się kąpać w wodach stojących i płynących.

Wiktionary

biliard

liczba wynosząca 10^15

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 10^15;

Wiktionary

Biliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 = 10^15. Termin biliard jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

W krajach stosujących skalę krótką (głównie kraje anglojęzyczne) liczba 10^15 nosi nazwę kwadrylion, tak jak 10^24 w pozostałych krajach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To odpowiada stężeniom na poziomie części na biliard (ppq).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲilʲjart, AS: bʹilʹi ̯art

Wiktionary

Powiązane:

przym. biliardowy

Wiktionary

biliardowy

→ biliard

SJP.pl

Patrz:
biliard

bilicki

nazwisko

SJP.pl

bilicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, nad rzeką Jabłonką;

Wiktionary

Bilicz (ukr. Біличі, Biłyczi) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim, nad rzeką Jabłonką, siedziba rady wiejskiej. W 2001 roku liczyła 1412 mieszkańców.

Wieś dzieli się na Bilicz Górny (nad potokiem Bilicz) i Bilicz Dolny (poniżej ujścia potoku Bilicz do Jabłonki).

Wikipedia

Powiązane:

przym. bilicki

Wiktionary

bilik

nazwisko

SJP.pl

bilikiewicz

nazwisko

SJP.pl

bilinearny

złożony z dwóch linii; dwuliniowy

SJP.pl

biling

wykaz rozmów telefonicznych przesyłany abonentowi przez firmę telekomunikacyjną; billing

SJP.pl

- Billing (film)

- Billing – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northamptonshire

- Billing – rachunek szczegółowy

- EBPP – elektroniczna prezentacja i płacenie rachunków

Wikipedia

bilingowy

→ biling; billingowy

SJP.pl

bilingwalizm

w językoznawstwie: dobra znajomość dwu języków; dwujęzyczność, bilingwizm

SJP.pl

bilingwalny

posługujący się dwoma językami lub napisany w dwóch językach; dwujęzyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dwujęzyczny, dwujęzykowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwujęzyczny, dwujęzykowy

Wiktionary

bilingwiczny

rzadko: posługujący się dwoma językami lub napisany w dwóch językach; dwujęzyczny, bilingwalny

SJP.pl

bilingwista

osoba, która posługuje się dwoma językami

SJP.pl

bilingwizm

w językoznawstwie: dobra znajomość dwu języków; dwujęzyczność, bilingwalizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwujęzyczność

Wiktionary

Wielojęzyczność, multilingwizm, różnojęzyczność, plurilingwizm, polilingwizm – czynne lub bierne posługiwanie się dwoma lub większą liczbą języków przez jednostkę lub grupę społeczną. Liczba osób wielojęzycznych na świecie przewyższa liczbę osób posługujących się tylko jednym językiem. Wielojęzyczność jest zjawiskiem powszechnym na obszarach Ziemi silnie zróżnicowanych etnicznie, takich jak Afryka, Indie czy Nowa Gwinea, gdzie wielu ludzi jednego języka używa w rodzinie, innego na bazarze, jeszcze innym zaś posługuje się w szkole. W efekcie osoby te mają więcej niż jeden język ojczysty, z tym że zakres opanowanego słownictwa w każdym z tych języków może być różny.

Wikipedia

biliński

nazwisko

SJP.pl

- Biliński – polski herb szlachecki

Osoby noszące to nazwisko:

- Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893) – polska malarka

- Barbara Bilińska (ujednoznacznienie)

- Bohdan Biliński (1903–1962) – polski księgarz, bibliotekarz i działacz społeczny

- Czesław Biliński (1954–2021) – polski koszykarz

- Dagmara Bilińska – polska aktorka

- Donald Biliński (1916–1989) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin, archiwista i bibliotekarz

- Jan Biliński (1540–1604) – polski nauczyciel i wychowawca św. Stanisława Kostki

- Józef Biliński (1889–1948) – polski rolnik, działacz społeczno-oświatowy i polityk

- Kamil Biliński (ur. 1988) – polski piłkarz

- Krzysztof Biliński (ur. 1962) – polski historyk literatury

- Leon Biliński (1846–1923) – polski polityk i ekonomista

- Leon Biliński (1902–1978) – polski rolnik i polityk

- Ludwik Biliński (1806–1868) – polski właściciel ziemski

- Marek Biliński (ur. 1953) – polski kompozytor muzyki elektronicznej, multiinstrumentalista

- Maria Bilińska (ujednoznacznienie)

- Mieczysław Biliński (1928–2014) – polski nauczyciel i polityk

- Paweł Biliński (ur. 1980) – polski siatkarz

- Piotr Biliński (ujednoznacznienie)

- Radosław Biliński (ur. 1972) – polski piłkarz

- Sabina Bilińska (1818–1890) – polska właścicielka ziemska

- Stanisław Biliński (ujednoznacznienie)

- Szczepan Biliński (ur. 1949) – polski zoolog

- Szymon Biliński (1899–1979) – polski działacz religijny, tajny współpracownik Urzędu Bezpieczeństwa

- Tadeusz Biliński (ujednoznacznienie)

- Tobiasz Biliński (ur. 1990) – polski wokalista i perkusista

- Tomasz Biliński (1939–2016) – polski biolog i biochemik

- Wacław Biliński (1921–1999) – polski prozaik i scenarzysta filmowy

- Wojciech Biliński (1903–?) – polski wojskowy

- Zofia Bilińska (ujednoznacznienie)

Wikipedia

bilion

1. milion milionów; w niektórych krajach tysiąc milionów
2. zwykle w liczbie mnogiej, o nieprzebranej ilości czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 10^12;

Wiktionary

Bilion (skrót: bln) – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 10^12 (czyli 1000 miliardów), w krajach stosujących długą skalę.

W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) leksykalne bilion oznacza liczbę 10^9, czyli miliard na długiej skali.

W układzie SI mnożnikowi 10^12 odpowiada przedrostek jednostki miary tera o symbolu T, a jego odwrotności (jedna bilionowa) 10-12 odpowiada piko o symbolu p.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Atmosfera Rei jest około 5 bilionów razy mniej gęsta od atmosfery Ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲilʲjɔ̃n, AS: bʹilʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bilionowy

liczporz. bilionowy

Wiktionary

bilioner

osoba mająca bilionowy majątek w jakiejś walucie

SJP.pl

bilionerka

kobieta mająca bilionowy majątek w jakiejś walucie

SJP.pl

bilionowy

przymiotnik od: bilion

SJP.pl

liczebnik porządkowy lub przymiotnik

(1.1) ostatni ze zbioru liczącego bilion jednostek; liczący bilion czegoś

Wiktionary

Powiązane:

licz. bilion

rzecz. bilion mrz.

Wiktionary

bilirubina

pomarańczowy barwnik żółci powstający z hemoglobiny uwolnionej ze zniszczonych w wątrobie krwinek czerwonych, wydalany z kałem i śladowo z moczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

Wiktionary

Bilirubina (z łac. bilis – żółć, ruber – czerwony) – pomarańczowoczerwony barwnik żółciowy ssaków, produkt rozpadu hemu hemoglobiny i innych hemoprotein. Wzrost stężenia bilirubiny we krwi i tkankach może powodować zażółcenie skóry i białkówki oczu, czyli żółtaczkę. Barwnik ten wykryty został także u roślin z rodzaju strelicja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po spożyciu tych ziół znacznie wzrósł mi poziom bilirubiny we krwi i cały się zrobiłem żółty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲilʲiruˈbʲĩna, AS: bʹilʹirubʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

przym. bilirubinowy

Wiktionary

bilirubinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z bilirubiną, dotyczący bilirubiny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilirubina ż.

Wiktionary

biliteralny

inaczej: dwuliterowy, biliterowy

SJP.pl

biliterowy

złożony z dwóch liter; dwuliterowy

SJP.pl

biliwerdyna

zielonkawy barwnik żółci powstający w wątrobie z rozpadu hemoglobiny, przekształcany następnie pod wpływem flory bakteryjnej w bilirubinę

SJP.pl

Biliwerdyna – organiczny związek chemiczny, niebieskozielony barwnik żółciowy zbudowany z dwóch pierścieni pirolowych i dwóch pirolidonowych połączonych mostkami metinowymi =CH-. Produkt reakcji rozpadu pierścienia porfirynowego hemu.

Związek ten powstaje w wątrobie poprzez rozerwanie mostka α-metinowego w grupie hemowej, przy udziale tlenu, NADPH i katalizatora (oksygenazy hemowej). Gady i ptaki wydalają biliwerdynę wraz z kałem, u ssaków następuje jej dalsza redukcja do bilirubiny i dopiero w takiej postaci jest wydalana.

Wikipedia

bill

projekt ustawy wniesiony do parlamentu w Wielkiej Brytanii lub w USA

SJP.pl

Luksemburg:

- Bill – lieu-dit w gminie Helperknapp, w kantonie Mersch

Inne:

- imię Bill jest angielskim zdrobnieniem imienia Wilhelm (William)

- Bill – szwedzki przeciwpancerny pocisk kierowany

- Bill – amerykański komediodramt z 2007

- Bill Cosby Show – sitcom autorstwa komika Billa Cosby'ego

- Kill Bill – film Quentina Tarantino

- The Bill – polski punkrockowy zespół muzyczny

Wikipedia

billa

1. austriackie przedsiębiorstwo handlowe;
2. supermarket firmy Billa

SJP.pl

Wikipedia

billboard

bilbord;
1. bardzo duży plakat reklamowy;
2. specjalna tablica, na której umieszczany jest plakat reklamowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża przydrożna tablica reklamowa

Wiktionary

- Billboard – amerykańskie czasopismo muzyczne

- billboard – tablica lub plakat reklamowy

- billboard – krótki film reklamowy

- billboard w grafice komputerowej

- Billboard – film z 1998 roku, reż. Łukasz Zadrzyński

- Billboard – singel Jonasa Blue i Tify Chen z 2019 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Radni cztery godziny dyskutowali o billboardach zawieszonych w centrum miasta.

Wiktionary

Powiązane:

przym. billboardowy

Wiktionary

billboardowy

związany z billboardem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do billboardu, związany z billboardem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O aferze billboardowej zrobiło się głośno po publikacji artykułu w lokalnej gazecie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. billboard

Wiktionary

billboardoza

[czytaj: bilbordoza] zbyt powszechne występowanie billboardów w przestrzeni publicznej; bilbordoza

SJP.pl

billewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Anna Billewicz

- Gustaw Billewicz – major artylerii Wojska Polskiego.

- Jerzy Wojciechowicz Billewicz

- Leon Billewicz

- Maria Billewicz

- Tadeusz Billewicz

Postacie literackie

- Aleksandra Billewiczówna, Oleńka – postać literacka z powieści Potop Henryka Sienkiewicza

Wikipedia

billie

[czytaj: bili] obce imię żeńskie

SJP.pl

billing

wykaz rozmów telefonicznych przesyłany abonentowi przez firmę telekomunikacyjną; biling

SJP.pl

- Billing (film)

- Billing – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northamptonshire

- Billing – rachunek szczegółowy

- EBPP – elektroniczna prezentacja i płacenie rachunków

Wikipedia

billingowy

→ billing; bilingowy

SJP.pl

billings

Miejscowości w USA:

- Billings – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Christian

- Billings – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Yellowstone

- Billings – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Noble

Gminy w USA:

- Billings (ang. Billings Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Gladwin

- Billings (ang. Billings Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier

Wikipedia

billy

rasa psów gończych wywodząca się z Francji

SJP.pl

- Billy Cox (ur. 1941) – amerykański basista, członek Band of Gypsys i The Jimi Hendrix Experience

- Billy (Allier) – francuska gmina w regionie Owernia

- Billy (Calvados) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia

- Billy (Loir-et-Cher) – francuska gmina w Regionie Centralnym

- Billy (rasa psa) – rasa psów

- IKEA Billy – seria regałów produkowanych przez IKEA od 1979 roku

Wikipedia

bilno

dwie wsie w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

W Polsce

- Bilno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny

- Bilno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Bilno – gromada

Wikipedia

bilokacja

jednoczesne przebywanie w dwóch miejscach (zjawisko paranormalne)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. rel. jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

Wiktionary

Bilokacja – wieloznaczne pojęcie dotyczące m.in. zjawisk paranormalnych polegających na możliwości znajdowania się w dwóch miejscach jednocześnie. W mistyce chrześcijańskiej bilokacja zaliczana jest do darów charyzmatycznych o charakterze nadprzyrodzonym.Osoby, które opisane są jako doświadczające bilokacji są w pełni świadome swojego przebywania w dwóch miejscach.

Występowanie bilokacji przypisywano hinduistycznym mistrzom duchowym i joginom, świętym katolickim oraz islamskim fakirom.

Wikipedia

bilokacyjny

→ bilokacja

SJP.pl

Patrz:
bilokacja

bilon

metalowe pieniądze, monety

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. pieniądze o niskim nominale;

(1.2) numizm. met. stop miedzi i srebra używany do bicia monet;

Wiktionary

- bilon – pieniądz zdawkowy w postaci monet

- bilon – stop miedzi i srebra

- Bilon – polski raper

- Billon – standard obrotu cyfrową gotówką typu blockchain

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproś kioskarza o resztę w bilonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲilɔ̃n, AS: bʹilõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilonówka ż.

:: zdrobn. bilonik mrz.

przym. bilonowy

Wiktionary

bilonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bilon

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bilon m.

Wiktionary

bilonowy

związany z bilonem

SJP.pl

bilski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Bilski (1931-2024) – działacz społeczny związany z Ochotniczą Strażą Pożarną

- Arkadiusz Bilski(ur. 1973) – polski piłkarz, grający na pozycji pomocnika lub napastnika, a następnie trener

- Eugeniusz Bilski (1925-2017) – polski profesor nauk rolniczych w zakresie agronomii, doświadczalnictwa, hodowli roślin, nasiennictwa i statystyki matematycznej

- Janusz Bilski (ur. 1978) – polski urzędnik i dyplomata, Konsul Generalny RP w Ostrawie (2015–2019)

- Kazimierz Bilski (1913-1979) – major Polskich Sił Zbrojnych, Armii Krajowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Krystyna Bilska (1904-1975) – polska tłumaczka literatury angielskiej i rosyjskiej

- Marcin Bilski – polski matematyk, doktor habilitowany nauk matematycznych. Specjalizuje się w geometrii analitycznej zespolonej

- Mieczysław Bilski – ujednoznacznienie

- Stanisław Bilski – ujednoznacznienie

Wikipedia

bilstein

[czytaj: bilsztajn] producent amortyzatorów

SJP.pl

Belgia:

- Bilstein – niemiecka nazwa miejscowości Bilstain

Niemcy:

- Bilstein – dzielnica Lennestadt

- Bilstein – dzielnica Overath

Osoby:

- Uwe Bilstein – niemiecki autor

Inne:

- Bilstein-Gruppe – niemieckie przedsiębiorstwo

- ThyssenKrupp Bilstein – niemieckie przedsiębiorstwo

Wikipedia

bilwinowo

Bilwinowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

bim

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bam, bom, bim-bam, bim-bom

SJP.pl

bim-bam

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim, bam, bom, bim-bom

SJP.pl

bim-bam-bom

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim-bam, bim-bom

SJP.pl

bim-bom

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim, bam, bom, bim-bam

SJP.pl

Bim-Bom (teatrzyk Bim-Bom) – gdański teatr studencki, działający w latach 1954-1960. Od 1957 r. rezydował w historycznym budynku przy ul. Wały Jagiellońskie 1, będącym w l. 1957-1995 siedzibą Klubu Studentów Wybrzeża „Żak” (od listopada 2000 r. mieści się w nim Nowy Ratusz - siedziba Rady Miasta Gdańska).

Wikipedia

bima

podwyższenie na środku bóżnicy (podium z pulpitem); almemor; almemar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. żyd. podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora;

Wiktionary

Bima, belmer (hebr. ‏בימה‎ dosł. „podwyższenie”, „wieża”; jid. ‏בימה‎ bime), almemar (jid. ‏באַלעמער‎, balemer), w nazewnictwie aszkenazyjskim bałemer, almejmar, a w nazewnictwie sefardyjskim tewa (hebr. ‏תבה‎ dosł. „skrzynia, arka”) – podwyższone miejsce w synagodze, z którego odczytywana jest Tora oraz księgi prorockie i prowadzone są modlitwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakub Rosenberg podniósł się ciężko z ławki i przystanął jeszcze na chwilę na środku sali modlitewnej dla mężczyzn, wsparłszy się jedną ręką o kutą kratę bimy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tewa, almemor, almemar

Wiktionary

bimaristan

szpital muzułmański; maristan; bimarchan

SJP.pl

bimba

potocznie:
1. próżnować, marnować czas; obijać się, próżniaczyć, wałkonić się;
2. lekceważyć kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. tramwaj

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od bimbać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W badejkach do bimby się ładujesz? Chyba ci amba odbiła!

(1.1) Szybciej bym przyleciał, ale dryndy żadnej nie było, no i na bimbę trzeba było poczekać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimbiorz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|trambimba., kraków. tramwajka, środ. stud. bimbaj

Wiktionary

bimbać

potocznie:
1. próżnować, marnować czas; obijać się, próżniaczyć, wałkonić się;
2. lekceważyć kogoś lub coś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. marnować czas, próżnować

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwiać się, kołysać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciągle tylko bimbasz, zamiast się uczyć.

(1.2) Prziszij tyn knefel, bo bimbie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩmbat͡ɕ, AS: bʹĩmbać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimbanie n., bimbas mzw.

Wiktionary

bimbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bimbać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówiłam ci, że to twoje bimbanie źle się skończy! Będziesz zimował w ostatniej klasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲĩmˈbãɲɛ, AS: bʹĩmbãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bimbać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) olewanie

Wiktionary

bimbas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. członek męski

Wiktionary

Powiązane:

czas. bimbać ndk., bimbać se ndk.

Wiktionary

bimbałki

potocznie: kobiece piersi; bimbały, zderzaki, melony, donice

SJP.pl

bimbały

potocznie:
1. próżnować, marnować czas; obijać się, próżniaczyć, wałkonić się;
2. lekceważyć kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, niemęskoosobowy

(1.1) slang. duży biust

Wiktionary

bimber

potocznie: wódka lub spirytus wytwarzane nielegalnie prymitywnym, domowym sposobem; samogon, samizdat, księżycówka, krzakówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mocny alkohol domowej roboty, zazwyczaj wytwarzany nielegalnie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek pędzi niezły bimber.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩmbɛr, AS: bʹĩmber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimbrownia ż., bimbrownik m., bimbrownictwo n.

:: zdrobn. bimberek m.

przym. bimbrowniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. samogon, księżycówka, krzakówka, siwucha; eufem. koniak pędzony nocą; reg. pozn. berbelucha.

Wiktionary

bimbrarstwo

produkcja, pędzenie bimbru; bimbrownictwo

SJP.pl

bimbrarz

rzadko: osoba pędząca bimber lub handlująca bimbrem; bimbrownik

SJP.pl

bimbrownia

miejsce produkcji nielegalnego alkoholu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miejsce, w którym produkuje się bimber

(1.2) techn. środ. niskociśnieniowe, fermentacyjne urządzenie do produkcji dwutlenku węgla dla akwariów;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W piwnicy uruchomił swoją bimbrownię, czym smrodzi nam w całym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲĩmˈbrɔvʲɲa, AS: bʹĩmbrovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimber m., bimbrownik m., bimbrownictwo n.

przym. bimbrowniczy

Wiktionary

bimbrownictwo

produkcja, pędzenie bimbru; bimbrarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. produkcja bimbru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲit͡stfɔ, AS: bʹĩmbrovʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimber m., bimbrownik m., bimbrowniczka ż., bimbrownia ż.

przym. bimbrowniczy, bimbrowy

Wiktionary

bimbrowniczka

wytwórczyni bimbru

SJP.pl

bimbrowniczy

przymiotnik

(1.1) pot. związany z bimbrownictwem lub bimbrownikiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 1410 to rok bitwy pod Grunwaldem albo – w bimbrowniczej anegdocie – wzór na połączenie jednej części drożdży, czterech cukru i dziesięciu wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲĩmbrɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: bʹĩmbrovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimber m., bimbrownik m., bimbrowniczka ż., bimbrownia ż., bimbrownictwo n.

przym. bimbrowy

Wiktionary

bimbrownik

osoba pędząca bimber lub handlująca bimbrem; bimbrarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba produkująca bimber lub handlująca nim

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policjanci zatrzymali bimbrownika, który pokątnie wytwarzał alkohol i sprzedawał go nieletnim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲĩmˈbrɔvʲɲik, AS: bʹĩmbrovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bimber m., bimbrownia ż., bimbrownictwo n.

:: fż. bimbrowniczka ż.

przym. bimbrowniczy, bimbrowy

Wiktionary

bimbrowy

→ bimber

SJP.pl

Patrz:
bimber

bimetal

układ warstwowy dwóch spojonych ze sobą metali lub stopów

SJP.pl

Bimetal – trwale połączone na całej powierzchni styku elementy z dwóch różnych pod względem właściwości fizykochemicznych metali lub stopów.

Wyróżnia się bimetale stykowe, przewodowe, przeciwkorozyjne, termometryczne (termobimetale).

Przykładowe zastosowania:

- Kupal – bimetal wykonany z miedzi i glinu, służący np. do łączenia elementów instalacji elektrycznych.

- Monety, które wykonane są z krążka jednego metalu lub stopu wciśniętego w pierścień z innego metalu (stopu) nazywane są monetami bimetalicznymi. Takie monety, choć droższe w produkcji, są trudniejsze do podrobienia niż wykonane z jednolitego krążka i stosowane są zazwyczaj do wyższych nominałów, np. w funtach brytyjskich bimetaliczna jest moneta 2£, w walucie euro – monety 1 € i 2 €, w polskich złotych – monety 2 zł i 5 zł.

Wikipedia

bimetaliczny

przymiotnik od: bimetal; bimetalowy

SJP.pl

bimetalizm

system pieniężny, w którym środkiem płatniczym są dwa metale (zwykle złoto i srebro)

SJP.pl

Bimetalizm – kruszcowy system monetarny zbudowany w oparciu o dwa metale szlachetne: srebro i złoto. Opierał się na ustalonej relacji srebra do złota. Obydwa kruszce na równi uczestniczyły w obiegu pieniężnym. Jeśli jednak relacja rynkowa złota i srebra różniła się od ustawowej relacji monet złotych i srebrnych, wówczas pieniądz relatywnie droższy („lepszy”) był tezauryzowany (oszczędzany, odkładany), a w obiegu pozostawał pieniądz relatywnie tańszy („gorszy”).

Wikipedia

bimetalowy

przymiotnik od: bimetal; bimetaliczny

SJP.pl

bimodalny

1. posiadający dwie części, dwa tryby działania, złożony z dwóch składników lub etapów; dwuskładnikowy;
2. transport bimodalny - transport drogowo-kolejowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) posiadający dwa tryby, stany lub formy działania

Wiktionary

bims

poprzeczna belka wiążąca boki statku, element usztywniający szkielet statku; pokładnik

SJP.pl

Pokładnik (bims) – element pokładu jednostki pływającej, poprzeczne wiązanie pomiędzy burtami, dające oparcie poszyciu pokładu. Pokładnik wraz z dwoma wręgami i dennikiem tworzy ramę wręgową.

Półpokładnik – pokładnik pod półpokładem, a więc nie przechodzący całej szerokości pokładu, lecz kończący się na otworze w pokładzie (luk, kokpit, opętnik itp.).

Wikipedia

bimzowarka

maszyna używana przy produkcji obuwia do wygładzania brzegów podeszwy buta

SJP.pl

bin

syn (w imionach arabskich); ben, ibn

SJP.pl

Belgia:

- Bin – walońska nazwa miejscowości Ben-Ahin

Libia:

- Bin Dżawwad – miasto

Tunezja:

- Bin Arus – miasto

- Bin Kirdan – miasto

Osoby:

- Bin Shimada – japoński aktor

Wikipedia

bina

staroindyjski instrument strunowy szarpany, przypominający lutnię, budowany w wielu odmianach; vina, wina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. spoż. długa bułka pszenna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. duży podest

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pszczoła

Wiktionary

Bina (hebr. בינה) – określenie oznaczające zrozumienie, inteligencję.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bułka francuska, bułka paryska, reg. angielka, kraków|weka., reg. śl. francuz., reg. pozn. kawiorka., reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. gryzka, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. kawiarka

Wiktionary

binacja

odprawianie dwóch mszy przez jednego kapłana tego samego dnia

SJP.pl

Binacja (binatio), binowanie – sprawowanie drugiej Mszy św. w tym samym dniu. Sprawowana jest z ważnych przyczyn, gdy zabraknie kapłana, biskup może zezwolić na nie kapłanowi, jeżeli tego domaga się konieczność duszpasterska. W tym przypadku binacja wymaga odpowiednich racji.

Wikipedia

binarność

1. cecha czegoś składającego się wyłącznie z zer i jedynek; zero-jedynkowość;
2. cecha czegoś złożonego z dwóch części; podwójność, dwuczęściowość

SJP.pl

binarny

1. składający się wyłącznie z zer i jedynek; zero-jedynkowy;
2. składający się z dwóch przeciwstawionych sobie części

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podwójny, złożony z dwóch części

(1.2) inform. mat. zapisany w dwójkowym systemie liczbowym

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podwójny, dwuczęściowy

(1.2) zero-jedynkowy

Wiktionary

binarowa

wieś w Polsce

SJP.pl

Binarowa – wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Biecz.

W latach 1954–1972 wieś należała a była siedzibą władz do 1959 r. gromady Binarowa. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

W Binarowej znajduje się zabytkowy parafialny kościół św. Michała Archanioła wpisany w 2003 roku na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, włączony do Szlaku architektury drewnianej w Województwie Małopolskim.

Wikipedia

binarowski

przymiotnik od: Binarowa

SJP.pl

binaryzacja

przedstawienie dowolnej informacji w postaci ciągu informacji, z których każda przybiera tylko dwie wartości

SJP.pl

binaryzm

metoda opisu systemu językowego

SJP.pl

bińczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Bińczyk (ur. 1976) – polska filozofka

- Jan Bińczyk – polski partyzant

- Maria Bińczyk – niemiecko-polska łyżwiarka figurowa

Wikipedia

binda

1. dawna opaska do podwiązywania wąsów;
2. dawna kobieca opaska na głowę, rodzaj diademu do przystrojenia fryzury;
3. szpagat, służący do zszywania książek;
4. taśma służąca do oprawiania dokumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. szpagat do zszywania książki

(1.2) druk. dekoracyjne prążki na grzbiecie książki

(1.3) elastyczny grzbiet do bindowania dokumentów

(1.4) daw. opaska do podwiązywania wąsów;

(1.5) daw. rodzaj diademu, ozdobna kobieca opaska na głowę

Wiktionary

Binda (z niem. Binde – opaska) – opaska do podwiązywania wąsów dla nadania im odpowiedniego kształtu.

Mocowaną z tyłu głowy lub do uszu przy pomocy tasiemek albo gumki, zakładano ją na noc na wąsy dla utrzymania ich kształtu po uprzednim nałożeniu na nie pomady (fiksatuaru). Wkładano ją też np. na kilka godzin przed przyjęciem, by utrwalić pożądany kształt wąsów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩnda, AS: bʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bindownica, bindowanie

czas. bindować

Wiktionary

bindasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. przest. członek męski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) bo miał bindasz tak dostały, / Żeby był nie wlazł w żadne famurały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩndaʃ, AS: bʹĩndaš

Wiktionary

bindaż

kryta aleja w ogrodach XVI-XVII wieku; berso, kolebka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ogrod. parkowa aleja kryta kratownicą stanowiącą stelaż dla gałęzi drzew lub pnączy;

Wiktionary

Bindaż (niem. binden – wiązać), berceaux, chłodnik, kolebka – aleja obsadzona obustronnie drzewami lub pnączami, których pędy splatają się nad drogą tworząc sklepienie. Bindaże zakładane były w ogrodach począwszy od renesansu, jednak najbardziej popularne były w okresie baroku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩndaʃ, AS: bʹĩndaš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berso, kolebka, chłodnik

Wiktionary

bindał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. przepaska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩndaw, AS: bʹĩndau̯

Wiktionary

bindel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. węzeł

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bindla ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|binden. → wiązać

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|węzeł.

źródła.

== bindel (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) opaska

odmiana.

(1.1) en bindel, bindeln, bindlar, bindlarna

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bindla ż.

Wiktionary

binder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krawat

Wiktionary

Binder albo spłaszczak – rodzaj bielizny wykonanej z obcisłych materiałów, służącej do spłaszczania (bindowania) piersi. Specjalnie skonstruowane bindery są często robione ze spandeksu lub innego włókna syntetycznego, ale do bindowania używane są czasem też pasy tkaniny, taśmy kinezjologiczne, bandaże i koszule założone warstwowo od ciasnych do luźnych. Bindowanie jest powszechne wśród transpłciowych mężczyzn, ale jest również stosowane przez androgynicznych i niebinarnych ludzi, a także crossdresserów i cosplayerów. Kobiety mogą również nosić bindery jako alternatywę dla staników.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jo bindra nie nosza bez tydzień.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szlips, ślips.

Wiktionary

bindka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. krawat

(1.2) stpol. bandaż

Wiktionary

bindla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. krawat, krawatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bindel mrz.

Wiktionary

bindować

oprawiać dokumenty, np. zszywać bindą

SJP.pl

bindowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oprawianie dokumentów przy pomocy bindownicy;

Wiktionary

Bindowanie – technologia introligatorska łączenia luźnych kartek za pomocą sczepiania ich jednego brzegu za pomocą różnych technik introligatorskich.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bindownica ż., binda ż., zbindowanie n.

czas. bindować ndk., zbindować dk.

Wiktionary

bindownica

przyrząd służący do łączenia kartek papieru przez wycięcie otworów na jednej z krawędzi, a następnie złączenie ich plastikowym, elastycznym i zaginanym do otworów elementem

SJP.pl

Bindowanie – technologia introligatorska łączenia luźnych kartek za pomocą sczepiania ich jednego brzegu za pomocą różnych technik introligatorskich.

Wikipedia

bindra

klepka z drewna dębowego, służąca do wyrobu beczek grubościennych

SJP.pl

binduga

teren nad rzeką lub jeziorem, gdzie składa się drewno do spławu i zbija tratwy; winduga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce nad rzeką lub na wodzie, gdzie składuje się drewno i zbija tratwy przeznaczone do spławu;

Wiktionary

- binduga – miejsce nad rzeką, kanałem lub jeziorem, służące do przygotowania drewna do spławu

W Polsce

- Binduga – część miasta Brańsk

- Binduga – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki

- Binduga – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele

- Binduga – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Konarzyny

- Binduga – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Stawiguda

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲĩnˈduɡa, AS: bʹĩnduga

Wiktionary

bindż

środowiskowo: kompulsywne oddawanie się jakiejś przyjemności

SJP.pl

binegacja

wyrażenie zdaniowe utworzone z innych wyrażeń zdaniowych za pomocą wzoru: "ani ..., ani ..."

SJP.pl

Bramka NOR – jeden z funktorów zdaniowych rachunku zdań; dwuargumentowa funkcja boolowska (funktor logiczny) realizująca zaprzeczoną sumę logiczną (NOT OR) – jest prawdziwa wtedy i tylko wtedy, gdy oba składniki są fałszywe. Odpowiada wyrażeniu „ani … ani…”. Jego znaczenie przedstawia poniższa tablica prawdy:

Wikipedia

binek

nazwisko

SJP.pl

binge-viewer

[czytaj: bindż wjułer] środowiskowo: osoba oglądająca odcinki serialu jeden po drugim, bez przerwy; binge-watcher

SJP.pl

binge-viewing

[czytaj: bindż wjułing] środowiskowo: oglądanie odcinków serialu jeden po drugim, bez przerwy; binge-watching

SJP.pl

binge-watcher

[czytaj: bindż łoczer] środowiskowo: osoba oglądająca odcinki serialu jeden po drugim, bez przerwy; binge-viewer

SJP.pl

binge-watching

[czytaj: bindż łoczing] środowiskowo: oglądanie odcinków serialu jeden po drugim, bez przerwy; binge-viewing

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kopmpulsywne oglądanie seriali – po kilka, kilkanaście odcinków na raz;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|binge-watching.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) binge-watching, binge watching, binge viewing, marathon-viewing

źródła.

== binge-watching (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik niepoliczalny

(1.1) binge-watching

forma czasownika|en.

(2.1) present participle|binge-watch.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

bingo

rodzaj hazardowej gry losowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj gry hazardowej

(1.2) najwyższy wynik w bingo (1.1)

wykrzyknik

(2.1) okrzyk gracza bingo (1.1) informujący o jego wygranej

(2.2) okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

Wiktionary

Bingo – gra, w której gracze na wydrukowanej papierowej planszy z liczbami zakreślają liczby wylosowane przez prowadzącego grę – callera. Gra jest znana w dwóch wersjach: z planszą o rozmiarach 5x5 - BINGO 75 lub 3x9 - BINGO 90. Pierwsza osoba, której wylosowane będą wszystkie liczby na planszy (BINGO 90) lub wszystkie liczby w linii (BINGO 75) wykrzykuje „Bingo!”, informując innych o wygranej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak mogłeś roztrwonić całą pensję w bingo? Ty masz nierówno pod sufitem, chłopaku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲĩŋɡɔ, AS: bʹĩŋgo

Wiktionary

binia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. dziewczyna

Wiktionary

biniątki

Biniątki – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi niebieski szlak turystyczny z Pińczowa do Wiślicy.

Wikipedia

biniecki

nazwisko

SJP.pl

biniek

nazwisko

SJP.pl

binino

Binino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg w odległości około 5 kilometrów od Ostroroga. Powierzchnia sołectwa wynosi około 700 hektarów, a liczba ludności wsi wynosi około 365 osób. Wieś położona jest przy drodze wojewódzkiej nr 116, drogach lokalnych do Dobrojewa: brukowej i polnej drodze tzw. „wiśniówce” oraz nieczynnej linii kolejowej Szamotuły Międzychód.

Na południe od wsi rozciąga się kompleks leśny.

Wikipedia

binistor

tetroda półprzewodnikowa, bistabilny element czynny o ujemnej oporności

SJP.pl

binkiewicz

nazwisko

SJP.pl

binkowo

Wikipedia

binkowski

nazwisko

SJP.pl

binks

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. żart. siniak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|nie{{żart. binol}}

Wiktionary

binokel

gra karciana przeznaczona dla 4 osób podzielonych na dwie dwuosobowe drużyny, w której wykorzystuje się 4 talie kart od 10 do asa

SJP.pl

binokle

1. okulary osadzone na nosie za pomocą sprężynki, bez uchwytów za uszy; cwikier, pince-nez;
2. potocznie, żartobliwie: każde okulary korekcyjne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rodzaj dawnych okularów zakładanych tylko na nos;

Wiktionary

Binokle (fr. binocle, z łac. ; bi-, „dwu-, obu-”, oculus, „oko” – „obuoczny”; dawn. także „cwikier”, niem. Zwicker, od zwicken, „szczypać”; lub pince-nez, z fr. dosł. „szczypinos”) – odmiana okularów trzymających się na nosie dzięki specjalnie wygiętemu sprężynującemu elementowi łączącemu oba szkła.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pradziadek ma na zdjęciu czarne faworyty i binokle.

Wiktionary

binokular

przyrząd optyczny przystosowany do obserwacji obuocznych

SJP.pl

Mikroskop stereoskopowy (binokular) – mikroskop optyczny z oddzielnymi okularami dla obojga oczu pozwalający na przestrzenne widzenie obrazu powiększanego. Widziany w nim obraz jest trójwymiarowy, dzięki czemu świetnie nadaje się do obserwowania poruszających się np. małych owadów. Zakres powiększeń mikroskopów stereoskopowych waha się w granicach od 3x do ponad 200x, większe powiększenia nie są stosowane ze względu na małą odległość roboczą obiektywów od próbki, oraz niedostatecznie dużą ilość światła odbitego wpadającego do obiektywów.Istnieją dwa rozwiązanie techniczne dotyczące obiektywów:

- system Greenougha w którym zastosowano dwa niezależne obiektywy,

- system Abbego w którym zastosowano jeden czołowy obiektyw.

Wikipedia

binokularny

pozwalający na obserwację obydwoma oczami, przystosowany do takiej obserwacji; binokularowy, dwuoczny, stereoskopowy

SJP.pl

binokularowy

pozwalający na obserwację obydwoma oczami, przystosowany do takiej obserwacji; binokularny, dwuoczny, stereoskopowy

SJP.pl

binol

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. siniak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|{{żart. binks}}

Wiktionary

binominalny

1. mający dwa imiona, dwie nazwy lub nazwę dwuczłonową;
2. oparty na dwuczłonowym nazewnictwie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dwa imiona albo dwie nazwy, złożony z dwóch imion lub nazw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲĩnɔ̃mʲĩˈnalnɨ, AS: bʹĩnõmʹĩnalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwuimienny

Wiktionary

binowo

Binowo (do 1945 (niem.) Binow) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

binturong

drapieżny ssak z podrodziny łaskunów, żyjący w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Arctictis binturong|ref=tak., ssak leśny południowo-wschodniej Azji;

Wiktionary

Binturong orientalny, binturong, binturong palawański, kotoniedźwiedź (Arctictis binturong) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny łaskunów (Paradoxurinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲĩnˈturɔ̃ŋk, AS: bʹĩnturõŋk

Wiktionary

bio

wyraz określający różnego rodzaju wyroby przemysłowe, oznaczający, że są one bezpieczne dla środowiska naturalnego (np. produkty bio); eko

SJP.pl

Bio – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Lot.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 214 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 20 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Bio plasuje się na 849. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1036.).

Wikipedia

bio-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) biochemia • biogaz • biografia • biogram • biologia • biomasa • biomechanika • biopsja • biosfera • biodegradacja

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|gr|βίο-. etym|gr|βίος. (bíos) → życie

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bio-

* bułgarski: (1.1) био-

* duński: (1.1) bio-

* francuski: (1.1) bio-

* hiszpański: (1.1) bio-

* nowogrecki: (1.1) βιο-, βιό-

* włoski: (1.1) bio-

źródła.

== bio- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-bio-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) bio-

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔ, AS: bʹi ̯o

Wiktionary

bio-art

kierunek w sztuce współczesnej polegający na wykorzystywaniu różnorodnych form życia do tworzenia dzieł artystycznych; bio art, bioart, sztuka transgeniczna, sztuka genetyczna

SJP.pl

bioaktywnie

→ bioaktywny

SJP.pl

Patrz:
bioaktywny

bioaktywny

aktywny biologiczne (np. bioaktywny krem ujędrniający)

SJP.pl

bioakustyczny

związany z działem akustyki zajmującym się badaniem oddziaływań fal akustycznych na organizmy biologiczne

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bioakustyką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioakustyka ż.

Wiktionary

bioakustyk

specjalista zajmujący się badaniem oddziaływań fal akustycznych na organizmy biologiczne

SJP.pl

bioakustyka

dział akustyki zajmujący się badaniem oddziaływań fal akustycznych na organizmy biologiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

Wiktionary

Bioakustyka – dział akustyki na pograniczu biologii i fizyki, zajmujący się rolą dźwięków w życiu zwierząt. Skupia się przede wszystkim na rozprzestrzenianiu dźwięku w elastycznych, często organicznych, ośrodkach, na jego interpretacji i postrzeganiu przez zwierzęta, z ludźmi włącznie. Wiąże się to z neurofizjologicznymi i anatomicznymi podstawami emisji i odbioru dźwięku. Ponadto bioakustyka zajmuje się badaniem zależności właściwości sygnału dźwiękowego, do rodzaju ośrodka, w jakim ten się porusza. Pozwala to uzyskać informacje o tym, jak przebiegała ewolucja mechanizmów akustycznych, a co za tym idzie ewolucja zwierząt, które ją wykształciły.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bioakustyczny

Wiktionary

bioart

kierunek w sztuce współczesnej polegający na wykorzystywaniu różnorodnych form życia do tworzenia dzieł artystycznych; bio art, bio-art, sztuka transgeniczna, sztuka genetyczna

SJP.pl

bioartowy

→ bioart

SJP.pl

Patrz:
bioart

bioasekuracja

Bioasekuracja, biologiczna ochrona fermy – działania prowadzone na terenie gospodarstwa, jak i w jego najbliższym otoczeniu mające na celu ochronę biologiczną i zdrowotną gospodarstwa. Celem bioasekuracji jest ograniczenie rozprzestrzeniania się w obrębie gospodarstwa wirusów, bakterii, mykoplazm, pasożytów, wektorów biologicznych, poprzez stworzenie środowiska maksymalnie wolnego od drobnoustrojów chorobotwórczych.

Wikipedia

bioastronauta

specjalista badający zachowanie się żywych organizmów ziemskich podczas lotów kosmicznych

SJP.pl

bioastronautyczny

przymiotnik od: bioastronautyka

SJP.pl

bioastronautyka

Bioastronautyka – jeden z działów astronautyki. Bada wpływ warunków lotu rakietowego i kosmicznego, środowiska przestrzeni kosmicznej (nieważkości, przeciążenia, promieniowania kosmicznego, długotrwała izolacja) na organizmy. Dziedziną bioastronautyki jest medycyna kosmiczna, która bada wpływ powyższych czynników na organizm ludzki.

Wikipedia

bioatak

atak przy użyciu broni biologicznej

SJP.pl

bioaura

naturalna aura organizmów żywych

SJP.pl

biobank

rodzaj repozytorium przechowującego próbki biologiczne do wykorzystania w badaniach

SJP.pl

biobawełna

bawełna z upraw ekologicznych; bawełna organiczna

SJP.pl

biobazar

bazar z żywnością ekologiczną

SJP.pl

biobazarek

mały biobazar

SJP.pl

bioblok

1. mała, kontenerowa oczyszczalnia ścieków;
2. część oczyszczalni ścieków, w której zachodzi oczyszczanie biologiczne

SJP.pl

biobójczy

zabijający żywe organizmy

SJP.pl

biocenolog

specjalista w dziedzinie biocenologii

SJP.pl

biocenologia

nauka o biocenozach

SJP.pl

Biocenologia (biocenotyka, synekologia) – dział ekologii zajmujący się badaniem struktury i dynamiki naturalnych, wielogatunkowych ugrupowań organizmów żywych. ; Jednym z pierwszych tematów hydrobiologii stały się badania nad zespołami organizmów wodnych, natomiast badania nad zbiorowiskami roślinnymi rozwinęły się odrębnie. Najmłodszy kierunek zajmuje się zgrupowaniami zwierząt lądowych.

Wikipedia

biocenologiczny

przymiotnik od: biocenologia

SJP.pl

biocenometr

przyrząd w postaci skrzynki bez dna, o bokach i wierzchu z siatki, do przykrywania powierzchni 1 m2 w celu wyłowienia, zbadania i przeliczenia żywych organizmów znajdujących się na tej powierzchni

SJP.pl

biocenotyczny

dotyczący biocenozy, zachodzący w biocenozie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biocenozą, dotyczący biocenozy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biocenoza ż.

Wiktionary

biocenotyk

specjalista badający strukturę, funkcjonowanie i dynamikę rozwoju zespołów organizmów roślinnych i zwierzęcych powiązanych wzajemnymi zależnościami

SJP.pl

biocenotyka

specjalista badający strukturę, funkcjonowanie i dynamikę rozwoju zespołów organizmów roślinnych i zwierzęcych powiązanych wzajemnymi zależnościami

SJP.pl

biocenoza

wielogatunkowy zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych wzajemnie powiązanych różnymi zależnościami biologicznymi, stanowiący żywą część ekosystemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zespół populacji różnych gatunków, żyjących w określonej przestrzeni środowiska lądowego lub wodnego;

Wiktionary

Biocenoza (gr. bios ‘życie’, koinós ‘wspólny’), zespół biotyczny – zespół populacji organizmów roślinnych (fitocenoza), zwierzęcych (zoocenoza) oraz mikroorganizmów (mikrobiocenoza) danego środowiska abiotycznego (biotopu), należących do różnych gatunków, ale powiązanych ze sobą różnorodnymi czynnikami ekologicznymi i zależnościami pokarmowymi (sieci troficzne), tworzących całość, która pozostaje w stanie równowagi. Biocenoza oraz biotop tworzą ekosystem. Biocenozy sąsiadujące ze sobą zwykle nie są od siebie sztywno odseparowane, lecz przenikają się wzajemnie. Niektóre biocenozy mogą również składać się z kilku pomniejszych biocenoz.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) ekosystem

meronimy.

pokrewne.

przym. biocenotyczny

przysł. biocenotycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Biozönose. (Karl Möbius, 1877) etym|gr|βίο-|κοινός.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) biocenoza ż.

* angielski: (1.1) biocoenosis

* baskijski: (1.1) biozenosi

* białoruski: (1.1) біяцэноз m.

* bośniacki: (1.1) biocenoza ż.

* bułgarski: (1.1) биоценоза ż.

* chorwacki: (1.1) biocenoza ż.

* duński: (1.1) biocønose w.

* francuski: (1.1) biocénose ż.

* hiszpański: (1.1) biocenosis ż.

* niemiecki: (1.1) Biozönose ż.

* nowogrecki: (1.1) βιοκοινότητα ż., βιοκοινωνία ż.

* rosyjski: (1.1) биоцено́з m.

* słowacki: (1.1) biocenóza ż.

* słoweński: (1.1) biocenoza ż.

* ukraiński: (1.1) біоценоз m.

* węgierski: (1.1) életközösség

źródła.

== biocenoza (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. biocenoza

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biocenotyczny

przysł. biocenotycznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) ekosystem

meronimy.

pokrewne.

przym. biocenotyczny

przysł. biocenotycznie

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Biozönose. (Karl Möbius, 1877) etym|gr|βίο-|κοινός.

uwagi.

tłumaczenia.

* albański: (1.1) biocenoza ż.

* angielski: (1.1) biocoenosis

* baskijski: (1.1) biozenosi

* białoruski: (1.1) біяцэноз m.

* bośniacki: (1.1) biocenoza ż.

* bułgarski: (1.1) биоценоза ż.

* chorwacki: (1.1) biocenoza ż.

* duński: (1.1) biocønose w.

* francuski: (1.1) biocénose ż.

* hiszpański: (1.1) biocenosis ż.

* niemiecki: (1.1) Biozönose ż.

* nowogrecki: (1.1) βιοκοινότητα ż., βιοκοινωνία ż.

* rosyjski: (1.1) биоцено́з m.

* słowacki: (1.1) biocenóza ż.

* słoweński: (1.1) biocenoza ż.

* ukraiński: (1.1) біоценоз m.

* węgierski: (1.1) életközösség

źródła.

== biocenoza (język albański.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. biocenoza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biochem.

skrót od: biochemia, biochemiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

biochemia

nauka o składzie chemicznym organizmów żywych i o zachodzących w nich procesach chemicznych; chemia fizjologiczna, chemia biologiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. eduk. nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

Wiktionary

Biochemia – nauka zajmująca się chemią w organizmach żywych, a w szczególności biosyntezą, strukturą, stężeniem, funkcjami (w tym skutkami niedoboru oraz nadmiaru) i przemianami substancji chemicznych w organizmach (z uwzględnieniem aspektów energetycznych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na anglojęzycznych studiach magisterskich z biochemii zyskasz dogłębny wgląd w chemiczny skład organizmów żywych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈxɛ̃mʲja, AS: bʹi ̯oχẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochemiczka ż., biochemik m., biochemistka ż.

przym. biochemiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chemia biologiczna

Wiktionary

biochemiczka

→ biochemik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. specjalistka w zakresie biochemii, kobieta zajmująca się biochemią

Wiktionary

Patrz:
biochemik
Przykłady

(1.1) Krótko obcięte włosy i aura tajemniczości mogły mieć wpływ na uznanie jej za jedną z bardziej seksownych biochemiczek w historii kina, ale z pewnością umiejętności aktorskie Sharon Stone, także zasługują tutaj na uwagę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochemia ż.

:: fm. biochemik mos.

przym. biochemiczny

Wiktionary

biochemiczny

związany z biochemią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biochem. związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochemik mos., biochemiczka ż., biochemistka ż., biochemia ż.

Wiktionary

biochemik

naukowiec zajmujący się badaniem chemicznej budowy organizmów żywych i przebiegających w nich procesów chemicznych i energetycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. specjalista w zakresie biochemii, osoba zajmująca się biochemią

Wiktionary

Biochemia – nauka zajmująca się chemią w organizmach żywych, a w szczególności biosyntezą, strukturą, stężeniem, funkcjami (w tym skutkami niedoboru oraz nadmiaru) i przemianami substancji chemicznych w organizmach (z uwzględnieniem aspektów energetycznych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 2022 roku Hugh Ross przekazał przywództwo organizacji i funkcję dyrektora instytutu biochemikowi doktorowi Fazale Rana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochemia ż.

:: fż. biochemiczka ż.

przym. biochemiczny

Wiktionary

biochemistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. specjalistka w biochemii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochemia ż.

:: fm. biochemik

przym. biochemiczny

Wiktionary

biochip

[czytaj: bioczip] chip umieszczany w żywych organizmach, mający głównie na celu ich identyfikację; bioczip

SJP.pl

Biochip – element elektroniczny umieszczony w żywych organizmach ludzkich lub zwierzęcych, mający głównie na celu ich identyfikację (RFID), ewentualnie lokalizację drogą radiową (np. podczas migracji różnych gatunków zwierząt). Najnowsze nadajniki mają wielkość ziarna ryżu (11 mm długości / 2 mm szerokości).

W skład „implantu” RFID wchodzą 4 części: mikrochip, antena spiralna, kondensator i przezroczysta kapsuła zbudowana z polimeru polipropylenowego.

Wikipedia

biochora

zespół jednorodnych biotopów

SJP.pl

Biochora – przestrzeń, którą zajmuje jedna, konkretna fitocenoza (zbiorowość).

Wikipedia

biocybernetyczny

→ biocybernetyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do biocybernetyki, związany z biocybernetyką

Wiktionary

Patrz:
biocybernetyka
Przykłady

(1.1) Tworzył modele biocybernetyczne na zamówienie instytutu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biocybernetyk m., biocybernetyka ż.

przym. cybernetyczny

Wiktionary

biocybernetyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie biocybernetyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byliśmy na pogrzebie znanego biocybernetyka z Mikołowa.

(1.1) Wystąpił na zjeździe biocybernetyków w Łodzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cybernetyka m., biocybernetyka ż.

:: fż. biocybernetyczka ż.

przym. biocybernetyczny

Wiktionary

biocybernetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział cybernetyki, badanie procesów sterowania w układach biologicznych;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: biocybernetyk

Wiktionary

Biocybernetyka – dział cybernetyki zajmujący się badaniem procesów sterowania w układach biologicznych oraz sprzężeń pomiędzy tymi procesami a środowiskiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pora jednak wyjaśnić, czym jest biocybernetyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biocybernetyk m., cybernetyka ż., neurocybernetyka ż.

przym. biocybernetyczny

Wiktionary

biocyd

środek zabijający grzyby i bakterie

SJP.pl

Wikipedia

biocykl

obszar będący zespołem biochor tego samego typu, np. wody słodkie, pustynie

SJP.pl

biocząsteczka

cząsteczka biologiczna, biomolekuła

SJP.pl

Biomolekuła, biocząsteczka, cząsteczka biologiczna – każda cząsteczka chemiczna biorąca udział w procesach biologicznych.

Do biomolekuł należą między innymi:

- lipidy, glikolipidy, sterole

- witaminy

- hormony, neuroprzekaźniki

- metabolity.

Niektóre biocząsteczki występują w formie monomerów oraz wchodzą w skład oligomerów i polimerów:

Wikipedia

bioczip

chip umieszczany w żywych organizmach, mający głównie na celu ich identyfikację; biochip

SJP.pl

bioczujnik

część urządzenia pomiarowego stosowanego w biotechnologii i medycynie

SJP.pl

Bioczujnik (biosensor) – część urządzenia pomiarowego stosowanego w biotechnologii i medycynie.

Bioczujnik składa się z części biologicznej i części aparaturowej przetwarzającej sygnał odebrany przez część biologiczną. Dużą przewagą biosensorów nad klasycznymi czujnikami elektrycznymi jest ich wysoka zdolność wybiórcza konkretnych elementów w badanym środowisku, jak związków chemicznych, białek czy nawet mikroorganizmów. Oznacza to, że odpowiedź tego bioczujnika będzie zachodzić dla ściśle określonych warunków. Pozwala to tworzyć bardzo wyspecjalizowaną aparaturę pozwalającą wykrywać zmiany na poziomie molekularnym. Bioczujniki mogą być oparte na receptorach chemicznych, immunologicznych lub biokatalitycznych.Jako bioczujnik starego typu w części biologicznej używa się często żywą tkankę roślinną lub zwierzęcą. Są one nietrwałe – tkanka zazwyczaj powinna być żywa.W nowszych zastosowaniach dąży się do użycia jak najmniejszej części biologicznej, dążąc do nanometrowych rozmiarów organelli, enzymu lub pojedynczej biocząsteczki.

Wikipedia

biodegradacja

rozkład substancji w naturalny sposób pod wpływem enzymów, bakterii itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych;

Wiktionary

Biodegradacja (gr. bios ‘życie’, łac. degradatio ‘obniżenie’) – biochemiczny rozkład związków organicznych przez saprobionty (głównie bakterie i grzyby, ale także pierwotniaki, promieniowce, glony i robaki) na proste związki nieorganiczne. Poza organizmami żywymi, do biodegradacji przyczyniają się także czynniki naturalne, takie jak: światło słoneczne, tlen z powietrza i woda. Dzięki niej rozkładowi może ulegać nawet 95% substancji organicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biodegradacji białek i aminokwasów towarzyszy bardzo nieprzyjemny zapach powstających amin…

Wiktionary

Powiązane:

przym. biodegradowalny

Wiktionary

biodegradacyjny

→ biodegradacja

SJP.pl

Patrz:
biodegradacja

biodegradalność

→ biodegradalny; biodegradowalność

SJP.pl

biodegradalny

rzadko: łatwo ulegający naturalnemu procesowi rozkładu i nieskutkujący powstawaniem szkodliwych substancji; biodegradowalny

SJP.pl

biodegradować

rozkładać się w sposób naturalny pod wpływem mikroorganizmów lub enzymów

SJP.pl

biodegradowalność

→ biodegradowalny; biodegradalność

SJP.pl

Biodegradacja (gr. bios ‘życie’, łac. degradatio ‘obniżenie’) – biochemiczny rozkład związków organicznych przez saprobionty (głównie bakterie i grzyby, ale także pierwotniaki, promieniowce, glony i robaki) na proste związki nieorganiczne. Poza organizmami żywymi, do biodegradacji przyczyniają się także czynniki naturalne, takie jak: światło słoneczne, tlen z powietrza i woda. Dzięki niej rozkładowi może ulegać nawet 95% substancji organicznej.

Wikipedia

biodegradowalny

łatwo ulegający naturalnemu procesowi rozkładu i nieskutkujący powstawaniem szkodliwych substancji; biodegradalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ulegający rozpadowi biologicznemu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawiesina rozpylana jest powierzchniowo przy pomocy specjalnego hydrosiewnika i po odparowaniu wody tworzy celulozową biodegradowalną skorupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔdɛɡradɔˈvalnɨ, AS: bʹi ̯odegradovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biodegradowalność ż., biodegradacja ż.

Wiktionary

biodegradujący

taki, który rozkłada się w sposób naturalny pod wpływem mikroorganizmów, enzymów

SJP.pl

bioderko

małe biodro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. pieszcz. od: biodro

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tańczyły między skrzynkami pocztowymi, wyginając zgrabne bioderka (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biodro n.

Wiktionary

biodiesel

paliwo z olejów roślinnych lub tłuszczów zwierzęcych, przeznaczone do silników dieslowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. biopaliwo do silników wysokoprężnych;

Wiktionary

Biodiesel — biopaliwo (przetworzony chemicznie olej roślinny, np. rzepakowy) do silników wysokoprężnych (Diesla).

Biodieslem nazywa się zarówno czyste estry kwasów tłuszczowych i alkoholi, np. estry metylowe (FAME, z ang. Fatty Acid Methyl Esters) lub etylowe (FAEE, z ang. Fatty Acid Ethyl Esters), jak i mieszanki paliwowe z olejem napędowym w celu otrzymania paliwa zapewniającego lepsze warunki pracy silnika:

- B100 100% FAME

- B80 80% FAME 20% ON

- B20 20% FAME 80% ON i tak dalej.

- Dodatkowo biodiesel ma o wiele lepsze własności smarne niż tradycyjny olej napędowy oraz przedłuża istotnie żywotność silnika.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Biodiesel.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) biodízel

źródła.

== biodiesel (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-biodiesel.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mot. biodiesel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈdʲizɛl, AS: bʹi ̯odʹizel

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Biodiesel.

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) biodízel

źródła.

== biodiesel (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-biodiesel.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mot. biodiesel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biododatek

ekologiczny dodatek do paliwa

SJP.pl

biodostępność

→ biodostępny

SJP.pl

Dostępność biologiczna, biodostępność – część substancji czynnej, która z podanej dawki dostaje się do krążenia ogólnego oraz szybkość wchłaniania tej substancji. Biodostępność leku w przypadku podania donaczyniowego (dożylnego) wynosi 100%. Przy podaniu w inny sposób, na przykład doustnie, jest zawsze niższa.

Wikipedia

Patrz:
biodostępny

biodostępny

o substancji czynnej: dostający się do krwiobiegu

SJP.pl

biodro

część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

Wiktionary

- biodro (anatomia owadów) – u owadów człon nogi, połączony z przedbiodrzem i z krętarzem

- okolica biodrowa – u kręgowców czworonożnych (w tym człowieka) – część obręczy kończyny dolnej (kończyny tylnej) wraz ze stawem biodrowym

- staw biodrowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po bieganiu bolały mnie kolana i biodra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔdrɔ, AS: bʹi ̯odro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biodrówka ż., bioderko n.

przym. biodrowy, biodrzasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staw biodrowy; gw-pl|Mazowsze|biedro.

Wiktionary

biodrówka

spódnica nisko opinająca biodra

SJP.pl

biodrówki

potocznie: spodnie sięgające do bioder

SJP.pl

biodrowy

przymiotnik od: biodro

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biodrem, dotyczący biodra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈdrɔvɨ, AS: bʹi ̯odrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biodro n.

przym. biodrzasty

Wiktionary

biodruk

tworzenie tkanek z żywych komórek przy pomocy drukarki 3D; bioprinting

SJP.pl

biodrzasty

mający wydatne biodra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający szerokie, wydatne biodra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wilhelm towar zachwalał z humorem, rymowankami, łypał okiem do biodrzastych dziewuch.

(1.1) Za oknami secesyjnych budowli człowiek tęsknie wypatrywał roznegliżowanych ciał biodrzastych Czeszek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biodro n., biodrówka ż.

przym. biodrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szerokobiodry

Wiktionary

bioekolog

specjalista w dziedzinie bioekologii

SJP.pl

bioekologiczność

→ bioekologiczny

SJP.pl

Patrz:
bioekologiczny

bioekologiczny

→ bioekologia

SJP.pl

Patrz:
bioekologia

bioelektroniczny

przymiotnik od: bioelektronika

SJP.pl

bioelektronik

specjalista w dziedzinie bioelektroniki

SJP.pl

bioelektronika

specjalista w dziedzinie bioelektroniki

SJP.pl

Bioelektronika – nauka interdyscyplinarna, która posiada trzy niezależne znaczenia. Według jednego z nich jest to dziedzina wiedzy z pogranicza elektroniki oraz biologii. Nauka ta zajmuje się badaniem budowy i funkcjonowania żywych organizmów, a następnie wykorzystywaniem zdobytych w ten sposób informacji do konstruowania biopodobnych elementów elektronicznych.

Wikipedia

bioelektryczny

przymiotnik

(1.1) fizj. dotyczący zjawisk elektrycznych w żywych organizmach

Wiktionary

bioelektryk

specjalista w zakresie procesów elektrycznych zachodzących w żywych organizmach

SJP.pl

bioelement

pierwiastek chemiczny wchodzący w skład organizmów żywych, niezbędny do ich funkcjonowania; nutrient, biopierwiastek

SJP.pl

bioenergetyczny

→ bioenergetyka

SJP.pl

Patrz:
bioenergetyka

bioenergetyka

Bioenergetyka – nauka biologiczna z pogranicza biochemii i biofizyki, obejmująca badania przemian energii zachodzących w żywych organizmach i ekosystemach.

Z punktu widzenia bioenergetyki, żywy organizm jest otwartym, nieodwracalnym układem termodynamicznym, który zachowuje swoją formę i reprodukuje się dzięki pobieraniu energii ze środowiska. Najważniejszym źródłem energii dla biosfery jest promieniowanie pochodzące ze Słońca, którego energia wiązana jest przez producentów podczas fotosyntezy, a następnie może zostać wykorzystana przez inne organizmy, umożliwiając im wykonywanie różnorodnych form pracy biologicznej, takich jak biosynteza materiałów budulcowych ich komórek, transport substancji w kierunku przeciwnym niż gradient stężeń, ruch, wreszcie reprodukcja. Użyteczna biologiczne energia zgromadzona jest w postaci węglowodanów, tłuszczów i białek, uwalnia się na drodze utleniania biologicznego w procesie oddychania komórkowego.

Wikipedia

bioenergia

1. energia biologiczna, wytwarzana w organizmach żywych;
2. naturalna energia organizmów żywych, mająca uzdrawiać

SJP.pl

Bioenergia to energia wytwarzana z biomasy lub biopaliwa. Biomasa to każdy materiał organiczny, który pochłonął światło słoneczne i zmagazynował je w postaci energii chemicznej. Przykładami są drewno, uprawy energetyczne i odpady z lasów lub gospodarstw rolnych. Ponieważ technicznie biomasa może być bezpośrednio wykorzystywana jako paliwo (np. kłody drewna), niektórzy używają zamiennie terminów biomasa i biopaliwo. Najczęściej słowo biomasa oznacza po prostu biologiczny surowiec, z którego wykonane jest paliwo. Słowo biopaliwo jest zwykle zarezerwowane dla paliw płynnych lub gazowych, używanych do transportu. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) stosuje tę praktykę nazewnictwa.

Wikipedia

bioenergoterapeuta

w medycynie alternatywnej: uzdrowiciel leczący za pomocą bioenergoterapii (bioterapii); bioterapeuta, energoterapeuta

SJP.pl

Bioenergoterapia – grupa metod z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, zakładających możliwość oddziaływania osoby wykonującej zabieg (bioenergoterapeuty) na osobę chorą, w sposób bezpośredni (poprzez zbliżenie lub dotyk) lub na odległość (poprzez przepływ nieokreślonego rodzaju energii). Do metod tych zalicza się też modlitwę i inne metody mentalne.

Wikipedia

bioenergoterapeutka

→ bioenergoterapeuta; bioterapeutka, healerka

SJP.pl

bioenergoterapeutyczny

→ bioenergoterapia

SJP.pl

Patrz:
bioenergoterapia

bioenergoterapia

kwestionowana przez medycynę metoda uzdrawiania poprzez oddziaływania na chorego energią biologiczną terapeuty; energoterapia

SJP.pl

Bioenergoterapia – grupa metod z zakresu medycyny niekonwencjonalnej, zakładających możliwość oddziaływania osoby wykonującej zabieg (bioenergoterapeuty) na osobę chorą, w sposób bezpośredni (poprzez zbliżenie lub dotyk) lub na odległość (poprzez przepływ nieokreślonego rodzaju energii). Do metod tych zalicza się też modlitwę i inne metody mentalne.

Wikipedia

bioetanol

odwodniony alkohol etylowy, otrzymywany z komponentów pochodzenia roślinnego, stosowany w przemyśle petrochemicznym jako komponent paliw silnikowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. etanol produkowany z biomasy i/lub ulegającej biodegradacji części odpadów, do użycia jako biopaliwo;

Wiktionary

Bioetanol (alkohol rolniczy) – odwodniony (< 1% wody) alkohol etylowy (etanol) otrzymywany z biomasy (jako odnawialnego źródła węgla) lub z biodegradowalnej części odpadów (papieru, płyt drewnianych, itp.). Bioetanol może być stosowany w czystej postaci (tzw. E100) lub mieszany z innymi alkoholami (np. z metanolem) jako biopaliwo; może też być mieszany z paliwami, pochodnymi olejów mineralnych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bioetanolowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bioetanol (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bioetanol

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɛˈtãnɔl, AS: bʹi ̯oetãnol

Wiktionary

Powiązane:

przym. bioetanolowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bioetanolowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bioetanol (język kataloński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bioetanol

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bioetanolowy

→ bioetanol

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bioetanolu, związany z bioetanolem

Wiktionary

Patrz:
bioetanol
Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɛtãnɔˈlɔvɨ, AS: bʹi ̯oetãnolovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioetanol m.

Wiktionary

bioetyczka

badaczka problemów moralnych dotyczących praktyk biologicznych i medycznych

SJP.pl

bioetyczny

→ bioetyka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bioetyką lub bioetykami

Wiktionary

Patrz:
bioetyka
Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯oetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioetyka ż., bioetyk m.

przysł. bioetycznie

Wiktionary

bioetyk

dział etyki zajmujący się analizą dylematów moralnych pojawiających się w praktyce nauk medycznych i biologicznych

SJP.pl

bioetyka

dział etyki zajmujący się analizą dylematów moralnych pojawiających się w praktyce nauk medycznych i biologicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: bioetyk

Wiktionary

Bioetyka (ang. bioethics, gr. bios „życie”, ethos „zachowanie”) – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy teoretycznej i praktycznej wynikająca z refleksji nad etycznym wymiarem działań z zakresu biologii i medycyny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bioetyk m., bioetyczka ż.

przym. bioetyczny

Wiktionary

biofacja

kompleks skał osadowych zawierających ten sam charakterystyczny zespół skamieniałości

SJP.pl

Biofacja – facja wyróżniona na podstawie zawartych w osadzie szczątków organicznych.Jest to zespół cech paleontologicznych odróżniających od siebie osady tego samego wieku.

Wikipedia

biofag

organizm żywiący się tkankami innych organizmów, np. saprofit; biotrof

SJP.pl

Biofag (łac. biophaga, z gr. bíos – życie, phageín – jeść) – organizm odżywiający się żywym pokarmem, zjadający inne organizmy lub ich części.

W zależności od rodzaju pobieranego pokarmu biofagi dzielone są na:

- zoofagi – żywiące się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi,

- fitofagi – zjadające pokarm pochodzenia roślinnego.

Wikipedia

biofeedback

[czytaj: biofidbek] metoda leczenia polegająca na stosowaniu aparatury umożliwiającej pacjentowi obserwacje własnego ciała, dzięki czemu uczy się on je kontrolować

SJP.pl

Biofeedback, biologiczne sprzężenie zwrotne – dostarczanie człowiekowi informacji zwrotnej („feedback”) o zmianach jego stanu fizjologicznego. Zmiany fizjologiczne organizmu monitorowane są przez odpowiednie urządzenie, np. pomiarowy system komputerowy.

Wikipedia

biofilia

przywiązanie do życia; instynkt samozachowawczy

SJP.pl

biofiliczny

→ biofilia

SJP.pl

Patrz:
biofilia

biofilm

błona biologiczna pochodzenia bakteryjnego tworząca się np. na skórze, błonie śluzowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję do powierzchni biologicznych i abiotycznych;

Wiktionary

Biofilm (z ang. film – warstwa) zwany także błoną biologiczną (ang. biological membrane) – złożona wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję zarówno do powierzchni biologicznych, jak i abiotycznych. Błona biologiczna może odkładać się na granicy faz niezależnie od ich rodzaju. Drobnoustroje wolno żyjące nazywane są planktonem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żeby strukturę biofilmu sobie wyobrazić, trzeba przypomnieć sobie osad gromadzący się w wazonie z kwiatami – obślizgłą, lepką, cuchnącą warstewkę widoczną gołym okiem, z czasem odpadającą w płatach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błona biologiczna

Wiktionary

biofilny

pierwiastek biofilny - pierwiastek, który wchodzi w skład organizmów żywych, jest niezbędny do budowy ich ciała oraz dla procesów przemiany materii, np. wodór, węgiel, azot, tlen; biopierwiastek

SJP.pl

biofiltracja

Biofiltracja – biologiczna metoda oczyszczania gazów z zanieczyszczeń organicznych. Polega na przepuszczaniu gazów wraz z zanieczyszczeniami przez złoże stałe, organiczne, nawilżone, będące siedliskiem mikroorganizmów.

Mechanizm procesu:

- I etap – absorpcja składników gazowych w środowisku mokrym,

- II etap – przyswajanie przez bakterie substancji rozpuszczonych,

- III etap – przemiany chemiczne wewnątrz komórek stymulowane przez enzymy wewnątrzkomórkowe.

Wikipedia

biofiltracyjny

→ biofiltracja

SJP.pl

Patrz:
biofiltracja

biofizyczka

specjalistka zajmująca się biofizyką

SJP.pl

biofizyczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący biofizyki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biofizyka ż., biofizyk m.

Wiktionary

biofizyk

specjalista zajmujący się biofizyką

SJP.pl

Wikipedia

biofizyka

dziedzina nauk biologicznych zajmująca się fizycznymi i fizykochemicznymi podstawami procesów życiowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: biofizyk

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. biofizyk mos.

przym. biofizyczny

Wiktionary

bioflawonoid

naturalna substancja o działaniu wspomagającym układ odpornościowy

SJP.pl

biofor

w genetyce klasycznej: najmniejsza cząstka materii zdolna do życia

SJP.pl

bioformuła

czynnik substancji piorących usuwających zabrudzenia poprzez biodegradację

SJP.pl

biogaz

łatwopalny gaz powstający podczas beztlenowej fermentacji substancji organicznych, np. świeżego obornika; agrogaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. roln. mieszanina gazów otrzymywana podczas beztlenowego rozkładu obornika lub innych pozostałości organicznych;

Wiktionary

Biogaz – mieszanina gazów będąca produktem beztlenowego rozkładu materii organicznej (np. ścieki, organiczne odpady komunalne, odchody zwierzęce, odpady przemysłu rolno-spożywczego, materiał roślinny) a częściowo także ich rozpadu gnilnego.

Biogaz wytwarzany w procesie fermentacji metanowej przez mikroorganizmy anaerobowe, składa się głównie z metanu i dwutlenku węgla, może zawierać niewielkie ilości siarkowodoru, wodoru, wody, tlenku węgla oraz siloksanów. Metan, wodór oraz tlenek węgla mogą ulec spaleniu lub utlenieniu wydzielając energię, co pozwala na wykorzystanie biogazu jako paliwa. Może być wykorzystywany do ogrzewania, także do gotowania oraz w generatorach prądu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Polsce pierwsze studium emisji biogazu z wysypisk wykonano w 1991 r. Opracowanie pozwoliło oszacować emisję metanu i dwutlenku węgla z umieszczonych w ewidencji […] 681 wysypisk odpadów komunalnych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biogazowy

rzecz. gaz mrz., biogazownia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agrogaz

Wiktionary

biogazownia

zakład zajmujący się produkcją biogazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) instalacja służąca do celowej produkcji biogazu z biomasy roślinnej, odchodów zwierzęcych, odpadów organicznych, odpadów poubojowych lub biologicznego osadu ze ścieków;

Wiktionary

Biogazownia – zakład produkujący biogaz z biomasy roślinnej, odchodów zwierzęcych, odpadów organicznych (na przykład z przemysłu spożywczego), odpadów poubojowych lub osadu biologicznego ze ścieków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Chinach i Indiach już od sześćdziesiątych lat rozpoczęło się silne rozpowszechnianie stosowania małych przydomowych biogazowni w celu pokrycia potrzeb energii poszczególnych gospodarstw, w oparciu o kuchenne i ogrodowe odpadki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɡaˈzɔvʲɲa, AS: bʹi ̯ogazovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

przym. biogazowy

rzecz. biogaz mrz.

Wiktionary

biogazowy

związany z biogazem

SJP.pl

biogen

związek organiczny niezbędny do życia i rozwoju roślin

SJP.pl

Pierwiastki biofilne, pierwiastki biogenne, nutrienty, biopierwiastki, bioelementy – niezbędne do życia pierwiastki chemiczne występujące w każdym organizmie żywym, pełniące wyjściową rolę do przemiany materii, prawidłowego rozwoju i budowy tegoż organizmu. Zalicza się do nich m.in.:

- węgiel

- wodór

- azot

- tlen

- fosfor

- siarkę

Wikipedia

biogenetyczny

→ biogeneza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z biogenezą, dotyczący biogenezy

Wiktionary

Patrz:
biogeneza
Powiązane:

rzecz. biogeneza ż.

Wiktionary

biogenetyka

1. nauka zajmująca się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów żywych; genetyka;
2. inżynieria genetyczna

SJP.pl

biogeneza

proces powstawania życia na Ziemi; biopoeza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. biol. proces powstawania życia; pochodzenie życia

Wiktionary

Pochodzenie życia, biogeneza (gr. bíos ‘życie’, génesis ‘pochodzenie’), biopoeza – zagadnienie pochodzenia życia będące przedmiotem badań naukowych oraz rozważań religijnych i filozoficznych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biogenetyczny

Wiktionary

biogeocenologiczny

→ biogeocenologia

SJP.pl

Patrz:
biogeocenologia

biogeocenoza

układ ekologiczny obejmujący związane ze sobą żywe organizmy i środowisko nieożywione; ekosystem, biogeosystem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zob. ekosystem.

Wiktionary

biogeochemia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. geol. chem. ekol. dziedzina nauki zajmująca się badaniem wymiany albo przepływu materii między żywymi a nieożywionymi komponentami biosfery

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. biogeochemiczny

Wiktionary

biogeochemiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geol. chem. ekol. związany z biogeochemią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biogeochemia ż.

Wiktionary

biogeochemik

specjalista badający krążenie pierwiastków w przyrodzie pod wpływem procesów życiowych

SJP.pl

biogeograf

specjalista badający rozmieszczenie na Ziemi organizmów zwierzęcych i roślinnych oraz ich związek ze środowiskiem

SJP.pl

biogeografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

Wiktionary

Biogeografia (gr. bíos ‘życie’, gé ‘ziemia’, gráphein ‘pisać’) – nauka przyrodnicza z pogranicza biologii i geografii, badająca rozmieszczenie przestrzenne osobników oraz:

- przyczyny prawidłowości tego rozmieszczenia,

- jego geologicznej przeszłości;

- prognozy na jego przyszłość.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biogeograf m.

przym. biogeograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biogeography

* baskijski: (1.1) biogeografia

* hiszpański: (1.1) biogeografía ż.

* nowogrecki: (1.1) βιογεωγραφία ż.

* słowacki: (1.1) biogeografia ż.

* szwedzki: (1.1) biogeografi w.

* węgierski: (1.1) biogeográfia

źródła.

== biogeografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biogeografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja, AS: bʹi ̯ogeografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biogeograf m.

przym. biogeograficzny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biogeograf m.

przym. biogeograficzny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biogeography

* baskijski: (1.1) biogeografia

* hiszpański: (1.1) biogeografía ż.

* nowogrecki: (1.1) βιογεωγραφία ż.

* słowacki: (1.1) biogeografia ż.

* szwedzki: (1.1) biogeografi w.

* węgierski: (1.1) biogeográfia

źródła.

== biogeografia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biogeografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biogeograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. geogr. związany z biogeografią, dotyczący biogeografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biogeografia ż., biogeograf mos.

Wiktionary

biogeosystem

układ ekologiczny obejmujący związane ze sobą żywe organizmy i środowisko nieożywione; biogeocenoza, ekosystem

SJP.pl

biogospodarka

Wikipedia

biograf

autor biografii; osoba opisująca czyjeś życie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor biografii;

Wiktionary

Biograf – autor biografii, czyli szczegółowego i kompletnego opisu życia jakiejś znaczącej postaci, który oprócz przedstawienia życiorysu wniósł także istotny wkład poznawczy w opisanie, udokumentowanie lub usystematyzowanie wiedzy o tej postaci.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkałem się z biografem Adama Mickiewicza, który napisał o nim wiele książek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔɡraf, AS: bʹi ̯ograf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biografia ż.

:: fż. biografka ż.

przym. biograficzny, biografijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. żywotopisarz

Wiktionary

biografia

opowieść o życiu jakiejś postaci rzeczywistej, najczęściej wybitnej, często przedstawiona w postaci zbeletryzowanej; życiorys

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opis życia i działalności jakiejś osoby;

Wiktionary

Biografia (gr. bíos – 'życie' i gráphō – 'piszę') – opis życia postaci autentycznej, który może mieć charakter naukowy, literacki lub popularyzatorski. Gatunek wykształcił się w starożytności.

Biografia może mieć postać opracowania naukowego lub popularnonaukowego, jednak może przyjąć również formę literacką w postaci powieści biograficznej – m.in. w przypadku braku dostępności wystarczającej ilości informacji bezpośrednio na temat danej osoby, w celu dokonania jej analizy psychologicznej lub przedstawienia jej wpływu na życie epoki. Wykorzystywane są wtedy wiadomości na temat osób podobnych oraz ogólne informacje z czasów i miejsc powiązanych z opisywaną osobą. Taką formą biografii może być wtedy również film – w zależności od stopnia wierności będący filmem dokumentalnym lub fabularyzowanym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Książka jest biografią bardzo znanego poety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈɡrafʲja, AS: bʹi ̯ografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biograf m., biografistyka ż., biografizm m.

przym. biograficzny, biografijny

przysł. biograficznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) życiorys

hiponimy.

(1.1) autobiografia, hagiografia

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biograf m., biografistyka ż., biografizm m.

przym. biograficzny, biografijny

przysł. biograficznie

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βίος|γράφω. → życie + pisać

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biography

* baskijski: (1.1) biografia

* białoruski: (1.1) біяграфія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) біяграфія ż.

* bułgarski: (1.1) биография ż.

* czeski: (1.1) biografie ż., životopis m.

* duński: (1.1) biografi w.

* esperanto: (1.1) biografio

* fiński: (1.1) elämäkerta

* francuski: (1.1) biographie ż.

* gudźarati: (1.1) જીવનચરિત્ર n. (jīvanacaritra)

* hindi: (1.1) जीवनी ż. (jīvanī)

* hiszpański: (1.1) biografía ż.

* jidysz: (1.1) ביאָגראַפֿיע ż. (bjografje)

* łaciński: (1.1) biographia ż.

* nepalski: (1.1) जीवनी (jīvanī)

* niemiecki: (1.1) Biografie (Biographie) ż.

* nowogrecki: (1.1) βιογραφία ż.

* rosyjski: (1.1) биография ż.

* słowacki: (1.1) biografia ż.

* szwedzki: (1.1) biografi w.

* ukraiński: (1.1) біографія ż., життєпис m.

* węgierski: (1.1) biográfia, életrajz

* włoski: (1.1) biografia ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biograficznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący biografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biografia ż.

przym. biograficzny, biografijny

Wiktionary

biograficzny

przymiotnik

(1.1) związany z biografią, dotyczący biografii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niezmodyfikowany tekst jego noty biograficznej wciąż dostępny jest m.in. w anglojęzycznej Wikipedii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯ografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. autobiografizm mrz., autobiograficzność ż., autobiografka ż., autobiograf mos., biografia ż., biograf m., biografka ż., biogram m., autobiografia ż., biograficzność ż., biografistyka ż., biografista m., biografistka ż., biografizm m.

przym. autobiograficzny, biografistyczny, biografijny

przysł. biograficznie, autobiograficznie

czas. autobiografizować

Wiktionary

biografijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z biografią, dotyczący biografii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biografia ż., biograf mos., biografistyka ż., biografizm mrz.

przym. biograficzny

przysł. biograficznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. biograficzny

Wiktionary

biografistka

→ biografista

SJP.pl

Patrz:
biografista

biografistyka

Biografistyka (gr. bios „życie” + grapho „piszę”) – biografie artystów, postaci historycznych czy naukowców w formie powieści. Biografista wyraża zainteresowanie bohaterem, dobranymi faktami, czasem nie potwierdzonymi przez żadne źródło. Jest to typ twórczości, gdzie tzw. jedność tworzą „dzieło i życie”.

Wikipedia

biografizm

interpretacja utworu literackiego jako dukomentu osobistych przeżyć autora

SJP.pl

biografizować

nadawać czemuś charakter biografii

SJP.pl

biografka

kobieta opisująca czyjeś życie; autorka biografii

SJP.pl

biogram

encyklopedyczny lub słownikowy artykuł, dotyczący życia, działalności, twórczości, dokonań danej osoby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrócony życiorys osoby

Wiktionary

Biogram – zwięzły życiorys w encyklopedii (słowniku, leksykonie), zawierający podstawowe informacje o życiu, dokonaniach, twórczości przedstawianej osoby; inaczej nota biograficzna.

Wyróżniki biogramu:

- imię i nazwisko opisywanej osoby;

- czas, w którym ona żyła;

- przedstawienie postaci (kim była);

- jej dokonania i osiągnięcia;

- zastosowanie skrótów;

- zastosowanie równoważników zdań;

- poprawność ortograficzna i interpunkcyjna.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biograficzny

Wiktionary

biogrupa

grupa drzew wyróżniająca się w lesie jako zwarta zespołowa jednostka biologiczna; grupa biologiczna

SJP.pl

biogurt

rodzaj jogurtu z dodatkiem mleka acydofilnego; biojogurt

SJP.pl

biohacker

[czytaj: biohaker] osoba wykonująca eksperymenty biologiczne, w tym genetyczne, zwykle poza oficjalnymi laboratoriami; biohaker

SJP.pl

Biohaker – określenie osoby wykonującej eksperymenty biologiczne, w tym związane z DNA i innymi aspektami genetyki, zwykle poza laboratoriami akademickimi, rządowymi lub laboratoriami firm – np. farmaceutycznych.

Wikipedia

biohackerka

[czytaj: biohakerka] kobieta wykonująca eksperymenty biologiczne, w tym genetyczne, zwykle poza oficjalnymi laboratoriami; biohakerka

SJP.pl

biohacking

[czytaj: biohaking] biologiczne lub genetyczne usprawnianie działania organizmu; biohaking

SJP.pl

Biohaker – określenie osoby wykonującej eksperymenty biologiczne, w tym związane z DNA i innymi aspektami genetyki, zwykle poza laboratoriami akademickimi, rządowymi lub laboratoriami firm – np. farmaceutycznych.

Wikipedia

biohaker

osoba wykonująca eksperymenty biologiczne, w tym genetyczne, zwykle poza oficjalnymi laboratoriami; biochaker

SJP.pl

Biohaker – określenie osoby wykonującej eksperymenty biologiczne, w tym związane z DNA i innymi aspektami genetyki, zwykle poza laboratoriami akademickimi, rządowymi lub laboratoriami firm – np. farmaceutycznych.

Wikipedia

biohakerka

kobieta wykonująca eksperymenty biologiczne, w tym genetyczne, zwykle poza oficjalnymi laboratoriami; biohackerka

SJP.pl

biohaking

biologiczne lub genetyczne usprawnianie działania organizmu; biohacking

SJP.pl

Biohaker – określenie osoby wykonującej eksperymenty biologiczne, w tym związane z DNA i innymi aspektami genetyki, zwykle poza laboratoriami akademickimi, rządowymi lub laboratoriami firm – np. farmaceutycznych.

Wikipedia

biohumus

nawóz z odchodów dżdżownic kompostowych; kompost koprolitowy, wermikompost

SJP.pl

Biohumus, kompost koprolitowy, wermikompost - odchody dżdżownicy kompostowej (Eisenia fetida (Sav.)) uzyskiwane po przetworzeniu substancji organicznej (obornik, torf, odpady z rzeźni lub przetwórni owocowo-warzywnych, papier, wysłodki, wytłoki, trociny, osady ze ścieków) w specjalnych łożach.

Wikipedia

bioindykacja

rozpoznawanie stanu zanieczyszczenia środowiska na podstawie reakcji organizmów zwierzęcych i roślinnych na zmiany otoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ekol. ocena stanu środowiska naturalnego lub określenie właściwości jakiegoś czynnika środowiskowego (np. poziomu zanieczyszczeń) za pomocą wskaźników biologicznych, którymi są organizmy (bioindykatory);

Wiktionary

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator – gatunek o wąskim zakresie tolerancji (stenobiont) względem jednego lub kilku czynników ograniczających (głównie zanieczyszczenia). Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza (głównie porosty – skala porostowa), stopnia zanieczyszczenia wody (wybrane gatunki ryb, i larwy niektórych owadów), zawartości różnych substancji w glebie (rośliny wskaźnikowe) i innych. Większość z nich znajduje się pod ochroną prawną. Metoda oceny zanieczyszczenia na podstawie występowania bioindykatorów to bioindykacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W bioindykacji zwykle bierze się pod uwagę trzy główne kategorie wskaźników ekologicznych: obfitość fauny, jej strukturę jakościową, elementy funkcjonowania, np. migracje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioindykator m.

przym. bioindykacyjny

Wiktionary

bioindykacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bioindykacją, dotyczący bioindykacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioindykacja ż., bioindykator m.

Wiktionary

bioindykator

w ekologii: organizm żywy występujący w ściśle określonych warunkach środowiska, służący jako wskaźnik, np. zanieczyszczenia powietrza, wody lub substancji zawartych w glebie; biowskaźnik, organizm wskaźnikowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. biologiczny wskaźnik jakości środowiska, którym jest zwierzę lub roślina o dużej wrażliwości na działanie określonych czynników

Wiktionary

Gatunek wskaźnikowy, bioindykator – gatunek o wąskim zakresie tolerancji (stenobiont) względem jednego lub kilku czynników ograniczających (głównie zanieczyszczenia). Wykorzystuje się je np. do oznaczania stopnia zanieczyszczenia powietrza (głównie porosty – skala porostowa), stopnia zanieczyszczenia wody (wybrane gatunki ryb, i larwy niektórych owadów), zawartości różnych substancji w glebie (rośliny wskaźnikowe) i innych. Większość z nich znajduje się pod ochroną prawną. Metoda oceny zanieczyszczenia na podstawie występowania bioindykatorów to bioindykacja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bioindykatorem do badania czystości wód wykorzystuje się dafnię, chlorellę, pałkę szerokolistną, gupika oraz pstrąg potokowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioindykacja

przym. bioindykacyjny

Wiktionary

bioinformatyk

nauka zajmująca się stosowaniem narzędzi matematycznych oraz informatycznych do rozwiązywania problemów biologicznych

SJP.pl

bioinformatyka

nauka zajmująca się stosowaniem narzędzi matematycznych oraz informatycznych do rozwiązywania problemów biologicznych

SJP.pl

Wikipedia

bioinżynier

specjalista w dziedzinie bioinżynierii

SJP.pl

bioinżynieria

Bioinżynieria (inżynieria bioprocesowa) – dział biotechnologii. Odpowiada na pytania z zakresu rozwiązywania technicznych i ekonomicznych problemów związanych z procesami biotechnologicznymi prowadzonymi w skali przemysłowej.

Główne obszary zainteresowań:

- optymalizacja procesów biochemicznych i mikrobiologicznych

- tworzenie nowych technologii

- projektowanie nowej aparatury (bioreaktory)

- projektowanie nowych urządzeń diagnostycznych i terapeutycznych

Wikipedia

bioinżynierka

→ bioinżynier

SJP.pl

Patrz:
bioinżynier

bioinżynieryjny

→ bioinżynieria

SJP.pl

Patrz:
bioinżynieria

biojogurt

rodzaj jogurtu z dodatkiem mleka acydofilnego; biogurt

SJP.pl

biokatalityczny

→ biokataliza

SJP.pl

Patrz:
biokataliza

biokatalizator

Biokatalizatory – wytwarzane w komórkach organizmów żywych katalizatory przemian biochemicznych (witaminy, enzymy i hormony), wpływające na ich przyspieszenie bądź zwolnienie, a także decydujące o rodzaju przemian, jakim może ulec substancja wyjściowa. Mają podstawowe znaczenie dla procesów życiowych.

Wikipedia

bioklimat

klimat właściwy określonemu środowisku

SJP.pl

Bioklimatologia – dział biologii zajmujący się bioklimatem, czyli badaniem wpływu związków i zależności pomiędzy warunkami klimatycznymi panującymi na danym obszarze a zamieszkującymi ów obszar organizmami, populacjami, biocenozami. Punktem wyjścia w bioklimatologii jest założenie dotyczące istnienia związku pomiędzy danym czynnikiem fizycznym środowiska (czasem zespołem takich czynników) a jednostką biologiczną bądź ekologiczną (organizmem, populacją, biocenozą). Zależność ta ujawnia się poprzez zmianę aktywności biologicznej wraz ze zmianą stopnia natężenia czynnika.

Wikipedia

bioklimatolog

specjalista w dziedzinie bioklimatologii

SJP.pl

bioklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się badaniem powiązań pomiędzy procesami fizjologicznymi roślin, zwierząt i ludzi, ich rozmieszczeniem na kuli ziemskiej a klimatem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki badająca wpływ klimatu i warunków pogodowych na organizmy żywe

Wiktionary

Bioklimatologia – dział biologii zajmujący się bioklimatem, czyli badaniem wpływu związków i zależności pomiędzy warunkami klimatycznymi panującymi na danym obszarze a zamieszkującymi ów obszar organizmami, populacjami, biocenozami. Punktem wyjścia w bioklimatologii jest założenie dotyczące istnienia związku pomiędzy danym czynnikiem fizycznym środowiska (czasem zespołem takich czynników) a jednostką biologiczną bądź ekologiczną (organizmem, populacją, biocenozą). Zależność ta ujawnia się poprzez zmianę aktywności biologicznej wraz ze zmianą stopnia natężenia czynnika.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bioclimatology

* baskijski: (1.1) bioklimatologia

* francuski: (1.1) bioclimatologie ż.

* hiszpański: (1.1) bioclimatología ż.

* ukraiński: (1.1) біокліматологія ż. (bioklimatolohija)

* włoski: (1.1) bioclimatologia ż.

źródła.

== bioklimatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. bioklimatologia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bioclimatology

* baskijski: (1.1) bioklimatologia

* francuski: (1.1) bioclimatologie ż.

* hiszpański: (1.1) bioclimatología ż.

* ukraiński: (1.1) біокліматологія ż. (bioklimatolohija)

* włoski: (1.1) bioclimatologia ż.

źródła.

== bioklimatologia (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. bioklimatologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bioklimatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z bioklimatologią, dotyczący bioklimatologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioklimatologia ż.

Wiktionary

bioklimatyczny

przymiotnik od: bioklimat, np. warunki bioklimatyczne; ekoklimatyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z bioklimatem, dotyczący bioklimatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bioklimat mrz.

Wiktionary

biokominek

ekologiczny kominek na biopaliwo

SJP.pl

Wikipedia

biokominkowy

→ biokominek

SJP.pl

Patrz:
biokominek

biokompatybilność

Biozgodność, biokompatybilność – cecha substancji lub biomateriału, warunkująca iż w organizmie, do którego został wprowadzony (np.  na zasadzie wszczepienia implantu) nie wywołuje on działań niepożądanych. Ponieważ jednak odpowiedzi immunologiczne oraz różne funkcje naprawcze organizmu są bardzo złożonymi procesami, opisywanie biozgodności danego materiału w relacji do pojedynczego typu komórki lub tkanki jest uznawane za niepoprawne.

Wikipedia

biokomponent

składnik paliwa lub biopaliwa, uzyskiwany głównie z surowców rolniczych, np. rzepaku

SJP.pl

biokonwersja

przeobrażenie się związku w inny przy pomocy żywych organizmów

SJP.pl

biokorozja

korozja spowodowana przez mikroorganizmy, głównie bakterie i grzyby; korozja mikrobiologiczna

SJP.pl

biokosmetyk

kosmetyk wyprodukowany z substancji naturalnych lub nieszkodliwych dla środowiska naturalnego; ekokosmetyk

SJP.pl

biokosmetyka

kosmetyka z zastosowaniem wyłącznie naturalnych produktów

SJP.pl

biol.

skrót od: biologia, biologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

biola

w gwarze uczniowskiej: biologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. biologia (przedmiot szkolny)

(1.2) uczn. biologia (lekcja biologii)

Wiktionary

Biola – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Fresno.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dostałam pałę z bioli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔla, AS: bʹi ̯ola

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biolka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) biolka

Wiktionary

biolchem

potocznie: klasa o profilu biologiczno-chemicznym

SJP.pl

biolit

skała utworzona ze szczątków organizmów roślinnych i zwierzęcych

SJP.pl

Kamień belgijski (inaczej biolit) – kamień stosowany do ostrzenia narzędzi, głównie brzytew i dłut rzeźbiarskich. Zawiera kwarcyty, spełniające funkcję ścierną, rozłożone w jednorodny sposób.

Wikipedia

biolka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. zdrobn. biologia (przedmiot szkolny)

(1.2) uczn. zdrobn. biologia (lekcja biologii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biola ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) biola

Wiktionary

biolog

1. specjalista w dziedzinie biologii;
2. nauczyciel biologii;
3. student lub absolwent wydziału biologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie biologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta biolog (1.1)

Wiktionary

Biologia (z gr. βίος, bios – życie; λόγος, logos – słowo, nauka) – nauka przyrodnicza badająca życie. Część jej obszarów należy do nauk ścisłych.

Wiedza o organizmach była gromadzona już w prehistorii, jednak wyodrębnienie się biologii jako samodzielnej nauki przyszło w XIX wieku. Wtedy też rozwinęła się myśl ewolucyjna; o ile hipotezy pokrewieństwa gatunków istniały już wcześniej, to właśnie w tym stuleciu pojawiły się pierwsze modele wyjaśniające zmienność biosfery. Lamarkizm poprawnie powiązał ten proces z przystosowaniem (adaptacją) organizmów do środowiska, jednak błędnie opisał mechanizm przemian, postulując dziedziczenie cech nabytych. Dopiero darwinizm podał główną przyczynę różnic międzypokoleniowych – dobór naturalny. XIX stulecie to też początki genetyki w pracach Gregora Mendla oraz obalenie samorództwa. Wiek XX przyniósł rewolucję przez rozwój biologii molekularnej – udało się ustalić budowę i funkcje kluczowych makromolekuł charakterystycznych dla organizmów żywych jak białka i kwasy nukleinowe; postępy badań w tej skali przyczyniły się do upadku witalizmu. W XXI wieku biologia bada życie na wszystkich poziomach organizacji, docieka jego pochodzenia i występowania poza Ziemią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dendrolog jest botanikiem, biologiem, który bada drzewa.

(2.1) Małgorzata jest biologiem i zajmuje się naczelnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔlɔk, AS: bʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biologia ż., biologiczność ż.

:: fż. biolożka ż.

przym. biologiczny

przysł. biologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) pot. biolożka

Wiktionary

biologia

1. nauka o wszystkich formach życia występujących na Ziemi obecnie oraz w przeszłości
2. sposób działania organizmu
3. kierunek na wyższej uczelni lub jej wydział, na którym studiuje się tę naukę
4. przedmiot szkolny obejmujący naukę o świecie żywym i prawach, które nim rządzą; lekcja tego przedmiotu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. biol. nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

(1.2) eduk. przedmiot szkolny obejmujący wiedzę o przyrodzie

Wiktionary

Biologia (z gr. βίος, bios – życie; λόγος, logos – słowo, nauka) – nauka przyrodnicza badająca życie. Część jej obszarów należy do nauk ścisłych.

Wiedza o organizmach była gromadzona już w prehistorii, jednak wyodrębnienie się biologii jako samodzielnej nauki przyszło w XIX wieku. Wtedy też rozwinęła się myśl ewolucyjna; o ile hipotezy pokrewieństwa gatunków istniały już wcześniej, to właśnie w tym stuleciu pojawiły się pierwsze modele wyjaśniające zmienność biosfery. Lamarkizm poprawnie powiązał ten proces z przystosowaniem (adaptacją) organizmów do środowiska, jednak błędnie opisał mechanizm przemian, postulując dziedziczenie cech nabytych. Dopiero darwinizm podał główną przyczynę różnic międzypokoleniowych – dobór naturalny. XIX stulecie to też początki genetyki w pracach Gregora Mendla oraz obalenie samorództwa. Wiek XX przyniósł rewolucję przez rozwój biologii molekularnej – udało się ustalić budowę i funkcje kluczowych makromolekuł charakterystycznych dla organizmów żywych jak białka i kwasy nukleinowe; postępy badań w tej skali przyczyniły się do upadku witalizmu. W XXI wieku biologia bada życie na wszystkich poziomach organizacji, docieka jego pochodzenia i występowania poza Ziemią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisałem maturę z biologii.

(1.2) Dziś na biologii była klasówka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈlɔɟja, AS: bʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biolog mos., biologiczność ż., biolożka ż.

przym. biologiczny

przysł. biologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyrodoznawstwo

Wiktionary

biologica

określenie młodzieżowe nauczycielki biologii

SJP.pl

biologiczka

nauczycielka biologii

SJP.pl

biologicznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biologia ż., biolog m., biologiczność ż., biolożka ż.

przym. biologiczny

Wiktionary

biologiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest biologiczne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teoretycy feminizmu i specjaliści od twórczości kobiecej jako cechy typowe dla damskiej wyobraźni wymieniają - właśnie obok społecznej wrażliwości - emocjonalność, skłonność do ironii i przekory, a także swoiście rozumianą biologiczność.

(1.1) Ów paradoks pokazuje, jak w magicznym Lwowie przenikają się natura i kultura, zwyczajność i metafizyka, biologiczność i tęsknota za czymś wyższym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biolog m., biologia ż., biologizm m.

przym. biologiczny

przysł. biologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) organiczność

Wiktionary

biologiczny

związany z biologią, organizmami żywymi, ich życiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z biologią, dotyczący biologii

(1.2) o rodzicu: taki, który spłodził dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Barwa wody jest determinowana splotem czynników natury biologicznej, chemicznej i fizycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biolog m., biologia ż., biologiczność ż., biolożka ż.

przysł. biologicznie

Wiktionary

biologistyczny

→ biologizm

SJP.pl

Patrz:
biologizm

biologizm

tłumaczenie zachowania człowieka czynnikami biologicznymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób wyjaśniania indywidualnych oraz społecznych zachowań ludzkich czynnikami biologicznymi

Wiktionary

Biologizm – stanowisko filozoficzne rozpatrujące ogół zagadnień filozoficznych, zwłaszcza dotyczących indywidualnych i społecznych zachowań ludzi, z punktu widzenia biologii. Głównymi reprezentantami biologizmu byli uczeni ewolucjoniści Charles Darwin oraz Herbert Spencer. Ponadto kierunek ten występuje u filozofów życia (np. Henri Bergson) i w etyce (Fryderyk Nietzsche).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biologiczność ż., biologizowanie n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== biologizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biologizm

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biologiczność ż., biologizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biologiczność ż., biologizowanie n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== biologizm (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biologizm

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biologizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tłumaczenie indywidualnych i społecznych zachowań ludzi czynnikami biologicznymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biologizm m.

czas. biologizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biologizm

Wiktionary

biolożka

→ biolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie biologii

(1.2) pot. nauczycielka biologii w szkole

(1.3) pot. studentka albo absolwentka wydziału biologii

Wiktionary

Patrz:
biolog
Powiązane:

rzecz. biologia ż.

:: fm. biolog mos.

przym. biologiczny

przysł. biologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biolog

(1.2) nauczycielka biologii

Wiktionary

bioluminescencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zdolność organizmów żywych do wytwarzania i emitowania światła na drodze reakcji chemicznych;

Wiktionary

Bioluminescencja – świecenie żywych organizmów, jeden z rodzajów chemiluminescencji. Zachodzi ona wskutek bezpośredniej zamiany energii wiązań chemicznych w energię promienistą z minimalnym wydzieleniem ciepła (proces ten cechuje się bardzo wysoką wydajnością, sięgającą niekiedy nawet 100%). Zjawisko to nie jest powszechne, jednak obejmuje bardzo szeroki zakres taksonomiczny: niektóre bakterie, grzyby, glony, pierwotniaki (np. Noctilucales), morskie bezkręgowce, owady oraz ryby. U różnych zwierząt występują różne mechanizmy odpowiedzialne za świecenie. Najczęstszym z nich jest utlenianie lucyferyny z udziałem lucyferazy. Często jest przystosowaniem umożliwiającym komunikację pomiędzy osobnikami albo ułatwiającym wabienie ofiar (u drapieżników) lub ochronę przed drapieżnikami. Niektóre zwierzęta mają specjalne organy świetlne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Świetliki są znane ze swojej bioluminescencji.

Wiktionary

bioluminescencyjny

przymiotnik od: bioluminescencja

SJP.pl

biom

zbiorowisko organizmów roślinnych i zwierzęcych zamieszkujące większy, zróżnicowany ekologicznie obszar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

Wiktionary

Wikipedia

biomagnetyzm

wytwarzanie pola magnetycznego przez organizmy żywe

SJP.pl

biomanipulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ingerencja w środowisko w celu rekultywacji wód;

Wiktionary

Biomanipulacja (gr. bios – życie, łac. manipulare – robić coś rękami) – jedna z metod wykorzystywana w procesie rekultywacji wód. Polegająca na ingerencji w środowisko poprzez zmianę warunków życia organizmów lub zmianę stosunków ilościowych w danym ekosystemie, przy wykorzystaniu szeregu zależności łańcucha pokarmowego (np. zwiększenie ilości zooplanktonu i introdukcja wybranych gatunków ryb wpłynie na ograniczenie liczebności glonów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔ̃mãɲipuˈlat͡sʲja, AS: bʹi ̯õmãńipulacʹi ̯a

Wiktionary

biomarker

wskaźnik biologiczny określający stan zdrowia lub choroby organizmu

SJP.pl

- Biomarkery (medycyna) – wskaźniki biologiczne wskazujące na obecność stanu chorobowego

- Biomarkery (geologia) – grupa związków organicznych pochodzenia biologicznego występujących w osadowej materii organicznej

- Biomarkery (toksykologia) – mierzalne zamiany w komórkach organizmu i zachodzących w nich procesach biochemicznych

Wikipedia

biomasa

waga wszystkich organizmów zamieszkujących w danej chwili określoną powierzchnię lub przestrzeń wodną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materia zawarta w organizmach żywych;

(1.2) masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)

Wiktionary

Biomasa – oznacza ulegającą biodegradacji frakcję produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej (w tym substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego), leśnej i powiązanych gałęzi przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, a także biogazy i ulegającą biodegradacji frakcję odpadów przemysłowych i komunalnych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biomass; (1.2) biomass

* baskijski: (1.1) biomasa; (1.2) biomasa

* duński: (1.1) biomasse w.; (1.2) biomasse w.

* hiszpański: (1.1) biomasa ż.; (1.2) biomasa ż.

* kataloński: (1.1) biomassa ż.

* niemiecki: (1.1) Biomasse ż.

* norweski (bokmål): (1.2) biomasse m.

* norweski (nynorsk): (1.2) biomasse m.

* nowogrecki: (1.1) βιομάζα ż.; (1.2) βιομάζα ż.

* szwedzki: (1.1) biomassa w.; (1.2) biomassa w.

* węgierski: (1.2) biomassza

źródła.

== biomasa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biomasa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔ̃ˈmasa, AS: bʹi ̯õmasa

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biomass; (1.2) biomass

* baskijski: (1.1) biomasa; (1.2) biomasa

* duński: (1.1) biomasse w.; (1.2) biomasse w.

* hiszpański: (1.1) biomasa ż.; (1.2) biomasa ż.

* kataloński: (1.1) biomassa ż.

* niemiecki: (1.1) Biomasse ż.

* norweski (bokmål): (1.2) biomasse m.

* norweski (nynorsk): (1.2) biomasse m.

* nowogrecki: (1.1) βιομάζα ż.; (1.2) βιομάζα ż.

* szwedzki: (1.1) biomassa w.; (1.2) biomassa w.

* węgierski: (1.2) biomassza

źródła.

== biomasa (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biomasa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biomasaż

masaż połączony z zabiegami bioenergoterapeutycznymi; masaż energetyczny

SJP.pl

biomasażysta

osoba zajmująca się wykonywaniem biomasażu

SJP.pl

biomasażystka

→ biomasażysta

SJP.pl

Patrz:
biomasażysta

biomasowy

→ biomasa

SJP.pl

Patrz:
biomasa

biomaszyna

sztucznie zaprojektowany organizm biologiczny; biorobot

SJP.pl

biomatematyka

dziedzina wiedzy zajmująca się wykrywaniem prawidłowości w układach biologicznych przy użyciu metod matematycznych

SJP.pl

Biomatematyka, biologia matematyczna – nauka interdyscyplinarna z pogranicza biologii i matematyki, wchodząca w zakres matematyki stosowanej, zajmująca się rozwojem metod matematycznych na potrzeby biologii i nauk pokrewnych (np. bioinformatyka, informatyka medyczna, biofizyka, biochemia, biotechnologia, inżynieria środowiska.

Wikipedia

biomateriał

Biomateriał (zwany też materiałem biomedycznym) – materiał, z którego można produkować urządzenia i elementy, mające bezpośredni kontakt z tkankami organizmu. Z biomateriałów produkuje się implanty (np. protezy ortopedyczne, naczyniowe), a także pokrywa się nimi powierzchnie urządzeń wszczepianych do wnętrza organizmu (np. rozrusznik serca, sztuczne zastawki serca, elektrody endokawitarne, stenty), lub przeznaczonych do długotrwałego kontaktu z organizmem (np. rurki intubacyjne, cewniki, dreny, nici chirurgiczne).

Wikipedia

biomechaniczny

→ biomechanika

SJP.pl

Patrz:
biomechanika

biomechanik

nauka zajmująca się badaniem ruchu człowieka i zwierząt pod kątem praw mechaniki

SJP.pl

biomechanika

nauka zajmująca się badaniem ruchu człowieka i zwierząt pod kątem praw mechaniki

SJP.pl

Biomechanika – bada właściwości mechaniczne tkanek, narządów, układów oraz ruch mechaniczny żywych organizmów - jego przyczyny i skutki. Przyczynami ruchu są siły: zewnętrzne (zwłaszcza ciężkości) i wewnętrzne (zwłaszcza mięśniowe). Skutkiem jest zmiana położenia całego organizmu lub względnego położenia jego części lub ciał zewnętrznych. Skutkiem może być także naprężenia, czy odkształcenia ciała.

Wikipedia

biomedycyna

nauka o wpływie czynników biologicznych na życie i zdrowie człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

Wiktionary

Biomedycyna – dziedzina medycyny wykorzystująca osiągnięcia nauk biologicznych, biochemicznych, biofizycznych i biotechnologicznych, mająca zastosowanie m.in. w prewencji, diagnostyce i leczeniu chorób. Biomedycyna jako nauka zajmuje się nie tylko fizjologicznym i patologicznym kontekstem zdrowia i choroby człowieka ale również regulacją prawną zagadnień etycznych, ujętych np. w Konwencji o Prawach Człowieka i Biomedycynie (Europejskiej Konwencji Bioetycznej), jak również regulacjach prawnych dotyczących zapłodnienia in vitro i klonowania człowieka. W zakresie klinicznym i diagnostycznym, podstawę naukową i technologiczną biomedycyny definiują dziedziny z zakresu nauk o życiu (ang. life sciences), które znajdują zastosowanie w ochronie zdrowia i diagnostyce laboratoryjnej w tym: biologia medyczna, chemia medyczna i fizyka medyczna, a w szczególności działy takie jak:

- biogerontologia

- medycyna regeneracyjna

- biologia molekularna

- biochemia

- biofizyka

- biologia komórki

- biologia rozwoju

- biologia strukturalna

- biotechnologia

- bioinformatyka

- biologia systemowa

- nanobiotechnologia

- tkankowa bioinżynieria materiałowa

- laboratoryjna biologia medyczna

- terapia genowa

- cytologia

- fizjologia człowieka

- embriologia

- fizjologia żywienia

- mikrobiologia

- wirusologia

- parazytologia

- toksykologia

- immunologia

- genetyka klasyczna

- cytogenetyka

- ekologia

- ewolucja

- bioetyka i inne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈt͡sɨ̃na, AS: bʹi ̯õmedycỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. biomedyczny

Wiktionary

biomedyczka

specjalistka badająca wpływ czynników biologicznych na życie i zdrowie człowieka

SJP.pl

biomedyczny

przymiotnik

(1.1) związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Są naukowcy, którzy chcą wyeliminować użycie zwierząt w laboratoriach analiz biomedycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨt͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯õmedyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biomedycyna ż., biomedyk m., biomedyczka ż.

przysł. biomedycznie

Wiktionary

biomedyk

specjalista badający wpływ czynników biologicznych na życie i zdrowie człowieka

SJP.pl

biomembrana

Błona biologiczna, biomembrana – membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach. Zalicza się do nich zarówno błony komórkowe jak i błony organelli wewnętrznych, na przykład mitochondrialne, tylakoidów lub dysków w pręcikach i czopkach. Są one podstawowymi strukturami budującymi komórki wszystkich organizmów, zarówno prokariotycznych jak i eukariotycznych. Pomimo wielkiego zróżnicowania struktur otoczonych błonami, podstawy budowy błon biologicznych we wszystkich organizmach są w zasadzie te same. Zgodnie z modelem płynnej mozaiki, zaproponowanym w 1972 roku przez Jonathana Singera i Gartha Nicolsona, każdą błonę w komórce tworzy płynna dwuwarstwa cząsteczek fosfolipidowych, w której zanurzone są białka.

Wikipedia

biomet

wpływ aktualnych warunków pogodowych na organizm człowieka

SJP.pl

biometan

odnawialne, niekopalne źródło energii otrzymywanej z biomasy

SJP.pl

biometanol

metanol produkowany z biomasy, używany jako biopaliwo

SJP.pl

biometanownia

biogazownia zajmująca się produkcją biometanu

SJP.pl

biometanowy

→ biometan

SJP.pl

Patrz:
biometan

biometeo

skrótowo: biometeorologiczny

SJP.pl

biometeorolog

specjalista w zakresie biometeorologii

SJP.pl

biometeorologia

nauka badająca wpływ warunków atmosferycznych na organizm człowieka, roślin i zwierząt

SJP.pl

Biometeorologia, bioklimatologia – interdyscyplinarna nauka na styku biologii, medycyny, geografii, klimatologii i in., zajmująca się generalnie wpływem warunków atmosferycznych na fizjologię organizmów żywych oraz ich rozmieszczenie na kuli ziemskiej.

Wikipedia

biometeorologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. meteorol. związany z biometeorologią, dotyczący biometeorologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biometeorologia ż., biometeorolog mos.

Wiktionary

biometria

Biometria – nauka zajmująca się badaniem zmienności populacji organizmów. Wyniki pomiarów biometrycznych po opracowaniu metodami statystyki matematycznej wykorzystywane są, między innymi w antropologii, fizjologii, genetyce, hodowli, medycynie, paleontologii.

Wikipedia

biometryczny

przymiotnik

(1.1) związany z biometrią, dotyczący lub służący do pomiarów istot żywych, także do rozpoznawania cech lub tożsamości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biometria ż.

Wiktionary

biometryk

nauka pomocnicza biologii zajmująca się badaniem zmienności populacji organizmów, posługująca się metodami statystyki matematycznej; biometria

SJP.pl

biometryka

nauka pomocnicza biologii zajmująca się badaniem zmienności populacji organizmów, posługująca się metodami statystyki matematycznej; biometria

SJP.pl

Biometria – nauka zajmująca się badaniem zmienności populacji organizmów. Wyniki pomiarów biometrycznych po opracowaniu metodami statystyki matematycznej wykorzystywane są, między innymi w antropologii, fizjologii, genetyce, hodowli, medycynie, paleontologii.

Wikipedia

biomezoterapia

metoda leczenia niektórych chorób skóry polegająca na śródskórnym wstrzykiwaniu preparatów homeopatycznych

SJP.pl

biomikroskop

Lampa szczelinowa – przyrząd medyczny składający się z silnego źródła światła połączonego z mikroskopem rogówkowym, pozwalający na badanie przede wszystkim struktur przedniego odcinka oka: powiek, twardówki, spojówek, tęczówki, soczewki i rogówki. Dwuokularowe badanie w lampie szczelinowej pozwala na szczegółową ocenę anatomii tych struktur oka i diagnozę wielu chorób narządu wzroku. Badanie w lampie szczelinowej w połączeniu ze specjalnymi soczewkami jak trójlustro Goldmanna, lustro gonioskopowe pojedyncze lub poczwórne (Zeiss), soczewki +90D, +78D, +66D i -56D (soczewka Hruby’ego) najdokładniej pozwala ocenić siatkówkę oka.

Wikipedia

biomineralogia

nauka z pogranicza biologii, paleontologii i mineralogii, zajmująca się procesami mineralizacji w organizmach żywych

SJP.pl

biomonitoring

Biomonitoring, monitoring biologiczny, monitoring przyrodniczy – działania polegające na obserwowaniu i ocenie stanu oraz zachodzących zmian w ekosystemach, składnikach różnorodności biologicznej i krajobrazowej, w tym typach siedlisk przyrodniczych, populacjach i gatunkach, a także służące ocenie skuteczności stosowanych metod ochrony przyrody. W szerszym znaczeniu biomonitoring określany jest jako działania służące ocenie stanu środowiska za pomocą bioidentyfikatorów. W takim ujęciu monitoring biologiczny ma na celu nie tylko ocenę stanu środowiska przyrodniczego (organizmów żywych i ekosystemów), ale też innych parametrów środowiska, w szczególności stopnia zanieczyszczenia powietrza i wód.

Wikipedia

biomorf

postać wegetacyjna rośliny, wynikająca z warunków środowiska i sposobów wegetacji

SJP.pl

biomorficzny

przypominający wyglądem lub zachowaniem organizmy żywe

SJP.pl

bioniczny

określający połączenie organizmy żywego (biologicznego) i techniki (elektroniki, mechatroniki, etc.)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bioniką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔ̇̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯o̊̃ńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bionika ż., bionik m.

Wiktionary

bionik

specjalista w dziedzinie bioniki

SJP.pl

bionika

specjalista w dziedzinie bioniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. techn. nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

Wiktionary

Bionika (z ang. bionics - skrót od biologically inspired engineering; inne nazwy: biomimetyka od mimesis „naśladowanie”, biomimikra od mimikra, inżynieria bioniczna) – interdyscyplinarna nauka badająca budowę i zasady działania organizmów oraz ich adaptowanie w technice i budowie urządzeń technicznych na wzór organizmu. Stara się poznawać i wykorzystać procesy sterujące działaniem organizmów w różnych działach techniki, m.in. automatyce, informatyce, elektronice, mechanice i budownictwie. Patenty przygotowane przez naukowców wykorzystują rozwiązania występujące w naturze. Opracowanie nowych rozwiązań dzięki biomimetyce pozwoli na zmniejszenie przypadkowości w badaniach naukowych oraz umożliwi łatwiejsze generowanie nowych rozwiązań.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bionik m.

przym. bioniczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bionics

* azerski: (1.1) bionika

* czeski: (1.1) bionika ż.

* hiszpański: (1.1) biónica ż.

* niemiecki: (1.1) Bionik ż.

* nowogrecki: (1.1) βιονική ż.

* węgierski: (1.1) bionika

źródła.

== bionika (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. techn. bionika

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bionik m.

przym. bioniczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bionik m.

przym. bioniczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bionics

* azerski: (1.1) bionika

* czeski: (1.1) bionika ż.

* hiszpański: (1.1) biónica ż.

* niemiecki: (1.1) Bionik ż.

* nowogrecki: (1.1) βιονική ż.

* węgierski: (1.1) bionika

źródła.

== bionika (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. techn. bionika

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bionomia

1. nauka o podstawowych prawach życia; fizjologia ogólna
2. dział biologii zajmujący się związkiem organizmów roślinnych i zwierzęcych z ich otoczeniem

SJP.pl

biont

istota żyjąca, organizm żywy

SJP.pl

bioodpad

odpad ulegający biodegradacji

SJP.pl

bioortogonalny

chemia bioortogonalna - dziedzina nauki badająca procesy wewnątrzkomórkowe bez zakłócania reakcji biologicznych

SJP.pl

biopaliwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) paliwo otrzymywane z biomasy;

Wiktionary

Biopaliwo – paliwo powstałe z przetwórstwa biomasy — produktów organizmów żywych np. roślinnych, zwierzęcych czy mikroorganizmów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre firmy produkują biopaliwo z odpadów po produkcji kukurydzy.

Wiktionary

biopaliwowy

→ biopaliwo

SJP.pl

Patrz:
biopaliwo

biopierwiastek

pierwiastek, który wchodzi w skład organizmów żywych, jest niezbędny do budowy ich ciała oraz dla procesów przemiany materii, np. wodór, węgiel, azot, tlen; pierwiastek biofilny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwiastek wchodzący w skład organizmów żywych, który jest niezbędny do budowy ich ciała oraz do przemiany materii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O roli biopierwiastków, mikroelementów, „metali życia”, czy jakkolwiek je nazwać, w naszym organizmie wiemy od niedawna.

Wiktionary

bioplast

giętkie tworzywo sztuczne, z którego tworzy się kolczyki

SJP.pl

bioplazmatyczny

→ bioplazma

SJP.pl

Patrz:
bioplazma

biopleograf

Biopleograf – aparat kinematograficzny skonstruowany w 1898 roku przez polskiego wynalazcę Kazimierza Prószyńskiego. Urządzenie było projektorem – służyło jedynie emisji, w przeciwieństwie do wcześniejszego wynalazku konstruktora – pleografu, łączącego funkcje rejestracji oraz odtwarzania nagranego materiału.

Wikipedia

biopoeza

proces powstawania życia na Ziemi; biogeneza

SJP.pl

Pochodzenie życia, biogeneza (gr. bíos ‘życie’, génesis ‘pochodzenie’), biopoeza – zagadnienie pochodzenia życia będące przedmiotem badań naukowych oraz rozważań religijnych i filozoficznych.

Wikipedia

biopole

pole promieniowania biologicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) energia życiowa, która otacza i przenika organizmy żywe

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biofield

* rosyjski: (1.1) биополе n.

* słowacki: (1.1) biopole

źródła.

== biopole (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biopole

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biofield

* rosyjski: (1.1) биополе n.

* słowacki: (1.1) biopole

źródła.

== biopole (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biopole

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biopolimer

Biopolimery – polimery występujące naturalnie w organizmach żywych, które są przez nie produkowane. Znaczna część związków organicznych występujących w tych organizmach to właśnie biopolimery. Wchodzą w skład komórek, są też budulcem w obszarach międzykomórkowych. Szczególnie ważną rolę pełnią biopolimery mające wiele grup funkcyjnych.

Wikipedia

biopowinowactwo

porównanie stałych rozbieżności między biorytmami dwóch osób, wynikających z ich daty urodzenia; powinowactwo biorytmiczne

SJP.pl

bioprąd

prąd czynnościowy w żywym organizmie

SJP.pl

bioprądy

prąd czynnościowy w żywym organizmie

SJP.pl

bioprinting

tworzenie tkanek z żywych komórek przy pomocy drukarki 3D; biodruk

SJP.pl

bioprintingowy

→ bioprinting

SJP.pl

Patrz:
bioprinting

bioproces

proces biologiczny

SJP.pl

bioprognoza

prognoza pogody, w której uwzględnia się wpływ warunków atmosferycznych na samopoczucie i zachowanie człowieka; prognoza biometeorologiczna

SJP.pl

biopsja

pobranie fragmentu tkanki lub narządu żywego osobnika w celu przeprowadzenia badania mikroskopowego potwierdzającego lub odrzucającego hipotezę choroby nowotworowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boję się biopsji, bo jest to poważna ingerencja w organizm, ale wiem, że to badanie może mi uratować życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔpsʲja, AS: bʹi ̯opsʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oligobiopsja ż.

przym. biopsyjny

Wiktionary

biopsychoduchowy

odnoszący się do życia fizycznego, psychicznego i ducha (umysłu, myśli, uczuć)

SJP.pl

biopsycholog

naukowiec łączący w badaniach elementy biologii z elementami psychologii organizmów żywych

SJP.pl

biopsychologia

dział psychologii łączący elementy biologii (badanie czynności biologicznych) z elementami psychologii (badanie zachowania) organizmów żywych

SJP.pl

biopsyjny

→ biopsja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący biopsji, związany z biopsją

Wiktionary

Patrz:
biopsja
Powiązane:

rzecz. biopsja ż.

Wiktionary

bioptat

fragment tkanki użytej do badań histopatologicznych

SJP.pl

Wikipedia

biorca

osoba, której przeszczepia się jakiś narząd lub przetacza krew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. przyjmujący przeszczep lub przetaczaną krew

(1.2) otrzymujący coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branie n.

czas. brać ndk.

Wiktionary

biorczyni

kobieta, której przetacza się krew lub przeszczepia narząd

SJP.pl

bioreaktor

Bioreaktor, fermentator, fermentor – urządzenie umożliwiające prowadzenie procesów mikrobiologicznych, enzymatycznych, jak również hodowle komórek organizmów wielokomórkowych, skonstruowane w sposób umożliwiający, poprzez pomiar i regulację parametrów, kontrolę procesu produkcyjnego i jego optymalny przebieg, w warunkach maksymalnego ograniczenia lub całkowitego wyeliminowania możliwości zakażeń.

Wikipedia

bioretencja

1. metoda zagospodarowania wód opadowych z zastosowaniem roślinności, umożliwiająca zarazem usunięcie zanieczyszczeń wody;
2. zdolność do zatrzymania i wykorzystania magnezu przez organizm; retencja magnezu

SJP.pl

Wikipedia

bioretencyjny

→ bioretencja

SJP.pl

Patrz:
bioretencja

biorezonans

niekonwencjonalna metoda leczenia, wykorzystująca oddziaływanie pól elektromagnetycznych; terapia biorezonansowa

SJP.pl

Biorezonans, inaczej diagnostyka lub terapia metodą biorezonansu (ang. bioresonance therapy, BRT) – pseudonaukowa, niezgodna z medycyną opartą na faktach, niekonwencjonalna metoda mająca służyć wykrywaniu i leczeniu różnych problemów zdrowotnych, której wartość diagnostyczna jest niepotwierdzona, a skuteczność jest nie większa niż placebo. Starszą wersją tej techniki jest elektroakupunktura, czyli zmodyfikowana wersja akupunktury.

Wikipedia

biorezonansowy

terapia biorezonansowa - niekonwencjonalna metoda leczenia, wykorzystująca oddziaływanie pól elektromagnetycznych; biorezonans

SJP.pl

biorolnictwo

rolnictwo przyjazne środowisku, niestosujące środków chemicznych; rolnictwo ekologiczne, ekorolnictwo

SJP.pl

biorolnik

rolnik uwzględniający zasady ekologii, niewyrządzający szkody środowisku naturalnemu; ekorolnik

SJP.pl

bioróżnorodność

rozmaitość form życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji w przyrodzie;

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest bioróżnorodne

Wiktionary

Różnorodność biologiczna, bioróżnorodność (ang. biodiversity) – zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji. Obejmuje zróżnicowanie genów, gatunków oraz ekosystemów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bioróżnorodność ma podstawowe znaczenie dla ewolucji.

(1.1) Niewiele osób zdaje sobie zapewne sprawę, że koszenie trawnika i usuwanie chwastów szkodzi bioróżnorodności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕt͡ɕ, AS: bʹi ̯oružnorodność

Wiktionary

bioróżnorodny

dotyczący różnorodności form życia

SJP.pl

biortogonalny

układ biortogonalny - matematyczne pojęcie z zakresu algebry liniowej i analizy funkcjonalnej

SJP.pl

biorytm

Rytm biologiczny, biorytm – powszechnie występujące periodyczne nasilanie się i zmniejszanie procesów życiowych zachodzących w organizmach pod wpływem zmian środowiska naturalnego, w tym temperatury i opadów oraz zjawisk astronomicznych, które powodują następstwo dnia i nocy (ruch obrotowy Ziemi), następstwo pór roku (ruch obiegowy Ziemi), a także wpływu Księżyca na Ziemię (pływy morskie).

Wikipedia

biorytmiczny

→ biorytm

SJP.pl

Patrz:
biorytm

biorytmika

1. nauka o cyklicznym przebiegu procesów życiowych w ludzkim organizmie;
2. zespół zjawisk rytmicznych w biosystemach

SJP.pl

biorytmolog

specjalista w zakresie biorytmologii

SJP.pl

biorytmologia

Chronobiologia (gr. χρόvoς chrónos ‘czas’) – dział biologii, zajmujący się badaniem rytmów biologicznych, czyli periodycznych (cyklicznych) zjawisk zachodzących pod wpływem czynników wewnętrznych (związanych z fizjologią) oraz zewnętrznych (np. pory roku, sekwencja światła i ciemności), zarówno w pojedynczych komórkach, tkankach, narządach, jak również w całych organizmach.

Wikipedia

bios

mieszanina substancji biologicznych powodująca wzrost drożdży

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zestaw podstawowych procedur pośredniczących między systemem operacyjnym a sprzętem komputera zapisany w jego pamięci stałej;

Wiktionary

BIOS (akronim ang. Basic Input/Output System – podstawowy system wejścia-wyjścia) – zapisany w pamięci stałej zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym a sprzętem. Jest wyposażony w pamięć konfiguracji, w której znajdują się informacje dotyczące daty, czasu oraz danych na temat wszystkich urządzeń zainstalowanych w komputerze. Jest to program zapisany w pamięci ROM płyty głównej oraz innych kart rozszerzeń takich, jak np. karta graficzna. Oryginalny BIOS firmy IBM wyróżnia zawarcie w nim języka programowania ROM Basic.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za uruchomienie procedury POST odpowiada program z BIOS-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔs, AS: bʹi ̯os

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. DualBIOS m.

Wiktionary

biosatelita

Satelita biologiczny – sztuczny satelita przeznaczony głównie do badań biologicznych nad organizmami w przestrzeni kosmicznej.

Wikipedia

biosauna

Wikipedia

biosensor

Bioczujnik (biosensor) – część urządzenia pomiarowego stosowanego w biotechnologii i medycynie.

Bioczujnik składa się z części biologicznej i części aparaturowej przetwarzającej sygnał odebrany przez część biologiczną. Dużą przewagą biosensorów nad klasycznymi czujnikami elektrycznymi jest ich wysoka zdolność wybiórcza konkretnych elementów w badanym środowisku, jak związków chemicznych, białek czy nawet mikroorganizmów. Oznacza to, że odpowiedź tego bioczujnika będzie zachodzić dla ściśle określonych warunków. Pozwala to tworzyć bardzo wyspecjalizowaną aparaturę pozwalającą wykrywać zmiany na poziomie molekularnym. Bioczujniki mogą być oparte na receptorach chemicznych, immunologicznych lub biokatalitycznych.Jako bioczujnik starego typu w części biologicznej używa się często żywą tkankę roślinną lub zwierzęcą. Są one nietrwałe – tkanka zazwyczaj powinna być żywa.W nowszych zastosowaniach dąży się do użycia jak najmniejszej części biologicznej, dążąc do nanometrowych rozmiarów organelli, enzymu lub pojedynczej biocząsteczki.

Wikipedia

biosfera

świat organizmów żywych na Ziemi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z inicjatywy UNESCO w 1970 r. utworzono światową sieć rezerwatów biosfery, obejmującą najbardziej wartościowe z punktu widzenia badawczego i edukacyjnego obszary. Należy do nich w Polsce 7 parków narodowych (Babiogórski, Białowieski, Bieszczadzki, Karkonoski, Kampinoski, Słowiński iTatrzański), rezerwat "Jezioro Łuknajno" i obszar Polesia Zachodniego.

(1.1) W 2000 roku KPN został wpisany na światową listę rezerwatów biosfery UNESCO.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biosferyczny

rzecz. sfera ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekosfera

Wiktionary

biosferyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z biosferą, dotyczący biosfery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biosfera ż.

Wiktionary

bioskop

dawniej: projektor filmowy lub kino (nieme)

SJP.pl

biosocjolog

socjolog badający znaczenie czynników biologicznych w życiu społecznym jednostki i grupy

SJP.pl

biostabilizator

urządzenie do biochemicznej przeróbki odpadków na kompost; kompostownik

SJP.pl

biostar

Biostar (pełna nazwa: Biostar Microtech International Corp) – producent sprzętu komputerowego z siedzibą na Tajwanie. Specjalizuje się w projektowaniu i produkowaniu podzespołów takich jak płyty główne, karty graficzne, a także komputerów typu barebone i komputerów przemysłowych.

Wikipedia

biostarter

naturalny preparat z wyspecjalizowanymi szczepami bakterii i drożdży, stosowany w akwarystyce

SJP.pl

biostatyka

przestarzale:
1. nauka o przeciętnej długości życia organizmu;
2. nauka o zależności budowy organizmu od jego funkcji

SJP.pl

biostatystyczka

specjalistka badająca prawidłowości kierujące zmiennością cech populacji organizmów żywych, posługująca się metodami statystyki matematycznej

SJP.pl

biostatystyczny

→ biostatystyka

SJP.pl

Patrz:
biostatystyka

biostatystyk

nauka badająca prawidłowości kierujące zmiennością cech populacji organizmów żywych, posługująca się metodami statystyki matematycznej; biometria

SJP.pl

biostatystyka

nauka badająca prawidłowości kierujące zmiennością cech populacji organizmów żywych, posługująca się metodami statystyki matematycznej; biometria

SJP.pl

Biostatystyka (nazywana również biometrią) – nauka z pogranicza biologii i statystyki, adaptacja metod statystycznych na potrzeby prac badawczych w dziedzinie biologii, związanych przede wszystkim z medycyną, genetyką, fizjologią, antropologią, ekologią i rolnictwem.

Wikipedia

biosterować

kierować czynnościami organizmu za pomocą maszyn

SJP.pl

biostratygrafia

metoda określania wieku skał na podstawie skamieniałych szczątków roślin i zwierząt, znajdujących się w tych skałach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. dziedzina stratygrafii oparta na badaniu skamieniałości;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔstratɨˈɡrafʲja, AS: bʹi ̯ostratygrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. stratygrafia ż.

przym. biostratygraficzny, stratygraficzny

Wiktionary

biostymina

lek podnoszący odporność organizmu, oparty na wyciągu z aloesu

SJP.pl

biostymulacja

pobudzanie naturalnych zdolności regeneracyjnych organizmu

SJP.pl

biostymulacyjny

→ biostymulacja

SJP.pl

Patrz:
biostymulacja

biostymulator

1. urządzenie wytwarzające energię elektromagnetyczną, stosowane przy leczeniu niektórych chorób;
2. naturalny preparat korzystnie wpływający na stan i rozwój organizmów żywych

SJP.pl

biostymulować

pobudzać naturalne zdolności regeneracyjne organizmu

SJP.pl

biosurfaktant

surfaktant pochodzenia mikrobiologicznego

SJP.pl

biosyntetyczny

→ biosynteza

SJP.pl

Patrz:
biosynteza

biosynteza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. tworzenie związków organicznych przez organizm żywy

Wiktionary

Biosynteza, synteza biologiczna – proces biologiczny składający się na anabolizm. Zachodzi w organizmach żywych, w wyniku czego powstają związki organiczne, m.in. białka, tłuszcze i węglowodany. Biosynteza zachodzi w każdej żywej komórce, choć najintensywniej (zwłaszcza biosynteza białka) w komórkach rozwijających się, które mogą zużywać do tego nawet 90% energii dostępnej dla organizmu. Substratami są m.in. glicyna, ryboza, pirogronian, glicerol, itp. Wymagane jest także dostarczenie energii z ATP oraz obecność specyficznych enzymów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bakteriobójczy mechanizm działania penicyliny polega na hamowaniu biosyntezy ściany komórkowej młodych, namnażających się komórek bakterii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. synteza ż.

przym. biosyntetyczny, syntetyczny

Wiktionary

biot

jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie miar CGS, równa 10 amperom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na południu Francji w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Wiktionary

- biot – jednostka natężenia prądu elektrycznego

- Jean-Baptiste Biot – francuski fizyk

- Biot (Alpy Nadmorskie) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże

- Le Biot – francuska gmina w regionie Rodan-Alpy w departamencie Haute-Savoie

Wikipedia

biota

biota wschodnia - drzewo lub krzew z rodziny cyprysowatych; tuja wschodnia; żywotnik wschodni

SJP.pl

- biota w ekologii – wszystkie organizmy danego regionu geograficznego w określonym czasie

- biota wschodnia – roślina iglasta z rodziny cyprysowatych

- Biota – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii.

Wikipedia

biotatuaż

tymczasowy tatuaż wykonywany za pomocą naturalnych, nieuczulających tuszy

SJP.pl

biotechnolog

specjalista w zakresie biotechnologii

SJP.pl

Biotechnologia – interdyscyplinarna dziedzina nauki, wykorzystująca procesy biologiczne na skalę przemysłową.

Konwencja o różnorodności biologicznej ONZ podaje jedną z najszerszych definicji:

Biotechnologia to używanie układów biologicznych, organizmów żywych lub ich składników w celu wytwarzania lub modyfikowania produktów lub procesów w określonym zastosowaniu.

Wikipedia

biotechnologia

dziedzina nauki z pogranicza biochemii, mikrobiologii, genetyki i techniki zajmująca się wykorzystywaniem żywych organizmów (głównie mikroorganizmów) w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, w oczyszczalniach ścieków itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

Wiktionary

Biotechnologia – interdyscyplinarna dziedzina nauki, wykorzystująca procesy biologiczne na skalę przemysłową.

Konwencja o różnorodności biologicznej ONZ podaje jedną z najszerszych definicji:

Biotechnologia to używanie układów biologicznych, organizmów żywych lub ich składników w celu wytwarzania lub modyfikowania produktów lub procesów w określonym zastosowaniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek jest ekspertem w dziedzinie biotechnologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja, AS: bʹi ̯oteχnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biotechnolog m.

przym. biotechnologiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. biotechnolog m.

przym. biotechnologiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) biotechnology

* baskijski: (1.1) bioteknologia

* białoruski: (1.1) біятэхналогія ż.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) біятэхналёгія ż.

* duński: (1.1) bioteknik w., bioteknologi w.

* hiszpański: (1.1) biotecnología ż.

* ido: (1.1) bioteknologio

* interlingua: (1.1) biotechnologia

* niemiecki: (1.1) Biotechnik ż., Biotechnologie ż.

* rosyjski: (1.1) биотехнология ż.

* słowacki: (1.1) biotechnológia ż.

* ukraiński: (1.1) біотехнологія ż.

* węgierski: (1.1) biotechnológia

* włoski: (1.1) biotecnologia ż.

źródła.

== biotechnologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biotechnologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

biotechnologiczny

dotyczący biotechnologii (np. przemysł biotechnologiczny, procesy biotechnologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biotechnologią, dotyczący biotechnologii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biotechnologia ż., biotechnolog mos./ż.

przysł. biotechnologicznie

Wiktionary

biotechnolożka

→ biotechnolog

SJP.pl

Patrz:
biotechnolog

biotelemetria

badanie zachowania się i fizjologii zwierząt przy użyciu fal radiowych

SJP.pl

bioterapeuta

uzdrowiciel leczący za pomocą bioterapii (bioenergoterapii); bioenergoterapeuta; healer

SJP.pl

bioterapeutka

→ bioterapeuta; bioenergoterapeutka, healerka

SJP.pl

bioterapeutyczny

→ bioterapia; bioenrgoterapeutyczny

SJP.pl

bioterrorysta

osoba używająca czynników biologicznych (wirusów, bakterii, toksyn) wobec ludzi z zamiarem zastraszenia ich i wymuszenia na nich jakiegoś działania

SJP.pl

bioterrorystka

→ bioterrorysta

SJP.pl

Patrz:
bioterrorysta

bioterrorystyczny

→ bioterroryzm

SJP.pl

Patrz:
bioterroryzm

bioterroryzm

użycie czynników biologicznych (wirusów, bakterii, toksyn) wobec ludzi z zamiarem zastraszenia ich i wymuszenia na nich jakiegoś działania

SJP.pl

Bioterroryzm – rodzaj terroryzmu definiowany jako bezprawne, nielegalne użycie czynników biologicznych wobec ludzi z zamiarem wymuszenia jakiegoś działania lub zastraszenia rządu, ludności cywilnej, lub jakiejkolwiek jej części, dla osiągnięcia celów osobistych, politycznych, społecznych lub religijnych. Czynnikiem rażenia są mikroorganizmy, bakterie (riketsje), grzyby, toksyny, produkowane przez niektóre mikroorganizmy, a także trucizny roślinne. Często, wyżej wymienione środki, są dodatkowo modyfikowane, aby stanowiły jeszcze większe zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, zwierząt, a także roślin. Drobnoustroje chorobotwórcze mogą być przenoszone za pomocą pocisków rakietowych, bomb lotniczych, pojemników czy przesyłek listowych. Rozprzestrzenianiu się szkodliwych substancji sprzyjają także, wcześniej zarażeni, naturalni nosiciele – owady: pchły, pluskwy, wszy odzieżowe, muchy, komary oraz pajęczaki: kleszcze. Mogą one przenosić drobnoustroje bezpośrednio na ludzi, wodę bądź żywność. Bezobjawowi nosiciele danej choroby zakaźnej są w stanie łatwo przemieszczać się na duże odległości.

Wikipedia

biotest

Próba biologiczna, biotest – ocena wpływu danej substancji na żywy organizm.Ilościowe oszacowanie oddziaływania uzyskuje się przez porównanie efektu ze znanym wzorcem, ustalonym na podstawie kontrolowanych prób o znanej koncentracji tej substancji.

Przykłady biotestu:

- Określanie czystości wody za pomocą obserwacji stanu żywych organizmów.

- Sprawdzenie działania nowych leków na organizmy żywe – bakterie, rośliny czy zwierzęta.

Wikipedia

bioton

Bioton S.A. – polskie przedsiębiorstwo biotechnologiczne zajmujące się produkcją leków. Założone zostało 24 sierpnia 1989 r.

Od 2 sierpnia 2004 spółka akcyjna, od 16 marca 2005 r. notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Wchodziła w skład indeksu WIG20, grupującego akcje 20 największych spółek notowanych na GPW. W latach 2010–2013 w składzie do indeksu mWIG40.

Wikipedia

biotop

naturalne środowisko życia organizmów roślinnych i zwierzęcych; ekotop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. ekol. obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;

Wiktionary

Biotop (gr. βίος bíos „życie”, τόπος tópos „miejsce, region”) – środowisko życia biocenozy, środowiskowa część ekosystemu. Pierwotnie biotopem określano tylko abiotyczne elementy siedliska. Obecnie często rozumiany jest jako siedlisko nieożywione zmienione przez biocenozę. Biotop razem z biocenozą tworzy ekosystem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W swoim naturalnym biotopie rośnie w zacienionych miejscach.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biotopowy

Wiktionary

biotopowy

→ biotop

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do biotopu, mający związek z biotopem

Wiktionary

Patrz:
biotop
Przykłady

(1.1) Jego firma buduje akwaria biotopowe dla prywatnych klientów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biotop mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środowiskowy

Wiktionary

biotransformacja

Biotransformacja – reakcja chemiczna katalizowana przez enzymy, w wyniku której następuje przekształcenie określonego związku chemicznego.

Biotransformacje u mikroorganizmów można porównać do biokatalizatorów, które przeprowadzają przemiany prowadzące do otrzymania pożądanego produktu. Są to procesy wykorzystujące najczęściej tylko jeden enzym i nie dostarczają komórce energii ani potrzebnych związków. Biotransformacje zachodzą też w formach przetrwalnikowych mikroorganizmów, dzięki braku zaangażowania jakichkolwiek szlaków metabolicznych w proces.

Wikipedia

biotrof

organizm żywiący się tkankami innych organizmów, np. saprofit; biofag

SJP.pl

biotron

izolowane pomieszczenie przeznaczone do leczenia chorób serca i naczyń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. izolowane pomieszczenie, gdzie panuje stałe ciśnienie, temperatura i wilgoć, które jest wykorzystywane w leczeniu chorób serca i naczyń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjɔtrɔ̃n, AS: bʹi ̯otrõn

Wiktionary

biotroniczny

związany ze stosowaniem niekonwencjonalnych metod leczenia w celu przywrócenia równowagi energetycznej w organizmie chorego

SJP.pl

biotronik

osoba stosująca niekonwencjonalne metody leczenia w celu przywrócenia równowagi energetycznej w organizmie chorego

SJP.pl

biotronika

osoba stosująca niekonwencjonalne metody leczenia w celu przywrócenia równowagi energetycznej w organizmie chorego

SJP.pl

biotyczny

związany z żywymi organizmami danego środowiska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (o relacjach ekologicznych) związany z organizmami żywymi, także będący wynikiem ich działania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojawili się natomiast naturalni wrogowie zagrożeń biotycznych, tacy jak liczne gatunki ptaków czy grzyby konkurencyjne w stosunku do patogenów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: bʹi ̯otyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biotyk m.

Wiktionary

biotyna

witamina H, heterocykliczny związek występujący w tkankach roślinnych i zwierzęcych, syntetyzowany przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. witamina B_7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

Wiktionary

Biotyna (gr. bios – życie), witamina H, witamina B_7 – heterocykliczny organiczny związek chemiczny z grupy witamin B. Zawiera układ skondensowanych pierścieni – imidazolidynowego oraz tiolanowego z łańcuchem alkilowym zakończonym grupą karboksylową. Występuje w organizmach zwierzęcych (głównie w wątrobie i żółtku), roślinnych, a także w drożdżach. Stanowi koenzym kilku różnych enzymów. Jest niezbędnym składnikiem m.in. karboksylaz biotynozależnych, które uczestniczą w przenoszeniu grupy karboksylowej (–COO−) z anionu wodorowęglanu na różne związki organiczne, zależnie od rodzaju karboksylazy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjɔˈtɨ̃na, AS: bʹi ̯otỹna

Wiktionary

biotyp

zespół osobników o tych samych właściwościach dziedzicznych, czyli o takim samym genotypie

SJP.pl

Biotyp – (ekol.) grupa organizmów lub wirusów danego gatunku o takim samym genomie, która wyróżnia się wśród innych osobników tego gatunku szczególnymi cechami, np. zachowaniem, doborem pokarmu, zwyczajami rozrodczymi itp.

Przykładem może być flora bakteryjna, zasiedlająca organizmy ludzkie. Każdy człowiek ma wiele biotypów bakteryjnych właściwych wyłącznie dla niego, wykształconych w ciągu jego życia.

Wikipedia

biotyt

minerał, glinokrzemian potasu; czarna mika

SJP.pl

Biotyt – minerał z gromady krzemianów, należący do grupy mik (łyszczyków). Jego nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka Jeana Baptiste’a Biota.

Wikipedia

biotytowy

→ biotyt

SJP.pl

Patrz:
biotyt

biotytyzacja

w geologii: proces przeobrażania granatów, piroksenów oraz amfiboli w biotyt

SJP.pl

biovital

preparat witaminowy stosowany m.in. w przypadku osłabienia mięśnia sercowego, niedoboru witamin i żelaza oraz zmniejszeniu odporności organizmu

SJP.pl

biowęgiel

substancja o właściwościach zbliżonych do węgla drzewnego, pozyskiwana z biomasy

SJP.pl

Biowęgiel, karbonizat, biokarbon, agrikarbon, toryfikat – substancja o właściwościach zbliżonych do węgla drzewnego uzyskiwana w procesie pirolizy z roślin energetycznych, odpadów leśnych, biomasy rolniczej, odpadów z przetwórstwa rolno-spożywczego, osadów ściekowych, odpadów komunalnych. Produkt ten może być wykorzystywany jako paliwo odnawialne, w rolnictwie w celu poprawy właściwości gleby oraz w ochronie środowiska do usuwania zanieczyszczeń z roztworów wodnych, gazów procesowych oraz remediacji gleb z zanieczyszczeń organicznych i nieorganicznych, a także zwiększania właściwości sorpcyjnych gleby w celu ochrony wód podziemnych i zatrzymania składników biogennych.

Wikipedia

biowskaźnik

w ekologii: organizm żywy występujący w ściśle określonych warunkach środowiska, służący jako wskaźnik, np. zanieczyszczenia powietrza, wody lub substancji zawartych w glebie; bioindykator, organizm wskaźnikowy

SJP.pl

bioza

węglowodan zbudowany z dwóch cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniem glikozydowym; dwusacharyd, bisacharyd, disacharyd, dwucukier

SJP.pl

bioząb

ząb powstały z komórek macierzystych

SJP.pl

biozabieg

zabieg polegający na oddziaływaniu energią biologiczną terapeuty na ciało chorego

SJP.pl

biozgodność

cecha leku lub implantu prawidłowo działającego w organizmie

SJP.pl

Biozgodność, biokompatybilność – cecha substancji lub biomateriału, warunkująca iż w organizmie, do którego został wprowadzony (np.  na zasadzie wszczepienia implantu) nie wywołuje on działań niepożądanych. Ponieważ jednak odpowiedzi immunologiczne oraz różne funkcje naprawcze organizmu są bardzo złożonymi procesami, opisywanie biozgodności danego materiału w relacji do pojedynczego typu komórki lub tkanki jest uznawane za niepoprawne.

Wikipedia

bip

wyraz naśladujący niskie, krótkie dźwięki, np. odgłos samochodowego klaksonu; pip

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = adm. Biuletyn Informacji Publicznej;

(1.2) = hist. Biuro Informacji i Propagandy;

Wiktionary

- Biuletyn Informacji Publicznej – system stron internetowych

- Biuro Informacji i Propagandy – konspiracyjna instytucja utworzona w 1940

- Binding immunoglobin protein – białko chaperonowe z rodziny Hsp 70

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Informacje i dokumenty dotyczące naboru wniosków zostały opublikowane na stronie internetowej ministerstwa, w BIP ministerstwa oraz na stronie Departamentu Ekonomii Społecznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: beːʔiːˈpeː

Wiktionary

bipartycja

podział na dwie rozseparowane części

SJP.pl

biper

rodzaj urządzenia elektronicznego do przekazywania wiadomości; beeper; pager

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. beeper.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spod kanapy usłyszeliśmy sygnał bipera.

Wiktionary

bipinnaria

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym rozgwiazd, dwubocznie symetryczna, zaopatrzona w dwa pasma rzęsek biegnące wzdłuż ciała, od otworu gębowego do odbytowego

SJP.pl

bipirydyl

zasada organiczna, ciało stałe; stosowana w analizie chemicznej jako odczynnik do wykrywania i oznaczania niektórych metali

SJP.pl

biplan

samolot posiadający dwa płaty nośne; dwupłatowiec, dwupłat

SJP.pl

bipod

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bipod (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sumxr-bipod.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) dwójnóg

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲipɔt, AS: bʹipot

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bipod (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sumxr-bipod.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) dwójnóg

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bipolarność

struktura dwubiegunowa (czegoś), posiadanie przez coś dwóch biegunów; dwubiegunowość, bipolaryzm

SJP.pl

bipolarny

mający strukturę dwubiegunową

SJP.pl

bipolaryzacja

współistnienie dwóch dominujących, przeciwstawnych sił; dwubiegunowość, np. bipolaryzacja polityczna - dominacja dwóch przeciwstawnych partii; bipolaryzacja rynku - duopol, podział rynku między dwa dominujące podmioty itp.

SJP.pl

bipolaryzm

struktura dwubiegunowa (czegoś), posiadanie przez coś dwóch biegunów; dwubiegunowość, bipolarność

SJP.pl

Bipolaryzm – dwubiegunowość rywalizacji politycznej. Oznacza, że o władzę zabiegają z realnymi szansami tylko dwie partie, z których jedna lokuje się po lewej, a druga po prawej stronie sceny politycznej. Rywalizacja dwubiegunowa wiąże się z wzajemną opozycyjnością obu stron we wszystkich ważniejszych kwestiach społecznych. Opozycyjność ta złagodzona jest przez fakt, że po obu stronach istnieje silna orientacja centrowa, co powoduje postępujące zmniejszanie się dystansu ideologicznego w ramach systemu partyjnego.

Wikipedia

bipryzmat

element optyczny złożony z dwóch pryzmatów, używany głównie w fotometrii

SJP.pl

bira

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym, lewy dopływ Amuru

Wiktionary

Bira – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym. W 2010 roku liczyło 3167 mieszkańców.

Wikipedia

birbancki

odnoszący się do birbanta, właściwy birbantowi; hulaszczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z birbantowaniem, dotyczący birbantowania

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) przest. należący do birbanta lub birbantki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant mos., birbanteria ż., birbantka ż., birbantowanie n.

czas. birbantować ndk.

przysł. birbancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hulaszczy, próżniaczy

Wiktionary

birbancko

przysłówek

(1.1) hulaszczo, libertyńsko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ich syn prowadzi się birbancko, trwoniąc pieniądze rodziców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant mos., birbanteria ż., birbantka ż., birbantowanie n.

czas. birbantować ndk.

przym. birbancki

Wiktionary

birbant

przestarzałe: człowiek prowadzący lekkomyślne życie, próżniak, hulaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna prowadzący hulaszczy tryb życia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec całe życie był birbantem, dbał o uciechy, ale własne, zaś rodzinę traktował jak piąte koło u wozu.

(1.1) Posiadał wysoką szarżę w wojsku i przyjechał niby to na służbę, ale zdawał się tylko zabawiać miłostkami, pokazując się birbantem i zapamiętałym graczem, czym jednał sobie przyjaciół i sławę najmilszego kompaniona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲirbãnt, AS: bʹirbãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbanteria ż., birbantowanie n.

:: fż. birbantka ż.

czas. birbantować ndk.

przym. birbancki

przysł. birbancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) utracjusz, hulaka, lekkoduch, złoty młodzieniec, bibosz

Wiktionary

birbanteria

1. wszystko to, co charakterystyczne dla birbanta;
2. hulaszcze życie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. to, co właściwe birbantowi

(1.2) rzad. życie hulaszcze

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Oprotestowała jego birbanterię i zagroziła, że od niej już ani grosza nie dostanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant mos., birbantka ż., birbantowanie n.

czas. birbantować ndk.

przym. birbancki

przysł. birbancko

Wiktionary

birbantka

kobieta prowadząca hulaszczy tryb życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) libertyński, hulaszczy tryb życia

(1.2) kobieta prowadząca życie hulaszcze

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na otomance półleżała rozkapryszona birbantka, paląc cygaro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant mos., birbantowanie n., birbanteria ż.

czas. birbantować ndk.

przym. birbancki

przysł. birbancko

Wiktionary

birbantować

dawniej: spędzać czas na hulankach i rozpuście; próżnować, hulać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) prowadzić życie hulaszcze i rozpustne

czasownik zwrotny niedokonany birbantować się

(2.1) źle się prowadzić, hulać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Młodzi oficerzy birbantują z dziewuchami z miasta.

(2.1) Twój syn jest utracjuszem, birbantuje się, zamiast znaleźć żonę i założyć rodzinę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant mos., birbanteria ż., birbantka ż., birbantowanie n.

przym. birbancki

przysł. birbancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hulać

Wiktionary

birbantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. spędzanie czasu na hulankach i rozpuście

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birbant m., birbantka ż., birbanteria ż.

czas. birbantować

przym. birbancki

przysł. birbancko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hulanie

Wiktionary

bircza

miasto w Polsce

SJP.pl

Bircza – miasto w Polsce, położone w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Bircza. Leży na Pogórzu Przemyskim, nad rzeką Stupnica (dopływ Sanu), potokiem Korzenieckim i potokiem Korzonka.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1464 roku, w XVI wieku było położone w województwie ruskim. W 1784 roku, pod zaborem austriackim, przekształcona w miasteczko, którym pozostała do 1868 roku, kiedy to znów powróciła do rangi miasta. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Bircza pozostała przy historycznych prawach miejskich, lecz utraciła status gminy miejskiej, będąc zatem wiejską gminą jednostkową z prawami miejskimi w powiecie dobromilskim w województwie lwowskim. W następstwie założeń reformy gminnej w II RP, Bircza utraciła prawa miejskie 1 sierpnia 1934, wchodząc w skład nowo utworzonej zbiorowej gminy Bircza. W latach 1934–1954 siedziba wiejskiej gminy Bircza (od 1945 w powiecie przemyskim w województwie rzeszowskim), 1954–1972 gromady Bircza, a od 1973 reaktywowanej gminy Bircza. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa przemyskiego. 1 stycznia 2024 odzyskała status miasta.

Wikipedia

birczanin

mieszkaniec Birczy (miasta w Polsce)

SJP.pl

birczanka

mieszkanka Birczy (miasta w Polsce)

SJP.pl

birczański

→ Bircza

SJP.pl

Patrz:
Bircza

bird

Stany Zjednoczone:

- Bird (ang. Bird Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Conway

- Bird (ang. Bird Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson

- Bird (ang. Bird Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin

Wikipedia

birdwatcher

[czytaj: berdłoczer] amator oglądania ptaków w ich naturalnym środowisku; ptasiarz

SJP.pl

birdwatcherka

→ birdwatcher [czytaj: berdłoczerka]

SJP.pl

birdwatching

[czytaj: berdłoczing] oglądanie ptaków w ich naturalnym środowisku; ptasiarstwo, turystyka ornitologiczna

SJP.pl

Obserwowanie ptaków, ptasiarstwo (ang. birdwatching) – rodzaj hobby polegający na obserwowaniu ptaków, gołym okiem lub przez przyrządy optyczne (lornetkę, lunetę). Towarzyszy temu zazwyczaj zgłębianie wiedzy na temat ich wyglądu, głosów, zachowań i biologii. Ponadto ptaki są zwykle fotografowane, niekiedy techniką digiscopingu. Miłośnicy tego hobby nazywani są ornitologami amatorami, ptasiarzami lub (rzadziej) ptakolubami. W przeciwieństwie do zawodowych ornitologów, ptasiarze są zwykle amatorami i nie prowadzą badań naukowych.

Wikipedia

birdwatchingowy

→ birdwatching [czytaj: berdłoczingowy]

SJP.pl

birecki

nazwisko

SJP.pl

birek

nazwisko

SJP.pl

birema

starorzymski okręt wojenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. zob. diera.

Wiktionary

Diera, birema (od stgr. diērēs, łac. biremis) – określenie starożytnych galer wyposażonych w dwa rzędy wioseł, będących rozwinięciem konstrukcji monery. Inne greckie określenie takiego dwurzędowca to dikrotos.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) dwurzędowiec, diera

Wiktionary

biret

graniasta lub okrągła czapeczka bez daszka, część oficjalnego stroju duchownych, przedstawicieli sądownictwa, senatu uniwersyteckiego i profesury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okrągłe nakrycie głowy – oznaka bycia doktorem na wyższych uczelniach

(1.2) rel. kanciaste nakrycie głowy duchownych

(1.3) część oficjalnego stroju sędziów, prokuratorów i adwokatów

(1.4) stpol. męskie nakrycie głowy

Wiktionary

Biret (z łaciny birretum, czapeczka) – nakrycie głowy znane już w XIII wieku we Francji, a w Polsce popularne od wieku XV. Przybierało różne formy (beret). Najczęściej jednak niewielkie, kwadratowe i ściśle związane z funkcjami:

- okrągłe nakrycie głowy – oznaka doktorska na wyższych uczelniach;

- część oficjalnego stroju sędziów, prokuratorów i adwokatów;

- nakrycie głowy duchownych Kościoła katolickiego i rzadziej pastorów, może mieć 3 (w Polsce) lub 4 rogi oraz ewentualnie pompon z wełny. Birety były wykonywane z dwóch rodzajów materiałów: jedwabnych i wełnianych. Jedwab przysługiwał w okresie letnim kardynałom i biskupom, zaś prałatom di mantelletta i di mantellone przez cały rok. Birety z materiałów wełnianych noszą zwykli księża i klerycy przez cały rok oraz kardynałowie i biskupi w okresie zimowym; używane kolory:

- czarny – prezbiterzy bez dodatkowych godności, diakoni-celibatariusze oraz obłóczeni klerycy. Wełniane, z czarnym podbiciem. Przepisy nie pozwalały na obszycia w innym kolorze niż kolor biretu.

- czarny z fioletowym pomponem – prezbiterzy posiadający tytuł prałata lub kanonika. Prałaci di mantelletta podbicie mieli w kolorze karmazynowym, zaś prałaci di manttellone w fioletowym.

- czarny z czerwonym pomponem – protonotariusze pierwszych trzech klas.

- fioletowy – biskupi i arcybiskupi także zakonni, prałaci domowi – rzeczywiści Jego Świątobliwości oraz infułaci, administratorzy apostolscy oraz niektórzy niebędący biskupami wyżsi dostojnicy Kurii Rzymskiej, jedwabny lub z sukna, z zielonym podbiciem.

- czerwony – kardynałowie, także zakonni (jakkolwiek kardynałowie należący do katolickich Kościołów wschodnich często zachowują nakrycie głowy własnego Kościoła). Wykonane z jedwabiu falistego albo z sukna, z podbiciem szkarłatnym, zamiast pomponu jest jedwabna pętelka. Biretu otrzymanego na konsystorzu nigdy nie nosili, lecz dla okazania szacunku związanego z jego pochodzeniem, kładli go na zaszczytnym miejscu w swojej antykamerze pomiędzy dwoma świecznikami. Birety kardynałów in pectore spoczywały w prywatnej papieskiej kaplicy pod szklanymi kloszami.

- biały – używany w niektórych zakonach posiadających białe habity (papież mimo białej sutanny nie nosi biretu, w zastępstwie może używać camauro)

- w Polskim Narodowym Katolickim Kościele w RP administrator może używać biretu czarnego z niebieskim pomponem

- w Kościele Starokatolickim Mariawitów duchowni używają szarych biretów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1-3) Biret jest obecnie częścią oficjalnego stroju członków senatu wyższej uczelni, duchownych i sędziów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲirɛt, AS: bʹiret

Wiktionary

birginiak

gatunek wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka srokata, kaczka pstrokata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Polysticta stelleri|ref=tak., pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

Wiktionary

Birginiak, kaczka srokata, kaczka pstrokata (Polysticta stelleri) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). W sezonie lęgowym zamieszkuje północną Syberię i Alaskę; sporadycznie zalatuje do Polski. Jest narażony na wyginięcie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲirʲˈɟĩɲak, AS: bʹirʹǵĩńak

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kaczka srokata, pstrokaczka, edredon Stellera

Wiktionary

biriusa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, po połączeniu z Czuną tworzy Tasiejewę;

Wiktionary

Biriusa (ros. Бирюса; Ona, Она; w górnym biegu Bolszaja Biriusa, Большая Бирюса) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na terenie Kraju Krasnojarskiego i obwodu irkuckiego.

Źródło rzeki znajduje się w paśmie górskim Dżugłymskij Chriebiet (część Sajanu Wschodniego). Płynie w kierunku północnym, przez Wyżynę Środkowosyberyjską. Łączy się z rzeką Czuna, tworząc Tasiejewę (dopływ Angary). Jej długość wynosi 1012 km, a powierzchnia dorzecza – 54 700 lub 55 800 km². Rzeka zamarznięta jest w okresie od października lub listopada do przełomu kwietnia i maja.

Wikipedia

birkenau

(I 1942 - 27 I 1945) hitlerowski obóz koncentracyjny w Brzezince, część kompleksu obozowego Auschwitz

SJP.pl

Niemcy

- Birkenau – gmina w kraju związkowym Hesja, w powiecie Bergstraße

Polska

Dawne niemieckie nazwy miejscowości:

- Brzezinka (Gliwice)

- Brzezinka (powiat oświęcimski)

- Niewiadom

Zobacz też

- Auschwitz-Birkenau

Wikipedia

birkut

1. duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, o upierzeniu ciemnobrązowym, na głowie i ogonie - białym; berkut; bielik;
2. dawniej: strzała z orlimi piórami

SJP.pl

Birkut – polski herb szlachecki.

Wikipedia

birma

państwo w Azji; Myanmar, Mjanma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. zob. Mjanma.

Wiktionary

- Mjanma (Birma) – państwo w Azji

- Birma Brytyjska – kolonia brytyjska

- Górna Birma (Mjanma Właściwa) – region geograficzny

- Dolna Birma (Mjanma Zewnętrzna) – region geograficzny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polska reprezentacja dobrze grała w meczu z Birmą, ale przegrała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲirma, AS: bʹirma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birmańczyk mos., Birmanka ż., birmański mrz.

przym. birmański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Mjanma, Myanmar, Republika Związku Mjanmy, Związek Mjanmy, daw. Burma

Wiktionary

birman

potocznie: kot birmański

SJP.pl

birmańczyk

obywatel Birmy (Mjanmy, Myanmaru); Mjanmańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mjanmy (Birmy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲirˈmãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: bʹirmãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birma ż., birmański m.

:: fż. Birmanka ż.

przym. birmański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Mjanmańczyk

Wiktionary

birmanka

→ Birmańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mjanmy (Birmy)

Wiktionary

Patrz:
Birmańczyk
Wymowa:

IPA: bʲirˈmãŋka, AS: bʹirmãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birma ż., birmański

:: fm. Birmańczyk mos.

przym. birmański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Mjanmanka

Wiktionary

birmański

związany z Birmą (Myanmarem, Mjanmą, państwem w Azji); myanmarski, mjanmański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Mjanmy (Birmy);

Wiktionary

Język birmański (birm. မြန်မာဘာသာစကား) – język z grupy tybeto-birmańskiej języków chińsko-tybetańskich, używany jako język ojczysty przez około 35 milionów ludzi należących do grupy etnicznej Bamarów oraz przez dalsze 10 milionów jako środek komunikacji ponadetnicznej w Mjanmie, gdzie ma status języka urzędowego. Do jego zapisu stosuje się pismo birmańskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲirˈmãj̃sʲci, AS: bʹirmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birma ż., Birmańczyk m., Birmanka ż.

przym. birmańskojęzyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mjanmański

Wiktionary

birmańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem birmańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem birmańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku birmańskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲirˈmãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bʹirmãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

przym. birmański

rzecz. birmański mrz.

Wiktionary

birmingham

1. [czytaj: bermingem] miasto w Anglii;
2. [czytaj: berminghem] nazwa kilku miast w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Anglii, siedziba władz hrabstwa West Midlands;

(1.2) geogr. toponim, nazwa dwudziestu trzech miejscowości i gmin w USA

(1.3) astr. krater księżycowy na północnym krańcu Mare Frigoris

Wiktionary

Birmingham (ang. wym. /ˈbɜːrmɪŋəm/) – miasto (city) i dystrykt metropolitalny w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym West Midlands. W 2014 roku miasto liczyło 1 137 100 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. birminghamski

Wiktionary

birminghamczyk

[czytaj: bermingemczyk albo berminghemczyk] mieszkaniec Birminghamu

SJP.pl

birminghamka

[czytaj: bermingemka albo berminghemka] mieszkanka Birminghamu

SJP.pl

birminghamski

→ Birmingham

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Birminghamem, dotyczący Birminghamu

Wiktionary

Patrz:
Birmingham
Powiązane:

rzecz. Birmingham n./mrz.

Wiktionary

birobidżan

miasto w Rosji, stolica Żydowskiego Obwodu Autonomicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Wiktionary

Birobidżan (ros. Биробиджан, jid. ‏ביראָבידזשאַן‎) – miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie między rzekami Birą i Bidżanem, blisko granicy chińsko-rosyjskiej i szlaku Kolei Transsyberyjskiej. Stolica Żydowskiego Obwodu Autonomicznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po długich dyskusjach co do rejonu, w którym miałoby się skupić żydowskie osadnictwo, wybór padł na Birobidżan, wokół którego utworzono Żydowski Obwód Autonomiczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. birobidżanin mos., birobidżanka ż.

przym. birobidżański

Wiktionary

birobidżanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Birobidżanu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Birobidżanie powitali nas ciepłym – „Szolem” (Pokój wam).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birobidżan mrz.

:: fż. birobidżanka ż.

przym. birobidżański

Wiktionary

birobidżanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Birobidżanu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birobidżan mrz.

:: fm. birobidżanin mos.

przym. birobidżański

Wiktionary

birobidżański

przymiotnik od: Birobidżan (stolica Żydowskiego Obwodu Autonomicznego)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Birobidżanu, związany z Birobidżanem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Eksperyment birobidżański przyciągnął minimalną liczbę ludności żydowskiej i został faktycznie zawieszony w okresie Wielkiego Terroru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birobidżan mrz., birobidżanin mos., birobidżanka ż.

Wiktionary

birofil

miłośnik, znawca, zbieracz rekwizytów związanych z piwem, np. kapsli, puszek, etykiet, podkładek; birofilista

SJP.pl

Birofil (z niem. Bier piwo; gr. philos przyjaciel, miłujący) – miłośnik piwa, znawca gatunków, odmian i stylów piwnych, kolekcjoner rekwizytów związanych z piwem, np. etykiet, butelek, podkładek, naczyń i.in.

W odróżnieniu od piwosza birofil nie tylko lubi pić piwo, ale to zamiłowanie przeradza się w chęć zdobywania wiedzy o nim, oraz/lub zamiłowanie do zbierania akcesoriów związanych z piwowarstwem. Birofil-kolekcjoner buduje swoją kolekcję najczęściej z jednej dziedziny poszukując najstarszych, najcenniejszych, najrzadszych, najbardziej oryginalnych lub egzotycznych eksponatów np. etykiet z działających przed 1939 r. małych polskich browarów. Ceni unikalność posiadanego egzemplarza, zgłębia jego historię i okoliczności powstania. Dzięki swojej pasji kolekcjonerskiej odkrywa nowe eksponaty i próbuje ocalić od zniszczenia lub zapomnienia przedmioty piwowarskie związane z kulturą materialną przeszłych pokoleń.

Wikipedia

birofilia

kolekcjonowanie piwnych akcesoriów: etykiet, kapsli, podstawek, szklanek, kufli, serwetek, butelek

SJP.pl

Birofilistyka (lub birofilia) – hobby polegające na kolekcjonowaniu akcesoriów związanych z piwem.

Wikipedia

birofilista

miłośnik, znawca, zbieracz rekwizytów związanych z piwem, np. kapsli, puszek, etykiet, podkładek; birofil

SJP.pl

birofilistka

miłośniczka, znawczyni, zbieraczka rekwizytów związanych z piwem, np. kapsli, puszek, etykiet, podkładek

SJP.pl

birofilistyczny

→ birofilia, → birofilistyka

SJP.pl

Patrz:
birofilia, → birofilistyka

birofilistyka

kolekcjonowanie przedmiotów związanych z piwem

SJP.pl

Birofilistyka (lub birofilia) – hobby polegające na kolekcjonowaniu akcesoriów związanych z piwem.

Wikipedia

birofilka

→ birofil

SJP.pl

Patrz:
birofil

birofilski

→ birofil

SJP.pl

Patrz:
birofil

biroturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych z piwem, np. browarów, pubów itp. oraz smakowanie różnych gatunków piwa

SJP.pl

birr

jednostka monetarna Etiopii (1 birr = 100 centów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Etiopii;

Wiktionary

Geografia:

- Birr – historyczna nazwa miejscowości Buc we Francji

- Birr – miasto w Irlandii

- Birr – gmina w Szwajcarii, w kantonie Argowia, w okręgu Brugg

Inne:

- Birr – waluta w Etiopii

- Birr (ang. Birr Castle) – zamek w Irlandii

Osoby:

- Kevin Birr (ur. 1969) – amerykański curler

- Todd Birr (ur. 1968) – amerykański curler

Zobacz też:

- BIR

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲir, AS: bʹir

Wiktionary

birtugan

mieszaniec powstały przez skojarzenie wielbłąda jednogarbnego (dromadera) z dwugarbnym (baktrianem); tulu, nar

SJP.pl

Birtugan, wielbłąd mieszany, tulu, nar – hybryda wielbłąda jednogarbnego (dromadera) z dwugarbnym (baktrianem). Są spotykane w Afganistanie, Kazachstanie, Iranie, Rosji i Turcji. Birtugany są większe i silniejsze od swoich rodziców, mają jeden garb i są łagodniejsze w obejściu. W Kazachstanie samice birtuganów (hybryda F1) krzyżuje się ponownie z baktrianem dla uzyskania hybrydy F2 (3/4 baktriana i 1/4 dromadera).

Wikipedia

biruang

czarny niedźwiedź z białawą podkową na piersi; zamieszkuje lasy Półwyspu Indochińskiego i wysp Indonezji; niedźwiedź malajski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Helarctos|Horsfield|ref=tak., drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w południowej i południowo-wschodniej Azji;

Wiktionary

Biruang (Helarctos) – rodzaj ssaków drapieżnych z podrodziny Ursinae w obrębie rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Singapurze biruangi wyginęły.

Wiktionary

biruta

imię żeńskie

SJP.pl

Biruta (Birutė) – imię żeńskie pochodzenia litewskiego. Wywodzi się od słowa birti oznaczającego: „rozpraszać”, „wylewać”.

Imię należało w Polsce do rzadko nadawanych i takim pozostaje. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 160 kobiet o imieniu Biruta nadanym jako imię pierwsze oraz 64 kobiety noszące imię Biruta jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako pierwsze, imię Anna nosi 1 072 616 osób. Nieco do popularyzacji imienia przyczynił się Józef Ignacy Kraszewski.

Wikipedia

biryani

[czytaj: biriani] ryż zapiekany z mięsem i warzywami, danie kuchni indyjskiej

SJP.pl

birytualny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z podwójnym rytuałem, dotyczący podwójnego rytuału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Archeolodzy odkryli cmentarzysko birytualne z X wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rytuał mrz.

przym. rytualny

Wiktionary

birżański

przymiotnik

(1.1) dotyczący Birż, związany z Birżami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 1811 roku Radziwiłłowie z linii nieświeskiej, pod pretekstem niespłaconych długów, tracą dobra birżańskie na rzecz Tyszkiewiczów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Birże nmos., birżanin m., birżanka ż.

Wiktionary

bis

dodatkowy występ na życzenie publiczności

SJP.pl

Bis (z łac. „dwa razy, jeszcze raz”) – dodatkowy utwór, wykonany poza programem koncertu na życzenie publiczności.

Także entuzjastyczny okrzyk publiczności domagającej się ponownego wykonania utworu lub wykonania dodatkowego utworu, nieprzewidzianego w programie.

Określenie to użyte przy zapisie tekstu piosenki oznacza, że daną zwrotkę lub jej część należy powtórzyć.

Wikipedia

bisabolen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów (seskwiterpen), składnik olejków eterycznych, np. cytryny, oregano

SJP.pl

bisabolol

alkohol terpenowy uzyskiwany głównie z rumianku, działający kojąco

SJP.pl

bisacharyd

węglowodan zbudowany z dwóch cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniem glikozydowym; dwusacharyd, disacharyd, dwucukier, bioza

SJP.pl

bisaga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. wałkoń, nierób

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisagowani n.

czas. bisagować ndk.

Wiktionary

bisagować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. wymigiwać się od pracy, leniuchować

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. włóczyć się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisaga mos., bisagowani n.

Wiktionary

bisagowani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obijanie się, nieróbstwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisaga mos.

czas. bisagować ndk.

Wiktionary

bisajanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka rdzennej ludności zamieszkującej północno-zachodnie wybrzeże wyspy Borneo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Bisajanin mos.

Wiktionary

bisbigliando

wykonanie tremola na harfie

SJP.pl

bischofshofen

Bischofshofen – miasto, ośrodek narciarski i wypoczynkowy w Austrii, w kraju związkowym Salzburg, w powiecie St. Johann im Pongau, w dolinie rzeki Salzach.

Znajduje się tu kompleks skoczni narciarskich, w tym najbardziej znana skocznia im. Paula Ausserleitnera, na której corocznie 6 stycznia kończy się Turniej Czterech Skoczni.

W mieście jest stacja kolejowa Bischofshofen.

Liczy 10309 mieszkańców (1 stycznia 2015).

Wikipedia

bisdiapason

odległość dwóch oktaw; termin stosowany w traktatach teoretycznych Średniowiecza i Renesansu

SJP.pl

bise

skrót od: Bank Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych

SJP.pl

Bise – lokalny wiatr wiejący głównie ze wschodu i północnego wschodu, nad obniżeniem między Alpami a Jurą. Latem przynosi suche powietrze, pogoda jest słoneczna, a temperatura odpowiednia do pory roku. Zimą napływające powietrze jest zimne i wilgotne oraz duże niskie zachmurzenie. Efekty wiatru są szczególnie odczuwalne w okolicy Genewy.

Powstaje gdy nad Morzem Śródziemnym jest niż, a nad północną częścią środkowej Europy jest wyż.

Wikipedia

bisegmentacja

podział na dwa segmenty

SJP.pl

biseks

potocznie o biseksualiście; bi

SJP.pl

bisekstylny

przymiotnik

(1.1) określenie roku przestępnego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 45 roku p.n.e. Rzymianie wprowadzili rok bisekstylny, aby co cztery lata wyrównać czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲisɛkˈstɨlnɨ, AS: bʹisekstylny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisekstyl

Wiktionary

biseksualista

osoba odczuwająca pociąg płciowy do mężczyzn i kobiet; potocznie: biseks, bi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) seks. osoba odczuwająca pociąg seksualny do ludzi obydwu płci

Wiktionary

Biseksualność (z łac. bi „oboje, dwa” oraz z łac. sexualis „płciowy”), także: biseksualizm – romantyczny lub seksualny pociąg, oraz zachowania seksualne wobec zarówno mężczyzn, jak i kobiet, bądź też wobec więcej niż jednej płci biologicznej lub kulturowej. Jest również definiowany jako romantyczny lub seksualny pociąg do osób każdej płci lub tożsamości płciowej, których poprawnym określeniem jest panseksualność lub omniseksualność.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był to film o starszym homoseksualiście zakochanym w młodszym biseksualiście, który ma romans z kobietą - sytuacja ta nie była mi obca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲisɛksuwaˈlʲista, AS: bʹiseksuu̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biseksualizm m., biseksualność ż., biseks m.

:: fż. biseksualistka ż.

przym. biseksualny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. biseks; środ. LGBT bizon

Wiktionary

biseksualistka

→ biseksualista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) seks. kobieta odczuwająca pociąg seksualny do ludzi obydwu płci

Wiktionary

Patrz:
biseksualista
Wymowa:

IPA: ˌbʲisɛksuwaˈlʲistka, AS: bʹiseksuu̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biseksualizm m., biseksualność ż., biseks m.

:: fm. biseksualista m.

przym. biseksualny

Wiktionary

biseksualizm

popęd płciowy do obojga płci; biseksualność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

(1.2) biol. występowanie u danego osobnika gruczołów płciowych zarówno męskich, jak i żeńskich

Wiktionary

Biseksualność (z łac. bi „oboje, dwa” oraz z łac. sexualis „płciowy”), także: biseksualizm – romantyczny lub seksualny pociąg, oraz zachowania seksualne wobec zarówno mężczyzn, jak i kobiet, bądź też wobec więcej niż jednej płci biologicznej lub kulturowej. Jest również definiowany jako romantyczny lub seksualny pociąg do osób każdej płci lub tożsamości płciowej, których poprawnym określeniem jest panseksualność lub omniseksualność.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲisɛksuˈwalʲism̥, AS: bʹiseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. seks mrz., biseksualność ż., biseksualista m., biseksualistka ż.

przym. biseksualny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biseksualność

(1.2) dwupłciowość, obupłciowość, obojnactwo, obojnaczość, obojnaczność, hermafrodytyzm, interseksualizm

Wiktionary

biseksualność

popęd płciowy do obojga płci; biseksualizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest biseksualne; cecha tych, którzy są biseksualni

Wiktionary

Biseksualność (z łac. bi „oboje, dwa” oraz z łac. sexualis „płciowy”), także: biseksualizm – romantyczny lub seksualny pociąg, oraz zachowania seksualne wobec zarówno mężczyzn, jak i kobiet, bądź też wobec więcej niż jednej płci biologicznej lub kulturowej. Jest również definiowany jako romantyczny lub seksualny pociąg do osób każdej płci lub tożsamości płciowej, których poprawnym określeniem jest panseksualność lub omniseksualność.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. seks mrz., biseksualizm m., biseksualista m., biseksualistka ż.

przym. biseksualny

przysł. biseksualnie

Wiktionary

biseksualny

1. obupłciowy, hermafrodytyczny; obojnaczy, obojnacki;
2. taki, który odczuwa pociąg seksualny do obu płci

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) seks. odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

(1.2) biol. dotyczący organizmu obupłciowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O tym aktorze opowiada się, że jest biseksualny.

(1.1) Bifobia może dotykać osoby, które niekoniecznie są biseksualne, ale są postrzegane jako takie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲisɛksuˈwalnɨ, AS: bʹiseksuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biseksualistka ż., seks mrz., biseksualizm m., biseksualista m., biseksualność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. i na żagiel, i na parę

(1.2) dwupłciowy, hermafrodytyczny, obojnacki, obojnaczy, obupłciowy

Wiktionary

biseptol

lek używany w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, układu moczowego i przewodu pokarmowego

SJP.pl

Kotrimoksazol (farm. Cotrimoxazolum ang. co-trimoxazole) – farmaceutyczna nazwa preparatu złożonego, zawierającego mieszaninę trimetoprimu z sulfametoksazolem (klasyfikacja ATC: J01EE01) w stosunku 1:5, o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.

Wikipedia

bisfenol

bisfenol A - związek stosowany w produkcji tworzyw sztucznych

SJP.pl

bishalter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. biustonosz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zeflik, kaj je mój bishalter?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lajbik

Wiktionary

bishop

- Biskup

- Bishop – brytyjskie działo samobieżne z czasów drugiej wojny światowej

- Bishop – jeden z bohaterów komiksu X-Men

- Bishop – android, jeden z bohaterów filmów Obcy – decydujące starcie i Obcy 3

- Ben Bishop – hokeista amerykański

- Edmund Bishop – historyk angielski

- Elizabeth Bishop – poetka

- Maurice Bishop – polityk grenadyjski

- William Bishop – pilot

Wikipedia

bisior

1. naszyjnik z pereł naszywanych na jedwabnej taśmie;
2. dawniej: cenna tkanina, najczęściej lniana;
3. wydzielina gruczołu bisiorowego małży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. wiązka jedwabistych nici powstająca z szybko krzepnącej wydzieliny niektórych małży;

(1.2) daw. cienka tkanina wyrabiania z bisioru (1.1)

(1.3) daw. delikatna i kosztowna tkanina (bawełniana, lniana lub wełniana)

(1.4) wisior, feston, girlanda

(1.5) lśniące paciorki

Wiktionary

Bisior (starorus. biser – naszyjnik z pereł) – wiązka jedwabistych nici powstająca z szybko krzepnącej wydzieliny niektórych, głównie morskich małży (omułek, szołdra) lub rzadko słodkowodnych (racicznica). Wśród gatunków występujących w Polsce bisior wytwarza racicznica zmienna.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Niektóre zaś komnaty całe od złota; krzesła i ławy bisiorem albo lamą kryte, stoły z marmuru i alabastru […]

(1.3) Sam pan Sobieski stanął w kapiącym od złota i bisiorów namiocie Husseina-baszy i z niego wieści o szczęśliwym zwycięstwie na wszystkie strony przez lotnych gońców rozsyłał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiɕɔr, AS: bʹiśor

Wiktionary

Powiązane:

przym. bisiorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) morski jedwab

Wiktionary

bisiorka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Bisiorka (Biziura lobata) – trudny do sklasyfikowania gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Australię razem z Tasmanią. Samce są większe, bardziej barwne i posiadające unikalny wśród kaczek przydatek głowowy na brodzie, który podczas toków może się powiększać do rozmiarów piłki golfowej. Samice także mają ten płat skórny, ale jest on mniejszy i nie tak ciemny jak u samca. Gatunek ten żywi się głównie bezkręgowcami (mięczakami, małżami i owadami), choć czasem zjada również materię roślinną, a nawet kaczęta innych blaszkodziobych. Według IUCN nie jest zagrożona wyginięciem, klasyfikuje się ją jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern).

Wikipedia

bisiorowy

→ bisior

SJP.pl

Patrz:
bisior

biskajski

1. związany z Zatoką Biskajską, zatoką między Francją a Półwyspem Iberyjskim;
2. wieloryb a. wal biskajski - ssak o czarnym ubarwieniu, możliwe też białe plamy, osiągający długość ciała 13-18 metrów i nawet ponad 50 ton masy ciała, żyjący w wodach oceanicznych, zagrożony wyginięciem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. związany z Bizkaią, dotyczący Bizkai (krainy w Kraju Basków)

(1.2) związany z Zatoką Biskajską, dotyczący Zatoki Biskajskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt języka baskijskiego używany w Bizkai

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzisiaj zjedliśmy dorsz po biskajsku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biskajczyk mos., Biskajka ż.

Wiktionary

biski

nazwisko

SJP.pl

biskowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, położona nad rzeką Strwiąż;

Wiktionary

Biskowice (ukr. Бісковичі) – wieś w zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, w siedziba hromady Biskowice.

Ludność: ok. 2000 – 2500 mieszkańców. Położona nad rzeką Strwiąż.

We wsi jest przystanek kolejowy Biskowice.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biskowicki

Wiktionary

biskup

w Kościołach katolickich i prawosławnych: duchowny mający najwyższy stopień święceń kapłańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tylko biskup może udzielić bierzmowania.

(1.1) Małżeństwo niedopełnione, zawarte przez ochrzczonych lub między stroną ochrzczoną i stroną nieochrzczoną, może być ze słusznej przyczyny rozwiązane przez Biskupa Rzymskiego, na prośbę obydwu stron lub tylko jednej, choćby druga się nie zgadzała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiskup, AS: bʹiskup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupstwo n., Biskupin m., Biskupiec m., Biskupice nmos., Biskupów m., Biskupie n., arcybiskup m., arcybiskupstwo n.

:: zdrobn. biskupek m.

:: fż. biskupa ż., biskupka ż.

przym. biskupi, arcybiskupi, biskupiński

skr. bp

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ordynariusz, apostoł, purpurat; skr. bp

Wiktionary

biskupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. zwierzchniczka kościelna wysokiego szczebla, zwykle luterańskiego, kierująca diecezją

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od biskup

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 2023 r. pierwsza Polska została biskupą Kościoła luterańskiego w Wielkiej Brytanii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupstwo n., arcybiskup m., Biskupin m., biskupek m., Biskupiec m., Biskupice nmos., Biskupów m., Biskupie n., arcybiskup m., arcybiskupstwo n.

:: fm. biskup m.

:: zdrobn. biskupka ż.

przym. biskupi, biskupiński, arcybiskupi

skr. bp, abp

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biskupka

Wiktionary

biskupczanin

mieszkaniec Biskupca

SJP.pl

biskupczanka

mieszkanka Biskupca

SJP.pl

biskupi

1. taki, który jest charakterystyczny dla biskupa lub jest w posiadaniu biskupa;
2. taki, który jest fioletowy z odcieniem amarantowym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. dotyczący do biskupa, związany z biskupem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor amarantowofioletowy, taki jak kolor szaty biskupa

forma rzeczownika.

(3.1) M. i W. lm. od: biskup

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjął święcenia biskupie w nowej katedrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲisˈkupʲi, AS: bʹiskupʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskupka ż., biskupinianka ż., biskup mos., biskupowanie n., biskupstwo n., biskupszczyzna ż., Biskupin mrz., Biskupiec m., Biskupice nmos.

czas. przest. biskupować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) episkopalny

Wiktionary

biskupice

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Zabrza;
3. wieś na Słowacji

SJP.pl

W Polsce

- Biskupice – część miasta Wiązów

- Biskupice – część miasta Zabrze

- Biskupice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Legnickie Pole

- Biskupice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Syców

- Biskupice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała

- Biskupice – kolonia w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów

- Biskupice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski

- Biskupice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów

- Biskupice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łubianka

- Biskupice – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Trawniki

- Biskupice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz

- Biskupice – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów

- Biskupice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice

- Biskupice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów

- Biskupice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce

- Biskupice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice

- Biskupice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży

- Biskupice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin

- Biskupice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów

- Biskupice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna

- Biskupice – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Radłów

- Biskupice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn

- Biskupice – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica

- Biskupice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Pacanów

- Biskupice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie

- Biskupice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce

- Biskupice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo

- Biskupice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt

- Biskupice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

biskupicki

przymiotnik od: Biskupice

SJP.pl

biskupiec

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie olsztyńskim;

Wiktionary

Biskupiec (lub Biskupiec Reszelski; niem. Bischofsburg) – miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Biskupiec. Miasto położone jest na Pojezierzu Olsztyńskim nad rzeką Dymer.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲisˈkupʲjɛt͡s, AS: bʹiskupʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskupka ż., biskupczanin m., biskupczanka ż., biskup mos., biskupstwo n.

przym. biskupiecki, biskupi

Wiktionary

biskupiecki

przymiotnik od: Biskupiec, Biskupiec Pomorski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Biskupca

(1.2) dotyczący Biskupca Pomorskiego

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. Biskupiec m., biskupczanin m., biskupczanka ż.

Wiktionary

biskupin

1. wieś w Polsce;
2. osiedle we Wrocławiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa dzielnicy Wrocławia oraz kilku wsi w Polsce;

(1.2) archeol. nazwa stanowiska archeologicznego na Pojezierzu Gnieźnieńskim związanego z kręgiem kultury łużyckiej;

Wiktionary

Gród w Biskupinie – stanowisko archeologiczne na Pojezierzu Gnieźnieńskim we wsi Biskupin w województwie kujawsko-pomorskim. Odkrycie osady było jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach polskiej i europejskiej archeologii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia mieszka w Biskupinie i jeżdżę do niej co roku na wakacje.

(1.2) Zachowane szczątki grodu w Biskupinie pochodzą z ósmego wieku p.n.e..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲisˈkupʲĩn, AS: bʹiskupʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskupka ż., biskup mos., biskupinianin mos., biskupinianka ż., biskupstwo n., arcybiskup mos.

przym. biskupi, biskupiński

Wiktionary

biskupinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Biskupina

(1.2) osoba pochodząca z Biskupina, urodzona w Biskupinie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Lechosław jest rodowitym biskupinianinem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biskupin mrz.

:: fż. biskupinianka ż.

przym. biskupiński

Wiktionary

biskupinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Biskupina

(1.2) kobieta pochodząca z Biskupina, urodzona w Biskupinie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biskupin mrz.

:: fm. biskupinianin m.

przym. biskupi, biskupiński

Wiktionary

biskupiński

przymiotnik od: Biskupin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Biskupina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uczeni coraz częściej kwestionują prasłowiańskość osady biskupińskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskupka ż., biskup mos., Biskupin m., biskupinianin mos., biskupinianka ż.

Wiktionary

biskupka

w niektórych Kościołach chrześcijańskich: kobieta mająca najwyższy stopień święceń kapłańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. w kościołach chrześcijańskich duchowna wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowana na urząd biskupi, najczęściej kierująca diecezją

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biskup senior i biskupka señorita spróbowali ostrej enchillady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupstwo n., arcybiskupstwo n., arcybiskup mos., Biskupin mrz., Biskupiec mrz., Biskupice nmos., Biskupów mrz., Biskupie n., biskupek mos.

:: fm. biskup mos.

przym. biskupi, arcybiskupi, biskupiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kobieta biskup

Wiktionary

biskupnica

Biskupnica (niem. Bischofswalde, kaszub. Biskùpnica) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Człuchów przy trasie linii kolejowej Człuchów-Szczecinek. Wieś jest siedzibą sołectwa Biskupnica, w którego skład wchodzi również miejscowość Gębarzewo.

Wikipedia

biskupski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Biskupski – polski aktor teatralny i filmowy

- Ludwik Biskupski – turecki historyk i działacz Polonii w Turcji

- Maciej Biskupski – polski socjolog, działacz samorządowy

- Mieczysław Biskupski – polski prawnik, korporant, oficer II Korpusu Polskiego w Rosji, rotmistrz WP, urzędnik państwowy, oficer AK.

- Stanisław Biskupski – kapitan WP, działacz niepodległościowy, harcerz, inwalida wojenny

- Stefan Biskupski – katolicki duchowny, profesor prawa kanonicznego

- Stefan Biskupski – polski polityk

- Stefan Biskupski – polski rolnik, ziemianin, działacz społeczny, rotmistrz WP, urzędnik państwowy

- Tadeusz Biskupski – polski inżynier chemik, oficer, przedsiębiorca

- Wincenty Biskupski – polski adwokat, wydawca, polityk, działacz gospodarczy i społeczny

Wikipedia

biskupstwo

1. jednostka podziału terytorialnego w Kościele; diecezja
2. urząd, godność biskupa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. godność, urząd biskupa

(1.2) kośc. praw. administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

Wiktionary

- Biskupstwo – urząd kościelny sprawowany przez biskupa

- Biskupstwo – diecezja, biskupstwo rezydencjalne czyli terytorium, na którym biskup wykonuje swą władzę

- Biskupstwo – biskupstwo misyjne

- Biskupstwo – biskupstwo tytularne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten polski purpurat nie cenił sobie swojego biskupstwa.

(1.2) To biskupstwo ustanowił Ojciec Święty Jan Paweł II.

(1.2) Biskupstwo pomezańskie jest diecezją tytularną bp. Adama Wodarczyka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskupa ż., biskup m., Biskupin m., Biskupiec m., Biskupice nmos., biskupka ż.

przym. biskupi

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) diecezja; skr. bpstwo

Wiktionary

biskwit

1. lekkie, dobrze wypieczone ciasto cukiernicze; biszkopt;
2. trwałe pieczywo cukiernicze, np. herbatnik, suchar;
3. przedmiot dekoracyjny przypominający marmur;
4. półprodukt w przemyśle ceramicznym; biszkopt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wstępnie wypalona ceramika przed szkliwieniem;

(1.2) ceramika nieszkliwiona o powierzchni przypominającej marmur

(1.3) cuk. ciasto biszkoptowe

Wiktionary

- Biskwit – przedmiot dekoracyjny z porcelany nieszkliwionej, przypominającej marmur. Także półprodukt w przemyśle ceramicznym.

- Biskwit – lekki wypiek ciasto cukierniczy, biszkopt

Zobacz też: Bisquit

Wikipedia

Powiązane:

przym. biskwitowy

rzecz. biskwitowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) ciasto biszkoptowe, biszkopt

Wiktionary

biskwitować

wyżarzać surowy wyrób ceramiczny przed szkliwieniem w temperaturze 900°C

SJP.pl

biskwitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wypalanie surowego wyrobu ceramicznego przed szkliwieniem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskwit m.

czas. biskwitować

Wiktionary

biskwitowy

→ biskwit

SJP.pl

Patrz:
biskwit

bislama

język kreolski powstały na bazie angielskiego, język urzędowy Vanuatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. jeden z języków urzędowych na Vanuatu;

Wiktionary

Język bislama (od fr. bichelamar, bêche-de-mer) – język kreolski powstały na bazie angielskiego. Jest jednym z języków urzędowych na Vanuatu, gdzie stanowi środek komunikacji międzygrupowej (lingua franca). Posługuje się nim około 200 tys. osób.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bislama

* baskijski: (1.1) bislama

* słowacki: (1.1) bislama ż.

* szwedzki: (1.1) bislama

* włoski: (1.1) bislama m.

źródła.

== bislama (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. bislama

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲisˈlãma, AS: bʹislãma

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bislama

* baskijski: (1.1) bislama

* słowacki: (1.1) bislama ż.

* szwedzki: (1.1) bislama

* włoski: (1.1) bislama m.

źródła.

== bislama (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. bislama

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bismala

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; basmala, bismilla, bismillah

SJP.pl

bismarck

[czytaj: bismark] nazwisko, np. Otto von Bismarck (1815-98), niemiecki książę, pierwszy kanclerz zjednoczonego cesarstwa niemieckiego

SJP.pl

- Otto von Bismarck – niemiecki polityk, kanclerz II Rzeszy

- Georg von Bismarck − niemiecki oficer Wehrmachtu w randze generała porucznika

- Pancerniki typu „Bismarck” – typ pancerników niemieckich z okresu II wojny światowej

- „Bismarck” – niemiecki pancernik z okresu II wojny światowej

- Archipelag Bismarcka – grupa wysp w zachodniej części Oceanu Spokojnego

- Morze Bismarcka – morze międzywyspowe, część Oceanu Spokojnego

- Bismarck – brazylijski piłkarz

- Bismarck-Tunnel – dawna piwiarnia w Poznaniu

Wikipedia

bismarkowski

taki jak u Bismarcka, charakterystyczny dla Bismarcka

SJP.pl

bismilla

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, basmala, bismillah

SJP.pl

Basmala (arab. ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm) rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

Wikipedia

bismillah

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, bismilla, basmala

SJP.pl

Basmala (arab. ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm) rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

Wikipedia

bisować

odgrywać, odśpiewywać bis; powtarzać

SJP.pl

bisowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. powtarzanie utworu albo wykonywanie dodatkowego utworu na życzenie publiczności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bis m.

czas. bisować

Wiktionary

bisowy

przymiotnik od: bis

SJP.pl

bissau

stolica Gwinei Bissau

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gwinei Bissau;

Wiktionary

Bissau – stolica Gwinei Bissau. Jest największym miastem i głównym portem kraju z 427 400 mieszkańcami (2007). Położone na wyspie u ujścia rzeki Gêba do Oceanu Atlantyckiego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Bissau|Ms=Bissau.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bissauczyk mos., bissauka ż.

przym. bissauski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bissau

* arabski: (1.1) بيساو

* azerski: (1.1) Bisau

* baskijski: (1.1) Bissau

* bułgarski: (1.1) Бисау

* czeski: (1.1) Bissau

* francuski: (1.1) Bissau

* hiszpański: (1.1) Bisáu

* koreański: (1.1) korpłd|비사우., korpłn|비싸우.

* słowacki: (1.1) Bissau n.

* szwedzki: (1.1) Bissau n.

* ukraiński: (1.1) Бісау

* włoski: (1.1) Bissau ż.

źródła.

== Bissau (język angielski.) ==

thumb|Bissau (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bissau

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲisːaw, AS: bʹi•sau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bissauczyk mos., bissauka ż.

przym. bissauski

Wiktionary

bissauczyk

[czytaj: bissałczyk] mieszkaniec Bissau (stolicy Gwinei Bissau)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bissau; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bissau n.

:: fż. bissauka ż.

przym. bissauski

Wiktionary

bissauka

[czytaj: bissałka] mieszkanka Bissau (stolicy Gwinei Bissau)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bissau; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bissau n.

:: fm. bissauczyk mos.

przym. bissauski

Wiktionary

bissauski

→ Bissau [czytaj: bissałski]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bissau

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲisˈːawsʲci, AS: bʹi•sau̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bissau n., bissauczyk mos., bissauka ż.

Wiktionary

bista

nazwisko, np. Henryk Bista (zm. 1997), aktor

SJP.pl

bistabilność

→ bistabilny

SJP.pl

Patrz:
bistabilny

bisti

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) perska moneta o wartości 20 dinarów;

Wiktionary

Bisti – perska moneta o wartości 20 dinarów, bita od XVI wieku. Bisti najdłużej emitowano w Gruzji pod okupacją rosyjską – do 1810 r., gdzie odpowiadała dwóm kopiejkom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲistʲi, AS: bʹistʹi

Wiktionary

bistor

kremplina; we włókiennictwie:
1. skędzierzawiona przędza syntetyczna o dużej puszystości;
2. tkanina, dzianina z tej przędzy;
3. potocznie: odzież z takiej dzianiny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. przędza syntetyczna produkcji polskiej o dużej puszystości; także tkanina, dzianina z tej przędzy;

(1.2) pot. ubranie z bistoru (1.1)

Wiktionary

Kremplina – nazwa handlowa dzianiny z włókna poliestrowego, która była popularna w Polsce w latach 70. XX wieku. Była wykorzystywana do szycia garniturów i sukienek; nie rozciągająca się, nieprzewiewna i nie gniotąca się. Z ang. 'crimplene'.Cieńszy zamiennik krempliny to bistor.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲistɔr, AS: bʹistor

Wiktionary

Powiązane:

przym. bistorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kremplina

Wiktionary

bistorowy

przymiotnik od: bistor

SJP.pl

bistr

ciemnobrązowa farba sporządzana z sadzy drzewnej, stosowana w średniowieczu w malarstwie akwarelowym i ceramicznym

SJP.pl

Wikipedia

bistro

rodzaj baru z prostymi daniami, zakąskami, alkoholami; niewielka restauracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. gastr. niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

Wiktionary

Bistro – niewielki, często zajmujący narożny budynek lokal gastronomiczny, który jest specyficzną kombinacją restauracji z barem i kawiarnią.

Zazwyczaj w bistrach panuje klimat luźnej elegancji, który odróżnia te lokale od typowych, poważnych restauracji. Jest to zwykle miejsce, gdzie można zarówno przekąsić coś „na szybko” przy kontuarze baru, popijając kieliszkiem wina albo filiżanką kawy, jak i zjeść pełny obiad przy małym, okrągłym stoliku. Charakterystyczną cechą bistr paryskich są przeszklone ściany uchylne, które latem są otwierane na oścież, tak aby „ulica wchodziła do wnętrza lokalu”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wciąż wspominam to bistro na Montmartre i jego niepowtarzalną atmosferę.

(1.1) Gdzieś w Paryżu mieście jest małe, nocne bistro • Gdzie z napojów pija się tylko wódkę czystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲistrɔ, AS: bʹistro

Wiktionary

bisulfat

kwaśny siarczan sodowy

SJP.pl

bisurman

bisurmanin; dawniej:
1. pogardliwie o wyznawcy islamu;
2. urwis, hultaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pogard. wyznawca islamu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisurmanin mos.

czas. bisurmanić

Wiktionary

bisurmanić

1. robić, co się chce, prowadzić hulaszcze życie; hulać, bradziażyć, lumpować, lampartować się;
2. łobuzować, psocić, rozrabiać;
3. uwodzić czyjąś żonę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. nawracać na wiarę mahometańską; turczyć

czasownik zwrotny niedokonany bisurmanić się

(2.1) daw. wieść hulaszcze życie

(2.2) daw. psocić

(2.3) daw. przyjmować islam; Gloger|Bisurman|bisurman.

Wiktionary

Przykłady

(2.2) Młodzi bisurmanili się, urządzali psie figle, starsi pili alkohol, urządzali burdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲisurˈmãɲit͡ɕ, AS: bʹisurmãńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisurmaństwo n., bisurman m., bisurmanienie n., bisurmanin mos.

Wiktionary

Synonimy:

(2.3) turczyć się

Wiktionary

bisurmanica

→ bisurman

SJP.pl

Patrz:
bisurman

bisurmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bisurmanić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bisurmanić

rzecz. bisurmanin mos.

Wiktionary

bisurmanin

bisurman; dawniej:
1. pogardliwie o wyznawcy islamu;
2. urwis, hultaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pogard. wyznawca islamu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisurman m., bisurmanienie n.

czas. bisurmanić

przym. bisurmański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. bisurman; przest. mahometanin, islamista; neutralnie muzułmanin

Wiktionary

bisurmanka

→ bisurman

SJP.pl

Patrz:
bisurman

bisurmański

→ bisurman, → bisurmanin (dawniej, pogardliwie: muzułmański)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stpol. mahometański, islamski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲisurˈmãj̃sʲci, AS: bʹisurmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisurmanin mos.

Wiktionary

bisz

nazwisko

SJP.pl

Bisz, właśc. Jarosław Jaruszewski (ur. 9 maja 1984 w Bydgoszczy) – polski raper, poeta i producent muzyczny. Jarosław Jaruszewski znany jest przede wszystkim z występów w zespole hip-hopowym B.O.K. Współtworzył także duety wraz z producentami muzycznymi Kosą i Pekro. Prowadzi ponadto solową działalność artystyczną.

Bisz współpracował ponadto m.in. z takimi wykonawcami jak: Miuosh, Vixen, Tau (Medium), Cira, Buka oraz Vienio, Sarius, czy VNM.

Wikipedia

biszcza

wieś w Polsce

SJP.pl

Biszcza (do 30 grudnia 1999 Biszcza Pierwsza) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biszcza. Leży na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Łazowną.

Wieś królewska Biescza, położona była w 1589 roku w starostwie niegrodowym krzeszowskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego.

Wikipedia

biszczański

→ Biszcza

SJP.pl

Patrz:
Biszcza

biszewo

Biszewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Grodzisk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Dziadkowicach.

Wikipedia

biszkecki

→ Biszkek (stolica Kirgistanu); biszkekański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Biszkek, związany z miastem Biszkek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈʃkɛt͡sʲci, AS: bʹiškecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biszkek mrz., biszkekańczyk mos., biszkekanka ż.

przym. biszkekański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biszkekański

Wiktionary

biszkek

stolica Kirgistanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kirgistanu;

Wiktionary

Biszkek (kirg. Бишкек, trl. Biškek, trb. Biszkek; ros. Бишкек, trl. Biškek, trb. Biszkiek; do roku 1926 Piszpek, w latach 1926–1991 Frunze) – stolica i największe miasto Kirgistanu, położone w Tienszanie u podnóża Gór Kirgiskich w Kotlinie Czujskiej, nad rzekami Ała Arcza i Ałamedin. Na północy miasto przecina kanał Wielki Czujski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲiʃkɛk, AS: bʹiškek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biszkekańczyk mos., biszkekanka ż.

przym. biszkekański, biszkecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Biszbek, Piszpek, Frunze

Wiktionary

biszkekańczyk

mieszkaniec Biszkeku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Biszkeku; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biszkek mrz.

:: fż. biszkekanka ż.

przym. biszkecki, biszkekański

Wiktionary

biszkekanka

mieszkanka Biszkeku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Biszkeku; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biszkek mrz.

:: fm. biszkekańczyk mos.

przym. biszkecki, biszkekański

Wiktionary

biszkekański

→ Biszkek (stolica Kirgistanu); biszkecki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Biszkekiem (stolicą Kirgistanu)

Wiktionary

Powiązane:

przym. biszkecki

rzecz. biszkekańczyk mos., Biszkek mrz., biszkekanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biszkecki

Wiktionary

biszkokt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. biszkopt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiʃkɔkt, AS: bʹiškokt

Wiktionary

biszkopcik

zdrobnienie od: biszkopt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od biszkopt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie biszkopt, lecz tylko mały biszkopcik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biszkopt m.

przym. biszkoptowy

Wiktionary

biszkopt

wyrób cukierniczy z ciasta o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. spoż. lekkie, suche ciasto używane do wyrobów cukierniczych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. ciastko z biszkoptu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) środ. harc. nowy harcerz, bez stopnia, przed Przyrzeczeniem Harcerskim

Wiktionary

Ciasto biszkoptowe (biszkopt, daw. biszkokt, z łac. bis coctus = dwa razy gotowany) – rodzaj lekkiego ciasta przyrządzanego na bazie jaj z małym dodatkiem mąki pszennej i cukru. Przy wyrobie niektórych wyrobów biszkoptowych dodaje się też niewielką ilość tłuszczu (nie mylić z ciastem biszkoptowo-tłuszczowym). Ciasto biszkoptowe charakteryzuje się lekkością, puszystością, porowatością i elastycznością.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do biszkoptu potrzebnych będzie pięć jajek.

(1.1) Upiekłam dwa biszkopty, teraz muszę poprzekładać je masami.

(2.1) Zrobić sernik na zimno na biszkoptach czy na herbatnikach?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiʃkɔpt, AS: bʹiškopt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. biszkopcik

przym. biszkoptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biskwit; stpol. biszkokt

Wiktionary

biszkoptowy

związany z biszkoptem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. dotyczący biszkoptu, związany z biszkoptem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie lubię, ciasta biszkoptowego, zawsze zjadam samą galaretkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiʃkɔpˈtɔvɨ, AS: bʹiškoptovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biszkopt m., biszkopcik m.

Wiktionary

biszkopty

wyrób cukierniczy z ciasta o tej samej nazwie

SJP.pl

Ciasto biszkoptowe (biszkopt, daw. biszkokt, z łac. bis coctus = dwa razy gotowany) – rodzaj lekkiego ciasta przyrządzanego na bazie jaj z małym dodatkiem mąki pszennej i cukru. Przy wyrobie niektórych wyrobów biszkoptowych dodaje się też niewielką ilość tłuszczu (nie mylić z ciastem biszkoptowo-tłuszczowym). Ciasto biszkoptowe charakteryzuje się lekkością, puszystością, porowatością i elastycznością.

Wikipedia

biszofit

minerał, uwodniony chlorek magnezu

SJP.pl

Biszofit – minerał z grupy halogenków, którego głównym składnikiem jest sześciowodny chlorek magnezu, MgCl_2·6H_2O.

Jest ewaporatem powstałym na dnie morskim w okresie permu.

Został on odkryty w Staßfurcie przez niemieckiego geologa Gustava Bischofa w drugiej połowie XIX wieku. Minerał otrzymał nazwę na cześć swojego odkrywcy.

Wikipedia

biszofitowy

→ biszofit

SJP.pl

Patrz:
biszofit

biszon

potocznie: pies rasy bichon frise

SJP.pl

biszt

tradycyjny męski płaszcz arabski wykonany z wełny

SJP.pl

Wikipedia

bisztynczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bisztynka

(1.2) osoba pochodząca z Bisztynka, urodzona w Bisztynku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bisztynczanie z niechęcią przyjęli decyzję o zmianie nazw ulic Pawła Findera i Mariana Buczka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bisztynek m.

:: fż. bisztynczanka ż.

przym. bisztynecki

Wiktionary

bisztynczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bisztynka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bisztynek m.

:: fm. bisztynczanin m.

przym. bisztynecki

Wiktionary

bisztynecki

przymiotnik od: Bisztynek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bisztynka, związany z Bisztynkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dali na mszę za duszę babki w bisztyneckim kościele.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bisztynek m., bisztynczanin mos., bisztynczanka ż.

Wiktionary

bisztynek

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Bisztynek (niem. Bischofstein) – miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bisztynek.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Bisztynek liczył 2156 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dodatkowo Bisztynek otrzymał 30 włók we wsi Dąbrowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈʃtɨ̃nɛk, AS: bʹištỹnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bisztynczanin mos., bisztynczanka ż.

przym. bisztynecki

Wiktionary

bisztynianin

mieszkaniec Bisztynka (miasta w Polsce)

SJP.pl

bisztynianka

mieszkanka Bisztynka (miasta w Polsce)

SJP.pl

bit

1. rockowa muzyka rozrywkowa popularna w latach 60. XX wieku, charakteryzująca się silnie zaznaczonym rytmem; beat, bigbit, big-beat, mocne uderzenie;
2. w muzyce: równomierne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu; beat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. mat. najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;

(1.2) techn. wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;

(1.3) muz. rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu

Wiktionary

Bit (z ang., kawałek, także skrót od binary digit, czyli cyfra dwójkowa) – najmniejsza ilość informacji potrzebna do określenia, który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyjął układ. Jednostka logiczna.

Jest to również najmniejsza jednostka informacji używana w odniesieniu do sprzętu komputerowego, a oznaczana jest za pomocą „b”. Często mylnie używa się podstawowych przedrostków z układu SI (o mnożniku 1000), podczas gdy powinny być stosowane przedrostki binarne (mnożnik 1024). Należy więc zachować ostrożność przy interpretacji treści.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najstarszy bit w kodzie U2 informuje o znaku liczby.

(1.2) Po dłuższym użytkowaniu wkrętarki tępią się bity.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲit, AS: bʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. bitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. b

(1.2) grot

Wiktionary

bitchface

[czytaj: biczfejs] środowiskowo: wrogi wyraz twarzy, głównie u kobiety; bitch face, biczfejs

SJP.pl

bitcoin

[czytaj: bitkojn] kryptowaluta stworzona w 2009 roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) finans. jedna z kryptowalut, wprowadzona do użytku w 2009 roku;

Wiktionary

Bitcoin – elektroniczny system gotówkowy peer-to-peer. Kryptowaluta bitcoin została wprowadzona w 2009 roku przez osobę, bądź grupę osób, o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Nazwa Bitcoin odnosi się także do otwartoźródłowego oprogramowania węzłów (Bitcoin Core), tworzących sieć komputerową typu peer-to-peer (Bitcoin Network).

Cyfrowa waluta, która działa niezależnie od banków i rządów, polegająca na oprogramowaniu peer-to-peer i kryptografii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oczywiście technologia blockchain wywodzi się od bitcoinów, ale dziś wcale nie służy tylko i wyłącznie do obsługi tej kryptowaluty.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bitcoinowy

Wiktionary

bitcoinowy

→ bitcoin [czytaj: bitkojn]

SJP.pl

bitels

Bitels, beatles, bitles; potocznie:
1. członek zespołu The Beatles;
2. osoba naśladująca wyglądem członków The Beatles

SJP.pl

bitelsi

Bitels, beatles, bitles; potocznie:
1. członek zespołu The Beatles;
2. osoba naśladująca wyglądem członków The Beatles

SJP.pl

The Beatles – brytyjski rockowy zespół muzyczny z Liverpoolu, działający w latach 1960–1970. Przez większość tego okresu (w latach 1962–1969) w jego skład wchodzili John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Ringo Starr.

Beatlesi wywodzą się z zespołu The Quarrymen, w którym występowali Lennon, McCartney i Harrison. Do 1962 występowali głównie w Liverpoolu i Hamburgu, gdzie odbyli kilka serii koncertów i poznali swojego późniejszego menedżera, Briana Epsteina. W 1962 rozpoczęli współpracę z producentem George’em Martinem, z którym pracowali do końca działalności. W tym samym roku wydali debiutancki singiel „Love Me Do”, a w 1963 – pierwszy album pt. Please Please Me, który okazał się bestsellerem na terenie Wielkiej Brytanii. Na ten sam rok datuje się początki beatlemanii, czyli ogromnej popularności Beatlesów, charakteryzującej się histerycznymi reakcjami fanów. W 1964 zespół po raz pierwszy wystąpił w Stanach Zjednoczonych, a zrealizowany tam odcinek programu The Ed Sullivan Show z ich udziałem zgromadził największą telewizyjną publiczność w historii kraju. Beatlesi stali się tym samym prekursorami brytyjskiej inwazji, polegającej na rosnącej popularności brytyjskich muzyków w Stanach i na całym świecie.

Wikipedia

bitelsówa

beatlesówka, bitlesówka, bitelsówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku;
2. skórzany but na wysokim obcasie, z wąskim i długim noskiem i cholewką sięgającą do kostki, popularny w latach 60. XX wieku

SJP.pl

bitelsowaty

rzadko: przypominający wyglądem bitelsa - członka zespołu The Beatles; bitlesowaty, bitelsowski, bitlesowski, beatlesowski

SJP.pl

bitelsówka

beatlesówka, bitlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet

SJP.pl

bitelsówki

rodzaj skórzanego obuwia na wysokim obcasie, z wąskimi i długimi noskami i cholewkami sięgającymi do kostki, popularnego w latach 60. XX wieku; beatlesówki, bitelsówy

SJP.pl

bitelsowski

bitlesowski, beatlesowski;
1. nawiązujący do twórczości zespołu The Beatles, taki jak w muzyce tego zespołu;
2. związany z subkulturą młodzieżową lat sześćdziesiątych XX wieku, naśladującą styl lansowany przez ten zespół

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla okresu działania i twórczości grupy The Beatles

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lata sześćdziesiąte to także okres bitelsowskiego szału.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. beatlesówka ż., bitelsówa ż., bitels m., beatles m.

Wiktionary

bitelsówy

rodzaj skórzanego obuwia na wysokim obcasie, z wąskimi i długimi noskami i cholewkami sięgającymi do kostki, popularnego w latach 60. XX wieku; beatlesówki, bitelsówki

SJP.pl

bitewka

niewielka bitwa; potyczka

SJP.pl

bitewniak

środowiskowo: planszowa gra bitewna

SJP.pl

Gry bitewne – odmiana gier planszowych polegająca na toczeniu bitew przy użyciu miniaturowych figurek (zwanych jednostkami), najczęściej wykonanych z plastiku, żywicy lub metalu. Rozgrywka dzieli się na tury, w trakcie których gracze w ustalonej kolejności wykonują ruchy. Każdy rodzaj jednostki dysponuje odmiennymi atrybutami, takimi jak szybkość poruszania się (zależy od niej zazwyczaj odległość ruchu), szansa obrony, szansa na atak oraz obrażenia. Kwestie losowe rozstrzygane są za pomocą przypisanego do danej gry rodzaju kostek. W niektórych grach poszczególne postacie tego samego rodzaju różnią się umiejętnościami, zdobywanymi w trakcie walki.

Wikipedia

bitewny

→ bitwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bitwy, związany z bitwą

Wiktionary

Patrz:
bitwa
Przykłady

(1.1) Ledwo pół wieku po wojnach husyckich na polach bitewnych Europy królowała już artyleria, a popłoch budzili pikinierzy szwajcarscy i formacje lancknechtów Frundsberga – karne, zwarte, po plebejskiebejsku solidarne, wiernie naśladujące husycki styl wojowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitwa ż.

czas. bić

Wiktionary

bitka

1. niewielka, mało znacząca bójka;
2. bitki - kotlety bite
3. awantura połączona z biciem się; burda, bijatyka, bójka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bójka

(1.2) karc. tura, podczas której gracze zrzucają karty w odpowiedzi na kartę wystawioną przez gracza, który tę turę zaczął

(1.3) karc. karty z bitki (1.2)

(1.4) pot. kulin. kotlet bity

(1.5) kulin. (baletka), ciasteczko biszkoptowe przełożone marmoladą lub powidłami i posypane makiem

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Winna Basieńka i obita wyładowała się na bitkach wołowych, które mąż lubił z kaszą, a Kazimierz bezskutecznie szukał Jadzi po Wałbrzychu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲitka, AS: bʹitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitki nmos., bitwa ż., bicie n.

czas. bić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) lewa, wziątka

Wiktionary

bitki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. rozbite tłuczkiem odkrawki mięsa

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B.i W. lm. od: bitka

Wiktionary

Bitki – kotlety mięsne z wołowiny lub wieprzowiny. Mięso kroi się na mniejsze kawałki i rozbija tłuczkiem (kotlet bity), następnie po lekkim obsmażeniu na patelni dusi się w rondlu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲitʲci, AS: bʹitʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zrazy

Wiktionary

bitków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego w południowo-zachodniej części Ukrainy, pomiędzy rzekami Bystrzycą Sołotwińską a Bystrzycą Nadwórniańską u przedproża pasma Gorganów;

Wiktionary

Bitków (ukr. Битків) – osiedle typu miejskiego w rejonie nadwórniańskim w południowo-zachodniej części Ukrainy, położone 12 km na zachód od Nadwórnej pomiędzy rzekami Bystrzycą Sołotwinską a Bystrzycą Nadwórnianską u przedproża pasma Gorganów (obwód iwanofrankowski). 4359 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 4273.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bitkowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Biłków

Wiktionary

bitles

beatles (częściej), bitels (częściej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach

SJP.pl

bitlesi

beatles (częściej), bitels (częściej);
1. członek zespołu The Beatles;
2. potocznie: chłopak o długich włosach

SJP.pl

The Beatles – brytyjski rockowy zespół muzyczny z Liverpoolu, działający w latach 1960–1970. Przez większość tego okresu (w latach 1962–1969) w jego skład wchodzili John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Ringo Starr.

Beatlesi wywodzą się z zespołu The Quarrymen, w którym występowali Lennon, McCartney i Harrison. Do 1962 występowali głównie w Liverpoolu i Hamburgu, gdzie odbyli kilka serii koncertów i poznali swojego późniejszego menedżera, Briana Epsteina. W 1962 rozpoczęli współpracę z producentem George’em Martinem, z którym pracowali do końca działalności. W tym samym roku wydali debiutancki singiel „Love Me Do”, a w 1963 – pierwszy album pt. Please Please Me, który okazał się bestsellerem na terenie Wielkiej Brytanii. Na ten sam rok datuje się początki beatlemanii, czyli ogromnej popularności Beatlesów, charakteryzującej się histerycznymi reakcjami fanów. W 1964 zespół po raz pierwszy wystąpił w Stanach Zjednoczonych, a zrealizowany tam odcinek programu The Ed Sullivan Show z ich udziałem zgromadził największą telewizyjną publiczność w historii kraju. Beatlesi stali się tym samym prekursorami brytyjskiej inwazji, polegającej na rosnącej popularności brytyjskich muzyków w Stanach i na całym świecie.

Wikipedia

bitlesowaty

rzadko: przypominający wyglądem bitlesa - członka zespołu The Beatles; bitelsowaty, bitelsowski, bitlesowski, beatlesowski

SJP.pl

bitlesówka

[czytaj: bitelsówka] bitelsówka, beatlesówka;
1. płaska, owalna czapka z daszkiem, popularna w latach 60. XX wieku; bitelsówa;
2. rodzaj gitary akustycznej używanej m.in. przez członków grupy The Beatles;
3. skórzany but z płaskim obcasem i cholewką ponad kostkę, używany w jeździectwie; rollingstonka, sztyblet

SJP.pl

bitlesowski

bitelsowski, beatlesowski;
1. nawiązujący do twórczości zespołu The Beatles, taki jak w muzyce tego zespołu;
2. związany z subkulturą młodzieżową lat sześćdziesiątych XX wieku, naśladującą styl lansowany przez ten zespół

SJP.pl

bitmapa

Bitmapa, mapa bitowa – obraz cyfrowy w postaci pliku wykorzystującego rastrowy sposób reprezentacji komputerowej grafiki dwuwymiarowej polegający na określeniu położenia każdego piksela obrazu oraz przypisaniu mu wartości określającej kolor w danym trybie koloru.

W węższym znaczeniu bitmapą bywa nazywany jedynie sam obraz pozbawiony ewentualnej kompresji i innych elementów dołączonych do pliku (metadanych), jak np. ścieżki, profile koloru, opis tekstowy pliku itp.

Wikipedia

bitmapowy

przymiotnik od: bitmapa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. dotyczący bitmapy, właściwy bitmapie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitmapa ż., mapa ż.

czas. mapować

Wiktionary

bitnet

dawna sieć komputerowa

SJP.pl

BITNET – zapoczątkowana w 1981 ogólnoświatowa sieć rozległa, w pewnym sensie konkurencyjna do Internetu. Nazwa sieci pochodzi od angielskiego hasła Because It's There Network, szerzej znanego w formie Because It's Time Network.

Wikipedia

bitniczka

→ bitnik

SJP.pl

Patrz:
bitnik

bitniej

stopień wyższy od przysłówka: bitnie

SJP.pl

bitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bitny

SJP.pl

bitnik

przedstawiciel grupy młodzieży zbuntowanej przeciwko normom społecznym i wyrażający ten bunt w różnych ekscesach; beatnik

SJP.pl

Beatnicy, bitnicy (ang. beat generation) – nieformalny awangardowy ruch literacko-kulturowy, propagujący idee anarchistycznego indywidualizmu, nonkonformizmu i swobody twórczej, który powstał w latach 50. XX w. w USA.

Wikipedia

bitnikowski

→ bitnik; beatnikowski

SJP.pl

bitność

→ bitny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bitne; cecha tych, którzy są bitni

Wiktionary

Patrz:
bitny
Powiązane:

przym. bitny

przysł. bitnie

Wiktionary

bitny

waleczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. dzielny w boju, odważny i nieustępliwy w walce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbójnicy, strojni i bitni, opromienieni sławą dobrą i złą, przebiegali przełęcze wiodące na południową stronę Tatr, na równiny żyzne i bogate.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitność ż., bicie n., bitwa ż., bijak mrz.

czas. bić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) waleczny

Wiktionary

bitola

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Macedonii, położone 15 km od granicy z Grecją;

Wiktionary

Bitola (mac. Битола = Bitoła) w starożytności Herakleja Lynkestis, w czasach bizantyjskich Pelagonia – miasto w południowo-zachodniej części Macedonii Północnej, położone 15 km od granicy z Grecją. Przez miasto przepływa rzeka Dragor.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wracając do miejsc w Macedonii, które wiążą się z poezją, nie sposób nie wspomnieć o Bitoli. To jeden z najważniejszych ośrodków literackich Macedonii (…).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Herakleja, Herakleja Lynkestis, Pelagonia

Wiktionary

bitomat

automat do zakupu bitcoinów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do kupowania i sprzedawania kryptowalut

Wiktionary

bitonalność

zasada stosowania dwóch tonacji w dwóch różnych, równoczesnych głosach utworu muzycznego

SJP.pl

Bitonalność – użycie w utworze w dwóch jednocześnie brzmiących głosach dwóch różnych tonacji, np. preludium Żagle Claude'a Debussy'ego (końcowy fragment utworu w tonacjach C-dur i Des-dur) i zbudowana w tonacjach C-dur i Fis-dur fanfara na początku baletu Pietruszka Igora Strawinskiego:

Wikipedia

bitonalny

zawierający dwie tonacje; w dwóch tonacjach

SJP.pl

bitowiec

miłośnik, sympatyk bitu (bigbitu); bigbitowiec

SJP.pl

bitowy

związany z bitem

SJP.pl

bitrate

[czytaj: bitrejt] w informatyce: parametr określający jakość pliku z filmem lub dźwiękiem, mierzony w bitach na sekundę lub bajtach na sekundę i ich krotnościach; przepływność

SJP.pl

Przepływność (ang. bit rate, bitrate) – ilość informacji (bitów) transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny.

Mierzona jest w bitach na sekundę (b/s lub bps, od ang. bits per second) lub, rzadko, w bajtach na sekundę (B/s lub Bps) i ich wielokrotnościach: kb/s, Mb/s, Gb/s, kB/s, MB/s. W praktyce spotykane są zarówno prefiksy dziesiętne (k = 1000, M = 1 000 000), jak i binarne (K = 1024, M = 1 048 576). Nie są stosowane inne przedziały czasowe niż sekunda.

Wikipedia

bitter

[czytaj: biter]
1. lekkie brytyjskie piwo sesyjne, odmiana piwa typu ale;
2. gorzka, aromatyczna zaprawa barmańska na bazie alkoholu, stosowana jako składnik koktajli

SJP.pl

- bitter – odmiana piwa typu ale

- Bitter – niemieckie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

- bitter – grupa gorzkich wódek i likierów

Biografie:

- Albert Bitter – niemiecki duchowny

- Francis Bitter – amerykański fizyk

- Johannes Bitter – niemiecki piłkarz ręczny

Wikipedia

bitters

Bitter lub Bitters – gorzkie, aromatyczne krople (zaprawy) barmańskie na bazie alkoholu posiadające specyficzny smak lub zapach, stosowane jako składnik koktajli alkoholowych.

- Orange bitters – wytwarzane w Stanach Zjednoczonych oraz w Anglii. Do ich produkcji wykorzystuje się m.in. skórki pomarańczowe i różne gorzkie oraz aromatyczne składniki.

- Grapefruit bitter – wytwarzana z wykorzystaniem skórek grejpfrutowych.

- Lemon bitter – zawiera chininę z nieco gorzkich skórek limonek.

- Angostura – z Trynidadu i Tobago o ciemnoczerwonej barwie, zawierająca 23–45% alkoholu.

- Underberg – produkt powstały w wyniku maceracji ziół z wysokogatunkowym alkoholem. Produkowany tylko w 20 ml. opakowaniach. Zawiera objętościowo 44% alkoholu.

- Picon – bitter korzenno-cytrusowy. Występuje w dwu odmianach: Picon Biere (dodawany do piwa) i Picon Club (dodawany do białego wina lub szampana.

Wikipedia

bittorrent

[czytaj: bit torent] protokół wymiany i dystrybucji plików przez internet

SJP.pl

BitTorrent – protokół wymiany i dystrybucji plików przez Internet, którego celem jest odciążenie łączy serwera udostępniającego pliki. Jego największą zaletą w porównaniu do protokołu HTTP jest podział pasma pomiędzy osoby, które w tym samym czasie pobierają dany plik. Oznacza to, że użytkownik w czasie pobierania wysyła fragmenty pliku innym użytkownikom.

Wikipedia

bitum

substancja pochodzenia organicznego, mieszanina węglowodorów zawartych w skałach; bitumin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. mieszanina różnych substancji organicznych ciekłych bądź stałych o dużej lepkości, będąca najczęściej koloru czarnego lub brunatnoczarnego;

(1.2) składnik bitumu (1.1)

Wiktionary

Bitum, bitumin – terminy często używane zamiennie:

- bitum – mieszanina substancji organicznych stałych lub ciekłych o dużej lepkości, zwykle czarna lub brunatnoczarna, zawierająca bituminy naturalne lub sztuczne; bitumy są stosowane w drogownictwie, budownictwie, górnictwie itp. jako środki spajające, izolacyjne, uszczelniające itp.

- bitumin – składnik substancji organicznej występującej w skałach, będący mieszaniną różnych węglowodorów oraz związków organicznych o dużej łącznej zawartości wodoru, zawierających również siarkę, tlen lub azot.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bitumowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) war. bitumin, bitumen

Wiktionary

bitumen

odpowiednik betonu lub jedna z odmian używanego w malarstwie brązu (brunatu)

SJP.pl

Bitum, bitumin – terminy często używane zamiennie:

- bitum – mieszanina substancji organicznych stałych lub ciekłych o dużej lepkości, zwykle czarna lub brunatnoczarna, zawierająca bituminy naturalne lub sztuczne; bitumy są stosowane w drogownictwie, budownictwie, górnictwie itp. jako środki spajające, izolacyjne, uszczelniające itp.

- bitumin – składnik substancji organicznej występującej w skałach, będący mieszaniną różnych węglowodorów oraz związków organicznych o dużej łącznej zawartości wodoru, zawierających również siarkę, tlen lub azot.

Wikipedia

bitumiczność

→ bitumiczny

SJP.pl

Patrz:
bitumiczny

bitumiczny

zawierający bituminy; bituminowy, smolisty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. geol. techn. dotyczący bitumenu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Droga została pokryta bitumiczną nawierzchnią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitumizowanie n., bitumowanie n., bitum m., bitumin m., bitumen m.

czas. bitumizować ndk., bitumować ndk.

przym. bitumowy

Wiktionary

bitumin

substancja pochodzenia organicznego, mieszanina węglowodorów zawartych w skałach; bitum

SJP.pl

bituminizacja

bitumizacja;
1. tworzenie się bituminów w skałach;
2. napełnianie czegoś bituminami - substancjami mineralnymi pochodzenia organicznego

SJP.pl

bituminowy

zawierający bituminy; bitumiczny, smolisty

SJP.pl

bitumizacja

bituminizacja;
1. tworzenie się bitumów w skałach;
2. napełnianie czegoś bitumami - substancjami mineralnymi pochodzenia organicznego

SJP.pl

Bitumizacja – proces polegający na rozkładzie cząstek organicznych w wodzie morskiej, bez udziału tlenu, ale przy udziale bakterii.

Wikipedia

bitumizować

nasycać, powlekać bitumem (bituminem); bitumować

SJP.pl

bitumizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. bitumowanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitumin m., bitumizacja ż., bitumowanie n.

czas. bitumować ndk., bitumizować ndk.

przym. bitumiczny, bitumowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bitumowanie, bitumizacja

Wiktionary

bitumować

nasycać, powlekać bitumem (bituminem); bituminować

SJP.pl

bitumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nasycanie lub powlekanie czegoś bituminami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitumin m., bitumizacja ż., bitumizowanie n.

czas. bitumować ndk., bitumizować ndk.

przym. bitumiczny, bitumowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bitumizowanie, bitumizacja

Wiktionary

bitumowy

przymiotnik od: bitum

SJP.pl

bitunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. łup, zdobycz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲitũŋk, AS: bʹitũŋk

Wiktionary

bitwa

walka; wojna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

(1.2) przen. każda inna potyczka, również dla zabawy

Wiktionary

Bitwa – zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii i wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii przy udziale lotnictwa i ewentualnie marynarki wojennej. Potocznie bitwą określa się każde większe starcie zbrojne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] Mistrz Ulryk wzywa twój majestat Panie i księcia Witolda na bitwę śmiertelną […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲitfa, AS: bʹitfa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bitka ż., bicie n.

:: zdrobn. bitewka ż.

czas. bić ndk.

przym. bitewny, bitny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bój, batalia

Wiktionary

bity

potocznie: cały, pełny (np. bite dwie godziny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) utwardzony, zagęszczony przez ubijanie

(1.2) pot. pełny, cały

(1.3) pot. powypadkowy (o samochodzie)

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od bić

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(3.1) plural|bit.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zobaczył miasta, tulące się u podnóża zamków, sioła i drogi bite, mosty na rzekach, kładki i ławy na strumieniach, wielkie katedry i wspaniałe porty u brzegów morza.

(1.2) – Już pięć tygodni od Goworożca. A już dwa tygodnie, jak tu siedzimy. Dwa bite tygodnie!

Wiktionary

Powiązane:

czas. bić

Wiktionary

bityńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bitynii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bitynia ż.

:: fż. Bitynka ż.

przym. bityński

Wiktionary

bitynia

kraina historyczna nad Morzem Czarnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

Wiktionary

Bitynia (gr. Βιθυνία) − kraina historyczna, górzysta lecz urodzajna, znajdująca się w Azji Mniejszej nad Morzem Czarnym, na obszarze dzisiejszej Turcji.

Głównym miastem (stolicą) była pierwotnie Nikomedia, a następnie Nicea (Nikaia, obecnie İznik).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Próbowali przejść do Bitynii, ale Duch Jezusa nie pozwolił im.

(1.1) Głównym źródłem informacji o Bitynii są listy Pliniusza Młodszego do cesarza Trajana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bityńczyk mos., Bitynka ż.

przym. bityński

Wiktionary

bitynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bitynii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bitynia ż.

:: fm. Bityńczyk m.

przym. bityński

Wiktionary

bityński

przymiotnik od: Bitynia (w starożytności kraj w pn.-zach. Azji Mniejszej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bitynią, dotyczący Bitynii, pochodzący z Bitynii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bitynia ż., Bityńczyk mos., Bitynka ż.

Wiktionary

biuletyn

1. informator o działalności instytucji, towarzystwa naukowego itp.;
2. serwis informacji prasowych;
3. urzędowy komunikat o wydarzeniach bieżących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

Wiktionary

Biuletyn (fr. bulletin) – w terminologii prasoznawczej najczęściej małonakładowa periodyczna publikacja wewnętrzna różnych instytucji lub organizacji. Początkowo termin biuletyn oznaczał to samo co czasopismo. Słowo biuletyn w języku polskim stosowane jest od XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak zauważa biuletyn prasowy adwentystów z 25 lipca, Biblia jest najczęściej tłumaczoną książką wszech czasów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biuletynowy

Wiktionary

biuletynowy

związany z biuletynem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący biuletynu, związany z biuletynem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuletyn m.

Wiktionary

biur.

skrót od: biurowość, biurowy

SJP.pl

biuralista

1. potocznie: urzędnik, który kieruje się w wykonywaniu swoich obowiązków wyłącznie przepisami; biurokrata, formalista;
2. przestarzałe: urzędnik zatrudniony w biurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik biura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuro n., biurko n., biureczko n.

:: fż. biuralistka ż.

przym. biurowy

przysł. biurowo

Wiktionary

biuralistka

1. potocznie: urzędniczka, która kieruje się w wykonywaniu swoich obowiązków wyłącznie przepisami; biurokratka, formalistka;
2. przestarzałe: urzędniczka zatrudniona w biurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica biura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po miesiącu ćwiczeń stukała już jak zawodowa biuralistka, nie patrząc na klawiaturę, kierując się jedynie bezbłędną pamięcią palców.

(1.1) Potem kolejno podała, że […] była biuralistką, ma skończone osiem klas szkoły powszechnej, jest panną narodowości niemieckiej, w wojsku nie służyła, […] zameldowana w Lignicy [!] na ulicy Środkowej 46.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuralistyka ż., biuro n., biurko n., biureczko n.

:: fm. biuralista m.

przym. biurowy

przysł. biurowo

Wiktionary

biuralistyczny

1. nadmiernie przestrzegający przepisów i bezdusznie traktujący ludzkie sprawy; biurokratyczny;
2. polegający na pracy w biurze

SJP.pl

biuralistyka

przestarzałe: zawodowa praca biurowa, zajęcie biuralisty (biuralistki) - pracownika biura; sekretarzowanie

SJP.pl

biureczko

zdrobnienie od: biurko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: biurko

(1.2) zdrobn. od: biuro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuro n., biurko n., biuralista m., biuralistka ż., biurwa ż., biurowiec m., biurotyka ż.

przym. biurowy, biuralistyczny, biurowcowy, biurotyczny

przysł. biurowo, biuralistycznie

Wiktionary

biuret

związek chemiczny będący pochodną mocznika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny będący dimerem mocznika;

Wiktionary

Biuret – organiczny związek chemiczny, produkt kondensacji mocznika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najprostszym związkiem ulegającym reakcji biuretowej jest sam biuret.

Wiktionary

Powiązane:

przym. biuretowy

Wiktionary

biureta

przyrząd w postaci rurki szklanej z podziałką i zamknięciem u dołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. sprzęt laboratoryjny o kształcie (zazwyczaj) długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości, który jest od dołu zakończony kranikiem i precyzyjnie wykonanym „dzióbkiem”, używany w chemicznej analizie objętościowej do odmierzania roztworów

Wiktionary

Biureta – sprzęt laboratoryjny o kształcie zazwyczaj długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości, który jest od dołu zakończony kranikiem i precyzyjnie wykonanym „dzióbkiem”.

Podstawowym zadaniem biurety jest precyzyjne odmierzanie cieczy w czasie miareczkowania, chociaż bywa ona używana także do innych celów – np. szybkiego przygotowywania roztworów mianowanych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. biuretowy

Wiktionary

biuretowy

reakcja biuretowa - reakcja pozwalająca na wykrycie białek i polipeptydów dzięki zastosowaniu biuretu

SJP.pl

biurko

mebel służący do pracy biurowej lub nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

(1.2) rzad. zdrobn. od biuro

Wiktionary

Biurko – mebel skrzyniowy z szufladami, szafkami i skrytkami.

Używany we Francji i Anglii termin bureau pochodzi od słowa bure, oznaczający typ zgrzebnego płótna, którym w średniowieczu przykrywano stoły i pulpity kancelistów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Janek siadł przy biurku i zaczął odrabiać lekcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjurkɔ, AS: bʹi ̯urko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuro n., biurowiec m., biurwa ż., biurfons m., biuralista m., biuralistka ż.

:: zdrobn. biureczko n.

przym. biurkowy, biurowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pulpit

Wiktionary

biurkowy

związany z biurkiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący biurka, związany z biurkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szef dostanie od nas przedwojenny komplet biurkowy wykonany z marmuru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurko n., biuro n., biurowiec mrz.

Wiktionary

biuro

1. instytucja lub jej część, do których zadań należą prace techniczno-kancelaryjne, załatwianie interesantów itp.;
2. lokal tej instytucji;
3. zespół urzędników pracujących w jakiejś instytucji;
4. dawniej: biurko (mebel)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

(1.2) forma działalności administracyjnej polegająca na zbieraniu, opracowywaniu i przekazywaniu informacji

(1.3) forma działalności usługowej polegająca na zbieraniu i sprzedaży informacji

Wiktionary

Biuro (fr. bureau) – miejsce pracy pracowników administracyjnych instytucji lub firmy albo administracyjna instytucja, wykonująca właściwe sobie prace urzędnicze.

Podstawowe typy pomieszczeń pracy biurowej:

- pomieszczenia indywidualne

- biuro kombi

- wnętrza grupowe

- wnętrze wielkoprzestrzenne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja praca w biurze polega na przekładaniu papierków z jednej kupki na drugą.

(1.2) Międzynarodowe Biuro Pokoju otrzymało w roku 1910 Pokojową Nagrodę Nobla.

(1.3) Istnieje zasadnicza różnica między agencją towarzyską a biurem matrymonialnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjurɔ, AS: bʹi ̯uro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurowiec m., biurwa ż., biurotyka ż., biuralistyka ż., biuralista m., biuralistka ż.

:: zdrobn. biurko n., biureczko n.

przym. biurowy, biurkowy

Wiktionary

biurofaks

telefaks zainstalowany na poczcie do użytku klientów

SJP.pl

biurofaszysta

potocznie: przedstawiciel władzy chcący nadmiernie kontrolować życie prywatne obywateli

SJP.pl

biurokracja

1. w polityce: system zarządzania, w którym decydującą rolę spełnia aparat administracyjny;
2. grupa ludzi zawodowo trudniąca się administrowaniem i organizacją pracy instytucji państwowych gospodarczych, społecznych; administracja;
3. przerost formalistyki w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów; biurokratyczność, biurokratyzm, formalizm, formalistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

(1.2) polit. system zarządzania, w którym decydującą rolę odgrywa administracyjny aparat urzędniczy;

(1.3) urz. grupa ludzi zawodowo trudniąca się administrowaniem i organizacją pracy instytucji państwowych, gospodarczych, społecznych

Wiktionary

Biurokracja (od słów fr. bureau – „urząd, biuro, biurko” i gr. kratos – „władza”) – scentralizowany system organizacyjny, w którym władza powiązana jest z urzędem. Pojęcie to oznacza oderwanie władzy od obywateli, a wręcz podejmowanie przez urzędników decyzji szkodliwych dla społeczeństwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbʲjurɔˈkrat͡sʲja, AS: bʹi ̯urokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokratyzm m., biurokrata m., biurokratka ż., biurokratyczność ż., biurokratyzowanie n.

czas. biurokratyzować, biurokratycznieć

przym. biurokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biurokratyzm, formalizm

(1.3) administracja

Wiktionary

biurokracyjny

→ biurokracja; biurokratyczny

SJP.pl

biurokrata

urzędnik, który kieruje się w wykonywaniu swoich obowiązków wyłącznie przepisami; biuralista, formalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

Wiktionary

Biurokrata – urzędnik załatwiający sprawy biurokratycznie, tj. sztywno trzymający się przepisów i bezdusznie traktujący ludzkie sprawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam nadzieję, że biurokratom i politykom nie uda się zdusić ich entuzjazmu i ducha bojowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokracja ż., biurokratyzm mrz., biurokratyczność ż., biurokratyzacja ż., biurokratyzowanie n., zbiurokratyzowanie n., biurokratycznienie n.

:: fż. biurokratka ż.

czas. biurokratyzować ndk., zbiurokratyzować dk., biurokratycznieć ndk.

przym. biurokratyczny

przysł. biurokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pogard. urzędas, barnakla, gryzipiórek, pąkla

Wiktionary

biurokratka

urzędniczka nadmiernie przestrzegająca przepisów

SJP.pl

biurokratycznieć

stawać się biurokratą (bezdusznym urzędnikiem)

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. stawać się biurokratą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktywiści partyjni i związkowi biurokratycznieją jak urzędnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjurɔkraˈtɨt͡ʃʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bʹi ̯urokratyčʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokrata mos., biurokratycznienie n., biurokracja

przym. biurokratyczny

Wiktionary

biurokratycznienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|biurokratycznieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjurɔkratɨt͡ʃʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bʹi ̯urokratyčʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. biurokratycznieć

rzecz. biurokrata mos.

przym. biurokratyczny

Wiktionary

biurokratyczność

przerost formalistyki w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów; biurokracja, biurokratyzm, formalizm, formalistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest biurokratyczne; cecha tych, którzy są biurokratyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokracja ż., biurokratyzm m., biurokratyzacja ż., biurokrata mos., biurokratka mos.

przym. biurokratyczny

przysł. biurokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biurokratyzm

Wiktionary

biurokratyczny

1. w polityce: związany z biurokracją - systemem rządów urzędniczych;
2. potocznie: bezduszny, ściśle przestrzegający przepisów; formalistyczny, rutyniarski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

przymiotnik jakościowy

(2.1) nadmiernie przestrzegający przepisów

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Wprowadzili nam do firmy ISO 9001 i teraz z byle sprawą jest cała biurokratyczna ceremonia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokratyzowanie n., biurokracja ż., biurokrata mos., biurokratka ż., biurokratyzacja ż. zbiurokratyzowanie n., biurokratycznienie n., biurokratyczność ż.

czas. biurokratyzować ndk., zbiurokratyzować dk., biurokratycznieć ndk.

przysł. biurokratycznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) formalistyczny

Wiktionary

biurokratyzacja

proces poszerzania władzy urzędników poprzez podporządkowywanie różnych dziedzin życia społecznego procedurom i sztywnym przepisom

SJP.pl

Biurokratyzacja – proces rozpowszechniania się organizacji opartych na modelu biurokracji, będący następstwem demokratyzacji; poszerzenie władzy urzędników poprzez podporządkowanie coraz większej sfery życia społecznego przepisom i procedurom prawnym.

Wikipedia

biurokratyzm

przerost formalistyki w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów; biurokracja, biurokracja, formalizm, formalistyka

SJP.pl

biurokratyzować

wprowadzać gdzieś metody biurokratyczne, czynić biurokratycznym - związanym z bezdusznym systemem rządów urzędniczych, ściśle przestrzegającym przepisów

SJP.pl

biurokratyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podporządkowywanie czegoś sztywnym i biurokratycznym zasadom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biurokracja ż., biurokratyzacja ż., biurokratyzm m., biurokrata m., biurokratka ż.

czas. biurokratyzować

przym. biurokratyczny

przysł. biurokratycznie

Wiktionary

biurotyka

informatyka biurowa, systemy informatyczne usprawniające prace biurowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. informatyka biurowa, systemy informatyczne usprawniające prace biurowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjuˈrɔtɨka, AS: bʹi ̯urotyka

Wiktionary

Powiązane:

przym. biurowy

rzecz. biuro n., biureczko n.

Wiktionary

biurowiec

budynek, w którym znajdują się biura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budynek, w którym mieszczą się biura

Wiktionary

Biurowiec, także budynek biurowy – budynek mieszczący biura i inne pomieszczenia służące za miejsce wykonywania pracy umysłowej.

Klasyczne biurowce stanowią siedziby zarządu przedsiębiorstw przemysłowych lub handlowych. W szerszym ujęciu do biurowców zalicza się budynki urzędów administracji państwowej albo też mieszczące całość przedsiębiorstwa nieprodukcyjnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjuˈrɔvʲjɛt͡s, AS: bʹi ̯urovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuro n., biurko n., biureczko n., biurwa ż.

przym. biurowy, biurkowy

Wiktionary

biurowość

1. nauka o ogóle czynności związanych z prowadzeniem biura (sekretariatu);
2. nazwa przedmiotu (lekcji) w liceum ekonomicznym traktującego o pisaniu pism

SJP.pl

biurowy

związany z biurem, dotyczący biura

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z biurem, dotyczący biura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spaliło się pomieszczenie biurowe, w którym znajdował się sprzęt komputerowy.

(1.1) Równolegle do zmian w strukturze organizacyjnej MSZ następowało doskonalenie systemu biurowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjuˈrɔvɨ, AS: bʹi ̯urovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuralistka ż., biuralista mos., biureczko n., biuro, biurowość, biurko, biurotyka, biurowiec

przym. biurowo

Wiktionary

biurwa

obelżywie o urzędniczce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. pracownica biura niewywiązująca się ze swoich obowiązków, niekompetentna, pogardliwie traktująca petentów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjurva, AS: bʹi ̯urva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biureczko n., biurko, biuro, biurowiec

Wiktionary

biuściasty

potocznie: mający duży biust; cycaty, cycasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. o kobiecie mająca duży, wydatny biust

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjüɕˈt͡ɕastɨ, AS: bʹi ̯üśćasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biust m., biuścik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cycaty, piersiasty

Wiktionary

biuścik

zdrobnienie od: biust

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od biust

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biust m.

przym. biuściasty

Wiktionary

biust

1. piersi kobiece
2. rzeźba lub płaskorzeźba przedstawiająca górną część postaci; popiersie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) piersi kobiety

(1.2) popiersie

Wiktionary

Gruczoł mlekowy (łac. glandula lactifera), gruczoł sutkowy (łac. glandula mammaria), sutek (łac. mamma), pot. pierś lub biust – największy gruczoł skórny człowieka, jeden z parzystych narządów, rozwijający się u kobiet w okresie pokwitania. Określenie „sutek” jest też używane jako synonim brodawki sutkowej, będącej częścią tego gruczołu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] dzień i noc marzył mu się jej kształtny biust […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjust, AS: bʹi ̯ust

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biuścik m.

przym. biuściasty

Wiktionary

biusthalter

dawniej: biustonosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. biustonosz

Wiktionary

Biustonosz lub stanik – rodzaj bielizny dla kobiet służącej do przykrycia i podtrzymywania piersi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʲjusˈtxaltɛr, AS: bʹi ̯ustχalter

Wiktionary

biustnik

regionalnie: biustonosz, stanik

SJP.pl

biustonosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

Wiktionary

Biustonosz lub stanik – rodzaj bielizny dla kobiet służącej do przykrycia i podtrzymywania piersi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja córka poprosiła mnie, by kupić jej pierwszy biustonosz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲjuˈstɔ̃nɔʃ, AS: bʹi ̯ustõnoš

Wiktionary

Powiązane:

przym. biustonoszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stanik; przest. biusthalter; pot. cyckonosz, reg. śl. bishalter., reg. śl. cychalter., reg. śl. lajbik.

Wiktionary

biuwar

kalendarz biurkowy pełniący również funkcję notatnika

SJP.pl

biwa

instrument muzyczny z wschodniej Azji, typ lutni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. czterostrunna japońska lutnia

Wiktionary

- Biwa (instrument muzyczny) pochodzący z wschodniej Azji.

- Biwa (jezioro)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy akompaniamencie biw wykonuje się pieśni klasyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiwa, AS: bʹiu̯a

Wiktionary

biwaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od biwak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwak m.

Wiktionary

biwak

1. obozowanie, zwykle w namiotach
2. miejsce obozowania; obóz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych

Wiktionary

Biwak - (fr. bivouac) – rodzaj improwizowanego obozu, używanego głównie przez żołnierzy, w turystyce (np. we wspinaczce górskiej taterników (alpinistów) lub w harcerstwie). Wiąże się ze spaniem na wolnym powietrzu, pod improwizowanym przykryciem – pałatką, płachtą biwakową, namiotem lub samodzielnie zbudowanym szałasem. Biwak nie oznacza kempingowania z planowym rozbiciem namiotu na przygotowanym do tego terenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatnio byłem na biwaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲivak, AS: bʹivak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwakowicz m., biwakowanie n., zabiwakowanie n.

:: zdrobn. biwaczek m.

czas. zabiwakować dk., biwakować ndk.

przym. biwakowy

przysł. biwakowo

Wiktionary

biwakować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabiwakować)

(1.1) uczestniczyć w biwaku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wesoła kompania biwakuje pod gołym niebem.

(1.1) Zwykle biwakowano na polanie niedaleko ruczaju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwak mrz., biwakowanie n., biwakowicz mos., biwakowiczka ż.

czas. zabiwakować dk.

przym. biwakowy

Wiktionary

biwakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przebywanie gdzieś na biwaku, pod namiotami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwak m., biwakowicz m., biwakowiczka ż.

czas. biwakować, zabiwakować

przym. biwakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obozowanie

Wiktionary

biwakowicz

ten, kto mieszka na biwaku, biwakuje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca na biwaku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczorajsi biwakowicze zostawili po sobie porządek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwak mrz., biwakowanie n.

:: fż. biwakowiczka ż.

przym. biwakowy

czas. zabiwakować, biwakować

Wiktionary

biwakowiczka

→ biwakowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczestniczka biwaku

Wiktionary

Patrz:
biwakowicz
Przykłady

(1.1) Jedna z biwakowiczek zgubiła się w lesie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwak mrz., biwakowanie n.

:: fm. biwakowicz mos.

przym. biwakowy

czas. zabiwakować, biwakować

Wiktionary

biwakowy

związany z biwakiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biwakiem, dotyczący biwaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biwakowicz mos., biwak mrz., biwakowanie n., biwakowiczka ż.

czas. zabiwakować, biwakować ndk.

Wiktionary

biwalent

para chromosomów homologicznych w pierwszej profazie mejozy, ułożonych tak, aby stykały się centromerami

SJP.pl

Biwalent, tetrada – para chromosomów homologicznych (czyli tetrada chromatyd) połączonych chiazmami. Ograniczają one fragmenty, w których dochodzi do crossing-over, czyli wymiany DNA między sąsiadującymi chromatydami chromosomów homologicznych. Proces ten zachodzi w pierwszej profazie mejozy.

Wikipedia

biwuar

rodzaj aktówki z miejscem na notes i przybory do pisania, klipem przytrzymującym kartki, schowkiem na telefon lub tablet itp.

SJP.pl

biydny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ubogi

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chory, słaby

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wątły, nieudany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba dotknięta chorobą

Wiktionary

biyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. młoda owca

(1.2) zootechn. rasa owiec wałaskich

Wiktionary

biz

1. skórzany pasek przy bucie;
2. spód pierścionka łączący wierzch z szyną

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = ekon. bezpośrednie inwestycje zagraniczne

Wiktionary

biz-jet

[czytaj: biz-dżet] mały, luksusowy odrzutowiec; bizjet

SJP.pl

biza

1. skórzany pasek przy bucie;
2. spód pierścionka łączący wierzch z szyną

SJP.pl

bizancjum

1. nazwa Konstantynopola (kolonii greckiej) od ok. 660 r. p.n.e. do 330 r. n.e.;
2. państwo istniejące w latach 395-1453; cesarstwo bizantyjskie, cesarstwo bizantyńskie, cesarstwo wschodniorzymskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;

(1.2) termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego

Wiktionary

- Cesarstwo Bizantyńskie

- Bizancjum – starożytne miasto leżące nad cieśniną Bosfor, obecnie Stambuł

- bizancjum – potoczne określenie sztuki bizantyńskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Położenie geopolityczne Bizancjum, stanowiącego bastion Europy przed ekspansją azjatycką, lecz atakowanego również od zachodu, zawierało wszystkie przesłanki późniejszej katastrofy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiˈzãnt͡sʲjũm, AS: bʹizãncʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizantyjczyk m., Bizantyńczyk m., Bizantyjka ż., bizantyjskość ż., bizantynizowanie n.

przym. bizantyjski, bizantyński

Wiktionary

bizancki

przestarzale: związany z Bizancjum; bizantyjski, bizantyński

SJP.pl

bizant

złota moneta bizantyńska długo będąca w średniowiecznej Europie symbolem dobrobytu

SJP.pl

Wikipedia

bizant.

skrót od: bizantyjski

SJP.pl

bizantologia

nauka zajmująca się badaniem historii, kultury, sztuki starożytnego Bizancjum; bizantynistyka, bizantynologia

SJP.pl

bizantyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. awanturnica

Wiktionary

bizantyjczyk

mieszkaniec Bizancjum (miasta); bizantyńczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Bizancjum (cesarstwa bizantyjskiego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizancjum mrz., Bizantyńczyk mos., bizantynistyka ż., bizantyńczyk mos., bizantyjczyk mos., bizantyjka ż., bizantyjskość ż., bizantynizowanie n., bizant mrz.

:: fż. Bizantyjka ż.

przym. bizantyjski, bizantyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bizantyńczyk

Wiktionary

bizantyjka

mieszkanka Bizancjum (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Bizancjum (cesarstwa bizantyjskiego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizancjum mrz., bizantynistyka ż., bizantyńczyk mos., bizantyjczyk mos., bizantyjka ż., bizantyjskość ż., bizantynizowanie n., bizant mrz.

:: fm. Bizantyjczyk mos., Bizantyńczyk mos.

przym. bizantyjski, bizantyjski

Wiktionary

bizantyjski

bizantyński;
1. przymiotnik od: Bizancjum (np. sztuka bizantyjska);
2. charakteryzujący się wielkim przepychem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący Bizancjum, związany z Bizancjum

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. przen. wyróżniający się wschodnim przepychem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozwój takich ośrodków handlowych, jak Neapol, Gaeta, Amalfi, czy nawet Bari lub Brindisi, wiązał się z ich położeniem w miejscu przecinania się trzech wielkich kręgów ekonomicznych obszaru śródziemnomorskiego: bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲizãnˈtɨjsʲci, AS: bʹizãntyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizantyńczyk mos., Bizantyjka ż., Bizantyjczyk mos., Bizancjum n., bizantynistyka ż., bizantynologia ż., bizantynizm m., bizantyjskość ż., bizantynizowanie n.

przym. bizantyński, wczesnobizantyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1, 2.1) war. bizantyński

Wiktionary

bizantyjskość

→ bizantyjski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bizantyjskie

Wiktionary

Patrz:
bizantyjski
Powiązane:

rzecz. Bizancjum n., Bizantyńczyk mos., Bizantyjczyk mos., Bizantyjka ż.

przym. bizantyjski

Wiktionary

bizantyńczyk

mieszkaniec Bizancjum (miasta); bizantyjczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Bizancjum (cesarstwa bizantyjskiego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizancjum mrz., Bizantyjczyk mos., bizantynistyka ż., bizantyńczyk mos., bizantyjczyk mos., bizantyjka ż., bizantyjskość ż., bizantynizowanie n., bizant mrz.

:: fż. Bizantyjka ż.

przym. bizantyjski, bizantyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bizantyjczyk

Wiktionary

bizantynista

osoba specjalizująca się w bizantynistyce; bizantynolog

SJP.pl

bizantynistka

→ bizantynista

SJP.pl

Patrz:
bizantynista

bizantynistyka

nauka zajmująca się badaniem historii, kultury, sztuki starożytnego Bizancjum; bizantynologia, bizantologia

SJP.pl

Bizantynologia, in. bizantynistyka – dział nauk zajmujący się badaniem historii, literatury, sztuki Cesarstwa Bizantyńskiego (395–1453), zwanego od czasów renesansu Bizancjum. Termin Bizancjum został po raz pierwszy użyty w 1562 roku przez niemieckiego historyka Hieronima Wolfa. Bizantynologia stanowi obecnie odrębną gałąź historii powszechnej średniowiecza.

Wikipedia

bizantynizacja

poddawanie wpływom bizantyjskim, nadawanie czemuś cech typowo bizantyjskich

SJP.pl

bizantynizm

zespół cech właściwych dla różnych dziedzin życia w cesarstwie bizantyjskim

SJP.pl

bizantynizować

1. poddawać wpływom cywilizacji i kultury bizantyjskiej;
2. bizantynizować się - ulegać wpływom cywilizacji i kultury bizantyjskiej

SJP.pl

bizantynizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadawanie czemuś cech bizantyjskich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizantyńczyk mos., Bizancjum n., Bizantyjczyk mos., Bizantyjka ż.

czas. bizantynizować

przym. bizantyjski

Wiktionary

bizantynolog

specjalista w dziedzinie bizantynologii; bizantynista

SJP.pl

Bizantynologia, in. bizantynistyka – dział nauk zajmujący się badaniem historii, literatury, sztuki Cesarstwa Bizantyńskiego (395–1453), zwanego od czasów renesansu Bizancjum. Termin Bizancjum został po raz pierwszy użyty w 1562 roku przez niemieckiego historyka Hieronima Wolfa. Bizantynologia stanowi obecnie odrębną gałąź historii powszechnej średniowiecza.

Wikipedia

bizantynologia

nauka zajmująca się badaniem historii, kultury, sztuki starożytnego Bizancjum; bizantynistyka, bizantologia

SJP.pl

Bizantynologia, in. bizantynistyka – dział nauk zajmujący się badaniem historii, literatury, sztuki Cesarstwa Bizantyńskiego (395–1453), zwanego od czasów renesansu Bizancjum. Termin Bizancjum został po raz pierwszy użyty w 1562 roku przez niemieckiego historyka Hieronima Wolfa. Bizantynologia stanowi obecnie odrębną gałąź historii powszechnej średniowiecza.

Wikipedia

bizantynolożka

→ bizantynolog

SJP.pl

Patrz:
bizantynolog

bizantyński

bizantyjski;
1. przymiotnik od: Bizancjum (np. sztuka bizantyńska);
2. charakteryzujący się wielkim przepychem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inaczej: bizantyjski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zakres romanizacji lub hellenizacji kultur barbarzyńskich był tu stosunkowo najskromniejszy, a struktury nowego ustroju znacznie odbiegały od zachodnich lub bizantyńskich wzorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲizãnˈtɨ̃j̃sʲci, AS: bʹizãntỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bizancjum n., bizantynistyka ż., bizantynologia ż., bizantynizm m., Bizantyjczyk mos., Bizantyńczyk mos.

przym. bizantyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. bizantyjski.

Wiktionary

bizarre

[czytaj: biZAR] wzór na tkaninie o dynamicznej kompozycji z motywów roślinnych, abstrakcyjnych i fantastycznych

SJP.pl

Bizarre, właściwie Rufus Arthur Johnson (ur. 5 lipca 1976 r. w Detroit) – amerykański raper. Członek zespołu D12. Zaczynał w grupie zwanej Outsidaz z Rah Digga oraz Eminemem.

Gościnnie pojawił się w 2008 roku na płycie "KontraWersja" pochodzącego z Kalisza rapera Gorzkiego (aka Uncle G) we współpracy ze Stanisławem Soyką.

Wikipedia

bizerta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnej Tunezji, port nad Morzem Śródziemnym;

Wiktionary

Bizerta (arab. بنزرت, Banzart; fr. Bizerte; łac. Hippo Diarrhytus) – miasto w północnej Tunezji, ośrodek administracyjny gubernatorstwa Bizerta, port nad Morzem Śródziemnym, przy ujściu kanału łączącego jezioro Bizerta z morzem. W 2014 roku liczyło ok. 137 tys. mieszkańców.

Wikipedia

bizet

nazwisko, np. Georges Bizet [czytaj: żorż biZE, w odmianie, np. Georges'a Bizeta - żorża biZEta] kompozytor francuski (1838-75)

SJP.pl

Georges Bizet (wym. [ʒɔʁʒ bizɛ]), właśc. Alexandre-César-Léopold Bizet (ur. 25 października 1838 w Paryżu, zm. 3 czerwca 1875 w Bougival) – francuski kompozytor, piszący przede wszystkim opery.

Wikipedia

bizjet

[czytaj: bizdżet] mały, luksusowy odrzutowiec; biz-jet

SJP.pl

bizmit

ochra bizmutowa

SJP.pl

bizmut

pierwiastek chemiczny (Bi) z grupy azotowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

(1.2) atom bizmutu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma bizmut?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲizmut, AS: bʹizmut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bizmutyn m., bizmutyt m., bizmutyl m., bizmutyna ż., bizmutan m.

:: zdrobn. bizmutek m.

czas. bizmutować

przym. bizmutowy, bizmutylowy, bizmutawy, bizmutowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Bi

Wiktionary

bizmutan

sól kwasu bizmutowego

SJP.pl

bizmutany

sól kwasu bizmutowego

SJP.pl

bizmutek

sól kwasu bizmutowodorowego

SJP.pl

bizmutki

sól kwasu bizmutowodorowego

SJP.pl

bizmutowodór

związek chemiczny; wodorek bizmutu

SJP.pl

Bizmutowodór (wodorek bizmutu), BiH
3 – nieorganiczny związek chemiczny, powstaje w śladowych ilościach w wyniku działania kwasu solnego na stop bizmutu z magnezem. W temperaturze pokojowej rozkłada się na pierwiastki.

Wikipedia

bizmutowy

przymiotnik od: bizmut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący bizmutu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bizmut mrz.

Wiktionary

bizmutyl

kation zawierający trójwartościowy bizmut

SJP.pl

Bizmutyl, BiO+
− dawna, nieprawidłowa nazwa hipotetycznego jednowartościowego kationu, zawierającego bizmut na III stopniu utlenienia, powstającego w wyniku hydrolizy soli bizmutu(III).

Przykładem związku uznawanego dawniej za zawierający kation bizmutylowy jest chlorek bizmutylu, Bi(O)Cl.

Wikipedia

bizmutyn

minerał, siarczek bizmutu; bizmutynit

SJP.pl

Bizmutynit – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem średniotemperaturowych hydrotermalnych żył kruszcowych. Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału.

Wikipedia

bizmutynit

bizmutyn; minerał, siarczek bizmutu

SJP.pl

Bizmutynit – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem średniotemperaturowych hydrotermalnych żył kruszcowych. Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału.

Wikipedia

biznes

interes, przedsięwzięcie, handel; business

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

Wiktionary

Biznes (również interes, ang. business) – przedsięwzięcie handlowe, produkcyjne lub usługowe.

Etymologicznie słowo business wywodzi się z „busy” – zajęty, aktywny. W wymiarze społecznym bycie „zajętym” człowiekiem biznesu może oznaczać zaangażowanie w organizację procesu wytwarzania dóbr lub usług w celach komercyjnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zakup tych akcji był istotnie świetnym biznesem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiznɛs, AS: bʹiznes

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biznesmen m., biznesmenka ż.

rzecz. biznesowy

przysł. biznesowo

przym. biznesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) business; pot. interes

Wiktionary

biznes.

skrót od: biznesmeński

SJP.pl

biznesiara

pejoratywnie o biznesmence

SJP.pl

biznesik

mały biznes - firma; firemka

SJP.pl

biznesmen

businessman;
1. człowiek prowadzący interesy; przedsiębiorca, handlowiec, przemysłowiec;
2. właściciel firmy produkcyjnej, handlowej lub usługowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ekon. osoba oficjalnie prowadząca działalność gospodarczą

(1.2) pot. osoba prowadząca interesy

Wiktionary

Przedsiębiorca (fr. entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Minister gospodarki spotkał się z biznesmenami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲizˈnɛsmɛ̃n, AS: bʹiznesmẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biznes mrz.

:: fż. biznesmenka ż.

przym. biznesmeński, biznesowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedsiębiorca

Wiktionary

biznesmenka

kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, businesswoman, businessmanka

SJP.pl

Przedsiębiorca (fr. entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

biznesmeński

związany z biznesmenem, będący właściwością biznesmena

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z biznesmenem, dotyczący biznesmena

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biznesmen mos.

Wiktionary

biznesowy

→ biznes

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hand. dotyczący biznesu

Wiktionary

Patrz:
biznes
Przykłady

(1.1) Musimy ujawnić światu złe praktyki biznesowe tej firmy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biznes mrz., biznesmen mos., biznesmenka ż.

przysł. biznesowo

Wiktionary

biznespartnerka

→ biznespartner

SJP.pl

Patrz:
biznespartner

biznesplan

business plan, biznes plan;
1. plan funkcjonowania przedsiębiorstwa lub realizacji przedsięwzięcia gospodarczego;
2. dokument zawierający taki plan

SJP.pl

Biznesplan (plan biznesowy, ang. business plan) – dokument przedsiębiorstwa z planem rozwoju, a w przypadku nowych przedsięwzięć, także z planem ich powstania. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne i zewnętrzne przedsiębiorstwa – m.in. w celu pozyskania źródeł finansowania inwestycji. Zawiera opis celów, jakie przedsiębiorstwo zamierza realizować w przyszłości z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań rynkowych, finansowych, marketingowych, technologicznych, organizacyjnych i kadrowych. Jego elementami są m.in. analiza finansowa, analiza rynku, analiza SWOT.

Wikipedia

bizneswoman

[czytaj: biznesłomen] rzadko: kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, businesswoman, biznesmenka, businessmanka

SJP.pl

Przedsiębiorca (fr. entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

bizon

1. duży ssak łożyskowy z rodziny krętorogich, rzędu parzystokopytnych;
2. kombajn zbożowy marki Bizon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. LGBT: biseksualista

Wiktionary

Bizon (Bison) – wyróżniany przez część ujęć systematycznych rodzaj dużych ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae) charakteryzujących się krótką, szeroką głową, krótką szyją i wysokim kłębem. Owłosienie przedniej części ciała jest dłuższe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) pamiątkowe kubki i kielichy z kokosowego orzecha, rogu bizona i żółwiej szkarłupiny, dokonane przed wiekami przez nieznanych artystów Ameryki, wydarte przez konkwistadorów, zdobiły teraz, na nowo zrabowane, biesiadniczy stół lansjerów (…) (S. Żeromski: Popioły, Tom III)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲizɔ̃n, AS: bʹizõn

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) neutr. biseksualista; pot. biseks

Wiktionary

bizonek

zdrobnienie od: bizon

SJP.pl

bizoni

→ bizon; bizonowy

SJP.pl

bizoniak

kolcoróg bizoniak - gatunek pluskwiaka z rodziny zgarbowatych

SJP.pl

bizonowy

→ bizon; bizoni

SJP.pl

bizun

1. przestarzale o bacie
2. łobuz, nicpoń, wałkoń

SJP.pl

bizuny

1. baty z byczej skóry;
2. uderzenia batem

SJP.pl

biżuteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

Wiktionary

Biżuteria (fr. bijouterie, od bijou – klejnot) – drobny przedmiot złotniczy i jubilerski służący do ozdoby ciała i stroju, zazwyczaj z metali i kamieni szlachetnych i ozdobnych.

Biżuteria odznacza się przede wszystkim artystycznym wykonaniem – i dzięki temu kryterium do biżuterii można zaliczyć ozdoby ludów pierwotnych. Formy artystyczne kształtowały się i kształtują zgodnie z ogólnymi trendami mody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Same szyją swoje ubrania i robią swoją biżuterię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiʒuˈtɛrʲja, AS: bʹižuterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. biżuteryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) środ. biżu

Wiktionary

biżuteryjny

przymiotnik od: biżuteria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący biżuterii, związany z biżuterią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po przygodzie z Marynarką Kevin przypomniał sobie o wyuczonym zawodzie chemika biżuteryjnego.

(1.1) Cały zbiór legnicki pozyskany został drogą zakupu i darów liczy obecnie 560 eksponatów, w tym 300 unikatowych prac biżuteryjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiʒutɛˈrɨjnɨ, AS: bʹižuteryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biżuteria ż.

Wiktionary

biłgoraj

1. miasto w Polsce;
2. osada w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie lubelskim;

Wiktionary

Biłgoraj (niem. Bilgoraj, jid. ‏בילגוריי‎, ros. Билгорай, ukr. Білго́рай) – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie lubelskim, siedziba powiatu biłgorajskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W latach 1975-1998 Biłgoraj administracyjnie należał do województwa zamojskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲiwˈɡɔraj, AS: bʹiu̯gorai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biłgorajanin mos., biłgorajanka ż.

przym. biłgorajski

Wiktionary

biłgorajanin

mieszkaniec Biłgoraja (miasta w Polsce); biłgorajczyk

SJP.pl

biłgorajanka

mieszkanka Biłgoraja (miasta w Polsce)

SJP.pl

biłgorajczyk

mieszkaniec Biłgoraja (miasta w Polsce); biłgorajanin

SJP.pl

biłgorajka

mieszkanka Biłgoraju

SJP.pl

biłgorajski

przymiotnik od: Biłgoraj

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Biłgoraja, związany z Biłgorajem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲiwɡɔˈrajsʲci, AS: bʹiu̯gorai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Biłgoraj m., biłgorajanin m., biłgorajanka ż.

Wiktionary

bj

[czytaj: beJOT] skrót od: Biblioteka Jagiellońska

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Biblioteka Jagiellońska;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿ˈjɔt, AS: be‿i ̯ot

Wiktionary

bjelkit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. cosalit.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cosalit

Wiktionary

bjj

skrótowiec, rodzaj nijaki

(1.1) = brazylijskie jiu-jitsu

Wiktionary

björk

Björk Guðmundsdóttir (wym. [ˈpjœr̥k ˈkvʏðmʏntsˌtoʊhtɪr]; ur. 21 listopada 1965 w Reykjavíku) – islandzka piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, aktorka, producentka muzyczna i DJ.

Wikipedia

bjrm

skrótowiec

(1.1) = geogr. polit. Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɛ‿jɔt‿ɛr‿ˈɛ̃m, AS: be‿i ̯ot‿er‿ẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Macedonii

Wiktionary

bk

symbol berkela, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Wikipedia

bla

potocznie: wyraz, zwykle powtórzony dwu- lub trzykrotnie (bla, bla, bla), oznaczający mówienie, gadanie; ple, ble

SJP.pl

blacha

1. wyrób metalowy w postaci prostokątnego arkusza, otrzymywanego przez walcowanie;
2. płaskie naczynie do pieczenia ciast;
3. płyta pieca kuchennego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienki, płaski kawałek metalu;

(1.2) metalowa płyta przykrywająca piec kuchenny

(1.3) kulin. metalowe naczynie używane do pieczenia

(1.4) kulin. zawartość blachy (1.3)

(1.5) muz. slang. instrumenty dęte blaszane

(1.6) slang. odznaka policyjna

(1.7) pot. złotówka

(1.8) zob. blachy.

(1.9) gw-pl|Bukowina. garnek

Wiktionary

Blacha – wyrób hutniczy, którego grubość jest znacznie mniejsza od długości i szerokości. Grubości blach leżą w granicach od dziesiątych części milimetra do kilkudziesięciu milimetrów.

Blachy mogą być gładkie lub mieć fakturę powierzchniową. Dostarczane są w postaci płaskich arkuszy lub taśm zwiniętych w kręgi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój garaż jest pokryty blachą ocynkowaną.

(1.3) Po wymieszaniu masła z cukrem i jajkami możemy wylać ciasto na blachę i wstawić do piekarnika.

(1.4) Prawie cała blacha ciasteczek została już zjedzona.

(1.6) Podszedł do mnie facet ubrany po cywilu i nagle błysnął mi blachą, musiałem pojechać na komisariat i złożyć wyjaśnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblaxa, AS: blaχa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacharz m., blacharstwo n., blacharka ż., blaszak m., blachy nmos.

:: zdrobn. blaszka ż.

czas. blachować ndk.

przym. blacharski, blaszany, blaszkowy, blaszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) płyta

(1.9) gorczek, gorneczek

Wiktionary

blachara

potocznie: mało inteligentna dziewczyna, ubierająca się wyzywająco, która interesuje się głównie samochodami i dobrą zabawą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. dziewczyna lub młoda kobieta darząca zainteresowaniem mężczyzn jeżdżących dobrymi, luksusowymi samochodami (stanowiącymi symbol dostatku)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piotrek poderwał kolejną blacharę na tę swoją beemkę.

(1.1) Jednak moje zdanie jest takie, żebyś kupił takie auto, jakie ci się podoba, nie żeby wyrywać dupy, bo wyrwiesz blacharę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈxara, AS: blaχara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blachowanie n., blacha ż., blacharstwo n., blacharz m., blaszak m.

czas. blachować ndk.

przym. blacharski

Wiktionary

blacharka

potocznie:
1. blacharstwo;
2. blaszana obudowa pojazdu; karoseria;
3. rezultat prac blacharskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prace blacharskie, zwłaszcza wykonywane przy karoserii samochodowej

(1.2) karoseria samochodowa lub jej część

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈxarka, AS: blaχarka

Wiktionary

Powiązane:

przym. blaszany, blacharski

rzecz. blacharstwo n., blacha ż., blaszka ż., blacharz mos., blachy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blacharstwo

Wiktionary

blacharnia

1. zakład zajmujący się wyrobem przedmiotów blaszanych;
2. skład blachy

SJP.pl

blacharski

przymiotnik od: blacharz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z blacharstwem lub blacharzem, dotyczący blacharstwa lub blacharza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karoseria tego samochodu wymaga naprawy blacharskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszak mrz., blachy nmos., blachara ż., blacharstwo n., blacharz mos., blacharka ż., blacha ż.

przym. blaszany, blaszkowaty

Wiktionary

blacharstwo

dział technologii (rzemiosło) obejmujący wyrób przedmiotów z blach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. dział rzemiosła obejmujący wytwór oraz naprawę przedmiotów wykonanych z blachy i krycie nią dachów;

Wiktionary

Blacharstwo – dział rzemiosła obejmujący wytwarzanie i naprawę przedmiotów z blachy i krycie dachów blachą. Współcześnie kojarzone głównie z blacharstwem pojazdowym, czyli z naprawą uszkodzonej karoserii samochodowej.

Rzemieślnik zajmujący się blacharstwem to blacharz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zaprzyjaźnionym warsztacie ślusarskim udostępniono mi aparat do spawania gazowego. Musiałem też nauczyć się następnego zawodu - spawalnictwa oraz blacharstwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszak mrz., blachy nmos., blachara ż., blacharz mos., blacharka ż., blacha ż.

przym. blaszany, blaszkowaty, blacharski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blacharka

Wiktionary

blacharz

rzemieślnik zajmujący się renowacją i reperacjami karoserii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wytwarzający lub naprawiający przedmioty z blachy

(1.2) rzem. rzemieślnik naprawiający karoserię samochodową

(1.3) reg. pot. milicjant, policjant

Wiktionary

Blacharstwo – dział rzemiosła obejmujący wytwarzanie i naprawę przedmiotów z blachy i krycie dachów blachą. Współcześnie kojarzone głównie z blacharstwem pojazdowym, czyli z naprawą uszkodzonej karoserii samochodowej.

Rzemieślnik zajmujący się blacharstwem to blacharz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Św. Piotr, pierwszy papież, jest patronem m.in. diecezji w Rzymie, wielu, także polskich miast oraz blacharzy, budowniczych mostów, kowali, kamieniarzy, marynarzy, rybaków i zegarmistrzów.

(1.2) Niech blacharz sprawdzi ci to podwozie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszka ż., blacharka ż., blacha ż., blachara ż., blacharstwo n., blachy lm nm.

przym. blacharski, blaszany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|klympiorz, klympiyrz.

(1.3) gliniarz, władza

Wiktionary

blachnicki

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

blachoczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. blaszany garnuszek

Wiktionary

blachodachówka

1. blaszane pokrycie dachowe; blachówka;
2. pojedynczy arkusz blachy tworzący pokrycie dachu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. blaszany materiał na pokrycie dachu imitujący fakturą dachówkę;

Wiktionary

Blachodachówka – stalowe pokrycie dachowe produkowane z ocynkowanych blach stalowych o grubości 0,4-1,25 mm, powlekanych powłokami organicznymi o grubości od 25 μm (powłoki poliestrowe) do 200 μm (plastizol). Pośród powłók ochronnych stosowane są m.in.: poliester, PVDF, TC 50, PRELAQ 50, pural lub plastizol. Waga 1 m² pokrycia waha się od 4,2–6,5 kg. Stosowane są na pokrycia o nachyleniu minimum 9–12°. Układa się je na drewnianych łatach. W przypadku mocowania na łatach stosuje się rozstaw 35 lub 40 cm w zależności od długości modułu montowanej blachodachówki. Arkusz blachodachówki to średnio 6 m² dachu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌblaxɔdaˈxufka, AS: blaχodaχufka

Wiktionary

blachować

czasownik

(1.1) pot. szpanować samochodem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈxɔvat͡ɕ, AS: blaχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blachy nmos., blaszka ż., blachara ż., blachowanie n., blacha

Wiktionary

blachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blachować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blachować ndk.

rzecz. blachara ż., blaszka ż.

Wiktionary

blachowatość

→ blachowaty

SJP.pl

Patrz:
blachowaty

blachowaty

podobny do blachy

SJP.pl

blachówka

półwyrób w kształcie płyty, przeznaczony do wyrobu blachy przez dalsze walcowanie

SJP.pl

Blachówka – część wsi Kościelisko w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, siedziba gminy Kościelisko.

W latach 1975–1998 Blachówka należała administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Blachówka położona 4 km od centrum Zakopanego, rozpościera się z niej rozległa panorama Tatr.

Wikipedia

blachowkręcik

zdrobnienie od: blachowkręt

SJP.pl

blachowkręt

specjalny wkręt do blachy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. specjalny wkręt do blachy;

Wiktionary

Blachowkręt – rodzaj wkręta do metalu, przeznaczony do mocowania blachy lub innego materiału do konstrukcji metalowej.

Blachowkrętów szczególnie powszechnie używa się do łączenia z blachą części, na których nie występują znaczne obciążenia (np. w przemyśle motoryzacyjnym do mocowania do karoserii z blachy elementów tapicerki albo wyposażenia wnętrza). Średnice blachowkrętów na ogół nie przekraczają 7 milimetrów, a grubość blachy nie jest na ogół większa od 0,5 milimetra.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Taki wkrętak udarowy służy również do odkręcania i przykręcania wkrętów lub blachowkrętów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈxɔfkrɛ̃nt, AS: blaχofkrẽnt

Wiktionary

blachowkrętarka

urządzenie do umieszczania wkrętów w blasze (arkuszu metalu)

SJP.pl

blachowkrętowy

→ blachowkręt

SJP.pl

Patrz:
blachowkręt

blachownia

oddział stoczni, zajmujący się obróbką blach do budowy kadłubów okrętowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Blachownia (niem. Blachstädt) – miasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Blachownia.

Według danych z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 9041 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jutro pojedziemy nad zalew w Blachowni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈxɔvʲɲa, AS: blaχovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

przym. blachowniański, blaszany

rzecz. blachownianin, blachownianka

Wiktionary

blachownianin

mieszkaniec Blachowni (miasta w województwie śląskim)

SJP.pl

blachownianka

mieszkanka Blachowni (miasta w województwie śląskim)

SJP.pl

blachowniański

przymiotnik od: Blachownia, Blachownia Śląska

SJP.pl

blachownica

1. maszyna do wytwarzania blachy;
2. dawniej: część zbroi okrywająca pierś; kirys; napierśnik

SJP.pl

Blachownica – dźwigar złożony, zbudowany z blach połączonych w przekrój odpowiedni do wymagań konstrukcyjnych i usztywniony żebrami położonymi poprzecznie w stosunku do osi dźwigara.

Blachownice mogą mieć przekrój otwarty, np. dwuteowy lub zamknięty (skrzynkowy). Poszczególne elementy łączono niegdyś przy pomocy nitów lub śrub, współcześnie blachownice są zwykle spawane. Spotyka się konstrukcje mostowe blachownicowe z żelbetową współpracującą konstrukcyjnie płytą mostu.

Wikipedia

blachowski

nazwisko

SJP.pl

blachy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. tablica rejestracyjna

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B., i W. plural|blacha.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Romek przyjechał do mnie bryką na niemieckich blachach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacha ż., blacharz m., blacharstwo n., blacharka ż., blaszak m., blaszka ż.

czas. blachować ndk.

przym. blacharski, blaszany

Wiktionary

blacik

zdrobnienie od: blat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od blat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie blat, lecz tylko mały blacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blat m.

Wiktionary

black

nazwisko

SJP.pl

Geografia

Stany Zjednoczone

- Black – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Geneva

- Gmina Black (ang. Black Township) w stanie Indiana, w hrabstwie Posey

- Gmina Black (ang. Black Township) w stanie Pensylwania, w hrabstwie Somerset

- Gmina Black (ang. Black Township) w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Tripp

Wikipedia

blackberry

[czytaj: blekbery] smartfon marki Blackberry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) smartfon kanadyjskiej firmy BlackBerry Limited, w większości modeli z charakterystyczną klawiaturą

Wiktionary

- BlackBerry – komputer kieszonkowy

Gminy w USA:

- Blackberry (ang. Blackberry Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Kane

- Blackberry (ang. Blackberry Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Itasca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeszcze do niedawna telefony BlackBerry – które jako jedne z nielicznych na rynku miały fizyczną klawiaturę, do tego były dobrze zabezpieczone przed atakami hakerów – były podstawowym urządzeniem, którym posługiwali się politycy czy biznesmeni.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. jeżynka

Wiktionary

blackburn

Blackburn – miasto w Wielkiej Brytanii, w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Lancashire, w dystrykcie (unitary authority) Blackburn with Darwen. Leży 14,3 km na wschód od miasta Preston, 39,8 km na południowy wschód od miasta Lancaster i 296,6 km na północny zachód od Londynu. W 2021 roku miasto liczyło 124 955 mieszkańców. Blackburn jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako Blacheburn.

Wikipedia

blackjack

[czytaj: blekdżek] hazardowa gra w karty; black jack, oczko, dwadzieścia jeden

SJP.pl

Blackjack – kasynowa gra karciana, w której gracz stara się pokonać krupiera poprzez uzyskanie sumy jak najbliższej 21 punktów w kartach, nie przekraczając 21.

Wikipedia

blackmetalowiec

1. członek zespołu grającego black metal;
2. miłośnik black metalu

SJP.pl

blackmetalowy

→ black metal [czytaj: blekmetalowy]

SJP.pl

blackminton

[czytaj: blekminton] zabawowa wersja crossmintona, w którą gra się nocą przy użyciu fluorescencyjnej lotki

SJP.pl

blackout

[czytaj: blekałt] z angielskiego: zaciemnienie; blekaut;
1. wygaszenie świateł na scenie w celu oddzielenia od siebie scen sztuki;
2. krótka scenka satyryczna oddzielona od reszty występu wygaszeniem świateł;
3. rozległa awaria zasilania elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. długotrwały zanik napięcia w sieci energetycznej;

Wiktionary

- Blackout – rozległa awaria zasilania

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z perspektywy badań nad bezpieczeństwem narodowym, szczególne znaczenie mają masywne blackouty, które zdarzają się rzadko, ale ich konsekwencje społeczno-ekonomiczne są niebagatelne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awaria zasilania

Wiktionary

blackrockowy

→ black rock [czytaj: blekrokowy]

SJP.pl

blacksburg

[czytaj: bleksberg] miasto w USA, w stanie Wirginia

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Blacksburg – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Cherokee

- Blacksburg – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia

blackwater

[czytaj: blekłoter]
1. rzeka w Irlandii;
2. nazwa kilku gmin w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

- Blackwater Worldwide – amerykańska prywatna agencja ochrony

- Blackwater Park – album zespołu Opeth

Wikipedia

blackwell

Miejscowości w USA:

- Blackwell – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Kay

- Blackwell – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Nolan

- Blackwell – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Forest

Gminy w USA:

- Blackwell (ang. Blackwell Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Forest

Wikipedia

bladawy

zbliżony do bladego, nie do końca blady, prawie blady

SJP.pl

bladnąć

tracić kolor, tracić intensywność koloru, stawać się bladym

SJP.pl

blado

przysłówek sposobu

(1.1) z obecnością bladości lub innych cech typowych dla bladych przedmiotów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bladość ż.

przym. blady, bladziutki, bledziutki

Wiktionary

bladobursztynowy

nieintensywnie bursztynowy; jasnobursztynowy

SJP.pl

bladobłękitny

nieintensywnie błękitny; błękitnawy

SJP.pl

bladoczerwony

nieintensywnie czerwony; jasnoczerwony, czerwonawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) czerwony o bladym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziewczyna miała na sobie wyłącznie skąpy bladoczerwony kostium kąpielowy z miękkiego lnu.

Wiktionary

bladofioletowy

nieintensywnie fioletowy; jasnofioletowy, fioletowawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) fioletowy o bladym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Płetwy nieparzyste mają bladofioletowy odcień, płetwa grzbietowa jest długa, wysoka i ozdobiona kilkoma rzędami czerwonych i czarnych plamkaamek.

Wiktionary

bladofiołkowy

nieintensywnie fiołkowy; jasnofiołkowy

SJP.pl

bladokwiatowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający blade kwiaty

Wiktionary

bladolawendowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) lawendowy o bladym odcieniu

Wiktionary

bladolicy

poetycko: mający bladą cerę, bez rumieńców; blady

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. taki, który ma bladą twarz (lico)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tylko mgławice nad nurtem Narewu skłębiły się gęściej i ukryły w swej płachcie bladolice boginki, zielonookie rusałki-wodnice, topielice upiorne, unoszone wartem bieżnym, rogany-latawice, na pruską Szatrję dążące. sic.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) białolicy

Wiktionary

bladolila

nieintensywnie liliowy; bladoliliowy

SJP.pl

bladoliliowy

nieintensywnie liliowy; bladolila

SJP.pl

bladoniebieski

nieintensywnie niebieski; niebieskawy, jasnoniebieski

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o bladym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Symbolem „Caritas Academica” był bladoniebieski, równoramienny krzyż.

Wiktionary

bladopomarańczowy

nieintensywnie pomarańczowy; jasnopomarańczowy, pomarańczowawy

SJP.pl

bladoróżowy

nieintensywnie różowy; jasnoróżowy, różowawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o bladym, rozbielonym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W domku zapewne było biuro: na daszku łopotała bezwładnie bladoróżowa flaga, już postrzępiona.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) różowawy, jasnoróżowy

Wiktionary

bladość

→ blady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co blade; cecha tych, którzy są bladzi

Wiktionary

Bladość – efekt spowodowany zmniejszeniem ilości oksyhemoglobiny w naczyniach krwionośnych skóry lub błon śluzowych, który może wynikać z choroby, wstrząsu emocjonalnego, stresu, unikania światła słonecznego, bądź też niedokrwistości. Bladość może mieć podłoże genetyczne. Jest najlepiej widoczna na twarzy i dłoniach. W zależności od przyczyny może pojawić się nagle lub stopniowo.

Wikipedia

Patrz:
blady
Przykłady

(1.1) Już sina bladość ustąpiła z jej policzków, na których zarysowywał się chwilami lekki rumieniec.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bladaczka ż., blednica ż., bladawość ż., blednięcie n., zblednięcie n., poblednięcie n.

czas. blednąć ndk., zblednąć dk., poblednąć dk.

przym. blady, bladawy, bladziutki, bledziutki

przysł. blado, bladawo

Wiktionary

bladosiny

nieintensywnie siny; sinawy, jasnosiny

SJP.pl

bladoszary

nieintensywnie szary; jasnoszary, szarawy

SJP.pl

bladosłomkowy

o kolorze: słomkowy o jasnym odcieniu, podobny do jasnożółtego; jasnosłomkowy

SJP.pl

bladowski

nazwisko

SJP.pl

bladozielonawy

nieintensywnie zielonkawy; bladozielonkawy

SJP.pl

bladozielonkawo

→ bladozielonkawy

SJP.pl

Patrz:
bladozielonkawy

bladozielonkawy

nieintensywnie zielonkawy; bladozielonawy

SJP.pl

bladozielony

nieintensywnie zielony; jasnozielony, mdłozielony, mglistozielony, zielonawy, zielonkawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) jasnozielony, zielony o słabym, bladym odcieniu

Wiktionary

bladożółtawy

nieco żółty o jasnym odcieniu; jasnożółtawy

SJP.pl

bladożółty

nieintensywnie żółty; jasnożółty, żółtawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o bladym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kolor dobieramy w zależności od drewna, które chcemy imitować (bladożółty dla jasnego dębu lub czerwonobrązowy dla mahoniu).

Wiktionary

bladozłoty

nieintensywnie złoty; jasnozłoty, złotawy

SJP.pl

bladszy

stopień wyższy od przymiotnika: blady; bledszy

SJP.pl

blady

1. niemający rumieńców; biały;
2. o barwie, świetle: mało intensywny; mdły;
3. mało wyrazisty; mdły;
4. niczym się niewyróżniający; nijaki, banalny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację

(1.2) o mało intensywnej barwie

(1.3) mało wyrazisty

(1.4) przen. banalny, niewyróżniający się, nudny

(1.5) gw-pl|Bukowina, Łowicz. różowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Dlaczego wszystkie nieszczęścia zawsze spadają na moją głowę? – patrzyła gdzieś obok zastygłej z przykrości i bladej Dominiki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbladɨ, AS: blady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bladość ż., bladaczka ż., blednica ż., bladawość ż., blednięcie n., zblednięcie n., poblednięcie n.

czas. blednąć ndk., zblednąć dk., poblednąć dk., pobladzić dk.

przym. bladawy, bladziutki, bledziutki

przysł. blado, bladawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezkrwisty

Wiktionary

bladź

wulgarnie: prostytutka; dupodajka, kurwa, kurwiszcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. pejor. wyzwisko wobec kobiety

(1.2) wulg. pejor. prostytutka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wulg. kurwa, kurwiszon, kurwiszcze, dziwka, ścierka

Wiktionary

bladzieć

czasownik

(1.1) stpol. blednąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblad͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: blaʒ́ėć

Wiktionary

bladziej

stopień wyższy od przysłówka: blado; bledziej

SJP.pl

bladziuchny

zdrobnienie od: blady; bledziuchny, bladziuśki (bledziuśki), bladziutki (bledziutki)

SJP.pl

bladziuśki

zdrobnienie od: blady; bladziuchny (bledziuchny), bledziuśki, bladziutki (bledziutki)

SJP.pl

bladziuteńki

zdrobnienie od: bladziutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: blady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblad͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: blaʒ́utẽńḱi

Wiktionary

bladziutki

zdrobnienie od: blady; bladziuchny (bledziuchny), bladziuśki (bledziuśki), bledziutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: blady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tegoroczna edycja memoriału była bladziutka, marniutka, a przede wszystkim toczyła się przy maleńkim zainteresowaniu publiczności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈd͡ʑutʲci, AS: blaʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bladość ż., bladawość ż., blednica ż., bladaczka ż., blednięcie n., zblednięcie n., poblednięcie n.

czas. blednąć ndk., zblednąć dk., poblednąć dk.

przym. blady, bladawy, bledziutki

przysł. blado, bladawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bledziutki

Wiktionary

blaga

zmyślenie, kłamstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kłamstwo, nieprawda, bujda

Wiktionary

- Blaga – wieś w Rumunii, w okręgu Bacău, w gminie Dealu Morii

- Blaga – wieś w Rumunii, w okręgu Jassy, w gminie Schitu Duca

- Lucian Blaga

- Vasile Blaga

- (4891) Blaga

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszyscy drwią z samochwalców, a jednak im blaga w życiu pomaga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblaɡa, AS: blaga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blagierstwo n., blagieria ż., blagier m., blagierka ż., blagowanie n.

czas. blagować

przym. blagierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. kłamstwo.

Wiktionary

blagier

człowiek świadomie mówiący nieprawdę; łgarz, kłamca, oszust

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kłamca, krętacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblaɟɛr, AS: blaǵer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaga ż., blagierstwo n., blagieria ż., blagowanie n.

:: fż. blagierka ż.

czas. blagować

przym. blagierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. kłamca.

Wiktionary

blagieria

przestarzale: blagierstwo, blaga

SJP.pl

blagierka

1. zmyślanie, fantazjowanie;
2. kobieta mówiąca nieprawdę, lubiąca zmyślać i koloryzować

SJP.pl

blagierski

→ blagier

SJP.pl

Patrz:
blagier

blagierstwo

zmyślanie, oszukiwanie, blagowanie; blaga

SJP.pl

blagować

potocznie: mówić rzeczy niepokrywające się z prawdą; łgać, zmyślać, kłamać

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. kłamać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaga ż., blagier mos., blagowanie n.

Wiktionary

blagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy w celu zrobienia na kimś wrażenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaga ż., blagierstwo n., blagieria ż., blagier m., blagierka ż.

czas. blagować

przym. blagierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kłamanie; pot. bajerowanie, bajcowanie, bajtlowanie, bujanie, kitowanie, kręcenie, picowanie, ściemnianie

Wiktionary

blair

[czytaj: bler] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Blair – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Washington

- Blair – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Jackson

- Blair – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Trempealeau

Gminy w USA:

- Blair (ang. Blair Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clay

- Blair (ang. Blair Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Grand Traverse

- Blair (ang. Blair Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Blair

Wikipedia

blairysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik Tony'ego Blaira, dawnego przywódcy brytyjskiej Partii Pracy oraz premiera Wielkiej Brytanii w latach 1997–2007

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego zdaniem to blairyści, a więc także jego brat, odpowiadają za klęskę Partii Pracy w majowych wyborach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blairyzm m.

Wiktionary

blairyzm

[czytaj: bleryzm] polityczna ideologia byłego premiera Wielkiej Brytanii, Tony'ego Blaira, oparta na zasadach solidarności społecznej

SJP.pl

blaise

[czytaj: blez] francuskie imię męskie

SJP.pl

Francja:

- Blaise – rzeka, dopływ Eure

- Blaise – rzeka, dopływ Marny

- Blaise-sous-Arzillières – gmina

Osoby:

- Blaise Aldo – francuski polityk

- Blaise Cendrars – francuski prozaik

- Blaise Compaoré – burkiński polityk

- Blaise de Vigenère – francuski dyplomata

- Blaise Diagne – senegalski polityk

- Blaise Giezendanner – francuski narciarz alpejski

- Blaise Kouassi – piłkarz w Wybrzeża Kości Słoniowej

- Blaise Matuidi – francuski piłkarz

- Blaise Nkufo – szwajcarski piłkarz

- Blaise Nzeyimana – rwandyjski biskup

- Blaise Pascal – francuski matematyk

- Blaise Piffaretti – szwajcarski piłkarz

- Blaise-Ernest Morand – kanadyjski biskup

- Blaise François Pagan – francuski architekt

- Clark Blaise – kanadyjski pisarz

- Modesty Blaise – bohaterka brytyjskich komiksów

Wikipedia

blajba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. mieszkanie, miejsce noclegowe, tymczasowe lokum

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Pod dwunastym, szanowny panie, będzie ta blajba pana Rajmunda, na czwartym kiju z prawej – zawołał jeszcze stróż, po czym znów wrócił do swojego zajęcia.

Wiktionary

blake

- Yohan Blake – jamajski lekkoatleta, sprinter

- William Blake – angielski pisarz, poeta, malarz i grafik

- Blake Carrington – główny bohater serialu Dynastia

Wikipedia

blakier

dawniej: przyścienna lampa lub świecznik z przylegającą do ściany tarczą, odbijającą światło; kinkiet

SJP.pl

blaknąć

1. tracić blask, intensywność barwy; płowieć
2. przenośnie: stawać się nieważnym, nieistotnym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o kolorze: tracić wyrazistość

(1.2) przen. być przyćmiewanym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblaknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: blaknõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaknięcie n., wyblaknięcie n.

czas. wyblaknąć dk.

przym. wyblakły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płowieć

Wiktionary

blaknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blaknąć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyblaknięcie n.

czas. blaknąć ndk., wyblaknąć dk.

przym. wyblakły

Wiktionary

blaknyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wygadać się z czymś

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zachować się nietaktownie

Wiktionary

blama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. reg. ośmieszenie się

Wiktionary

Blama – miasto w Sierra Leone, w Prowincji Wschodniej. Według danych na rok 2015 liczyło 7097 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie rób blamy i ubierz się do porządku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blamaż mrz.

czas. blamować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blamaż, gafa, kaszana, klops, kompromitacja, niepowodzenie, obciach, porażka, wpadka, wsypa, wtopa

Wiktionary

blamanż

rodzaj galaretki, słodki deser robiony najczęściej z mleka (lub śmietany) i cukru, zagęszczany żelatyną, mąką kukurydzianą lub mchem irlandzkim i przyprawiany migdałami

SJP.pl

blamaż

kompromitacja, ośmieszenie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. kompromitacja, ośmieszenie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Premiera tego przedstawienia okazała się blamażem, na sali było mniej miejsc niż sprzedano biletów, a aktorzy nie znali ról.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblãmaʃ, AS: blãmaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blamowanie n., zblamowanie n., blama ż.

czas. blamować się ndk., zblamować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kompromitacja, ośmieszenie się, zblamowanie się, poruta, wstyd, hańba; reg. blama

Wiktionary

blamborek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podłużny pojemnik na wodę do zwilżania osełki

Wiktionary

Powiązane:

czas. blamborzić ndk.

rzecz. blambory lm. nmos.

Wiktionary

blambory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. zlewki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blamborek mrz.

czas. blamborzić ndk.

Wiktionary

blamborzić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mieszać coś z czymś

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieładnie pić, chłeptać

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jeść dużo różnych rzeczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blamborek mrz., blambory lm. nmos.

Wiktionary

blamować

książkowo: blamować się - ośmieszać się, kompromitować się

SJP.pl

blamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawanie się śmiesznym, narażanie się na kpiny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blamaż m.

czas. blamować się

Wiktionary

blanc

[czytaj: blã] nazwisko

SJP.pl

blanchard

[czytaj: bląSZAR] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Jacques Blanchard – francuski malarz barokowy

- Jean-Pierre Blanchard – francuski aeronauta i wynalazca, pionier lotów balonowych.

Miejscowości w USA:

- Blanchard – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Page

- Blanchard – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Caddo

- Blanchard – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie McClain

- Blanchard – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Atchison

- Blanchard – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

- Blanchard – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill

- Blanchard – jednostka osadnicza w stanie Idaho, w hrabstwie Centre

- Blanchard – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lafayette

Wikipedia

blanco

[czytaj: blanko] tylko w wyrażeniu: in blanco - dokument opatrzony podpisem, ale bez tekstu; in blanko

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Blanco – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie San Juan

- Blanco – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pittsburg

- Blanco – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Blanco

- Blanco (ang. Blanco County) – hrabstwo w stanie Teksas

Wikipedia

blandyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Blandyn – imię męskie pochodzące od łacińskiego imienia Blandinus, utworzonego od przymiotnika blandus (ż. blanda), 'pochlebny, powabny, wdzięczny, czarujący'. Patronem imienia jest św. Blandyn (Bladyn) z VII wieku, jedyny święty o tym imieniu.

Żeńskim odpowiednikiem jest Blandyna.

Blandyn imieniny obchodzi 5 listopada.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chłopak miał na imię Blandyn i pochodził z Włoch.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Blandyna ż.

Wiktionary

blandyna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Blandyn

Wiktionary

Blandyna – żeńska forma imienia Blandyn, utworzona od łac. przymiotnika blandinus (ż. blandina), w znaczeniu „powabny, wdzięczny, czarujący, ew. uprzejmy, przyjacielski”.

Blandyna obchodzi imieniny 2 czerwca i 5 listopada.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Blandyna i pracuję w cukierni w Chorzowie.

(1.1) W Kościele katolickim na 2 czerwca przypada wspomnienie św. Blandyny z Lyonu, patronki dziewic i służących.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Blandyn mos.

Wiktionary

blaneta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. hipotetyczne ogromne ciało niebieskie poruszające się wokół supermasywnej czarnej dziury

Wiktionary

Wikipedia

blank

1. przestarzałe: jeden z zębatych występów w blankach - zwieńczeniu murów obronnych i baszt; blanka;
2. wyprawiona skóra używana w rymarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. sztywna, gładka i wyprawiona skóra do wytwarzania siodeł i innych produktów rymarskich

(1.2) archit. jeden występ w blankach

(1.3) w grach słownych: płytka bez litery

przysłówek sposobu

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. całkiem, całkowicie

przymiotnik

(3.1) gw-pl|Górny Śląsk. czysty

(3.2) gw-pl|Górny Śląsk. oczywisty

Wiktionary

Blank (Blanc) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Prus III.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Murzyn to je blank czorny człowiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blãŋk, AS: blãŋk

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) blanka, krenel

(1.3) pot. mydło

Wiktionary

blanka

przestarzałe: jeden z zębatych występów w blankach - zwieńczeniu murów obronnych i baszt; blank

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Blanka – imię żeńskie wywodzące się od hiszpańskiej wersji francuskiego imienia Blanche lub z germańskiego blankus, blanchus „biała”. W niektórych językach występuje również w formie Bianka.

Blanka imieniny obchodzi: 7 października i 1 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Blanka, Matka Twa, królowa / Powtarzała Ci te słowa: / „Wolę trupem widzieć syna, / Nim go splami grzechów wina”".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblãnka, AS: blãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Blaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz.

:: zdrobn. Blaneczka ż.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Blanca.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Blanche

* baskijski: (1.1) Zuria

* białoruski: (1.1) Бланка ż.

* bułgarski: (1.1) Бианка ż.

* francuski: (1.1) Blanche ż.

* hiszpański: (1.1) Blanca ż.

* kataloński: (1.1) Blanca ż.

* łaciński: (1.1) Blanca ż.

* niemiecki: (1.1) Blanka ż.

* norweski (bokmål): (1.1) Blanka

* portugalski: (1.1) Branca ż.

* rosyjski: (1.1) Бланка ż.

* słowacki: (1.1) Blanka ż.

* ukraiński: (1.1) Б'янка ż.

* węgierski: (1.1) Blanka

* włoski: (1.1) Bianca ż.

źródła.

== Blanka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Blanka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

blanki

1. przestarzałe: jeden z zębatych występów w blankach - zwieńczeniu murów obronnych i baszt; blanka;
2. wyprawiona skóra używana w rymarstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) archit. szereg prostokątnych, zębatych występów wieńczących mur obronny; ; Gloger|Blanki.

forma rzeczownika.

(2.1) plural|blank.

(2.2) plural|blanka.

Wiktionary

Blanki (krenelaż) – element architektoniczny w postaci zwieńczenia murów obronnych i baszt tzw. zębami – merlonami, pomiędzy którymi znajduje się wolna przestrzeń (tzw. miedza), co miało ułatwić obronę w czasie oblężenia. Blanki stanowiły przedpiersie wieńczące mur, jednocześnie chroniąc biegnący za nimi chodnik strzelecki. W czasie walk w prześwitach pomiędzy zębami byli rozlokowani łucznicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈblãŋʲci, AS: blãŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

czas. blankowanie ndk.

rzecz. blankowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blankowanie, krenelaż

Wiktionary

blankiecik

zdrobnienie od: blankiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od blankiet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie blankiet, lecz tylko mały blankiecik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blankiet m.

Wiktionary

blankiet

pismo urzędowe z wydrukowanym tekstem, rubrykami do wypełnienia, nagłówkiem, pieczątką instytucji, firmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) papier, druk, który należy wypełnić

(1.2) arkusz korespondencyjny

(1.3) środ. przyjęcie taneczne połączone ze spożywaniem alkoholu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblãŋʲcɛt, AS: blãŋʹḱet

Wiktionary

Powiązane:

przym. blankietowy

rzecz. blankiecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) formularz

Wiktionary

blankietowy

→ blankiet

SJP.pl

Patrz:
blankiet

blankista

zwolennik blankizmu

SJP.pl

blankistka

→ blankista

SJP.pl

Patrz:
blankista

blankistowski

→ blankizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z blankizmem, dotyczący blankizmu lub blankistów

Wiktionary

Patrz:
blankizm
Przykłady

(1.1) Ruch blankistowski w drugiej połowie lat sześćdziesiątych i początku siedemdziesiątych był już w znacznej mierze proletariacki, a „partia blankistowska" organizacją jak na owe czasy masową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blankizm mrz., blankista

Wiktionary

blankizm

Blankizm – doktryna głoszona przez Louisa Blanqui, dająca pierwszeństwo działalności spiskowej, która miałaby doprowadzić do walki zbrojnej i wywalczenia nowego ustroju bez konieczności wcześniejszego mobilizowania mas ludowych. Zwolennicy tego ruchu (blankiści) odegrali znaczącą rolę podczas Komuny Paryskiej w 1871 roku.

Wikipedia

blanko

puste miejsce w pełnomocnictwie, rachunku lub innym dokumencie handlowym; blanco, bianco

SJP.pl

blankofor

związek chemiczny absorbujący nadfiolet, stosowany jako środek bielący

SJP.pl

blankować

1. środowiskowo: usuwać stronę internetową, temat lub wpis na forum;
2. zwieńczać mur zębatym zakończeniem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) czynić blanki, zwieńczać mur zębatym zakończeniem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blanka ż., blankowanie n.

Wiktionary

blankowanie

zębate zwieńczenie muru obronnego, baszty itd., kryjące od zewnątrz chodnik lub pomost dla broniących; blank, blanka, krenelaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blankować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blankować

rzecz. blanka ż., blanki nmos.

Wiktionary

blankowany

1. środowiskowo: usuwać stronę internetową, temat lub wpis na forum;
2. zwieńczać mur zębatym zakończeniem

SJP.pl

blankowy

przymiotnik od: blank

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z blankami, dotyczący blanek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blanka ż.

Wiktionary

blanqui

[czytaj: bląKI] nazwisko

SJP.pl

blansz

dawniej: biały puder kosmetyczny, używany do pielęgnowania cery i wybielania skóry twarzy

SJP.pl

blanszerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. zob. blanszowanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blanszowanie n.

czas. blanszerować ndk., blanszować ndk.

Wiktionary

blanszować

1. obgotowywać lub poddawać działaniu pary owoce i warzywa, by zapobiec ich ciemnieniu oraz zmniejszyć ilość drobnoustrojów i tlenu;
2. archaicznie: pokrywać blanszem; pudrować

SJP.pl

blanszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. krótkotrwałe obgotowywanie warzyw lub owoców, a następnie poddanie ich schłodzeniu;

(1.2) przest. kosmet. nakładanie na skórę blanszu

Wiktionary

Blanszowanie (z fr. blanchir) – rodzaj obróbki cieplnej żywności polegający na zanurzeniu na kilkanaście do kilkudziesięciu sekund we wrzątku i następnym schłodzeniu poprzez zanurzenie w zimnej wodzie (najlepiej z dodatkiem lodu).

Blanszowanie wykonuje się na delikatnych owocach i warzywach (np. liściach szczawiu, brokułach). Nie obniża ono w nich zawartości witamin, o ile jest wykonane we właściwym czasie

Wikipedia

Powiązane:

czas. blanszować ndk.

rzecz. blanszerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blanżerowanie

(1.2) pudrowanie

Wiktionary

blanszownik

urządzenie do blanszowania

SJP.pl

blant

papieros skręcany zwykle z marihuany lub tytoniu; joint, dżoint, skręt, blunt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zob. joint.

Wiktionary

Joint (skręt) – wyrób przypominający wyglądem papierosa, wypełniony suszem z marihuaną, zwykle zmieszaną z tytoniem. Czasami marihuanę zastępuje się haszyszem. Ustnik zazwyczaj wykonywany jest z kawałka zwiniętej tekturki bądź zastępuje się go fragmentem papierosa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkałem wtedy w Londynie z jednym takim kolesiem, który codziennie palił blanty i niczym się nie przejmował. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blãnt, AS: blãnt

Wiktionary

blanżerować

1. krótko gotować warzywa lub owoce, nieco obgotowywać;
2. odcinać wewnętrzną część skóry (tzw. mizdrę) za pomocą stalowej płytki

SJP.pl

blanżerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. lekkie obgotowywanie warzyw lub owoców

Wiktionary

Powiązane:

czas. blanżerować

Wiktionary

blasfemia

dawniej: bluźnierstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. przest. bluźnierstwo

Wiktionary

Bluźnierstwo (inaczej: blasfemia) – słowa uwłaczające temu, co jest ogólnie poważane lub co jest przez religię uznane za święte (sacrum).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: blasˈfɛ̃mʲja, AS: blasfẽmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bluźnierstwo, świętokradztwo

Wiktionary

blask

jaskrawe, mocne światło; jasność, światło odbite

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jaskrawe światło

(1.2) światło odbite, poblask

(1.3) książk. świetność, gloria

(1.4) książk. przejaw, przebłysk

(1.5) pot. przen. ekspresja radości, szczęścia

(1.6) fiz. luminancja

Wiktionary

- jasność (łac. claritas) – pojęcie estetyczne

- blask – w fizyce: luminancja

- blask gwiazdy – w astronomii: jasność obserwowana gwiazdy (zobacz też: krzywa blasku)

Tytuły

- Blask (oryg. Shine) – brytyjski film z 1996 roku

- Blask – debiutancki album studyjny polskiego zespołu muzycznego Anieli

- Blask – utwór polskiego rapera ReTo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oślepił mnie blask reflektorów samochodu z przeciwka.

(1.2) Blask diamentów jest jedyny w swoim rodzaju.

(1.3) Blask targanego konfliktami imperium zaczął przygasać.

(1.4) Ujrzałem blask przychylności w oczach mej wybranki.

(1.5) Spójrz, jaka zadowolona, aż blask od niej bije.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blask, AS: blask

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. odblask mrz., poblask mrz., odblaskówka ż.

przym. blaskowy, odblaskowy, poblaskowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jasność

Wiktionary

blaskomiotny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. głównie żart. emitujący blask

(1.2) rzad. głównie żart. przen. chwalebny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Tak zakończył się najbardziej chlubny, a jednocześnie niezwykle blaskomiotny epizod powstania styczniowego na Rusi.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błyszczący

Wiktionary

blaskowy

związany z blaskiem

SJP.pl

blason

utwór wierszowany, pochwalny lub prześmiewczy, popularny we Francji w XVI wieku

SJP.pl

Blason - gatunek literacki rozpowszechny w literaturze francuskiej XVI i XVII wieku. Zapoczątkował go francuski poeta Clément Marot w roku 1536.

Był to krótki utwór wierszowany pisany w sarkastycznym lub pochwalnym tonie, przedstawiający szczegółowy wykaz atrybutów lub błędów. Zakończeniem wiersza był konkretny wniosek skierowany bezpośrednio do danej osoby, danego przedmiotu, miejscowości czy też jej mieszkańców.

Wikipedia

blastema

skupienie komórek zdolnych do szybkich podziałów mitotycznych oraz różnicowania się w tkanki i narządy

SJP.pl

Blastema – masa komórek zdolnych do wzrostu i regeneracji w narządy. Historycznie uważano, że blastemę tworzą niezróżnicowane komórki pluripotencjalne, jednak nowsze badania wskazują, że u pewnych organizmów blastemy mogą zachowywać pamięć pochodzenia tkankowego. Blastemę spotyka się typowo na wczesnych okresach rozwoju organizmu (rozwój zarodkowy), bądź podczas regeneracji.

Wikipedia

blaster

rodzaj broni występującej w utworach science-fiction

SJP.pl

- blaster – rodzaj broni występującej w utworach science fiction

- blaster – broń z serii Gwiezdne Wojny

- Sound Blaster – rodzina kart dźwiękowych opracowana przez firmę Creative Labs

- Master Blaster – przebój Stevie Wondera

- Blaster – album Scotta Weilanda & The Wildabouts

- Blaster – robak komputerowy

Wikipedia

blasterowy

→ blaster

SJP.pl

Patrz:
blaster

blasteza

w geologii: proces rekrystalizacji zespołów mineralnych skały, zachodzący w warunkach metamorfizmu

SJP.pl

Wikipedia

blastocel

wnętrze blastuli wypełnione płynem wydzielanym przez tworzące ją komórki

SJP.pl

Blastocel, protoceloma, pierwotna jama ciała – szczelinowata jama ciała w zarodku znajdującym się w stadium blastuli. Wypełniona jest płynem wydzielanym przez otaczającą ją, pojedynczą warstwę blastomerów, ograniczona blastodermą. U dwuwarstwowców blastocel jest jedyną jamą ciała.

Wikipedia

blastocysta

blastula ssaków i człowieka, pęcherzyk o ścianie utworzonej z jednej warstwy komórek

SJP.pl

Blastocysta – blastula łożyskowców, stadium rozwoju zarodkowego. Składa się z trofoblastu i węzła zarodkowego (embrioblast). Następuje po stadium rozwoju moruli. W stadium blastocysty zarodek zagnieżdża się w śluzówce macicy. Z komórek węzła zarodkowego niektórych ssaków (człowieka, myszy) uzyskano hodowle zarodkowych komórek macierzystych, mających zdolność samoodnawiania się i wytwarzania wszystkich rodzajów komórek.

Wikipedia

blastoderma

zewnętrzna warstwa komórek pokrywających pęcherzyk blastuli

SJP.pl

blastogeneza

proces powstania nowego osobnika zwierzęcego przez pączkowanie

SJP.pl

Pączkowanie lub blastogeneza – rodzaj rozmnażania bezpłciowego polegający na wytwarzaniu przez organizm rodzicielski małego fragmentu (pączka), który po oderwaniu się od rodzica samodzielnie rozwija się w jego identyczną genetycznie kopię. Niekiedy może on jednak nie oddzielać się od organizmu macierzystego, a zamiast tego stać się wraz z nim częścią kolonii (stałej lub tymczasowej). Pączkowanie występuje u niektórych zwierząt osiadłych (gąbek, parzydełkowców, wieloszczetów), bakterii, drożdży i grzybów drożdżopodobnych, oraz kilku gatunków pierwotniaków (orzęski). W zależności od gatunku proces ten może zachodzić wyłącznie w określonym miejscu ciała lub gdziekolwiek na nim.

Wikipedia

blastoid

wymarły szkarłupień żyjący od syluru do permu

SJP.pl

blastoidy

gromada wymarłych szkarłupni, żyjących od syluru do permu; organizmy wyłącznie morskie, prowadzące bentoniczny, osiadły tryb życia; pączkowce

SJP.pl

Pączkowce, blastoidy (†Blastoidea) – gromada wymarłych szkarłupni (Echinodermata), żyjących od syluru do permu. Swój rozkwit osiągnęły w karbonie.

Pączkowce charakteryzowały się wyraźną pięciopromienną symetrią ciała. Kielich zbudowany był z 13 płytek (5 deltoidowych, 5 widełkowych i 3 bazalnych) i osadzony na łodydze. Na kielichu występowało 5 pasów ambulaklarnych zaopatrzonych w liczne cienkie brachiole. Cały kielich przypominał w kształcie pączek róży (stąd nazwa grupy). Na szczycie występował otwór gębowy otoczony 4 spirakulami i otworem odbytowym.

Wikipedia

blastomer

komórka zarodka w stadium blastuli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. każda komórka potomna powstała na skutek podziałów mitotycznych zygoty podczas stadium bruzdkowania;

Wiktionary

Blastomer (gr. blastos ‘kiełek’, ‘zarodek’; merizo ‘dzielę’) – każda komórka potomna blastuli powstała na skutek podziałów mitotycznych zygoty podczas stadium bruzdkowania. Zygota dzieli się najpierw na dwa blastomery, a potem te dwie komórki dzielą się mitotycznie i powstają cztery komórki, które dzielą się następnie poprzecznie do poprzednich podziałów na 8 komórek, potem na 16, 32 i tak dalej, aż powstaje morula.

Wikipedia

blastomykoza

grzybica wywołana zakażeniem grzybami z rodzaju Blastomyces (drożdżakami), powodująca powstawanie zmian w skórze i narządach wewnętrznych; rodzaj drożdżycy

SJP.pl

Blastomykoza, choroba Gilchrista, drożdżyca północnoamerykańska, drożdżyca amerykańska – przewlekła choroba ropna i ziarniniakowa wywoływana przez Blastomyces dermatitidis, występująca endemicznie w południowo-wschodniej i południowo-środkowej części Stanów Zjednoczonych (odnotowano jednak przypadki także w Europie, Azji i Afryce).

Wikipedia

blastopor

otwór prowadzący do prajelita (jamy gastruli), który u pragębowców w dalszych etapach rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy, natomiast u wtórnogębowców funkcjonuje jako odbyt; pragęba, prausta, prostoma

SJP.pl

Pragęba, prausta, blastoporus, blastopor, prostoma – pierwotny otwór jelita embrionalnego, prowadzący z zewnątrz do prajelita u gastruli. To, czy pragęba przekształca się w otwór gębowy czy odbytowy, stanowi o różnicy między zwierzętami pierwoustymi i wtóroustymi.

Wikipedia

blastospora

spora wytwarzana przez grzyby w drodze pączkowania

SJP.pl

Blastospora, blastokonidium – rodzaj zarodników z grupy mitospor. Powstają przez pączkowanie – na komórce macierzystej powstaje pączek, który rośnie i odcina się od macierzystej komórki przegrodą. Blastokonidia powstają w niektórych grupach grzybów, np. u Taphrinomycetes, Ustilaginomycetes, Saccharomycetes. U drożdży i grzybów drożdżopodobnych mogą powstawać na prawdziwych strzępkach, na pseudostrzępkach i na pojedynczych komórkach.

Wikipedia

blastostyl

u hydropolipów: miejsce, gdzie z zawiązków wykształcają się meduzy

SJP.pl

blastowy

→ blast (krystaloblast), np. mikroklin blastowy; krystaloblastowy

SJP.pl

blastula

wczesne stadium rozwojowe zarodka zwierząt i człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. wczesne stadium rozwojowe zarodka tkankowców w postaci pęcherzyka, którego ściana (blastoderma) jest zbudowana z jednej lub kilku warstw komórek otaczających jamę (blastocel) wypełnioną płynem

Wiktionary

Blastula – wczesne stadium rozwoju zarodkowego tkankowców powstałe w wyniku bruzdkowania. U większości zwierząt ma kształt pęcherzyka kulistego (celoblastula), którego ściana (blastoderma) zbudowana jest z jednej lub kilku warstw blastomerów, otaczających jamę blastuli (blastocel), wypełnioną płynem (albo czasem galaretowatą, bezkomórkową masą). U organizmów z bruzdkowaniem tarczkowym (np. ptaki) blastula ma postać płaskiej tarczki (dyskoblastula), leżącej ponad masą żółtka. U ssaków łożyskowych występuje blastocysta, która ma kształt pęcherzyka ze ścianą zbudowaną z jednej warstwy komórek (trofoblast). Do światła blastocysty zwiesza się węzeł zarodkowy, z którego tworzy się właściwy zarodek. Czwartym głównym typem blastuli jest periblastula.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proces tworzenia się gastruli (z blastuli) nosi nazwę gastrulacji.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) blastomer, blastocel

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) blastula

* baskijski: (1.1) blastula

* czeski: (1.1) blastula

* hiszpański: (1.1) blástula ż.

* słowacki: (1.1) blastula ż.

* włoski: (1.1) blastula

źródła.

== blastula (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-blastula.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. blastula

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

blastyczny

komórki blastyczne - rodzaj komórek macierzystych szpiku kostengo

SJP.pl

blaszaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od blaszak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszak m.

Wiktionary

blaszak

potocznie:
1. niewielki budynek, garaż, sklep itp. zrobiony z blachy;
2. blaszany przedmiot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budynek (garaż, sklep, dom) zrobiony z blachy

(1.2) pot. naczynie z blachy

Wiktionary

Babka ziemniaczana (babka kartoflana) – babka z utartych surowych ziemniaków wymieszanych ze skwarkami ze świeżo stopionego boczku lub słoniny, pikantnie przyprawionych i zapieczonych w piecu lub piekarniku na złocisto-brązowy kolor. Jest tradycyjną potrawą kuchni białoruskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Maria miała 17 lat i była w drugim miesiącu ciąży, gdy uznała, że czas zostawić ojca jej dziecka i rozpadający się blaszak, w którym mieszkała z matką i trzema braćmi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacha ż., blaszka ż., blachara ż., blacharstwo n., blachy nmos.

:: zdrobn. blaszaczek m.

przym. blaszany, blaszkowy, blaszkowaty, blacharski

Wiktionary

blaszanka

naczynie zrobione z blachy

SJP.pl

blaszany

przymiotnik

(1.1) taki, który został wykonany z blachy

(1.2) o dźwięku brzmiący jak uderzenie o blachę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Herman, nasz najmłodszy, uderzał z zachwytem w blaszany kubek, aż dzwoniło.

(1.2) Ciapanie rydla i blaszany szczęk wiadra odbijają się we mnie jak echo w kamiennej zaklęsłości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blaˈʃãnɨ, AS: blašãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacha ż., blacharka ż., blacharnia ż., blacharstwo n., blacharz m., blachownia ż., blaszak m., blaszka ż., Blachownia ż., blachy nmos.

przym. blacharski, blachowy, blaszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. blachowy

Wiktionary

blaszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: blacha

(1.2) niewielki kawałek blachy

(1.3) mała lub płaska forma do pieczenia

(1.4) bot. główna, płaska cześć liścia, odpowiedzialna za pochłanianie światła i fotosyntezę

(1.5) bot. element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;

(1.6) zool. element budujący skrzela

(1.7) anat. cienka warstwa powięzi, opon mózgowo-rdzeniowych, więzadeł lub błon surowiczych

(1.8) anat. pasmo istoty białej lub płytka istoty szarej

(1.9) anat. cienka płytka kostna;

(1.10) anat. element warstwowy tkanki

(1.11) med. wtórny wykwit skórny powstały ze zrogowaciałych komórek;

(1.12) miner. cienka warstwa minerału mającego pokrój blaszkowy

(1.13) slang. drobne pieniądze

(1.14) slang. jeden złoty

(1.15) slang. metalowy element do identyfikacji żołnierza

(1.16) sport. element mocowany w obcasie buta, który łączy go z łyżwą starego typu;

(1.17) wędk. pot. rodzaj sztucznej przynęty wędkarskiej wykonanej z metalu

(1.18) gw-pl|Bukowina. metalowy kubek

Wiktionary

- blaszka (grzyb)

- blaszka (łyżwiarstwo)

- blaszka (krew)

- blaszka (liść)

- blaszka (medycyna)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mężusiu, przy parkowaniu wgięłam troszeczkę blaszkę w karoserii mojego punto.

(1.2) Po przycięciu arkusza blachy pozostało kilka blaszek.

(1.3) Upiekłam dziś dwie blaszki szarlotki.

(1.4) Liście topoli białej mają gładką blaszkę a spód pokryty kutnerem.

(1.5) Wszystkie muchomory mają charakterystyczne blaszki pod kapeluszem.

(1.6) Nieświeżą rybę poznać łatwo po brunatnych blaszkach skrzeli.

(1.9) W tkance kostnej zbitej pojedyncza blaszka jest łukowato zagięta wzdłuż długiej osi.

(1.11) Blaszki są typowym objawem klinicznym łuszczycy.

(1.12) Łupki mikowe łatwo dzielą się na blaszki.

(1.13) Kierowniku, kopsnij blaszkę na apaszkę.

(1.15) Współczesny żołnierz, razem z blaszką, dostaje poliwęglanową kartę tożsamości.

(1.16) Blaszki umożliwiają zamocowanie łyżew do zwykłych butów.

(1.17) Szczupaki często łapię na blaszkę obrotową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblaʃka, AS: blaška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacha ż., blacharz m., blacharka ż., blachowanie n., blachownia ż., blaszak m., blachy nmos.

czas. blachować

przym. blaszany, blaszkowy, blaszkowany, blaszkowaty

temsłow. blacho-

Wiktionary

Synonimy:

(1.13) drobne, drobniaki, bilon

(1.14) złotówka

(1.15) nieśmiertelnik

(1.17) błystka, blacha

(1.18) garnuszek, gorczek, gorneczek

Wiktionary

blaszkodziobe

rząd ptaków grzebieniowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Anseriformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, do którego, z ptaków występujących w Polsce, należą gęsi, łabędzie i kaczki;

Wiktionary

Blaszkodziobe (Anseriformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki wodne zamieszkujące wszystkie kontynenty poza Antarktydą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki blaszkodziobych zostały udomowione przez człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszkodzioby mzw.

przym. blaszkodzioby

Wiktionary

blaszkodzioby

należący do blaszkodziobych

SJP.pl

blaszkorogi

o cechach blaszkorogich (nadrodzina chrząszczy)

SJP.pl

blaszkorogie

nadrodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; żukokształtne, żuki

SJP.pl

blaszkoskrzelne

1. podgromada morskich i słodkowodnych małży o parzystych skrzelach;
2. dawna nazwa małży;
3. dawna nazwa ryb spodoustych

SJP.pl

- blaszkoskrzelne (Eulamellibranchia), blaszkoskrzelne właściwe (Eulamellibranchiata) – podgromada małży

- blaszkoskrzelne (Lamellibranchiata) – dawna nazwa małży

- blaszkoskrzelne – dawna nazwa ryb spodoustych (Elasmobranchii)

Wikipedia

blaszkoskrzelny

o cechach blaszkoskrzelnych (podgromada małży)

SJP.pl

blaszkowaty

w kształcie podobnym do blaszki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający blaszki, przypominający blaszkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U torfowców splątek jest blaszkowaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacharstwo n., blaszak mrz., blacha ż., blaszka ż.

przym. blacharski, blaszany, blaszkowy

Wiktionary

blaszkowiec

rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych

SJP.pl

Lenzites Fr. (blaszkowiec) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae). W Polsce występuje tylko jeden przedstawiciel tego rodzaju.

Wikipedia

blaszkowy

→ blaszka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący blaszki, związany z blaszką

Wiktionary

Patrz:
blaszka
Przykłady

(1.1) Jest to grzyb o blaszkowym hymenoforze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blaszak mrz., blacha ż., blaszka ż.

przym. blaszkowaty

Wiktionary

blat

powierzchnia stołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

(1.2) łódź. włók. płocha, grzebień

(1.3) daw. uliczna gw-pl|Warszawa. rubel

(1.4) daw. gwara. więz. ugoda z policją

(1.5) daw. gwara. więz. łapówka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gwara. przestępcza uderzenie w czoło

Wiktionary

Blat – irlandzka święta katolicka, dziewica.

Blat wspominana jest w grupie świętych dziewic wraz ze świętymi Anną, Feammor i Scoth. Weryfikacja ich losów jest trudna. Istnieją hipotezy utożsamiające św. Blat z postacią zakonnicy z otoczenia św. Brygidy o imieniu Blathnat (VI wiek).

Jej wspomnienie obchodzone jest w Kościele katolickim 18 stycznia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na blacie leżą nożyczki, nici, papiery i długopisy, więc nie ma gdzie zjeść obiadu.

(1.2) I trzeba puźni wprowadzić te nitki w tak zwany blat. (zbiory tekstów mówionych w Katedrze Historii Języka Polskiego UŁ)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blat, AS: blat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|blot, tofel, tofla.

Wiktionary

blatny

1. środowiskowo: zaufany, będący dobrym towarzyszem, swój;
2. taki, który przyjaźni się z przestępcami, pomaga przestępcom;
3. o przestępcy: doświadczony

SJP.pl

blaton

nazwisko

SJP.pl

Blaton – dzielnica (section) gminy Bernissart w Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath. 1 stycznia 2020 roku liczyła 4234 mieszkańców. Do 31 grudnia 1976 samodzielna gmina.

Wikipedia

blatować

dawniej:
1. zjednywać sobie kogoś, przeciągać na swoją stronę;
2. blatować się - wchodzić w porozumienie z kimś, zwykle w złych zamiarach

SJP.pl

blatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blatować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blatować, zblatować

Wiktionary

blatowy

→ blat

SJP.pl

Patrz:
blat

blatter

Osoby noszące nazwisko Blatter:

- Barbara Blatter (ur. 1970) – szwajcarska kolarka górska

- Joseph Blatter (ur. 1936) – szwajcarski ekonomista i działacz sportowy

Wikipedia

blauka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. blałka.

Wiktionary

Blauka – polski duet autorsko-kompozytorski i zarazem zespół muzyczny, założony w 2018 w Warszawie przez Georginę Tarasiuk i Piotra Lewańczyka. Kolektyw tworzy muzykę z gatunku indie pop, określaną przez samych muzyków jako „retrospektywny rock rekreacyjny”.

Wikipedia

blaupunkt

niemiecka firma produkująca sprzęt elektroniczny

SJP.pl

Blaupunkt – byłe niemieckie przedsiębiorstwo z siedzibą w Hildesheim produkujące sprzęt elektroniczny, było też jednym z największych producentów akcesoriów do samochodów na świecie.

Wikipedia

blaut

nazwisko

SJP.pl

blaxploitation

Blaxploitation (od słów ang. black – czarny i exploitation – wykorzystanie, eksploatacja) – gatunek filmowy, stworzony we wczesnych latach siedemdziesiątych XX wieku w obrębie kina afroamerykańskiego. Specyfika gatunku polegała na wykorzystaniu, głównie w filmach niskobudżetowych (zobacz: exploitation), popularności tematyki afroamerykańskiej. Filmy przeznaczone były przede wszystkim dla publiczności afrykańskiego pochodzenia zamieszkałej w miastach, a zatrudniano w nich czarnoskórych aktorów i wykorzystywano muzykę soul i funk; ich popularność przekroczyła jednak granice etniczne.

Wikipedia

blaza

regionalnie:
1. bańka, bąbel, pęcherzyk;
2. pęcherz moczowy;
3. dętka w piłce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odcisk, pęcherz, bąbel

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pęcherz moczowy

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. przen. dętka w piłce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jorg ino dwa razy stuknął pyrlikiem i już mu się blazy zrobiły.

Wiktionary

blazar

typ galaktyki zmieniającej jasność we wszystkich zakresach promieniowania

SJP.pl

Blazar – typ galaktyki aktywnej, której obserwowane widmo promieniowania w znacznej mierze pochodzi od relatywistycznego dżetu skierowanego pod niewielkim kątem w stronę obserwatora. Do klasy blazarów należą niektóre radiowo głośne kwazary oraz lacertydy – obiekty typu BL Lacertae. Nazwa blazar jest kombinacją słowną wyrazów BL Lac i kwazar.

Wikipedia

blazer

[czytaj: blejzer] samochód typu Chevrolet Blazer

SJP.pl

Blazer (hebr. בלייזר), w Izraelu również jako Baltan (hebr. בלטן) – izraelski pancerz reaktywny (ang. Explosive Reactive Armour, ERA) zaprojektowany i produkowany przez firmy Rafael i Israel Military Industries (IMI) przede wszystkim na potrzeby Korpusu Pancernego Sił Obronnych Izraela, a także na eksport. Pierwsze zestawy tego pancerza zamontowano na czołgach w 1974 roku. Jego finalna wersja została nazwana Super Blazer. Oprócz armii izraelskiej Blazer jest użytkowany przez United States Army oraz armię Słowenii. Uznaje się, że to Izraelczycy użyli po raz pierwszy na świecie pancerza reaktywnego na swoich czołgach i transporterach, przy czym w boju został wykorzystany dopiero podczas pierwszej wojny w Libanie.

Wikipedia

blazgonić

czasownik

(1.1) stpol. paplać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blazˈɡɔ̃ɲit͡ɕ, AS: blazgõńić

Wiktionary

blazonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) herald. opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

Wiktionary

Blazonowanie (fr. blason – herb) – opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki.

Język używany do blazonowania pozostał prawie niezmieniony od zarania heraldyki, stąd wiele w nim zwrotów i nazw brzmiących archaicznie. W większości krajów język blazonowania opiera się w dużym stopniu na średniowiecznej francuszczyźnie, która była międzynarodowym językiem dworskim. W Polsce zachowało się także wiele określeń ze staropolszczyzny, np. łękawica, krzywaśń, nałęczka. Jednak pełny język opisu herbów nie zachował się w Polsce, o ile w ogóle istniał. Wiele dawnych polskich herbarzy posługiwało się w blazonowaniu łaciną, późniejsze herbarze często stosowały różne, dowolne określenia.Prawdopodobnie jest możliwe odtworzenie polskiego języka blazonowania, podejmowali te próby niektórzy polscy heraldycy, m.in. Helena Polaczkówna i Adam Heymowski, ale pełne opracowanie na ten temat nigdy nie zostało opublikowane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: blazõnovãńe

Wiktionary

blazować

dawniej:
1. bardzo osłabiać; wycieńczać, fatygować;
2. blazować się - wycieńczać się; fatygować się

SJP.pl

blałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. wagary

Wiktionary

bld

skrót od: biliard (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

ble

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, fe, fee;
2. rzadko: wyraz, zwykle powtórzony dwu- lub trzykrotnie, oznaczający mówienie, gadanie; bla, ple

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyrażanie obrzydzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ble, tego się nie da jeść!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɛ, AS: ble

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fu, fuj

Wiktionary

blech

miejsce bielenia płótna; blich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. miejsce, w którym bieli się tkaniny płócienne; Gloger.

Wiktionary

blech dawn. blich – miejsce w którym bielono tkaniny (płótno), przedzę

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. blecharka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blich, bielarnia, bielnik, bielnica

Wiktionary

blechacz

nazwisko

SJP.pl

Blechacz:

- Bernadetta Blechacz (ur. 1955) – polska lekkoatletka-oszczepniczka

- Rafał Blechacz (ur. 1985) – polski pianista

Wikipedia

blecharczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Iwona Blecharczyk – polska kierowczyni samochodów ciężarowych i youtuberka,

- Marian Blecharczyk – polski polityk,

- Michał Blecharczyk – rzymskokatolicki biskup,

- Tomasz Blecharczyk – polski nauczyciel i pedagog,

- Wojciech Blecharczyk – polski biolog, nauczyciel szkolny i akademicki.

Wikipedia

blecharnia

budynek, w którym blechuje się płótno

SJP.pl

blechować

wybielać płótno; blichować

SJP.pl

blechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blechować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blechować

Wiktionary

blechszera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nożyce do blachy

Wiktionary

bled

Bled – miasto w północno-zachodniej Słowenii. Jest położony w Górnej Krainie, nad jeziorem Bled, u podnóża Alp Julijskich, 45 km od granicy z Austrią i Włochami.

Bled liczy około 5 tys. mieszkańców, w sezonie przyjmuje do 4 tys. turystów. Atrakcją turystyczną jest bliskość Alp, jezioro Bled z wyspą, na której znajduje się kościół oraz gorące źródła, z których woda zasila lecznicze baseny. W pobliżu miejscowości znajduje się Park Narodowy Triglav.

Wikipedia

blednąć

stawać się bladym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się bladym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale już gwiazdy bledną, o Ligio, a poranny „Lucyfer” świeci coraz mocniej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. blady, bladziutki, bledziutki

rzecz. bladość ż.

Wiktionary

blednica

1. niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego;
2. blednica egipska - pasożytnicza choroba człowieka i zwierząt wywoływana przez nicienie tęgoryjce, objawiająca się m.in. niedokrwistością; ancylostomatoza; anemia górników

SJP.pl

Blednica (chloroza, choroba zielona, choroba dziewicza) – historyczna nazwa objawów charakteryzujących formę niedokrwistości związanej z niedoborem żelaza, występującej głównie u młodych dziewcząt i kobiet. Charakterystycznym objawem blednicy jest zielonkawożółte zabarwienie skóry.

Wikipedia

bledniczka

biedronka bledniczka - gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych

SJP.pl

bledszy

stopień wyższy od przymiotnika: blady; bladszy

SJP.pl

bledzew

wieś w Polsce

SJP.pl

Bledzew – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew. Siedziba gminy Bledzew.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bledzew. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

bledzewo

Bledzewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Bledzewo Wielkie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

bledzewski

przymiotnik od: Bledzew

SJP.pl

bledzianów

Bledzianów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Ostrzeszów.

W 1450 wzmiankowano ferofodina Bladzanowska czyli kuźnicę Bledzianowską, jednak sama wieś rozwinęłą się dopiero w XVII wieku.

Wikipedia

bledziej

stopień wyższy od przysłówka: blado; bladziej

SJP.pl

bledziuchny

zdrobnienie od: blady; bladziuchny, bladziuśki (bledziuśki), bladziutki (bledziutki)

SJP.pl

bledziuśki

zdrobnienie od: blady; bladziuchny (bledziuchny), bladziuśki, bladziutki (bledziutki)

SJP.pl

bledziuteńki

zdrobnienie od: bledziutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: blady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblɛd͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: bleʒ́utẽńḱi

Wiktionary

bledziutki

zdrobnienie od: blady; bladziuchny (bledziuchny), bladziuśki (bledziuśki), bladziutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: blady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aż wreszcie siedziała przed Tkaczem dokładnie taka jak w rzeczywistości: bledziutka, wielkooka, szczupła aż do przesady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɛˈd͡ʑutʲci, AS: bleʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bladość ż., bladawość ż., blednica ż., bladaczka ż., blednięcie n., zblednięcie n., poblednięcie n.

czas. blednąć ndk., zblednąć dk., poblednąć dk.

przym. blady, bladawy, bladziutki

przysł. blado, bladawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bladziutki

Wiktionary

bleed

[czytaj: blid] ilustracja, reklama itp. obejmująca całą stronę czasopisma, bez miejsca na margines

SJP.pl

blef

bluff;
1. próba wprowadzenia kogoś w błąd;
2. w kartach: wywołanie u pozostałych graczy wrażenia, że się ma mocniejsze karty niż w rzeczywistości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości

(1.2) książk. celowe wprowadzenie kogoś w błąd, próba zaskoczenia, onieśmielenia kogoś poprzez stworzenie pozorów, że ma się przewagę, jakieś poważne atuty przeciwko komuś lub czemuś

Wiktionary

Blef, bluff – taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry, głównie karcianej. Słowo blef trwale weszło do języka potocznego i oznacza celowe wprowadzenie innych osób w błąd.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Darek nie miał wielkiego szczęścia w kartach, ale był mistrzem blefu.

(1.2) Informacja o tym, że wylecimy z pracy, jeśli nie zdobędziemy tego kontraktu, okazała się blefem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɛf, AS: blef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blefiarz m., blefowanie n.

czas. blefować

Wiktionary

blefaroplastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu nadmiaru luźnej skóry powiek

Wiktionary

blefiarz

ten, kto blefuje; bluffiarz

SJP.pl

blefować

wprowadzać w błąd dla wywołania wrażenia o posiadaniu większych (niż rzeczywiste) możliwości; bluffować

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) karc. udawać, że się ma lepsze karty niż w rzeczywistości

(1.2) przen. umyślnie wprowadzać w błąd

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poker polega na blefowaniu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blef m., blefowanie n.

Wiktionary

blefowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karc. udawanie, że gracz ma karty silniejsze niż w rzeczywistości

(1.2) przen. wprowadzanie kogoś w błąd poprzez wywołanie wrażenia, że się ma jakieś mocne, ukryte atuty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blef m., blefiarz m.

czas. blefować ndk.

Wiktionary

blejtram

rama na płótno malarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. rama, na której malarz rozpina płótno na obraz;

(1.2) więz. twarz

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozpiął płótno na blejtramie i zaczął je gruntować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɛjtrãm, AS: blei ̯trãm

Wiktionary

Powiązane:

przym. blejtramowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krosna malarskie

Wiktionary

blejtramowy

związany z blejtramem

SJP.pl

blejwajs

zasadowy węglan ołowiu; biel ołowiowa

SJP.pl

blejwas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. biel ołowiana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɛjvas, AS: blei ̯vas

Wiktionary

blekaut

wygaszenie świateł na scenie w celu oddzielenia od siebie scen sztuki

SJP.pl

blekot

rodzaj rośliny należący do rodziny selerowatych

SJP.pl

Blekot (Aethusa L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. W większości współczesnych ujęć taksonomicznych jest to takson monotypowy z jednym gatunkiem – blekotem pospolitym (A. cynapium). Spośród wyodrębnianych w jego obrębie podgatunków jeden bywa podnoszony do rangi osobnego gatunku. Zasięg rodzaju obejmuje Europę, zachodnią Azję i północną Afrykę.

Wikipedia

blekotać

1. dawniej: mówić gniewnie, łajać; gderać, wymyślać, fukać;
2. mówić byle co bez zastanowienia; pleść, paplać

SJP.pl

blekotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blekotać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blekot m.

czas. blekotać

Wiktionary

blekotnik

dawniej: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; gaduła, pleciuch, plociuch, pleciuga, papla, paplacz

SJP.pl

blend-a-med

pasta do zębów

SJP.pl

blenda

1. wnęka w murze w formie arkady lub okna, stosowana jako motyw dekoracyjny;
2. minerał, dwuskładnikowy związek siarki z metalami;
3. w fotografii: dawniej nazwa przysłony (niewłaściwa), dzisiaj tzw. ekran odblaskowy służący do odbijania światła i wypełniania cieni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. dekoracyjna wnęka w murze, kształtem przypominająca okno lub arkadę;

(1.2) fot. przysłona w aparacie fotograficznym

(1.3) fot. zwykle foliowy ekran odblaskowy, umożliwiający zmianę, poprawienie oświetlenia obiektu;

(1.4) miner. związek siarki z metalem

Wiktionary

- blending (grafika)

- blenda (część pralki)

- blenda (mineralogia): blenda cynkowa, blenda smolista, blenda uranowa

- blenda (architektura)

- blenda (fotografia)

- blend (muzyka)

- Blenda (przeciwlotniczy zestaw artyleryjski)

- Blenda – wieś

- Blenda – gromada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈblɛ̃nda, AS: blẽnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blinda

Wiktionary

blender

1. program do modelowania obrazów i animacji trójwymiarowych;
2. szklane naczynie z wirującymi nożykami w dolnej części, służące do przyrządzania koktajli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;

Wiktionary

- Blender – program graficzny

- Blender – elektryczne urządzenie kuchenne, służące do miksowania lub mieszania

- Blender – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Verden

- Blender – anglojęzyczny magazyn muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W misce umieścić serek wiejski, żółtka, masło, sok pomarańczowy i zmiksować blenderem na gładką masę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɛ̃ndɛr, AS: blẽnder

Wiktionary

blenderować

miksować w blenderze; blendować

SJP.pl

blendować

1. miksować w blenderze;
2. rozcierać cień lub inny kolorowy kosmetyk

SJP.pl

blendy

1. wnęka w murze w formie arkady lub okna, stosowana jako motyw dekoracyjny;
2. minerał, dwuskładnikowy związek siarki z metalami;
3. w fotografii: dawniej nazwa przysłony (niewłaściwa), dzisiaj tzw. ekran odblaskowy służący do odbijania światła i wypełniania cieni

SJP.pl

bler

skrót od: Block Error Rate, liczba błędów powstałych w ciągu sekundy podczas zapisu danych na płycie CD-R, nie powinna przekraczać 220

SJP.pl

blériot

[czytaj: bleRJO] nazwisko

SJP.pl

blesbok

podgatunek antylopy w obrębie gatunku sasebi przylądkowy; sasebi zuluski

SJP.pl

bleskotka

maleńki owad błonkoskrzydły

SJP.pl

bleskotki

nadrodzina owadów z podrzędu stylikowców; Chalcidoidea

SJP.pl

Bleskotki (Chalcidoidea) – nadrodzina owadów z podrzędu trzonkówek.

Drobne i bardzo drobne owady występujące na całym świecie. Długość ciała w przedziale 0,2–5 mm. Larwy pasożytują w owadach, niektóre w pajęczakach lub na roślinach. Gatunek Blastophaga psenes odpowiada za zapylanie kwiatów figowców pospolitych.

Wikipedia

bleskotkowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych

SJP.pl

Bleskotkowate (Chalcididae) – rodzina błonkówek z nadrodziny bleskotek.

Wikipedia

bleskotkowaty

o cechach bleskotkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

bletka

cieniutki kawałek papieru do robienia skrętów; bibułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo cienki kawałek papieru używany do zawijania weń tytoniu bądź innych specyfików przeznaczonych do palenia

Wiktionary

Bletka, właśc. Aleksandra Bletek (ur. 27 marca 1999 w Krakowie) – polska piosenkarka oraz autorka tekstów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈblɛtka, AS: bletka

Wiktionary

bleu

[czytaj: ble] ser pleśniowy o specyficznym niebieskozielonkawym kolorze, produkowany głównie we Francji, występujący w ponad 20 gatunkach

SJP.pl

blezer

długi, luźny żakiet

SJP.pl

Blezer – rodzaj rozpinanej bluzy, krótkiej kurtki lub żakietu. Blezer ma luźny, sportowy krój i jest wykonywany z miękkich tkanin. Często nie ma kołnierza.

Określenie pochodzi od angielskiego słowa blazer, oznaczającego sportową marynarkę.

Wikipedia

blezerek

zdrobnienie od: blezer

SJP.pl

bleżowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na północno-zachodniej Ukrainie, w rejonie rokicieńskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Stwihą

Wiktionary

Bleżowo (ukr. Блажове, Błażowe) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie sarneńskim, w hromadzie Rokitno. W 2001 liczyła 1380 mieszkańców.

W okresie międzywojennym wieś znajdowała się w granicach II RP, wchodząc w skład gminy Berezów w powiecie stolińskim, w województwie poleskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bleżowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bleżów

Wiktionary

blicek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. policjant

Wiktionary

blich

miejsce bielenia płótna; blech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. miejsce bielenia płótna;

Wiktionary

Blich albo blech (od niem. Bleiche) – miejsce, w którym bielono płótno. Były to łąki położone w pobliżu rzek, na południowych stokach ze względu na wzmożone działanie promieni słonecznych. Tkaniny lniane lub konopne – najlepiej w maju lub czerwcu – rozkładano na trawie, by wysychając bielały na słońcu. W celu przyspieszenia bielenia, tkaniny polewano wodą. Czynność tę nazywano blichowaniem, a wykonującą ją osobę – blicharzem. Później blichem nazywano miejsce, gdzie znajdowały się blichownie (bielenie płótna, albo wosku), oraz folusze, pralnie, ługownie czy farbiarnie. Warsztaty te wymagały znacznej ilości wody i energii wodnej, dlatego lokalizowano je w pobliżu rzek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: blʲix, AS: blʹiχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blicharz, blichownia

czas. blichować

Wiktionary

blicharski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Blicharski – polski wojskowy, kolekcjoner i historyk amator

- Tadeusz Blicharski – polski wojskowy, działacz niepodległościowy

- Wacław Blicharski – polski alpinista

Wikipedia

blicharz

nazwisko

SJP.pl

blichować

wybielać płótno; blechować

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. bielić materiał chemicznie lub przez poddanie wpływowi czynników atmosferycznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest to gotowa do kładzenia masa szpachlowa, do której dodaje się barwniki w płynie. Kładzie się kilka kolejnych warstw w różnych kolorach, a na końcu blichuje się i szlifuje – aż do uzyskania efektu marmuru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiˈxɔvat͡ɕ, AS: blʹiχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blichowanie n., blich

Wiktionary

blichowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blichować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blichować ndk.

Wiktionary

blichówka

packa do wygładzania tynku

SJP.pl

blichowo

Blichowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wyszogrodzkiej.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Blichowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

blichtr

rzecz posiadająca pozorną, powierzchowną świetność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przepych, bogactwo, pozorna świetność, zewnętrzny polor, tani efekt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie dał się zwieść blichtrowi tego miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲixtr̥, AS: blʹiχtr̦

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, fasadowość, pozór

Wiktionary

blida

nazwisko

SJP.pl

Geografia:

- Blida – wieś położona w Libanie, w Muhafazie An-Nabatijja, w dystrykcie Kada Mardż Ujun

- Blida – dawna nazwa Al-Bulajda, miasta w północnej Algierii

Osoby:

- Barbara Blida (1949–2007) – polska polityk

Wikipedia

bligia

1. rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych;
2. bligia pospolita - drzewo owocowe z rodziny mydleńcowatych, pochodzące z zachodnich obszarów tropikalnej Afryki; aka

SJP.pl

blik

1. sztuka: jasna farba, nałożona grubo celem odwzorowania skupienia odbitego światła;
2. fotografia: refleks świetlny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szt. w malarstwie jasna farba nałożona grubiej dla podkreślenia plastycznośćastyczności przedmiotu oraz jego połyskliwości

(1.2) fot. silne, utrwalone na kliszy odbicie światła

(1.3) pot. plama

Wiktionary

- Blik – w fotografii, silne, utrwalone na kliszy odbicie światła

- Blik – w malarstwie, jasna smuga farby nałożona grubiej, dla podkreślenia plastyczności przedmiotu oraz jego połyskliwości; zob. też impast

- Blik – polski system płatności

- Galeria Blik – galeria sztuki współczesnej w Gdańsku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: blʲik, AS: blʹik

Wiktionary

blikawy

przymiotnik

(1.1) stpol. trochę ślepy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiˈkavɨ, AS: blʹikavy

Wiktionary

blikle

A.Blikle Sp. z o.o. – warszawska firma cukiernicza.

Wikipedia

blikować

odbijać światło w kierunku obiektywu aparatu fotograficznego lub kamery

SJP.pl

blikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fot. film. silne odbijanie światła w kierunku obiektywu aparatu lub kamery

Wiktionary

Powiązane:

czas. blikować

Wiktionary

blin

(zazwyczaj w liczbie mnogiej - bliny) regionalne: placek z ciasta drożdżowego, smażony na tłuszczu; blina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. podobne do naleśnika, typowe dla kuchni rosyjskiej, białoruskiej i ukraińskiej danie, smażone z ciasta z dodatkiem mąki gryczanej oraz drożdży;

Wiktionary

- blin – rodzaj drożdżowego naleśnika

- Blin – skała na wzgórzu Biakło koło Olsztyna na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia

blina

(zazwyczaj w liczbie mnogiej - bliny) regionalne: placek z ciasta drożdżowego, smażony na tłuszczu; blin

SJP.pl

blinczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj naleśnika przygotowanego tradycyjnie z fermentowanej mąki pszennej, podawanego z dodatkami na słodko lub wytrawnie, specjalność kuchni kresowej i rosyjskiej

Wiktionary

blind

płat drewna stosowany jako podkład pod okleinę; ślepy fornir

SJP.pl

Wikipedia

blinda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. pasażer na gapę lub ktoś, kto ukrył się na statku

(1.2) środ. przysłona na okna, szczególnie więzienne

(1.3) daw. wojsk. zasłona, rama z chrustu maskująca wejście do rowu fortecznego lub osłona strzelnicza

(1.4) gwara. cieszyńskie zasłona na oczy konia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po tygodniu rejsu bosman odkrył blindę w ładowni.

(1.2) Zakratowane okno zabito blindami, przez które przeświecały wąskie paski nieba.

(1.3) Pojedyncza blinda stawia się pospolicie na ławie wałowej (…) sic.

(1.4) Kóń je spokojniejszy jak mo blinde na oczach. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲĩnda, AS: blʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blenda ż., blindaż m., bilndziarz m.

czas. blindować ndk., zablindować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bilndziarz, ślepy pasażer, blindpasażer

(1.3) blenda

(1.4) klapka na oczy

Wiktionary

blindaż

1. w budownictwie: futrowanie, pokrycie ścian zrobione z desek;
2. stalowe opancerzenie statku wojennego, chroniące przed pociskami;
3. daszek nad okopem, chroniący przed odłamkami pocisków (odmiana "blindażów" przestarzała)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. drewniana, drewniano-ziemna później też blaszana lub betonowa osłona schronu, okopów albo innych fortyfikacji, chroniąca przed ostrzałem

(1.2) daw. wojsk. schron

(1.3) daw. wojsk. dodatkowe stalowe opancerzenie okrętu lub pojazdu

(1.4) futrowanie, obicie ścian zrobione z desek

Wiktionary

Blindaż - drewniany lub blaszany daszek nad okopem, przykryty faszyną i ziemią, zabezpieczający żołnierzy przed padającymi z góry kulkami szrapnelowymi i odłamkami granatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „Nadto «Nouvelliste de Rouen» donosi, iż wydano rozkazy nie tylko uzbrojenia wybrzeży, ale nadto zbudowania blindaży mogących wytrzymać uderzenia kuli i bomby.”.

(1.1) „Inż. Bułgarow (..) opowiadał (...): Forty wewnętrzne są w Porcie Artura osłonione blindażami, które nadto okryte są workamiz ziemią i grubą blachą. Raz tylko jeden 6-calowe pociski japońskie przebiły blindaże i pękły wewnątrz domu firmy «Kunst i Albers».”

(1.1) „W obawie, że nie zdążą w porę usunąć się z niebezpiecznego terenu, maruderzy owi ukryli się w pobliskim «blindażu», t. j. dole ziemnym, oszalowanym deskami, z dość wysokim nasypem. «Blindaż» taki służy za schronienie żołnierzom, obserwującym skuteczność strzałów, oraz jako skład różnych narzędzi pomocniczych; kulom dział polowych, więc mniejszego kalibru, może on stawić opór skuteczny, natomiast nie jest w możności oprzeć się ciężkim pociskom dział fortecznych.”

(1.2) Pan Prezydent zwiedził ruiny i wszedł do jednego z pozostałych z czasów wojny schronów betonowych (blindaży), ukrytych wśród zwalisk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blinda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. zwodnik

(1.2) schron, pot. bunkier

Wiktionary

blinddruk

litery lub ornamenty tłoczone na okładkach książek bez użycia farby

SJP.pl

blindgafel

rozpórka oparta prostopadle o bukszpryt

SJP.pl

Blindgafel, watersaling - rozpórka stosowana na niektórych żaglowcach, oparta prostopadle o bukszpryt, zwiększająca kąt działania waterbaksztagu na bukszpryt, a przez to zwiększająca jego usztywniające działanie. Stosowana jest przy dłuższych bukszprytach lub wąskich dziobach.

Wikipedia

blindować

w gwarze śląskiej: oślepiać światłem

SJP.pl

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oślepiać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klara blinduje. → Słońce tak mocno świeci, że oślepia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blinda ż.

Wiktionary

blinek

Blinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Rakoniewice.

W okresie zaboru pruskiego Blinek należał do ówczesnego powiatu babimojskiego w rejencji poznańskiej.

W czasie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) wieś wzmiankowana jako Blenki należała do rakoniewickiego okręgu policyjnego powiatu babimojskiego i stanowiła część majątku Wioska, który należał wówczas do Gersdorfa. Według spisu urzędowego z 1837 roku Blenki liczyły 199 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 31 dymów (domostw).

Wikipedia

blinno

Blinno – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Szczutowo. Ma status sołęctwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

blinowski

nazwisko

SJP.pl

bliny

(zazwyczaj w liczbie mnogiej - bliny) regionalne: placek z ciasta drożdżowego, smażony na tłuszczu; blina

SJP.pl

Bliny, młynci (ukr. млинці, młynci; biał. бліны́, bliny; ros. блины, bliny) – tradycyjne danie kuchni rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej. Zgodnie z tradycją spożywane w tygodniu ostatkowym zwanym Maslenicą, przed wielkim postem, współcześnie również w innych porach roku, bez kontekstu religijnego.

Wikipedia

bliski

1. znajdujący się w niewielkiej odległości;
2. spokrewniony z kimś;
3. występujący w nieodległej przeszłości lub przyszłości

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który jest w niewielkiej odległości

(1.2) taki, który prawie osiągnął jakiś stan

(1.3) zbliżony do czegoś, podobny

(1.4) bezpośrednio spokrewniony

(1.5) taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić

(1.6) połączony ściśle uczuciami, poglądami

(1.7) bliższy: dokładny, określony, sprecyzowany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) krewny, przyjaciel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przepraszam, gdzie jest najbliższa stacja benzynowa?

(1.2) Gdy na stadionie nagle zgasło światło, ludzie byli bliscy paniki i chcieli uciekać, ale na szczęście udało się wszystkich uspokoić.

(1.3) Purpura to kolor bliski czerwonemu.

(1.4) Ciocia Ania jest moją najbliższą żyjącą krewną.

(2.1) Bliscy martwili się jego nagłą zmianą zachowania i atakami agresji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲisʲci, AS: blʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bliskość ż.

czas. zbliżać (się) ndk., zbliżyć (się) dk.

przym. bliziuteńki

przysł. blisko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pobliski, niedaleki

(1.5) nadchodzący, nieuchronny

Wiktionary

blisko

przysłówek

(1.1) w niewielkiej odległości

(1.2) w krótkim czasie

(1.3) w znacznym stopniu

(1.4) w bliskich, zażyłych stosunkach, relacjach

(1.5) dokładnie, precyzyjnie, wnikliwie

przyimek

(2.1) …informujący o małej odległości między obiektami, miejscami, przedmiotami

(2.2) …informujący o małej odległości między punktami w czasie

partykuła

(3.1) …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie sroki siedzą blisko siebie na gałęzi.

(3.1) W wypadku zginęło blisko 50 000 ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲiskɔ, AS: blʹisko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bliskość ż., bliski mos., zbliżenie n., zbliżanie n.

czas. zbliżyć dk., zbliżać ndk.

przym. bliski

przysł. bliziuteńko, bliziutko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bliziutko, bliziuteńko, dwa kroki, na miejscu, niedaleko, nieopodal, o krok, o miedzę, o rzut kamieniem, obok, o włos, opodal, po sąsiedzku, pod bokiem, tuż za progiem, tuż, tuż, w pobliżu, w sąsiedztwie, w zasięgu ręki, za miedzą; pot. pod nosem; pot. żart. rzut beretem

(3.1) niemal, nieomal, niemalże, prawie

Wiktionary

bliskodystansowiec

osoba pokonująca bliskie dystanse pieszo lub za pomocą środków lokomocji

SJP.pl

bliskodystansowy

rzadko: odbywający się na bliskich dystansach, pokonujący małe odległości

SJP.pl

bliskość

1. małe oddalenie w przestrzeni, np. bliskość morza; sąsiedztwo;
2. szybkie następstwo w czasie, np. bliskość śmierci;
3. przenośnie: zgodność, wspólność pewnych cech dwu albo więcej osób, przedmiotów itp.; prawie jednakowy wygląd, powinowactwo, podobieństwo, zbieżność, pokrewieństwo;
4. przenośnie: serdeczność, zażyłość, przyjazne stosunki; pobratymstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

(1.2) bliskie następstwo jakiegoś wydarzenia

(1.3) dobre stosunki międzyludzkie

Wiktionary

Bliskość – sitcom amerykański, serial telewizyjny, którego twórcami są Mark Duplass i Jay Duplass. Serial jest emitowany od 11 stycznia 2015 roku przez HBO. W Polsce serial emitowany jest od 12 stycznia 2015 roku przez HBO Polska. 28 stycznia 2015 roku, stacja HBO zamówiła 2 sezon serialu. 26 marca 2016 roku, stacja HBO ogłosiła zakończenie produkcji serialu po dwóch sezonach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kto wie, może to po prostu synantropizacja i sowy przyzwyczaiły się do światła latarni oraz bliskości domów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲiskɔɕt͡ɕ, AS: blʹiskość

Wiktionary

Powiązane:

czas. zbliżać (zbliżyć), przybliżać

przym. bliski

przysł. blisko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sąsiedztwo

(1.3) zażyłość, serdeczność

Wiktionary

bliskowice

Bliskowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Annopol.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

bliskowschodni

przymiotnik od: Bliski Wschód

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Bliskiego Wschodu, dziejący się na Bliskim Wschodzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele wątków, które zawiera, zaczerpniętych zostało z wcześniejszych mitologii bliskowschodnich, tekstów starotestamentowych, jak również z tradycji chrześcijańskiej.

(1.1) Będziemy sprzyjać dokonaniu rzeczywistego przełomu w uregulowaniu konfliktu bliskowschodniego, wykorzystując możliwości, jakie stworzy nam członkostwo w Unii Europejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblʲiskɔfˈsxɔdʲɲi, AS: blʹiskofsχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliski Wschód m.

Wiktionary

bliskowzroczny

taki, który źle widzi z daleka; krótkowzroczny

SJP.pl

bliskoziemski

znajdujący się w pobliżu Ziemi

SJP.pl

bliskoznacznik

w językoznawstwie: wyraz lub związek frazeologiczny mający takie samo znaczenie co inny wyraz lub związek albo podobny znaczeniowo innemu wyrazowi lub związkowi, np. auto i samochód; synonim, wyraz bliskoznaczny

SJP.pl

Synonim (gr. συνώνυμος – „równoimienny”) – wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu (równoznacznik) lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (bliskoznacznik). Zjawisko synonimii może dotyczyć konstrukcji składniowych (mówić wiersz – mówić wierszem), form morfologicznych (profesorowie – profesorzy) i leksemów (auto – samochód).

Wikipedia

bliskoznaczność

podobieństwo znaczeń; synonimia, synonimiczność

SJP.pl

bliskoznaczny

taki, którego znaczenie jest bliskie innemu znaczeniu; synonimiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gram. o podobnym znaczeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblʲiskɔzˈnat͡ʃnɨ, AS: blʹiskoznačny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) synonimiczny

Wiktionary

blister

rodzaj opakowania tabletek, pastylek itp.; cienki arkusik z tworzywa z wytłoczonymi przegródkami, zaklejony od spodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. opakowanie składające się z warstwy spodniej i sztywnej, przezroczystej warstwy górnej;

Wiktionary

Blister – opakowanie składające się zwykle z warstwy spodniej (na przykład kartonu lub folii, często aluminiowej) i sztywnego, przezroczystego tworzywa sztucznego. Tworzywo to jest tak wyprofilowane, aby widać było produkt umieszczony między tymi warstwami.

Typowe zastosowania: opakowania tabletek, zabawek, baterii, akcesoriów komputerowych (myszy) i samochodowych (wycieraczki do szyb), monet kolekcjonerskich.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) blíster m.

* niemiecki: (1.1) Blister m.

źródła.

== blister (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-blister.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. pęcherz, bąbel

odmiana.

(1.1) lp. blister; lm. blisters

przykłady.

Wiktionary

blistrować

pakować w blistry

SJP.pl

blistrowy

→ blister

SJP.pl

Patrz:
blister

blitz

[czytaj: blic] środowiskowo: szachy błyskawiczne (partia szachowa, w której każdy z graczy ma do dyspozycji nie więcej niż 10 minut)

SJP.pl

- szachy błyskawiczne – odmiana gry w szachy

- blitz (naloty)

- Blitz – angielska grupa punkowa

- Blitz – brazylijska grupa rockowa

- Blitz (tygodnik)

- Blitz (album KMFDM)

- Blitz (futbol amerykański)

- Blitz (producent części samochodowych)

- Blitz (squat) – lewicowa społeczność w Oslo

Wikipedia

blitzkrieg

[czytaj: blickrig] doktryna wojenna wypracowana przez militarystów niemieckich; Blitzkrieg, wojna błyskawiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. wojna błyskawiczna prowadzona poprzez zmasowane uderzenie;

Wiktionary

Blitzkrieg (z niem. wojna błyskawiczna) – termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dane państwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie drugiej wojny światowej naziści prowadzili swój "blitzkrieg" przeciw Polsce i Francji.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wojna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|niem|Blitzkrieg.

uwagi.

(1.1) inna pisownia Blitzkrieg

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) villámháború

źródła.

== blitzkrieg (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-blitzkrieg.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. blitzkrieg

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bliża

w okulistyce: odwrotność dali, bliska przestrzeń, bliskość; np. okulary do bliży - okulary służące do korygowania obrazu przestrzeni bliskiej dla patrzącego, np. do czytania

SJP.pl

blizanów

wieś w Polsce

SJP.pl

Blizanów – wieś w Polsce, w Kaliskiem, nad Prosną, w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, siedziba gminy Blizanów.

Do 1954 Blizanów był siedzibą gminy Brudzew. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Blizanów. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

blizanówek

Blizanówek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Blizanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

blizanowski

przymiotnik od: Blizanów

SJP.pl

blizbor

imię męskie

SJP.pl

- Blizbor – imię męskie

- Blizbor – szczyt (712 m n.p.m.) w Górach Izerskich

Wikipedia

bliżej

stopień wyższy od przysłówka: blisko

SJP.pl

- Bliżej − sztuka Patricka Marbera

- Bliżej − amerykański film z 2004

- Bliżej − singel Eweliny Flinty

- Bliżej − singel zespołu Muchy

- Jan Pospieszalski: Bliżej − cykliczny program telewizyjny prowadzony przez Jana Pospieszalskiego

Wikipedia

blizenka

zdrobnienie od: blizna

SJP.pl

blizianka

wieś w Polsce

SJP.pl

Blizianka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Niebylec.

Miejscowość jest siedzibą parafii pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, należącej do dekanatu Czudec, diecezji rzeszowskiej.

Wieś liczy 406 mieszkańców.

Wikipedia

blizin

Blizin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego, w 1827 roku Blizin posiadał 21 domostw i 140 mieszkańców.

5 września 1939 wkraczający do wsi żołnierze Wehrmachtu zamordowali dwóch mieszkańców, Walentego Ciesielczyka i Antoniego Masiorka.

Wikipedia

bliziński

nazwisko

SJP.pl

- Wacław Bliziński – ksiądz prałat, działacz społeczny i polityk, proboszcz w Liskowie koło Kalisza

- Józef Franciszek Bliziński – polski dramaturg i komediopisarz pozytywistyczny

- Marek Bliziński – polski gitarzysta jazzowy i kompozytor

Wikipedia

bliziuchny

zdrobnienie od: bliski

SJP.pl

bliziuteńki

zdrobnienie od: bliski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: bliski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblʲiʑuˈtɛ̃ɲci, AS: blʹiźutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbliżenie n.

przysł. bliziuteńko, bliziutko

Wiktionary

bliziuteńko

przysłówek

(1.1) pot. zdrobn. od: blisko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mamy rzeczywiście bliziuteńko do kościoła.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bliski, bliziuteńki

przysł. blisko, bliziutko

rzecz. zbliżenie n.

przyim. blisko

partyk. blisko

Wiktionary

bliziutki

zdrobnienie od: bliski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: bliski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiˈʑutʲci, AS: blʹiźutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbliżenie n.

Wiktionary

bliziutko

przysłówek

(1.1) pot. zdrobn. od: blisko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mamy bliziutko do lasu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bliski, bliziuteńki

przysł. blisko, bliziuteńko

rzecz. zbliżenie n.

przyim. blisko

partyk. blisko

Wiktionary

blizna

ślad pozostały po zagojeniu się rany; znamię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ślad po ranie;

(1.2) bot. ślad na pędach po odpadnięciu odgałęzienia, liścia, łuski

(1.3) włók. przerwa w osnowie, brakująca nitka w tkaninie

(1.4) techn. uszkodzenie powierzchni w postaci drobnych zagłębień

Wiktionary

Blizna (łac. cicatrix) – zmiana skórna będąca najczęściej następstwem uszkodzenia skóry właściwej i zastąpieniem ubytku tkanką łączną włóknistą.

Blizny mogą mieć charakter przerostowy (bliznowiec), gdy ilość tkanki łącznej jest większa niż ilość tkanki zniszczonej urazem, albo zanikowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zauważyłeś bliznę na jej ramieniu?

(1.1) Ogólnie czuje się nieźle, tylko jeszcze czasami boli go blizna po operacji.

(1.1) — Czem ta ziemia? — Mą Ojczyzną. — Czem zdobyta? — Krwią i blizną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲizna, AS: blʹizna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabliźnienie n., zabliźnianie n.

przym. bliznowy

czas. zabliźnić dk., zabliźniać ndk., pobliźnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szrama, znak; przest. kresa; gw-pl|Górny Śląsk|narba.

Wiktionary

blizne

wieś w Polsce

SJP.pl

Blizne – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna. Lokowana przez Kazimierza Wielkiego w 1366.

Wieś prawa wołoskiego przed 1400 rokiem. Na przełomie XVI i XVII wieku położona była w ziemi sanockiej województwa ruskiego. Wieś klucza brzozowskiego biskupów przemyskich.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Blizne. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia

bliźni

1. bliski, pokrewny;
2. dawniej: bliźniaczy; jednakowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny

(1.2) przest. spowinowacony, krewny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) bibl. każdy człowiek

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: bliźnić

Wiktionary

Bliźni (norw. Medmenneske) – powieść norweskiego pisarza Olava Duuna z 1929.

Powieść charakteryzuje się stosunkowo ubogą fabułą, oszczędną narracją i zwartą architekturą wewnętrzną. Traktuje o rozkładzie patriarchalnej rodziny chłopskiej i towarzyszących temu procesowi zjawiskach moralnych.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bliźnię n., bliźniaczość ż., bliźniak mos., Bliźniak mos./mzw.

czas. bliźnić się ndk.

przym. bliźniaczy

przysł. bliźniaczo

Wiktionary

bliźniactwo

1. zjawisko rodzenia się dwojga dzieci w czasie jednego porodu;
2. bycie bliźnięciem

SJP.pl

bliźniaczek

zdrobnienie od: bliźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od bliźniak

Wiktionary

Patrz:
bliźniak
Powiązane:

rzecz. bliźniak m., Bliźniak mzw./mos.

Wiktionary

bliźniaczka

→ bliźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bliźniak

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: bliźniaczek

Wiktionary

Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody. U człowieka ciąża bliźniacza w przybliżeniu przypada raz na 80 porodów, co stanowi około 1,25% wszystkich ciąż i około 2,5% urodzeń.

Wikipedia

Patrz:
bliźniak
Przykłady

(1.1) Magda i Asia są bliźniaczkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiʑˈɲat͡ʃka, AS: blʹiźńačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliźniak mzw./mos., bliźniak

Wiktionary

bliźniaczość

→ bliźniaczy

SJP.pl

Patrz:
bliźniaczy

bliźniaczy

1. dotyczący bliźniąt, właściwy bliźniakom;
2. bardzo podobny, jednakowy;
3. składający się z dwóch jednakowych części

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bliźniętami, odnoszący się do bliźniąt

(1.2) bardzo podobny, identyczny – wobec każdej z dwóch rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wyglądała teraz zupełnie jak jej bliźniacza siostra, Hekate.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiʑˈɲat͡ʃɨ, AS: blʹiźńačy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bliźnię n., bliźniak m., bliźniaczka ż., bliźni m., bliźniaczość ż., Bliźniak mos., Bliźnięta nmos., bliźniakowanie n.

przysł. bliźniaczo

przym. bliźni

Wiktionary

bliźniak

jeden z dwojga osobników urodzonych w czasie jednego porodu; bliźnię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Bliźniąt

Wiktionary

Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody. U człowieka ciąża bliźniacza w przybliżeniu przypada raz na 80 porodów, co stanowi około 1,25% wszystkich ciąż i około 2,5% urodzeń.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona zachowuje się jak typowy Bliźniak.

(1.1) Moja mama jest zodiakalnym Bliźniakiem, a tata – zodiakalną Rybą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblʲiʑɲak, AS: blʹiźńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bliźniak mos./mrz., bliźniaczek mos., bliźniaczka ż., bliźnię n., bliźni mos., bliźniaki nmos., Bliźnięta nmos., bliźniaczość ż., bliźniactwo n., bliźnięcość ż., bliźniość ż.

przym. bliźniaczy, bliźni, bliźnięcy

przysł. bliźniaczo, bliźnięco

Wiktionary

bliźniaki

1. damski komplet odzieży składający się z bluzki bez rękawów i swetra z długim rękawem, wykonanych z tej samej dzianiny ;
2. rodzaj domu mieszkalnego

SJP.pl

Ciąża bliźniacza, bliźnięta, dwojaczki – rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody. U człowieka ciąża bliźniacza w przybliżeniu przypada raz na 80 porodów, co stanowi około 1,25% wszystkich ciąż i około 2,5% urodzeń.

Wikipedia

bliźniakowanie

w mechanice: mechanizm odkształcania plastycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. krystal. odkształcenie plastycznyastyczne polegające na przesunięciu kolejnych warstw atomów w krysztale pod wpływem naprężeń ścinających, przy czym odkształcona część kryształu zostaje skręcona względem części nieodkształconej w taki sposób, że stanowią one odbicia lustrzane;

Wiktionary

Bliźniakowanie – jeden z mechanizmów odkształcenia plastycznego. Jest to nagły proces poślizgu zachodzący w niewielkim obszarze struktury, ściśle ograniczonym przez granice bliźniacze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bliźniak mrz., zbliźniaczenie n.

przym. bliźniaczy, zbliźniaczony

czas. bliźniakować

Wiktionary

bliźnić

bliźnić się -
1. goić się, zrastać się;
2. dawniej: bratać się, przyjaźnić się

SJP.pl

bliźniczka

gęstokępkowa trawa o sztywnych, szydlastych liściach i kwiatach zebranych w kłosy, pospolita w całej Polsce na jałowych, zakwaszonych glebach, gdzie tworzy niskie murawy zwane psiarami; bliźniczka psia trawka, psia trawka, psiarka (nazwa zwyczajowa)

SJP.pl

Bliźniczka (Nardus) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. We współczesnych ujęciach systematycznych jest to takson monotypowy z jednym, zarazem typowym gatunkiem – Nardus stricta. Inne, dawniej zaliczane tu gatunki włączane są do rodzajów Microchloa i Psilurus.

Wikipedia

bliźnię

jeden z dwojga osobników urodzonych w czasie jednego porodu; bliźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jeden z dwóch osobników z tej samej ciąży

forma czasownika.

(2.1) 1. os. lp. ter. od: bliźnić

Wiktionary

Rodzeństwo – w genealogii i prawie dzieci tych samych rodziców bądź rodzica: wszyscy bracia i siostry w ogólności albo każdy z nich pojedynczo wobec drugiego z nich (tak zwłaszcza w tekstach prawnych).

Wikipedia

Powiązane:

przym. bliźni, bliźniaczy

rzecz. bliźni mos., bliźniak mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bliźniak

Wiktionary

bliźnięcy

→ bliźnię

SJP.pl

Patrz:
bliźnię

bliźnieński

→ Blizne

SJP.pl

Patrz:
Blizne

bliźnięta

jeden z dwojga osobników urodzonych w czasie jednego porodu; bliźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

(1.2) astr. astrol. trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) pot. osoby urodzone pod znakiem Bliźniąt (1.2); zob. Bliźniak.

Wiktionary

- Bliźnięta – astrologiczny znak zodiaku

- Bliźnięta (łac. Gemini) – gwiazdozbiór

- Bliźnięta – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bliźnięta bywają w legendach identyfikowane z nierozłącznymi bliźniakami – Kastorem i Polluksem.

(1.1) Najjaśniejszymi gwiazdami w gwiazdozbiorze Bliźniąt są Polluks i Kastor.

(1.1) Konstelacja Bliźniąt góruje o północy w styczniu.

(1.2) Bliźnięta to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Byku, a przed Rakiem.

(1.2) Pod koniec maja Słońce wchodzi w znak Bliźniąt.

(1.2) Bliźniętami, jednym z wiosennych, powietrznych i zmiennych znaków zodiaku, rządzi planeta Merkury.

(2.1) Oni zachowują się jak typowe Bliźnięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blʲiʑˈɲɛ̃nta, AS: blʹiźńẽnta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliźniak mos./mzw., bliźniak mos./mrz., bliźniaczek mos., bliźniaczka ż., bliźnię n., bliźni mos., bliźniaki nmos., bliźniaczość ż., bliźniactwo n., bliźnięcość ż., bliźniość ż.

przym. bliźniaczy, bliźni, bliźnięcy

przysł. bliźniaczo, bliźnięco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Gem

(1.2) symbol. ♊

Wiktionary

bliźniuk

nazwisko

SJP.pl

bliznowaty

przypominający wyglądem bliznę; odnoszący się do blizny

SJP.pl

bliznowiec

zgrubienie skóry o wyglądzie włóknistej wybujałej blizny różnego kształtu, powstałe samoistnie albo w wyniku urazu; keloid

SJP.pl

Bliznowiec, keloid (łac. keloid) – przerośnięta, guzowata, stwardniała blizna tworząca się w skórze pod wpływem urazu lub bez uchwytnej przyczyny w wyniku przerostu fibroblastów.

Na to, czy powstanie bliznowiec, wpływa miejsce urazu, ale większe znaczenie ma skłonność osobnicza. Wykazuje ona charakter rodzinny, zależy też od rasy (częściej zmiany takie występują u rdzennych mieszkańców Afryki i Azji). Ponadto w zespole Turnera stwierdza się większą częstość bliznowców.

Wikipedia

bliznowy

przymiotnik od: blizna

SJP.pl

blizocin

2 miejscowości w Polsce:

- Blizocin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica

- Blizocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany

Wikipedia

bliżów

Bliżów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Adamów. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Adamów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 249 mieszkańców i była dziewiątą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Kosobudach.

Wikipedia

bliższość

→ bliższy

SJP.pl

Patrz:
bliższy

bliższy

stopień wyższy od przymiotnika: bliski

SJP.pl

bliżyć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. czynić bliskim albo bliższym

czasownik zwrotny niedokonany bliżyć się

(2.1) daw. zbliżać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. przybliżać, zbliżać

Wiktionary

bliżyn

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Bliżyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim, nad rzeką Kamienna. Siedziba gminy Bliżyn licząca w 2012 r. 1785 mieszkańców. Przez Bliżyn przebiega droga krajowa 42 i linia kolejowa 25 ze Skarżyska-Kamiennej do Tomaszowa Mazowieckiego.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Ludwika w Bliżynie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bliżynianin mos., bliżynianka ż.

przym. bliżyński

Wiktionary

bliżynianin

mieszkaniec Bliżyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bliżyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliżyn mrz.

:: fż. bliżynianka ż.

przym. bliżyński

Wiktionary

bliżynianka

mieszkanka Bliżyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bliżyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliżyn mrz.

:: fm. bliżynianin mos.

przym. bliżyński

Wiktionary

bliżyński

przymiotnik od: Bliżyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Bliżyna, związany z Bliżynem, pochodzący z Bliżyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bliżyn mrz., bliżynianin mos., bliżynianka ż.

Wiktionary

blizzard

[czytaj: blizard] gwałtowny, zimny wiatr północno-zachodni w Ameryce Północnej

SJP.pl

- Blizzard Entertainment – przedsiębiorstwo produkujące gry komputerowe

- blizzard – rodzaj wiatru

- Blizzard Ski – przedsiębiorstwo produkujące sprzęt narciarski

Wikipedia

blm

skrót od: bez liczby mnogiej (zgodnie ze zwyczajem); blm. (rzadko)

SJP.pl

skrót

(1.1) = jęz. bez liczby mnogiej

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blm.

Wiktionary

blm.

skrót od: bez liczby mnogiej (zgodnie z zasadami); blm (częściej)

SJP.pl

skrót

(1.1) = jęz. bez liczby mnogiej

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blm

Wiktionary

bln

skrót od: bilion (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

Bilion (skrót: bln) – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 10^12 (czyli 1000 miliardów), w krajach stosujących długą skalę.

W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) leksykalne bilion oznacza liczbę 10^9, czyli miliard na długiej skali.

W układzie SI mnożnikowi 10^12 odpowiada przedrostek jednostki miary tera o symbolu T, a jego odwrotności (jedna bilionowa) 10-12 odpowiada piko o symbolu p.

Wikipedia

bloatware

Bloatware (od ang. software bloat) – negatywne określenie oprogramowania charakteryzującego się nadmierną zasobożernością w stosunku do swoich możliwości. Często program taki działa wolniej na komputerze o większej mocy obliczeniowej niż jego starsze odpowiedniki na sprzęcie mniej wydajnym, oferując jednocześnie porównywalne możliwości.

Wikipedia

bloblik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. twardy cukierek do ssania; karmelek, landrynka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak pojedziecie do miasta to przywieźcie mi dobrych bloblików. → Jak pojedziecie do miasta przywieźcie mi dobrych cukierków.

Wiktionary

bloch

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) stpol. nieociosane drewno

Wiktionary

- Bloch – herb szlachecki

- Bloch – francuska wytwórnia lotnicza (Société des Avions Marcel Bloch)

osoby o nazwisku „Bloch”:

- Albert Bloch (1882–1961) – amerykański malarz i tłumacz

- Artur Bloch (ur. 1992) – polski profesjonalny gracz e-sportowy w Starcraft II

- Augustyn Bloch (1929–2006) – polski kompozytor i organista

- Czesław Bloch (1927–2000) – polski historyk

- Ernest Bloch (1880–1959) – amerykański kompozytor, pedagog i dyrygent

- Ernst Bloch (1885–1877) – niemiecki filozof marksistowski i teolog ateistyczny

- Felix Bloch (1905–1983) – szwajcarski fizyk

- Franciszek Bloch (1921–1951) – major UB

- Konrad Bloch (1912–2000) – biochemik amerykański

- Iwan Bloch (1872–1922) – niemiecki lekarz dermatolog i seksuolog

- Jan Gotlib Bloch (1836–1902) – finansista i przemysłowiec

- Jean Richard Bloch (1884–1947) – francuski historyk

- Josef Samuel Bloch (1850–1923) – rabin, poseł do austriackiej Rady Państwa

- Joshua Bloch (ur. 1961) – inżynier oprogramowania

- Marc Bloch (1886–1944) – francuski historyk średniowiecza

- Marcel Bloch (1892-1986) – francuski konstruktor lotniczy

- Marcel Bloch (1890–1938) – francuski pilot wojskowy

- Marcus Elieser Bloch (1723–1799) – niemiecki lekarz, ichtiolog

- Martin Bloch (1866–1908) – niemiecki lekarz neurolog

- Maurice Bloch (ur. 1939) – francuski antropolog

- Raisa Bloch (1889–1943) –  rosyjska poetka, historyczka i tłumaczka

- Robert Bloch (ujednoznacznienie)

- Thomas Bloch (ur. 1962) –  francuski instrumentalista, solista, grający na rzadkich instrumentach

- Wojciech Bloch (1774–1847) – śląski działacz rolniczy i ekonomiczny

- Želomir Bloch (1912-1943) – słowacki Żyd, fotograf, porucznik armii czechosłowackiej, jeden z przywódców powstania w Treblince.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: blɔx, AS: bloχ

Wiktionary

blochać

czasownik

(1.1) stpol. wymiotować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔxat͡ɕ, AS: bloχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blochanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. bluć

Wiktionary

blochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blochać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blochać ndk.

Wiktionary

blockbuster

[czytaj: blokBAster] środowiskowo: film kinowy lub program telewizyjny bardzo popularny wśród widzów; przebój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. film. przedstawienie, książka, film lub inne dzieło, które zdobyło dużą popularność i stało się wyjątkowo zyskowne;

Wiktionary

Blockbuster – termin w najogólniejszym znaczeniu określający dzieło (film, sztukę teatralną czy grę komputerową), które stało się przebojem, odnosząc sukces kasowy.

Przed 1975 rokiem mianem blockbusterów określano filmy takie jak np. Przeminęło z wiatrem, Quo vadis, Dziesięcioro przykazań czy Ben-Hura, opierając się wyłącznie na wysokich dochodach ze sprzedaży biletów. Po sukcesie Szczęk Stevena Spielberga w 1975 roku terminu „blockbuster” zaczęto używać w odniesieniu do wysokobudżetowych filmów wypuszczanych przez duże wytwórnie głównie w okresie wakacyjnym, które stały się niejako osobnym gatunkiem.

Wikipedia

blockchain

[czytaj: blokczein] zdecentralizowana i rozproszona baza danych w sieci internetowej; łańcuch bloków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. baza danych składająca się z połączonych kryptograficznie rekordów stanowiących zwykle spis transakcji, zwłaszcza tych dokonywanych z użyciem kryptowalut, zarządzana wspólnie przez komputery połączone siecią peer-to-peer;

Wiktionary

Blockchain (łańcuch bloków) – rosnąca lista wpisów (rekordów), zwanych blokami, które powiązane są ze sobą z użyciem elementów kryptografii. Każdy blok składa się ze znacznika czasu, danych transakcji oraz kryptograficznego skrótu z treści (haszu) (ang. hash) poprzedniego bloku, dzięki któremu formują one jednokierunkową listę — łańcuch bloków — w której nowo tworzone bloki powiązane są ze wszystkimi wcześniejszymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Klucz prywatny umożliwia dostęp do aktywów na blockchainie i należy go chronić przed dostępem osób trzecich.

Wiktionary

Powiązane:

przym. blockchainowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łańcuch bloków

Wiktionary

blockchainowy

→ blockchain [czytaj: blokczejnowy]

SJP.pl

blockers

[czytaj: blokers] pejoratywnie: młody, zbuntowany mieszkaniec dużego osiedla miejskiego, pochodzący z ubogiej rodziny i niemający perspektyw życiowych; blokers, bloker

SJP.pl

bloczek

1. zdrobnienie od: blok (zeszycik z kartkami do wyrywania);
2. maszyna prosta, umożliwiająca podnoszenie ciężarów; krążek linowy; blok;
3. regionalnie: kwitek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: blok

(1.2) plik małych, spiętych ze sobą kartek

(1.3) niewielki krążek linowy

(1.4) wydrukowany zestaw znaczków pocztowych

Wiktionary

- Bloczek (materiał budowlany) – materiał używany w budownictwie

- Krążek linowy – potocznie nazywany bloczkiem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈblɔt͡ʃɛk, AS: bloček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blok m., blokowisko n., blokers m., blokowy mos., blokowanie n., bloczydło n.

przym. blokowy, bloczkowy

czas. zablokować, blokować

Wiktionary

bloczkowy

→ bloczek

SJP.pl

Patrz:
bloczek

bloczność

podatność skał na odłupywanie się w postaci bloków o kształcie prostopadłościanów

SJP.pl

bloczydło

brzydki blok mieszkalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pejor. brzydki blok mieszkalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teraz roi się od nowych bloczydeł, które są budowane obok starych kamienic, a same tylko szpecą okolicę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blok m., blokowiec m.

:: zdrobn. bloczek m.

przym. blokowy

czas. blokować

Wiktionary

blog

1. dziennik internetowy, zwykle z możliwością komentowania poszczególnych wpisów przez internautów;
2. fałszywy blog - blog założony w celach marketingowych przez opłaconą osobę; flog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) inform. dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

Wiktionary

Blog (ang. web – sieć; log – dziennik) – forma publikowania oryginalnych treści na stronie internetowej, zawierającej odrębne wpisy, uporządkowane zazwyczaj w kolejności odwrotnie chronologicznej.

Blogi umożliwiają zazwyczaj archiwizację oraz kategoryzację i tagowanie wpisów, a także komentowanie notatek przez czytelników danego dziennika sieciowego. Ogół blogów traktowany jako medium komunikacyjne nosi nazwę blogosfery. W blogach najważniejszą funkcję komunikacyjną pełni tekst językowy, choć pojawiają się także materiały graficzne czy nagrania video.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W blogach można spotkać wszystko – od przepisów kulinarnych, przez wspomnienia, po własną twórczość.

(1.1) Założyłem bloga i dzielę się moim doświadczeniem w akwarystyce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔk, AS: blok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blogers mos., bloger m., blogerka ż., blogowanie n.

czas. blogować ndk.

przym. blogowy

przysł. blogowo

Wiktionary

blogasek

ekspresywnie: blog

SJP.pl

bloger

osoba publikująca swój blog w Internecie; blogger, blogowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. osoba prowadząca bloga

Wiktionary

Blog (ang. web – sieć; log – dziennik) – forma publikowania oryginalnych treści na stronie internetowej, zawierającej odrębne wpisy, uporządkowane zazwyczaj w kolejności odwrotnie chronologicznej.

Blogi umożliwiają zazwyczaj archiwizację oraz kategoryzację i tagowanie wpisów, a także komentowanie notatek przez czytelników danego dziennika sieciowego. Ogół blogów traktowany jako medium komunikacyjne nosi nazwę blogosfery. W blogach najważniejszą funkcję komunikacyjną pełni tekst językowy, choć pojawiają się także materiały graficzne czy nagrania video.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Blogerzy nie będą musieli się rejestrować, ale nie będą mieć też dziennikarskich przywilejów – donosi „Rzeczpospolita”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔɡɛr, AS: bloger

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog m., blogowanie n.

:: fż. blogerka ż.

czas. blogować ndk.

przym. blogerski, blogowy

przysł. blogowo

Wiktionary

blogerka

→ bloger; blogowiczka, bloggerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. autorka blogu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Synowi ministra sprawiedliwości nie spodobały się wpisy słynnej politycznej blogerki Kataryny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔˈɡɛrka, AS: blogerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog m., blogowanie n.

:: fm. bloger m.

czas. blogować ndk.

przym. blogerski, blogowy

przysł. blogowo

Wiktionary

blogers

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. zob. bloger.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czasami jedna wypowiedź blogersa powoduje lawinę komentarzy i burzliwą dyskusję wśród internautów. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔɡɛrs, AS: blogers

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog

Wiktionary

blogerski

→ bloger

SJP.pl

Patrz:
bloger

blogerstwo

zajęcie blogera

SJP.pl

blogger

[czytaj: bloger] osoba publikująca swój blog w Internecie; bloger, blogowicz

SJP.pl

Blogger – darmowy serwis blogowy stworzony w roku 1999 przez Pyra Labs, a następnie przejęty i rozwijany przez Google (od 2003). Zsynchronizowany z serwisem Picasa Web Albums. Blogi użytkowników widoczne są najczęściej w domenie blogspot.com.

Wikipedia

bloggerka

→ blogger [czytaj: blogerka]; blogowiczka, blogerka

SJP.pl

blogging

[czytaj: bloging] prowadzenie bloga; bloging, blogowanie

SJP.pl

bloging

prowadzenie bloga; blogging, blogowanie

SJP.pl

blogoholiczka

kobieta uzależniona od prowadzenia lub czytania bloga

SJP.pl

blogoholik

osoba uzależniona od prowadzenia lub czytania bloga

SJP.pl

blogoholizm

uzależnienie od prowadzenia lub czytania bloga

SJP.pl

blogosfera

zespół blogów traktowany jako społeczność lub sieć społeczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. społ. ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

Wiktionary

Blogosfera (ang. blogosphere) – termin określający ogół blogów i powiązań między nimi.

Wiele blogów jest połączonych między sobą. Ich autorzy czytają inne blogi i zostawiają na nich komentarze, umieszczają do nich linki, odnoszą się też w treści wpisów. W ten sposób tak połączone blogi wytworzyły własną kulturę. Podczas gdy blogi pozostają wciąż formą publikacji, blogosfera jest zjawiskiem społecznym i jak inne podlegającym badaniom socjologicznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za chwilę zagra w szachy, ale wcześniej podzieli się swymi uczuciami z internautami. Otworzył swój blog, wszedł w blogosferę.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) sieć społeczna

hiponimy.

(1.1) vlogosfera, manosfera

holonimy.

(1.1) cyberprzestrzeń, logosfera

meronimy.

(1.1) blog, bloger, blogerka, pingback, trackback, blogroll, komentarz

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|blog|sfera. kalka językowa z etym|ang|blogosphere. etym|ang|logosphere.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) blogosphere

* baskijski: (1.1) blogosfera

* bułgarski: (1.1) блогосфера ż.

* duński: (1.1) blogosfære w.

* francuski: (1.1) blogosphère ż.

* hiszpański: (1.1) blogosfera ż.

* kataloński: (1.1) blogosfera ż.

* łaciński: (1.1) blogosphaera ż.

* macedoński: (1.1) блогосфера ż.

* maltański: (1.1) bloggosfera ż.

* niderlandzki: (1.1) blogosfeer

* niemiecki: (1.1) Blogosphäre ż., Blogosphere ż., Kleinbloggersdorf n.

* nowogrecki: (1.1) ιστολογιόσφαιρα ż., μπλογκόσφαιρα ż.

* portugalski: (1.1) blogosfera ż.

* rosyjski: (1.1) блогосфера ż.

* szwedzki: (1.1) bloggosfär w.

* turecki: (1.1) blogosfer

* ukraiński: (1.1) блогосфера ż., блоґосфера ż.

* włoski: (1.1) blogosfera ż.

źródła.

== blogosfera (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) publ. społ. blogosfera

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

blogować

prowadzić blog (dziennik na stronie WWW)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) inform. prowadzić blog

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziś szeregowi pracownicy blogują na temat swoich firm, natomiast konsumenci rozmawiają bezpośrednio z osobami, które mają podobne zainteresowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog m., blogowanie n., bloger m., blogerka ż., blogowość ż.

przym. blogowy

przysł. blogowo

Wiktionary

blogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie bloga

Wiktionary

Powiązane:

czas. blogować

rzecz. blog mrz./mzw.

Wiktionary

blogowicz

bloger, blogger;
1. autor internetowego pamiętnika;
2. osoba interesująca się blogami

SJP.pl

blogowiczka

→ blogowicz; blogerka, bloggerka

SJP.pl

blogowo

przysłówek sposobu

(1.1) inform. w sposób właściwy dla blogowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog m., bloger m., blogerka ż., blogowanie n.

czas. blogować ndk.

przym. blogowy

Wiktionary

blogowy

→ blog

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący bloga lub blogowania, związany z blogowaniem

Wiktionary

Patrz:
blog
Przykłady

(1.1) Jaki jest największy polski serwis blogowy?

(1.1) To już druga komercyjna skórka blogowa w moim portfolio.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blog m., bloger m., blogerka ż., blogowanie n.

czas. blogować ndk.

przysł. blogowo

Wiktionary

blogroll

[czytaj: blogrol] lista linków na stronie blogera, które odsyłają do innych polecanych blogów

SJP.pl

Blogroll – zestaw odnośników do innych blogów umieszczany zwykle w bocznym menu (panelu) bloga. Niekiedy jest to mechanizm wymiany odnośników pomiędzy blogami, w innym wypadku są to odnośniki do blogów, które autor danego bloga regularnie czyta i ocenia.

Wiele gotowych skryptów otwartego oprogramowania zawiera wbudowane mechanizmy umożliwiające skorzystanie z wymiany odnośników np. WordPress. Wymiana odnośników najczęściej odbywa się przy wykorzystaniu mechanizmów OPML.

Wikipedia

blois

[czytaj: bluA] miasto we Francji

SJP.pl

Wikipedia

blok

1. jednolita bryła o regularnym kształcie;
2. kilkupiętrowy budynek o powtarzalnych segmentach;
3. zeszyt z kartkami przeznaczonymi do wyrywania;
4. rodzaj maszyny prostej do podnoszenia ładunków; krążek linowy;
5. związek państw, partii, ugrupowań politycznych itp.;
6. element blokujący; blokada;
7. kilka audycji, artykułów itp., tworzących pewną całość
8. w siatkówce: gra obronna przy siatce polegająca na wystawieniu rąk przez wszystkich graczy ponad siatkę, w celu zatrzymania piłki uderzanej przez przeciwnika; blokada, bloking;
9. barak dla więźniów w obozach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj budynku wielopiętrowego; zob. blok mieszkalny.

(1.2) duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy

(1.3) polit. związek państw, partii politycznych

(1.4) zeszyt, notes z kartkami większego formatu

(1.5) sport. w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;

(1.6) pot. zbiór audycji, programów radiowych nadawanych kolejno po sobie

(1.7) bud. żegl. krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;

(1.8) jeden lub więcej znaczków pocztowych w obramowaniu;

(1.9) hist. barak w obozach koncentracyjnych

(1.10) inform. wydzielona część kodu programu;

(1.11) med. zaburzenie przewodzenia bodźców w sercu;

(1.12) kolej. element blokady

(1.13) grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję

(1.14) kulin. rodzaj deseru z mleka w proszku oraz pokruszonych herbatników lub wafli

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Blok – polski inżynier-mechanik, oficer Armii Krajowej, działacz WiN

- Petrus Johannes Blok – historyk holenderski

Ugrupowania polityczne:

- Blok Quebecu – partia polityczna w Kanadzie

- Blok Kubistów, Suprematystów i Konstruktywistów

- Blok Senat 2001 – komitet wyborczy

- Blok Mniejszości Narodowych

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Stuletnie druzgoce drzewa, bloki granitów strąca, siklawy z łożysk wyrzuca, łkająca, tryumfująca.

(1.3) Zakwalifikowane do tego grona osoby kierowano na szkolenie przez GRU lub KGB w Związku Sowieckim lub innych krajach bloku komunistycznego.

(1.7) Trzy łodzie zjechały na blokach i linach z owego parowca i plusnąćusnęły w falach.

(1.12) Kiedy indziej puszczał w ruch kolbę stawidła lub żelazne dźwignie na bloku i przerzucał szyny na torze.

(1.14) Marta przygotowywała blok czekoladowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔk, AS: blok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bloking m., blokowisko n., blokers m., blokowy m., blokowa ż.

:: zdrobn. bloczek m.

przym. blokowy

czas. zablokować, blokować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wieżowiec

(1.2) bryła

(1.3) koalicja

(1.5) blokada, bloking

Wiktionary

blokada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utrudnienie dostępu do czegoś

(1.2) polit. system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji

(1.6) mech. zabezpieczenie urządzenia za pomocą urządzeń blokujących

(1.7) mech. urządzenie blokujące

(1.8) mot. akcja zablokowania drogi np. przez policję

(1.9) bank. tymczasowe uniemożliwienie dysponowania środkami na koncie

Wiktionary

- blokada (informatyka)

- blokada (technika)

- blokada (medycyna)

- Blokada (wojsko)

- blokada ekonomiczna

- blokada elektroenergetyczna

- blokada kolejowa

- blokada kontynentalna

- blokada morska

- blokada (drukarstwo)

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Oficjalnym celem sankcji jest wymuszenie reform na Kubie, ale od dawna widać, że blokada wywołuje rezultat odwrotny.

(1.7) Ryszardowa impala ma założoną blokadę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔˈkada, AS: blokada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blok m., blokowanie n., zablokowanie m., blokowisko n.

czas. blokować ndk., zablokować dk., zablokowywać ndk., zblokować dk.

przym. blokadowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) blok

(1.7) zabezpieczenie

Wiktionary

blokadowy

→ blokada

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z blokadą, dotyczący blokady

Wiktionary

Patrz:
blokada
Powiązane:

rzecz. blokada ż.

Wiktionary

blokdiagram

perspektywiczny rysunek wycinka skorupy ziemskiej, przedstawiający w rzucie aksonometrycznym ukształtowanie powierzchni oraz budowę geologiczną terenu do określonej głębokości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. powierzchnia i struktura geologiczna skorupy ziemskiej w formie rysunku perspektywicznego;

Wiktionary

Blokdiagram – wykres przedstawiający wycinek skorupy ziemskiej oraz ukształtowanie jego powierzchni w rzucie perspektywicznym. Blokdiagram wprowadził amerykański geograf i geolog William Morris Davis do ilustrowania swych poglądów na temat rozwoju rzeźby terenu. Blokdiagramy mogą dobrze ilustrować np. związki między budową geologiczną i rzeźbą terenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: blɔɡˈdʲjaɡrãm, AS: blogdʹi ̯agrãm

Wiktionary

bloker

1. sportowiec uniemożliwiający przeciwnikowi skuteczny atak lub ruch;
2. potocznie: osoba, która coś blokuje;
3. pejoratywnie: młody, zbuntowany mieszkaniec dużego osiedla miejskiego, pochodzący z ubogiej rodziny i niemający perspektyw życiowych; blockers, blokers

SJP.pl

Bloker – węzeł stosowany we wspinaczce, podobnie jak prusik – czyli m.in. do autoasekuracji podczas zjazdu na linie.

Jest łatwy w przesuwaniu, ale nie da się zawiązać jedna ręką; w przypadku węzła Prusika jest to możliwe; jest to ważna cecha węzłów, szczególnie w alpinizmie.

Wikipedia

blokerka

→ bloker

SJP.pl

Patrz:
bloker

blokers

pejoratywnie: młody, zbuntowany mieszkaniec dużego osiedla miejskiego, pochodzący z ubogiej rodziny i niemający perspektyw życiowych; blockers, bloker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) socjol. przedstawiciel subkultury młodzieżowej blisko związanej z hip hopem, powstałej wśród zamieszkujących blokowiska przedstawicieli ubogich rodzin, niemających perspektyw życiowych;

Wiktionary

Blokersi – termin wymyślony pod koniec lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku przez fotoreporterkę Marię Zbąską, spopularyzowany przez prasę określający sfrustrowanych, uważających się za pozbawionych perspektyw, młodych ludzi, dla których stojąca przed blokiem ławka jest centrum życia towarzyskiego, często nadużywających alkoholu i marihuany. Blokersi często mylnie kojarzeni są z subkulturą hiphopową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwłaszcza że przyjęła się opinia o wielkich blokowiskach jako matecznikach blokersów, hip hopu, graffiti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔkɛrs, AS: blokers

Wiktionary

Powiązane:

zob. blok.

Wiktionary

blokerski

→ blokers

SJP.pl

Patrz:
blokers

blokhauz

schron bojowy lub ufortyfikowany budynek przystosowany do samodzielnej obrony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron;

(1.2) pot. przen. duży, zwłaszcza betonowy budynek, o prostej budowie

Wiktionary

Blokhauz lub blokhaus (niem. Blockhaus; Block „blokada”; Haus „dom”) – niewielka wojskowa, ufortyfikowana budowla pełniąca funkcję schronu bojowego ze strzelnicami, służąca jako ostateczny punkt oporu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈblɔkxaws, AS: blokχau̯s

Wiktionary

blokier

w gwarze warszawskiej: bloker (w grach słownych: typ gracza starającego się uniemożliwić rywalowi wyłożenie wszystkich płytek w jednym ruchu, często już po uzyskaniu pewnej przewagi punktowej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. hand. pracownik restauracji przyjmujący od kelnerów kwity kasowe i kontrolujący wydawanie potraw

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Blokier powinien dokonać ostatniej lustracji potrawy, którą kelner ma zanieść na stół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔcɛr, AS: bloḱer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blokierka

Wiktionary

blokierka

pracownica restauracji przyjmująca od kelnerów kwity kasowe i kontrolująca wydawanie potraw

SJP.pl

bloking

w siatkówce: gra obronna przy siatce, mająca na celu zatrzymanie piłki uderzanej przez rywala poprzez wystawienie rąk ponad siatkę; blok, blokada

SJP.pl

blokowa

więźniarka obozu koncentracyjnego pełniąca funkcję nadzorczyni w baraku dla więźniów

SJP.pl

blokować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) uniemożliwiać ruch

(1.2) uniemożliwiać wykonanie czegoś

(1.3) scalać coś mniejszego w większe grupy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie blokuj przejścia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔˈkɔvat͡ɕ, AS: blokovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bloczydło n., blokowy mos., blokowanie n., blok m., blokada ż., bloczek m., blokowisko n., zablokowanie m.

czas. zablokować dk., zablokowywać ndk., zblokować dk.

przym. blokowy

Wiktionary

blokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blokować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Blokowanie i odblokowywanie przycisków, edytorków i innych elementów interfejsu to elementarz tworzenia logiki interfejsów aplikacji.

Wiktionary

Powiązane:

czas. zablokować, blokować ndk.

rzecz. bloczek mrz., blokada ż.

Wiktionary

blokowiec

potocznie: mieszkaniec bloku mieszkalnego

SJP.pl

blokowisko

obszar, osiedle złożone z wielu bloków mieszkalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) osiedle mieszkaniowe zabudowane wielkimi blokami

(1.2) geol. luźna skała okruchowa

Wiktionary

Blokowisko

- blokowisko – wielki zespół mieszkaniowy

- blokowisko – w geologii: luźna skała okruchowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwłaszcza że przyjęła się opinia o wielkich blokowiskach jako matecznikach blokersów, hip hopu, graffiti. Niekoniecznie to, co widoczne i krzykliwe, musi oddawać genius loci trójmiejskich osiedli z wielkiej płyty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blokowy mos., blok m., blokers m., bloczek mrz., blokada ż.

przym. blokowy, blokerski

czas. blokować

Wiktionary

blokowiskowy

→ blokowisko

SJP.pl

Patrz:
blokowisko

blokownia

1. pomieszczenie na urządzenia blokowe;
2. część stoczni, miejsce montażu sekcji płatowych lub zespołowych w bloki kadłuba statku

SJP.pl

blokowy

związany z blokiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. więzień wyznaczony do nadzorowania bloku w obozie koncentracyjnym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blok m., bloczek mrz., blokowisko n., bloczydło n.

czas. blokować

Wiktionary

blokoza

zbyt liczne występowanie bloków w przestrzeni miasta

SJP.pl

blokujący

→ blokować

SJP.pl

Patrz:
blokować

blómkól

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. blumkol.

Wiktionary

blómkółl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. blumkol.

Wiktionary

blond

tylko w odniesieniu do włosów: jasny, złotawy, płowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o włosach jasny, płowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kolor blond (1.1)

Wiktionary

- blond – kolor włosów

- Blond – miejscowość i gmina we Francji

- Anita Blond (ur. 1976) – węgierska aktorka występująca w filmach pornograficznych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mówisz o tym chłopaku z blond czupryną?

(2.1) Chcę sobie przefarbować włosy na blond.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔ̃nt, AS: blõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blondyna ż., blondyn, blondynka, blondas

Wiktionary

blonda

dawniej: cienka koronka klockowa wyrabiana z surowego jedwabiu

SJP.pl

blondas

żartobliwie: blondyn

SJP.pl

blondasek

zdrobnienie od: blondas

SJP.pl

blondaska

zdrobnienie od: blondas

SJP.pl

blondi

potocznie: blondynka; blondaska

SJP.pl

Blondi (ur. 1941 lub 1942, zm. 29 kwietnia 1945) – suka rasy owczarek niemiecki należąca do Adolfa Hitlera. Hitler dostał ją od Martina Bormanna w 1941 (lub w 1942). Wieczorem z 29 na 30 kwietnia 1945 r. Blondi została otruta za pomocą cyjanowodoru.

Wikipedia

blondwłosy

mający jasne, żółtawe włosy; płowowłosy, jasnowłosy

SJP.pl

blondyn

człowiek o włosach jasnych, w kolorze blond

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający włosy koloru blond

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kim jest ten przystojny blondyn obok Pawła?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔ̃ndɨ̃n, AS: blõndỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blond m., blondi ż.

:: zdrobn. blondynek m., blondyneczek m., blondas m., blondasek m.

:: fż. blondyna ż., blondynka ż.

przym. blond

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. blondas

Wiktionary

blondyna

blondynka;
1. kobieta o blond włosach;
2. potocznie: kobieta zachowująca się głupio, niedojrzale

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o jasnych włosach

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: blondyn

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacka widuje się ostatnio w towarzystwie jakiejś blondyny o długich włosach.

(2.1) Paweł ma chłopaka blondyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔ̃nˈdɨ̃na, AS: blõndỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blond m., blondi ż., blondas m., blondyneczek m., blondynek m.

:: zdrobn. blondynka ż., blondyneczka ż., blondaska ż.

:: fm. blondyn m.

przym. blond

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) złotowłosa

Wiktionary

blondyneczek

zdrobnienie od: blondynka

SJP.pl

blondyneczka

zdrobnienie od: blondynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: blondynka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Sądzisz, że nam dosuną, blondyneczko?… Wyrzuć te myśli, melduję ci, załatwimy ich sześć koło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌblɔ̃ndɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: blõndỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blondyna ż., blondynka

Wiktionary

blondynek

zdrobnienie od: blondyn

SJP.pl

Blondynek – fragmentarycznie zachowana marmurowa rzeźba grecka z okresu archaicznego. Znajduje się w zbiorach Muzeum Akropolu w Atenach.

Rzeźba wykonana została z marmuru paryjskiego. Tradycyjnie datowana jest na około 490–480 p.n.e. i może pochodzić sprzed zniszczenia Akropolu przez Persów, chociaż część badaczy sugeruje datację młodszą o około 10 lat. Zachowały się jedynie głowa i biodra posągu. Głowę odnaleziono w północnej części ateńskiego Akropolu w 1887 roku, w trakcie prac archeologicznych prowadzonych przez Panajotisa Kawadiasa. Dolny fragment rzeźby odkopano w 1896 roku.

Wikipedia

blondynka

kobieta o blond włosach; blondyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

(1.2) środ. pot. przen. biała, gumowa pałka policyjna

(1.3) pot. pejor. mało inteligentna kobieta

(1.4) daw. środ. polit. walizka w jasnym kolorze służąca do transportu bibuły (materiałów agitacyjnych)

Wiktionary

- blondynka – kobieta o blond włosach

- Blondynka – polski serial telewizyjny emitowany w 2010 i od 2013

- Blondynka – album zespołu Bajm

- Blondynka – amerykański film z 2022

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja dziewczyna jest naturalną blondynką.

(1.2) Na komendzie oberwałem blondynką od jakiegoś psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blɔ̃nˈdɨ̃nka, AS: blõndỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blondi ż., blond m., blondas m., blondynek m., blondasek m.

:: zdrobn. blondyneczka ż.

:: zgrub. blondyna ż.

:: fm. blondyn m.

przym. blond

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. blondyna, blondi

Wiktionary

blondynowaty

przypominający wyglądem blondyna

SJP.pl

blood

- Blood – album formacji This Mortal Coil

- Blood – album zespołu Vader

- Blood – album OSI

- Blood – album zespołu In This Moment

- Blood – brytyjski horror z 2000 roku, w reżyserii Charly’ego Cantora

- Blood – gra komputerowa

- Blood – plemię indiańskie, znane też jako Káínawa

- Blood – japoński zespół j-rockowy/visual kei

- Blood – niemiecki zespół wykonujący muzykę z pogranicza death metal/grindcore

- Blood – serial południowokoreański z 2015 roku.

Wikipedia

bloodhound

[czytaj: bladhałnd] duży, masywny pies gończy, o krótkiej sierści i wąskiej głowie, używany m.in. do poszukiwania zaginionych osób; pies świętego Huberta

SJP.pl

Bloodhound – jedna z ras psów, należąca do grupy psów gończych, posokowców i ras pokrewnych, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych. Znajduje się w podsekcji dużych psów gończych. Typ wyżłowaty.

Według klasyfikacji FCI podlega próbom pracy.

Wikipedia

bloom

[czytaj blum] nazwisko, m.in. Orlando Bloom - brytyjski aktor filmowy

SJP.pl

Osoby:

- Allan Bloom – amerykański filozof polityczny

- Antoni (Andriej Borisowicz Bloom) – rosyjski biskup prawosławny

- Benjamin Bloom – amerykański psycholog i pedagog

- Brian Bloom – amerykański aktor

- Claire Bloom – brytyjska aktorka

- Daniel Bloom – polski muzyk, kompozytor

- Eric Bloom – amerykański muzyk

- Godfrey Bloom – brytyjski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego VI i VII kadencji

- Harold Bloom – amerykański literaturoznawca

- Jeremy Bloom – amerykański narciarz

- Matt Bloom – amerykański wrestler

- Orlando Bloom – brytyjski aktor

Wikipedia

bloomberg

[czytaj: blumberg] nazwisko

SJP.pl

- Bloomberg − agencja prasowa założona przez Michaela Bloomberga

- Bloomberg – kanał telewizyjny

Wikipedia

bloomers

pumpy damskie (od nazwiska Amelii Bloomer, 1818-94, pionierki walki o prawa kobiet w USA)

SJP.pl

bloomfield

- Leonard Bloomfield

Miejscowości w USA:

- Bloomfield – miejscowość w stanie Connecticut, w hrabstwie Hartford

- Bloomfield – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Greene

- Bloomfield – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Davis

- Bloomfield – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Nelson

- Bloomfield – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sonoma

- Bloomfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard

- Bloomfield – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox

- Bloomfield – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Essex

- Bloomfield – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie San Juan

- Bloomfield – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ontario

- Bloomfield – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry

- Bloomfield – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Walworth

- Bloomfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Walworth

- Bloomfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara

- Bloomfield – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Essex

Wikipedia

bloomsbury

Bloomsbury – dzielnica centralnego Londynu położona w gminie Camden. Charakterystycznymi punktami dzielnicy są liczne instytucje naukowe (m.in. siedziba University of London) oraz Muzeum Brytyjskie. Niegdyś mieściła się tu Biblioteka Brytyjska. Przybliżone granice dzielnicy wyznaczają ulice: Tottenham Court Road na zachodzie, Euston Road na północy, Gray’s Inn Road na wschodzie oraz Theobalds Road, Bloomsbury Way i New Oxford Street na południu.

Wikipedia

blot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. blat, lada

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|tofel, tofla.

Wiktionary

blotka

karta o mniejszej wartości w grze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. karta o niskiej wartości

Wiktionary

Poniżej przedstawiono terminologię specyficzną dla brydża:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znowu mam same blotki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔtka, AS: blotka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) młódka

Wiktionary

blotter

[czytaj: bloter] tekturowy lub papierowy pasek do testowania perfum.

SJP.pl

Blotter (ang. suszka) – niewielki pasek papieru służący do testowania perfum. Jest on używany przez perfumiarzy przy tworzeniu kompozycji zapachowych, jak również przez klientów perfumerii, którzy chcą wypróbować perfumy przed zakupem.

Wikipedia

blołdżob

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. pot. oralna stymulacja penisa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈblɔwd͡ʒɔp, AS: blou̯ǯop

Wiktionary

Powiązane:

czas. blołdżobować ndk.

Wiktionary

blp

skrót od: bez liczby pojedynczej (zgodnie ze zwyczajem); blp. (rzadko)

SJP.pl

skrót

(1.1) = jęz. bez liczby pojedynczej

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blp.

Wiktionary

blp.

skrót od: bez liczby pojedynczej (zgodnie z zasadami); blp (częściej)

SJP.pl

skrót

(1.1) = jęz. bez liczby pojedynczej

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blp, plurale tantum

Wiktionary

blu-ray

[czytaj: blu-rej] format zapisu optycznego, następca DVD

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. format zapisu optycznego wykorzystujący niebieski laser, uważany za następcę formatu DVD

(1.2) inform. dysk cyfrowy w formacie blu-ray (1.1)

(1.3) urządzenie do odtwarzania lub nagrywania płyt blu-ray (1.2)

Wiktionary

Blu-ray, Blu-ray disc (BD) – format zapisu optycznego, opracowany przez Blu‑ray Disc Association (BDA). Następca formatu DVD, od którego odróżnia się większą pojemnością płyt, co jest możliwe dzięki zastosowaniu niebieskiego lasera. Wygrał z konkurencyjnym formatem HD‑DVD.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Blu-ray odróżnia się od DVD większą pojemnością płyt.

(1.2) Ile danych mieści się na tym blu-rayu?

(1.3) Maciek kupił nowego blu-raya i zaprasza nas na maraton filmowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) BD

Wiktionary

blubrać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. gadać, ględzić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blubranie n., blubry

Wiktionary

blubranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Poznań. ględzenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do słownika z tą gwarą dołączona jest płyta z blubraniem Marycha.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blubry

czas. blubrać

Wiktionary

blubry

w gwarze poznańskiej: wypowiedzi bez większej wagi; niewyraźne mówienie, bełkotanie

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. pierdoły, brednie, bzdury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blubranie

czas. blubrać

Wiktionary

bluć

czasownik

(1.1) stpol. wymiotować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blut͡ɕ, AS: bluć

Wiktionary

bluebird

[czytaj: bluberd] samochód typu Nissan Bluebird

SJP.pl

Bluebird – pierwszy program CIA związany z kontrolą umysłu i zmianą zachowań ludzkich, zapoczątkowany w 1949 roku przy pomocy niemieckich naukowców. Projekt istniał do 1951 roku, kiedy to został zastąpiony projektem Artichoke. Podstawowym celem programu było opracowanie i udoskonalenie kontroli nad zachowaniem umysłu ludzkiego w celu szpiegostwa, kontrwywiadu i tajnych manipulacji w globalnej polityce. Eksperymenty przeprowadzane w programie były z udziałem 600 podmiotów, między innymi więźniów, osób chorych psychicznie czy dzieci, a należały do nich między innymi elektrowstrząsy czy podawanie LSD.

Wikipedia

bluegrass

[czytaj: blugras] tradycyjna muzyka "ludowa" z południowych Stanów Zjednoczonych, instrumentalna odmiana country

SJP.pl

Muzyka bluegrass (lub bluegrass) – amerykański styl muzyki rozrywkowej z lat 50. XX wieku, wywodzący się z muzyki country, wzbogaconej wirtuozowską improwizacją (banjo, mandolina, fiddle – ludowe skrzypce, gitara, kontrabas).

Bluegrass został zainspirowany muzyką z amerykańskiego regionu Appalachia. Ma mieszane korzenie: szkockie, irlandzkie oraz pochodzące z angielskiej muzyki tradycyjnej, później zostały dołączone elementy jazzowe pod wpływem muzyki Afroamerykanów. Imigranci z Wielkiej Brytanii i Irlandii przybyli do Appalachii w XVIII wieku i przynieśli ze sobą tradycje muzyczne swoich ojczyzn. Tradycje te obejmowały głównie angielskie i szkockie ballady, które zawierały muzykę taneczną, taką jak irlandzki reel akompaniowany przez skrzypce.

Wikipedia

bluegrassowy

→ bluegrass [czytaj: blugrasowy]

SJP.pl

bluejacker

[czytaj: bludżaker] osoba wysyłająca niepożądane treści przy pomocy technologii bluetooth

SJP.pl

bluejacking

[czytaj: bludżaking] wysyłanie niepożądanych treści przy pomocy technologii bluetooth

SJP.pl

Bluejacking – wysyłanie niechcianych wiadomości przy pomocy modułu Bluetooth do urządzeń umożliwiających ich odbiór: telefonów komórkowych, laptopów, palmtopów najczęściej przy użyciu vCard i informacji wpisanej w polu o personaliach.

Jest to forma zabawy, niektórzy traktują bluejacking jako sport. W środowisku bluejackerów nie są pochwalane osoby które manipulując vCardami, socjotechniką, lub aplikacjami powodują uszkodzenia sprzętu, danych, kradną dane, środki z kont prepaid, lub wysyłają groźby. Takie zachowania mogą być karalne.

Wikipedia

blues

[czytaj: blus]
1. jedna z najstarszych form muzyki północnoamerykańskich Murzynów, początkowo wokalna, później także instrumentalna, stała się podstawową formą jazzu;
2. utwór utrzymany w tym stylu;
3. potocznie: czuć bluesa - rozumieć coś lub kogoś, odczuwać coś wspólnie z drugą osobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych

(1.2) muz. utwór w tym stylu

Wiktionary

Blues (tłum. smutek, rozpacz) – gatunek muzyczny oraz forma muzyczna wywodząca się ze społeczności Afroamerykanów z południa USA (tzw. głębokie południe, ang. Deep South).

Tematyka bluesa częstokroć skupia się wokół realistycznie ujętych relacji damsko-męskich (miłość, zazdrość, wierność, samotność). Niejednokrotnie poruszane są wątki podróży, pracy zarobkowej, wolności. W bluesowych tekstach obecny jest też krytyczny akcent społeczny, od nierówności rasowej po kwestie polityczne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bluesowy

Wiktionary

blues-rock

[czytaj: blus rok] gatunek muzyki rockowej powstały przez połączenie elementów bluesa i rocka, zapoczątkowany w połowie lat 60. XX wieku; blues rock

SJP.pl

blues-rockowy

→ blues-rock [czytaj: blus rokowy]

SJP.pl

bluesman

[czytaj: blusmen] osoba grająca bluesa

SJP.pl

Bluesman – muzyk wykonujący muzykę bluesową.

Wikipedia

bluesmanka

[czytaj: blusmenka] muzyczka grająca bluesa

SJP.pl

bluesować

potocznie: grać bluesa

SJP.pl

bluesowy

[czytaj: blusowy] związany z bluesem, dotyczący bluesa (np. zespół bluesowy, festiwale bluesowe)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. związany z bluesem, właściwy bluesowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Innym przykładem jest stylizacja na wzorce muzyki wieków dawnych (np. muzykę klasyczną czy romantyczną) jak i wieku XX, szczególnie muzykę rock-and-rollową, bluesową, rockową i country.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bluˈsɔvɨ, AS: blusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blues m.

Wiktionary

bluetka

drobny utwór sceniczny popularny w drugiej połowie XIX w., fraszka jednoaktowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. jednoaktowa komedia bądź farsa, rozpowszechniona w 2. (= drugiej) połowie XIX wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bluˈwɛtka, AS: bluu̯etka

Wiktionary

bluetooth

[czytaj: blutuf] nowoczesna technologia łączności radiowej niskiej mocy, umożliwiająca transmisję danych cyfrowych i głosu między komputerem a urządzeniami peryferyjnymi lub telefonem komórkowym

SJP.pl

Bluetooth (wym. /ˈblu:tu:θ)/ – standard bezprzewodowej komunikacji krótkiego zasięgu pomiędzy różnymi urządzeniami elektronicznymi, takimi jak klawiatura, komputer, laptop, palmtop, smartfon i wieloma innymi.

Wikipedia

bluff

[czytaj: blef] blef;
1. próba wprowadzenia kogoś w błąd;
2. w kartach: wywołanie u pozostałych graczy wrażenia, że się ma mocniejsze karty niż w rzeczywistości

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bluff – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie San Juan

- Bluff – miasto opuszczone w stanie Teksas

- Bluff – jednostka osadnicza w stanie Kentucky

- Bluff City – miejscowości w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia

bluffiarz

ten, kto blefuje; blefiarz

SJP.pl

bluffować

[czytaj: blefować] wprowadzać w błąd dla wywołania wrażenia o posiadaniu większych (niż rzeczywiste) możliwości; blefować

SJP.pl

bluffowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. blefowanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluff m.

czas. bluffować

Wiktionary

blum

- Jonathon Blum – hokeista

- Leon Blum – socjalistyczny polityk francuski

- Manuel Blum – informatyk

- Robert Blum – niemiecki działacz i pisarz polityczny

- Blum – herb szlachecki

- Blum – miasto w USA, w stanie Teksas

Wikipedia

blumentop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. doniczka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|blumtopa, łotka.

Wiktionary

bluming

zgniatacz kęsisk kwadratowych

SJP.pl

blumkol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. blumkol.

Wiktionary

blumsztajn

nazwisko

SJP.pl

blumsztynder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kwietnik

Wiktionary

blumtopa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. doniczka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|blumentop, łotka.

Wiktionary

blunt

[czytaj: blant] papieros skręcany zwykle z marihuany lub tytoniu; skręt, joint, dżoint, blant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zob. joint.

Wiktionary

Miejscowości w USA:

- Blunt – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hughes

Blunt – nazwisko

- James Blunt

- Emily Blunt

- Roy Blunt

- Giles Blunt

- Anthony Blunt – sowiecki szpieg

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sukcesem jest to, że chcą z nami być, bo mogliby siedzieć z kolegami i kirać klej, palić blunty, okradać przechodniów albo mieszkania. (z Internetu)

Wiktionary

blurb

[czytaj: blerb] krótka notka reklamowa na tylnej okładce książki lub płyty DVD

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) streszczenie lub rekomendacja umieszczana na czwartej stronie okładki książki;

Wiktionary

Blurb (wym. [blerp] lub [blurp]) – rekomendacja lub krótkie streszczenie utworu, umieszczane najczęściej na tylnej stronie okładki i/lub obwoluty książki lub płyty DVD. Blurb zawsze przedstawia utwór w sposób pozytywny lub nawet entuzjastyczny, gdyż z założenia ma charakter marketingowy, a nie krytycznoliteracki.

Wikipedia

bluszcz

1. ozdobna roślin nasienna z rodziny araliowatych;
2. pejoratywnie: osoba ciągle kontrolująca swojego partnera i potrzebująca stałego zapewniania o uczuciach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hedera|ref=tak., roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

Wiktionary

Bluszcz (Hedera L.) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 12, poprzez 18 do ok. 22 gatunków. Występują one w Europie, północnej Afryce, w tym na Wyspach Kanaryjskich, Maderze i Azorach, na Kaukazie oraz w zachodniej, centralnej i wschodniej Azji. Do flory Polski należy jeden gatunek – bluszcz pospolity Hedera helix. Rośliny te zasiedlają lasy i tereny skaliste, wspinając się po drzewach i skałach. Kwiaty zapylane są przez pszczoły i muchówki. Owoce są chętnie jadane przez ptaki, a zimozielone liście chętnie zgryzane bywają zimą przez jeleniowate i owce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kraina nie była pustynna: jak okiem sięgnąć, widniały w niej doliny i wzgórza, porosłe ślicznymi kępami drzew, wokół których wiły się pnącze, zwoje bluszczu i winogradu zwieszały się ze skał.

(1.1) Mury zamku były porośnięte bluszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bluʃt͡ʃ, AS: blušč

Wiktionary

Powiązane:

przym. bluszczowy

Wiktionary

bluszczolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak bluszcz

Wiktionary

bluszczowatość

przenośnie: szukanie w kimś oparcia, niesamodzielność; bluszczowość

SJP.pl

bluszczowaty

1. podobny do bluszczu;
2. mało samodzielny; chwiejny

SJP.pl

bluszczowość

przenośnie: szukanie w kimś oparcia, niesamodzielność; bluszczowatość

SJP.pl

bluszczowy

przymiotnik od: bluszcz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bluszczem; upleciony z bluszczu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluszcz mrz.

Wiktionary

bluszczyk

1. rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
2. zdrobnienie od: bluszcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bluszcz

Wiktionary

Bluszczyk (Glechoma L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 7 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej w Europie i Azji, z centrum zróżnicowania we wschodniej Azji, gdzie rośnie 5 gatunków. W Polsce występują dwa gatunki – bluszczyk kosmaty G. hirsuta i bluszczyk kurdybanek G. hederacea. Rośliny z tego rodzaju są uprawiane i dziczejące w Ameryce Północnej i Południowej.

Wikipedia

bluszczykowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający bluszczyk

Wiktionary

bluszczykowy

→ bluszczyk

SJP.pl

Patrz:
bluszczyk

bluza

górna część ubrania sportowego, roboczego lub munduru, mająca fason koszulowy lub wszyta w pasek i sięgająca do bioder

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. jednoczęściowe ubranie na tułów;

Wiktionary

Bluza – część garderoby okrywająca tułów i ręce, zazwyczaj o luźnym kroju i długości do bioder. Popularnie zakładana na koszulkę lub podkoszulkę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bluzę płócienną ma, łataną bluzę tylko…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbluza, AS: bluza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluzka ż.

przym. bluzowy, bluzkowy

czas. zbluzować

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) ubranie, garderoba

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bluzka ż.

przym. bluzowy, bluzkowy

czas. zbluzować

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|blouse.

uwagi.

zoblistę|Indeks:Polski - Ubrania|bluzka.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) blouse, sweatshirt

* arabski: (1.1) بلوزة ż.

* białoruski: (1.1) блуза ż.

* chorwacki: (1.1) bluza ż.

* czeski: (1.1) mikina ż.

* esperanto: (1.1) bluzo

* gudźarati: (1.1) કબજો m. (kabajō)

* hiszpański: (1.1) blusa ż.

* interlingua: (1.1) blusa

* kaszubski: (1.1) jaka ż., jópa ż., kabôtk m.

* niemiecki: (1.1) Sweatshirt n.

* portugalski: (1.1) blusa ż.

* rosyjski: (1.1) блуза ż., свитер m.

* słowacki: (1.1) blúza ż.

* słoweński: (1.1) bluza ż.

* węgierski: (1.1) blúz

* włoski: (1.1) felpa, blusa

źródła.

== bluza (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bluzka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bluzczarka

krawcowa szyjąca bluzki damskie

SJP.pl

bluzeczka

zdrobnienie od: bluzka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: bluzka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na bluzeczce miała wyszyte koniki i krówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bluˈzɛt͡ʃka, AS: bluzečka

Wiktionary

bluzg

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. książkowo: wytrysk, chlupnięcie, bryzg;
2. potocznie: przekleństwo, wyzwisko, złorzeczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przekleństwo lub obraźliwe słowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stracił przytomność. A gdy wreszcie odzyskał ją, po strasznych bluzgach domyślił się, że jest w areszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blusk, AS: blusk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluzganie n., bluzgnięcie n.

czas. bluzgać ndk., bluzgnąć n.

Wiktionary

bluzgać

1. o płynie lub mazistej substancji: wylewać się, wydobywać się skądś gwałtownie, obfitym strumieniem; tryskać, rozpryskiwać się;
2. powodować rozpryskiwanie się czegoś;
3. potocznie: wypowiadać gwałtownie, głośno, wykrzykiwać przekleństwa, wyzwiska

SJP.pl

bluzganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wylewanie się cieczy

(1.2) używanie przekleństw lub wyzwisk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluzg m., zbluzganie n.

czas. bluźnić, bluzgać ndk., bluznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tryskanie

(1.2) przeklinanie

Wiktionary

bluzina

tania, licha bluzka

SJP.pl

bluzka

górna część ubrania kobiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

Wiktionary

Bluzka – górna część damskiej garderoby wierzchniej, która wywodzi się z męskiej koszuli. Używana w stroju ludowym od XVIII wieku. W XIX wieku zaczęła być noszona ze spódnicą, a później także z kostiumem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poprawiła włosy, bluzkę, wysunęła bucik w taki sposób, żeby go pan redaktor spostrzegł od razu i nie odprawił z kwitkiem.

(1.1) Kupiłaś tę bluzkę na ryneczku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbluska, AS: bluska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluza ż.

czas. zbluzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koszulka, gw-pl|Śląsk Cieszyński|jakla.

Wiktionary

bluzkowy

wychodzący z użycia przymiotnik dotyczący bluzki np. fason bluzkowy

SJP.pl

bluźnić

ubliżać autorytetom i zasadom uznanym za święte

SJP.pl

czasownik

(1.1) uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie bluźnijże, hetmanie zaporoski, na Boga i Jego najwyższą opiekę się powołując, bo zaiste gniew tylko boży i prędsze karanie na siebie ściągniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbluʑɲit͡ɕ, AS: bluźńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluźnierstwo n., bluźnierca m., bluźnienie n., bluzganie n.

przym. bluźnierczy, bluźnierski

przysł. bluźnierczo

Wiktionary

bluźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bluźnić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluźnierstwo n., bluźnierca m.

czas. bluźnić

przym. bluźnierczy, bluźnierski

przysł. bluźnierczo

Wiktionary

bluźnierca

człowiek, który bluźni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto bluźni; osoba urągająca świętościom

Wiktionary

Bluźnierca – pierwszy solowy album kieleckiego rapera Kajmana. Został wydany 28 stycznia 2008 roku nakładem niezależnej wytwórni muzycznej Juicey - Juice Promotion. W celu promocji został nakręcony teledysk do utworu "To jest Kajman!".

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bluźnienie n., bluźnierstwo n.

czas. bluźnić ndk., zbluźnić dk.

przym. bluźnierczy

przysł. bluźnierczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrazoburca

Wiktionary

bluźnierczo

przysłówek

(1.1) w sposób bluźnierczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluźnierstwo n., bluźnienie n., bluźnierca mos.

przym. bluźnierczy

czas. bluźnić

Wiktionary

bluźnierczy

→ bluźnierca

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) obrażający to, co święte; związany z bluźnierstwem

Wiktionary

Patrz:
bluźnierca
Przykłady

(1.1) Wszystkie jej żarty są bluźniercze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluźnierca mos., bluźnierstwo n., bluźnienie n.

czas. bluźnić ndk.

przysł. bluźnierczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) profanujący, świętokradczy

Wiktionary

bluźnierczyni

→ bluźnierca; obrazoburczyni, profanatorka

SJP.pl

bluźnierstwo

znieważanie (słowem lub czynem) czegoś powszechnie szanowanego, szczególnie tego, co religia uznaje za święte (sacrum)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

Wiktionary

Bluźnierstwo (inaczej: blasfemia) – słowa uwłaczające temu, co jest ogólnie poważane lub co jest przez religię uznane za święte (sacrum).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Talibowie poinformowali, że zniszczyli już ponad połowę wszystkich figur Buddy w Afganistanie. Ich zdaniem, są one aktem bluźnierstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bluʑˈɲɛrstfɔ, AS: bluźńerstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bluźnierca m., bluźnienie n.

czas. bluźnić

przym. bluźnierczy, bluźnierski

przysł. bluźnierczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) blasfemia, świętokradztwo

Wiktionary

bluźnik

rzeczownik

(1.1) śrpol. bluźnierca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbluʑɲik, AS: bluźńik

Wiktionary

bluzowy

→ bluza

SJP.pl

Patrz:
bluza

blwać

czasownik

(1.1) stpol. wymiotować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: blvat͡ɕ, AS: blvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. blwanie n.

Wiktionary

blwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|blwać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. blwać ndk.

Wiktionary

blybranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. blubranie.

Wiktionary

blycki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. rzad. klucz nastawny do rur w formie kleszczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żabka

Wiktionary

blythe

Miejscowości w USA:

- Blythe – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Riverside

- Blythe – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Richmond

Gminy w USA:

- Blythe (ang. Blythe Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone

- Blythe (ang. Blythe Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Marion

- Blythe (ang. Blythe Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill

Wikipedia

bm.

skrót od: bieżącego miesiąca

SJP.pl

skrót

(1.1) = bieżącego miesiąca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziesiątego bm. weszła w życie nowa ustawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nt͡sa, AS: bʹi ̯ežõncego mʹi ̯ėśõnca

Wiktionary

bmi

[czytaj: be-em-i lub bi-em-aj] skrót od: Body Mass Index - współczynnik umożliwiający określenie prawidłowej masy ludzkiego ciała

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. wskaźnik masy ciała

Wiktionary

bmp

1. z angielskiego: Bit Map, format pliku z grafiką bitmapową;
2. skrót od: Bractwo Młodzieży Prawosławnej;
3. skrót od: Beep Media Player, odtwarzacz multimedialny na licencji GPL dla Linuksa;
4. skrót od: Bone Morphogenetic Protein, białka morfogenetyczne kości

SJP.pl

bmw

[czytaj: be-em-WU] samochód marki BMW; bejca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. niemieckie przedsiębiorstwo motoryzacyjne oraz marka samochodu i motocykli;

(1.2) mot. samochód marki BMW (1.1)

(1.3) mot. motocykl marki BMW (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) polit. członek stronnictwa politycznego (lub osoba przez nie delegowana), bezwiednie realizująca wolę szefostwa partii, nie wykazująca się żadnymi ambicjami;

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Młody kierowca BMW uciekając przed policjantami, rozbił samochód o drzewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿ɛ̃m‿ˈvu, AS: be‿ẽm‿vu

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bmw; pot. beema, beemka, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

(1.3) bmw; pot. beema, beemka, beemwica, BMW-ica; środ. bawara, bawarka, beta, buma

Wiktionary

bmxowiec

[czytaj: beemiksowiec] środowiskowo: osoba jeżdżąca rowerem BMX

SJP.pl

bn

[czytaj: be-EN] skrót od: Biblioteka Narodowa

SJP.pl

bn-owski

→ BN (Biblioteka Narodowa); beenowski

SJP.pl

bniec

roślina zielna z rodziny goździkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Melandrium|ref=tak., daw. rodzaj z rodziny goździkowatych, współcz. sekcja rodzaju lepnica (nazwa systematyczna|Silene|ref=tak.), bądź jej synonim;

Wiktionary

Wikipedia

bnin

W Polsce

- Bnin – dawne miasto, obecnie część miasta Kórnik, w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Bnin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Sadki

- Bnin – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Sadki

- Bnin – przysiółek wsi Grzeczna Panna, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin

- Bnin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo

- Bnin – gromada

- Bnin – dawna gmina

Wikipedia

bo

spójnik (najczęściej jako: ponieważ) lub partykuła

SJP.pl

spójnik

(1.1) …przyłączający zdania lub ich części wyjaśniające lub rozwijające w jakiś sposób wcześniejszą informację; wyrażające jej przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie itp.

(1.2) …przyłączający zdania lub ich części wyrażające przewidywany, możliwy skutek tego, o czym była mowa; ostrzegający przed konsekwencjami niewykonania czegoś

(2.2) …umieszczana między dwoma powtórzeniami tego samego wyrazu, mającymi charakter wzmacniający, czasem przeciwstawny, zwłaszcza w połączeniu ze spójnikami ale, a

(2.3) …wzmacniająca wypowiedź, najczęściej w zwrotach przeciwstawnych; uwydatniająca kontrast, przeciwstawienie, zaskoczenie itp.

Wiktionary

- bō (od jap. roku-shaku-bō) – długi kij, broń drzewcowa stosowana w japońskich sztukach walki, m.in. bōjutsu. Jego odpowiednikiem jest quarterstaff.

- Bo – miasto w Sierra Leone, siedziba dystryktu o tej samej nazwie.

- Bo – dystrykt w Sierra Leone

- Bô – francuska gmina w regionie Dolna Normandia

- Bo – konkubina chińskiego cesarza Liu Banga.

- BO – kod ISO 3166-1 dla Boliwii, zobacz też: .bo.

- Jan Bo – solowy projekt Jana Borysewicza.

- Bo – zły duch mieszkający w pobliżu wód i lasów. Dizu (Etiopia).

- bo – język

- Bo – pies byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy.

- Bo – pierwsza żona cesarza Jinga

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie przyszedłem wczoraj, bo miałem ważne spotkanie.

(1.1) Strasznie się spociłem, bo padła mi klimatyzacja.

(1.1) Krzysztof W., bo o nim mowa, był znanym w okolicy przestępcą.

(1.2) Nie baw się zapałkami, bo się poparzysz.

(1.2) Policja antyterrorystyczna! Otwórz drzwi, bo je wyważymy!

(1.2) Wykonuj polecenia, bo użyję środków przymusu bezpośredniego!

(2.1) Bo skąd ja niby mam to wiedzieć?!

(2.1) Bo to prawda!?.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ, AS: bo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ponieważ, albowiem, gdyż

(2.1) a

Wiktionary

boa

1. gatunek węża;
2. długi, wąski szal z puchu, piór lub futra

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Biuro Operacji Antyrerrorystycznych;

Wiktionary

- boa – szal

- Boa – album muzyczny polskiego rapera ReTo, wydany w 2018 r. przez New Bad Label

- BoA (Beat of Angel), właściwie Kwon Boa – południowokoreańska piosenkarka

- Boa (Boinae) – podrodzina węży z rodziny dusicieli

- BOA (Bojowy Oddział Armii) – tajna organizacja oporu przeciwko władzom Związku Radzieckiego (ZSRR)

- BOA (Biuro Operacji Antyterrorystycznych) – jednostka polskiej Policji, przeznaczona do zadań antyterrorystycznych

- BOA (ang. British Olympic Association) – narodowy komitet olimpijski Wielkiej Brytanii

- BOA (Biuro Obsługi Abonenta)

- Boa – rodzaj węży z podrodziny boa w obrębie rodziny dusicielowatych

- Boa Vista

Wikipedia

boarding

[czytaj: bording] wchodzenie pasażerów na pokład samolotu lub statku

SJP.pl

boat-people

[czytaj: bołt pipl] ludzie uciekający drogą morską z niektórych państw komunistycznych do innych krajów

SJP.pl

boavista

[czytaj: boawiszta]
1. najdłuższa jaskinia na półkuli południowej, leżąca w Brazylii;
2. klub piłkarski z Porto

SJP.pl

Boavista – krasowa jaskinia położona w Brazylii, na Wyżynie Brazylijskiej.

W jaskini występuje bogata szata naciekowa.

Jaskinia Boavista została odkryta w 1987 r.

Wikipedia

boazeria

izolacyjna i zdobnicza drewniana okładzina ścian wewnętrznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniana lub drewnopodobna okładzina ścienna

Wiktionary

Boazeria (fr. boiserie od bois „drewno, drzewo”) – drewniana okładzina ścian lub sufitów, będąca elementem dekoracyjnym bądź izolacyjnym.

W Europie znana od XIII wieku, stosowana w gotyku, renesansie, klasycyzmie, również współcześnie. Początkowo z wykorzystaniem form najprostszych, później (zwłaszcza od XV stulecia) rozwijana w postaci dekoracyjnych konstrukcji przyściennych wzbogacanych płaskorzeźbą, sterczynami, kratami, a w części górnej zakończonych arkadkami lub przeźroczami. W XVIII wieku nierzadko ozdabiana snycerką, intarsją, polichromią; niekiedy malowana, lakierowana lub złocona.

Wikipedia

boazeryjny

przymiotnik od: boazeria (np. panel boazeryjny, deska boazeryjna)

SJP.pl

bob

1. środowiskowo o bobsleju, pojeździe bobsleistów;
2. potocznie o policjancie angielskim; bobby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Vicia faba|ref=tak., roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

(1.2) bot. kulin. nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

Wiktionary

- Bob (fryzura)

- Bob (serial)

- Bob – w języku angielskim zdrobnienie od Robert

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bób uprawiany był już w neolicie.

(1.2) Warto zaznaczyć, że bób młody dochodzi szybciej, a stary wymaga dłuższego czasu gotowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bup, AS: bup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobik mrz., Bobowa ż., bobowate nmos.

:: zdrobn. bobek mrz.

przym. bobowy, bobkowy

Wiktionary

boba

1. czapka z wełny lub podobnego materiału;
2. potoczne określenie na hasz, haszysz, narkotyk otrzymywany z kwiatów konopi indyjskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź. czapka, zwłaszcza zimowa

(1.2) łódź. ciepłe ubranie

(1.3) łódź. gęsta papka

(1.4) łódź. latawiec z poskładanego papieru

(1.5) slang. marihuana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mróz taki to byś chociaż bobę na głowę włożyła.

(1.3) Coś ty za bobę zrobiła? To ma być zupa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔba, AS: boba

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) buby

(1.4) bob, baba

Wiktionary

bobak

płoworudy gryzoń z rodziny wiewiórkowatych, zamieszkujący stepy i łąki wschodniej Europy i Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Marmota bobak|ref=tak., gatunek eurazjatyckiego gryzonia stepowego spokrewnionego ze świstakiem;

Wiktionary

Świstak stepowy, bobak (Marmota bobak) – gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae), spokrewniony ze świstakiem alpejskim. Zamieszkuje stepy i górskie łąki w Europie Wschodniej i północno-zachodniej Azji.

Wikipedia

bobas

potocznie: małe dziecko; brzdąc, berbeć, maluch, bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. małe dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z łóżeczka dobiegało gaworzenie naszego bobasa.

(1.1) Jakie ten bobas ma śliczne oczka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔbas, AS: bobas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobo n.

:: zdrobn. bobasek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzieciątko, niemowlak, dziecię, dzidziuś

Wiktionary

bobasek

pieszczotliwe zdrobnienie od: bobas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: bobas

(1.2) pieszcz. małe dziecko

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zmienimy bobaskowi pieluchę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobas m., bobo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dzieciątko, dziecina, maluszek, dzidziuś

Wiktionary

bobaskowaty

przypominający wyglądem małe dziecko

SJP.pl

bobaskowy

→ bobasek

SJP.pl

Patrz:
bobasek

bobby

[czytaj: bobi] potocznie o policjancie angielskim; bob

SJP.pl

- Bobby – darmowa internetowa usługa walidacji stron internetowych

- Bobby – album muzyczny Bobby'ego Browna wydany przez MCA

- Bobby – film z Bollywood z 1973

- Bobby – film z Bollywood z 2002

- Bobby – amerykański film z 2006

- Bobby Generic – fikcyjna postać z serialu animowanego Świat Bobbiego

Wikipedia

bobczyca

roślina jednoroczna lub kilkuroczna, używana jako dodatek do potraw, uprawiana najczęściej w Chinach i Mongolii

SJP.pl

bobek

ekskrement zbliżony kształtem do ziarna bobu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bób

(1.2) owalna grudka odchodów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ogródeczku rośnie bobek przy ogóreczku.

(1.2) Nasz królik wypuszczony z klatki, zostawił po sobie mnóstwo bobków na podłodze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔbɛk, AS: bobek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bób m., bobik m., bobkowanie n.

czas. bobkować ndk.

przym. bobkowy, bobowy, bobikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bobik

Wiktionary

bober

regionalnie: bób

SJP.pl

- bober – regionalna nazwa bobu

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bober (strona ujednoznaczniająca)

- Anton Bober – rosyjski piłkarz

- Bernard Bober – katolicki duchowny, arcybiskup

- Bober – polski raper i freestylowiec

- Mariusz Bober – polski menedżer

- Ryszard Bober – polski rolnik i samorządowiec

- Stanisław Bober – polski fotografik i malarz

- Tadeusz Bober (strona ujednoznaczniająca)

- Wiesław Bober – polski reżyser, scenarzysta, grafik, malarz

Wikipedia

boberek

nazwisko

SJP.pl

bobik

roślina pastewna z rodziny motylkowatych; bób koński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bób

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Vicia fabia equina., odmiana bobu, mająca drobniejsze nasiona

(1.3) kulin. nasiono bobiku (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

Wiktionary

- Bobik – odmiana bobu

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bobik – polski aktor

- Janusz Bobik – polski jeździec sportowy, olimpijczyk

- Kazimierz Bobik – polski hodowca koni i działacz jeździecki

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Do głównych surowców wysokobiałkowych pochodzenia roślinnego zaliczamy rzepak i strączkowe gruboziarniste: bobik, łubin, groch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔbʲik, AS: bobʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bób m., bobek m.

czas. bobkować

przym. bobowy, bobkowy, bobikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bobek

Wiktionary

bobina

1. wąski bęben z tarczami, na który nawijane są zwoje liny; cewa, szpula, rolka;
2. wąski zwój taśmy papieru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo wąski zwój papieru zwiniętego w rolkę o szerokości maksymalnej równej 1/4 jej średnicy

Wiktionary

- Bobina (poligrafia)

- Bobina (rybołówstwo)

- Bobina (technika)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bobina (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szpula, szpulka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈbʲĩna, AS: bobʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bobina (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szpula, szpulka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bobiniarka

maszyna tnąca papier na wąskie wstęgi i zwijająca je w rolki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do cięcia i zwijania w rolki materiały takie jak np. papier, folia czy włóknina

Wiktionary

Bobiniarka – maszyna służąca do cięcia wzdłużnego (mechanicznego) rolki-matki (inaczej: jumbo-rola, bobina) na użytki nawinięte w roli (tzw. metoda z roli na rolę). Efektem finalnym tego procesu jest nawinięcie na role (o takiej samej lub mniejszej średnicy niż rola-matka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔbʲĩˈɲarka, AS: bobʹĩńarka

Wiktionary

bobinka

zdrobnienie od: bobina

SJP.pl

Bobinka – nazwa toponimów:

- Bobinka – wieś na Białorusi, w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego, w sielsowiecie Wierzchowice

- Bobinka – osada w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne

Wikipedia

bobiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bobiński (1896–1982) – polski lekkoatleta, skoczek wzwyż

- Celina Bobińska (1913–1997) – polska historyk dziejów nowożytnych

- Franciszek Bobiński (1793–1883) – pułkownik Wojsk Polskich Królestwa Kongresowego

- Grzegorz Bobiński (ur. 1975) – polski matematyk

- Helena Bobińska (1887–1968) – polska i radziecka powieściopisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży oraz tłumaczka

- Henryk Bobiński (1861–1914) – polski pianista i kompozytor

- Jolanta Bobińska (ur. 1956) – polska działaczka społeczna prezes i założycielka fundacji „Dom w Łodzi”

- Krzysztof Bobiński (ur. 1949) – polski dziennikarz i publicysta, działacz społeczny

- Lena Kolarska-Bobińska (ur. 1947) – polska socjolog, profesor nauk humanistycznych

- Stanisław Bobiński (1882–1937) – polski pisarz, działacz komunistyczny

- Witold Bobiński (ur. 1959) – polski filolog

- Władysław Bobiński (1901–1975) – polski wojskowy

Wikipedia

bobizacja

solmizacja albo czytanie nut głosem z wymawianiem zgłosek: la, be, ce, de, me, fe, ge (dzisiaj: do, re, mi, fa, sol, la, si); bebizacja

SJP.pl

bobkowski

nazwisko

SJP.pl

- Aleksander Bobkowski (1885–1966) – polski inżynier, oficer, działacz sportowy, wiceminister komunikacji w II R.P.

- Andrzej Bobkowski (1913–1961) – pisarz, eseista, przedsiębiorca

- Henryk Bobkowski (1879–1945) – generał

Wikipedia

bobkowy

przymiotnik od: bobek

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bobków, związany z bobkami, podobny do bobków

(1.2) dotyczący drzewa bobkowego (wawrzynu)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od dwóch dni mam zaparcie i bobkowy stolec.

(1.2) Jedną z przypraw w grochówce są bobkowe liście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔpˈkɔvɨ, AS: bopkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobek m., bób mrz., bobik mrz.

czas. bobkować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wawrzynowy, laurowy

Wiktionary

bobo

1. pieszczotliwie: niemowlę, małe dziecko;
2. osoba łącząca styl bycia i dążenia klasy średniej ze swobodnym podejściem do życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pieszcz. niemowlę do pierwszego roku życia

Wiktionary

- Bobo – grupa etniczna w Afryce

- Bobo – film z 1967 roku

- Bobo-Dioulasso – miasto w zachodniej części Burkina Faso

- Bobos – dokł. Bobo Ashanti, jeden z trzech domów Rastafari

- bobo (bebok, bobok, babok) – demon słowiański, postać z polskiego folkloru

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Matka trzymała roześmiane bobo na ręku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobas mos., bobasek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bobas, bobasek, dzieciaczek, dzidzia, dzidziuś, niemowlaczek, niemowlak, niemowlę; podn. dziecię

Wiktionary

bobo-frut

bobofrut;
1. potocznie: soczek dla dzieci;
2. produkt (sok, deser itp.) marki Bobo Frut

SJP.pl

bobofrut

bobo-frut;
1. potocznie: soczek dla dzieci;
2. produkt (sok, deser itp.) marki Bobo Frut

SJP.pl

bobok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straszydło

Wiktionary

Bobo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, prawdopodobnie demon z wierzeń słowiańskich. Innymi nazwami tej istoty są: bobok (Wielkopolska, Małopolska), babok (Kujawy), bebok (Śląsk), bobek, bobik (Kraj morawsko-śląski).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|babok, babołk, bebok.

Wiktionary

bobola

nazwisko

SJP.pl

- Bobola – polskie nazwisko

osoby o nazwisku „Bobola”

- Andrzej Bobola (1591-1657) – męczennik, katolicki patron Polski

- Andrzej Bobola (1540-1616) – sekretarz Zygmunta III Wazy

- Elżbieta Bobola (1520-1615) – polska szlachcianka

- Hieronim Bobola (1521-1561) – polski szlachcic i rycerz

- Jan Bobola (1545–1605) – polski szlachcic

- Jan Bobola (1557-1604) – cześnik sandomierski

- Jan Bobola (1592-1635) – cześnik sandomierski

- Jakub Bobola (1578-1636) – podczaszy sandomierski

- Kacper Bobola (1602-1647) – kanonik krakowski

- Krzysztof Bobola (1517-1559) – polski szlachcic i rycerz

- Krzysztof Bobola (1604–1641) – poeta

- Mikołaj Bobola (1550-1610) – polski szlachcic i rycerz

- Sebastian Bobola (1586-1649) – polski jezuita, teolog

- Wojciech Bobola (1561–1606) – polski szlachcic

- Wojciech Bobola (zm. 1631) – podkomorzy przemyski

- Zygmunt Bobola (1661-1683) – polski szlachcic i rycerz

- Bobolowie herbu Leliwa

Wikipedia

bobolice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bobolice (niem. Bublitz) – miasto w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bobolice. Położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzeką Chociel, w pobliżu jeziora Chlewo. Drugie pod względem liczby ludności miasto powiatu koszalińskiego.

Przemysł spożywczy, przetwórstwo tworzyw sztucznych i drewna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zwiedziliśmy cerkiew w Bobolicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔbɔˈlʲit͡sɛ, AS: bobolʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boboliczanin, boboliczanka

Wiktionary

bobolicki

przymiotnik od: Bobolice

SJP.pl

boboliczanin

mieszkaniec Bobolic (miasta w Polsce)

SJP.pl

boboliczanka

mieszkanka Bobolic (miasta w Polsce)

SJP.pl

bobolin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo;

Wiktionary

- wieś Bobolin w województwie zachodniopomorskim, powiat policki, gmina Kołbaskowo

- wieś Bobolin w województwie zachodniopomorskim, powiat sławieński, gmina Darłowo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bunkry na plażaaży w Bobolinie stanowią pozostałość po niemieckim poligonie dział wielkiego kalibru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobolinianin mos., bobolinianka ż.

przym. boboliński

Wiktionary

boboliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bobolina, związany z Bobolinem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te piękne borowiki znalazłam w bobolińskim lesie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bobolin mrz., bobolinianin mos., bobolinianka ż.

Wiktionary

boboluszki

Boboluszki (cz. Bobolusky, niem. Boblowitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Branice, na granicy z Czechami.

Wikipedia

boboszewo

W Bułgarii

- Boboszewo – miasto w obwodzie Kiustendił, siedziba gminy Boboszewo

- Boboszewo − gmina

W Polsce

- Boboszewo – osada w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Debrzno

Wikipedia

boboszów

Wikipedia

boboszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boboszowem, dotyczący Boboszowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boboszów m.

Wiktionary

bobotrutka

bobotrutka trująca (kalabarska) - gatunek rośliny z rodziny bobowatych; fasola kalabarska

SJP.pl

bobowa

odnoszący się do bobu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bobowa – miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa, nad rzeką Białą. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 981 oraz linia kolejowa nr 96 ze stacją Bobowa oraz przystankiem kolejowym Bobowa Miasto.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔˈbɔva, AS: bobova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bób mrz.

Wiktionary

bobować

rzadko, regionalnie: nocować w lesie

SJP.pl

bobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bobować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bobować

Wiktionary

bobowate

rodzina z klasy okrytonasiennych licząca około 18 tys. gatunków roślin zielnych i drzewiastych; motylkowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Fabaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

Wiktionary

Bobowate, motylkowate (Fabaceae Lindl., Papilionaceae Giseke) – rodzina roślin należąca do rzędu bobowców (Fabales Bromhead). Obejmuje 766 rodzajów i ok. 19,6 tys. gatunków. Obejmuje w tropikach często rośliny drzewiaste, w klimacie umiarkowanym – głównie rośliny zielne. Występują w rozmaitych siedliskach, z wyjątkiem wodnych. Symbioza z bakteriami brodawkowymi wielu przedstawicieli umożliwia wykorzystanie azotu atmosferycznego. Mimo wielkiego zróżnicowania taksonomicznego cechują się zbliżoną budową kwiatów (zwanych motylkowymi), jednym typem owocu – strąkiem, liśćmi złożonymi wspartymi przylistkami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naturalne występowanie meskaliny dotyczy niektórych kaktusów i bobowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bób mrz., bobowce lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) motylkowate

Wiktionary

bobowaty

o cechach bobowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bobowce

rząd roślin okrytonasiennych; strączkowce, strąkowce

SJP.pl

Bobowce, strączkowce, strąkowce (Fabales Bromhead) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych.

Wikipedia

bobowianin

mieszkaniec Bobowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

bobowianka

mieszkanka Bobowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

bobowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; strączkowiec, strąkowiec

SJP.pl

bobówka

1. poczwarka muchówek;
2. zupa z bobu

SJP.pl

Bobówka, baryłka – poczwarka wolna (poczwarka, której podstawowe przydatki (skrzydła, odnóża, czułki) nie przylegają do ciała, tzn. nie są przyklejone wydzieliną gruczołów larwalnych) muchówek wraz z kokonem rzekomym. Poczwarka ta pozostaje w ostatniej wylince.

Wikipedia

bobowniczek

przetacznik bobowniczek - roślina rosnąca na brzegach strumieni i rowów melioracyjnych, o małych niebieskich kwiatach

SJP.pl

bobownik

przetacznik bobownik - wieloletnia roślina błotna strefy umiarkowanej

SJP.pl

bobowo

wieś w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim

SJP.pl

Bobowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, siedziba gminy Bobowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 222 i na trasie (zawieszonej obecnie) linii kolejowej nr 243 Starogard Gdański-Skórcz.

Wieś królewska w 1664 roku należała do starostwa gniewskiego. W czasie istnienia gromad miejscowość była siedzibą gromady Bobowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

bobowski

1. przymiotnik od: Bobowa (miasto w Polsce);
2. przymiotnik od: Bobowo (wieś w Polsce)

SJP.pl

bobowy

odnoszący się do bobu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z bobu, zawierający bób

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z bobem, odnoszący się do bobu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podałam im pastę bobową i pieczywo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bób mrz., bobek mrz., bobik mrz.

Wiktionary

bóbr

gryzoń z rodziny bobrowatych, budujący żeremia i charakterystyczne tamy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka, lewy dopływ Odry;

(1.2) geogr. rzeka na Białorusi, lewy dopływ Berezyny;

Wiktionary

Bóbr (Castor) – rodzaj ssaka z rodziny bobrowatych (Castoridae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bóbr płynie przez Żagań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bupr̥, AS: bupr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. bobrzański

czas. bobrować ndk.

Wiktionary

bobrecki

→ Bobrek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bobrka, związany z Bobrkiem

Wiktionary

Patrz:
Bobrek
Przykłady

(1.1) Samochód odnaleziono na bobreckim parkingu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bobrek m.

Wiktionary

bobrek

roślina zielna o białych lub jasnoróżowych kwiatach, zagrożona wyginięciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Szczytno;

(1.2) geogr. nazwa kilku potoków i kanału wodnego w Polsce;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku dzielnic, części polskich miast i wsi

Wiktionary

- bobrek Menyanthes – rodzaj roślin z rodziny bobrkowatych, obejmujący jeden gatunek – bobrek trójlistkowy

- Bobrek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 360 osób.

- Bobrek – niemiecki nazistowski podobóz Auschwitz-Birkenau w czasie II wojny światowej, zlokalizowany w Bobrku koło Oświęcimia

Nazwy w Polsce

- Bobrek – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Chełmek

- Bobrek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec

- Bobrek (Wielopole)

- Bobrek – dzielnica Bytomia

- Bobrek – dzielnica Sosnowca

- Bobrek – część miasta Cieszyna

- Bobrek –gromada w powiecie białobrzeskim

- Bobrek – gromada w powiecie chrzanowskim

- Bobrek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Nowy obiekt został zatem wybudowany na Bobrku w ciągu jednego roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobrek m., Bobrówka ż., Bobra ż., bóbr m., bobrzę n.

przym. bobrecki

Wiktionary

bóbrka

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;

Wiktionary

W Polsce

- Bóbrka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka

- Bóbrka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina

- Bóbrka – gromada

- Bóbrka – potok, dopływ Boberki

Wikipedia

Powiązane:

przym. bóbrecki

Wiktionary

bobrkowate

rodzina roślin dwuliściennych spotykanych głownie na bagnach

SJP.pl

Bobrkowate (Menyanthaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Należy tu 6 rodzajów z ok. 60 gatunkami roślin wodnych i bagiennych rozprzestrzenionych na całym świecie z wyjątkiem okolic okołobiegunowych. W Polsce występują dziko dwa gatunki – bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata) i grzybieńczyk wodny (Nymphoides peltata).

Wikipedia

bobrkowaty

o cechach bobrkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bobrokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Castorimorpha|A. E. Wood|ref=tak., podrząd ssaków z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Bobrokształtne (Castorimorphi) – infrarząd ssaków z podrzędu Supramyomorpha w rzędzie gryzoni (Rodentia).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bobrowate należą do podrzędu bobrokształtnych.

Wiktionary

bobroszczur

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy

SJP.pl

Bobroszczur (Hydromys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Wikipedia

bobrować

(o psie myśliwskim) przeszukiwać szuwary

SJP.pl

czasownik

(1.1) szukać, zanurzając się w wodzie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóbr mzw., Bóbr mrz., bobrowanie n., bobry nmos.

przym. bobrzy

Wiktionary

bobrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. szperanie w czymś w poszukiwaniu czegoś

(1.2) łow. o łosiu i o psie myśliwskim: brodzenie w wodzie, w błocie

Wiktionary

Bobrowanie – termin używany w łowiectwie: przeszukiwanie szuwarów lub błotnistych terenów przez psa myśliwskiego, najczęściej w celu wypłoszenia żywego ptaka, brodzenie przez psa myśliwskiego albo przez łosia w wodzie lub błocie lub przemieszczanie się przez zwierzę w celu poszukiwania pokarmu lub innej rzeczy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bóbr m., bobry nmos., bobrowisko n.

czas. bobrować ndk.

przym. bobrzy, bobrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szperanie, buszowanie, myszkowanie

Wiktionary

bobrowate

rodzina ssaków z rzędu gryzoni, ziemnowodnych, ze spłaszczonym grzbietobrzusznie ogonem, żyjących w grupach w nadwodnych lasach półkuli północnej; bobry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Castoridae|Hemprich|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Bobrowate (Castoridae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia), znana od późnego eocenu, w oligocenie i neogenie na terenie Ameryki Północnej była silnie zróżnicowana. Reprezentowana była zarówno przez gatunki wielkości niedźwiedzia (Castoroides ohioensis), jak i przez niewielkie gatunki żyjące pod ziemią. Współcześnie reprezentowana jest przez jeden tylko rodzaj Castor obejmujący dwa gatunki gryzoni ziemnowodnych: bobra kanadyjskiego i bobra europejskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kopalne ślady występowania bobrowatych odnaleziono również na terenie Polski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóbr mzw.

Wiktionary

bobrowaty

o cechach bobrowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

bobrowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie czernihowskim, siedziba władz rejonu bobrowickiego;

Wiktionary

Bobrowica (ukr. Бобровиця, Bobrowycia) – miasto na Ukrainie w obwodzie czernihowskim, siedziba władz rejonu bobrowickiego.

Z Bobrowicy pochodzi Olha Korobka, ukraińska sztangistka, mistrzyni Europy, medalistka mistrzostw świata.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bobrowicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Bobrowice

Wiktionary

bobrowice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bobrowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice

- Bobrowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Szprotawa

- Bobrowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno

- Bobrowice – gromada w powiecie krośnieńskim

- Bobrowice – gromada w powiecie sławieńskim

Wikipedia

bobrowicki

przymiotnik od: Bobrowice

SJP.pl

bobrowicz

nazwisko

SJP.pl

- Jacek Bobrowicz

- Jan Bobrowicz

- Jan Nepomucen Bobrowicz

- Maciej Bobrowicz

- Teresa Wierzba-Bobrowicz

Wikipedia

bobrowiec

- Bobrowiec – szczyt nad Doliną Chochołowską w Tatrach

- Bobrowiec – miejscowość na Słowacji.

4 miejscowości w Polsce:

- Bobrowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca

- Bobrowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno

- Bobrowiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne

- Bobrowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo

Wikipedia

bobrowisko

miejsce w lesie, zwykle podmokłe i bagniste, gdzie najczęściej bywają łosie

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Bobrowisko – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń

- Bobrowisko – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Suwałki

Wikipedia

bobrówko

W Polsce

- Bobrówko – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie

- Bobrówko – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym

- Bobrówko – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki

- Bobrówko – gromada

- Bobrówko – dawna gmina

- Bobrówko – zlikwidowany przystanek kolejowy a dawniej stacja kolejowa w Bobrówku, w województwie lubuskim

Wikipedia

bobrownia

osada bobrów

SJP.pl

Bobrownia (biał. Баброўня) – wieś na Białorusi, położona w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim w sielsowiecie skidelskim, nad rzeką Kotrą.

Wikipedia

bobrownicki

przymiotnik od: Bobrowniki

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Bobrownicki – polski szlachcic, urzędnik

- Ignacy Bobrownicki – polski szlachcic, urzędnik

Wikipedia

bobrowniczanin

mieszkaniec Bobrownik (miasta w Polsce)

SJP.pl

bobrowniczanka

mieszkanka Bobrownik (miasta w Polsce)

SJP.pl

bobrowniki

miasto w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bobrowniki – miasto (1870–2023 wieś) w województwie kujawsko-pomorskim

- Bobrowniki – część miasta Szczytna

- Bobrowniki – część miasta Tarnowskie Góry

Województwo lubelskie

- Bobrowniki – wieś (dawne miasto) w pow. ryckim, w gminie Ryki

Wikipedia

bobrowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce;
3. część miasta Sierpc

SJP.pl

W Polsce

- Bobrowo – część miasta Sierpc

- Bobrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo

- Bobrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany

- Bobrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina

- Bobrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

- Bobrowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec

- Bobrowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice

- Bobrowo – gromada

- Bobrowo – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1946–1954 w woj. olsztyńskim

Wikipedia

bobrowski

przymiotnik od: Bobrowa, Bobrów

SJP.pl

- Bartłomiej Bobrowski (ur. 1976) – aktor

- Czesław Bobrowski (1904-1996) – ekonomista

- Édouard Bobrowski (1928-2016) - dziennikarz, filmowiec, pisarz

- Emil Bobrowski (1876-1938) – lekarz

- Franciszek Bobrowski (ur. 1950) – polityk

- Ignacy Bobrowski (????) – cześnik

- Ireneusz Bobrowski (ur. 1954) – językoznawca

- Johannes Bobrowski (1917-1965) – poeta, prozaik

- Max Bobrowski (1890-????) – zbrodniarz hitlerowski

- Michał Bobrowski (ujednoznacznienie)

- Siergiej Bobrowski (ur. 1988) – hokeista

- Stanisław Bobrowski (1896-1990) – generał

- Stefan Bobrowski (1840-1863) – powstaniec styczniowy

- Szymon Bobrowski (ur. 1972) – aktor

- Tadeusz Bobrowski (1829-1894) – właściciel ziemski

- Tadeusz Bobrowski (1873-1930) – generał

- Tadeusz Bobrowski (1876-1936) – działacz PPS

- Tomasz Bobrowski (ur. 1979) – kulturysta

- Wincenty Ignacy Bobrowski (1832-1899) – komediopisarz

- Zygmunt Bobrowski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

bobrowy

→ bóbr; bobrzy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bobra, odnoszący się do bobra

(1.2) pochodzący od bobra

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Robert często woził ze sobą bardzo gustowną czapkę z futra bobrowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈbrɔvɨ, AS: bobrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóbr mzw., bobrzę n., bobrowanie n., bobry nmos.

Wiktionary

bobrujsk

miasto na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Wiktionary

Bobrujsk (biał. Бабруйск, Babrujsk; ros. Бобруйск) – miasto w środkowej części Białorusi, stolica rejonu bobrujskiego w obwodzie mohylewskim, około 130 km na południowy wschód od Mińska, nad Berezyną; 212,2 tys. mieszkańców (2020).

Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym bobrujskim w powiecie rzeczyckim województwa mińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bobrujski

Wiktionary

bobrujski

→ Bobrujsk (miasto na Białorusi)

SJP.pl

bobry

futro z bobra lub ubranie pokryte gdzieniegdzie skórkami z bobra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) futro z bobra

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bóbr

Wiktionary

Bóbr (Castor) – rodzaj ssaka z rodziny bobrowatych (Castoridae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ile kosztują te piękne bobry?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobrowanie n., bóbr m., bobrowisko n., Bobrowo n., Bobrowice nmos., Bobrowisko n., bobrek m., bobrzyca ż.

przym. bobrzy, bobrowy

czas. bobrować

Wiktionary

bobryk

nazwisko

SJP.pl

Bobryk – t. Bobrzyk, białorus. Бобрык, ros. Бобрик

- Bobryk Pierwszy – rzeka w południowej Białorusi (obwód brzeski), lewy dopływ Prypeci

- Bobryk Drugi – rzeka w południowej Białorusi (obwód homelski), lewy dopływ Prypeci

- Bobryk – rzeka w północnej Białorusi (obwód miński), prawy dopływ Uszy

- Bobryk – rzeka w północnej Ukrainie (obwód żytomierski), lewy dopływ Teterewa

- Bobryk – struga na Lubelszczyźnie, prawy dopływ Bobrówki

Wikipedia

bobryniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie kirowohradzkim, siedziba władz rejonu bobrynieckiego;

Wiktionary

Bobryniec (ukr. Бобринець) – miasto na Ukrainie w obwodzie kirowohradzkim, siedziba władz dawnego rejonu bobrynieckiego, obecnie wchodzi w skład rejonu kropywnyckiego (w wyniku reformy administracyjnej z 2020 roku).

Stacja kolejowa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bobryniecki

Wiktionary

bobrza

→ bóbr; bobrowy

SJP.pl

- Bobrza – wieś położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Miedziana Góra.

- Bobrza – rzeka, prawy dopływ Czarnej Nidy

Wikipedia

bobrzanie

plemię na Dolnym Śląsku w X i XI wieku

SJP.pl

Bobrzanie (łac. Poborane) – plemię zachodniosłowiańskie (IX-XI wiek), prawdopodobnie niewielkie i zależne od sąsiadujących z nim Dziadoszyców (łac. Dedosizi). Swą nazwę plemię zawdzięcza rzece Bóbr, tam też szukano śladów ich siedzib. Ich istnienie było jednak kwestionowane, głównie z powodu nielicznych przekazów pisanych na ich temat. Nie wspomina o nich tzw. Geograf Bawarski z IX wieku, nie wymienia ich kronikarz niemiecki Thietmar z Merseburga. Jedyne źródło, które wymienia to plemię, to tzw. Dokument praski z 1086 roku, który podaje pierwotne granice biskupstwa praskiego z roku 973, wyliczając przy tej okazji pięć plemion śląskich: Chorwatów śląskich (zamieszkujących zapewne teren Kotliny Kłodzkiej), Ślęzan, Trzebowian, Bobrzan, Dziadoszyców. Dane archeologiczne potwierdzają, że zamieszkiwali tereny aż po Bory Dolnośląskie wzdłuż środkowego odcinka Bobru (rejon Bolesławca).

Wikipedia

bobrzański

przymiotnik od: Bóbr

SJP.pl

bobrzę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młode bobra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóbr m., boberek m., Bobrek ż./mos./mrz.

przym. bobrzy, bobrowy

Wiktionary

bobrzy

→ bóbr; bobrowy

SJP.pl

bobrzyca

samica bobra

SJP.pl

bobrzyk

1. zdrobnienie od: bóbr;
2. dawniej: nutria

SJP.pl

bobrzyński

nazwisko

SJP.pl

- Jan Bobrzyński

- Michał Bobrzyński

Wikipedia

bobsleista

zawodnik uprawiający sport bobslejowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik, który jeździ na bobslejach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔpslɛˈjista, AS: bopslei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobslej m., bobsleje nmos.

:: fż. bobsleistka ż.

przym. bobslejowy

Wiktionary

bobsleistka

zawodniczka uprawiająca sport bobslejowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bobsleista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔpslɛˈjistka, AS: bopslei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobsleje nmos.

:: fm. bobsleista m.

przym. bobslejowy

Wiktionary

bobslej

ciężkie sanki sportowe, dwu- lub czteromiejscowe, wyposażone w kierownicę i hamulce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

Wiktionary

Sanie bobslejowe – rodzaj sań wyścigowych w konkurencji olimpijskiej bobslejów. Bobslej wykonany jest z metalu bądź tworzywa i wyposażony w urządzenia kierownicze oraz hamulec, gdyż sanie te przystosowane są do rozwijania dużych prędkości (rzędu 130 km/h i więcej) w jeździe po lodowych torach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwumiejscowy bobslej waży 165 kg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔpslɛj, AS: bopslei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobsleje nmos., bobsleista m., bobsleistka ż.

przym. bobslejowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bob

Wiktionary

bobsleje

zimowa dyscyplina (olimpijska) sportu, polegająca na zjeździe zawodników na specjalnych saniach (bobslejach) po sztucznym torze lodowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) M. B. lm. zob. bobslej.

Wiktionary

Bobsleje (od ang. bobsleigh) – zimowa dyscyplina sportowa, polegająca na zjeździe zawodników na specjalnych saniach (także zwanych bobslejami) po sztucznym torze lodowym, obecnie o średniej długości 1500–2000 m i o średnim spadku 8–12%. Tor powinien mieć co najmniej 15 zakrętów, z czego na niektórych wjazd z prędkością 130 km/h może spowodować na drużynie działanie przeciążenia 5 g.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza drużyna zdobyła mistrzostwo w bobslejach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔpsˈlɛjɛ, AS: bopslei ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobslej m., bobsleista m., bobsleistka ż.

przym. bobslejowy

Wiktionary

bobslejowy

przymiotnik od: bobslej (np. tor bobslejowy, dwójki bobslejowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. od: bobslej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔpslɛˈjɔvɨ, AS: bopslei ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bobsleje nmos./mrz., bobslej m., bobsleista m., bobsleistka ż.

Wiktionary

bobtail

muskularny pies z grupy owczarków, bardzo silnie owłosiony; owczarek staroangielski

SJP.pl

Owczarek staroangielski, bobtail – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nazwa "bobtail" pochodzi z języka angielskiego i oznacza "krótki ogon".

Według klasyfikacji FCI nie podlega próbom pracy. Typ wilkowaty.

Wikipedia

boby

spójnik "bo" z cząstką "by"

SJP.pl

spójnik

(1.1) spójnik bo z końcówką 3 os. lp. i lm. trybu przypuszczającego

Wiktionary

Boby – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pułtusk. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Masz szczęście, że ten pan cię zaprosił, bobym cię wziął na obcasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔbɨ, AS: boby

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etymn|bo|-by.

uwagi.

(1.1) pisownia rozdzielna „źle|bo by.” jest niepoprawna

tłumaczenia.

źródła.

== boby (język czeski.) ==

thumb|boby (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. bobsleje

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

boć

wzmocniony spójnik: bo

SJP.pl

spójnik

(1.1) przest. emfatyczne „bo”

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie baw się zapałkami, boć się poparzysz.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

bocan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, boción, bociun, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

boccaccio

nazwisko włoskie, m.in. Giovanni Boccaccio [czytaj: dżjowańi bokaczjo] pisarz włoski (1313-1375)

SJP.pl

Giovanni Boccaccio (ur. 1313 w Certaldo, zm. 21 grudnia 1375 tamże) – pisarz włoski, znany zwłaszcza ze swego dzieła Dekameron. Twórca nowożytnej nowelistyki.

Wikipedia

bocce

[czytaj: boczcze] gra popularna we Włoszech i Francji, polegająca na umieszczeniu własnych kul jak najbliżej małej kulki; boules

SJP.pl

Wikipedia

boccherini

[czytaj: bokkeRIni] nazwisko

SJP.pl

bocelli

Andrea Bocelli (wym. /anˈdreːa boˈtʃɛlli/; ur. 22 września 1958 w La Sterza, Lajatico) – włoski śpiewak, tenor, kompozytor, autor piosenek, producent muzyczny i multiinstrumentalista.

Urodził się jako niedowidzący z jaskrą, a w wieku 12 lat całkowicie stracił wzrok, po krwotoku śródmózgowym wynikającym z wypadku podczas gry w piłkę nożną. Po roku pracy jako asystent w kancelarii prawnej opuścił to stanowisko, aby całkowicie poświęcić się śpiewaniu. Po wieczornych występach w barach i rywalizacji w lokalnych konkursach muzycznych podpisał swój pierwszy kontrakt z wytwórnią Sugar Music. Nabrał rozgłosu w 1993, kiedy razem z Zucchero zaśpiewał utwór „Miserere”. Zyskał sławę w 1994 dzięki zwycięstwie z utworem „Il mare calmo della sera” na 44. Festiwalu Piosenki Włoskiej w San Remo.

Wikipedia

bochaczyk

nazwisko

SJP.pl

bochen

duży bochenek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od: bochenek

Wiktionary

Bochen – nazwa, jaką określa się bryłę chleba, najczęściej okrągłą lub podłużną. Bochny mają różną wielkość, miewają także skórkę zdobioną wzorem.

We współczesnym języku polskim za neutralną uważa się formę bochenek, kiedyś będącą zdrobnieniem słowa bochen. Natomiast wyraz bochen jest obecnie zgrubieniem słowa bochenek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dopiero tam większość mieszkańców mogła zjeść po kawałku z rekordowego bochna. – W Siewierzu istnieje tradycja pieczenia chleba foremkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔxɛ̃n, AS: boχẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bochenek mrz.

Wiktionary

bocheneczek

zdrobnienie od: bochenek

SJP.pl

bochenek

uformowana bryła chleba lub ciasta przygotowanego do pieczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden chleb, bryła ciasta

(1.2) kulin. kształt, w jaki formowany jest chleb

Wiktionary

Bochen – nazwa, jaką określa się bryłę chleba, najczęściej okrągłą lub podłużną. Bochny mają różną wielkość, miewają także skórkę zdobioną wzorem.

We współczesnym języku polskim za neutralną uważa się formę bochenek, kiedyś będącą zdrobnieniem słowa bochen. Natomiast wyraz bochen jest obecnie zgrubieniem słowa bochenek.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Kochany, kup mi po drodze dwa duże bochenki chleba i trzy słodkie bułeczki z jabłkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxɛ̃nɛk, AS: boχẽnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bochen mrz., bocheneczek mrz., bochniec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) reg. śl. pecynek.

Wiktionary

bocheniec

3 miejscowości w Polsce:

- Bocheniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin

- Bocheniec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz

- Bocheniec – sanktuarium koło Jadownik w woj. małopolskim, w gminie Brzesko

Inne:

- Bocheniec – wzgórze na granicy Jadownik i Okocimia (gmina Brzesko)

Wikipedia

bochenkowaty

podobny kształtem do bochenka chleba

SJP.pl

bochenkowy

związany z bochenkiem

SJP.pl

bocheński

przymiotnik od: Bochnia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Bochni, związany z Bochnią, pochodzący z Bochni

Wiktionary

Osoby o nazwisku Bocheński

- Adolf Maria Bocheński – pisarz i publicysta, oficer

- Aleksander Bocheński – eseista, publicysta, tłumacz i polityk

- Andrzej Bocheński – polityk

- Feliks Bocheński – sędzia II RP na Śląsku

- Franciszek Izydor Bocheński – ziemianin, przemysłowiec

- Jacek Bocheński – pisarz i publicysta

- Jan Ignacy Bocheński – ksiądz, działacz społeczny

- Jan Bocheński – malarz, pedagog

- Józef Bocheński – funkcjonariusz Straży Granicznej II RP

- Józef Maria Bocheński – logik, historyk logiki i filozof, sowietolog

- Roman Bocheński – pływak

- Roman Bocheński – podporucznik wojsk rosyjskich, spiskowiec, major wojsk powstańczych z 1863.

- Tadeusz Bocheński (strona ujednoznaczniająca)

- Tobiasz Adam Bocheński - prawnik, naukowiec, polityk

- Tomasz Bocheński – krytyk literacki, literaturoznawca

- Wiesław Bocheński – zapaśnik

- Zygmunt Bocheński – ornitolog, paleontolog

- Zbigniew Bocheński – muzealnik, historyk

- Zbigniew Bocheński – biolog, ornitolog, paleontolog

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stanisław Barabasz pochodził z rodziny związanej z bocheńskim przemysłem solnym, o wielkich tradycjach patriotycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxɛ̃j̃sʲci, AS: boχẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bochnia ż., bochnianin m., bochnianka ż.

Wiktionary

bochiński

nazwisko

SJP.pl

bochnacki

nazwisko

SJP.pl

bochnak

nazwisko

SJP.pl

bochnar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. nazwa monety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔxnar, AS: boχnar

Wiktionary

bochnek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. bochenek

Wiktionary

bochnia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie małopolskim;

Wiktionary

Bochnia (niem. Salzberg) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu bocheńskiego, położone nad rzeką Rabą, w dolinie potoku Babica, na granicy Kotliny Sandomierskiej i Pogórza Karpackiego (ściślej: Podgórze Bocheńskie).

Miasto liczy 28 441 mieszkańców (stan na 1 stycznia 2024 r.). Leży w historycznej ziemi krakowskiej w Małopolsce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔxʲɲa, AS: boχʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bochnianin m., bochnianka ż.

przym. bocheński

Wiktionary

bochniak

nazwisko

SJP.pl

Bochniak (albo Dzialec niem. Salz Kuppe 713 m n.p.m.) – szczyt w Sudetach Środkowych w Górach Bystrzyckich w województwie dolnośląskim.

Wzniesienie położone jest w południowo-wschodniej części Gór Bystrzyckich około 2,0 km na południowy zachód od Międzylesia, po południowej stronie drogi prowadzącej z Międzylesia do Lesicy, Jest kopulastym szczytem o łagodnych zboczach i płaskim mało zauważalnym obszernym wierzchołku, który wznosi się o niecałe 20 m ponad otaczającą go powierzchnię. Wzniesienie w całości porośnięte jest lasem świerkowym regla dolnego. Na wschodnim zboczu znajdują się źródła potoku Kamieńczyk wpadającego w Smreczynie do Nysy Kłodzkiej. Stoi tam wśród drzew pamiątkowy krzyż kamienny upamiętniający śmierć młodzieńca w 1628 roku. Na wschodnim zboczu, na wysokości około 600 m. znajduje się kapliczka słupowa z około 1800 roku.

Wikipedia

bochnianin

mieszkaniec Bochni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bochni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔxʲˈɲä̃ɲĩn, AS: boχʹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bochnia ż.

:: fż. bochnianka ż.

przym. bocheński

Wiktionary

bochnianka

mieszkanka Bochni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bochni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔxʲˈɲãnka, AS: boχʹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bochnia, bochnianin

przym. bocheński

Wiktionary

bochotnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie lubelskim;

Wiktionary

Bochotnica (jid. באָכאָטניץ, niem. Bochotnitza, ros. Бохотница) – wieś sołecka w Polsce położona w zachodniej części województwa lubelskiego, w powiecie puławskim, w gminie Kazimierz Dolny. Leży nad Bystrą i Wisłą przy drogach wojewódzkich nr 824, 830 i 743, dawna siedziba i własność polskiej szlachty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔxɔtʲˈɲit͡sa, AS: boχotʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bochotniczanin

przym. bochotnicki

Wiktionary

bochówko

Bochówko (kaszub. Bòchówkò; niem. Bochowke) – osada kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka, na północno-zachodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego. Wchodzi w skład sołectwa Bochowo.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

bochowo

Bochowo (kaszub. Bòchòwò; niem. Bochow) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka, na północno-zachodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego. Wieś jest siedzibą sołectwa Bochowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

bochum

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zebrane i opracowane przez młodzież z Jasła i Bochum materiały zostaną w formie raportu wydane w wielojęzykowej wersji oraz umieszczone w formie witryny internetowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔxũm, AS: boχũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. bochumski

Wiktionary

bochumski

przymiotnik od: Bochum (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bochum, dotyczący Bochum (miasta w Niemczech)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bochum n.

Wiktionary

bochyński

nazwisko

SJP.pl

bociąg

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

bocian

duży ptak należący do rodzaju brodzących, częsty w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ciconia|ref=tak. duży ptak brodzący z rodziny bocianów;

(1.2) pot. ornit. bocian biały

(1.3) daw. narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;

(1.4) lud. etn. siła odpowiedzialna za narodziny lub pojawienie się dziecka w rodzinie

(1.5) przen. eufem. lub żart. sprawca narodzin, pojawienia się dziecka w rodzinie

Wiktionary

- bocianowate – rodzina ptaków z rzędu brodzących

- bocian biały

- bocian czarny

- bocian białoszyi

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Były tam bociany takie same jak nasze europejskie i bociany o wielkim grubym dzióbie zakończonym hakiem (…)

(1.2) Na łąkę właśnie wróciły bociany.

(1.2) Na naszym kominie klekocze już bocian.

(1.4) Bocian, bocian kiszka, przynieś mi braciszka.

(1.5) Bocian znów przyniósł Jackowi braciszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ɕãn, AS: boćãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocianiątko n., bocianówka ż., Bociany nmos., bocianowate nmos., bocianowce nmos., bocianowiec m., Bocianicha ż., Bocianówko n., Bocianowo n., Bocianek m., bociannik m., Boćki nmos.

:: zdrobn. bocianek m., bociek m., bociuś m.

:: zgrub. bocianisko n.

:: fż. bocianica ż., bocianicha ż.

przym. bociani, bocianowaty, boćkowy, bocianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. pieszcz. bociek; gwara. bocion, boción, bociun, bocan, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klekotka, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, maciuś, mocian, pocian, sykacz, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

(1.3) córka śmieciarza, kajdany Skeffingtona

(1.4) bociek

Wiktionary

bocianek

mały bocian

SJP.pl

Osiedle Bocianek – osiedle mieszkaniowe w północno-wschodniej części Kielc o zabudowie blokowej powstałe w latach siedemdziesiątych XX wieku. Osiedle oddzielone jest z zachodu od dzielnicy Szydłówek ulicą Warszawską, z północnego wschodu od osiedla Słoneczne Wzgórze – parkiem im. Adolfa Dygasińskiego, z południa od Politechniki i Śródmieścia – ulicą Świętokrzyska oraz z wschodu od Nowego Folwarku – aleją Solidarności (dawniej ul. Manifestu Lipcowego). Osiedle jest zarządzane przez Kielecką Spółdzielnię Mieszkaniową "Bocianek".

Wikipedia

bociani

należący do bociana, podobny do bociana

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bociana, należący do bociana

(1.2) taki jak u bociana, przypominający bociana, charakterystyczny dla bociana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gniazdo bocianie na słomianym dachu albo na rusztowaniu, na kole od wozu, według opinii ludu przynosi szczęście domowi.

(1.2) Skrzydła miał pawie, szyję — łabędzią, dziób — bociani, pazury — sępie, a oczy — jaskółcze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈt͡ɕä̃ɲi, AS: boćä̃ńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocianowe nmos., bocian mzw., bocianica ż., bocianicha ż., bocianowa ż., bocianek mzw., bocianię n., bocianiątko n., bociek mzw., bociuś mzw., bocianiec mrz., bocianowce nmos., bociany nmos.

przym. bocianowy, bocianowaty

Wiktionary

bocianiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: bocianię

SJP.pl

bocianica

samica bociana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica bociana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bocianica odleciała, aby poszukać pokarmu dla młodych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔt͡ɕä̃ˈɲit͡sa, AS: boćä̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

zob. bocian.

Wiktionary

bocianię

pisklę bociana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. pisklę bociana

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian m., bocianica ż., bociek m.

:: zdrobn. bocianiątko n.

przym. bociani

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. bocianiątko

Wiktionary

bocianiec

bocianie gniazdo na statku

SJP.pl

bociankowe

przyjęcie wydawane na cześć przyszłej matki przez jej przyjaciółki i krewne; brzuszkowe, baby shower

SJP.pl

bocianowate

rodzina ptaków z rzędu brodzących; bociany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu bocianowych;

Wiktionary

Bociany, bocianowate (Ciconiidae) – rodzina ptaków z rzędu bocianowych (Ciconiiformes).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisklęta bocianowatych są gniazdownikami.

(1.1) Kleszczak afrykański należy do bocianowatych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian mzw., bocianowce nmos., bociany nmos., bocianowe nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bociany

Wiktionary

bocianowaty

1. podobny do bociana;
2. o cechach bocianowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

bocianowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

Wiktionary

Bocianowe, bocianowce, brodzące (Ciconiiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Obejmuje gatunki kosmopolityczne, wodno-błotne, w większości wędrowne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Profesor wydał monografię o bocianowcach Polski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian mzw./mrz., bocianowate lm nm., bociany lm nm.

przym. bociani, bocianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocianowe, brodzące

Wiktionary

bocianowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

forma przymiotnika.

(2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: bocianowy

Wiktionary

Bocianowe, bocianowce, brodzące (Ciconiiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Obejmuje gatunki kosmopolityczne, wodno-błotne, w większości wędrowne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Część gatunków bocianowych gnieździ się w koloniach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian mzw./mrz., bocianowate lm nm., bociany lm nm.

przym. bociani, bocianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocianowce, brodzące

Wiktionary

bocianówka

potocznie: woda lecznicza stosowana w sanatoriach do leczenia bezpłodności u kobiet

SJP.pl

Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Bocianówka – część wsi Wasylów Wielki w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek

- Bocianówka – część wsi Sady w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów

- Bocianówka – część wsi Gutów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

Wikipedia

bocianowo

Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Bocianowo – część miasta Bydgoszcz

- Bocianowo – część wsi Płocicz w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Kamień Krajeński

- Bocianowo – przysiółek osady Bęsia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno

Wikipedia

bocianowski

nazwisko

SJP.pl

bocianowy

przymiotnik od: bocian

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do bociana

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z bocianem, dotyczący bociana

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla bociana, mający cechy bociana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samica nie pozostała głucha na bocianowe umizgi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian mzw./mrz., bocianowe lm nm., bociany lm nm.

przym. bociani

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bociani

(2.1) bociani

(3.1) bociani

Wiktionary

bociany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiidae|Sundevall|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu bocianowych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bocian

Wiktionary

- Bociany, bocianowate – rodzina ptaków brodzących

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisklęta bocianów są gniazdownikami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocianowe nmos., bocianowce nmos., bocian mzw., bocianowate lm nm.

przym. bociani, bocianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocianowate

Wiktionary

bociek

potocznie: bocian

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. bocian

Wiktionary

Bociek:

- Grzegorz Bociek

- Krzysztof Bociek

- Zdzisław (Jerzy) Bociek

- Marcin Bocian, pseudonim: Bociek

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W gnieździe siedzą trzy młode boćki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ɕɛk, AS: boćek

Wiktionary

Powiązane:

zob. bocian.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, bosiuś

Wiktionary

bociem

spójnik

(1.1) stpol. bowiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ɕɛ̃m, AS: boćẽm

Wiktionary

bocień

Bocień – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Chełmża.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 211 mieszkańców. Wraz z 3 innymi wsiami (każdą zamieszkuje 211 osób), jest piętnastą co do wielkości miejscowością gminy Chełmża.

Wikipedia

bocion

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

bociun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, boción, bocan, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

bociuś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. bocian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zobacz, Madziu, jakiego ślicznego bociusia ci babcia wyhaftowała.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocian mzw., bociek mzw.

przym. bociani

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bociek

Wiktionary

bocja

rodzaj ryb karpiokształtnych z rodziny piskorzowatych; ślizik

SJP.pl

Botia – rodzaj ryb karpiokształtnych z rodziny Botiidae, wcześniej klasyfikowanej w randze podrodziny Botiinae w piskorzowatych. Większość gatunków spotykana jest w hodowlach akwariowych. Wcześniej do tego rodzaju zaliczano wiele innych gatunków określanych w języku polskim nazwą bocja lub ślizik.

Wikipedia

boćki

potocznie: bocian

SJP.pl

Boćki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Boćki. Wieś położona jest nad rzeką Nurzec, 16 km od Bielska Podlaskiego.

Miasto prywatne posiadało prawo magdeburskie w 1509 roku, położone było w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. Zdegradowane w 1934 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Boćki. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie białostockim.

Wikipedia

boćko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

boćkowski

przymiotnik od: Boćki

SJP.pl

bocon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, boczoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

bocors

[czytaj: bokor] czarownicy lub znachorzy voodoo (wudu)

SJP.pl

boćwina

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; botwina; botwinka; boćwinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Beta vulgaris|ref=tak., roślina warzywna

(1.2) młode liście boćwiny (1.1)

(1.3) zupa z boćwiny (1.2)

(1.4) pogard. Litwin

Wiktionary

Burak liściowy, boćwina, burak szpinakowy, mangold – grupa kultywarów buraka zwyczajnego. Roślina uprawiana dla liści jako jednoroczna. Wywodzi się z basenu Morza Śródziemnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Boćwina na wędzonce łaskotała nozdrza; zaległo pochlipujące milczenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔt͡ɕˈfʲĩna, AS: boćfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botwina ż., botwinka ż.

:: zdrobn. boćwinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burak liściowy, botwina

Wiktionary

boćwinka

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwina; botwinka

SJP.pl

W Polsce

- Boćwinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki

- Boćwinka – część wsi Surminy, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie

- Boćwinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

- Boćwinka – gromada

- Boćwinka – zlikwidowana stacja kolejowa w Boćwince, w gminie Gołdap, w powiecie gołdapskim w województwie warmińsko-mazurskim

Wikipedia

boczanica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie hoszczańskim, w obwodzie rówieńskim;

Wiktionary

Boczanica (ukr. Бочаниця) – wieś na Ukrainie w rejonie hoszczańskim, w obwodzie rówieńskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boczanicki

Wiktionary

boczanka

boczanka brązowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

SJP.pl

boczar

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Boczar – polski ekonomista, działacz spółdzielczy, wykładowca

- Tomasz Boczar – polski elektrotechnik, nauczyciel akademicki

- Wiktor Boczar – polski żołnierz, sędzia

Wikipedia

boczasty

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. mający wielkie boki

przymiotnik jakościowy

(2.1) daw. przen. o człowieku: nadęty, dąsający się, gniewny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boczek mrz., bok mrz.

przysł. bokiem, bocznie

Wiktionary

boczek

1. zdrobnienie od bok;
2. rodzaj mięsa wieprzowego, część tuszy wieprzowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bok

(1.2) spoż. mięso z boku świni poprzerastane słoniną;

(1.3) boczna wydzielona część tabeli wyjaśniająca poziome rubryki (wiersze)

Wiktionary

Boczek – pojęcie z dziedziny technologii żywności, oznaczające jedną z zasadniczych części półtuszy wieprzowej oraz potrawy z niej wykonywane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Siadłem sobie cichutko na boczku krzesełka.

(1.2) Do bigosu dobrze jest dodać trochę wędzonego boczku i kiełbasy.

(1.3) Tekst w boczku powinien być wyrównany do lewej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ʃɛk, AS: boček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bok m., pobocze n.

:: zdrobn. boczuś m.

czas. boczyć się ndk.

przym. boczny, boczkowy, boczasty

przysł. boczkiem, bocznie

Wiktionary

boczeń

boczyć się - dąsać się; okazywać niechęć

SJP.pl

Boczeń (Pleurochaete Lindb.) – rodzaj mchów należący do rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.).

Wikipedia

boczki

1. zdrobnienie od bok;
2. rodzaj mięsa wieprzowego, część tuszy wieprzowej

SJP.pl

- Boczki – element niektórych instrumentów muzycznych

W Polsce

- Boczki – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice

- Boczki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek

- Boczki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków

- Boczki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Dubeninki

- Boczki – gromada

- Boczki – dawna gmina

Wikipedia

boczkiem

skradając się w niewidoczny sposób; chyłkiem

SJP.pl

boczkowice

2 miejscowości w Polsce:

- Boczkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki

- Boczkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa

Wikipedia

boczkowski

nazwisko

SJP.pl

boczkowy

zrobiony z boczku

SJP.pl

bocznia

drzewo z rodziny arekowatych; sabal

SJP.pl

boczniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od boczniak

Wiktionary

Phyllotopsidaceae Locquin ex Olariaga, Huhtinen, Læssøe, J.H. Petersen & K. Hansen – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. boczniak m.

Wiktionary

boczniak

grzyb jadalny z rodziny bedłkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. kulin. nazwa systematyczna|Pleurotus|ref=tak., grzyb rosnący na pniach;

Wiktionary

Pleurotus (Fr.) P. Kumm. (boczniak) – rodzaj grzybów z rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bok m., bocznica ż.

:: zdrobn. boczniaczek m.

przym. boczny

przysł. bocznie

Wiktionary

boczniakarnia

pomieszczenie do hodowli boczniaków

SJP.pl

boczniakowate

o cechach boczniakowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Boczniakowate (Pleurotaceae Kühner) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.

Wikipedia

boczniakowaty

o cechach boczniakowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

bocznica

boczny tor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) boczny tor kolejowy; odnoga od głównej linii, przeznaczona do specjalnego użytku;

(1.2) pot. boczna ulica, boczna droga, odnoga drogi

(1.3) biol. odgałęzienie nerwu lub naczynia krwionośnego

Wiktionary

Bocznica kolejowa – Tor lub grupa torów łączących miejsce przeładunku towarów lub postoju pojazdów kolejowych z linią kolejową. Szczegółowo jest to wyznaczona przez użytkownika droga kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do kamieniołomu prowadzi bocznica kolejowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: bočʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bok m., boczek m., boczuś m., boczniak m., pobocznica ż., pobocze n., bocznik m., poboczność ż.

przym. boczny, poboczny

przysł. bocznie, pobocznie

Wiktionary

bocznie

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób boczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciało sparysomy jest owalne, silnie bocznie spłaszczone.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pobocze n., bocznica ż., boczniak mrz., zboczeniec mos., boczek mrz., bok mrz.

czas. boczyć ndk., boczyć się ndk., zboczyć dk., zbaczać ndk.

przym. boczny, poboczny, zboczony, boczasty

przysł. pobocznie, bokiem, bokami

Wiktionary

bocznik

1. opornik elektryczny;
2. narzędzie stolarskie, rodzaj hebla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. rezystor włączony równolegle do głównego obwodu, zmniejszający prąd pobierany przez ten obwód

Wiktionary

Bocznik – specjalny opornik pozwalający na pomiar dużych wartości prądu. Stosowany do pomiarów prądu stałego i zmiennego (w zależności od stosowanego miernika).

Bocznik może być wewnętrzny lub zewnętrzny. Wewnętrzny jest zabudowany w mierniku, stosowany do pomiaru mniejszych prądów rzędu kilku, kilkunastu amperów, zaś zewnętrzny wykorzystywany jest do pomiaru prądu od kilkunastu amperów (15 A) do kilku tysięcy amperów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bocznica ż., bocznikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szunt

Wiktionary

bocznikować

włączać bocznik elektryczny

SJP.pl

bocznikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) elektr. włączanie bocznika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bocznik m.

czas. bocznikować

Wiktionary

bocznikowy

związany z bocznikiem

SJP.pl

bocznokołowiec

Napęd kołowy statku (napęd łopatkowy) polega na zastosowaniu w charakterze pędnika obracających się kół łopatkowych, częściowo zanurzonych w wodzie.

Wikipedia

bocznotrzonowy

ponurnik bocznotrzonowy - gatunek grzybów z rodziny ponurnikowatych

SJP.pl

boczny

będący na boku w stosunku do czegoś, skierowany w bok, na bok

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

(1.2) kierujący się, skierowany w bok

(1.3) przen. nie główny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed wyprzedzaniem zawsze spoglądam w boczne lusterko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ʃnɨ, AS: bočny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bok m., boczek m., bocznica ż., boczniak m., boczenie n., zboczenie n., zbaczanie n., zboczeniec m.

czas. boczyć się ndk., zboczyć dk., zbaczać ndk.

przym. zboczony

przysł. bocznie

Wiktionary

boczoń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boćko, boć, busiek, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

boczów

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Boczów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Torzym

- Boczów – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów

- Boczów – gromada

- Boczów – dawna gmina

- Boczów – stacja kolejowa w Boczowie, w woj. lubuskim

Wikipedia

boczowski

przymiotnik od: Boczów

SJP.pl

boczuś

pieszczotliwie: boczek (wędlina)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: boczek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔt͡ʃuɕ, AS: bočuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boczek m., bocznica ż.

Wiktionary

boczyć

boczyć się - dąsać się; okazywać niechęć

SJP.pl

bod

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; baud

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka prędkości transmisji sygnału;

Wiktionary

Bod (ang. Baud) – miara określająca prędkość przesyłania zmian medium transmisyjnego (nazwanych symbolami) z wykorzystaniem cyfrowej modulacji sygnału (w przypadku transmisji w paśmie przepustowym – ang. passband) lub kodowania liniowego (w przypadku transmisji w paśmie podstawowym – ang. baseband). Każdy symbol może reprezentować (transportować) jeden lub więcej bitów danych. Bod oznacza się skrótem Bd. Nazwa jednostki pochodzi od nazwiska Émile Baudot – twórcy telegraficznego kodu Baudot.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pięćset bodów oznacza pięćset zmian poziomu sygnału na sekundę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔt, AS: bot

Wiktionary

bodaczów

Bodaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Szczebrzeszyn.

Prywatna wieś szlachecka Bodaczew położona była na przełomie XVI i XVII wieku w ziemi chełmskiej województwa ruskiego. W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bodaczów, po jej zniesieniu w gromadzie Szczebrzeszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

bodaj

partykuła o wielu funkcjach, m.in. wyrażająca życzenie, osłabiająca treść wypowiedzi

SJP.pl

partykuła

(1.1) sygnalizuje wątpliwość mówiącego odnośnie prawdziwości przekazywanych informacji (np. zasłyszanych)

(1.2) przest. sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi

(1.3) wprowadza życzenie lub przekleństwo

spójnik

(2.1) wyraża obojętność wobec wyboru i jednocześnie sugeruje jedno z rozwiązań

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojechali bodaj w góry.

(1.2) Pożycz bodaj stówę.

(1.2) Czy on cię bodaj przeprosił?

(1.3) Bodaj go piorun trzasnął!

(1.3) Bodajbyś się nie urodził!

(2.1) Kup cokolwiek na obiad, bodaj kurczaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔdaj, AS: bodai ̯

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bodajże, chyba, podobno

(1.2) choć, choćby, przynajmniej

(1.3) bodajby, niech, a niech, oby, żeby

(2.1) bodajby, choćby, chociażby

Wiktionary

bodajby

"bodaj" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

bodajże

podobno, być może

SJP.pl

partykuła

(1.1) … wyrażająca wątpliwość co do prawdziwości przekazywanej informacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Następny pociąg odjeżdża bodajże już za 15 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈdajʒɛ, AS: bodai ̯že

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bodaj, chyba, podobno, rzekomo, przest. ponoć

Wiktionary

bodaszewski

nazwisko

SJP.pl

bodega

1. piwnica winiarska;
2. portowy magazyn składowy

SJP.pl

Bodega – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sonoma.

Wikipedia

bodek

nazwisko

SJP.pl

Bodek – polski herb szlachecki pochodzenia niemieckiego, używany w Polsce przez rodzinę osiadłą w Prusach.

Wikipedia

bodeński

związany z Jeziorem Bodeńskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Jeziorem Bodeńskim, dotyczący Jeziora Bodeńskiego, związany z obszarem nad tym jeziorem

Wiktionary

bodhi

w buddyzmie: stan najwyższego poznania

SJP.pl

Wikipedia

bodhićitta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich istot czujących, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia;

Wiktionary

Bodhićitta (sanskryt बोधिचित्त, bodhicitta; chiń. putixin, 菩提心; kor. porisim; jap. bodaishin; wiet. Bồ-đê-tâm; tyb. byang chub kyi sems, བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་, dosł. umysł oświecenia, przebudzone serce-umysł lub serce przebudzonego umysłu) – aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich czujących istot (pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ślubowania bodhisattwy dzieli się na osiemnaście głównych oraz 46 pomniejszych, gdzie podstawowym nakazem jest nieporzucenie altruistycznej postawy bodhisattwy zwanej bodhićittą.

Wiktionary

bodhidharma

Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan. Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.

Wikipedia

bodhisattwa

w buddyzmie: istota doskonała, która ma się stać Buddą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;

Wiktionary

Bodhisattwa (pāli: bodhisatta, skt: बोधिसत्त्व bodhisattva, dosł. istota aspirująca do przebudzenia; tyb. བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་, Wylie: byang chub sems dpa' , dosł. bohater umysłu oświecenia; chiń. 菩薩, pinyin: púsà, kor. 보살 posal; jap. 菩薩, bosatsu; wiet. bồ tát) – termin początkowo używany przez Buddhę Gotamę na łamach Kanonu Palijskiego w kontekście opisu swojego życia przed przebudzeniem. Stopniowo ewoluuje i zaczyna oznaczać każdą istotę dążącą do przebudzenia (bodhi). Prawdopodobnie najstarszą definicję znajdujemy w Komentarzach Palijskich:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Staniesz się bodhisattwą lub dzieckiem Buddy wyłącznie pod warunkiem, że wykażesz altruistyczną chęć osiągnięcia oświecenia. Bodhisattwowie nazywani są dziećmi umysłu Buddy, gdyż zrodzili się z właściwości strumienia jego umysłu.

(1.1) (…) powinnością bodhisattwy jest bodhicitta, nieustająca aktywność mieć na celu wyzwolenie wszystkich istot.

(1.1) Wśród przedstawień są posągi Buddy, bodhisattw oraz duże triadyczne stele, gdzie postaci Buddy, stojącemu na tle mandorli, po obu stronach towarzyszą bodhisattwy.

Wiktionary

bodiak

regionalnie: oset; bodziak

SJP.pl

bodiakowy

przymiotnik od: bodiak

SJP.pl

bodian

rodzaj ryb z rodziny wargaczowatych

SJP.pl

bodiczek

zatrzymanie przeciwnika ciałem w grze sportowej

SJP.pl

Bodiczek (ang. bodycheck) – określenie w hokeju na lodzie oznaczające dozwolone przepisami powstrzymanie zawodnika drużyny przeciwnej własnym ciałem.

Wykonanie bodiczka następuje w wyniku skutecznego ustawienia własnego ciała, najczęściej części biodrowej lub ramion, wobec sylwetki przeciwnika. Jest dopuszczalny w przypadku, gdy przeciwnik znajduje się w posiadaniu krążka. Przy zastosowaniu bodiczka nie mogą być aktywne ręce do powstrzymania przeciwnika. Nie jest dozwolony jako atak od tyłu, przy użyciu kija, pięści, kasku, kolana lub łokcia i zgodnie z przepisami jest sankcjonowany karą.

Wikipedia

bodiczkować

w hokeju: atakować ciałem

SJP.pl

bodiczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. w hokeju na lodzie: atakowanie przeciwnika bodiczkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bodiczek m.

czas. bodiczkować

Wiktionary

bodin

[czytaj: boDĘ albo boDEN] nazwisko

SJP.pl

Albania:

- Bodin – miejscowość

Osoby:

- Étienne Soulange-Bodin – francuski oficer

- Félix Bodin – francuski polityk

- Ivan Bodin – szwedzki piłkarz nożny

- Jean Bodin – francuski prawnik

- Konstantyn Bodin – przywódca powstania antybizatyjskiego

- Martin Bodin – szwedzki operator filmowy

Zobacz też:

- Boddien

- Boddin

Wikipedia

bodlica

bodlica sinica - gatunek ćmy z rodziny wycinkowatych

SJP.pl

bodmeria

pożyczka pod zastaw okrętu lub jego ładunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. pożyczka pod zastaw statku, ładunku, wyposażenia, zaciągana w obcym porcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔdˈmɛrʲja, AS: bodmerʹi ̯a

Wiktionary

bodnąć

uderzyć czymś ostrym, np. rogami, ostrogą; ukłuć, ubóść, ubodnąć

SJP.pl

bodnar

nazwisko

SJP.pl

- Adam Bodnar (ur. 1977) – prawnik, obrońca praw człowieka, Rzecznik Praw Obywatelskich (2015–2021), od 2023 Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny

- Artur Bodnar (1929–1989) – politolog, działacz państwowy

- Iwan Bodnar (ur. 1821) – ukraiński poseł do Sejmu Krajowego Galicji

- Izabela Bodnar (ur. 1975) – posłanka na Sejm X kadencji

- John Bodnar (ur. 1944) – amerykański historyk

- László Bodnár (ur. 1979) – węgierski piłkarz

- Lubomir Bodnar – onkolog, wykładowca akademicki

- Łukasz Bodnar (ur. 1982) – polski kolarz, mistrz Polski w jeździe indywidualnej na czas, brat Macieja

- Maciej Bodnar (ur. 1985) – polski kolarz z licencją Pro Tour, brat Łukasza

- Olha Bodnar (ur. 1965) – deputowana do Rady Najwyższej Ukrainy V kadencji.

- Robert Bodnar (1967–2005) – działacz opozycyjny w PRL

- Sofija Bodnar (ur. 1995) – ukraińska zapaśniczka

- Zygmunt Bodnar (1907–1993) – fizyk, profesor Politechniki Wrocławskiej

Wikipedia

bodnia

duża beczka drewniana, kubeł

SJP.pl

bodnięcie

uderzyć czymś ostrym, np. rogami, ostrogą; ukłuć, ubóść, ubodnąć

SJP.pl

bodnik

część poroża na nasadzie złączonej z czaszką

SJP.pl

bodnóńć

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ukłuć

Wiktionary

bodo

jeden z języków urzędowych Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) etn. grupa etniczna zamieszkująca stan Asam w Indiach, posługująca się językiem bodo z tybeto-birmańskiej rodziny językowej;

Wiktionary

- Bodo – lud w indyjskim stanie Asam

- język bodo – język urzędowy w indyjskim stanie Asam

- Bodo – malgaska piosenkarka

- Eugeniusz Bodo – polski aktor

- Bodo – polski serial telewizyjny z 2016 roku o Eugeniuszu Bodo

- Bodo – polski film fabularny z 2016 roku o Eugeniuszu Bodo

- Bodø – miasto w Norwegii

- Bodo – wieś w Rumunii, w okręgu Temesz, w gminie Balinț

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bodo m.

Wiktionary

bodoni

krój czcionek drukarskich o dużym zróżnicowaniu linii pionowych i poziomych

SJP.pl

Bodoni – krój pisma zaprojektowany przez Giambattistę Bodoniego ok. 1780 roku w Parmie. Bodoni jest pismem szeryfowym, klasyfikowanym jako antykwa klasycystyczna. Obok kroju Didot uznawany za najbardziej charakterystyczne pismo drukarskie epoki klasycyzmu. W późniejszych epokach często kopiowany i stosowany w całej Europie i Stanach Zjednoczonych. Obecnie Bodoni jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych krojów pism, używanym m.in. w nagłówkach gazet, np. magazynu „Vogue”.

Wikipedia

bodór

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. ryb. rodzaj harpuna na węgorze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czatował na wielkie węgorze albo nieruchome szczupaki, leżąc długo piersiami na tafli lodowej, ażeby nieomylnym uderzeniem zaostrzonej osęki, bodorem celnym je przebić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔdur, AS: bodur

Wiktionary

bodot

telegraf Baudota (korzystający z pięcioelementowego alfabetu)

SJP.pl

boduch

nazwisko

SJP.pl

boduen

nazwisko

SJP.pl

boduszewo

- Boduszewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina

- Boduszewo – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Murowana Goślina

- Boduszewo – gromada

Wikipedia

boduszów

Boduszów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu iwaniskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Krzysztof Ossoliński.

Wikipedia

body

1. obcisłe, jednoczęściowe ubranie damskie lub dziecięce okrywające tułów;
2. środowiskowo: korpus aparatu fotograficznego bez obiektywu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odzież. jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek

(1.2) odzież. jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek

(1.3) środ. fot. korpus aparatu fotograficznego po odłączeniu obiektywu

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bod

Wiktionary

Body – rodzaj elastycznej, jednoczęściowej i obcisłej kobiecej bielizny noszonej do m.in. spódnic i spodni. Popularność body wśród kobiet spowodowała pojawienie się również body w wersji dla mężczyzn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłam sobie obcisłe, czarne body.

(1.3) Wystarczy, że kupię samo body, bo obiektyw mam z mojej starej lustrzanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔdɨ, AS: body

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bodzik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bodzik

Wiktionary

body-shaming

[czytaJ: bodiszejming] ośmieszające lub zawstydzające komentowanie wyglądu jakiejś osoby; body shaming, bodyshaming

SJP.pl

bodybuilding

[czytaj: BOdybilding] body building, kulturystyka, trening kulturystyczny;
1. zespół ćwiczeń wykonywanych za pomocą specjalnych przyrządów, zapewniających człowiekowi silną sylwetkę oraz sprawność fizyczną;
2. metodyka stosowania tych ćwiczeń

SJP.pl

bodyguard

[czytaj: BOdygard] prywatny ochroniarz, osoba zajmująca się ochroną znanych postaci życia publicznego; ochroniarz, goryl (potocznie)

SJP.pl

- Bodyguard – (z ang.) osobisty ochroniarz

Wikipedia

bodyguardka

→ bodyguard [czytaj: bodygardka]

SJP.pl

bodypainting

[czytaj: bodypejnting] malowanie farbami na ciele; body painting

SJP.pl

Bodypainting (ang. body – ciało, painting – malowanie, czyli malowanie ciała) jest to sztuka malowania na ciele farbami, przez niektórych uważana za jedną z najstarszych form sztuki. W przeciwieństwie do tatuaży, malunek jest tymczasowy.

Wikipedia

bodyshaming

[czytaJ: bodiszejming] ośmieszające lub zawstydzające komentowanie wyglądu jakiejś osoby; body shaming, body-shaming

SJP.pl

bodzak

nazwisko

SJP.pl

bodzanów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

Bodzanów – miasto w Polsce położone nad Mołtawą w zachodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów.

Bodzanów ma nadal status sołectwa.

Bodzanów był miastem duchownym założonym w 1351 roku, położonym w ziemi wyszogrodzkiej województwa mazowieckiego. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego w 1827 roku położone było w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. 13 stycznia 1870 stracił prawa miejskie i został włączony do gminy Mąkolin. 30 sierpnia 1946 został siedzibą nowo utworzonej gminy Bodzanów, w latach 1954–1972 gromady Bodzanów a od 1973 ponownie gminy Bodzanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2021 siedzibę gminy Bodzanów przeniesiono do Chodkowa.

Wikipedia

bodzanówek

2 miejscowości w Polsce:

- Bodzanówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny

- Bodzanówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń

Wikipedia

bodzanowianin

mieszkaniec Bodzanowa

SJP.pl

bodzanowianka

mieszkanka Bodzanowa

SJP.pl

bodzanowice

Bodzanowice (niem. Botzanowitz; Grunsruh (1938-1945)) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

Wikipedia

bodzanowo

Miejscowości w Polsce

- Bodzanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Dobre

- Bodzanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń

- Bodzanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec

Zobacz też

- Bodzanowo Drugie

- Bodzanów

Wikipedia

bodzanowski

przymiotnik od: Bodzanów

SJP.pl

bodzanta

- Bodzanta (Bodzęta) (około 1290–1366) – biskup krakowski

- Bodzanta (Bodzęta) (około 1320–1388) – arcybiskup gnieźnieński

- Bodzanta (imię)

Wikipedia

bodźcować

pobudzać, stymulować poprzez poddawanie działaniu bodźców

SJP.pl

bodźcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. psych. pobudzanie kogoś poprzez poddawanie go działaniu różnorodnych bodźców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bodziec m.

czas. bodźcować

przym. bodźcowy

Wiktionary

bodźcowość

→ bodźcowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bodźcowe

Wiktionary

Patrz:
bodźcowy
Powiązane:

przym. bodźcowy

przysł. bodźcowo

Wiktionary

bodźcowy

związany z bodźcem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fizj. wywołujący reakcję organizmu

(1.2) książk. skłaniający do określonego działania, inicjujący proces

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W zastarzałych, chronicznych formach gośćca doskonale działa leczenie bodźcowe polegające na wstrzykiwaniu choremu najrozmaitszych składników białkowych.

(1.1) Kiedy doktor [Tytus Aureliusz] Chałubiński ogłosił publicznie, że klimat zakopiański ma charakter bodźcowy i znacznie przyspiesza przemianę materii — wielu miłośników gór zyskało dodatkowy impuls do przyjazdu, uważając, że powietrze zakopiańskie działa jak afrodyzjak.

(1.1) Cynk, zawiaduje znajdującą się w naszym organizmie substancją bodźcową o nazwie histamina, która odpowiada na [za] stany emocjonalne, a pod wpływem pieszczot i czułych słówek powoduje wzrost podniecenia.

(1.1) Specjaliści balneoklimatologii uważają bowiem, iż działanie bodźcowe klimatu na organizm otrzymuje się przez kilkanaście miesięcy.

(1.1) Homeopatia jest terapią bodźcową. Poprzez odpowiednią stymulację organizm sam jest w stanie poradzić sobie z chorobą.

(1.2) Bodźcowe wykorzystywanie podatków w celu oddziaływania na podmioty gospodarcze odbywa się za pomocą skali podatkowej oraz różnego rodzaju ulg i zwolnień od podatków. Stosowanie odpowiednich stawek podatkowych oraz ich konstrukcja może wpływać na decyzje podejmowane przez przedsiębiorstwa.

(1.2) Zasadniczym celem reform było istotne ograniczenie roli państwa w gospodarce — głównego redystrybutora dóbr i usług — na rzecz bodźcowych reguł rynkowych.

(1.2) Optyka ekologiczna: teoria percepcji, która kładzie nacisk na bogactwo informacji bodźcowych i przedstawia podmiot postrzegający jako aktywnego badacza środowiska; opracowana przez Jamesa [Jerome'a] Gibsona.

(1.2) Nagroda ma charakter bodźcowy, co determinuje jej znaczenie społeczno-wychowawcze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bodźcowanie n., bodźcowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zachęcający

Wiktionary

bodźcujący

pobudzać, stymulować poprzez poddawanie działaniu bodźców

SJP.pl

bodzechów

wieś w Polsce

SJP.pl

Bodzechów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bodzechów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość leży na trasie zielonego szlaku rowerowego im. Witolda Gombrowicza.

Wikipedia

bodzechowianin

mieszkaniec Bodzechowa

SJP.pl

bodzechowianka

mieszkanka Bodzechowa

SJP.pl

bodzechowski

przymiotnik od: Bodzechów

SJP.pl

bodzęcin

wieś w Polsce

SJP.pl

Bodzęcin (do 1945 Basenthin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Osina.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Miejscowość położona na skraju Równiny Goleniowskiej i Równiny Nowogardzkiej, we wschodniej części Puszczy Goleniowskiej, na dużej polanie (pola, łąki), w dolinie rzeki Gowienicy i ujściu Stepnicy.

Wikipedia

bodzęciński

związany z Bodzęcinem, dotyczący Bodzęcina

SJP.pl

bodzek

nazwisko

SJP.pl

bodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bóść.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bóść

Wiktionary

bodzentyn

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim;

Wiktionary

Bodzentyn – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bodzentyn.

Pod względem historycznym Bodzentyn leży w Małopolsce, w dawnej ziemi sandomierskiej. Prawa miejskie w latach 1355–1870 i ponownie od 1994. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie szydłowieckim, obwodzie opoczyńskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Był własnością biskupów krakowskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojechał do Bodzentyna zobaczyć sławny tryptyk.

(1.1) Rabunek, pożoga były jego bronią i zachętą do odwagi dla jego żołdactwa, zaprawionego już na rzeziach i pożogach w Wąchocku, Bodzentynie i Staszowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈd͡zɛ̃ntɨ̃n, AS: boʒẽntỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bodzentynianin mos., bodzentynianka ż.

przym. bodzentyński

Wiktionary

bodzentynianin

mieszkaniec Bodzentyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bodzentyna

(1.2) osoba pochodząca z Bodzentyna, urodzona w Bodzentynie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bóg chciał, by bodzentynianom po raz kolejny się powiodło.

(1.2) Rodowitym bodzentynianinem jest na pewno pan Jacek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bodzentyn mrz.

:: fż. bodzentynianka ż.

przym. bodzentyński

Wiktionary

bodzentynianka

mieszkanka Bodzentyna (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bodzentyna

(1.2) kobieta pochodząca z Bodzentyna, urodzona w Bodzentynie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka bodzentynianek z koła gospodyń niosło feretron.

(1.2) Leon ożenił się z rodowitą bodzentynianką z ulicy Ogrodowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bodzentyn mrz.

:: fm. bodzentynianin mos.

przym. bodzentyński

Wiktionary

bodzentyński

przymiotnik od: Bodzentyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bodzentyna, związany z Bodzentynem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Bodzentyna lub bodzentynian, mający cechy lub właściwości przypisywane Bodzentynowi lub bodzentynianom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tryptyk bodzentyński zrobił na Czesławie ogromne wrażenie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bodzentyn mrz., bodzentynianin mos., bodzentynianka ż.

Wiktionary

bodzęta

staropolskie imię męskie

SJP.pl

Bodzęta, Bodzanta – staropolskie imię męskie. Aleksandra Cieślikowa łączy je z występującym w staropolskich imionach dwuczłonowym elementem -bod, zob. Ostrobod.

Znane osoby noszące to imię:

- Bodzęta – około 1290–1366, biskup krakowski

- Bodzęta – około 1320–1388, arcybiskup gnieźnieński.

Od imienia Bodzęta wzięło swą nazwę polskie miasto Bodzentyn.

Wikipedia

bodzewko

Bodzewko – nieczynny kolejowy przystanek osobowy na linii nr 366 w Bodzewku Pierwszym, w województwie wielkopolskim, w Polsce.

Wikipedia

bodziaczek

zdrobnienie od: bodziak (ubranie)

SJP.pl

bodziaczkowy

→ bodziaczek

SJP.pl

Patrz:
bodziaczek

bodziak

1. regionalnie: oset; bodiak;
2. potocznie: body (ubranie)

SJP.pl

bodziaki

1. regionalnie: oset; bodiak;
2. potocznie: body (ubranie)

SJP.pl

bodziakowy

→ bodziak

SJP.pl

Patrz:
bodziak

bodzianowski

nazwisko

SJP.pl

bodziec

1. podnieta, czynnik wywołujący pobudzenie receptorów - pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego
2. ostroga (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

(1.2) daw. ostroga

(1.3) przen. podnieta, zachęta

Wiktionary

- bodziec (fizjologia)

- bodziec (psychologia)

- bodziec (behawioryzm)

- bodziec podprogowy

Nazwa dwóch herbów szlacheckich:

- Bodziec (herb z nobilitacji w 1765)

- Bodziec (herb z nobilitacji w 1843)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzgórze odpowiada za wstępną ocenę bodźców zmysłowych i przesyłanie ich do kory mózgowej (z Wikipedii)

(1.3) Nowa praca jest bodźcem, który go zachęca do dalszej walki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔd͡ʑɛt͡s, AS: boʒ́ec

Wiktionary

Powiązane:

(1.1,3) przym. bodźcowy

(1.2) czas. bodnąć, bóść

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) impuls

Wiktionary

bodziejowice

Bodziejowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Irządze.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bodziejowice, po jej zniesieniu w gromadzie Irządze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

bodzieniec

bodzieniec bzowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

bodzio

zdrobnienie od: Bogdan (imię męskie)

SJP.pl

Bodzio – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Olkuskiej, w miejscowości Będkowice, w gminie Wielka Wieś, powiecie krakowskim, województwie małopolskim. Znajduje się na zakręcie środkowej części doliny, w jej orograficznie prawych zboczach, naprzeciwko Dwoistej Turni.

Wikipedia

bodzioch

nazwisko

SJP.pl

bodziszek

jednoroczna roślina zielna z rodziny bodziszkowatych; geranium; gerania

SJP.pl

Wikipedia

bodziszkowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych pospolitych w nieomal wszystkich strefach klimatycznych

SJP.pl

Wikipedia

bodziszkowaty

o cechach bodziszkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bodziszkowce

rząd roślin okrytonasiennych

SJP.pl

Bodziszkowce (Geraniales Dumortier) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. Grupa niejednorodna morfologicznie, do niedawna różnie ujmowana w systematyce roślin. Dopiero w 2011 analizy molekularne potwierdziły bliskie, siostrzane pokrewieństwo z rzędem mirtowców. Grupa koronna rzędu datowana jest na 88 do 80 milionów lat temu.

Wikipedia

bodzyniewo

Bodzyniewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Położona 10 km na południe od Śremu przy drodze powiatowej nr 4070 z Kadzewa do Konarskiego przez Drzonek i Wieszczyczyn.

Wikipedia

boecjusz

- Anicius Manlius Severinus Boethius (480–524) – łaciński, rzymski filozof i teolog chrześcijański

- Boecjusz z Dacji (ur. 1240, zm. pomiędzy 1280–1290) – filozof, reprezentant awerroizmu

Wikipedia

boecklin

[czytaj: BEKlin] nazwisko

SJP.pl

boehme

Böhme – niemieckie nazwisko, oznacza mieszkańca Czech (od niem. Böhmen).

Niemcy:

- Böhme – gmina w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Soltau-Fallingbostel

- Böhme – rzeka w kraju związkowym Dolna Saksonia

Osoby:

- Erwin Böhme

- Franz Böhme

- Jakob Böhme

- Jörg Böhme

- Kurt Böhme

Zobacz też:

- Böhm

Wikipedia

boehmit

minerał, wodorotlenek glinu; bemit

SJP.pl

Bemit (także Boehmit) – minerał z gromady wodorotlenków. Główny składnik boksytów. Należy do minerałów rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemiecko-czeskiego chemika Johanna Böhma (1895-1952), a nie od niemieckiego geologa i paleontologa Johannesa Böhma (1857-1938).

Wikipedia

boeing

[czytaj: bołing] samolot marki Boeing

SJP.pl

Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:

- Boeing Commercial Airplanes – drugi co do wielkości (po Airbus) producent samolotów pasażerskich na świecie z siedzibą w Renton (Waszyngton); główne zakłady znajdują się w Everett (Waszyngton) (modele 767 i 777), 60 km na północ od Seattle, w Renton (model 737), 21 km na południe od Seattle oraz w Charleston (Karolina Południowa) (model 787).

- Boeing Defense, Space & Security (do 2010 jako Integrated Defense Systems) – odpowiedzialny za produkcję wojskową i kosmiczną z siedzibą w Saint Louis (Missouri); zakłady: St. Louis – (F-15 i F/A-18), Filadelfia (Pensylwania) – (CH-47, V-22), Long Beach – (C-17), Mesa (Arizona) – (AH-64), dział Phantom Works odpowiedzialny za badania.

Wikipedia

boerner

nazwisko

SJP.pl

bóg

1. w religiach politeistycznych: istota, osoba, zwierzę, roślina lub rzecz będące przedmiotem kultu;
2. człowiek lub przedmiot bezkrytycznie uwielbiany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. bóg w religii monoteistycznej;

(1.2) stpol. dawca dobrobytu

Wiktionary

Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie (w jednej postaci bądź wielu) uznaje większość religii. Bóg jest przedmiotem zainteresowania teologii i filozofii, gdzie jest uważany za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne, henoteistyczne i monoteistyczne, deizm, panenteizm i panteizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg m., bożek m., bożątko n., bożyszcze n., bogini ż., boginka ż., bóstwo n., bożnica ż., pobożność ż., spobożnienie n.

:: zdrobn. reg. Bócek m.

czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk., wypobożnieć dk.

przym. boski, boży, pobożny, zbożny

przysł. bosko

wykrz. przebóg, Boże

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Alfa i Omega, Pan, Pan Bóg, Stwórca, Wszechojciec, Wszechwładny, Ojciec Święty, Bóg Ojciec, Ojciec Niebieski; stpol. bożec, Gospodzin

Wiktionary

boga

1. w religiach politeistycznych: istota, osoba, zwierzę, roślina lub rzecz będące przedmiotem kultu;
2. człowiek lub przedmiot bezkrytycznie uwielbiany

SJP.pl

bogacica

- Bogacica – rzeka, lewy dopływ rzeki Stobrawa

- Bogacica – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork

- Bogacica – gromada

- Bogacica – dawna gmina

Wikipedia

bogaciej

stopień wyższy od przysłówka: bogato

SJP.pl

bogacki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Kamil Bogacki – polski lekarz, wojskowy i urzędnik państwowy

- Mirosław Bogacki – polski geomorfolog

- Władysław Bogacki – polski artysta fotograf

Wikipedia

bogacko

→ bogacz (dawniej)

SJP.pl

Bogacko (niem. Rainfeld) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko. W 2010 roku wieś liczyła 97 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

bogactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) majątek, posiadane dobra o dużej wartości

(1.2) wielka ilość, różnorodność

(1.3) bycie bogatym

(1.4) w lm.: bogactwa → kosztowności, skarby

Wiktionary

Bogactwo – całkowita wartość pieniędzy i wartościowych dóbr jakie posiada osoba bądź rodzina.

Bogactwo narodowe to liczba wyprodukowanych dóbr w danym okresie na terytorium danego kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogactwo tego człowieka jest duże, ale jego głupota jest jeszcze większa.

(1.2) Drzewa sosnowe to wiecznie zielone drzewa z grubą korą i bogactwem żywicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡat͡stfɔ, AS: bogactfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatka ż., bogacenie n., bogatość ż., bogacz

przym. bogaty

przysł. bogato

czas. wzbogacić, wzbogacać

Wiktionary

bogacz

człowiek bogaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bardzo bogata

Wiktionary

- Andrzej Bogacz (1897–1962) – oficer Wojska Polskiego II, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Kazimierz Bogacz (1914–2015) – żołnierz Armii Krajowej, podpułkownik Wojska Polskiego

- Kazimierz Bogacz (1926–1979) – geolog, wykładowca akademicki

- Lidia Bogacz-Popiel (1897–1962) – aktorka teatralna i filmowa

- Zygmunt Bogacz (1758–1800) – hutnik

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Właśnie kupił sobie trzeci samochód, ten to dopiero bogacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɡat͡ʃ, AS: bogač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogactwo n.

:: fż. bogaczka ż.

czas. bogacić się, wzbogacić

przym. bogaty

przysł. bogato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krezus; przest. fortunat

Wiktionary

bogaczewo

Nazwy w Polsce

- Bogaczewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

- Bogaczewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko

- Bogaczewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

- Bogaczewo – gromada w powiecie elbląskim

- Bogaczewo – gromada w powiecie morąskim

Wikipedia

bogaczewski

kultura bogaczewska - kultura archeologiczna epoki żelaza

SJP.pl

bogaczka

kobieta bogata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bardzo bogata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta bogaczka jest tak obwieszona złotem, że ledwo je potrafi unieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡat͡ʃka, AS: bogačka

Wiktionary

Powiązane:

zob. bogacz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krezuska

Wiktionary

bogaczowice

1. Stare Bogaczowice - wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim;
2. wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim

SJP.pl

bogaczowicki

→ Bogaczowice

SJP.pl

Patrz:
Bogaczowice

bogaczyk

nazwisko

SJP.pl

bogajewicz

nazwisko

SJP.pl

- Ireneusz Bogajewicz (* 1921), polski muzyk, wirtuoz skrzypiec

- Jurek Bogajewicz (Yurek Bogayevicz, Bogayewicz, Bogajevich), właściwie: Jerzy Bogajewicz (* 1949)

Wikipedia

bogalski

nazwisko

SJP.pl

bogarde

[czytaj: BOgard] nazwisko

SJP.pl

bogarodzica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. peryfr. Maria z Nazaretu;

Wiktionary

- Bogurodzica – Matka Boża, polski archaiczny tytuł Marii z Nazaretu, matki Jezusa, nadal stosowany w prawosławiu

- Bogurodzica – średniowieczna, najstarsza polska pieśń religijna i najstarszy polski tekst poetycki

- Bogurodzica – polski film fabularny z 1939 roku w reżyserii Jana Fethkego

- Bogurodzica – obraz Józefa Brandta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogarodzico Dziewico, Dziewico! / Usłysz nas, Matko Boża, / Usłysz nas!

(1.1) Nauczycielka przepytała wszystkich z „Modlitwy do Bogarodzicy” Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogurodzica ż., Bogarodzicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bogurodzica, Bogarodzicielka, Boża Rodzicielka, Maryja, Matka Boska, Matka Boża

Wiktionary

bogarodzicielka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) teol. peryfr. Maria z Nazaretu;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ostatecznie ugruntowano cześć Maryi, ogłaszając, że jest prawdziwą Bogarodzicielką.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) Bogarodzica ż., Bogurodzica ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Boża Rodzicielka, Bogarodzica, Bogurodzica, Matka Boża, Matka Boska, Madonna, Dziewica Maryja, Maryja

Wiktionary

bogart

nazwisko, np. Humphrey Bogart [czytaj: hamfrej bogart] (1899 - 1957), aktor amerykański

SJP.pl

Bogart – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia, w hrabstwie Clarke.

Wikipedia

bogatek

chrząszcz z rodziny bogatkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. rodzaj dużego chrząszcza

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: bogatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatka ż., bogatkowate lm.

Wiktionary

bogatka

gatunek sikory, w Polsce pod ochroną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus major|Linnaeus|ref=tak., sikora bogatka;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bogatek

Wiktionary

Miejsca geograficzne

- Bogatka – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

- Bogatka – część wsi Ponętów Górny Pierwszy w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka

- Bogatka – przystanek kolejowy we wsi w województwie pomorskim.

- Bogatka – (wzniesienie) – w Karkonoszach

Biologia

- Bogatka (ptak)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przeciwieństwie do niektórych sikor obie płci bogatki ubarwione są niemalże jednakowo, ale jednak występują różnice w upierzeniu.

(1.1) Misia dostała w przedszkolu książkę o bogatkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡatka, AS: bogatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatek mzw., bogatkowate nmos., ubogi mos., bogactwo n., bogacz mos., bogaczka ż., bogacenie n., wzbogacanie n., wzbogacenie n., ubogacenie n., ubogacanie n., bogatość ż.

czas. bogacić ndk., wzbogacać ndk., wzbogacić dk., ubogacać ndk., ubogacić dk.

przysł. bogato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sikora bogatka, bogatka zwyczajna

Wiktionary

bogatkowate

rodzina chrząszczy; bogatki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Buprestidae|Leach|ref=tak., rodzina owadów z rzędu chrząszczy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki bogatkowatych są groźnymi szkodnikami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatka ż., bogacenie n., bogacz mos., bogaczka ż., bogatek mzw.

czas. bogacić ndk.

przym. bogaty

przysł. bogato

Wiktionary

bogatkowaty

o cechach bogatkowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

bogato

przysłówek

(1.1) znacznie korzystnie pod względem materialnym

(1.2) w sposób świadczący o bogactwie

(1.3) obfitując w coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I kazał sobie szyć bardzo bogato sznurami i pętlicami ozdobną taratatkę z jakimiś figlami..

Wiktionary

Powiązane:

czas. bogacić, wzbogacić, wzbogacać

rzecz. bogatkowate nmos., bogactwo n., bogacz mos., bogaczka ż., bogatka ż., bogatość ż.

przym. bogaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostatnio, zamożnie, majętnie, pomyślnie

(1.2) kosztownie, strojnie, wspaniale, wystawnie, zamożnie

(1.3) bardzo, hojnie, licznie, mocno, różnorodnie, suto, znacznie

Wiktionary

bogatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bogate; cecha tych, którzy są bogaci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogactwo n., bogatka ż.

przym. bogaty

przysł. bogato

czas. wzbogacić

Wiktionary

bogatotłuszczowy

zawierający dużo tłuszczów; wysokotłuszczowy

SJP.pl

bogatszy

stopień wyższy od przymiotnika: bogaty

SJP.pl

bogaty

1. zamożny, majętny
2. będący świadectwem zamożności; okazały, wytworny, np. "bogaty wystrój wnętrza"
3. mający dużo czegoś, np. "posiłek bogaty w węglowodany"

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody

(1.2) taki, który obfituje w coś

(1.3) dający dużą możliwość wyboru

Wiktionary

Bogaty − polski herb szlachecki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielu biznesmenów jest bogatych.

(1.2) Owoce są bogate w witaminy.

(1.3) W sklepach jest bardzo bogaty wybór produktów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡatɨ, AS: bogaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatkowate nmos., bogactwo n., bogacz m., bogaczka ż., bogacenie n., wzbogacanie n., wzbogacenie n., ubogacenie n., ubogacanie n., bogatość ż.

czas. bogacić ndk., wzbogacać ndk., wzbogacić dk., ubogacać ndk., ubogacić dk.

przysł. bogato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostatni, majętny, zamożny, zasobny; pot. dziany, nadziany, forsiasty, przy forsie; reg. śl. piniynżyty.

(1.2) obfity, zasobny, okazały, wystawny

(1.3) obfity, zasobny, rozmaity, (prze)różny, różnorodny, wieloraki

Wiktionary

bogatynia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie zgorzeleckim;

Wiktionary

Bogatynia (dawniej Rychwałd, niem. Reichenau in Sachsen, cz. Bohatyně, Rychnov) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Bogatynia. Położone na Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim, nad potokiem Miedzianka, w polskiej części Górnych Łużyc.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Teren zamknięty na linii Zgorzelec-Wałbrzych-Bogatynia znany był przez lata jako "trójkąt bermudzki", gdyż cechował się wysokim wskaźnikiem przestępczości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡaˈtɨ̃ɲa, AS: bogatỹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogatynianin m., bogatynianka ż.

przym. bogatyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pot. Bagdad (określenie nadane przez mieszkańców)

Wiktionary

bogatynianin

mieszkaniec Bogatyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bogatyni

(1.2) osoba pochodząca z Bogatyni, urodzona w Bogatyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡatɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: bogatỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogatynia ż.

:: fż. bogatynianka ż.

przym. bogatyński

Wiktionary

bogatynianka

mieszkanka Bogatyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bogatyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡatɨ̃ˈɲãnka, AS: bogatỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogatynia ż.

:: fm. bogatynianin m.

przym. bogatyński

Wiktionary

bogatyński

→ Bogatynia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bogatyni, związany z Bogatynią

Wiktionary

Patrz:
Bogatynia
Przykłady

(1.1) (…) bogatyńska policja dwukrotnie odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡaˈtɨ̃j̃sʲci, AS: bogatỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogatynia ż., bogatynianin m., bogatynianka ż.

Wiktionary

bogda

imię żeńskie

SJP.pl

- Bogdana – imię żeńskie

- Bohdana – ukraińska samobieżna haubicoarmata

Wikipedia

bogdaj

dawniej: bodaj

SJP.pl

Bogdaj – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sośnie, ok. 19 km na południowy zachód od Ostrowa Wlkp.

Przed 1932 rokiem miejscowość położona była w powiecie odolanowskim. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bogdaj, po jej zniesieniu w gromadzie Sośnie. w latach 1975–1998 w województwie kaliskim, w latach 1932–1975 i od 1999 w powiecie ostrowskim.

Wikipedia

bogdajby

partykuła "bogdaj" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

bogdajże

dawniej: bodajże (chyba, podobno, być może)

SJP.pl

bogdalec

Bogdalec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

bogdan

dawniej: ukochany mężczyzna; bohdan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bogdana

Wiktionary

Bogdan, Bogudan, Bogodan, Bohdan, Bodan – męskie imię pochodzenia słowiańskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogdan wreszcie zaakceptował trudny charakter swojego pasierba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɡdãn, AS: bogdãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogna ż., Bogdanostwo lm m., Bogdanowa ż.

:: zdrobn. Bodek m., Bodzio m., Bogdanek m., Boguś m.

:: fż. Bogdana ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bohdan (wariant fonetyczny)

Wiktionary

bogdana

dawniej: ukochany mężczyzna; bohdan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od Bogdan

Wiktionary

- Bogdana – imię żeńskie

- Bohdana – ukraińska samobieżna haubicoarmata

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogdana to rzadkie imię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogdan mos.

Wiktionary

bogdanek

przenośnie: ukochana kobieta

SJP.pl

bogdania

Hospodarstwo Mołdawskie (rum. Principatul Moldovei; st.-słow. Землѧ Молдавскаѧ) – państwo historyczne rozciągające się na terenie Wyżyny Mołdawskiej pomiędzy Karpatami Wschodnimi a Dniestrem, istniejące od XIV do XIX w. W latach 1387–1497 lenno Korony Królestwa Polskiego, a następnie lenno Imperium Osmańskiego.

Wikipedia

bogdaniec

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

Nazwy w Polsce

- Bogdaniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec

- Bogdaniec – kolonia w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Zabłudów

- Bogdaniec – gajówka w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów

- Bogdaniec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Tolkmicko

- Bogdaniec – osada w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim w gminie Sochaczew

- Bogdaniec – gromada

- Bogdaniec – stacja kolejowa w Bogdańcu, w województwie lubuskim

Wikipedia

bogdaniecki

dotyczący miasta Bogdaniec

SJP.pl

bogdaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogdany lub z nią związany

SJP.pl

bogdaniuk

nazwisko

SJP.pl

bogdanka

przenośnie: ukochana kobieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziś żart. ukochana, wybranka, dama serca

Wiktionary

- Bogdanka – kopalnia węgla kamiennego

- Bogdanka – klub piłkarski z Łęcznej

- Bogdanka – sztuczne lodowisko w Poznaniu

Obiekty geograficzne

- Bogdanka – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gm. Drawno

- Bogdanka – osada w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gm. Brzeziny

- Bogdanka – potok, dopływ Warty na terenie Poznania

- Bogdanka – skała w Grupie Skał Kroczyckich na Wyżynie Częstochowskiej

- Bogdanka – struga, dopływ Łarpi

- Bogdanka – struga, dopływ Maszówka

- Bogdanka – strumień w województwie zachodniopomorskim, w Szczecinie

- Bogdanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gm. Puchaczów

- Bogdanka – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gm. Brzeziny

- Bogdanka – część wsi Pniewo-Czeruchy w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem kwiaty dla swej bogdanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɡˈdãnka, AS: bogdãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogdan m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dulcynea

Wiktionary

bogdanostwo

Bogdan z małżonką; Bogdanowie

SJP.pl

bogdanowice

Bogdanowice (niem. Badenau, do 1936 r. Badewitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia

bogdanowicz

nazwisko

SJP.pl

Miejscowość

- Bogdanowicz (miasto)

Nazwisko

- Leszek Bogdanowicz ps. także Bob Roy, właśc. Bogusław Grzyb

- Mariusz Bogdanowicz – polski muzyk jazzowy

- Marta Bogdanowicz – prof. dr hab., psycholog kliniczny dziecięcy

- Paweł Bogdanowicz – rosyjski wojskowy

- Piotr Bogdanowicz – generał Armii Radzieckiej

- Piotr Bogdanowicz – doktor habilitowany prawa, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, radca prawny

- Stanisław Bogdanowicz – polski duchowny katolicki

- Stefan Bogdanowicz – dynasta mołdawski

- Wiaczesław Bogdanowicz – białoruski teolog prawosławny

Wikipedia

bogdanowie

dawniej: ukochany mężczyzna; bohdan

SJP.pl

bogdanówka

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Lokalizacje w Polsce

- Bogdanówka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Tokarnia

- Bogdanówka – część wsi Buśno w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Białopole

- Bogdanówka – osiedle miasta Tarnobrzeg

- Bogdanówka – część miasta Sucha Beskidzka

- Bogdanówka – dawna gmina wiejska w powiecie zborowskim województwa tarnopolskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

przym. bogdanówecki

Wiktionary

bogdanowski

nazwisko

SJP.pl

Bogdanowski, Bogdanowska

- Janusz Bogdanowski – polski architekt

- Monika Bogdanowska – polska konserwator zabytków

- Tadeusz Bogdanowski – polski chirurg

- Włatko Bogdanowski – macedoński szachista

- Władysław Bogdanowski – polski dziennikarz

Wikipedia

bogdanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogdana lub z nim związany

SJP.pl

bogdański

nazwisko

SJP.pl

bogdar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy późnym rankiem Winea zeszła na śniadanie, Bogdar i Ben rozmawiali już z jakimś tęgim jegomościem, zapewne zarządcą którejś z karawan lub podróżnych konwojów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożydar m., fż. Bogdara

Wiktionary

bogdaszowice

Bogdaszowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Wikipedia

bogdałów

Bogdałów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Brudzew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

bogdychan

tytuł cesarza chińskiego lub władców mongolskich

SJP.pl

bogdziewicz

nazwisko

SJP.pl

boghead

[czytaj: boghed] rodzaj węgla powstałego ze szczątków roślin wodnych; boghed

SJP.pl

Wikipedia

boghed

rodzaj węgla powstałego ze szczątków roślin wodnych; boghead

SJP.pl

Wikipedia

bogini

istota rodzaju żeńskiego będąca obiektem kultu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. etn. bóstwo płci żeńskiej

(1.2) przen. żart. piękna kobieta godna hołdów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej świątyni oddawano cześć bogini Wenus.

(1.2) O żono, bogini ty moja!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɟĩɲi, AS: boǵĩńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bóg m., bożek m., bóstwo n., boskość ż., ubóstwianie n., ubóstwienie n., bożyc m., bożnica ż., pobożność ż.

:: zdrobn. boginka ż.

:: fm. bóg m.

czas. ubóstwiać ndk., ubóstwić dk.

przym. boży, boski, bożnicowy, pobożny

wykrz. przebóg

przysł. bosko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boginka

Wiktionary

boginka

w mitologii słowiańskiej: każdy z demonów wód, lasów i pól, mający postać kobiety pięknej i uwodzicielskiej lub odrażająco brzydkiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. każdy z demonów wód, lasów i pól mający postać kobiety

Wiktionary

Boginka (także: dziwożona, mamuna, rusałka) – w przedchrześcijańskich wierzeniach Słowian demon żeński, będący personifikacją sił przyrody, wrogi wobec ludzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boginki zagrażały człowiekowi na wiele sposobów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg mos., przebóstwienie n., bóstwo n., Bóg mos., bogini ż.

wykrz. przebóg

przysł. bosko

Wiktionary

boglewice

Boglewice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Jasieniec. Leży nad Czarną.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Boglewice, po jej zniesieniu w gromadzie Jasieniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

bogna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bogna – staropolskie imię żeńskie stanowiące formę pochodną (zdrobniałą) od imion rozpoczynających się na Bog-, początkowo zarówno męską, jak i żeńską. Istnieją również hipotezy, że imię to mogło być wymyślone przez kronikarza Jana Długosza, w którego pismach pojawia się po raz pierwszy, lub służyć jako zdrobnienie od imienia Benigna. W źródłach polskich poświadczone w XV wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wracali pamięcią do spotkań z Leopoldem Tyrmandem ludzie, którzy byli pierwowzorami bohaterów Złego oraz jego żony i kochanki, w tym Bogna, legendarna polska Lolita z łamów Dziennika 1954.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɡna, AS: bogna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogdan m.

Wiktionary

bogniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogny lub z nią związany

SJP.pl

bogobójca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto zabił boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) konflikt między chrześcijanami a Żydami postrzegano jako spór między braćmi; w średniowieczu Żydów określano częściej jako bratobójców niż jako bogobójców (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogobójstwo n.

:: fż. bogobójczyni ż.

przym. bogobójczy

Wiktionary

bogobojnie

przysłówek

(1.1) zachowując przykazania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starała się żyć bogobojnie, nie szukając z nikim zwady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bogobojny

rzecz. bogobojność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pobożnie, religijnie, świątobliwie

Wiktionary

bogobojniej

stopień wyższy od przysłówka: bogobojnie

SJP.pl

bogobojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bogobojny

SJP.pl

bogobojność

życie w zgodzie z zasadami wyznawanej religii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. odprzym. cecha tego, co jest bogobojne; cecha tych, którzy są bogobojni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bogobojny

przysł. bogobojnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pobożność, nabożność, religijność, świątobliwość

Wiktionary

bogobojny

żyjący zgodnie z zasadami wyznawanej religii

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) rel. książk. bojący się gniewu boga lub bóstw

(1.2) rel. książk. zgodny z zasadami wyznawanej religii

(1.3) rel. książk. żyjący zgodnie z zasadami wyznawanej religii

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Wśród grzeszników jedynie Noe, mąż bogobojny, znalazł upodobanie w oczach Pańskich.

(1.3) Był bardzo pobożny i bogobojny, pościł i chciał, żeby inni pościli.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogobojność ż.

przysł. bogobojnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) nabożny, pobożny, zbożny, wierzący, religijny, świątobliwy; wulg. świętojebliwy

Wiktionary

bogoburczy

→ bogoburstwo

SJP.pl

Patrz:
bogoburstwo

bogoburstwo

1. występowanie przeciw Bogu lub autorytetom religijnym;
2. dawniej, w mitologii: wojna bogów

SJP.pl

bogocianin

mieszkaniec Bogoty (stolicy Kolumbii); bogotanin

SJP.pl

bogocianka

mieszkanka Bogoty (stolicy Kolumbii); bogotanka

SJP.pl

bogociański

przymiotnik od: Bogota (stolica Kolumbii); bogotański

SJP.pl

bogol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Łowicz. bogacz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. bogolka

Wiktionary

bogolka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łowicz. bogaczka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fm. bogol

Wiktionary

bogomędrzec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. teolog.

Wiktionary

bogomice

Bogomice (niem. Biegnitz) – zniesiona wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla. W związku ze szkodliwym działaniem Huty Miedzi Głogów, która znajdowała się na drugim brzegu Odry, mieszkańcy zostali wysiedleni do okolicznych miejscowości, a domy rozebrane.

W latach 1960–1972 wieś była siedzibą gromady Bogomice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Wikipedia

bogomilizm

średniowieczny ruch religijno-społeczny powstały wśród Słowian bałkańskich, który krytykował duchowieństwo i feudalizm; bogomili, bogomolcy

SJP.pl

Bogomili, bogomiłowie lub bogomilcy (bułg. Богомили) – wyznawcy synkretycznej sekty chrześcijańskiej, łączącej zaratustriański dualizm z chrześcijaństwem. Nazwa bogomił oznacza w języku bułgarskim miły Bogu. Jedną z prawd wiary bogomiłów było to, że Bóg ma dwóch synów – młodszego Jezusa i starszego Satanaela.

Wikipedia

bogomilski

→ bogomił

SJP.pl

Patrz:
bogomił

bogomił

wyznawca bogomilizmu (średniowiecznego ruchu religijno-społecznego); bogomolec

SJP.pl

bogomiłka

→ bogomił

SJP.pl

bogomiłowie

wyznawca bogomilizmu (średniowiecznego ruchu religijno-społecznego); bogomolec

SJP.pl

Bogomili, bogomiłowie lub bogomilcy (bułg. Богомили) – wyznawcy synkretycznej sekty chrześcijańskiej, łączącej zaratustriański dualizm z chrześcijaństwem. Nazwa bogomił oznacza w języku bułgarskim miły Bogu. Jedną z prawd wiary bogomiłów było to, że Bóg ma dwóch synów – młodszego Jezusa i starszego Satanaela.

Wikipedia

bogomodlca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. ktoś, kto modli się do Boga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔ̃ˈmɔtl̥t͡sa, AS: bogõmotl̦ca

Wiktionary

bogomolec

wyznawca bogomilizmu (średniowiecznego ruchu religijno-społecznego); bogomił

SJP.pl

bogomyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. kontemplacja o Bogu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od tego czasu Magdalena świat opuściła, udając się na pokutę za grzechy swoje i na bogomyślność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: bogõmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

przym. bogomyślny

przysł. bogomyślnie

Wiktionary

bogoniowice

Bogoniowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Ciężkowice.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bogoniowice, po jej zniesieniu w gromadzie Ciężkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

bogoojczyźnianość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bogoojczyźniane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę, że klikowość i prywata, zaściankowość i klerykalizm, tromtadracja i „bogoojczyźnianość" jednych i drugich nie były jedynymi rozczarowaniami, jakie zraziły go do politycznej działalności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bogoojczyźniany

przysł. bogoojczyźnianie

Wiktionary

bogoojczyźniany

ironicznie: nacechowany obrzędowym, zewnętrznym patriotyzmem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w patetyczny sposób odwołujący się do haseł patriotycznych i religijnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, ogół emigrantów, wielce czuły na bogoojczyźniany frazes i radykalną retorykę, dawał się w ten sposób dzielić, skłócać i prowadzać na manowce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔːjt͡ʃɨʑˈɲãnɨ, AS: bog•oi ̯čyźńãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogoojczyźnianość ż.

Wiktionary

bogoria

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. polski herb szlachecki;
4. szczyt w Górach Kruczych;
5. jezioro w Kenii

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Bogoria – miasto (1870–2023 wieś) w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

- Bogoria – gmina w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim.

- Bogoria – nieczynna wąskotorowa stacja kolejowa w Bogorii.

Wikipedia

bogorianin

mieszkaniec Bogorii (miasta w Polsce)

SJP.pl

bogorianka

mieszkanka Bogorii (miasta w Polsce)

SJP.pl

bogorodsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Nogińsk (nazwa oficjalna do 1930 roku);

Wiktionary

Bogorodsk (ros. Богоро́дск) – miasto w Rosji, w obwodzie niżnonowogrozskim. W 2010 roku liczyło 35 499 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bogorodski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. Nogińsk; war. Bogorodzk

Wiktionary

bogorodzk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. Nogińsk (polska nazwa stosowana do 1930 roku)

Wiktionary

Nogińsk (ros. Ногинск) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Klaźmą (dopływ Oki). Około 103,9 tys. mieszkańców (2020).

Prawa miejskie od 1781 roku, poprzednie nazwy: Rogoża (do 1506), Stary Rogoski Jam (1506–1781), Bogorodsk (1781–1930). Obecna nazwa miasta upamiętnia rewolucjonistę Wiktora Nogina (1878–1924). W latach 1781–1929 Bogorodsk (w źródłach polskich także Bogorodzk) był stolicą powiatu (ujezdu) bogorodskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bogorodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bogorodsk

Wiktionary

bogorodzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bogorodzkiem, dotyczący Bogorodzka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogorodzk mrz.

Wiktionary

bogoryja

Bogoryja lub Bogoria (niem. Buckelwasser) – potok górski w południowo-zachodniej Polsce, w woj. dolnośląskim w Sudetach Wschodnich w Masywie Śnieżnika.

Górski potok, prawy dopływ Wilczki należący do dorzecza Odry i zlewiska Morza Bałtyckiego. Potok na całej długości położony jest w Śnieżnickim Parku Krajobrazowym. Wypływa na północnym zboczu Żmijowca na wysokości około 1100 m n.p.m. w postaci dwóch drobnych cieków, które niżej na wysokości 900 m n.p.m. łączą się w jeden potok. Źródła położone są w lesie świerkowym na granicy górnego regla. W górnym biegu, potok spływa stromą, głęboko wciętą doliną porośniętą lasem świerkowym, oddzielającą Jaworową Kopę od Smrekowca, płynie w kierunku Międzgórza do ujścia, gdzie na wysokość 580 m n.p.m. w miejscu zwanym Jamą zbiega się z rzeką Wilczką. Zasadniczy kierunek biegu Bogoryji jest zachodni, w dolnym biegu potoku położona jest miejscowość Międzgórze. Jest to potok górski zbierający wody z północnych zboczy Żmijowca i Smrekowca oraz z południowego zbocza Jaworowej Kopy. Potok na całej długości jest nieuregulowany o bardzo wartkim prądzie wody. Potok charakteryzuje się niewyrównanym spadkiem i zmiennymi wodostanami, średni spad wynosi 105 promili.

Wikipedia

bogoryjski

związany z Bogorią

SJP.pl

bogota

stolica Kolumbii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Kolumbii;

(1.2) geogr. szczyt górski w Górach Tokajsko-Slańskich we wschodniej Słowacji;

Wiktionary

Bogota (hiszp. Bogotá; poprzednia nazwa oficjalna Santa Fe de Bogotá) – miasto w Ameryce Południowej, stolica Kolumbii. Stanowi od 1995 Dystrykt Stołeczny Bogoty (Distrito Capital), a jest także stolicą departamentu Cundinamarca. W 2018 roku miasto liczyło ponad 7,3 mln mieszkańców. Jest to trzecie pod względem wielkości (po São Paulo i Limie) miasto w Ameryce Południowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Bogoty|Ms=Bogocie.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miasto

(1.2) szczyt

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Kolumbia

(1.2) Góry Tokajsko-Slańskie

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bogotanin m., bogocianin m., bogotanka ż., bogocianka ż.

przym. bogotański, bogociański

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|hiszp|Bogotá.

(1.2) etym|słowacki|Bogota.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bogota

* arabski: (1.1) بوغوتا ż.

* asturyjski: (1.1) Bogotá ż.

* baskijski: (1.1) Bogota

* białoruski: (1.1) Багата ż.

* czeski: (1.1) Bogotá ż.

* esperanto: (1.1) Bogoto

* hiszpański: (1.1) Bogotá ż.

* islandzki: (1.1) Bógóta

* litewski: (1.1) Bogota ż.

* łotewski: (1.1) Bogota ż.

* macedoński: (1.1) Богота ż.

* niemiecki: (1.1) Bogotá n.

* nowogrecki: (1.1) Μπογκοτά ż.

* rosyjski: (1.1) Богота ż.

* słowacki: (1.1) Bogota ż.

* szwedzki: (1.1) Bogotá n.

* ukraiński: (1.1) Богота ż.

* włoski: (1.1) Bogotà ż.

źródła.

== Bogota (język angielski.) ==

thumb|Bogota (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Bogota.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bogota (miasto)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡɔta, AS: bogota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogotanin m., bogocianin m., bogotanka ż., bogocianka ż.

przym. bogotański, bogociański

Wiktionary

bogotanin

mieszkaniec Bogoty (stolicy Kolumbii); bogocianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bogoty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔˈtãɲĩn, AS: bogotãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogota ż.

:: fż. bogotanka ż.

przym. bogotański

Wiktionary

bogotanka

mieszkanka Bogoty (stolicy Kolumbii); bogocianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bogoty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔˈtãnka, AS: bogotãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogota ż.

:: fm. bogotanin mos.

przym. bogotański

Wiktionary

bogotański

przymiotnik od: Bogota (stolica Kolumbii); bogociański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Bogota, dotyczący Bogoty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡɔˈtãj̃sʲci, AS: bogotãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogota ż., bogotanin m., bogocianin m., bogotanka ż., bogocianka ż.

przym. bogociański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bogociański

Wiktionary

bogożerca

potocznie: osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co jest związane z Bogiem lub bogami

SJP.pl

bogracz

węgierska zupa gulaszowa

SJP.pl

Bogracz (węg. bogrács) – w kuchni węgierskiej rodzaj kociołka służącego do przyrządzania potraw nad ogniskiem. Mianem tym często określa się też gotowaną w nim zupę gulaszową.

Wikipedia

boguchwalanin

mieszkaniec Boguchwały (miasta w Polsce)

SJP.pl

boguchwalanka

mieszkanka Boguchwały (miasta w Polsce)

SJP.pl

boguchwaliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Boguchwały lub z nią związany

SJP.pl

boguchwalski

przymiotnik od: Boguchwała

SJP.pl

boguchwał

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Boguchwała

Wiktionary

Boguchwał, Bogchwał, Bochwał, Boguchał, Bogufał, Bogofał, Bogfał, Bofał – staropolskie imię męskie, złożone z członu Bogu- ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -chwał ("chwalić, sławić, dziękować"). Prawdopodobnie oznaczało "tego, który sławi szczęście", późn. "tego, który sławi Boga". Zob. też Chwalibog, Chwaliboż, Falibog, Faliboż.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żona Boguchwała łapała pijawki i sprzedawała je aptekarzowi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Boguś m.

:: fż. Boguchwała ż.

przym. Boguchwałowy

Wiktionary

boguchwała

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Boguchwał

Wiktionary

Boguchwała (do 1728 Piotraszówka) – miasto w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, siedziba gm. Boguchwała, na Podgórzu Rzeszowskim, nad Wisłokiem, graniczące z Rzeszowem przy trasie europejskiej E371.

Miasto jest siedzibą parafii pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Boguchwała w diecezji rzeszowskiej, a także Zakładów Porcelany Elektrotechnicznej ZAPEL, największego z trzech w kraju i liczącego się w skali światowej producenta izolatorów porcelanowych i kompozytowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdego ranka o świtaniu Boguchwała wychodziła boso na łąkę.

(1.2) Dopiero w Boguchwale zegarmistrz naprawił Jackową kukułkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuxˈfawa, AS: boguχfau̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Bogusia ż.

:: fm. Boguchwał m.

przym. Boguchwałowy

Wiktionary

boguchwałostwo

Boguchwał z małżonką; Boguchwałowie

SJP.pl

boguchwałowice

Boguchwałowice (ros. Богухваловицы, nazwa wsi obowiązującą w czasach zaboru rosyjskiego) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Mierzęcice, nad zbiornikiem Przeczyce (nazywanym czasami Zalewem Przeczycko-Siewierskim) - mimo że duża większość obszaru zalewu mieści się właśnie tutaj. Oddalona od Katowic o około 35 km.

Wikipedia

boguchwałowie

imię męskie

SJP.pl

boguchwałowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Boguchwała lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Boguchwała

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dopiero w Cieszynie zegarmistrz naprawił Boguchwałową kukułkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguchwał mos., Boguchwała ż.

Wiktionary

bogucice

Bogucice (niem. Bogutschütz) – część oraz dzielnica Katowic, położona w północnej części miasta, na Wzgórzach Chorzowskich, granicząca z Dąbrówką Małą, Szopienicami-Burowcem, Zawodziem, Śródmieściem, Koszutką, Wełnowcem-Józefowcem i miastem Siemianowice Śląskie. Jest jedną z najmniejszych dzielnic miasta i pełni ona funkcje głównie mieszkaniowe oraz związane z działalnością kulturalną, prowadzoną w położonej tutaj Strefie Kultury, w której siedzibę ma Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia oraz Muzeum Śląskie.

Wikipedia

bogucin

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 7 podstawowych

- Bogucin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Niechlów

- Bogucin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki

- Bogucin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów

- Bogucin – część wsi Wilczyska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska

- Bogucin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna

- Bogucin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko

- Bogucin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż

- Bogucin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz

Wikipedia

bogucino

Bogucino – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.Według danych z 30 czerwca 2009 wieś miała 210 stałych mieszkańców.

Przy zachodniej części wsi płynie struga Nieciecza.

Wikipedia

bogucki

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bogucki (1904–1978) – aktor

- Antoni Bogucki (1880–1956) – prawnik, senator

- Arkadiusz Bogucki (ur. 1979) – prezydent Skarżyska-Kamiennej

- Dariusz Bogucki (1927–2002) – żeglarz

- Jacek Bogucki (ur. 1959) – polityk, inżynier

- Józef Symeon Bogucki (1816–1855) – powieściopisarz

- Karol Bogucki (1868–1941) – ksiądz

- Kasper Bogucki (????) – pułkownik

- Marek Bogucki (ur. 1968) – aktor

- Michał Konstanty Bogucki (1860–1935) – filolog

- Mieczysław Adam Bogucki (1884–1965) – biolog

- Roman Bogucki (1904–1943) – oficer GL

- Ryszard Bogucki (ur. 1969) – biznesmen, zabójca

- Tadeusz Bogucki (1921–1986) – aktor

- Teofil Bogucki (1908–1987) – duchowny

- Wacław Bogucki (1884–1937) – komunista

- Wincenty Bogucki (1871–1929) – lekarz

- Władysław Bogucki (1910–1992) – inżynier, rektor

- Zbigniew Bogucki (ur. 1956) – koszykarz

- Zbigniew Bogucki (ur. 1980) – polityk, prawnik

Wikipedia

bogudar

dawne imię męskie

SJP.pl

Bogodar, Bogudar – imię męskie pochodzenia słowiańskiego.

Wikipedia

bogufalec

Boguchwał, Bogchwał, Bochwał, Boguchał, Bogufał, Bogofał, Bogfał, Bofał – staropolskie imię męskie, złożone z członu Bogu- ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -chwał ("chwalić, sławić, dziękować"). Prawdopodobnie oznaczało "tego, który sławi szczęście", późn. "tego, który sławi Boga". Zob. też Chwalibog, Chwaliboż, Falibog, Faliboż.

Wikipedia

bogufał

Boguchwał, Bogchwał, Bochwał, Boguchał, Bogufał, Bogofał, Bogfał, Bofał – staropolskie imię męskie, złożone z członu Bogu- ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -chwał ("chwalić, sławić, dziękować"). Prawdopodobnie oznaczało "tego, który sławi szczęście", późn. "tego, który sławi Boga". Zob. też Chwalibog, Chwaliboż, Falibog, Faliboż.

Wikipedia

bogumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogumiły lub z nią związany

SJP.pl

bogumin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach położone u ujścia Olzy do Odry;

Wiktionary

Bogumin (cz. Bohumín, niem. Oderberg) – miasto na Śląsku Cieszyńskim w Czechach, w kraju morawsko-śląskim przy granicy z Polską. Położone jest przy ujściu Olzy do Odry, w Kotlinie Ostrawskiej.

Obecny organizm miejski jest wynikiem połączenia mającego swe korzenie w XIV wieku Bogumina (obecnie Stary Bogumin) z wyrosłym w XIX wieku wokół stacji kolejowej przemysłowym Nowym Boguminem oraz kilku okolicznych gmin, po raz pierwszy w 1949 roku.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bogumiński

Wiktionary

bogumiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boguminem, dotyczący Bogumina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogumin mrz.

Wiktionary

bogumir

dawne imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Bogumił, Bogomił, Bogmił, Bogomieł, Bogmieł, Bogumieł – staropolskie imię męskie. Wywodzi się ze złożenia członów: Bog- („Bóg”, ale pierwotnie w znaczeniu „los, dola, szczęście”) oraz -mił („miły”). Oznacza więc: „miły Bogu” (lecz uprzednio mogło znaczyć „ten, któremu los sprzyja”). Imiona słowiańskie ze składnikami Bog- (np. Bogumił czy Bogusław) mogą być także słowiańskim naśladownictwem irańskich imion używanych w czasach od VI do IV wieku p.n.e., takich jak Bagafarna („mający sławę od Boga”).

Wikipedia

bogumił

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bogumiła

Wiktionary

Bogumił, Bogomił, Bogmił, Bogomieł, Bogmieł, Bogumieł – staropolskie imię męskie. Wywodzi się ze złożenia członów: Bog- („Bóg”, ale pierwotnie w znaczeniu „los, dola, szczęście”) oraz -mił („miły”). Oznacza więc: „miły Bogu” (lecz uprzednio mogło znaczyć „ten, któremu los sprzyja”). Imiona słowiańskie ze składnikami Bog- (np. Bogumił czy Bogusław) mogą być także słowiańskim naśladownictwem irańskich imion używanych w czasach od VI do IV wieku p.n.e., takich jak Bagafarna („mający sławę od Boga”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogumił wrócił z Kalińca rozpromieniony i rozmowny jak nigdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡũmʲiw, AS: bogũmʹiu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogumiła ż., Bogumiłostwo n.

:: zdrobn. Boguś m.

Wiktionary

bogumiła

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Bogumił

Wiktionary

Bogumiła, Bogmiła – staropolskie imię żeńskie złożone z członów Bog- („Bóg”, ale pierwotnie „los, dola, szczęście”) i -miła („miła”). Znaczenie imienia „miła Bogu”, lecz pierwotnie mogło ono oznaczać „ta, której los sprzyja”. Odpowiedniki męskie to Bogumił, Bogomił, Bogmił, Bogomieł i Bogmieł. W źródłach poświadczone od XIII wieku. Występuje w „Sielankach” J. B. Zimorowicza i w wierszach Andrzeja Morsztyna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡũˈmʲiwa, AS: bogũmʹiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Bogumił m.

Wiktionary

bogumiłostwo

Bogumił z małżonką; Bogumiłowie

SJP.pl

bogumiłowice

Nazwy w Polsce

- Bogumiłowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce

- Bogumiłowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wierzchosławice

- Bogumiłowice – gromada w powiecie pajęczańskim

- Bogumiłowice – gromada w powiecie tarnowskim

- Bogumiłowice – stacja kolejowa w Bogumiłowicach, w województwie małopolskim

Wikipedia

bogumiłowie

imię męskie

SJP.pl

bogumiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogumiła lub z nim związany

SJP.pl

bogunia

zdrobnienie od: Bogumiła, Bogusława (imiona żeńskie); Bogusia

SJP.pl

bogunice

Bogunice (niem. Bogunitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Lyski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

boguniewo

Boguniewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

bogurad

imię męskie

SJP.pl

Bogurad, Bogured – staropolskie imię męskie złożone z członów Bog- ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -rad ("być zadowolonym, chętnym, cieszyć się"). Mogło zatem oznaczać "ten, który jest pozytywnie nastawiony do Boga" albo "ten, który cieszy się szczęściem".

Bogurad imieniny obchodzi 24 lutego, 28 lutego, 28 maja.

Podobne imiona: Bogdał, Bogdaj, Bogdasz, Bogudar, Boguchwał, Bogumił, Bogumysław, Bogusąd, Bogusław, Bogwiedz.

Wikipedia

bogurada

imię żeńskie

SJP.pl

boguradostwo

Bogurad z małżonką; Boguradowie

SJP.pl

boguradowie

imię męskie

SJP.pl

boguradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogurada lub z nim związany

SJP.pl

boguradziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogurady lub z nią związany

SJP.pl

bogurodzica

1. tytuł Marii z Nazaretu; Matka Boska;
2. najstarsza polska pieśń religijna, w średniowieczu pełniąca funkcję hymnu państwowego Polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. rel. peryfr. Maria z Nazaretu;

(1.2) liter. tytuł najstarszej polskiej pieśni kościelnej;

Wiktionary

- Bogurodzica – Matka Boża, polski archaiczny tytuł Marii z Nazaretu, matki Jezusa, nadal stosowany w prawosławiu

- Bogurodzica – średniowieczna, najstarsza polska pieśń religijna i najstarszy polski tekst poetycki

- Bogurodzica – polski film fabularny z 1939 roku w reżyserii Jana Fethkego

- Bogurodzica – obraz Józefa Brandta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chcąc oddać cześć Bogurodzicy, cenobici zaśpiewali wspaniały akatyst.

(1.2) Autor chrześcijańskiej „Bogurodzicy” jest nieznany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogarodzica ż., Bogarodzicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bogarodzica, Bogarodzicielka, Boża Rodzicielka, Maryja, Matka Boska, Matka Boża

Wiktionary

bogurzyn

Bogurzyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wiśniewo.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Doroty należącej do dekanatu mławskiego zachodniego.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bogurzyn, po jej zniesieniu w gromadzie Kowalewko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

bogurzynek

Bogurzynek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wiśniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2011 wieś liczyła 332 mieszkańców. Sołtysem wsi od 2019 jest Katarzyna Szklarska.

Wikipedia

bogus

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bogdan

(1.2) zdrobn. od: Bogumił

(1.3) zdrobn. od: Bogumir

(1.4) zdrobn. od: Bogusław

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. Bogdan mos., Bodek mos., Bodzio mos., Bogdanek mos., Bogdana ż., Bogna ż., Bogdanostwo lm m., Bogdanowa ż., Bogdaniuk mos./ż.

(1.2)

:: rzecz. Bogumił mos., Bogumiła ż., Bogumiłostwo n.

(1.4)

:: rzecz. Bogusław mos., Bogusławowa ż., Bogusławówna ż., Bogusławostwo lm m., Bogusława ż., Bogusiowa ż., Bogusiówna ż., Bogusz mos./ż., Bohusz mos./ż., Boguta mos./ż., Sław mos., Sławek mos.

:: przym. Bogusławowy, Bogusiowy

Wiktionary

bogusąd

dawne imię męskie

SJP.pl

Bogusąd – staropolskie imię męskie, złożone z członów Bogu- ("Bóg", "Boga", ale pierwotnie "los, dola, szczęście") i -sąd ("sądzić"). Być może znaczyło pierwotnie "ten, któremu sądzone jest szczęście".

Bogusąd imieniny obchodzi 13 stycznia.

Wikipedia

bogusia

zdrobnienie od: Bogumiła, Bogusława (imiona żeńskie); Bogunia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. Bogusława

(1.2) zdrobn. Bogumiła

(1.3) zdrobn. Bogna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguchwała ż.

Wiktionary

bogusiewicz

nazwisko

SJP.pl

bogusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogusi lub z nią związany

SJP.pl

bogusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogusia lub z nim związany

SJP.pl

boguśka

zdrobnienie od: Bogumiła

SJP.pl

boguski

nazwisko

SJP.pl

Boguski, Boguska – polskie nazwisko które w Polsce nosi około tysiąca osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Dariusz Boguski (ur. 31 maja 1958 w Białymstoku) – polski polityk i przedsiębiorca, poseł na Sejm I kadencji.

- Jan Boguski (ur. 1966) - pisarz regionalista, działacz społeczny.

- Józef Boguski (ur. 1853, zm. 1933) – polski chemik, profesor Politechniki Warszawskiej.

- Rafał Boguski (ur. 9 czerwca 1984 w Ostrołęce) – piłkarz grający na pozycji napastnika lub pomocnika.

Wikipedia

bogusz

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Bogusz – alternatywna forma imienia Bogusław

- Bogusz – nazwisko pochodzące od imienia Bogusz

- Bogusz Bilewski – polski aktor

- Bogusz − polski herb szlachecki

Wikipedia

boguszewicz

nazwisko

SJP.pl

boguszewiec

Boguszewiec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

boguszewo

W Polsce

- Boguszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Gruta

- Boguszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki

- Boguszewo – kolonia w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Trzcianne

- Boguszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn

Wikipedia

boguszewski

nazwisko

SJP.pl

Boguszewski (forma żeńska: Boguszewska; liczba mnoga: Boguszewscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 3377 osoby.

Wikipedia

boguszki

2 miejscowości w Polsce:

- Boguszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna

- Boguszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Trzcianne

Wikipedia

boguszków

Boguszków – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Magnuszew.

Wieś szlachecka Boguszkowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wareckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Rozniszewie.

Wikipedia

boguszostwo

Bogusz z małżonką; Boguszowie

SJP.pl

boguszów

1. dzielnica miasta Boguszów-Gorce;
2. miasto na Dolnym Śląsku w latach 1499-1973

SJP.pl

Polska

- Boguszów – do 1973 roku samodzielne miasto w województwie wrocławskim, obecnie dzielnica miasta Boguszów-Gorce (województwo dolnośląskie)

Czechy

- Bohušov – wieś na Śląsku Cieszyńskim, w kraju morawsko-śląskim

Wikipedia

boguszów-gorce

miasto w Polsce

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Boguszów-Gorce (Boguszów: niem. Gottesberg; Gorce: niem. Rothenbach) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego. Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 14 349 mieszkańców (299. miejsce w kraju). Od 2013 r. jest to największe miasto powiatu wałbrzyskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boguszów-Gorce jest połączony koleją z trzema miastami: Wałbrzychem, Marciszowem i Mieroszowem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuʃuv‿ˈɡɔrt͡sɛ, AS: bogušuv‿gorce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boguszowianin mos., boguszowianka ż.

przym. boguszowski

Wiktionary

boguszowianin

mieszkaniec Boguszowa-Gorców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Boguszowa-Gorców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bogušovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszów-Gorce mrz.

:: fż. boguszowianka ż.

przym. boguszowski

Wiktionary

boguszowianka

mieszkanka Boguszowa-Gorców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Boguszowa-Gorców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuʃɔˈvʲjãnka, AS: bogušovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszów-Gorce mrz.

:: fm. boguszowianin mos.

przym. boguszowski

Wiktionary

boguszowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa części kilku polskich miast i przysiółka;

(1.2) hist. geogr. historyczna polska wieś włączona w 1973 do Cieszyna;

(1.3) hist. geogr. historyczne polskie miasto przyłączone w 1975 do Rybnika;

Wiktionary

W Polsce

- Boguszowice – część miasta Cieszyna

- Boguszowice – część miasta Rybnika

- Boguszowice – przysiółek wsi Suszyna w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Radków

- Boguszowice – gromada

- Boguszowice – dawna gmina

Zobacz też

- Boguszowice Osiedle

- Boguszowice Stare

- Bohušovice nad Ohří

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbigniew poznał Hanię na zabawie w Boguszowicach.

(1.2) Urodziłam się w Boguszowicach w roku 1905.

(1.3) Boguszowicom nadano prawa miejskie i status odrębnego miasta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boguszowiczanin m., boguszowiczanka ż.

przym. boguszowicki

Wiktionary

boguszowicki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Boguszowic, związany z Boguszowicami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do połowy września zespoły mogą zgłaszać chęć udziału w Boguszowickich Dniach Młodych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszowice lm nm., boguszowiczanin m., boguszowiczanka ż.

Wiktionary

boguszowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Boguszowic

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Boguszowiczanie cieszą się nowymi chodnikami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszowice lm nm.

:: fż. boguszowiczanka ż.

przym. boguszowicki

Wiktionary

boguszowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Boguszowic

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na babski comber podwiezie boguszowiczanki specjalny autobus.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszowice lm nm.

:: fm. boguszowiczanin m.

przym. boguszowicki

Wiktionary

boguszowie

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

boguszowski

przymiotnik od: Boguszów; Boguszów-Gorce

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boguszowem-Gorcami, dotyczący Boguszowa-Gorców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuˈʃɔfsʲci, AS: bogušofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boguszów-Gorce mrz., boguszowianin mos., boguszowianka ż.

Wiktionary

boguszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogusza lub z nim związany

SJP.pl

boguszyce

W Polsce

- Boguszyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica

- Boguszyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Borów

- Boguszyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek

- Boguszyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka

- Boguszyce – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Prószków

- Boguszyce – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża

- Boguszyce – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska

- Boguszyce – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek

- Boguszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

- Boguszyce – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

- Boguszyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

- Boguszyce – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia

boguszyn

W Polsce

- Boguszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko

- Boguszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice

- Boguszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą

- Boguszyn – część wsi Dębołęka w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz

- Boguszyn – gromada

Wikipedia

boguszynek

Boguszynek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą. Wieś o rozrzuconej zabudowie. Została założona w XVIII wieku przez Olędrów. Położona na Wysoczyźnie Kaliskiej, około 7,5 km od Nowego Miasta.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

boguszyniec

W Polsce

- Boguszyniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Witnica

- Boguszyniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Grzegorzew

- Boguszyniec – gromada

Wikipedia

bogusław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bogusława

Wiktionary

Bogusław, Bogosław, Bohusław, Bogsław – staropolskie imię męskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wuj Bogusław nie dbał o pamiątkowy miecz i teraz ta rodzinna pamiątka jest cała w rdzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈɡuswaf, AS: bogusu̯af

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogusławowa ż., Bogusławówna ż., Bogusławostwo lm m., Bogusiowa ż., Bogusiówna ż., Bogusz m., Bohusz, Boguta

:: zdrobn. Boguś, Sław, Sławek

:: fż. Bogusława ż.

przym. Bogusławowy, Bogusiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Boguś

Wiktionary

bogusława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Bogusław

Wiktionary

Bogusława – żeński odpowiednik imienia Bogusław znany od 1265 roku. Używane były m.in. zdrobnienia Bogusza, Boguszka i Boguchna. W polskim imiennictwie imię to żywe jest do dziś, ze zdrobnieniami: Bogusia czy Boguśka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔɡuˈswava, AS: bogusu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogusław m.

Wiktionary

bogusławice

W Polsce

- Bogusławice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica

- Bogusławice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice

- Bogusławice – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Kowal

- Bogusławice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz

- Bogusławice – osada w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wolbórz

- Bogusławice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk

- Bogusławice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

- Bogusławice – wieś w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kruszyna

- Bogusławice – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie

- Bogusławice – nieistniejąca wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Pawłów

- Bogusławice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Mycielin

- Bogusławice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak

- Bogusławice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów

Wikipedia

bogusławiec

Bogusławiec – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, przy drodze wojewódzkiej nr 102.

Według danych z 2011 roku wieś była zamieszkiwana przez 120 osób.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bogusławiec, po jej zniesieniu w gromadzie Sarbia.

Wikipedia

bogusławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogusławy lub z nią związany

SJP.pl

bogusławostwo

Bogusław z małżonką; Bogusławowie

SJP.pl

bogusławowie

imię męskie

SJP.pl

bogusławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bogusława lub z nim związany

SJP.pl

bogusławski

nazwisko polskie, m.in. Stanisław Bogusławski (1804-1870), komediopisarz

SJP.pl

Bogusławski (Bogusławska):

- Aleksander Bogusławski ps. literacki „Jan Młot” (1887–1963) – polski działacz

- Andrzej Prus-Bogusławski (Andrzej Bogusławski, 1919–2006) – polski oficer

- Andrzej Stanisław Bogusławski (ur. 1931) – polski językoznawca i filozof języka

- Aniela Marianna Bogusławska (1801–1854) – warszawska aktorka

- Aniela Bogusławska (1874–1931) – właśc. Alina Dąbrowska, warszawska aktorka, poetka i dramatopisarka

- Antoni Jan Bogusławski (1889–1956) – podpułkownik dyplomowany, polski poeta

- Arkadiusz Bogusławski (ur. 1965) – specjalista ds. ochrony zabytków

- Edward Romuald Bogusławski (1848–1917) – historyk słowiańszczyzny, publicysta

- Edward Wojciech Bogusławski (1823–1902) – powieściopisarz

- Edward Bogusławski (1940–2003) – polski kompozytor i pedagog

- Franciszek Kwiryn Herman, ps. „Bogusławski”, „Nowak” (1904–1952)

- Jan Bogusławski (1910–1982) – polski architekt

- Ludwik Bogusławski (1773–1840) – generał polski

- Marcin Bogusławski (ur. 1980) – polski artysta, malarz, rysownik, grafik, malarz ścienny

- Michał Bogusławski (ur. 1952) – polski żeglarz i podróżnik

- Rafał Marian Bogusławski (ur. 1967) – polski projektant grafiki użytkowej

- Stanisław Bogusławski, h. Świnka (1804–1870) – polski aktor i komediopisarz

- Teresa Bogusławska (1929–1945) – polska poetka

- Tomasz Bogusławski (ur. 1958) – polski grafik

- Walerian Tadeusz Bogusławski – (ur. 1895, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – major dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego

- Wilhelm Bogusławski (1825–1901) – polski prawnik, historyk, przyjaciel narodu łużyckiego

- Władysław Bogusławski, h. Świnka (1839–1909) – polski krytyk literacki

- Włodzimierz Bogusławski (ur. 1947) – polski polityk, samorządowiec

- Wojciech Romuald Bogusławski, herbu Świnka (1757–1829) – polski aktor, reżyser, ojciec teatru polskiego

Wikipedia

boguta

- Boguta – zdrobnienie imienia Bogusław

- Boguta (XII w.) – możny morawski

- Boguta – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.

Wikipedia

bogutowski

→ Boguty-Pianki (wieś w Polsce)

SJP.pl

boguty-pianki

wieś w Polsce

SJP.pl

Boguty-Pianki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Boguty-Pianki. Obok przepływa rzeczka Pukawka, dopływ Bugu.

W skład sołectwa Boguty-Pianki wchodzi także wieś Boguty Leśne.

Wikipedia

boguwola

ptak wróblowaty, owadożerny, charakteryzujący się barwnym upierzeniem, żyjący w lasach podzwrotnikowych półkuli wschodniej; wilga

SJP.pl

Boguwola, Bohuwola – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu Bogu- („Bóg”, ale pierwotnie „los, dola, szczęście”) i -wola („wola”). Imię to mogło więc powierzać córkę w opiekę dobremu losowi.

Boguwola imieniny obchodzi 28 stycznia i 8 grudnia.

Wikipedia

boh

rzeka na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie mająca źródła na Podolu, uchodząca do Morza Czarnego;

Wiktionary

Boh (ukr. Південний Буг, Piwdennyj Buh, czyli Południowy Bug) – rzeka na Ukrainie.

Źródła Bohu znajdują się w środkowej części Podola. Początkowo płynie w kierunku południowo-wschodnim poprzez płaską zabagnioną dolinę, później przez Wyżynę Wołyńsko-Podolską krętym jarem o stromych brzegach (o wysokości do ok. 90 m) i licznych porohach. Rzeka w swym dolnym biegu przecina Nizinę Czarnomorską i uchodzi przez liman Dniepru i Bohu do Morza Czarnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔx, AS: boχ

Wiktionary

Powiązane:

przym. bohowy

Wiktionary

bohater

1. ktoś odznaczający się niezwykłymi czynami
2. główna postać w filmie, powieści itp.
3. człowiek skupiający na sobie uwagę
4. heros

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

(1.2) liter. teatr. film. główna postać utworu

(1.3) osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inna nadzieja demokratów to John Kerry, senator z Massachusetts, bohater wojny w Wietnamie, gdzie został kilkakrotnie ranny.

(1.2) Jak pamiętamy, główny bohater „Potopu” pan Andrzej Kmicic był najważniejszym bacą na Żmudzi, stąd słynna jego baranica, którą okrywał się, pędząc z Oleńką w rozpędzonych saniach z Wodoktów do Wołmontowicz.

(1.3) To bohater krytycznych artykułów o wykorzystywaniu anteny publicznej telewizji do realizowania partyjnych interesów żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxatɛr, AS: boχater

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohaterstwo n., bohaterskość ż., bohaterszczyzna ż.

:: fż. bohaterka ż.

przym. bohaterski

przysł. bohatersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heros

(1.3) aktor

Wiktionary

bohaterka

1. kobieta odznaczająca się wyjątkowym męstwem, odwagą;
2. główna postać w utworze literackim, filmie itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bohater; kobieta odważna

(1.2) forma żeńska od: bohater; postać utworu

(1.3) forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani Grażyna to prawdziwa bohaterka, uratowała dzieci sąsiadów z pożaru.

(1.2) Diana jest drugoplanową bohaterką powieści.

(1.3) Nie znasz jej? To przecież bohaterka tej głośnej afery korupcyjnej w naszym szpitalu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxaˈtɛrka, AS: boχaterka

Wiktionary

Powiązane:

zob. bohater.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kobieta bohater

Wiktionary

bohaterski

→ bohater

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

(1.2) postępujący jak bohater

Wiktionary

Patrz:
bohater
Przykłady

(1.2) Bohaterski chłopiec uratował matce życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxaˈtɛrsʲci, AS: boχatersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohaterstwo n., bohaterskość ż., bohater m., bohaterka ż., bohaterszczyzna ż.

przysł. bohatersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) heroiczny

Wiktionary

bohatersko

przysłówek

(1.1) w sposób bohaterski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę przyznać, że zachowałeś się bohatersko, występując w obronie słabszego kolegi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohater mos., bohaterskość ż., bohaterstwo n.

przym. bohaterski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzielnie, heroicznie, mężnie, odważnie, po bohatersku

Wiktionary

bohaterskość

→ bohaterski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest bohaterski

Wiktionary

Patrz:
bohaterski
Przykłady

(1.1) Powstańczą bohaterskość uczczono w wielu miejscach stolicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohater mos., bohaterstwo n.

przym. bohaterski

przysł. bohatersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odwaga

Wiktionary

bohaterstwo

1. odwaga, dzielność
2. czyn dokonany przez bohatera
3. postawa właściwa bohaterowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

Wiktionary

Heroizm – zdolność dokonywania wielkich czynów przez bohaterów lub ludzi wyróżniających się wyjątkową świadomością swojej misji historycznej, często utożsamiany z męstwem.

Pojęcie heroizmu wprowadził do refleksji historiozoficznej Giambattista Vico. W wieku XIX związało się z historiozofiami i koncepcjami politycznymi prawicy oraz indywidualizmem, (Thomas Carlyle, Friedrich Nietzsche) – występował też jednak, chociaż rzadziej, w myśli lewicowej (Stanisław Brzozowski), a nawet komunistycznej (Antonio Gramsci, „heroizm proletariacki”).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za bohaterstwo podczas akcji gaszenia pożaru dostał medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxaˈtɛrstfɔ, AS: boχaterstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohater mos., bohaterka ż., bohaterskość ż., bohaterszczyzna ż.

przym. bohaterski

przysł. bohatersko, po bohatersku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heroiczność, heroizm, męstwo, dzielność

Wiktionary

bohaterszczyzna

bohaterstwo pojmowane stereotypowo, szablonowo; niepotrzebna, fałszywie pojęta odwaga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. źle pojęta odwaga, zbędne bohaterstwo, często niebezpieczne w skutkach

Wiktionary

Kozietulszczyzna (termin bliskoznaczny: bohaterszczyzna) – termin powstały od nazwiska Jana Leona Kozietulskiego (który 30 listopada 1808 roku dowodził w bitwie pod Somosierrą szarżą szwadronu polskich szwoleżerów), oznaczający niepotrzebną, jakoby właściwą Polakom, skłonność do brawury i osiągania mało znaczących zwycięstw kosztem ogromnych strat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oceny wahają się pomiędzy krytyką, że była to bezsensowna ofiara polskiej krwi i jak wiele innych powstań – erupcja romantycznej bohaterszczyzny bez szans na zwycięstwo, a apologią bohaterstwa powstańców i zrozumieniem, że po latach okupacji chęć wyzwolenia miasta była naturalna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxatɛrˈʃt͡ʃɨzna, AS: boχaterščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohater mos., bohaterstwo n.

przym. bohaterski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brawura

Wiktionary

bohatyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. bohater

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohatyrstwo n.

:: fż. bohatyrka ż.

przym. bohatyrski

Wiktionary

bohatyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bohaterka

Wiktionary

Bohatyrka (ukr. Богатирка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie białocerkiewskim, w hromadzie Stawyszcze. W 2001 liczyła 388 mieszkańców, spośród których 384 wskazało jako ojczysty język ukraiński, a 4 rosyjski.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bohatyrstwo n.

:: fm. bohatyr mos.

przym. bohatyrski

Wiktionary

bohatyrowicz

nazwisko

SJP.pl

bohatyrski

przymiotnik jakościowy i relacyjny

(1.1) daw. bohaterski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A mógł wziąć koronę z rąk niegodnych, o co go na kolanach suplikowali, mógł w przyszłe wieki zasłynąć cnotą i bohatyrskim jeniuszem.

(1.1) Zadzwoniły skrzydlate, cudne słowa. Rozgorzałe imaginacje już widziały zwycięstwo i serca poiły się dokonywaniem bohatyrskich czynów i chwałą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohatyrstwo n., bohatyr mos., bohatyrka ż.

Wiktionary

bohatyrstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. bohaterstwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohatyr mos., bohatyrka ż.

przym. bohatyrski

Wiktionary

bohdan

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w gminie Dobrzyniewo Duże;

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: Bohdana

Wiktionary

Bohdan – męskie imię pochodzenia słowiańskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej brat ma na imię Bohdan i ćwiczy w naszym klubie sportowym.

(2.1) Bożena przyszła na świat w Bohdanie na Białostocczyźnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohdanianin m., bohdanianka ż.

przym. bohdański

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bohdanianin m., bohdanianka ż.

przym. bohdański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Bohdan m.

* słowacki: (1.1) Bohdan m.

źródła.

== Bohdan (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m. Bogdan, Bohdan

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bohdana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od Bohdan

Wiktionary

- Bogdana – imię żeńskie

- Bohdana – ukraińska samobieżna haubicoarmata

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy na pewno chcecie nazwać córkę Bohdana?

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Bohdana (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż. Bogdana

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bohdanek

zdrobnienie od: Bohdan (imię męskie)

SJP.pl

bohdaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bohdany lub z nią związany

SJP.pl

bohdanostwo

Bohdan z małżonką; Bohdanowie

SJP.pl

bohdanowicz

nazwisko

SJP.pl

Bohdanowicz – polski herb szlachecki z nobilitacji galicyjskiej.

Wikipedia

bohdanowie

imię męskie

SJP.pl

bohdanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bohdana lub z nim związany

SJP.pl

bohdaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie zdołbunowskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Powiązane:

przym. bohdaszowski

Wiktionary

bohdziewicz

nazwisko

SJP.pl

bohema

grupa artystów żyjąca według własnych zasad; cyganeria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środowisko artystów prowadzących swobodny, ekscentryczny tryb życia;

Wiktionary

Cyganeria artystyczna, bohema (fr. bohème) – nazwa środowiska artystycznego, którego członkowie spędzają czas na wspólnych zabawach i tworzeniu, demonstrując pogardę dla konwenansów, norm społecznych i materializmu. Działalność cyganerii artystycznej wzbudzała kontrowersje ze względów obyczajowych i ze względu na awangardowe podejście do sztuki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas studiów przystąpił do miejscowej bohemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxɛ̃ma, AS: boχẽma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohemistyka ż., bohemizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyganeria

Wiktionary

bohemia

łacińska nazwa Czech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) książk. zob. Czechy.

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 371;

Wiktionary

- Bohemia – jaskinia w Nowej Zelandii

- Bohemia – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Suffolk

- Bohemia – miejscowość w hrabstwie East Sussex (Anglia)

- Bohemia – miejscowość w hrabstwie Wiltshire (Anglia)

- Bohemia (ang. Bohemia Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Ontonagon

- Bohemia (ang. Bohemia Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox

- Bohemia (ang. Bohemia Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders

- Bohemia – planetoida o numerze katalogowym 371

- Bohemia (Czechy) – łacińska nazwa krainy historycznej Czech

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Bohemia porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxɛ̃mʲja, AS: boχẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohemistyka ż., bohemista mos., bohemistka ż., bohemistyczność ż., bohemizm mrz.

czas. bohemizować ndk., bohemizować się ndk.

przym. bohemistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czechy

Wiktionary

bohemista

specjalista w zakresie bohemistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie bohemistyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxɛ̃ˈmʲista, AS: boχẽmʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohemistyka ż., bohemizm m., Bohemia ż.

:: fż. bohemistka ż.

przym. bohemistyczny

Wiktionary

bohemistka

specjalistka w zakresie bohemistyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znawczyni języka, historii i kultury czeskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxɛ̃ˈmʲistka, AS: boχẽmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bohemia ż., bohemistyka ż., bohemizm mrz.

:: fm. bohemista mos.

przym. bohemistyczny

Wiktionary

bohemistyczny

związany z bohemistyką, bohemistą (np. studia bohemistyczne, specjalizacja bohemistyczna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bohemistyki, bohemistów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔxɛ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: boχẽmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bohemia ż., bohemistyka ż., bohemista m., bohemistka, bohemizm

Wiktionary

bohemistyka

nauka zajmująca się językiem, historią i kulturą czeską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o języku, literaturze, kulturze i historii czeskiej;

(1.2) kierunek na uniwersytecie obejmujący studia w tej dziedzinie

Wiktionary

Bohemistyka – interdyscyplinarna nauka humanistyczna, poświęcona studiom nad literaturą, językiem, kulturą, sztuką, historią, cechami narodowymi, obyczajami i tradycjami Czechów. Zaczęła się rozwijać pod koniec XVIII wieku. Stanowi część slawistyki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔxɛ̃ˈmʲistɨka, AS: boχẽmʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohema ż., bohemista m., bohemistka ż., bohemizm m., Bohemia ż., bohemistyczność ż.

czas. bohemizować ndk., bohemizować się ndk.

przym. bohemistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) filologia czeska

(1.2) filologia czeska

Wiktionary

bohemizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku czeskim albo z niego przejęte; czechizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka czeskiego;

Wiktionary

Czechizm, czeszyzm, bohemizm (od Bohemia – łacińskiej nazwy Czech) – element językowy zapożyczony z języka czeskiego i funkcjonujący stale w obrębie innego języka. Słowo „czechizm” może też oznaczać doraźne wprowadzenie elementów języka czeskiego do tekstu, np. w celach artystycznych lub stylizacyjnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔˈxɛ̃mʲism̥, AS: boχẽmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bohemia ż., bohemistyka ż., bohemista mos., bohemistka ż.

przym. bohemistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czechizm

Wiktionary

bohemizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) naśladowanie bohemy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohema ż.

czas. bohemizować ndk.

Wiktionary

bohiń

jezioro na Białorusi

SJP.pl

- Bohiń (jezioro)

- Bohiń (miejscowość)

- Bohiń – dawna gmina

- Bohiń (powieść) – książka autorstwa Tadeusza Konwickiego

Wikipedia

boho

damska moda charakteryzująca się noszeniem luźnych, wielokolorowych ubrań na wzór hippisów i bohemy (cyganerii); boho-chic

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) styl w modzie damskiej, łączący style hippisów, bohemy, ulicznego, vintage i glamour

przymiotnik

(2.1) dotyczący stylu boho (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Boho jest to styl artystycznej bohemy, kojarzony jest głównie z wygodą, latem oraz wakacyjnym luzem.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boho chick

Wiktionary

bohomaz

tandetny obraz, kicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) źle namalowany obraz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. kiepski malarz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale namalowałeś bohomazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈxɔ̃mas, AS: boχõmas

Wiktionary

bohomolec

nazwisko

SJP.pl

bohoniki

Bohoniki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka zamieszkiwana przez mniejszość tatarską, z nadania dóbr ziemskich przez króla Jana III Sobieskiego, potwierdzonego przywilejem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1766 r. We wsi znajduje się meczet oraz mizar – cmentarz muzułmański, objęte ochroną konserwatorską w postaci parku kulturowego, chroniącego nie tylko zabytki, ale także teren wokół nich.

Wikipedia

bohor

dawna nazwa ridboka zwyczajnego, gatunku antylopy

SJP.pl

Ridbok zwyczajny, dawniej także: bohor (Redunca redunca) – gatunek średniej wielkości antylopy, ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych.

Wikipedia

bohorodczański

→ Bohorodczany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bohorodczanami, dotyczący Bohorodczan

Wiktionary

Patrz:
Bohorodczany
Powiązane:

rzecz. Bohorodczany nmos.

Wiktionary

bohorodczany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Wiktionary

Bohorodczany (ukr. Богородчани) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, siedziba rejonu bohorodczańskiego, do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie stanisławowskim. 7008 mieszkańców (2024), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 7464.

Do roku 1932 Bohorodczany były siedzibą powiatu bohorodczańskiego, a w latach 1941–1944 gminy Bohorodczany.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bohorodczanin mos., bohorodczanka ż.

przym. bohorodczański

Wiktionary

bohorok

rodzaj wiatru w północno-wschodniej Sumatrze

SJP.pl

Wikipedia

bohosiewicz

nazwisko

SJP.pl

Bohosiewicz – polskie nazwisko pochodzenia ormiańskiego. W Polsce nosi je ok. 70 osób. Wywodzi się ono od ormiańskiego imienia Poghos (Paweł). Jego odpowiednikiem w Armenii jest nazwisko Poghosyan.

Osoby noszące to nazwisko:

- Jakub Bohosiewicz (ur. 1978) – polski aktor filmowy i teatralny

- Janusz Bohosiewicz (ur. 1 stycznia 1945 w Dynowie) – profesor medycyny, polski chirurg dziecięcy

- Maja Bohosiewicz (ur. 20 listopada 1990 w Żorach) − polska aktorka filmowa i teatralna

- Michał Bohosiewicz (1914–1998) – polski toksykolog weterynaryjny

- Sonia Bohosiewicz (ur. 9 grudnia 1975 w Cieszynie) – polska aktorka, artystka kabaretowa i wokalistka

- Teodor Bohosiewicz (1867–1948) – polski stomatolog, profesor medycyny

- Władysław Bohosiewicz (ur. 1905 w Czortkowie) – polski inżynier elektryk.

- Zachariasz Bohosiewicz (1852–1911) – poseł do parlamentu wiedeńskiego do 1906 r.

Wikipedia

bohowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bohem, dotyczący Bohu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla mnie, przyznam, było to przeżycie okropne, chaos i hałas opisać się nie dające… na drugi dzień miałam dosyć, spakowałam żywo manatki i odjechałam do Strzelczyniec, na cały miesiąc kąpieli bohowych.

(1.1) W limanie bohowym zgromadziło się jedenastu śmiałków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boh mrz.

Wiktionary

bohr

[czytaj: bor] sztucznie otrzymywany pierwiastek chemiczny, liczba atomowa 107, nazwany na cześć Nielsa Bohra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

Wiktionary

- Aage Bohr (1922–2009) – duński fizyk, syn Nielsa Bohra, laureat Nagrody Nobla

- Niels Bohr (1885–1962) – duński fizyk, laureat Nagrody Nobla

- bohr (symbol Bh) – pierwiastek chemiczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma bohr?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔxr̥, AS: boχr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. bohrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Bh; stara nazwa unnilseptium (Uns)

Wiktionary

bohrowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący bohru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bohr m.

Wiktionary

bohun

Osoby

- Iwan Bohun (zm. 1664) – pułkownik kozacki

- Maria Bohun (1369/1370–1394) – hrabina Derby, pierwsza żona angielskiego króla Henryka IV

Literatura piękna

- Jurko Bohun – bohater literacki w powieści Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza

- Bohun – powieść historyczno-fantastyczna autorstwa Jacka Komudy osadzona w realiach XVII-wiecznej Rzeczypospolitej

Wikipedia

bohusz

1. imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

- Bohusz – herb szlachecki

- Bohusz – forma imienia Bogusław

Wikipedia

bohusze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie berezieńskim obwodu rówieńskiego

Wiktionary

Bohusze (biał. Багушы; ros. Богуши) − wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Sinki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bohuszanin mos., bohuszanka ż.

przym. bohuski

Wiktionary

bohusław

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Bohusław (ukr. Богуслав) – miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim w rejonie obuchowskim. Leży nad rzeką Roś.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

Wikipedia

boicho

potocznie: boisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. boisko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈjixɔ, AS: boi ̯iχo

Wiktionary

boiken

[czytaj: bojken]
1. niemiecka odmiana jabłoni wytrzymała na mróz;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

Boiken (cs. Boikovo, fr. Pomme Boiken, de. Boikenapfel) – odmiana uprawna jabłoni domowej pochodzenia niemieckiego, po raz pierwszy odmiana ta została opisana w 1828 roku. Spotykana najczęściej w okolicach Bremy. W Polsce była powszechnie uprawiana w wielu rejonach, obecnie rzadziej spotykana.

Wikipedia

boileau

[czytaj: błaLO] nazwisko

SJP.pl

boileauwski

[czytaj: błalowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Nicolasa Boileau lub z nim związany

SJP.pl

boimka

rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

SJP.pl

Boimka (Oreochloa Link) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należą do niego cztery gatunki, wszystkie występujące w Europie. We florze Polski występuje tylko jeden gatunek – boimka dwurzędowa O. disticha, która jest także gatunkiem typowym rodzaju.

Wikipedia

boiński

nazwisko

SJP.pl

bointe

branżowy ośrodek INTE

SJP.pl

boisko

1. plac przeznaczony do rozgrywania pojedynków sportowych, np. meczów piłki nożnej;
2. regionalnie: centralna część stodoły; klepisko;
3. regionalnie: łysina;
4. w łowiectwie: gaik, do którego ptasznik zwabia ptaki;
5. dawniej: miejsce boju; bojowisko, pobojowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. plac przeznaczony do gier sportowych;

(1.2) reg. środkowa część stodoły

(1.3) daw. plac boju, bojowisko

Wiktionary

Boisko – miejsce przeznaczone do ćwiczeń gimnastycznych, gier, zabaw, rozgrywek i zawodów sportowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj graliśmy w siatkówkę na boisku między blokami.

(1.1) W ciągu minuty znika las naturalny o powierzchni równej 36 boiskom do piłki nożnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈjiskɔ, AS: boi ̯isko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój mrz.

przym. boiskowy, wokółboiskowy, przyboiskowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) klepisko

Wiktionary

boiskowy

przymiotnik od: boisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z boiskiem, dotyczący boiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kierownik pojechał kupić mieszankę traw boiskowych, konewki i grabie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boisko mrz.

przym. przyboiskowy, wokółboiskowy

Wiktionary

boj

1. chłopiec hotelowy; boy;
2. potocznie, żartobliwie: strach; zwykle w zwrocie "mieć boja" - bać się; mieć stracha, mieć mojra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) starcie zbrojne walczących stron

(1.2) zacięty spór, gwałtowne starcie

(1.3) sport. jedno podejście do sztangi wykonywane w podnoszeniu ciężarów (rwaniu albo podrzucie)

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2 os. lp. zob. bać się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myśl nowa blaski promiennymi • Dziś wiedzie nas na bój, na trud.

(1.3) Zawodnik nie zaliczył tego boju.

(2.1) Nie bój się, jestem przy tobie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buj, AS: bui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boisko n., bojownica ż., bojowanie n., bójka ż., pobojowisko n., bojownik m., bojowniczka ż., bojówki, bojowość ż., bojowiec m., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż.

przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) walka, bitwa

Wiktionary

boja

pływający znak nawigacyjny; pława

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pływający znak nawigacyjny

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. lp. od: boj

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(3.1) D. lp. od: boj

Wiktionary

Boja, pława (ang. buoy) – urządzenie pływające zakotwiczone za pomocą martwej kotwicy lub swobodnie dryfujące – bywa wyposażana w znak szczytowy, w reflektor (odbłyśnik radarowy), w światło o określonej charakterystyce, dziś już rzadziej w dzwon lub buczek (dźwięk bez określonej charakterystyki powodowany kołysaniem się boi), także w urządzenia radiowe lub radarowe (Racon). Wyposażenie to zasilane jest z okresowo wymienianego akumulatora lub energią generowaną dzięki słońcu, wiatrowi lub falowaniu. Część boi świetlnych zasilana jest gazem z zainstalowanego zbiornika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawodnik musi dopłynąć do boi i z powrotem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔja, AS: boi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bojka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pława, daw. gwiździel

Wiktionary

bojadelski

przymiotnik od: Bojadła (wieś)

SJP.pl

bojadła

wieś w Polsce

SJP.pl

Bojadła (niem. Boyadel) – wieś w Polsce położona w Kotlinie Kargowskiej w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Bojadła.

Do Bojadeł należał przysiółek Karczemka, od 2024 r. samodzielna osada.

Wikipedia

bojakowski

nazwisko

SJP.pl

bojan

imię męskie

SJP.pl

Miejscowości

- Bojan – wieś w Bułgarii

- Bojan – dawna nazwa wsi Bojany w Ukrainie

Inne

- Bojan – męskie imię słowiańskie

- Bojan – legendarny ruski poeta i wieszcz ze Słowa o wyprawie Igora

- Bojan – pruski herb szlachecki

Zobacz też

- Bojany

Wikipedia

bojana

imię żeńskie

SJP.pl

Albania, Czarnogóra

- Bojana lub Buna – rzeka na granicy Albanii i Czarnogóry

- Ada Bojana – wyspa na Bunie

Bułgaria

- Bojana – wieś w obwodzie Warna

- Bojana – dzielnica Sofii

- Nu Boyana Film Studios – wytwórnia filmowa

- Bojana – imię żeńskie

Chorwacja

- Bojana – wieś w Chorwacji, w żupanii bielowarsko-bilogorskiej, w mieście Čazma

Wikipedia

bojańczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Bojańczyk – polski działacz społeczny

- Mikołaj Bojańczyk – polski matematyk, informatyk i logik

- Piotr Bojańczyk – polski łyżwiarz figurowy

Wikipedia

bojanice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Bojanice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica

- Bojanice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko

- Bojanice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo

- Bojanice – dawna gmina

Ukraina:

- Bojanice – wieś w obwodzie lwowskim

Wikipedia

Powiązane:

przym. bojanicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Bojanicze

Wiktionary

bojaniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim;

Wiktionary

Bojaniec – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim, do 1945 w Polsce, w województwie lwowskim, w powiecie żółkiewskim, w gminie Mosty Wielkie.

Wieś Herburtów w połowie XVI wieku, położona w powiecie lwowskim ziemi lwowskiej. Na początku XIX wieku w Bojańcu mieszkała rodzina Mochnackich. Właścicielem jednego z folwarków był Bazyli Mochnacki, tutaj też urodzili się jego synowie Kamil i Maurycy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bojaniecki

Wiktionary

bojaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bojany lub z nią związany

SJP.pl

bojanostwo

Bojan z małżonką; Bojanowie

SJP.pl

bojanów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bojanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin

- Bojanów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów

- Bojanów – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzanowice

- Bojanów – gmina wiejska

- Bojanów – gromada

Zobacz też

- Bojanowo

- Bojanówka

Wikipedia

bojanowianin

mieszkaniec Bojanowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

bojanowianka

mieszkanka Bojanowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

bojanowicz

nazwisko

SJP.pl

bojanowie

imię męskie

SJP.pl

bojanówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bojanówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Wohyń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Wohyń. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 282 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Wohyniu.

Wikipedia

bojanowo

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. osada w Polsce;
4. nazwa dwóch wsi w Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bojanowo – miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bojanowo.

Pierwsza lokacja miejska w 1585 roku nie została zrealizowana, druga lokacja miejska w 1638 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 2960 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bojanowo założył protestancki szlachcic Stefan Bojanowski.

(1.1) W herbie Bojanowa widnieje mknący srebrny baran z zakręconymi rogami.

(1.1) Niemcy zdewastowali wnętrze synagogi w Bojanowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔjãˈnɔvɔ, AS: boi ̯ãnovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojanowianin mos., bojanowianka ż.

przym. bojanowski, podbojanowski

Wiktionary

bojanowski

przymiotnik od: Bojanowo, Bojanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bojanowa, związany z Bojanowem

Wiktionary

Bojanowski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4264 osoby.

Osoby noszące nazwisko Bojanowski:

- Andrzej Bojanowski (ur. 1972) – polski samorządowiec i urzędnik

- Edmund Bojanowski (1814–1871) – polski działacz społeczny, błogosławiony

- Gustaw Bojanowski (1889–1957) – polski poeta i prozaik

- Julian Bojanowski (1922–2014) – polski inżynier i pilot

- Ksawery Bojanowski (1795–1866) – powstaniec listopadowy, ziemianin, brat Konstancji Łubieńskiej

- Michał Bojanowski (1865–1932) – polski polityk narodowy

- Roman Bojanowski (ur. 1949) – działacz podziemnych struktur Solidarności, drukarz

- Stanisław Bojanowski (1894–1959) – polski polityk narodowy

- Stanisław Bojanowski (1507–1555) – sekretarz królewski Zygmunta II Augusta

- Wojciech Bojanowski (ur. 1984) – polski dziennikarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ślub wzięli w bojanowskim kościele 3 sierpnia 2000 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojanowianin mos., bojanowianka ż., Bojanowo n.

Wiktionary

bojanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bojana lub z nim związany

SJP.pl

bojar

bojarzyn;
1. członek wyższej klasy rządzącej na Rusi i Wołoszczyźnie, później w Rumunii;
2. na Litwie i Białorusi: szlachcic posiadający ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

Wiktionary

Bojarzy (ze starobułgarskiego: болꙗринъ – boljarin)

- W średniowiecznej Bułgarii (do XIV wieku), Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi – wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.

- Zbiorowa nazwa przedstawicieli klasy panującej w Rusi Kijowskiej, zajmującej drugą – po książętach – dominującą pozycję w rządzie.

- Na terytoriach Wielkiego Księstwa Litewskiego wyższa warstwa szlachty sytuująca się poniżej kniaziów. Jako elita wojskowa i administracyjna, zajmowali wyższą pozycję społeczną niż drobni posiadacze ziemscy.

- W Księstwie Moskiewskim współuczestniczyli w rządzeniu państwem w ramach Dumy Bojarskiej. W Rosji tytuły bojarskie stosowano do czasów Piotra I Wielkiego, który je zniósł.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bojarka ż.

przym. bojarski, bojarowy

Wiktionary

bojarczuk

nazwisko

SJP.pl

bojarowa

dawniej: żona bojara

SJP.pl

bojarówna

dawniej: córka bojara

SJP.pl

bojarowy

→ bojar (dawniej); bojarski

SJP.pl

bojarski

→ bojar

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bojarem albo bojarstwem, dotyczący bojara albo bojarstwa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do bojara

Wiktionary

- Bojarski – polski herb szlachecki

- Bojarski – polskie i rosyjskie nazwisko

Wikipedia

Patrz:
bojar
Powiązane:

rzecz. bojar mos., bojarka ż., bojarstwo n., bojarskość ż.

przym. bojarowy

Wiktionary

bojarstwo

dawniej: bojarowie, stan bojarski; bojarszczyzna

SJP.pl

bojarszczyzna

dawniej:
1. bojarowie, stan bojarski; bojarstwo;
2. robocizna na rzecz bojara

SJP.pl

bojarzyn

bojar;
1. członek wyższej klasy rządzącej na Rusi i Wołoszczyźnie, później w Rumunii;
2. na Litwie i Białorusi: szlachcic posiadający ziemię

SJP.pl

bojaźliwie

przysłówek

(1.1) w sposób bojaźliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojaźliwość ż., bojaźń ż.

czas. bać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tchórzliwie, lękliwie, strachliwie

Wiktionary

bojaźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: bojaźliwie

SJP.pl

bojaźliwość

lękliwość, tchórzliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia bojaźliwym, ulegania uczuciu strachu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojaźliwiec mos., bojaźń ż.

przym. bojaźliwy

przysł. bojaźliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lękliwość, strachliwość, tchórzliwość, trwożliwość

Wiktionary

bojaźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: bojaźliwy

SJP.pl

bojaźliwy

tchórzliwy, lękliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

(1.2) książk. wyrażający strach, bojaźń; wystraszony, nieśmiały, niepewny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeźli kto jest bojaźliwy, a lękliwego serca, niech idzie, a wróci się do domu swego. (Pwt 20, 8)

(1.2) Chwilami spuszczała oczy, to znów podnosiła na Winicjusza wzrok świetlisty, bojaźliwy i zarazem pytający, jakby pragnęła mu powiedzieć: „Mów dalej!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔjäʑˈlʲivɨ, AS: boi ̯äźlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojaźliwość ż., bojaźń ż.

czas. bać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tchórzliwy, strachliwy, lękliwy, trwożliwy

(1.2) lękliwy, przelękniony, trwożliwy, trwożny, niepewny, nieśmiały

Wiktionary

bojaźń

lękanie się czegoś; obawa; niepokój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. lęk, strach, obawa

(1.2) rel. uczucie nabożnej czci połączonej z lękiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cofa się przelękniony, a bojaźń mu blada / zimnem kości przeszywa i lice osiada. (Iliada, Pieśń III )

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjäɕɲ̊, AS: boi ̯äśń̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojaźliwość ż., bojaźliwiec m.

przym. bojaźliwy

przysł. bojaźliwie

czas. bać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lęk, strach, trwoga

Wiktionary

bojcówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔjˈt͡sufka, AS: boi ̯cufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

bojczuk

nazwisko

SJP.pl

- Bohdan Bojczuk – ukraiński poeta, prozaik, tłumacz i krytyk literacki

- Ihor Bojczuk – ukraiński skoczek narciarski

- Mychajło Bojczuk – ukraiński malarz i taternik, twórca nowobizantyjskiej szkoły malarskiej, mąż Zofii Nalepińskiej

- Mykoła Bojczuk – ukraiński działacz społeczny, poseł do Sejmu Krajowego Galicji III kadencji (1870–1872)

- Tymko Bojczuk – ukraiński malarz, brat Mychajła Bojczuka

Wikipedia

bójczy

działający niszcząco na jakieś organizmy

SJP.pl

bojda

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Bojda – polski skoczek narciarski i kombinator norweski

- Dariusz Bojda – polski poeta, prozaik i aktor

- Stefania Bojda – polska plastyczka i nauczycielka

Wikipedia

bojec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. nieuszkodzone jajko wielkanocne, którym zbito wiele innych jaj

Wiktionary

bojer

jacht sportowy z płozami poruszający się po lodzie; ślizg lodowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. mały, żaglowy, montowany na płozach pojazd do poruszania się po zamarzniętym akwenie

Wiktionary

Bojer, także ślizg lodowy – jednostka żaglowa napędzana siłą wiatru, poruszająca się po lodzie na płozach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zimą Mazury są pełne bojerów, gdy tylko lód jest wystarczająco gruby.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ślizg lodowy, żaglówka lodowa

Wiktionary

bojerowiec

zawodnik uprawiający sport bojerowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający bojery, żeglarstwo lodowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojer mrz., bojery nmos.

Wiktionary

bojerowy

przymiotnik od: bojer (np. sport bojerowy, wyścig bojerowy)

SJP.pl

bojery

dyscyplina sportowa (wyścigi bojerów)

SJP.pl

Żeglarstwo lodowe, bojery – zimowa dyscyplina żeglarstwa polegająca na wyścigach bojerów (ślizgów lodowych) których środkiem napędu jest żagiel, a elementem jezdnym płozy. Zawody w żeglarstwie lodowym rozgrywane są według przepisów regatowych i składają się z kilku wyścigów, po trasie (najczęściej w kształcie trójkąta) wyznaczonej na zamarzniętych zbiornikach wodnych.

Wikipedia

bojewo

Bojewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne. Ma status sołectwa. Graniczy ze wsią Kołodziąż-Rybie.

Gmina Sadowne osiąga swój najwyższy punkt 123,8 m n.p.m. w południowo-wschodniej części gminy – na południe od wsi Bojewo. W Rejonie wsi Bojewo występuje wysoczyzna morenowa i charakteryzuje się płaską rzeźbą terenu (spadki terenu poniżej 5%).

Wikipedia

bojka

zdrobnienie od boja, mała boja; pływający na powierzchni wody znak nawigacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) awantura połączona z biciem;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zostali oskarżeni o spowodowanie bójki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujka, AS: bui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bijatyka, awantura, starcie, spięcie, pobicie

Wiktionary

bojki

zdrobnienie od boja, mała boja; pływający na powierzchni wody znak nawigacyjny

SJP.pl

bojkini

→ Bojko

SJP.pl

Patrz:
Bojko

bojko

zdrobnienie od boja, mała boja; pływający na powierzchni wody znak nawigacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek grupy etnicznej z Karpat Wschodnich;

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Dmytro Bojko – ukraiński piłkarz

- Jakub Bojko – polski działacz, publicysta i pisarz ludowy

- Jan Bojko – polski dyplomata

- Jurij Bojko – ukraiński polityk i inżynier

- Krzysztof Bojko – polski dyplomata i naukowiec

- Oleg Bojko – rosyjski biznesmen

- Ołeksandr Bojko – ukraiński piłkarz

- Ołeksandr Bojko – ukraiński siatkarz

- Swietłana Bojko – rosyjska florecistka, olimpijka

- Szymon Bojko – polski historyk i krytyk sztuki, pedagog i wykładowca uniwersytecki

- Wołodymyr Bojko – ukraiński polityk i przedsiębiorca

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bojkowszczyzna ż.

:: fż. Bojkini ż.

przym. bojkowski

Wiktionary

bojkocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bojkot

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie bojkot, lecz tylko mały bojkocik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojkot m.

Wiktionary

bojkot

zerwanie wszelkich stosunków zawodowych, politycznych lub towarzyskich w celu wyrażenia protestu lub wywarcia nacisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ekon. zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

Wiktionary

Bojkot (ang. boycott) – zmowa, wymierzona przeciwko osobie lub grupie osób, jak też przeciwko pewnym zjawiskom, czynnościom, zwyczajom lub też rzeczom, a mająca na celu uniemożliwienie tym osobom pewnych czynności, usunięcie ich od działalności, wyrugowanie pewnych zjawisk, usunięcie z obiegu pewnych rzeczy i towarów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziś ocenia się, że dwóch na trzech amerykańskich konsumentów uczestniczy w jakimś bojkocie, czyli nie kupuje określonych produktów z pobudek ideowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjkɔt, AS: boi ̯kot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojkotowanie n., zbojkotowanie n., bojkocik mrz.

czas. bojkotować ndk., zbojkotować dk.

przym. bojkotowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ostracyzm

Wiktionary

bojkotować

zrywać stosunki z jakimś państwem, organizacją czy osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

(1.2) odrzucać coś, nie uczestniczyć w czymś, czegoś nie robić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poza tym bojkotuję Chiny, a większość znanych marek właśnie tam szyje ubrania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojkot m., bojkotowanie n., zbojkotowanie n.

czas. zbojkotować dk.

przym. bojkotowy

Wiktionary

bojkotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie bojkotu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔjkɔtɔˈvãɲɛ, AS: boi ̯kotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojkot m., zbojkotowanie n.

czas. bojkotować ndk., zbojkotować dk.

przym. bojkotowy

Wiktionary

bojkotowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bojkotem, dotyczący bojkotu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojkot mrz., bojkotowanie n., zbojkotowanie n.

czas. bojkotować ndk., zbojkotować dk.

Wiktionary

bójkowicz

osoba biorąca udział w bójce

SJP.pl

bojkowie

grupa etniczna; Bojki

SJP.pl

Bojkowie – grupa etniczna Rusnaków pochodzenia rusko-wołoskiego, zamieszkująca Karpaty Wschodnie od Wysokiego Działu w Bieszczadach na zachodzie, do doliny Łomnicy w Gorganach. Na zachodzie sąsiadowali z Łemkami, na wschodzie z Hucułami.

Język Bojków jest jednym z dialektów języka rusińskiego, z wielkim wpływem języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, a także wpływami języków: polskiego, słowackiego, węgierskiego i rumuńskiego.

Wikipedia

bojkowski

→ Bojkowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bojkami, dotyczący Bojków

Wiktionary

Patrz:
Bojkowie
Powiązane:

rzecz. Bojko mos., bojkowskość ż., Bojkowszczyzna ż.

przysł. bojkowsko

Wiktionary

bojler

1. kocioł do podgrzewania wody użytkowej; bulier;
2. potocznie: bardzo duży brzuch; mięsień piwny, beerceps, maciek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiornik do podgrzewania wody

Wiktionary

Podgrzewacz ciepłej wody użytkowej, podgrzewacz CWU (c.w.u.) – urządzenie stosowane w domowej instalacji wodnej do przygotowywania ciepłej wody użytkowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zepsuł się nam w domu bojler i nie mamy ciepłej wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjlɛr, AS: boi ̯ler

Wiktionary

Powiązane:

przym. bojlerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pojemnościowy podgrzewacz wody, kocioł grzejny, kocioł CWU

Wiktionary

bojlerowy

→ bojler

SJP.pl

Patrz:
bojler

bojować

przestarzale lub regionalnie (od boju): wojować, walczyć

SJP.pl

bojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) toczenie boju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojówkarz mos., bój m., bojowiec m., bojownik m., bojowniczka ż., bojownica ż., bojówka ż., bojówki nmos., bojowość ż., bojowisko n.

czas. bojować ndk.

przym. bojowy, bojowniczy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wojowanie

Wiktionary

bojowica

niewielka przestrzeń ubitej ziemi w stodole, przeznaczona na miejsce ręcznej młócki zboża; klepisko, boisko

SJP.pl

bojowiec

członek organizacji bojowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek organizacji bojowej niemającej charakteru wojskowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zootechn. kura o silnej budowie, której samce używane są do walk kogutów;

Wiktionary

Bojowiec – członek grupy, organizacji bojowej.

Określenie bojowiec (bojowcy) dotyczy m.in. członków Organizacji Bojowej (1904/1906-1911) i Pogotowia Bojowego (1917-1918) Polskiej Partii Socjalistycznej.

Bojowiec to także dawny stopień harcerski, stosowany w Szarych Szeregach w okresie II wojny światowej. Odpowiadał stopniowi harcerza orlego. Zdobywali go harcerze posiadający stopień ćwika lub włóczęgi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 30 kwietnia 1943 r. – Władysław Gaik „Krzaczek” z GL oraz łącznik ŻOB Tobiasz Szejngut „Tadek” drogą przez kanały miejskie wyprowadzili z getta aż do Łomianek grupę 40 bojowców.

(2.1) Bojowce w Polsce stają się bardzo popularnym gatunkiem kur hodowlanych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój m., bojówka ż., bojówki nmos., bojówkarz m., bojówkarka ż., bojownik m., bojowniczka ż., bojownica ż., bojowanie n.

czas. bojować ndk.

przym. bojowy, bojówkarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojownik

Wiktionary

bojowisko

dawniej:
1. miejsce boju; boisko, pobojowisko;
2. regionalnie: centralna część stodoły; klepisko, boisko

SJP.pl

bojówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. grupa ludzi działająca z użyciem przemocy, tworzona, kierowana i wyposażana przez organizację polityczną;

Wiktionary

Bojówka – używająca przemocy grupa, często paramilitarna, wspierana przez jakąś organizację polityczną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy z Austrii zaczęli napływać Żydzi, przerażeni ekscesami bojówek hitlerowskich, wielu znajomych udzieliło im gościny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój m., bojowiec m., bojownik m., bojowniczka ż., bojownica ż., bojówkarz m., bojówkarka ż., bojówki nmos., bojowość ż., bojowanie n.

czas. bojować ndk.

przym. bojówkarski, bojowy, bojowniczy

przysł. bojowo

Wiktionary

bojówkarka

kobieta biorąca udział w bojówce

SJP.pl

bojówkarski

przymiotnik od: bojówkarz

SJP.pl

bojówkarz

członek bojówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek bojówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obu schwytanym zakładnikom bojówkarze obcięli głowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojówka ż., bój m., bojowiec m., bojownik m., bojowniczka ż., bojownica ż., bojówki nmos., bojowość ż., bojowanie n.

:: fż. bojówkarka ż.

czas. bojować ndk.

przym. bojówkarski, bojowy, bojowniczy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pałkarz

Wiktionary

bojówki

spodnie w stylu wojskowym, z szerokimi nogawkami zwężającymi się przy kostce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spodnie przypominające odzież wojskową

Wiktionary

Bojówki – popularna nazwa wojskowego stylu spodni, odznaczających się bardzo dużą trwałością i naciskiem na praktyczność. Bojówki mają charakterystyczny krój, z szerokimi nogawkami zwężającymi się przy kostce, przewidzianymi do wkładania w cholewę buta. Taka budowa pozwala na swobodne zginanie nogi w kolanie bez potrzeby naciągania materiału, a jednocześnie zapewnia bardzo dobrą izolację cieplną dzięki utrzymywaniu poduszki powietrznej między skórą a tkaniną. Drugim nieodzownym elementem są pojemne, łatwo dostępne kieszenie umocowane na udach.

Wikipedia

bojówkowy

przymiotnik od: bojówka

SJP.pl

bojownica

przestarzałe: kobieta walcząca; bojowniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej walcząca w imię idei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojówki nmos., bój m., bojowość ż., bojowiec m., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż.

:: fm. bojownik ż.

czas. bojować

przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojowniczka

Wiktionary

bojowniczka

kobieta bojująca, walcząca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej walcząca w imię idei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojówki nmos., bój m., bojowość ż., bojowiec m., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż.

:: fm. bojownik ż.

czas. bojować

przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojownica

Wiktionary

bojowniczy

→ bojownik (wojownik); wojowniczy

SJP.pl

bojownik

człowiek walczący o coś słowem, czynem lub bronią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś walczący w imię idei

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. nazwa systematyczna|Betta|ref=tak., popularna ryba akwariowa;

(2.2) ornit. zob. batalion.

Wiktionary

- Bojownik – albański film fabularny z roku 1984

Zwyczajowa nazwa ryb z rodzaju Betta (rodzina Osphronemidae – guramiowate):

- bojownik czerwony (Betta tussyae)

- bojownik Edyty (Betta edithae)

- bojownik Foerscha (Betta foerschi)

- bojownik jawajski (Betta picta)

- bojownik plamooki (Betta macrostoma)

- bojownik szkarłatnoczerwony (Betta coccina)

- bojownik wielki (Betta unimaculatus)

- bojownik wspaniały (Betta splendens)

- bojownik zwadliwy (Betta bellica)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Al-Kaida rzuciła do walki w Iraku swą legię cudzoziemską złożoną z bojowników pochodzących z różnych krajów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ.ˈjɔ.vʲɲik, AS: bo.i ̯o.vʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój m., bojowość ż., bojówka ż., bojówkarz m., bojówkarka ż., bojowiec m., bojówki nmos., bojowanie n.

:: fż. bojowniczka ż., bojownica ż.

czas. bojować ndk.

przym. bojowy, bojówkarski, bojówkowy

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bojowiec

Wiktionary

bojowo

przysłówek

(1.1) z bojowym nastawieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Policja szybko rozprawiła się z bojowo nastawionymi protestantkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojownik mzw./mos., bojowniczka ż., bój mrz., bojowanie n., bojownica ż.

przym. bojowy

Wiktionary

bojowość

→ bojowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto jest bojowo nastawiony

Wiktionary

Patrz:
bojowy

bojowy

1. związany z walką;
2. energiczny, waleczny, skłonny do boju

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z walką

(1.2) wojowniczy, waleczny, skłonny do boju

(1.3) przen. energiczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drużyna bojowa wzorowo wypełniła swoje zadanie.

(1.1) Samoloty rozwijały szyk bojowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈjɔvɨ, AS: boi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bój m., bojowiec mzw./mos., bojownik m., bojowniczka ż., bojownica ż., bojowość ż., bojowanie n.

przysł. bojowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bitny, waleczny, wojowniczy

Wiktionary

bojrep

linka łącząca rzuconą na dno kotwicę z bojką wskazującą położenie rzuconej kotwicy

SJP.pl

Wikipedia

bojszów

wieś w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim

SJP.pl

Bojszów (niem. Boitschau, 1936-1945 Lärchenhag) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bojszów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

bojszowski

→ Bojszowy

SJP.pl

Patrz:
Bojszowy

bojszowy

wieś w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim

SJP.pl

Bojszowy (niem. Boischow) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim, siedziba gminy Bojszowy, na Górnym Śląsku. Graniczy z gminą Oświęcim, Tychami i gminą Miedźna.

Wikipedia

bojtel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. worek

(1.2) reg-pl|Górny Śląsk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bojtlik, bojtliczek

Wiktionary

Synonimy:

(1) tytka

Wiktionary

bojtlik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel, sakiewka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Pół zwrotki kolyndy pod nosym zamruczom i bydom mieć pełny bojtlik piniyndzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bojtel mrz., bojtliczek mrz.

Wiktionary

bok

1. prawa lub lewa strona kogoś lub czegoś;
2. w matematyce: odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielokąta

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = biuro obsługi klienta

Wiktionary

Bośnia i Hercegowina:

- Bok – wieś

Papua-Nowa Gwinea:

- Bok – miasto

Osoby:

- An Se-bok – północnokoreański piłkarz

- Bart Bok – niderlandzki astrofizyk

- Ch’oe T’ae Bok – północnokoreański polityk

- Jan Bok – dolnołużycki poeta, polityk i pedagog

- Józef Bok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔk, AS: bok

Wiktionary

bokacjusz

Giovanni Boccaccio [czytaj: dżjowańi bokaczjo], pisarz włoski (1313-1375)

SJP.pl

bokami

w pewnej odległości, bokiem; na prawo albo na lewo

SJP.pl

bokarka

rodzaj strugarki do drewna służącej do obróbki boków desek, listew oraz bali; krawędziarka

SJP.pl

bokarnea

roślina ozdobna z rodziny szparagowatych

SJP.pl

Bokarnea (Beaucarnea Lem.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego 12–13 gatunków. Taksony tu zaliczane bywały włączane do szeroko ujmowanego rodzaju nolina Nolina. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej na obszarze od północno-wschodniego Meksyku po Nikaraguę na południu. Rosną głównie na suchych i okresowo wilgotnych siedliskach, zwykle na obszarach górskich, czasem w lasach mgielnych, w których są istotnym siedliskiem dla epifitów (storczykowatych, bromeliowatych i in.).

Wikipedia

bokashi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) metoda domowego kompostowania odpadów kuchennych

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bokashi

źródła.

== bokashi (język angielski.) ==

thumb|bokashi (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bokashi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bokashi

źródła.

== bokashi (język angielski.) ==

thumb|bokashi (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bokashi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bokeh

[czytaj; BOke lub BOka] w fotografii: oddawanie nieostrości obiektów będących poza głębią ostrości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

Wiktionary

Bokeh (czyt. boʊkɛ, ˈboʊkeɪ, ˈboʊkə; od jap. ボケ boke – rozmycie) – w fotografii sposób oddawania nieostrości obiektów znajdujących się poza głębią ostrości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panuje przekonanie, że bokeh obiektywów stałoogniskowych jest nieporównywalnie lepszy od zoomów.

Wiktionary

boki

1. prawa lub lewa strona kogoś lub czegoś;
2. w matematyce: odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielokąta

SJP.pl

bokiem

w pewnej odległości w prawo lub w lewo

SJP.pl

bokken

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. drewniany miecz do ćwiczeń;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|jap|木剣.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bokken

* asturyjski: (1.1) bokken m.

źródła.

== bokken (język angielski.) ==

thumb|bokkens (1.1)

wymowa.

bryt. enPR|bŏk'ən., IPA|ˈbɒk.ən., X-SAMPA|"bQk.@n.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) sport. bokken

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

bokkonia

roślina z rodziny makowatych

SJP.pl

Bokkonia (Bocconia) – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje 10 gatunków występujących głównie w obszarach górskich tropikalnej Ameryki, od Meksyku na północy po Argentynę na południu. Bocconia frutescens jest poza tym gatunkiem inwazyjnym na Hawajach, w Australii i Afryce. Rośliny zawierają pomarańczowy sok mleczny i są wiatropylne.

Wikipedia

bokmal

jeden z dwóch (obok nynorsk) oficjalnych standardów zapisu języka norweskiego, którego używa 85-90% mieszkańców Norwegii

SJP.pl

Bokmål [ˈbuːkmɔːl] (dosł. „język książkowy”) – jeden z dwóch oficjalnych standardów piśmienniczych języka norweskiego. Około 85–90% mieszkańców Norwegii pisze w wariancie bokmål niezależnie od dialektu, jest to również forma najczęściej nauczana na kursach języka norweskiego dla obcokrajowców.

Wikipedia

bokobrody

zarost po obu stronach twarzy sięgający ust; baki, baczki, faworyty, pekaesy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;

Wiktionary

Bokobrody, baki, baczki – rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody. Bokobrody mogą mieć różne kształty; mogą być krótkie i długie; proste, zwężające się lub rozszerzające się u dołu: mogą łączyć się z wąsami lub brodą; wymagają zapuszczenia i pielęgnacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po bladej, ciemnymi bokobrodami otoczonej twarzy Zygmunta przebiegł bolesny prawie niepokój.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bakenbardy, żart. pekaesy

Wiktionary

bokochód

rodzaj pająka z rodziny ukośnikowatych

SJP.pl

Bokochód (Xysticus) – rodzaj pająków z rodziny ukośnikowatych, obejmujący ponad 350 opisanych gatunków.

Pająki te mają krótkie ciało, z rzadka porośnięte krótkimi i mocnymi lub długimi i delikatnymi szczecinkami. Karapaks jest na przedzie prawie kwadratowy, na wierzchu o przepasce środkowej zwykle z klinowatym, brązowawym znakiem na przedzie i jaśniejszym tyłem. W widoku od przodu środkowe pary oczu leżą niżej niż boczne tych samych rzędów. Nadustek jest wysoki. Kolor nasady szczękoczułków często jest żółtawobiały lub żółtawobrązowy. Odnóża kroczne są długie, pozbawione skopuli i przypazurkowych kępek włosków. Dwie początkowe pary odnóży są dłuższe i zwykle uzbrojone w kolce. Opistosoma (odwłok) jest najszersza tuż za środkiem, z tyłu zaokrąglona, z wierzchu spłaszczona, o stożeczku z kilkoma krótkimi i cienkimi szczecinkami. Kądziołki przędne są rozmieszczone blisko siebie na owalnym lub zaokrąglonym polu. Kądziołki przedniej pary cechują się szerokimi podstawami.

Wikipedia

bokopływy

rząd morskich ryb promieniopłetwych; płastugokształtne, płastugi, flądrokształtne

SJP.pl

Flądrokształtne, płastugokształtne, płastugi, bokopływy (Pleuronectiformes) – rząd morskich ryb promieniopłetwych występujących w większości mórz i oceanów, od tropikalnych po polarne, na różnych głębokościach. Niektóre gatunki wpływają do estuariów i rzek. Liczne gatunki są cenionymi rybami konsumpcyjnymi.Budową ciała i trybem życia przypominają chrzęstnoszkieletowe płaszczki, jednak nie są z nimi spokrewnione. Ich rozwój przebiegał odmiennie.

Wikipedia

bokoszyjny

żółwie bokoszyjne - podrząd żółwi

SJP.pl

bokowisko

rzadko: bok, zbocze

SJP.pl

bokówka

w dawnych dworach wiejskich: boczna izdebka wydzielona przepierzeniem z alkowy lub większej izby, przeznaczona dla służby lub dla dzieci

SJP.pl

- Bokówka – część wsi Orzeszkowo w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka

- bokówka – rodzaj pomieszczenia

- bokówka – rodzaj grzybów

- bokówka biała – gatunek z rodziny twardzioszkowatych

- bokówki - boki wozu rozporowego

Wikipedia

bokówki

w dawnych dworach wiejskich: boczna izdebka wydzielona przepierzeniem z alkowy lub większej izby, przeznaczona dla służby lub dla dzieci

SJP.pl

boks

1. walka na pięści; pięściarstwo;
2. wydzielona część większego pomieszczenia;
3. rodzaj miękkiej skóry używanej na cholewki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zagroda dla konia w stajni

(1.2) każda wydzielona część pomieszczenia

(1.3) sport. dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

(1.4) sport. miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu

Wiktionary

Boks, pięściarstwo – sport walki, w którym dwóch zawodników walczy ze sobą jedynie przy użyciu pięści, pierwotnie bez rękawic, a od początku XX w. już w rękawicach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chodźmy do boksu, pokażę ci mojego nowego rumaka.

(1.3) Niektórzy uważają, że boks jest zbyt niebezpieczny i należy go zakazać.

(1.4) W boksach mechanicy wymieniają zużyte opony i tankują samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔks, AS: boks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boxing mrz., bokser m., bokserka ż., bokserki nmos., boksowanie n., boksik mrz.

czas. boksować

przym. bokserski

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) pięściarstwo, gwara. sport. żart. mordoplastyka

Wiktionary

boksa

nazwisko

SJP.pl

bokser

sportowiec uprawiający boks; pięściarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. rasa psów molosowatych w typie mastifa;

(2.2) mot. silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach

Wiktionary

- bokser – rasa psa

- bokser – osoba uprawiająca boks (pięściarstwo)

- bokser – silnik o tłokach pracujących przeciwbieżnie

- Bokser – film polski z 1966 r. w reżyserii Juliana Dziedziny

- Bokser – amerykańsko-irlandzki film obyczajowy z 1997 r. w reżyserii Jima Sheridana

- Bokser – polski film z 2012 r. w reżyserii Tomasza Blachnickiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bokser z łatwością zwyciężał przeciwników.

(2.1) Rasy psów obronnych to m.in. amstaff, doberman, bokser, owczarek niemiecki i rottweiler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔksɛr, AS: bokser

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m., boksowanie n., bokserki nmos.

:: fż. bokserka ż.

czas. boksować, wyboksować

przym. bokserski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pięściarz

Wiktionary

bokserka

1. samica psa boksera
2. zawodniczka uprawiająca boks
3. środowiskowo o prasie bokserskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca boks

(1.2) odzież. koszulka bez rękawów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m., boksowanie n., bokserki nmos., boksowanie n., wyboksowanie n.

:: fm. bokser m.

czas. boksować ndk., wyboksować dk.

przym. bokserski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pięściarka

(1.2) podkoszulek, bezrękawnik

Wiktionary

bokserki

rodzaj bielizny męskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

Wiktionary

Bokserki – rodzaj męskiej bielizny, spodenki, które są noszone jako krótkie spodnie. Luźne szorty, które są noszone jako bielizna przez mężczyzn i chłopców. Angielskie określenie boxer-shorts zostało odnotowane w 1944 roku. Słownik języka polskiego: bokserki → rodzaj bielizny męskiej, luźne spodenki męskie, z krótkimi nogawkami. Inna nazwa to krótkie kalesony. Słownik mody męskiej: bokserki rodzaj męskiej bielizny. Krojem przypominają krótkie spodenki bokserskie. Mogą być luźne lub przylegające, obcisłe. Słownik onomazjologiczny: bokserki → rzeczownik, rodzaj bielizny męskiej, odzież dolna, nogawice ukryte połączone. Są to spodenki luźno osadzone na korpusie i pokrywa ciało do od pasa do połowy uda, zakrywając genitalia i pośladki. Zwykle posiadają rozporek, który może być zamykany na guziki, ale nie dotyczy to wszystkich modeli. Górna cześć jest wykończona gumką. W Polsce używa się wyłącznie słowa bokserki. Słownik synonimów zawiera 4 wyrazy bliskoznaczne: szorty, spodenki, krótkie spodnie, bermudy. Natomiast jeszcze w latach 70. XX wieku na metce tego, co dziś określa się często jako bokserki, widniała nazwa kalesony i ewentualnie krótkie kalesony, zaś na długich właśnie kalesony długie. Nazwa ta pochodzi prawdopodobnie z języka francuskiego od słowa calcif (kalsif), co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „bokserki”. Początkowo nazwa bokserki była zarezerwowana jedynie dla luźnych spodenek. Dziś jest używana także dla obcisłej bielizny z krótkimi nogawkami – a więc krótkich kalesonów. Cytowana definicja występuje w Słowniku języka polskiego PWN z 1978 roku, a w ogóle nie ma tam hasła „bokserki”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na walentynki dostałem dwie pary bokserek z zabawnym nadrukiem z przodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈksɛrʲci, AS: bokserʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m., bokser m., bokserka ż., boksowanie n.

czas. boksować ndk.

przym. bokserski

Wiktionary

bokserowaty

przypominający wyglądem psa z rasy bokserów

SJP.pl

bokserski

związany z boksem, bokserem (np. rękawice bokserskie, trener bokserski)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sport. związany z boksem lub bokserami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Japończyk Shoji Kobayashi zdobył tytuł bokserskiego mistrza świata w wadze supermuszej w wersji WBA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈksɛrsʲci, AS: boksersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m., bokser m., bokserka ż., bokserki nmos., boksowanie n.

czas. boksować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pięściarski

Wiktionary

boksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od boks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie boks, lecz tylko mały boksik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m.

Wiktionary

boksować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zadawać ciosy pięściami

(1.2) uprawiać boks

czasownik zwrotny niedokonany boksować się (dk. brak)

(2.1) okładać się wzajemnie pięściami

(2.2) uprawiać boks

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedną z najczęściej stosowanych jest wyobrażenie sobie toksycznej osoby w postaci poduszki, którą możemy boksować, kopać i wykrzykiwać do niej wszystko, co nam przyjdzie na myśl.

(1.2) Uważam, że troszkę za dużo ci zawodnicy się lubią bić, a za mało boksować, bo boksowanie, a bicie to dwie różne rzeczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈksɔvat͡ɕ, AS: boksovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks m., bokser m., bokserka ż., bokserki nmos., boksowanie n.

czas. zaboksować dk., wyboksować dk.

przym. bokserski

Wiktionary

boksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zadawanie komuś ciosów pięściamiamsta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uważam, że troszkę za dużo ci zawodnicy się lubią bić, a za mało boksować, bo boksowanie, a bicie to dwie różne rzeczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔksɔˈvãɲɛ, AS: boksovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. boksować

rzecz. boks m., bokser m., bokserka ż., bokserki nmos.

przym. bokserski

Wiktionary

boksowy

przymiotnik od: boks

SJP.pl

boksyce

Boksyce – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów.

Do 1954 roku istniała gmina Boksyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przepływa rzeczka Węgierka, prawy dopływ Świśliny.

Wikipedia

boksyt

skała osadowa wykorzystywana m.in. jako matariał budowlany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

Wiktionary

Boksyt – ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu (hydrargilitu, bemitu lub diasporu), jest głównym źródłem glinu na świecie. Zawiera też minerały ilaste, krzemionkę, tlenki i wodorotlenki żelaza. Nazwa boksyt pochodzi od francuskiego miasteczka Les Baux-de-Provence w południowej Francji, gdzie w 1821 r. francuski geolog i mineralog Pierre Berthier po raz pierwszy odkrył i opisał złoża tej skały. Berthier nazwał tę skałę terre d’alumine des Baux. W 1844 r. Pierre-Armand Dufrénoy wprowadził określenie beauxite, natomiast nazwę bauxite przyjął Henri Sainte-Claire Deville w roku 1861, kiedy po raz pierwszy w historii ruszyła przemysłowa eksploatacja złóż boksytu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boksytowy

Wiktionary

boksytowy

związany z boksytem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z boksytem, dotyczący boksytów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boksyt mrz., boksytyzacja ż.

Wiktionary

bokujma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie młynowskim obwodu rówieńskiego, położona nad rzeką Ikwą;

Wiktionary

Bokujma (ukr. Бокійма, Bokijma) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie dubieńskim. Siedziba hromady Bokujma.

Do 2020 roku w rejonie młynowskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bokujemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Bokujm

Wiktionary

bokuniewicz

nazwisko

SJP.pl

bokwa

trening aerobowy łączący kick-boxing z południowoafrykańskim tańcem wojennym kultury Kwaito

SJP.pl

ból

cierpienie fizyczne lub psychiczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. med. przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

(1.2) psych. przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

Wiktionary

Ból (łac. dolor; gr. ἄλγος algos, ὀδύνη odynē) – według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu subiektywnie przykre i negatywne wrażenie zmysłowe i emocjonalne, powstające pod wpływem bodźców (tzw. nocyceptywnych) uszkadzających tkankę lub zagrażających jej uszkodzeniem. Ból jest odczuciem subiektywnym, dlatego jest nim wszystko to, co chory w ten sposób nazywa, bez względu na obiektywne objawy z nim związane. Receptorami bólowymi są nocyceptory.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od pięciu lat czuję ból w stawach.

(1.1) Bo prześladowali tego, kogoś Ty poraził, / i przyczynili bólu temu, któregoś ty zranił.

(1.2) Czuję ból w sercu po stracie żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bul, AS: bul

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolączka ż., boleść ż., bolenie n., bolak mrz.

czas. boleć ndk., pobolewać ndk., poboleć dk.

przym. bólowy, bolesny

przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) cierpienie, udręka, boleść; gw-pl|Górny Śląsk|bol.

(1.2) opłakiwanie, rozpacz, smutek, zmartwienie, żal, żałoba; gw-pl|Górny Śląsk|bol.

Wiktionary

bola

broń myśliwska Indian południowoamerykańskich składająca się z dwóch kamieni połączonych rzemieniem; bolas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże, kuliste naczynie, np. do ponczu

Wiktionary

- bola – kulista waza do ponczu

- bola Hamilton,1822 – synonim rodzaju ryb Johnius

- bolas – broń myśliwska miotana złożona z kul przymocowanych do sznura

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) waza

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bola (język baskijski.) ==

thumb|bola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kula, kulka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

bolący

sprawiać ból fizyczny lub psychiczny

SJP.pl

Patrz:
boleć

bolaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bolak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolak m.

Wiktionary

bolączka

coś, co utrudnia życie, kłopot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niekorzystna sytuacja lub stan sprawiająca problem lub przykrość albo stanowiąca przeszkodę

(1.2) rzad. bolesny wytwór chorobowy na skórze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Korupcja od dawna jest jedną z głównych bolączek życia politycznego kraju.

(1.2) Ziele to rośnie po polach i ogrodach i przykłada się na bolączki wszelkie dla ich uśmierzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból m., boleść ż.

czas. boleć ndk.

przym. bolesny

Wiktionary

bolak

potocznie: wypukłość skórna sprawiająca ból

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. bolesny guz, odcisk na ręce, wrzód, ropień, krosta, strup

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔlak, AS: bolak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból mrz., bolenie n.

:: zdrobn. bolaczek mrz.

czas. boleć ndk.

Wiktionary

bolanowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Bolanowski – polski specjalista w dziedzinie aparatów elektrycznych

- Leszek Bolanowski – polski tekściarz, pisarz, kompozytor i reżyser

Wikipedia

bolas

broń myśliwska Indian południowoamerykańskich składająca się z dwóch kamieni połączonych rzemieniem; bola

SJP.pl

Bolas (bola) – broń myśliwska miotana, złożona z dwóch lub więcej kul (metalowych, kamiennych, drewnianych czy skórzanych wypełnionych obciążeniem), połączonych cięgnem (rzemieniem, sznurem). Używana przez Inuitów (Eskimosów) i Indian Ameryki Południowej do ogłuszania poprzez uderzenie kulami, pętania kończyn lub duszenia w wyniku owinięcia cięgnem.

Wikipedia

bolcowy

→ bolec

SJP.pl

Patrz:
bolec

bold

potocznie: pogrubiona czcionka

SJP.pl

Bold – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Merseyside, w dystrykcie metropolitalnym St Helens. Leży 20 km na wschód od centrum Liverpool i 275 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 2283 mieszkańców.

Wikipedia

boldować

środowiskowo: pogrubiać czcionkę w komputerowym edytorze tekstu

SJP.pl

boldowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisanie, zapisywanie tekstu czcionką półgrubą

(1.2) fragment tekstu zapisany boldem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bold m.

czas. boldować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bold, wytłuszczenie

Wiktionary

boldyna

alkaloid z liści Peumus boldus, składnik złożonego preparatu boldine, stosowanego jako lek żółciopędny i ułatwiający trawienie, głównie w zapaleniu pęcherzyka żółciowego, kamicy żółciowej i przewlekłym zaparciu

SJP.pl

Wikipedia

bolebor

dawne imię męskie

SJP.pl

Bolebor – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Bole- ("więcej") i -bor ("walka", "walczyć, zmagać się"). Imię to mogło oznaczać "tego, kto więcej walczy".

Bolebor imieniny obchodzi 25 lutego.

Osoby noszące to imię :

- Bolebor – opat tyniecki (ok. 1247–1259)

Wikipedia

bolec

1. kołek walcowy do łączenia przedmiotów w sposób umożliwiający ich wzajemne obracanie się; sworzeń;
2. potocznie: metalowy, walcowaty element ochronny w gniazdku elektrycznym;
3. wulgarnie: mężczyzna będący dla kobiety obiektem seksualnym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. być źródłem bólu

(1.2) przen. sprawiać ból w znaczeniu psychicznym, martwić, smucić

(1.3) martwić się, cierpieć, smucić się

Wiktionary

Bolec, właśc. Grzegorz Borek (ur. 20 lipca 1971 w Krakowie, zm. 27 lutego 2009 tamże) – polski raper i aktor. Jeden z pionierów polskiego hip-hopu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od wczoraj boli ją ręka.

(1.2) Bolą mnie jej ostre słowa.

(1.3) Natomiast boleję nad twym grubiaństwem, a gdyby niewdzięczność ludzka mogła mnie jeszcze dziwić, dziwiłbym się twej niewdzięczności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔlɛt͡ɕ, AS: boleć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból m., bolączka ż., boleść ż., ubolewanie n., bolenie n., bolak mrz.

czas. pobolewać ndk., ubolewać ndk., rozboleć dk., zaboleć dk.

przym. bolesny

przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|zjimać.

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|tropić.

Wiktionary

bolech

nazwisko

SJP.pl

bolechów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Wiktionary

W Polsce

- Bolechów – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława

Na Ukrainie

- Bolechów – dawna gmina wiejska w powiecie dolińskim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej

- Bolechów – miasto w obwodzie iwanofrankiwskim

- Bolechów – stacja kolejowa w Bolechowie, w rejonie kałuskim, w obwodzie iwanofrankiwskim, na Ukrainie

Wikipedia

Powiązane:

przym. bolechowski

Wiktionary

bolechowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego

Wiktionary

Bolechowce (ukr. Болехівці, Bołechiwci) – wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim należącym do obwodu lwowskiego. Położona nad rzeczką Słonica, prawym dopływem Tyśmienicy.

Założona na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie drohobyckim ziemi przemyskiej województwa ruskiego, w drugiej połowie XVII wieku należała do starostwa drohobyckiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bolechowiecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Bolechowice, Bołochowice

Wiktionary

bolechowice

W Polsce

- Bolechowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów

- Bolechowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk

- Bolechowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny

- Bolechowice – osada w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice

- Bolechowice – gromada

Wikipedia

bolechowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bolechowicami, dotyczący Bolechowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolechowice nmos.

Wiktionary

bolechówko

Bolechówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Czerwonak.

Wieś duchowna, własność Klasztoru Cysterek w Owińskach pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Na południe od wsi funkcjonuje Akwen Tropicana.

Wikipedia

bolechowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie wielkopolskim;

(1.2) geogr. wieś w województwie zachodniozachodniopomorskim;

Wiktionary

W Polsce

- Bolechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Czerwonak

- Bolechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

- Bolechowo – stacja kolejowa[1] w Bolechowie-Osiedlu

Zobacz też: Bolechowo-Osiedle, Bolechów, Jezioro Bolechowskie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bolechowianin, bolechowianka

przym. bolechowski

Wiktionary

bolechowski

nazwisko

SJP.pl

bolęcin

W Polsce

- Bolęcin – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia

- Bolęcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin

- Bolęcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Borkowice

- Bolęcin – gromada

- Bolęcin – nieczynny przystanek kolejowy

Wikipedia

bolecki

nazwisko

SJP.pl

boleczek

zdrobnienie od: Bolesław (imię męskie); Bolek

SJP.pl

bolejący

martwić się, smucić z jakiegoś powodu

SJP.pl

bolek

potocznie: słabeusz (najczęściej w zwrocie: cienki bolek)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bolesław

Wiktionary

- Bolek – zdrobnienie od imienia Bolesław

- Bolek – bohater polskich filmów animowanych

- „Bolek” – polski kalkulator

- Bolek – pseudonim tajnego współpracownika Służby Bezpieczeństwa PRL

osoby o nazwisku lub pseudonimie „Bolek”:

- Juliusz Bolek

- Juliusz Erazm Bolek

- Zdzisław Jerzy Bolek

- Jerzy Szypowski ps. Bolek – żołnierz Armii Krajowej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjaźnimy się z Bolkiem od lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔlɛk, AS: bolek

Wiktionary

Powiązane:

forma żeńska Bolka

rzecz. Bolesław mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

forma żeńska Bolka

rzecz. Bolesław mrz./mos.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Bolesław.

źródła.

== Bolek (język czeski.) ==

wymowa.

IPA|ˈbolɛk.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|m.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bolemin

Bolemin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Deszczno. Łączy się od zachodu z zabudowaniami Płonicy.

Wikipedia

bolemir

imię męskie

SJP.pl

Bolemir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Bole- ("więcej, bardziej") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Imię to mogło oznaczać "ten, który pragnie więcej pokoju", lub "ten, który przynosi więcej pokoju".

Bolemir imieniny obchodzi: 6 stycznia, 6 września, 9 września.

Wikipedia

bolemira

imię żeńskie

SJP.pl

Bolemira – żeński odpowiednik imienia Bolemir, nienotowany w dawnych źródłach. Znaczenie imienia: "pragnąca pokoju".

Bolemira imieniny obchodzi 9 września.

Wikipedia

bolemirostwo

Bolemir z małżonką; Bolemirowie

SJP.pl

bolemirowie

imię męskie

SJP.pl

bolemirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bolemira lub z nim związany

SJP.pl

bolemysł

imię męskie

SJP.pl

Bolemysł – słowiańskie/staropolskie imię męskie. Składa się z członu Bole- ("więcej, lepiej, bardziej") od psł. *bol'ьjь "większy, lepszy", *bol'e "więcej, lepiej, bardziej", porównaj współczesne rosyjskie более "więcej, bardziej" i -mysł ("myśleć"). Mogło oznaczać "ten, który sprawniej (od innych) myśli", "przewyższający innych myśleniem".

Wikipedia

bolemysłostwo

Bolemysł z małżonką; Bolemysłowie

SJP.pl

bolemysłowie

imię męskie

SJP.pl

bolemysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bolemysła lub z nim związany

SJP.pl

boleń

ryba drapieżna z rodziny karpiowatych; rap, rapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Leuciscus aspius|ref=tak., gatunek ryby z rodziny karpiowatych

(1.2) icht. osobnik z gatunku boleni (1.1)

(1.3) kulin. spoż. mięso lub potrawa z bolenia (1.2)

Wiktionary

Geografia:

- Boleń – zatoka Zalewu Szczecińskiego

2 miejscowości w Polsce:

- Boleń – wieś w woj. małopolskim

- Boleń – osada w woj. lubuskim

Zoologia:

- boleń – gatunek ryby z rodziny karpiowatych:

- boleń pospolity

- boleń amurski (boleń płaskogłowy)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za płetwami brzusznymi bolenia biegnie pozbawiony łusek kil.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boleń pospolity, chwat, rap, rapa

Wiktionary

bolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|boleć.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: boleń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród zbutwiałych szpargałów najwięcej było domowych rachunków, przepisów kuchennych i wybornych recept na bolenie w kiszkach lub w wątrobie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból m., boleść ż., bolak mrz.

czas. boleć

Wiktionary

bolerko

krótki żakiecik damski zakładany na bluzkę lub sukienkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kraw. krótki żakiecik kobiecy, niesięgający talii, z połami niezachodzącymi na siebie; także sweterek, bluzeczka o takim kroju

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta sukienka jest bardzo wycięta, muszę założyć do niej jakieś bolerko.

(1.1) Ładnie pani w bolerku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɛrkɔ, AS: bolerko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolero n.

Wiktionary

bolerkowy

→ bolerko

SJP.pl

Patrz:
bolerko

bolero

1. taniec hiszpański na 3/4, zwykle z akompaniamentem gitary, tamburyna i kastanietów
2. krótka kamizelka męska w ludowych ubiorach hiszpańskich
3. kapelusz o podniesionych brzegach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. trójmiarowy hiszpański taniec ludowy;

(1.2) muz. muzyka do bolero (1.1)

(1.3) kraw. krótka kamizelka bez rękawów i bez kołnierza;

(1.4) męski kapelusz z podniesionymi brzegami

Wiktionary

- bolero – taniec i forma muzyczna

- bolero – części garderoby

- Boléro – utwór Maurice’a Ravela

- Bolero – balet z muzyką Maurice'a Ravela

- Bolero a-moll op. 19 – utwór Fryderyka Chopina, skomponowany w 1833

- Bolero – firma zajmująca się produkcją i sprzedażą odzieży

- Bolero – albański film z 1997 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔˈlɛrɔ, AS: bolero

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bolerko n.

Wiktionary

boleś

zdrobnienie od: Bolemysł, Bolesław (imiona męskie); Bolek

SJP.pl

boleść

ogromny żal, smutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. żal, wielkie zmartwienie

(1.2) w lm.: silne bóle brzuszne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie będę ci opowiadał o mojej boleści.

(1.2) Ciężarna zaczęła już odczuwać pierwsze boleści.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból m., bolączka ż., ubolewanie n., bolenie n.

czas. boleć ndk., pobolewać ndk., ubolewać ndk.

przym. bolesny, boleściwy

przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żałość, żal

(1.2) ból

Wiktionary

boleści

ogromny żal, smutek

SJP.pl

boleściwiej

stopień wyższy od przysłówka: boleściwie

SJP.pl

boleściwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest boleściwe; cecha tych, którzy są boleściwi

Wiktionary

Powiązane:

przym. boleściwy

przysł. boleściwie

Wiktionary

boleściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: boleściwy

SJP.pl

boleściwy

przymiotnik

(1.1) pełen boleści

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Joachim popatrzył na złoczyńcę boleściwym wzrokiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛɕˈt͡ɕivɨ, AS: boleśćivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boleść ż., boleściwość ż.

przysł. boleściwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbolały, przygnębiony, zdołowany, załamany, stroskany, rzewny, smętny, melancholijny

Wiktionary

bolesnawy

nieco bolesny

SJP.pl

boleśnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bolesny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj boleśnie użądliła mnie osa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɛɕɲɛ, AS: boleśńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolesność ż., boleść ż., ból mrz.

przym. bolesny

czas. boleć

Wiktionary

boleśniej

stopień wyższy od przysłówka: boleśnie

SJP.pl

boleśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bolesny

SJP.pl

bolesność

uczucie bólu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bolesne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bolesny

przysł. boleśnie

Wiktionary

bolesny

sprawiający ból

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) med. taki, który sprawia ból fizyczny

(1.2) psych. taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Otwarte złamanie kości jest zwykle skrajnie bolesne.

(1.2) Mówi o sprawach, które ukrywamy przed innymi, które są dla nas albo zbyt bolesne, albo zbyt niecne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɛsnɨ, AS: bolesny

Wiktionary

Powiązane:

czas. boleć ndk., rozboleć dk., zaboleć dk.

rzecz. bolączka ż., ból mrz., boleść ż., bolesność ż.

przysł. boleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przykry

Wiktionary

bolesta

nazwisko

SJP.pl

- Jastrzębiec (herb szlachecki)

- Bolesta – rycerz polski z rodu Jastrzębców, kasztelan

- Bolesta – komisarz królewski, którego faksymile widnieją na biletach kasowych z 1824, wyemitowanych w 1828

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Bolesta – polska inżynier chemik

- Henryk Bolesta – polski piłkarz, bramkarz, jednokrotny reprezentant Polski

- Krzysztof Bolesta – polski urzędnik

- Marcin Bolesta Koziebrodzki – polski hrabia

- Piotr Bolesta Kozłowski – polski szlachcic

- Krystyna Bolesta-Kukułka – polska profesor nauk ekonomicznych

Wikipedia

bolestraszyce

Bolestraszyce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica.

Wieś, położona w powiecie przemyskim, była własnością Stefana Duczymińskiego, Krzysztofa Tomasza Drohojowskiego i Aleksandra Dymitra Drohojowskiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku.

Wikipedia

boleszczyn

Boleszczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi funkcjonowała Szkoła Podstawowa.

Z Boleszczyna pochodzi Jacek Kiciński – klaretyn, biskup pomocniczy wrocławski.

Wikipedia

boleszkowice

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

Boleszkowice (niem. Fürstenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Boleszkowice. Siedziba gminy Boleszkowice.

Od 1354 miasto. 5 października 1954 do miasta Boleszkowice włączono Wierutno. 1 stycznia 1972 Boleszkowice utraciły prawa miejskie i zostały wsią w gromadzie Namyślin, którą jednocześnie przekształcono w gromadę Boleszkowice. 1 stycznia 1973, po kolejnej reformie administracyjnej, siedziba reaktywowanej gminie Boleszkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

boleszkowicki

przymiotnik od: Boleszkowice

SJP.pl

boleszkowiczanin

mieszkaniec wsi Boleszkowice

SJP.pl

boleszkowiczanka

mieszkanka Boleszkowic

SJP.pl

bolesław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i gmin w Polsce

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: Bolesława

Wiktionary

- Bolesław – słowiańskie imię

Osoby

- Bolesław I Chrobry – władca Polski 992-1025

- Bolesław II Szczodry (Śmiały) – władca Polski 1058–1079

- Bolesław III Krzywousty – władca Polski 1102–1138

- Bolesław Mieszkowic (Kujawski) – książę kujawski 1194–1195

- Bolesław IV Kędzierzawy – książę mazowiecki, książę Polski, zm. 1173

- Bolesław V Wstydliwy – książę małopolski i sandomierski 1226–1279

- Bolesław (Bolko) Wołoszek – książę głogówecki i prudnicki, zm. 1460

- Bolesław Pobożny – książę kaliski i wielkopolski 1239–1279

- Bolesław toszecki (bytomski) – książę toszecki 1303–1328, arcybiskup ostrzyhomski

- Bolesław (Bolek) dobrzyński – książę dobrzyński 1312–1327/1328, łęczycki 1327/1328

- Bolesław oleśnicki – książę oleśnicki 1313–1320/1321, również przejściowo innych księstw śląskich i wielkopolskich

- Bolesław (Bolko) Pierworodny – książę niemodliński 1313–1360/1365 oraz przejściowo książę wieluński, od 1336 na Prudniku

- Bolesław Jerzy II – książę halicko-wołyński 1325–1340

- Bolesław bytomski – książę bytomsko-kozielski 1352–1354/1355

- Bolesław Zapomniany (Mieszkowic) – legendarny syn Mieszka II

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Specyficzną cechą samochodu Bolesława jest to, że psuje się zaraz po uruchomieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɛswaf, AS: bolesu̯af

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolesławianin ż., bolesławianka ż., Bolesławowa ż., Bolesławówna ż.

:: zdrobn. Bolko m., Bolek m., Boluś m.

:: fż. Bolesława ż.

przym. bolesławski, Bolesławowy, bolesławowski

Wiktionary

bolesława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. od: Bolesław

Wiktionary

Bolesława – żeński odpowiednik imienia Bolesław. Forma ta jest notowana w Polsce od XV wieku.

W XXI wieku jest to imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 1866 kobiet o imieniu Bolesława nadanym jako imię pierwsze.

Zdrobnienia: Bola, Bolesia, Bolka.

Bolesława imieniny obchodzi 29 stycznia, jako wspomnienie bł. Bolesławy Lament, 22 lipca, 19 sierpnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛˈswava, AS: bolesu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesław mrz./mos.

Wiktionary

bolesławczanin

mieszkaniec Bolesławca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bolesławca

(1.2) osoba pochodząca z Bolesławca, urodzona w Bolesławcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛswafˈt͡ʃãɲĩn, AS: bolesu̯afčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesławiec m.

:: fż. bolesławczanka ż.

przym. bolesławiecki

Wiktionary

bolesławczanka

mieszkanka Bolesławca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bolesławca

(1.2) kobieta pochodząca z Bolesławca, urodzona w Bolesławcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛswafˈt͡ʃãnka, AS: bolesu̯afčãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesławiec m.

:: fm. bolesławczanin m.

przym. bolesławiecki

Wiktionary

bolesławianin

mieszkaniec Bolesławia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bolesławia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bolesu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesław m.

:: fż. bolesławianka ż.

przym. bolesławski

Wiktionary

bolesławianka

mieszkanka Bolesławia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bolesławca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛswaˈvʲjãnka, AS: bolesu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesław m.

:: fm. bolesławianin m.

przym. bolesławski

Wiktionary

bolesławice

W Polsce

- Bolesławice – część miasta Bolesławiec w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim

- Bolesławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Bolesławiec

- Bolesławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Jaworzyna Śląska

- Bolesławice – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica

- Bolesławice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

- Bolesławice – dawna nazwa (do 1926) wsi Podbolesławiec w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec

- Bolesławice – gromada w powiecie bolesławieckim

- Bolesławice – gromada w powiecie świdnickim

Wikipedia

bolesławiec

potocznie: rzecz z fajansu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Bolesławiec (łac. Boleslavia, niem. Bunzlau, Buntzlau, śl-niem. Bunzel) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu bolesławieckiego, historycznie leżące na Dolnym Śląsku. Przez miasto przepływa rzeka Bóbr, okoliczne obszary leśne należą do Borów Dolnośląskich. W latach 1975–1998 miasto należało administracyjnie do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Cieszymir i jestem zawodowym żołnierzem z garnizonu Bolesławiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛˈswavʲjɛt͡s, AS: bolesu̯avʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolesławczanin m., bolesławczanka ż.

przym. bolesławiecki

Wiktionary

bolesławiecki

→ Bolesławiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bolesławca, związany z Bolesławcem

Wiktionary

Patrz:
Bolesławiec
Przykłady

(1.1) Na przykład ja reprezentuję m.in. powiaty lubański, zgorzelecki i bolesławiecki, czyli okręg jeleniogórski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛswaˈvʲjɛt͡sʲci, AS: bolesu̯avʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesławiec m., bolesławczanin m., bolesławczanka ż.

Wiktionary

bolesławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bolesławy lub z nią związany

SJP.pl

bolesławostwo

Bolesław z małżonką; Bolesławowie

SJP.pl

bolesławowie

imię męskie

SJP.pl

bolesławowo

W Polsce

- Bolesławowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock

- Bolesławowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno

- Bolesławowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy

- Bolesławowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew

- Bolesławowo – gromada

- Bolesławowo – nieczynny przystanek kolejowy w Bolesławowie, w woj. pomorskim

Wikipedia

bolesławowy

taki jak u Bolesława, charakterystyczny dla Bolesława

SJP.pl

bolesławski

→ Bolesław (miasto)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Bolesław (nazwy wsi)

Wiktionary

- Izaak Bolesławski (1919–1977) – szachista ukraiński

- Jerzy Bolesławski (ur. 1940) – działacz samorządowy

- Ryszard Bolesławski (1889–1937) – reżyser filmowy

- Bolesławski – polski herb szlachecki z nobilitacji galicyjskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔlɛˈswafsʲci, AS: bolesu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesław, bolesławianin, bolesławianka

Wiktionary

bolewice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Miedzichowo;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce;

Wiktionary

- Bolewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Miedzichowo

- Bolewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

- Bolewice – gromada w powiecie myśliborskim

- Bolewice – gromada w powiecie nowotomyskim

- SLR Bolewice

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bociany z Bolewic są już duże.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolewiczanin mos., bolewiczanka ż.

przym. bolewicki

Wiktionary

bolewo

Bolewo – wieś sołcka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Stupsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

bolewski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bolewski – polski mineralog i petrograf

- Jacek Bolewski – polski jezuita i pisarz

- Bolewski – polski herb szlachecki

Wikipedia

boleyn

[czytaj: BUlyn] nazwisko

SJP.pl

bolica

bolica kolconoga - gatunek osy

SJP.pl

bolid

1. meteor o znacznych rozmiarach i dużej jasności, którego przelotowi w atmosferze towarzyszą efekty dźwiękowe zbliżone do grzmotów;
2. szybki samochód wyścigowy, zwłaszcza auto startujące w wyścigach Formuły 1

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. meteor o dużej jasności;

(1.2) pot. jednomiejscowy samochód wyścigowy o otwartym nadwoziu używany w wyścigach Formuły 1;

Wiktionary

Bolid (gr. βολίς dop. βολίδος 'pocisk' od βαλλειν 'rzucać, ciskać') – meteor o jasności większej niż -4m, czyli jaśniejszy niż Wenus.

Zjawiska te są dosyć częste (choć nadal niełatwo je zaobserwować) i powstają poprzez wejście w atmosferę obiektu o wielkości co najmniej kilku cm. Kiedy tak duży obiekt wpada w atmosferę Ziemi (co zwykle dzieje się przy prędkości kilkunastu-kilkudziesięciu kilometrów na sekundę), jego powierzchnia nagrzewa się do temperatury kilku tysięcy stopni. Wbrew powszechnej opinii, powodem wzrostu temperatury nie jest tarcie, ale silne sprężanie powietrza tuż przed czołem bolidu. Bolid zaczyna świecić jasno, a jego przelotowi niejednokrotnie towarzyszy grom dźwiękowy, zwykle pojawiający się po paru minutach od zjawiska. Tak duży obiekt nie zawsze podlega całkowitej dezintegracji, a wtedy jego część (lub części) spada na Ziemię w postaci meteorytu. Bolidy towarzyszą bardzo aktywnym rojom meteorów (np. Perseidom czy Geminidom), niejednokrotnie pojawiają się jednak zupełnie nieoczekiwanie.

Wikipedia

bolidowy

→ bolid

SJP.pl

Patrz:
bolid

bolimów

miasto w Polsce

SJP.pl

Bolimów – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, siedziba gminy Bolimów.

Założony jako miasto prywatne około 1370, potwierdzenie prawa chełmińskiego uzyskał w 1519. W 1792 jako miasto królewskie w starostwie bolimowskim w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego. W 1827 jako miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w powiecie sochaczewskim, obwodzie sochaczewskim województwa mazowieckiego.

Wikipedia

bolimowianin

mieszkaniec Bolimowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

bolimowianka

mieszkanka Bolimowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

bolimowski

przymiotnik od: Bolimów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bolimowem, dotyczący Bolimowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolimów m.

Wiktionary

bolimuszka

bolimuszka kleparka - drobny owad zaliczany do rodziny muchowatych, wyglądem przypominający muchę domową, żywiący się krwią ssaków, głównie bydła i koni, kłując bardzo boleśnie

SJP.pl

bolino

Bolino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 będące dotychczasowymi częściami wsi Bolin Płocki i Bolin Płoński zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

Wikipedia

bolisława

imię żeńskie

SJP.pl

Bolesława – żeński odpowiednik imienia Bolesław. Forma ta jest notowana w Polsce od XV wieku.

W XXI wieku jest to imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 1866 kobiet o imieniu Bolesława nadanym jako imię pierwsze.

Zdrobnienia: Bola, Bolesia, Bolka.

Bolesława imieniny obchodzi 29 stycznia, jako wspomnienie bł. Bolesławy Lament, 22 lipca, 19 sierpnia.

Wikipedia

bolita

południowoamerykański ssak z rodziny pancernikowców, np. bolita brazylijska

SJP.pl

Bolita (Tolypeutes) – rodzaj ssaków z podrodziny bolit (Tolypeutinae) w obrębie rodziny Chlamyphoridae.

Wikipedia

bolivar

jednostka monetarna Wenezueli (1 bolivar = 100 centymów); boliwar

SJP.pl

Osoby

- Simón Bolívar – bohater walk o wyzwolenie Ameryki Południowej spod władzy Hiszpanii

- James Bolivar DiGriz – pełne imię i nazwisko Stalowego Szczura, bohatera książek Harry’ego Harrisona

Miejscowości, jednostki administracyjne i waluty w Ameryce Południowej

Ekwador

- Prowincja Bolívar

Wikipedia

boliviano

jednostka pieniężna Boliwii (1 boliviano = 100 centavos); boliwiano

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Boliwii;

Wiktionary

Boliviano – jednostka monetarna Boliwii. Dzieli się na 100 centavos. Wewnętrznie oznaczane Bs.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Boliwia, Boliwijczyk, Boliwijka, boliwar

przym. boliwijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) boliviano

* hiszpański: (1.1) boliviano m.

* ukraiński: (1.1) болівіано n.

* włoski: (1.1) boliviano m.

źródła.

== boliviano (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. boliviano

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlʲiˈvʲjãnɔ, AS: bolʹivʹi ̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwia, Boliwijczyk, Boliwijka, boliwar

przym. boliwijski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Boliwia, Boliwijczyk, Boliwijka, boliwar

przym. boliwijski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) boliviano

* hiszpański: (1.1) boliviano m.

* ukraiński: (1.1) болівіано n.

* włoski: (1.1) boliviano m.

źródła.

== boliviano (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. boliviano

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

boliwar

jednostka monetarna Wenezueli (1 boliwar = 100 centymów); bolivar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. jednostka monetarna Wenezueli;

Wiktionary

Osoby

- Simón Bolívar – bohater walk o wyzwolenie Ameryki Południowej spod władzy Hiszpanii

- James Bolivar DiGriz – pełne imię i nazwisko Stalowego Szczura, bohatera książek Harry’ego Harrisona

Miejscowości, jednostki administracyjne i waluty w Ameryce Południowej

Ekwador

- Prowincja Bolívar

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden boliwar dzieli się na 100 centymów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwia ż., Boliwijczyk m., Boliwijka ż., boliviano n.

przym. boliwijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. VEB

Wiktionary

boliwariański

związany z Simónem Bolívarem, np. misje boliwariańskie

SJP.pl

boliwia

państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Sucre; Republika Boliwii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Wiktionary

Boliwia (hiszp. Bolivia), oficjalnie Wielonarodowe Państwo Boliwia (hiszp. Estado Plurinacional de Bolivia) – państwo śródlądowe w środkowo-zachodniej części Ameryki Południowej, graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Konstytucyjną stolicą jest Sucre, siedzibą rządu jest La Paz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ewa mieszka w Boliwii już od kilku lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlʲivʲja, AS: bolʹivʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwijczyk mos., Boliwijka ż., boliviano m., boliwar m., boliwijskość ż.

przym. boliwijski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Wielonarodowe Państwo Boliwia

Wiktionary

boliwiano

jednostka pieniężna Boliwii (1 boliwiano = 100 centavos); boliviano

SJP.pl

boliwijczyk

obywatel Boliwii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Boliwii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlʲiˈvʲijt͡ʃɨk, AS: bolʹivʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwia ż., boliviano n., boliwar m.

:: fż. Boliwijka ż.

przym. boliwijski

Wiktionary

boliwijka

obywatelka Boliwii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Boliwii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlʲiˈvʲijka, AS: bolʹivʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwia ż., boliviano, boliwar m.

:: fm. Boliwijczyk mos.

przym. boliwijski

Wiktionary

boliwijski

związany z Boliwią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Boliwii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Boliwijski prezydent złożył wizytę w Brazylii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci, AS: bolʹivʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boliwia ż., Boliwijczyk mos., Boliwijka ż., boliviano n., boliwar m.

Wiktionary

bolko

1. zdrobnienie od: Bolesław (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bolesław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wyspa na Odrze w granicach miasta Opola;

Wiktionary

- Bolko – staropolski derywat od słowiańskiego imienia męskiego Bolesław

Władcy

- Bolko I opolski (ok. 1256–1313) – książę opolski

- Bolko I Surowy (ok. 1254–1301) – książę świdnicki i jaworski

- Bolko II Mały (ok. 1310–1368) – książę świdnicki i jaworski

- Bolko II Opolski (ok. 1300–1356) – książę opolski

- Bolko II Ziębicki (1300–1341) – książę ziębicki

- Bolko III Opolski (ok. 1330–1382) – książę opolski i strzelecki

- Bolko III Ziębicki (ok. 1346–1410) – książę ziębicki

- Bolko IV Opolski (ok. 1365–1437) – książę opolski

- Bolko V Husyta (ok. 1400–1460) – książę głogówecki, prudnicki, niemodliński i strzelecki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatecznie dwa lata później Bolko został samodzielnym księciem opolskim.

(2.1) Zielonymi płucami miasta są wyspy Bolko i Pasieka położone na rzece Odrze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolesław mos.

Wiktionary

bolków

potocznie: słabeusz (najczęściej w zwrocie: cienki bolek)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bolków (niem. Bolkenhain) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Bolków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. Bolków należy do Euroregionu Nysa.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 4652 mieszkańców (586. miejsce w kraju).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pijany jak bela 39-letni rolnik ze wsi Wierzchosławice koło Bolkowa szalał po drodze ciągnikiem z kosiarką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔlkuf, AS: bolkuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolkowianin m., bolkowianka ż.

przym. bolkowski

Wiktionary

bolkowianin

mieszkaniec Bolkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bolkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlkɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bolkovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolków m.

:: fż. bolkowianka

przym. bolkowski

Wiktionary

bolkowianka

mieszkanka Bolkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bolkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔlkɔˈvʲjãnka, AS: bolkovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolków m.

:: fm. bolkowianin

przym. bolkowski

Wiktionary

bolkowice

3 miejscowości w Polsce:

- Bolkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Paszowice

- Bolkowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa

- Bolkowice – część wsi Jarnołtówek w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy

Wikipedia

bolkowie

zdrobnienie od: Bolemysł, Bolesław (imiona męskie); Boleś

SJP.pl

bolkowski

→ Bolków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bolkowa, związany z Bolkowem

Wiktionary

Bolkowski – polskie nazwisko.

Wikipedia

Patrz:
Bolków
Przykłady

(1.1) Na dziedzińcu bolkowskiego zamku grało wiele gwiazd z szerokiego świata, dominują jednak wykonawcy polscy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔlˈkɔfsʲci, AS: bolkofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolków m., bolkowianin m., bolkowianka ż.

Wiktionary

bolkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bolka lub z nim związany

SJP.pl

böll

[czytaj: byl] nazwisko

SJP.pl

bollandysta

jezuita kontynuujący pracę Jeana Bollanda, polegającą na zebraniu i ponownej redakcji wszystkich możliwych danych o katolickich świętych

SJP.pl

bollywood

[czytaj: boliłud] umowna nazwa indyjskiego przemysłu filmowego powstała w latach 70. ze zbitki słów Hollywood i Bombaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) pot. film. indyjski przemysł filmowy;

Wiktionary

Bollywood – umowna nazwa indyjskiego przemysłu filmowego utworzona w latach 70. ze zbitki słów Bombaj i Hollywood. Nie ma jednoznacznego twórcy tej nazwy, bowiem do miana twórcy terminu „Bollywood” pretendują cztery osoby: Amit Khanna, Bevinda Collaco, Shobhaa De oraz H.R.F. Keating.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bollywoodzki

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Bollywood. etym|ang|Bombay|Hollywood.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bollywood

źródła.

== Bollywood (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Sumxr-Bollywood.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) pot. film. Bollywood

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bollywoodzki

Wiktionary

bollywoodzki

→ Bollywood [czytaj: boliłucki]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bollywoodem, dotyczący Bollywoodu

(1.2) charakterystyczny dla kina z Bollywoodu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bollywood mrz.

Wiktionary

bolmin

W Polsce

- Bolmin – dawna osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska

- Bolmin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny

- Bolmin – gromada

Wikipedia

bolognese

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) potrawa w postaci gęstego sosu z mielonego mięsa i warzyw pochodząca z włoskiego miasta Bolonia

przymiotnik

(2.1) o smaku bolognese (1.1) lub zawierający bolognese (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bolognese powinno się podawać na makaronie tagliatelle lub pappardelle, a nie na spaghetti, którego cienkie nitki mogą nie utrzymać ciężkiego sosu.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) boloński

Wiktionary

bolometr

przyrząd służący do pomiaru energii promienistej na podstawie zmian oporu przewodnika lub półprzewodnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. miernik promieniowania elektromagnetycznego;

Wiktionary

Bolometr – przyrząd do pomiaru energii przenoszonej przez promieniowanie w jak najszerszym zakresie długości fal (intencjonalnie w pełnym zakresie). Jest to detektor termiczny zmieniający energię promieniowania elektromagnetycznego na ciepło, które zmienia temperaturę elementu pomiarowego. Zmiana temperatury jest mierzona różnymi metodami, pierwotną i nadal powszechnie stosowaną jest pomiar zmiany oporu elektrycznego pod wpływem zmiany temperatury.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bolometryczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βολή. (bolḗ) → rzut, promień + etymn|pol|-metr.

uwagi.

nie mylić z balometr

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) bolómetro m.

* nowogrecki: (1.1) βολόμετρο n.

źródła.

== bolometr (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. bolometr

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bolometryczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bolometryczny

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βολή. (bolḗ) → rzut, promień + etymn|pol|-metr.

uwagi.

nie mylić z balometr

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) bolómetro m.

* nowogrecki: (1.1) βολόμετρο n.

źródła.

== bolometr (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) fiz. bolometr

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bolometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z bolometrem, dotyczący bolometru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolometr mrz.

Wiktionary

bolończyk

mieszkaniec Bolonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bolonii

(1.2) hist. absolwent, student albo profesor uniwersytetu w Bolonii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) rasa małych psów o łagodnym i wesołym usposobieniu, lubiących dzieci

(2.2) pies rasy bolończyk (2.1)

Wiktionary

Bolończyk – rasa psa, należąca do IX grupy (psy ozdobne i do towarzystwa), zaklasyfikowana do sekcji 1 (biszony i rasy pokrewne). Typ lisowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ignazio jest bolończykiem.

(1.1) Wkraczających żołnierzy polskich witały tłumy bolończyków.

(1.2) Wystąpienie uczonych bolońskich było reakcją na palenie pism Wiklifa w Oksfordzie i Pradze. Bolończycy chociaż przyznawali, że niektóre poglądy Wiklifa są błędne, to jednak opowiadali się przeciwko paleniu jego pism.

(1.2) Wśród wybitnych „bolończyków” tych czasów spotykamy znakomitego polskiego prawnika XV w. – Jana Ostroroga (1436-1501).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bolõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolonia ż.

:: fż. (1.1) bolonka ż.

przym. boloński

Wiktionary

bolonia

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Wiktionary

Bolonia (wł. Bologna) – miasto w północnych Włoszech, położone jest między Padem a Apeninami na wysokości 54 m n.p.m. Miasto leży nad dwiema rzekami – Reno i Saveną. Stolica regionu Emilia-Romania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bolonia jest stolicą regionu Emilia-Romania.

(1.1) Bolonia była dla ludzi średniowiecza ośrodkiem nauk prawniczych, zwłaszcza prawa świeckiego (rzymskiego), ale także i kościelnego (kanonicznego). Paryż natomiast był ośrodkiem nauk teologicznych, skupiając najznakomitszych uczonych tej dziedziny wiedzy.

(1.1) Galowie nie przestali umacniać swojej przewagi nad Etruskami. W roku 350 przed Chrystusem wydarli im to, co będzie Bolonią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɔ̃ɲja, AS: bolõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolończyk m., bolonka ż.

przym. boloński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. Bononia

Wiktionary

bolonka

mieszkanka Bolonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bolonii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɔ̃nka, AS: bolõnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolonia ż., bolończyk mzw.

:: fm. bolończyk mos.

przym. boloński

Wiktionary

boloński

przymiotnik od: Bolonia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Papież ustąpił Francji enklawy na jej terytorium oraz legację bolońską i ferrarską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɔ̃j̃sʲci, AS: bolõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolonia ż., bolończyk m., bolonka ż.

Wiktionary

bolońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bolońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bolońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bolońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈlɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bolõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

bolowiec

Bolowiec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

bólowy

związany z bólem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bólem, dotyczący bólu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ból mrz.

przym. przeciwbólowy

Wiktionary

bolszewia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pogard. Związek Radziecki, ZSRR

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewik mos., bolszewiczka ż., bolszewia ż., bolszewizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bolszewia

Wiktionary

bolszewicki

związany z bolszewikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z partią lub frakcją bolszewików

(1.2) pot. pejor. dotyczący Armii Czerwonej, związany z żołnierzem radzieckim (sowieckim)

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. pogard. lub lekcew. charakterystyczny dla bolszewizmu lub bolszewików

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Bardzo wiele dzieliło historiografię przedrewolucyjną od bolszewickiej, choć w miarę wzrostu sterowanego z Kremla nacjonalizmu różnice te ulegały częściowemu zatarciu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewizm m., bolszewik mos., bolszewiczka ż., bolszewizowanie n., bolszewickość ż.

przysł. po bolszewicku

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) komuchowaty, komunistyczny, czerwony

Wiktionary

bolszewickość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bolszewickie; cecha tych, którzy są bolszewiccy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewizm m., bolszewik mos., bolszewiczka ż.

przym. bolszewicki

przysł. bolszewicko

Wiktionary

bolszewiczka

→ bolszewik

SJP.pl

Patrz:
bolszewik

bolszewik

1. członek jednej z frakcji w Socjalistycznej Partii Robotniczej Rosji;
2. członek Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego;
3. potocznie: zwolennik komunizmu;
4. potocznie: pogardliwie o osobie ze Związku Radzieckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

(1.2) pot. pejor. żołnierz radziecki (bolszewicki, sowiecki)

(1.3) pot. pogard. lub lekcew. komunista

Wiktionary

- bolszewik – członek Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

- Bolszewik – obraz Borisa Kustodijewa

Nazwy własne w Rosji

- Bolszewik – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie magadańskim, w rejonie susumańskim

- Bolszewik – osiedle w Rosji, w Kraju Stawropolskim, w rejonie ipatowskim

- Bolszewik – osiedle w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, w rejonie jejskim

- Bolszewik – wyspa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tuż po rewolucji październikowej bolszewicy przystępują do negocjacji z Niemcami w sprawie odrębnego traktatu pokojowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewizm m., bolszewizacja ż., bolszewizowanie n., Bolszewia ż., bolszewickość ż.

:: fż. bolszewiczka ż.

przym. bolszewicki

przysł. po bolszewicku

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) krasnoarmiejec

(1.3) komuch, czerwony

Wiktionary

bolszewizacja

1. wprowadzanie rządu bolszewików;
2. wprowadzanie leninowsko-stalinowskich metod i zasad do jakiejś dziedziny życia publicznego

SJP.pl

bolszewizm

filozofia działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy, stworzona przez W.I. Lenina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

Wiktionary

Bolszewizm – odmiana doktryny komunistycznej stworzona przez Włodzimierza Lenina, stanowiąca interpretację marksizmu i jego dostosowanie do uwarunkowań rosyjskich. Ideologia ta stanowiła swoisty system wartości formułowany przez bolszewików i służący ich celom.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przeciwieństwem myślenia demokratycznego są różne formy jakobinizmu czy bolszewizmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewik mos., bolszewiczka ż., bolszewizowanie n., Bolszewia ż., bolszewickość ż.

przym. bolszewicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) leninizm, marksizm-leninizm

Wiktionary

bolszewizować

zaprowadzać gdzieś rządy bolszewickie, nadawać czemuś totalitarne, bolszewickie cechy

SJP.pl

bolszewizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sympatyzowanie z bolszewizmem, skłanianie się ku systemowi bolszewickiemu

(1.2) nadawanie czemuś bolszewickiego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bolszewik mos., bolszewiczka ż., bolszewizm m., bolszewizacja ż.

czas. bolszewizować

przym. bolszewicki

Wiktionary

bolszewo

Bolszewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bólszewò; niem. Bohlschau) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo. Leży nad rzeką Bolszewką. Bolszewo usytuowane jest w pradolinie Redy i Łeby.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

boltimorski

→ Baltimore (miasto w Stanach Zjednoczonych); baltimorski

SJP.pl

bolton

miasto w Anglii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii;

Wiktionary

Bolton – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie metropolitarnym Wielki Manchester, w dystrykcie metropolitalnym Bolton. W 2021 roku miasto liczyło 184 090 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. boltończyk mos., boltonka ż.

przym. boltoński

Wiktionary

boltończyk

mieszkaniec Boltonu (miasta w Anglii)

SJP.pl

boltonia

gatunek byliny należący do astrowatych

SJP.pl

Boltonia (Boltonia L'Hér.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 5–6 gatunków. Występują w Ameryce Północnej, głównie w części wschodniej, tylko B. asteroides rośnie na zachodzie w Idaho i Oregonie (w niektórych ujęciach należą tu również gatunki ze wschodniej Azji, włączane obecnie zwykle do rodzaju aster Aster). Są to okazałe byliny rosnące zarówno w formacjach trawiastych, jak i w lasach.

Wikipedia

boltonka

mieszkanka Boltonu (miasta w Anglii)

SJP.pl

boltoński

→ Bolton

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boltonem, dotyczący Boltonu (miasta w Wielkiej Brytanii)

Wiktionary

Patrz:
Bolton
Powiązane:

rzecz. Bolton mrz.

Wiktionary

boltzmann

[czytaj: BOLCman] nazwisko

SJP.pl

Ludwig Eduard Boltzmann (ur. 20 lutego 1844 w Wiedniu, Austria, zm. 5 września 1906 w Duino niedaleko Triestu, Włochy) – austriacki fizyk, pionier kinetycznej teorii gazów. Podał statystyczne objaśnienie II zasady termodynamiki.

Wikipedia

bolus

skoncentrowana dawka leku wprowadzona do organizmu w celu uzyskania szybkiego i zmasowanego działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bolesław

Wiktionary

- bolus (radioterapia)

- bolus (malarstwo)

- bolus (medycyna)

- zeeuwse bolus (danie holenderskie)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bolesław mos./mrz.

Wiktionary

bolusowy

związany z bolusem

SJP.pl

bolzano

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Wiktionary

Bolzano (wł.), Bozen (niem.) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, położone nad Isarco (niem. Eisack). Stolica autonomicznej prowincji Bolzano-Alto Adige (niem. Bozen-Südtirol).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zatrzymaliśmy się w Bolzano w jakimś hoteliku dla narciarzy.

(1.1) Jesteśmy w Bolzano, tu stoi dom, w którym mieszkał Bronisław Malinowski. Nie napisał w nim ani jednego słowa. Rozumiem go, ja też nie umiałbym pisać w Bolzano. Rozpraszałyby mnie piękno gór i krajobraz.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bolzański

Wiktionary

bolzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bolzano, dotyczący Bolzano

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miliony rodziców ciągną do Tyrolu Południowego, aby razem z dziećmi posłuchać mroźnych historii o naszych prehistorycznych przodkach. W bolzańskim muzeum wita ich półnaga, gliniano-silikonowa rekonstrukcja człowieka lodu.

(1.1) Dopiero po trzech kolejnych filiżankach kawy – Maria nic nie piła – bolzański komisarz miał przed oczami zarys opowiedzianej przez Marię historii.

(1.1) Dopiero w drugiej połowie XIII wieku zarządy szpitali w Lengmoos i w Sterzingu odcięły się od opieki sprawowanej przez bolzańskiego komtura, który w 1269 roku przyjął tytuł komtura krajowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bolzano n.

Wiktionary

bom

1. poziome ruchome drzewce służące do mocowania dolnego liku żagla; gik
2. urządzenie przeładunkowe w porcie; żuraw przymasztowy
3. drewniany przyrząd gimnastyczny do wykonywania zwisów i ćwiczeń równoważnych; bum; tram

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. poziome drzewce na żaglowcu, do którego przymocowany jest dolny lik żagla;

(1.2) w windsurfingu: część pędnika otaczająca i napinająca żagiel

wykrzyknik

(2.1) pot. onomatopeja naśladująca niski dźwięk dzwonu lub bicie zegara

forma ściągnięta

(3.1) …spójnika bo z końcówką czasownikową 1. os. lp.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Nagle daje się znowu słyszeć ów dziwny dźwięk: bom! bom!! bom!!!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃m, AS: bõm

Wiktionary

bomba

1. rodzaj pocisku z mechanizmem zapłonowym;
2. ładunek wybuchowy;
3. przenośnie: coś wspaniałego, efektownego;
4. przenośnie: sensacyjna wiadomość;
5. przedmiot kulisty lub podobny kształtem do kuli;
6. potocznie: ocena niedostateczna; pała;
7. w sporcie: mocne uderzenie (np. w siatkówce) lub kopnięcie (np. w piłce nożnej);
8. potocznie: lampka na dachu radiowozu, karetki itp.; kogut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

(1.2) wojsk. krym. terrorystyczny ładunek wybuchowy w publicznym miejscu

(1.3) sport. bardzo mocne uderzenie piłki

(1.4) uczn. ocena niedostateczna

(1.5) przen. coś o błyskawicznym i silnym działaniu

(1.6) jeźdz. czerwona kula na maszcie, sygnalizująca start wyścigu konnego

(1.7) wojsk. urządzenie do automatycznego łamania szyfrogramów

wykrzyknik

(2.1) wspaniale, świetnie

Wiktionary

Bomba – broń w postaci ładunku materiału wybuchowego, zazwyczaj w specjalnej obudowie, wyposażonego w mechanizm detonujący (zapalnik). To rodzaj pocisku o działaniu wybuchowym służący do niszczenia celów naziemnych, nawodnych lub podwodnych zrzucany z samolotu (bomba lotnicza) albo z okrętu (bomba głębinowa). Służy przede wszystkim do niszczenia obiektów siłą energii wybuchu, rażąc odłamkami lub wywołując pożar. Bomby zaliczane do broni masowego rażenia zamiast materiału wybuchowego posiadają atomowy, biologiczny lub chemiczny ładunek bojowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.

(1.2) Terroryści podłożyli bombę na ruchliwym lotnisku, żeby wybuch zabił jak najwięcej osób.

(1.3) Bramkarz z najwyższym trudem odbił nad poprzeczkę bombę posłaną zza pola karnego przez napastnika gości.

(1.7) Nasz oddział ma nową bombę i może odczytać więcej wiadomości od wroga.

(2.1) — Dostałeś bilety na ten film? — Tak, kupiłem już zupełnie ostatnie. — Bomba! Nie myślałem, że wejdziemy na premierę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mba, AS: bõmba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbombardowanie n., bombardowanie n., bombarda ż., bombowiec m., bombiarz m., bombardier m.

:: zdrobn. bombka ż.

czas. bombardować ndk., zbombardować dk.

przym. bombowy, bombardierski

przysł. bombowo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. zbombardowanie n., bombardowanie n., bombarda ż., bombowiec m., bombiarz m., bombardier m.

:: zdrobn. bombka ż.

czas. bombardować ndk., zbombardować dk.

przym. bombowy, bombardierski

przysł. bombowo

frazeologia.

wpaść jak bomba

etymologia.

etym|franc|bombe. etym|wł|bomba. etym|łac|bombus. etym|gr|βόμβος. (bómbos) → huk

uwagi.

, (1.7):

tłumaczenia.

(1.4) zobtłum|jedynka.

* albański: (1.1) bombë ż.

* angielski: (1.1) bomb

* arabski: (1.1) قنبلة ż., عبوة ż., عبوة ناسفة ż., متفجرة ż.

* azerski: (1.1) bomba

* baskijski: (1.1) bonba; (1.2) bonba, lehergailu

* białoruski: (1.1) бомба ż. (bomba)

* bośniacki: (1.1) bomba ż.

* bułgarski: (1.1) бомба ż. (bomba)

* chiński standardowy: (1.1) 炸弹 (zhàdàn)

* chorwacki: (1.1) bomba ż.

* czeski: (1.1) bomba ż.

* dolnołużycki: (1.1) bomba ż.

* duński: (1.1) bombe w.

* esperanto: (1.1) bombo

* estoński: (1.1) pomm

* fiński: (1.1) pommi

* francuski: (1.1) bombe ż.; (1.2) bombe ż.

* górnołużycki: (1.1) bomba ż.

* hebrajski: (1.1) פצצה ż. (p'cacah)

* hindi: (1.1) बम m. (bam)

* hiszpański: (1.1) bomba ż.; (1.2) bomba ż.

* ido: (1.1) bombo

* indonezyjski: (1.1) bom

* islandzki: (1.1) sprengja ż.

* japoński: (1.1) furi|爆弾|ばくだん.

* jawajski: (1.1) bom

* jidysz: (1.1) באָמבע ż. (bombe)

* kaszubski: (1.1) bómba ż.; (1.2) bómba ż.

* kataloński: (1.1) bomba ż.

* koreański: (1.1) 폭탄 (pogtan)

* litewski: (1.1) bomba ż.

* łotewski: (1.1) bumba ż.

* macedoński: (1.1) бомба ż. (bomba)

* malajski: (1.1) bom

* maltański: (1.1) bomba ż.

* mongolski: (1.1) бөмбөг (bömbög)

* nepalski: (1.1) बम (bama)

* niderlandzki: (1.1) bom ż./m.

* niemiecki: (1.1) Bombe ż.; (1.3) Bombe ż.

* norweski (bokmål): (1.1) bombe m.

* nowogrecki: (1.1) βόμβα ż.; (1.2) βόμβα ż.

* ormiański: (1.1) ռումբ (rrumb)

* portugalski: (1.1) bomba ż.

* północnolapoński: (1.1) bomba

* rosyjski: (1.1) бомба ż. (bomba)

* rumuński: (1.1) bombă ż.

* serbski: (1.1) бомба (bomba) ż.

* slovio: (1.1) bomb (бомб)

* słowacki: (1.1) bomba ż.

* słoweński: (1.1) bomba ż.

* sundajski: (1.1) bom

* szwedzki: (1.1) bomb w.

* tadżycki: (1.1) бомба

* tagalski: (1.1) bomba

* tatarski: (1.1) bomba / бомба

* telugu: (1.1) బాంబు (bāmbu)

* turecki: (1.1) bomba

* turkmeński: (1.1) bomba

* ukraiński: (1.1) бо́мба ż.; (1.2) бо́мба ż.

* węgierski: (1.1) bomba

* wietnamski: (1.1) bom

* włoski: (1.1) bomba ż.; (1.2) bomba ż.

* zulu: (1.1) ibhomu

źródła.

== bomba (język azerski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) wojsk. krym. bomba

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) bomba atmaq • bomba salmaq

synonimy.

Wiktionary

bombać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Poznań. uderzać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co tak bómbiesz w te dźwi?

Wiktionary

Powiązane:

czas. bomnąć

rzecz. bombanie n.

Wiktionary

bombaj

miasto w Indiach; Mumbaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Indiach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bombaju mieszka mój stryjek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mbaj, AS: bõmbai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombajczyk m., bombajka ż.

przym. bombajski

Wiktionary

bombajczyk

mieszkaniec Bombaju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bombaju; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bombaj mrz.

:: fż. bombajka ż.

przym. bombajski

Wiktionary

bombajka

mieszkanka Bombaju (miasta w Indiach)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bombaju; kobieta z tego miasta

(1.2) kraw. marynarka z krótkimi rękawami

(1.3) icht. kulin. nazwa systematyczna|Harpadon nehereus|Hamilton|ref=tak., ryba morska i słonawowodna z rodziny jaszczurnikowatych, poławiana w Indiach;

Wiktionary

Bombajka, harpadon bombil (Harpadon nehereus), znana też pod nazwami harpodon i „bombajska kaczka” – gatunek morskiej i słonawowodnej ryby skrzelokształtnej z rodziny jaszczurnikowatych (Synodontidae), typ nomenklatoryczny rodzaju Harpadon. Poławiana gospodarczo, głównie w Indiach, jako ryba konsumpcyjna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pies starszej bombajki zaczął obszczekiwać mewy.

(1.2) Przyszedł w płóciennej bombajce z krótkimi rękawami.

(1.3) Ubodzy jedzą bombajki z ryżem polanym sosem curry.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bombaj mrz.

:: fm. bombajczyk mos.

przym. bombajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) harpadon bombil

Wiktionary

bombajski

przymiotnik od: Bombaj (miasto w Indiach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bombajem, dotyczący Bombaju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bombaj mrz., bombajczyk mos., bombajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mumbajski

Wiktionary

bombalice

Bombalice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

bombanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bombać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bombać ndk.

Wiktionary

bombarda

1. w średniowieczu: machina oblężnicza miotająca kamienie lub belki;
2. działo dużego kalibru, strzelające kamiennymi kulami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) średniowieczna machina oblężnicza miotająca kamienie i belki

(1.2) używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

Wiktionary

Bombarda – pierwotnie określenie machin oblężniczych miotających kamienie lub belki, od XIV wieku odprzodowe działo dużego kalibru z krótkim przewodem lufy i podkalibrową komorą nabojową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na zamek spadły belki miotane z ustawionej za rzeką bombardy.

(1.2) Kule wystrzelone z bombardy zniszczyły bramę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbarda, AS: bõmbarda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombardowanie n., bomba ż.

czas. bombardować, zbombardować

przym. bombardowany, zbombardowany, bombowy, bombardierski

wykrz. bomba

Wiktionary

bombardier

1. stopień wojskowy w wojskach rakietowych i artylerii Wojska Polskiego; żołnierz noszący ten stopień
2. żołnierz obsługujący bombardę

SJP.pl

- Bombardier – senegalski zapaśnik i zawodnik mieszanych sztuk walki

- bombardier – stopień wojskowy

- bombardier – członek załogi samolotu wojskowego

- Bombardier – marka angielskiego piwa

- Bombardier – kanadyjski koncern

- Bombardier Aviation (Bombardier Aerospace) – przedsiębiorstwo branży lotniczej, część grupy Bombardier

- Bombardier Q Series – rodzina samolotów pasażerskich, produkowanych przez przedsiębiorstwo Bombardier

Wikipedia

bombardierka

1. rodzaj kurtki; pilotka, bomberka;
2. żartobliwie: zawodniczka grająca w ataku

SJP.pl

bombardierski

→ bombardier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bombardierem, dotyczący bombardiera

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do bombardiera, będący jego własnością

Wiktionary

Patrz:
bombardier
Powiązane:

rzecz. bomba ż., bombarda ż., bombardier mos., bombardierka ż., bombardierskość ż., bombardon mrz., bombardowanie n., bombowiec mrz., zbombardowanie n.

czas. bombardować ndk., zbombardować dk.

przym. bombowy

wykrz. bomba

Wiktionary

bombardon

1. dęty instrument muzyczny wydający niskie dźwięki, używany najczęściej w orkiestrach wojskowych
2. niski rejestr organów w piszczałkach stroikowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. blaszany instrument dęty, aerofon ustnikowy, rodzaj tuby basowej, stosowany w wojskowych orkiestrach dętych;

(1.2) muz. niski głos stroikowy organów

Wiktionary

Bombardon – instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych o ustniku kociołkowatym; rodzaj tuby basowej lub kontrabasowej, odmiany sakshornu, w stroju Es lub F, z 3 wentylami, stosowanego w wojskowych orkiestrach dętych; czasem występuje pod nazwą bombarda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W trzecim szeregu szedł muzyk z bombardonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbardɔ̃n, AS: bõmbardõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bombardierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sakshorn basowy

Wiktionary

bombardować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbombardować)

(1.1) wojsk. zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

(1.2) przen. obrzucać kogoś dużą ilością czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Magda bombarduje mnie tysiącami nieistotnych wiadomości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbarˈdɔvat͡ɕ, AS: bõmbardovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomba ż., bombka ż., bombowiec m., bombarda ż., bombardier m., bombardowanie n., zbombardowanie n.

czas. zbombardować dk.

przym. bombowy, bombardierski

przysł. bombowo

wykrz. bomba

Wiktionary

bombardowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. zrzucanie bomb przez lotnictwo

(1.2) wojsk. dokonywanie ostrzału przez artylerię

Wiktionary

Bombardowanie – zrzucanie bomb lotniczych różnego przeznaczenia z samolotów lub innych statków powietrznych na cele naziemne i morskie. W zależności od celu wyróżnia się bombardowanie taktyczne oraz strategiczne.

Bombardowania wykonywane są z lotu poziomego, nurkującego lub koszącego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbardɔˈvãɲɛ, AS: bõmbardovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomba ż., bombowiec m., bombarda ż., bombardier m., zbombardowanie n.

czas. bombardować ndk., zbombardować dk.

przym. bombowy, bombardierski

przysł. bombowo

wykrz. bomba

Wiktionary

bombast

nienaturalność, napuszoność, pompatyczność, przesadny patos w języku i stylu

SJP.pl

bombastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: bombastycznie

SJP.pl

bombastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bombastyczny

SJP.pl

bombastyczność

nieuzasadniona okolicznościami przesadna wzniosłość w języku, stylu; pompatyczność

SJP.pl

bombastyczny

przesadnie wyszukany, patetyczny; pompatyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. o języku, stylu, utworze, autorze: przesadnie patetyczny, napuszony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Są bezpieczni w swoich willach pod Królewcem, bombastycznych budowlach, gdzie włoska terakota miesza się z kolorystyką turkmeńskich wzorzystych dywanów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombastyczność ż.

przysł. bombastycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pompatyczny

Wiktionary

bombastyka

przesadna pompatyczność, nienaturalność, napuszoność; bombastyczność

SJP.pl

bombaż

wybrzuszenie wieczka puszki świadczące o jej zepsuciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. wydęcie denka puszki konserwy lub wieczka pojemnika spowodowane przepełnieniem, niewłaściwą technologią, wzrostem ciśnienia gazów powstałych w wyniku procesów fermentacyjnych lub reakcją metalu puszki z jej zawartością;

Wiktionary

Bombaż – wydęcie denka puszki konserw, nakrętki lub wieczka pojemnika wywołane wzrostem ciśnienia gazów (dwutlenku węgla, wodoru, siarkowodoru, amoniaku).

Bombaż może powstać w wyniku procesów fermentacyjnych, związanych z rozwojem szkodliwej mikroflory, pozostałej w produkcie na skutek błędów w procesach technologicznych, zazwyczaj niewłaściwej obróbki termicznej – jest to tak zwany bombaż biologiczny (mikrobiologiczny).

Wikipedia

bombazyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. inaczej: bombazyna

Wiktionary

Bombazyn, bombast, bombaz – dekatyzowana, niskiej jakości tkanina półwełniana, przeznaczona na lżejszą odzież. Od XVI wieku wyrabiana w Gdańsku i na Śląsku.

Bombaz tkany był splotem skośnym, o wątku z gorszej wełny i osnowie lnianej, konopnej lub jedwabnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbazɨ̃n, AS: bõmbazỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombazyna ż., daw. bombaz m., daw. bomzyn m.

przym. bombazynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bombazyna, daw. bombaz, daw. bomzyn

Wiktionary

bombazyna

jedwabna tkanina o skośnym splocie, farbowana na czarno i używana do ubiorów żałobnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. tkanina jedwabna lub wełniana o splocie skośnym, farbowana na czarno, używana do odzieży żałobnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proboszcz ukłonił się i wyszedł, ale w pół drogi na parter przystanął. (…) Jakieś uczucie, (…) produkt tylu godzin obłudy, a przynajmniej niezupełnej szczerości przy okrytym bombazyną boku pani Poulteney – w każdym razie jakiś odruch kazał mu zawrócić do jej salonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbaˈzɨ̃na, AS: bõmbazỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daw. bombaz m., daw. bombazyn m., daw. bomzyn m.

przym. bombazynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. bombaz, daw. bombazyn, daw. bomzyn

Wiktionary

bombazynowy

przymiotnik

(1.1) włók. odnoszący się do lub zrobiony z bombazyny (daw. bombazu)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Włożyła szlafroczek bombazynowy i wyszła zapalić na balkon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbazɨ̃ˈnɔvɨ, AS: bõmbazỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombazyna ż., daw. bombaz m., daw. bombazyn m., daw. bomzyn m.

Wiktionary

bombeczka

zdrobnienie od: bombka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zdrobn. od: bombka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɛt͡ʃka, AS: bõmbečka

Wiktionary

bombel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pompon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. małe dziecko

(2.2) slang. poufale kolega, znajomy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urwoł mi sie bombel łod mycki.

(2.2) Co jest bombel?

Wiktionary

bombelek

pogardliwie: nieznośne, irytujące dziecko, którego zachowanie jest nie do zniesienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. pejor. o dziecku, zwłaszcza wychowywanym przez madkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zróbmy sobie dziecko, będzie 500 plus na bombelka.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bombelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bachor, dzieciak, gówniarz, gówniak, purchlak, kaszojad, bękart

Wiktionary

bomber

1. podkładacz bomb; bombiarz;
2. środowiskowo: grafficiarz niszczący cudze prace

SJP.pl

- Bomber (album)

- Bomber (film 1941)

- Bomber (film 1982)

Wikipedia

bomberka

1. → bomber;
2. kurtka bez kołnierza i kaptura, zapinana na suwak, mająca ściągacze przy dolnym zakończeniu oraz na rękawach

SJP.pl

bombezyna

białko uwalniające gastrynę (hormon żołądkowy)

SJP.pl

Bombezyna (GRP z ang. Gastrin Releasing Peptide) – neuropeptyd zbudowany z 14 aminokwasów, uwalniający gastrynę.

Została pierwotnie wyizolowana ze skóry płaza kumaka nizinnego (Bombina bombina) z rodziny kumakowatych.

Wikipedia

bombiarz

podkładacz bomb; bomber

SJP.pl

bombiasty

podobny kształtem do kuli; pękaty; kulisty

SJP.pl

bombilla

[czytaj: bombija] rurka do picia yerba mate wyposażona w sitko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalna rurka do sączenia napoju mate;

Wiktionary

Bombilla (czyt. bombija, port. bomba) – rurka do picia napojów z liści ostrokrzewu paragwajskiego (yerba mate). Jest ona wyposażona w sitko, często w kształcie łyżki, oddzielającej fusy od pitego naparu. Bombille wykonuje się najczęściej z metali, m.in. z alpaki, srebra, stali nierdzewnej. Doświadczeni użytkownicy unikają stopów niklu, ze względu na możliwe działanie alergiczne. Dodatkowo rurki te mogą mieć uzbrojone pierścienie, mające na celu schłodzenie pitego naparu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) rurka

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|bombilla. etym|hiszp|bombear. → pompować, sączyć

uwagi.

por|matero.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bombilla

* francuski: (1.1) bombilla ż.

* hiszpański: (1.1) bombilla ż.

* niemiecki: (1.1) Bombilla ż.

źródła.

== bombilla (język angielski.) ==

thumb|bombilla (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bombilla (do mate)

odmiana.

(1.1) lp. bombilla; lm. bombillas

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbʲila, AS: bõmbʹila

Wiktionary

bombka

1. ozdoba choinkowa
2. mały ładunek wybuchowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulista ozdoba choinkowa

(1.2) iron. zdrobn. od bomba

(1.3) środ. rodzaj spławika

(1.4) rodzaj spódnicy kształtem przypominającej kulę

(1.5) środ. kufel

(1.6) daw. środ. med. przyrząd do lewatywy

Wiktionary

Bombka, bańka (w niektórych regionach Polski m.in. w Małopolsce) – ozdoba choinkowa, wykonana zazwyczaj z cienkiego szkła. Bombki często są ręcznie malowane i posrebrzane od wewnątrz. Początki ich produkcji datuje się na 1847. Pierwsze bombki zostały wykonane w mieście Lauscha w Niemczech przez Hansa Greinera. Według legendy rozpoczął on tworzenie szklanych wydmuszek do udekorowania choinki, gdyż nie stać go było na typowe wówczas dekoracje czyli orzechy, jabłka czy cukierki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marek powiesił na choince trzy bombki.

(1.2) …w tym samym roku, samolot Enola Gay zrzucił bombkę o wdzięcznej nazwie Little Boy na japońską Hiroszimę.

(1.4) Na imprezę sylwestrową założyłam bordową bombkę z tafty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mpka, AS: bõmpka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomba mrz.

wykrz. bomba

czas. bombardować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kraków|bańka.; białystok|dętka.

Wiktionary

bombkowaty

przypominający kształtem bombkę

SJP.pl

bombkowy

→ bombka

SJP.pl

Patrz:
bombka

bomblerka

potocznie: hulaszczy tryb życia; bumblerka, hulanka, pijatyka

SJP.pl

bomblować

bumlować, bumblować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować

SJP.pl

czasownik

(1.1) być nieaktywnym, bezczynnym

(1.2) przest. hulać na pijatykach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈblɔvat͡ɕ, AS: bõmblovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. próżnować.

Wiktionary

bomblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bomblować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bomblować ndk.

Wiktionary

bombon

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cukierek

Wiktionary

Bombon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 853 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 57 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Bombon plasuje się na 663. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 167.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjodłech wczorej pora bómbónów.

Wiktionary

bomboniera

duża bombonierka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. duża bombonierka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zosia dostała na urodziny od swojego chłopaka olbrzymią bombonierę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛra, AS: bõmbõńera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombonierka ż.

Wiktionary

bombonierka

ozdobne pudełko na słodycze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od bomboniera

(1.2) spoż. ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku;

Wiktionary

Bombonierka (fr. bonbon „cukierek”) – pudełko na słodycze. Rozpowszechnione w Europie od XVIII wieku. Dawniej wykonywane z porcelany lub fajansu, często bogato zdobione.Współcześnie pudełko tekturowe lub blaszane, zawierające zestaw cukierków lub czekoladek (zwłaszcza pralin).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zosia dostała na urodziny od swojego chłopaka olbrzymią bombonierkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka, AS: bõmbõńerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomboniera ż.

przym. bombonierkowy, bombonierowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bomboniera

Wiktionary

bombonierkowo

→ bombonierkowy

SJP.pl

Patrz:
bombonierkowy

bombonierkowy

→ bombonierka

SJP.pl

Patrz:
bombonierka

bombowiec

samolot wojskowy, przeznaczony do niszczenia obiektów naziemnych i nawodnych; samolot bombowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) wojsk. samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad miastem pojawił się klucz bombowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃mˈbɔvʲjɛt͡s, AS: bõmbovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) zob. bomba.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samolot bombowy

Wiktionary

bombowo

przysłówek

(1.1) pot. niezwykle pozytywnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To bombowo, że wpadniecie w sobotę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombardowanie n., bomba ż.

przym. bombowy

wykrz. bomba

czas. bombardować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) doskonale, wspaniale

Wiktionary

bombowość

→ bombowy; odlotowość, czaderskość, superowość

SJP.pl

bombowy

1. odnoszący się do bomby, bombowca;
2. potocznie: efektowny, zapierający dech w piersiach, fajny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bombą

(1.2) wywołujący duże wrażenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Izraelu często są dokonywane zamachy bombowe.

(1.2) Album został nagrany dwa lata po bombowym występie Daft Punk w Rennes.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bomba ż., bombardier mos., bombowiec mrz., bombarda ż., bombardowanie n.

czas. bombardować ndk., zbombardować dk.

przysł. bombowo

wykrz. bomba

przym. bombardierski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) efektowny, fantastyczny, rewelacyjny, sensacyjny, super, wspaniały

Wiktionary

bombramsel

żagiel umocowany na bombramrei; bombramżagiel

SJP.pl

bombramstenga

Bombramstenga — czwarta, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, umocowana do bramstengi i stanowiąca jej przedłużenie. Występuje tylko na dużych jednostkach.

Wikipedia

bombramżaglowy

przymiotnik od: bombramżagiel

SJP.pl

bomby

1. rodzaj pocisku z mechanizmem zapłonowym;
2. ładunek wybuchowy;
3. przenośnie: coś wspaniałego, efektownego;
4. przenośnie: sensacyjna wiadomość;
5. przedmiot kulisty lub podobny kształtem do kuli;
6. potocznie: ocena niedostateczna; pała;
7. w sporcie: mocne uderzenie (np. w siatkówce) lub kopnięcie (np. w piłce nożnej);
8. potocznie: lampka na dachu radiowozu, karetki itp.; kogut

SJP.pl

Bomby – wieś w Anglii, w Kumbrii. Leży 42 km na południe od miasta Carlisle i 380 km na północny zachód od Londynu.

Wikipedia

bombykol

płciowa substancja wabiąca, wydzielana przez samice jedwabników morwowych

SJP.pl

Bombikol – organiczny związek chemiczny, pierwszorzędowy alkohol alifatyczny o długim, 16-węglowym nierozgałęzionym łańcuchu, zawierającym dwa sprzężone wiązania podwójne. Jest feromonem wydzielanym przez samicę jedwabnika morwowego (Bombyx mori), gdy ta jest zdolna do zapłodnienia. Stanowi sygnał chemiczny wywołujący zmianę zachowania osobnika płci przeciwnej. Samiec może wyczuć ten zapach, nawet gdy stężenie bombikolu wynosi jedna cząsteczka na trylion (1:10^18) cząsteczek powietrza.

Wikipedia

bomhart

dawny drewniany instrument muzyczny; pomort

SJP.pl

bomiś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) (w żargonie lekarskim) pacjent roszczeniowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wie pan, co to jest bomiś? Takie co mówi: „Bo mi się należy”. Bomisie są wszędzie. Ludziom się wydaje tak: „Wy od tego jesteście, ja na to płacę składki”.

Wiktionary

bomowy

→ bom

SJP.pl

Patrz:
bom

bomstenga

przedłużenie bukszprytu, przednia nastawa bukszprytu; bukszpir; kliwerbom; dziobak drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. stenga umocowana w bukszprycie (belka stanowiąca jego przedłużenie)

Wiktionary

Bomstenga – drzewce będące przedłużeniem bukszprytu ku przodowi, mocowane podobnie jak stenga do masztu.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kliwerbom, bukszpryt

Wiktionary

bomzyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. inaczej: bombazyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃mzɨ̃n, AS: bõmzỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bombazyna ż., daw. bombaz m., daw. bombazyn m.

przym. bombazynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bombazyna, daw. bombaz, daw. bombazyn

Wiktionary

bon

1. dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; talon, kupon;
2. papier wartościowy emitowany przez państwo, bank lub przedsiębiorstwo;
3. pierwotna religia Tybetu, bliska szamanizmowi;
4. japońskie święto ludowe poświęcone zmarłym, obchodzone od 13 do 15 lipca; obon, urabon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. japońskie święto zmarłych

Wiktionary

Rosja:

- Bon – wieś w obwodzie amurskim, w rejonie archarinskim

Inne:

- bon komunalny

- bon oświatowy

- bon pieniężny

- bon skarbowy

- bon towarowy

- bon towarowy PeKaO

- Bon – buddyjskie obchody ku czci zmarłych

- Bön – starożytna tybetańska tradycja

- Cap Bon – francuska nazwa półwyspu Al-Watan al-Kibli i położonego na nim przylądka Ar-Ras at-Tajjib w Tunezji

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Urabon, Festiwal Bon, Festiwal Lampionów

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) święto

hiponimy.

holonimy.

(1.1) Złoty Tydzień

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Bon (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Bonnie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Urabon, Festiwal Bon, Festiwal Lampionów

Wiktionary

bon-mot

[czytaj: bą MO] zręczny zwrot, zwięzłe powiedzenie; trafny dowcip, bon mot

SJP.pl

bon-seki

w sztuce japońskiej: wykonana z piasku, kamieni itp. miniaturka krajobrazu; bonseki

SJP.pl

bona

dawniej: domowa wychowawczyni dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Bona – imię żeńskie

- Bona (Bona Sforza d’Aragona) – królowa Polski (1518–1557) i wielka księżna litewska, druga żona Zygmunta I Starego

- Bona – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Nièvre

- bona – dawniej wychowawczyni małych dzieci w bogatych domach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja daleka krewna z Warszawy ma na imię Bona.

(1.1) Zygmunt I Stary, król polski i wielki książę litewski, poślubił Bonę Sforzę, księżną Bari i Rossano.

(1.1) Bony imieniny obchodzą 14 i 30 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃na, AS: bõna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bona ż.

:: zdrobn. Bonka ż., Boneczka ż., Bonusia ż., Bonunia ż.

przym. Bonin, Bonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bonka, Boneczka, Bonusia, Bonunia

Wiktionary

bonanza

1. bogate złoże złota;
2. sytuacja lub miejsce, gdzie można odnieść wiele korzyści; kokosowy interes, kopalnia złota, żyła złota;
3. potocznie:
a) ignorowanie obowiązujących zasad i prawa;
b) awantura, kłótnia, gwałtowny konflikt; draka;
c) zadaszona przyczepa do przewozu ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bogata żyła złota

(1.2) przen. źródło wielkich korzyści

Wiktionary

Ogólnie:

- Bonanza – amerykański serial telewizyjny,

- Bonanza – bogata żyła złota

- 120A, Bonanza – typ wagonów osobowych (potoczna nazwa).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔ̃ˈnãw̃za, AS: bõnãũ̯za

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) buda

Wiktionary

bonaparte

nazwisko

SJP.pl

- Napoleon Bonaparte, Napoleon I (1769–1821) – cesarz Francuzów

- Napoleon III Bonaparte, Napoleon III (1808–1873) – cesarz Francuzów

- Ród Bonapartów – potomkowie cesarza Napoleona i jego rodzeństwa

Wikipedia

bonapartowski

taki jak u Bonapartego, charakterystyczny dla działań, polityki Bonapartego

SJP.pl

bonapartysta

zwolennik kierunku politycznego we Francji w XIX w. dążącego do przywrócenia rządów dynastii Bonaparte

SJP.pl

bonapartystka

zwolenniczka kierunku politycznego we Francji w XIX w. dążącego do przywrócenia rządów dynastii Bonaparte

SJP.pl

bonapartystowski

→ bonapartysta

SJP.pl

Patrz:
bonapartysta

bonapartystyczny

→ bonapartyzm

SJP.pl

Patrz:
bonapartyzm

bonapartyzm

kierunek polityczny we Francji w XIX w.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; także. frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

Wiktionary

Bonapartyzm – ideologia polityczna pochodząca z XIX-wiecznej Francji, forma monarchizmu inspirowana działalnością Napoleona I.

Jej zwolennicy utworzyli silną frakcję polityczną rządzącą w okresie I Cesarstwa Francuskiego i II Cesarstwa Francuskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bonapartysta mos., bonapartystka ż.

przym. bonapartystyczny, bonapartystowski

Wiktionary

bonar

nazwisko

SJP.pl

bonarów

nazwisko

SJP.pl

Bonarów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Słupia.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie skierniewickim.

Wikipedia

bonarówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bonarówka (ukr. Бонарівка) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Strzyżów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

bonarski

nazwisko

SJP.pl

bonaszewski

nazwisko

SJP.pl

bonawentura

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Bonawentura (imię)

- bonawentura - rodzaj masztu

- s/y Bonawentura (jacht żaglowy)

- św. Bonawentura – teolog, filozof scholastyk

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przekazałeś Bonawenturze nasze życzenia?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura, AS: bõnavẽntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonawenturianizm m.

przym. bonawenturiański

Wiktionary

bonawenturianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. hist. doktryna teologiczna Bonawentury z Bagnoregio

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W jego poglądach panował czysty bonawenturianizm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bonawentura m.

przym. bonawenturiański

Wiktionary

bonawenturiański

przymiotnik

(1.1) związany z Bonawenturą z Bagnoregio lub bonawenturianizmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyposażony w augustyński i bonawenturiański arsenał młody teolog, dzięki przyjaźni z sekretarzem kard. Josepha Fringsa z Kolonii, został doradcą kardynała na Soborze Watykańskim II.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bonawentura m., bonawenturianizm

Wiktionary

bonawenturowie

imię męskie

SJP.pl

bonclok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bunclok.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łogorki im sie tak podarziły, że starka chcieli se je zakisić, ale ni mieli takigo wielkigo boncloka.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kamionka

Wiktionary

bończa

imię męskie

SJP.pl

- Bończa – imię

- Bończa – herb szlachecki

Osoby

- Kazimierz Konrad Błaszczyński, ps. "Bogdan Bończa" – pułkownik w Powstaniu Styczniowym, zmarł z ran po bitwie pod Górami (1863).

- Zygmunt Karwacki, ps. "Stefan Bończa" – kapitan, ułan patrolu konnego Władysława Beliny-Prażmowskiego w Legionach Polskich, poległ w bitwie pod Kostiuchnówką (1916).

- Kazimierz Załęski, ps. "Bończa" – generał brygady, dowódca partyzancki NSZ i AK. Wnuk Kazimierza Błaszczyńskiego ps. "Bogdan Bończa".

- Edward Sobeski, ps. "Bończa" – dowódca Batalionu "Bończa".

Wikipedia

bończak

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Bończak (ur. 1945) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji

- Bronisław Bończak (1898–1940) – oficer Wojska Polskiego w stopniu kapitana marynarki, ofiara zbrodni katyńskiej

- Ewa Bończak-Kucharczyk (ur. 1950) – polska działaczka samorządowa

- Franciszek Bończak (1881–1967) – amerykański duchowny starokatolicki

- Jerzy Bończak (ur. 1949) – polski aktor

Wikipedia

bończyk

rzadko: mieszkaniec Bonn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Bonn, osoba z Bonn

Wiktionary

Osoby:

- Jacek Bończyk (ur. 1967) – polski aktor teatralny i filmowy, piosenkarz, autor tekstów piosenek, scenarzysta i reżyser

- Norbert Bończyk (ur. 1837) – ksiądz, poeta śląski

- Olga Bończyk (ur. 1968) – polska aktorka teatralna, filmowa i wokalistka

Zobacz też:

- Bończyk – osiedle w Mysłowicach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 11 września. Jakże na czasie bicie w wielkie dzwony z powodu wizyty de Gaulle'a! Choćby na złość bończykom [= rządowi z Bonn – przyp. Wikisłow.].

(1.1) Nagle nikt nie chce być bończykiem à la Kohl, lecz berlińczykiem à la Schröder, który dzięki kilku rozwodom postrzegany jest jako godny «bon vivant».

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bonn n.

:: fż. bonka ż.

przym. boński

Wiktionary

bond

potocznie o filmie z Jamesem Bondem

SJP.pl

Gminy w USA:

- Bond (ang. Bond Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lawrence

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Bond (ang. Bond County) – w stanie Illinois

Osoby noszące nazwisko Bond:

- Devon Bond – gujański lekkoatleta

- Edward Bond – angielski dramaturg

- Frederick Bligh Bond – angielski architekt, parapsycholog, archeolog amator

- James Bond – amerykański ornitolog

- Nigel Bond – angielski snookerzysta

- William Cranch Bond – amerykański astronom

Wikipedia

bondar

regionalnie: rzemieślnik wyrabiający przedmioty z drewna

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bondar:

- Adam Bondar – polski sztangnista

- Aleksandr Bondar – radziecki lotnik

- Andrij Bondar – ukraiński pisarz

- Anna Bondár – węgierska tenisistka

- Ewa Bondar – polska espernantystka

- Ksienija Bondar – rosyjska siatkarka

- Leonid Bondar – Leoncjusz, biskup rosyjskiego kościoła prawosławnego

- Ołeksandr Bondar – ukraiński futsalista

- Roberta Bondar – kanadyjska astronautka

- Wałerij Bondar – ukraiński piłkarz

Wikipedia

bondarcewowate

rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców; jodłownicowate

SJP.pl

Jodłownicowate, bondarcewowate (Bondarzewiaceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie gołąbkowców.

Wikipedia

bondarczuk

nazwisko

SJP.pl

bondarenko

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Alona Bondarenko − ukraińska tenisistka

- Bohdan Bondarenko − ukraiński lekkoatleta

- Kateryna Bondarenko − ukraińska tenisistka

- Mychajło Bondarenko − działacz bolszewicki

- Ołeksandr Bondarenko − ukraiński piłkarz

- Ołeksandr Bondarenko − ukraiński piłkarz

- Ołena Bondarenko − ukraińska dziennikarka i polityk, posłanka

- Switłana Bondarenko − ukraińska pływaczka

- Roman Bondarenko − ukraiński piłkarz

- Wałentyn Bondarenko − radziecki pilot wojskowy i kosmonauta

- Wałerija Bondarenko − ukraińska tenisistka

- Wołodymyr Bondarenko − ukraiński piłkarz

- Władysław Bondarenko − ukraiński futsalista

Wikipedia

bondarowa

regionalnie: żona bondara - rzemieślnika wyrabiającego przedmioty z drewna

SJP.pl

bondarowicz

nazwisko

SJP.pl

bondarowy

→ bondar (dawniej)

SJP.pl

bondaruk

nazwisko

SJP.pl

bonderyzować

wytwarzać powłokę ochronną w postaci warstwy fosforanów na powierzchni metali, zabezpieczając ją w ten sposób przed uszkodzeniami mechanicznymi lub tworząc powłokę zmniejszającą tarcie i będącą dobrym podkładem pod farby i lakiery; fosforanować, fosfatyzować, parkeryzować

SJP.pl

bonderyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. nakładanie na metal fosforanowej powłoki w celu zabezpieczenia go przed korozją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonderyzacja ż., bonderyzownia ż.

czas. bonderyzować

przym. bonderyzacyjny

Wiktionary

bondomania

mania na punkcie filmów z Jamesem Bondem, częste mówienie o nich w mediach, naśladowanie stylu zachowania głównego bohatera itp.

SJP.pl

bondowski

taki jak u Bonda, charakterystyczny dla Bonda

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) liter. film. należący do brytyjskiego agenta Jamesa Bonda

Wiktionary

Powiązane:

przym. bondowski

Wiktionary

bondur

stop o podstawie aluminium, wykorzystywany głównie w przemyśle lotniczym

SJP.pl

bondyra

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Piotr Bondyra – polski aktor

- Ryszard Bondyra – polski polityk, rolnik

Wikipedia

bondziszki

Bondziszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Rutka-Tartak.

Wieś królewska starostwa niegrodowego wiżańskiego położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

bonelia

bezkręgowiec z gromady szczetnic

SJP.pl

bonet

1. nakrycie głowy, rodzaj beretu lub czapki bez daszka, noszone w średniowiecznej Europie
2. ozdobny czepek z miękkiej tkaniny, noszony przez kobiety w XVIII wieku

SJP.pl

- Bonet – wersja imienia Bonit

- Lisa Bonet – amerykańska aktorka i reżyserk

- bonet – rodzaj nakrycia głowy

- bonet – rodzaj włoskiego deseru

Wikipedia

bong

fajka wodna do palenia różnych ziół; bong, bongos

SJP.pl

Fajka wodna – rodzaj fajki, w której dym wciągany jest przez filtr wodny, gdzie ulega schłodzeniu i oczyszczeniu. Filtrem wodnym jest zazwyczaj szklane lub metalowe naczynie w części wypełnione wodą. Rurka doprowadzająca dym z cybucha zanurzona jest w wodzie, natomiast rurka połączona z ustnikiem nie. Dzięki temu podczas zaciągania dymu wytwarza się podciśnienie, które powoduje przepływ dymu poprzez wodę w kierunku ustnika. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.

Wikipedia

bongo

fajka wodna do palenia różnych ziół; bong, bongos

SJP.pl

Fajka wodna – rodzaj fajki, w której dym wciągany jest przez filtr wodny, gdzie ulega schłodzeniu i oczyszczeniu. Filtrem wodnym jest zazwyczaj szklane lub metalowe naczynie w części wypełnione wodą. Rurka doprowadzająca dym z cybucha zanurzona jest w wodzie, natomiast rurka połączona z ustnikiem nie. Dzięki temu podczas zaciągania dymu wytwarza się podciśnienie, które powoduje przepływ dymu poprzez wodę w kierunku ustnika. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.

Wikipedia

bongos

podłużny bębenek kubański uderzany palcami

SJP.pl

bongosy

instrument muzyczny należący do membranofonów, dwa podłużne bębenki kubańskie uderzane palcami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) muz. kubański instrument perkusyjny zbudowany z dwóch trwale połączonych bębenków;

Wiktionary

Bongosy – instrument kubański składający się z dwóch na stałe połączonych ze sobą bębenków o jednakowej wysokości korpusu i różnych średnicach. Korpus oryginalnych bongosów wykonany jest z klepek drewnianych, a jednostronnie naciągniętą membranę stanowi skóra kozła (obecnie występują naciągi ze skóry bizona, kozła, cielaka, a nawet naciągi syntetyczne odporne na wahania temperatur i wilgotności powietrza). Korpus ma kształt walca lub stożka ściętego. Wysokość korpusu wynosi od ok. 14 do 20 cm, średnica mniejszego bębenka 12–15 cm, większego 16–20 cm. W instrumentach ludowych skóra przybita jest do korpusu gwoździami. Aby ją odpowiednio naciągnąć, podgrzewa się ją przed użyciem. Współczesne bongosy zaopatrzone są w metalową obręcz i śruby naciągowe, pozwalające na regulację napięcia membrany, jednak po skończonej grze powinno się rozluźnić skórę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔ̃ŋˈɡɔsɨ, AS: bõŋgosy

Wiktionary

bonhoeffer

nazwisko

SJP.pl

bonia

profil lub element rowkowania elewacji

SJP.pl

Boniowanie – dekoracyjne opracowanie krawędzi oraz lica ciosu kamieni, podkreślające ich układ, ożywiające fasadę i nadające jej cechy monumentalności.

Rozróżnia się następujące typy boniowania, w zależności od:

- układu rowków: płytowe, pasowe;

- ukształtowania płyt: płaskie, wypukłe, zwierciadlane, diamentowe;

- faktury powierzchni: dzikie (rustyka), groszkowane, szlifowane, polerowane itp.

Wikipedia

boniecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Boniecki (1842–1909) – polski heraldyk

- Adam Boniecki (ur. 1934) – polski rzymskokatolicki ksiądz, dziennikarz

- Edward Boniecki (1897–1970) – podpułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego

- Edward Boniecki (ur. 1962) – polski historyk literatury

- Jerzy Boniecki (ur. 1933) – polski pływak

- Jerzy Boniecki (1929–2003) – polski działacz społeczny

- Maria Albin Boniecki (1908–1995) – polski rzeźbiarz

- Teofil Piotr Boniecki (1896–1939) – major saperów Wojska Polskiego, w kampanii wrześniowej 1939 roku dowódca 4 Batalionu Saperów, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Wiktor Boniecki (1918–1997) – polski ekonomista, prezydent Krakowa

- Wojciech Boniecki (ur. 1987) – polski piłkarz ręczny

- Zdzisław Boniecki (1937–2007) – polski żużlowiec

Wikipedia

boniek

nazwisko

SJP.pl

- Zbigniew Boniek – polski piłkarz i działacz piłkarski

- Józef Boniek – polski piłkarz

- Boniek García – honduraski piłkarz

- Boniek – skała w rezerwacie przyrody Sokole Góry koło Olsztyna

Wikipedia

boniewo

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

- Boniewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Boniewo

- Boniewo – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice

- Boniewo – gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim

- Boniewo – wąskotorowa stacja kolejowa w Boniewie, w gminie Boniewo, w powiecie włocławskim, w województwie kujawsko-pomorskim

- Boniewo – gromada

Wikipedia

boniewski

→ Boniewo (wieś w Polsce)

SJP.pl

bonifacja

imię żeńskie

SJP.pl

Bonifacja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słów bonum fatum oznaczających „dobry los”. Patronką tego imienia jest św. Bonifacja Rodríguez Castro.

Bonifacja tu żeński odpowiednik imienia Bonifacy.

W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 19 kobiet o imieniu Bonifacja nadanym jako imię pierwsze.

Bonifacja imieniny obchodzi 8 sierpnia.

Wikipedia

bonifacostwo

Bonifacy z małżonką; Bonifacowie

SJP.pl

bonifacowie

Bonifacy z małżonką; Bonifacostwo

SJP.pl

bonifacowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bonifacego lub z nim związany

SJP.pl

bonifacy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bonifacy – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łac. bonum „dobro” i facere „czynić”, czyli oznacza czyniącego dobro.

Staropolska forma imienia: Bończa.

W Polsce imię było i pozostaje niezbyt popularne. W styczniu 2025 r., wśród publicznie dostępnych danych w rejestrze PESEL, dotyczących osób żyjących, wykazano 684 mężczyzn o tym imieniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bonifacowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 14 maja, a także 5 czerwca i 4 września.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔ̃ɲiˈfat͡sɨ, AS: bõńifacy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bonifacowa ż.

:: zdrobn. Bonifacek mos., Bonifacuś mos.

:: fż. Bonifacja ż.

przym. Bonifacowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bonifacek, Bonifacuś

Wiktionary

bonifikacja

zmniejszenie ustalonej ceny usługi lub towaru; bonifikata, skonto

SJP.pl

bonifikacyjny

→ bonifikacja

SJP.pl

Patrz:
bonifikacja

bonifikata

1. zmniejszenie ustalonej ceny usługi lub towaru; skonto, bonifikacja;
2. w niektórych konkurencjach sportowych: dodanie punktów lub odliczenie czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. obniżenie ceny towaru lub usługi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednocześnie przedpłatowicze mają wciąż prawo do rekompensaty lub zakupu samochodu krajowej produkcji z bonifikatą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonifikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zniżka, rabat

Wiktionary

bonifikować

udzielać bonifikaty, zmniejszać ustaloną cenę usługi lub towaru

SJP.pl

bonifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bonifikować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonifikata ż.

czas. bonifikować ndk.

Wiktionary

bonifrater

członek katolickiego zakonu św. Jana Bożego; brat miłosierdzia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana Bożego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czytam książkę o hiszpańskim bonifratrze.

(1.1) W aptece bonifratrów nie dostałam ligniny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. bonifraterka ż.

przym. bonifraterski

Wiktionary

bonifraterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Jana Bożego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tą bonifraterką interesowały się niemieckie władze okupacyjne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. bonifrater m.

przym. bonifraterski

Wiktionary

bonifraterski

→ bonifrater

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bonifratrami, dotyczący bonifratrów

Wiktionary

Patrz:
bonifrater
Przykłady

(1.1) Wspólnota bonifraterska liczy ośmiu braci.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonifrater mos., bonifraterka ż.

Wiktionary

bonifratrzy

członek katolickiego zakonu św. Jana Bożego; brat miłosierdzia

SJP.pl

Bonifratrzy, łac. fratres misericordiae b. Joannis de Deo (łac. bonus frater – dobry brat) – katolicki zakon szpitalny założony (początkowo jako wspólnota świecka) w 1540 roku w Hiszpanii przez św. Jana Bożego w celu opieki nad chorymi. W 1572 zatwierdzony przez papieża Piusa V.

Wikipedia

boników

Boników – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Odolanów. Liczy około 500 mieszkańców. Leży przy drodze powiatowej Odolanów-Sośnie, ok. 16 km na południowy zachód od Ostrowa.

Częścią wsi jest osiedle Bałamącek. Okolice Bonikowa i sąsiednich Garek należą do najważniejszych miejsc wydobycia gazu ziemnego w Polsce.

Wikipedia

bonikowo

Bonikowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan. Bonikowo reprezentuje typ wsi-ulicówki.

Wikipedia

bonikowski

nazwisko

SJP.pl

bonin

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Poznania;
3. dawna nazwa rowu oceanicznego Izu-Ogasawara;
4. dawna nazwa archipelagu Ogasawara

SJP.pl

Osoby:

- Grzegorz Bonin – piłkarz, reprezentant Polski

- Tomasz Bonin – bokserski mistrz świata

- William Bonin – amerykański seryjny morderca

- Gerhardt von Bonin – amerykański neuropatolog i neuroanatom niemieckiego pochodzenia

Wikipedia

boniński

1. → Bonin;
2. rudawka bonińska - gatunek nietoperza z rodziny rudawkowatych;
3. gołąb boniński - wymarły gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

SJP.pl

boniować

zdobić powierzchnię muru żłobkami poziomymi, i/lub pionowymi, odcinającymi na ścianie pozorne ciosy

SJP.pl

boniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. dekorowanie lica muru polegające na ścięciu pod kątem lub profilowaniu krawędzi licowych poszczególnych ciosów kamiennych czy płyt

Wiktionary

Boniowanie – dekoracyjne opracowanie krawędzi oraz lica ciosu kamieni, podkreślające ich układ, ożywiające fasadę i nadające jej cechy monumentalności.

Rozróżnia się następujące typy boniowania, w zależności od:

- układu rowków: płytowe, pasowe;

- ukształtowania płyt: płaskie, wypukłe, zwierciadlane, diamentowe;

- faktury powierzchni: dzikie (rustyka), groszkowane, szlifowane, polerowane itp.

Wikipedia

Powiązane:

czas. boniować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fazowanie, fasetowanie

Wiktionary

boniowice

Boniowice (niem. Boniowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Wikipedia

bonisławski

nazwisko

SJP.pl

bonitacja

klasyfikacja stosowana w różnych gałęziach gospodarki, zwłaszcza w rolnictwie i leśnictwie

SJP.pl

- Bonitacja (gleboznawstwo)

- Bonitacja (hydrobiologia)

- Bonitacja (leśnictwo)

- Bonitacja (zootechnika)

Wikipedia

bonitacyjny

przymiotnik od: bonitacja

SJP.pl

bonito

drapieżna ryba z rodziny makrelowatych; pelamida; sarda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. drapieżna ryba z rodziny makrelowatych o srebrzystym brzuchu i błękitnej linii wzdłuż boku ciała

Wiktionary

- Bonito – miejscowość i gmina we Włoszech

- Bonito – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Bahia

- Bonito – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Pará

- Bonito – czwarty album muzyczny grupy Jarabe de Palo

- bonito – ryba, tuńczyk pasiasty

- bonito – gatunek ryby z rodziny makrelowatych (Scombridae)

- Bonito (Mato Grosso do Sul) – miejscowość i gmina w stanie Mato Grosso do Sul

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tuńczyk pasiasty, tuńczyk skoczek

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bonito

* francuski: (1.1) bonite à ventre rayé

* tuvalu: (1.1) atu

* włoski: (1.1) tonnetto striato m.

źródła.

== bonito (język angielski.) ==

wymowa.

IPA3|bəˈniːtəʊ.

audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-bonito.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) icht. bonito (ryba)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ˈɲitɔ, AS: bõńito

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tuńczyk pasiasty, tuńczyk skoczek

Wiktionary

bonitować

oceniać, klasyfikować jakieś wartości materialne, zwłaszcza w rolnictwie i leśnictwie

SJP.pl

bonitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. dokonywanie bonitacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bonitacja ż.

czas. bonitować ndk.

przym. bonitacyjny

Wiktionary

bonjour

[czytaj: bąŻUR] żartobliwie: dzień dobry

SJP.pl

bonk

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bonk:

- Alicja Bonk – polska oceanograf

- Barbara Sachmacińska-Bonk (ur. 1983) – polska sztangistka

- Bartłomiej Bonk (ur. 1984) – polski sztangista

- Grzegorz Bonk (ur. 1977) – polski piłkarz

- Hugo Bonk (1861–1936) – niemiecki historyk

- Leon Stanisław Bonk (1919–1943) – polski wojskowy

Planetoida:

- (14965) Bonk

Zobacz też

- Bąk

Wikipedia

bonka

rzadko: mieszkanka Bonn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. mieszkanka Bonn

(1.2) rzad. zdrobn. od bona

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bonn n.

:: fm. bończyk m.

przym. boński

Wiktionary

bonkawa

gwarowo: kawa ziarnista, naturalna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa parzona (z fusami)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myryjka, zalołabyś mi tako fest bonkawa w szolce? → Marysiu, mogłabyś mi zalać mocną kawę parzoną w filiżance?

Wiktionary

bonkreta

jesienna odmiana gruszy; owoc tej gruszy

SJP.pl

bonmot

trafny dowcip; bon mot; bon-mot

SJP.pl

bonn

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech;

(1.2) hist. pot. władze RFN (NRF)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do 1991 r. stolicą RFN było Bonn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃n, AS: bõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bończyk mos., bonka ż.

przym. boński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bończyk mos., bonka ż.

przym. boński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bonn

* białoruski: (1.1) Бон m.

* czeski: (1.1) Bonn m.

* esperanto: (1.1) Bonno

* francuski: (1.1) Bonn ż.

* niemiecki: (1.1) Bonn n.

* rosyjski: (1.1) Бонн m.

* słowacki: (1.1) Bonn m.

* szwedzki: (1.1) Bonn

* włoski: (1.1) Bonn ż.

źródła.

== Bonn (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bonn

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość en|D=Bonn|Ms=Bonn.

synonimy.

Wiktionary

bonnang

jawajski instrument muzyczny w postaci kilkunastu gongów (wykonanych zwykle z brązu) zawieszonych wewnątrz drewnianej ramy

SJP.pl

bonnard

nazwisko, m.in.: Pierre Bonnard, francuski malarz i grafik zaliczany do nurtu postimpresjonistycznego koloryzmu

SJP.pl

Bonnard – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 742 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 185 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Bonnard plasuje się na 318. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1289.).

Wikipedia

bonnet

czapka bez daszka noszona w średniowieczu

SJP.pl

- Bonnet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Lotaryngia, w departamencie Moza

- Saint-Bonnet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente

- Bonnet – stosowany na XIV-XVI wiecznych żaglowcach rodzaj żagla

Osoby

- Alexandre Bonnet

- Charles Bonnet

- Georges Bonnet

- Paul Bonnet

Wikipedia

bonnie

obce imię żeńskie

SJP.pl

Bonnie – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Jefferson.

Wikipedia

bonny

Bonny – miasto w Nigerii (Rivers) nad częścią Zatoki Gwinejskiej - Zatoką Bonny.

W mieście port połączony rurociągami z polami naftowymi w delcie Nigru. Około 10 tys. mieszkańców.

Wikipedia

bono

dawniej: domowa wychowawczyni dzieci

SJP.pl

Bono, właśc. Paul David Hewson (ur. 10 maja 1960 w Dublinie) – irlandzki piosenkarz, muzyk i filantrop. Od 1976 lider, wokalista i gitarzysta zespołu rockowego U2.

Wikipedia

bonobo

gatunek małpy człekokształtnej; szympans karłowaty

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Pan paniscus|ref=tak., zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

Wiktionary

- bonobo – szympans karłowaty (Pan paniscus)

- Bonobo – technologia osadzania komponentów środowiska GNOME

- Bonobo – właśc. Simon Green, brytyjski muzyk i producent muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bonobo to małpa człekokształtna najbliższa człowiekowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃ˈnɔbɔ, AS: bõnobo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szympans karłowaty

Wiktionary

bonończyk

mały pies pokojowy; bolończyk

SJP.pl

Maltańczyk – nazwa oryginalna: Maltanase mana – jedna z ras psów, należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji biszonów i ras pokrewnych w podsekcji biszony. Typ lisowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

bononia

1. starożytne miasto, dzisiejsza Bolonia;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

- Bononia – starożytne miasto, dzisiejsza Bolonia

- Bononia – wieś w województwie lubelskim

- Bononia (stolica tytularna) – tytularna stolica biskupia Kościoła katolickiego, nawiązująca do dawnej siedziby biskupiej w rzymskim mieście Bononia (obecnie Widin)

Wikipedia

bonoński

→ Bononia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Bononią (współcz. Bolonia)

Wiktionary

Patrz:
Bononia
Powiązane:

rzecz. Bononia ż., bonończyk mos., bononka ż.

Wiktionary

bonować

1. używać życia, hulać;
2. ustawiać rusztowanie w szybie kopalni

SJP.pl

bonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bonować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bonować ndk.

Wiktionary

bonowicz

nazwisko

SJP.pl

Wojciech Bonowicz (ur. 10 stycznia 1967 w Oświęcimiu) – polski poeta, publicysta, dziennikarz.

Wikipedia

bonowy

związany z bonem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący bonów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) talonowy

Wiktionary

bonsai

[czytaj: bonzaj] karłowate drzewko przystosowane do uprawy doniczkowej; bonzai

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

(1.2) ogrod. drzewo lub inna roślina uformowana przez bonsai (1.1)

Wiktionary

Bonsai, sztuka bonsai (jap. 盆栽 uprawa w płytkim naczyniu; bon – płaska taca, płytki pojemnik, naczynie; sai – uprawa; chiń. pénzāi (盆栽)) – sztuka miniaturyzowania drzew, krzewów lub roślin uprawianych w odpowiednio dobranych, płaskich naczyniach, donicach (np. ceramicznych). Efekt ten jest uzyskiwany poprzez specyficzne, staranne przycinanie, ograniczanie korzeni oraz pielęgnację uwzględniającą właściwości rośliny. W potocznym znaczeniu – zminiaturyzowane rośliny o sztucznie wymuszonym, płytkim systemie korzeniowym umieszczone w płaskim naczyniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔ̃w̃ˈzaj, AS: bõũ̯zai ̯

Wiktionary

bonsaista

[czytaj: bonzaista] osoba zajmująca się uprawą drzewek bonsai (bonzai); bonzaista

SJP.pl

bonsaistka

→ bonsaista; bonzaistka

SJP.pl

bonseki

w sztuce japońskiej: wykonana z piasku, kamieni itp. miniaturka krajobrazu; bon-seki

SJP.pl

Bonseki (jap. 盆石 bonseki) – (1) kamień służący do tworzenia krajobrazu na tacy, (2) miniaturowy krajobraz z białego piasku, kamyków i niewielkich odłamków skalnych, utworzony na pokrytej czarną laką tacy.

Wikipedia

boński

przymiotnik od: Bonn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Bonn

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To utwór napisany przez bońskiego, zupełnie już głuchego, geniusza w Linzu, jesienią 1812 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃j̃sʲci, AS: bõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bończyk mos., Bonn n., bonka ż.

Wiktionary

bont

próg; poprzeczna metalowa listewka na gryfie niektórych instrumentów strunowych, np. gitary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. zob. próg w instrumentach strunowych.

Wiktionary

Próg lub bont – wypukłość na podstrunnicy niektórych chordofonów szyjkowych, których zestaw dzieli go na segmenty o określonej długości powiązanej z odpowiednią gamą dźwięków. Progi ułatwiają uzyskanie względnie czystego brzmienia poprzez ustalenie długości skracania struny do pozycji wyznaczonej przez dany próg podczas przyciskania gryfu. Dlatego ich niedokładnie rozmieszczenie lub wykonanie powoduje niemożliwe do usunięcia przez strojenie instrumentu nieczystości brzmienia oraz skrócenia czasu wybrzmiewania dźwięku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) próg

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Band. (węzeł, wiązanie)

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|próg.

źródła.

== bont (język węgierski.) ==

wymowa.

znaczenia.

czasownik

(1.1) rozbierać / rozebrać, wyburzać / wyburzyć

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃nt, AS: bõnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) próg

Wiktionary

bontek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rozporek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapnij se bontek.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kubik

Wiktionary

bonus

dodatkowe wynagrodzenie; nagroda; premia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dodatek, premia

(1.2) coś darmowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten bonus dla ciebie jest zupełnie niezasłużony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔ̃nus, AS: bõnus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bonusik m.

przym. bonusowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) premia

(1.2) darmówka, gratis

Wiktionary

bonusik

zdrobnienie od: bonus

SJP.pl

bonusowy

przymiotnik od: bonus

SJP.pl

bonza

1. buddyjski duchowny w Chinach i Japonii;
2. z niechęcią o człowieku zajmującym wysokie stanowisko

SJP.pl

bonzai

[czytaj: bonzaj] karłowate drzewko przystosowane do uprawy doniczkowej; bonsai

SJP.pl

Bonsai, sztuka bonsai (jap. 盆栽 uprawa w płytkim naczyniu; bon – płaska taca, płytki pojemnik, naczynie; sai – uprawa; chiń. pénzāi (盆栽)) – sztuka miniaturyzowania drzew, krzewów lub roślin uprawianych w odpowiednio dobranych, płaskich naczyniach, donicach (np. ceramicznych). Efekt ten jest uzyskiwany poprzez specyficzne, staranne przycinanie, ograniczanie korzeni oraz pielęgnację uwzględniającą właściwości rośliny. W potocznym znaczeniu – zminiaturyzowane rośliny o sztucznie wymuszonym, płytkim systemie korzeniowym umieszczone w płaskim naczyniu.

Wikipedia

bonzaista

osoba zajmująca się uprawą drzewek bonzai (bonsai); bonsaista

SJP.pl

bonzaistka

→ bonzaista; bonsaistka

SJP.pl

bonżurka

męskie ubranie podobne krojem do marynarki, noszone dawniej w godzinach rannych i w domu, i poza domem, obecnie strój wyłącznie domowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. poranny ubiór męski, podobny do marynarki;

Wiktionary

Bonżurka (fr. bonjour – dzień dobry) – poranny ubiór męski z miękkiej tkaniny wełnianej, krótki, luźny, o kroju zbliżonym do marynarki, z kołnierzem i mankietami.

Używany od drugiej połowy XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak tylko będę miał pieniądze, kupię sobie także czarną aksamitną bonżurkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔ̃n͇ˈʒurka, AS: bõṇžurka

Wiktionary

boogie

[czytaj: bugi] styl w muzyce country zapoczątkowany w latach 40. XX wieku; country boogie

SJP.pl

Wikipedia

boogie-woogie

[czytaj: bugi-ługi]:
1. styl gry fortepianowej charakteryzujący się uporczywym, ekscytującym rytmem
2. rodzaj tańca towarzyskiego

SJP.pl

bookcrosser

[czytaj: bukkroser] osoba uczestnicząca w wymianie książek w miejscach publicznych (bookcrossingu); bookcrossingowiec

SJP.pl

bookcrosserka

→ bookcrosser [czytaj: bukkroserka]

SJP.pl

bookcrosserski

[czytaj: bukkroserski] dotyczący bookcrossera, związany z bookcrosserem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bookcrossera, bookcrosserki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bookcrossing m., bookcrosser m., bookcrosserka ż.

przym. bookcrossingowy

Wiktionary

bookcrossing

[czytaj: bukkrosing] ruch społeczny polegający na celowym zostawianiu książek w miejscach publicznych dla potencjalnych czytelników, zainicjowany w 2001 roku w USA; książkokrążenie

SJP.pl

Bookcrossing – idea nieodpłatnego przekazywania książek poprzez pozostawianie ich w miejscach publicznych, jak również w miejscach celowo utworzonych tzw. półkach bookcrossingowych (stoliki, regały, gabloty), po to, by znalazca mógł je przeczytać i przekazać dalej.

Bookcrossing to niekonwencjonalna forma popularyzowania książki i czytelnictwa, ruchoma, wirtualna biblioteka – bez własnej siedziby, regałów, kart bibliotecznych.

Wikipedia

bookcrossingowiec

[czytaj: bukkrosingowiec] osoba uczestnicząca w wymianie książek w miejscach publicznych (bookcrossingu); bookcrosser

SJP.pl

bookcrossingowy

→ bookcrossing [czytaj: bukkrosingowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bookcrossingu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bookcrossing m., bookcrosser m., bookcrosserka ż.

przym. bookcrosserski

Wiktionary

bookend

[czytaj: bukend] podpórka do książek

SJP.pl

booker

[czytaj: buker] osoba zajmująca się wyznaczaniem terminów sesji, występów dla piosenkarzy, modelek itp.; buker

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba odpowiedzialna za rezerwację i umawianie wizyt, spotkań, współpracy oraz negocjowanie ich warunków

Wiktionary

- Booker – osada w Wielkiej Brytanii, w Buckinghamshire

- Booker – miasto w Stanach Zjednoczonych, w Teksasie

- Nagroda Bookera – najbardziej prestiżowa nagroda literacka w Wielkiej Brytanii

- Booker – amerykański serial telewizyjny

- Booker (baw się) – singel polskiego piosenkarza i rapera White'a 2115 z albumu studyjnego Pretty Boy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) booker festiwalu zachwycił się naszym koncertem u was i to go przekonało, aby finalnie nas zaprosić - opowiada Grzegorz Kwiatkowski z Trupa Trupa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. booking m.

:: fż. bookerka ż.

Wiktionary

bookerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta odpowiedzialna za rezerwację i umawianie wizyt, spotkań, współpracy oraz negocjowanie ich warunków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na co dzień pracuję również jako bookerka w trójmiejskiej agencji modelek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. booking m.

:: fm. booker m.

Wiktionary

booking

[czytaj: buking] buking;
1. działalność polegająca na rezerwowaniu, zamawianiu usług lub towarów;
2. dział hotelu, linii lotniczej itp. zajmujący się przyjmowaniem rezerwacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zajęcie polegające na rezerwacji i umawianiu wizyt, spotkań, współpracy oraz negocjowaniu ich warunków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I nie jest tak, że Krzysiek Bąk to dyrektor wykonawczy, a Dorota Harasimowicz zajmuje się bookingiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. booker m., bookerka ż.

Wiktionary

booklet

[czytaj: buklet] książeczka ze zdjęciami i tekstami wykonawców, załączana do płyty kompaktowej

SJP.pl

bookmacher

[czytaj: bukmacher] osoba przyjmująca zakłady; bukmacher, bookmaker (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. bukmacher.

Wiktionary

bookmacherski

→ bookmacher [czytaj: bukmacherski]

SJP.pl

bookmaker

[czytaj: bukmejker] rzadko: osoba przyjmująca zakłady; bukmacher, bookmacher

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. bukmacher

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bukˈmakɛr, AS: bukmaker

Wiktionary

bookować

[czytaj: bukować] rezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzać zamówienie; bukować

SJP.pl

bookowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie rezerwacji

Wiktionary

Powiązane:

czas. bookować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rezerwowanie

Wiktionary

bookswapping

[czytaj: buksłaping] bezpośrednia wymiana książek bez udziału gotówki

SJP.pl

booktuber

[czytaj: buktuber] osoba opowiadająca o przeczytanych książkach w serwisie internetowym YouTube

SJP.pl

booktuberka

[czytaj: buktuberka] kobieta opowiadająca o przeczytanych książkach w serwisie internetowym YouTube

SJP.pl

boole

Belgia:

- Boole – rypuaryjska nazwa gminy Baelen

Osoby:

- Alicia Boole – brytyjska matematyczka

- George Boole – angielski matematyk

Inne:

- (17734) Boole – planetoida

- Boole – amerykański zespół muzyczny

Zobacz też:

- Bole

Wikipedia

boolowski

[czytaj: bulowski] charakterystyczny dla George'a Boole'a

SJP.pl

boom

[czytaj: bum] nagły wzrost koniunktury, szybki, ale nietrwały rozkwit życia gospodarczego; bum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. szybki wzrost koniunktury gospodarczej

Wiktionary

Geografia

Belgia

- Boom – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Kanada

- Boom Mountain – szczyt górski

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) ożywienie gospodarcze, ekspansja, prosperity

antonimy.

(1.1) slump

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|boom.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) boom

* bułgarski: (1.1) бум m.

* rosyjski: (1.1) бум m.

źródła.

== boom (język afrykanerski.) ==

thumb|boom (1.1)

wymowa.

IPA|boəm.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-boom.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. drzewo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ożywienie gospodarcze, ekspansja, prosperity

Wiktionary

boombox

[czytaj: bumboks] dość duży przenośny odtwarzacz płyt CD, kaset magnetofonowych oraz plików MP3, zasilany bateriami lub prądem, posiadający wbudowane głośniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. przenośny radiomagnetofon stereofoniczny

Wiktionary

- boombox – radiomagnetofon

- Boombox – amerykański zespół muzyczny

- Boombox – ukraiński zespół muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jurek paradował z boomboxem po osiedlu, denerwując stare baby.

Wiktionary

boomer

[czytaj: bumer] pejoratywnie:
1. osoba urodzona podczas wyżu demograficznego w okresie pomiędzy II wojną światową a połową lat 60. XX wieku, uważana za zacofaną;
2. osoba nieznająca się na współczesnej technologii, trendach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. starsza osoba (oryginalnie z okresu baby boom 1946–1964), z przestarzałymi poglądami, nienadążająca za współczesnością

Wiktionary

- przedstawiciel pokolenia baby boomers

- gwarowo: atomowe okręty podwodne przenoszące pociski balistyczne

- marka gumy do żucia firmy Wrigley popularna w Polsce w latach 90. XX wieku

Miasta w USA:

- Boomer – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Fayette

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Okazuje się, że bardzo łatwo zostać boomerem – wystarczy nie zgadzać się z pokoleniem, które dopiero wchodzi na rynek pracy.

Wiktionary

boomerka

→ boomer [czytaj: bumerka]

SJP.pl

boomers

→ boomer

SJP.pl

Patrz:
boomer

boomerski

→ boomer [czytaj: bumerski]

SJP.pl

boomerstwo

[czytaj: bumerstwo] pejoratywnie: bycie boomerem

SJP.pl

booster

[czytaj: buster] urządzenie zwiększające efekt działania maszyny, zwłaszcza w momencie wzrostu obciążenia; buster

SJP.pl

Wikipedia

boot

[czytaj: but] proces uruchamiania systemu operacyjnego; rozruch komputera

SJP.pl

- Boot – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kumbria

- Program rozruchowy – (ang. boot loader)

- Jaap Boot – holenderski lekkoatleta (sprinter i skoczek w dal), medalista olimpijski z 1924

Wikipedia

booth

[czytaj: buf] nazwisko, np. John Wilkes Booth (1838-1865), amerykański zamachowiec, zabójca prezydenta Abrahama Lincolna

SJP.pl

- Booth – miejscowość w Anglii, w hrabstwie East Riding of Yorkshire

- Booth – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Staffordshire

- Booth – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Yorkshire, w Calderdale

Wikipedia

bootleg

[czytaj: butleg] nielegalnie nagrana płyta muzyczna; butleg

SJP.pl

Bootleg, butleg – nagranie muzyczne rozpowszechniane zazwyczaj bez zgody autora; nagranie pirackie. Istnieją także oficjalne bootlegi, czyli nagrania koncertowe autoryzowane przez artystę lub grupę i będące w normalnej sprzedaży.

Do określenia nielegalnych nagrań z koncertów używa się także terminu ROIO (ang. recordings of indeterminate origin, czyli nagrania o nieokreślonym pochodzeniu).

Wikipedia

bootleger

[czytaj: butLEger] bootlegger, butleger;
1. nielegalny producent lub przemytnik alkoholu w Ameryce Północnej w czasach prohibicji;
2. potocznie: szmugler, przemytnik, kontrabandzista

SJP.pl

bootlegger

[czytaj: butLEger] bootleger, butleger;
1. nielegalny producent lub przemytnik alkoholu w Ameryce Północnej w czasach prohibicji;
2. potocznie: szmugler, przemytnik, kontrabandzista

SJP.pl

bootlegowy

→ bootleg [czytaj: butlegowy]

SJP.pl

bootować

[czytaj: butować] o programie komputerowym: uruchamiać system operacyjny komputera

SJP.pl

bootowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bootowalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. bootowalny

Wiktionary

bootowalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. taki, który zawiera system operacyjny mogący uruchamiać się podczas rozruchu komputera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bootowanie n., zbootowanie n., bootowalność ż.

czas. bootować ndk., zbootować dk.

przym. niebootowalny

Wiktionary

bootowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bootować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bootować ndk.

przym. bootowalny

Wiktionary

bootsektor

[czytaj: butsektor] sektor dysku z programem ładującym system operacyjny; sektor rozruchowy

SJP.pl

booz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Booz lub Boaz (hebr. בועז) – syn Szalmona i Rachab, mąż Rut.

Jest on jedną z głównych postaci Księgi Rut. Booz był bogatym rolnikiem, kuzynem Noemi, która po stracie męża i obu synów postanowiła powrócić z Moabu do ojczyzny. Towarzyszką Noemi w drodze powrotnej była jedna z synowych, Moabitka Rut. Widząc poświęcenie i pracowitość Rut, Booz najpierw nakazał ludziom pracującym na jego polu zostawiać snopki, które ona mogłaby zbierać, a potem bezpośrednio wręczył jej zboże.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powiedział ów krewny do Booza: „Nabądź dla siebie moje prawo wykupu”, i zdjął swój sandał.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Booz. etym|gr|Βοοζ. etym|hebr|בעז.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Boaz, Booz

* czeski: (1.1) Bóaz m.

* francuski: (1.1) Boaz m., Booz m.

* hebrajski: (1.1) בעז m., בועז m.

* hiszpański: (1.1) Booz m.

* łaciński: (1.1) Booz m.

* niemiecki: (1.1) Boas m.

* nowogrecki: (1.1) Βοόζ m.

* portugalski: (1.1) Boaz m.

* starogrecki: (1.1) Βοοζ m.

* ukraiński: (1.1) Боаз m.

* włoski: (1.1) Boaz m., Booz m.

źródła.

== Booz (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Booz

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) war. Boaz

Wiktionary

bop

bebop, bibop;
1. styl jazzowy charakteryzujący się krótkimi frazami melodycznymi, dużą improwizacją oraz ekspresją gry;
2. muzyka w tym stylu

SJP.pl

bophuthatswana

Bophuthatswana – bantustan utworzony w 1972 dla ludów Tswana, z przekształcenia istniejącego od 1968 bantustanu Tswanaland. Oficjalnie uzyskał niepodległość 6 grudnia 1977.

Bantustan zamieszkiwało 2 489 347mieszkańców, jego powierzchnia wynosiła 40 011 km². Stolicą było Mmabatho. Powróciło do RPA 27 kwietnia 1994.

Wikipedia

bopomofo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) jęz. pot. system transkrypcji fonetycznej języka chińskiego, z odczytania pierwszych czterech sylab tabeli trankrypcyjnej: ㄅ (bo)ㄆ (po) ㄇ (mo) ㄈ (fo);

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Tajwanie bopomofo stosowane jest powszechnie w nauce języka chińskiego.

(1.1) Bopomofo klasyfikuje się czasem jako system półalfabetyczny.

(1.1) Znaki bopomofo pisze się po prawej stronie znaków chińskich w piśmie pionowym, albo nad znakami chińskimi w piśmie poziomym.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zhuyin

Wiktionary

bopowy

→ bop; bibopowy, bebopowy

SJP.pl

bops

ryba z rodziny prażmowatych, występująca w Adriatyku; boga

SJP.pl

Bops, złotokres (Boops boops) – gatunek morskiej ryby z rodziny prażmowatych (Sparidae).

Wikipedia

bor

pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5, należący do półmetali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. wysoki, gęsty las iglasty;

Wiktionary

Bor (B, łac. borium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 5, półmetal z bloku p układu okresowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pustelni na skraju boru mieszkała eremitka.

(1.1) A w tych borach olsztyńskich • dobrze z psami wędrować. • A w tych jarach olsztyńskich • sośnina i dąbrowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bur, AS: bur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowy m., borowik m., borowina ż., borówka ż., Borek m., Boreczek m.

:: zdrobn. borek m., boreczek m.

przym. borowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) knieja, puszcza, gęstwina

Wiktionary

bor-owiec

pracownik BOR-u (Biura Ochrony Rządu); borowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. funkcjonariusz BOR

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Funkcjonariusze BOR-u byli często nazywani BOR-owcami lub borowcami.

Wiktionary

Powiązane:

skr. BOR

rzecz. borowiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) borowiec

Wiktionary

bora

1. suchy adriatycki wiatr;
2. samochód typu Volkswagen Bora;
3. samochód typu Maserati Bora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. zimowy suchy wiatr od gór

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: bor

Wiktionary

Bora (z gr. boréas – wiatr północny) – chłodny, suchy i porywisty wiatr katabatyczny, powodujący spadek wilgotności.

Występowanie:

- chorwackie wybrzeże Adriatyku (jako bura, w Słowenii burja)

- Grecja (jako euroclydon)

- Francja, dolina Rodanu (jako mistral)

- USA, Kalifornia

- Włochy, Triest

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wiatr

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski|bora. etym|łac|boreas. etym|gr|Βορέας. (Boréās)

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) bóra

* włoski: (1.1) borea m.

źródła.

== bora (esperanto.) ==

morfologia. morfeo|bor|a.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) borowy

odmiana.

(1.1) odmiana-przymiotnik-esperanto.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔra, AS: bora

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wiatr

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|włoski|bora. etym|łac|boreas. etym|gr|Βορέας. (Boréās)

uwagi.

tłumaczenia.

* węgierski: (1.1) bóra

* włoski: (1.1) borea m.

źródła.

== bora (esperanto.) ==

morfologia. morfeo|bor|a.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) borowy

odmiana.

(1.1) odmiana-przymiotnik-esperanto.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bora-bora

wyspa na Oceanie Spokojnym

SJP.pl

Bora-Bora – wyspa na Oceanie Spokojnym, koralowy atol otaczający powulkaniczny stożek, w Polinezji Francuskiej, na Wyspach Pod Wiatrem w archipelagu Wysp Towarzystwa, na północny zachód od Tahiti.

Centralna, wulkaniczna wyspa ma powierzchnię 21,9 km². Znajdują się na niej dwa szczyty: Pahia 661 m n.p.m. oraz Otemanu 727 m n.p.m. Wyspa centralna leży w lagunie otoczonej pierścieniem mniejszych wysp i raf koralowych; w zachodniej części laguny położone są dwie mniejsze wyspy pochodzenia wulkanicznego – Toopua i Toopua Iti. Łączna powierzchnia Bora-Bora to 38 km².

Wikipedia

boracyt

minerał, chloroboran magnezu

SJP.pl

Boracyt – minerał z gromady boranów, należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa wywodzi się od pierwiastka boru.

Wikipedia

borak

nazwisko

SJP.pl

- Borak – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Kneževo

- Borak – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, w mieście Omiš

- Borak – jezioro położone jest w województwie lubuskim na terenie Krzesińskiego Parku Krajobrazowego w gminie Gubin

- Mali Borak – wieś w Serbii, w okręgu kolubarskim, w gminie Lajkovac

- Borak Brdo – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Novo Goražde

- Veliki Borak – wieś w Serbii, w mieście Belgrad, w gminie miejskiej Barajevo

Wikipedia

boraks

1. boraks rodzimy - minerał zbudowany głównie z uwodnionego boranu sodu; tynkal, tinkal;
2. potocznie: sól sodowa kwasu borowego, tworząca boraks rodzimy; tetraboran sodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;

(1.2) chem. związek chemiczny, dziesięciowodny tetraboran sodu

Wiktionary

- boraks rodzimy – minerał

- tetraboran sodu – związek chemiczny o wzorze: Na_2B_4O_7·10H_2O, sól tworząca boraks rodzimy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boraks tworzy się w klimacie pustynnym.

(1.2) Boraks jest stosowany w przemyśle szklarskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔraks, AS: boraks

Wiktionary

Powiązane:

przym. boraksowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boraks rodzimy, tynkal, tinkal

Wiktionary

boraksowy

przymiotnik od: boraks

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z boraksem, dotyczący boraksu; zawierający boraks

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boraks mrz.

Wiktionary

boral

spiek aluminium z węglikiem boru

SJP.pl

Boral – spiek aluminium z węglikiem boru B_4C (35–55%). Bardzo silnie pochłania neutrony nie wytwarzając przy tym wtórnego promieniowania gamma. Z tego powodu używa się go przy budowie reaktorów jądrowych do wytwarzania prętów regulacyjnych i kompensacyjnych oraz osłon przed neutronami. Jest dobrym przewodnikiem ciepła. Ze względów chemicznych i mechanicznych obustronnie pokrywany blachą aluminiową.

Wikipedia

boran

sól kwasu borowego

SJP.pl

- borowodory – związki boru i wodoru

- oksoborany – sole kwasów oksoborowych

Wikipedia

boranowy

→ boran

SJP.pl

Patrz:
boran

borasus

borasus wachlarzowaty - drzewo z Azji Południowo-Wschodniej, którego drewno używane jest w budownictwie wodnym i meblarskim; borazus

SJP.pl

boraszyn

Boraszyn – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

Wikipedia

borat

imię

SJP.pl

Borat, właśc. Borat Sagdijew, Борат Сагдиев – postać fikcyjna, dziennikarz z Kazachstanu wymyślony i grany przez brytyjskiego komika Sachę Barona Cohena.

Postać Borata wyewoluowała z poprzednich postaci wykreowanych przez Cohena: początkowo anonimowego mołdawskiego reportera telewizyjnego (dla telewizji LWT/Granada i programu BBC Comedy Nation), a później albańskiego reportera zwanego Kristo (dla Paramount Comedy Channel).

Wikipedia

boratyn

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Boratyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Znajduje się w niej dworek szlachecki z XVIII wieku, w którym mieszkał książę Lisowiecki.

Wołczek z Boratyna był ojcem Dymitra, protoplasty Boratyńskich herbu Korczak.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boratyński

Wiktionary

boratynek

moneta, miedziany szeląg bity za panowania Jana Kazimierza (od nazwiska zarządcy mennicy - Boratiniego); boratynka

SJP.pl

Boratynka (boratynek) – popularna, nieoficjalna nazwa miedzianego szeląga Jana II Kazimierza Wazy, bitego w Rzeczypospolitej w latach 1659–1668.

Wikipedia

boratynka

moneta, miedziany szeląg bity za panowania Jana Kazimierza (od nazwiska zarządcy mennicy - Boratiniego); boratynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. numizm. szeląg Jana Kazimierza wybijany w latach 1659–1668;

Wiktionary

Boratynka (boratynek) – popularna, nieoficjalna nazwa miedzianego szeląga Jana II Kazimierza Wazy, bitego w Rzeczypospolitej w latach 1659–1668.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔratɨnka, AS: boratynka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boratynek

Wiktionary

boratyński

nazwisko

SJP.pl

borawski

nazwisko

SJP.pl

Borawski (nazwisko) – pochodzi od miejscowości Borawskie w parafii Przytuły w ziemi wiskiej – obecnie łomżyńskie.

Wikipedia

borazol

związek nieorganiczny boru, azotu i wodoru; bezbarwna, palna ciecz o właściwościach podobnych do benzenu; dobry rozpuszczalnik wielu substancji organicznych; borazyna

SJP.pl

Borazol, borazyna, B
3N
3H
6 – nieorganiczny związek chemiczny, związek aromatyczny boru, azotu i wodoru o właściwościach fizycznych zbliżonych do benzenu.

Wikipedia

borazon

azotek boru

SJP.pl

Azotek boru, BN – nieorganiczny związek chemiczny boru i azotu. Po raz pierwszy został otrzymany w 1842 roku. Podobnie jak diament, azotek boru może zostać wytworzony w taki sposób, aby miał własności półprzewodnikowe.

Istnieje także heksagonalny azotek boru, o strukturze analogicznej do struktury grafitu i podobnych własnościach fizycznych.

Wikipedia

borazus

wysokie drzewo z rodziny palm

SJP.pl

borazyna

związek nieorganiczny boru, azotu i wodoru; bezbarwna, palna ciecz o właściwościach podobnych do benzenu; dobry rozpuszczalnik wielu substancji organicznych; borazol

SJP.pl

Borazol, borazyna, B
3N
3H
6 – nieorganiczny związek chemiczny, związek aromatyczny boru, azotu i wodoru o właściwościach fizycznych zbliżonych do benzenu.

Wikipedia

borbifaks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. agitator polityczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W walce na pięści wyparliśmy borbifaksów ze sali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borba ż.

Wiktionary

borchów

Borchów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Oleszyce.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie lubaczowskim województwa lwowskiego. W latach 1939–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 13 Polaków i 5 Żydów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Oleszycach.

Wikipedia

borcz

nazwisko

SJP.pl

Borcz (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Bórcz, niem. Bortsch) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino, przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia, na turystycznym szlaku Wzgórz Szymbarskich.

Wikipedia

borczanin

mieszkaniec Borku Wielkopolskiego (miasta w Polsce); borkowianin

SJP.pl

borczanka

mieszkanka Borku Wielkopolskiego (miasta w Polsce); borkowianka

SJP.pl

borczyk

nazwisko

SJP.pl

- Czesław Borczyk (1910–2004), harcerz

- Kazimierz Borczyk (1926–), działacz komunistyczny, wojewoda

- Stanisław Borczyk (1907–1997), działacz państwowy na emigracji.

- Waldemar Borczyk (1960–), polityk, samorządowiec, przedsiębiorca, poseł na Sejm

Wikipedia

borczyn

Borczyn – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Kije.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

borczyniec

borczyniec owocowy, borczyniec południowy - gatunki pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych

SJP.pl

Borczyniec (Carpocoris) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o gęsto punktowanym, owalnym w obrysie ciele. Głowa wyposażona w wolny, pozbawiony podłużnego żeberka nadustek. Trzy końcowe człony czułków czarne, a pozostałe jaśniejsze, trzeci wyraźnie krótszy od drugiego. W częściach nasadowych szwów pleuralnych obecne czarne plamki. Śródpiersie z żeberkiem między biodrami. Na pleurytach zatułowia gruczoły zapachowe z długim kanałem wyprowadzającym, o otworach położonych z dala od bioder. Odwłok o drugim widocznym sternicie pozbawionym skierowanego w przód wyrostka.

Wikipedia

bordeaux

[czytaj: borDO] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Wiktionary

Bordeaux (wymowa, [bɔʁdo]; oksyt. Bordèu) – miasto w południowo-zachodniej Francji, stolica regionu Nowa Akwitania i departamentu Żyronda. Jest szóstym co do wielkości miastem w kraju. Miasto w granicach administracyjnych gminy liczy 260 352 osób, natomiast jednostka miejska Bordeaux liczy 1 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najważniejszymi miastami Akwitanii są Bordeaux, Pau i Mérignac.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔrˈdɔ, AS: bordo

Wiktionary

Powiązane:

przym. bordoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Burdegala

Wiktionary

border

pasek tkaniny lub tapety do wykańczania krawędzi ścian

SJP.pl

Wikipedia

bordereau

[czytaj: bordeRO, borDEro] notatka, zapisek dla pamięci; wykaz

SJP.pl

Bordereau – pomocniczy dokument stosowany w transporcie kolejowym i samochodowym, przy organizacji przesyłek zbiorowych.

Jest wystawiany przez spedytora nadawczego i przesyłany do spedytora odbiorczego, który na jego podstawie może dokonać rozformowania przesyłki i wysyłać poszczególne partie ładunkowe do finalnych odbiorców. Zawiera także zestawienie ładunków tworzących daną przesyłkę zbiorczą oraz nazwy nadawców i odbiorców.

Wikipedia

borderka

potocznie:
1. kobieta cierpiąca na zaburzenia osobowości typu borderline;
2. suka psa rasy border collie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. psych. kobieta cierpiąca na zaburzenia osobowości borderline

(1.2) pot. kynol. suka rasy Border collie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie jest łatwy związek, ona jest borderką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. border m.

:: zdrobn. borderek m.

Wiktionary

borderline

[czytaj: borderlajn] zespół zaburzeń psychicznych, występujący w schorzeniach przebiegających dwubiegunowo, np. w cyklofrenii

SJP.pl

Osobowość chwiejna emocjonalnie podtypu granicznego (ang. borderline personality disorder, BPD), inaczej pograniczne zaburzenie osobowości, osobowość borderline – zaburzenie osobowości charakteryzujące się wahaniami nastroju, napadami intensywnego gniewu, niestabilnym obrazem siebie, niestabilnymi i naznaczonymi silnymi emocjami związkami interpersonalnymi, silnym lękiem przed odrzuceniem i gorączkowymi wysiłkami mającymi na celu uniknięcie odrzucenia, działaniami autoagresywnymi oraz chronicznym uczuciem pustki (braku sensu w życiu).

Wikipedia

bordiura

dekoracyjne wykończenie brzegu tkaniny, płaskorzeźby lub jakiejś kompozycji malarskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobny pas będący obramowaniem tkaniny, płaskorzeźby, obrazu lub grafiki wypełniony ornamentem geometrycznym, roślinnym lub scenami figuralnymi;

Wiktionary

Bordiura (fr. bordure, obramowanie) – w ogólnym rozumieniu jest to dekoracyjne obramowanie tkaniny, płaskorzeźby, kompozycji malarskiej lub graficznej, w formie pasa z ornamentem roślinnym lub geometrycznym, niekiedy z motywami figuralnymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zosia kupiła ręcznik z przepiękną bordiurą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔrˈdʲjura, AS: bordʹi ̯ura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. bordiurka ż.

przym. bordiurowy

Wiktionary

bordiurka

zdrobnienie od: bordiura

SJP.pl

bordiurowy

przymiotnik od: bordiura

SJP.pl

bordo

1. [czytaj: borDO] francuskie wino wysokiej jakości; bordeaux, wino bordoskie;
2. kolor bordowy;
3. ciemnowiśniowy, ciemnowiśniowo; bordowy, bordowo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) enol. wysokiej jakości wino czerwone lub białe z rejonu Bordeaux; wino bordoskie

(1.2) ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy kolor

przymiotnik

(2.1) zob. bordowy.

przysłówek sposobu

(3.1) zob. bordowo.

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę kręcąc mordą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔrdɔ, AS: bordo

Wiktionary

Powiązane:

przym. bordowy, bordoski

przysł. bordowo

czas. bordowieć ndk.

rzecz. bordowienie n., bordowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bordeaux

(2.1) bordowy

(3.1) bordowo

Wiktionary

bordoski

przymiotnik od: Bordeaux

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bordeaux, dotyczący Bordeaux

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bordeaux n., bordo n.

przym. bordo, bordowy

przysł. bordo

Wiktionary

bordowieć

być widocznym, odcinać się od tła kolorem bordo

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. wyróżniać się kolorem bordowym od tła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bordo n., bordowienie n., bordowość ż.

przym. bordo, bordowy

przysł. bordo, bordowo

Wiktionary

bordowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawanie się bordowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bordo n., bordowość ż.

czas. bordowieć ndk.

przym. bordo, bordowy

przysł. bordo, bordowo

Wiktionary

bordówka

1. rodzaj butelki do wina;
2. gwarowo: zapaska ozdobiona poprzecznymi paskami

SJP.pl

bordowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem bordowej barwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jesienią pędy często robią się czerwonawo lub bordowo nabiegłe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bordo n., bordowienie n., bordowość ż.

czas. bordowieć ndk.

przym. bordo, bordowy

przysł. bordo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bordo

Wiktionary

bordowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bordowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bordo n., bordowienie n.

czas. bordowieć ndk.

przym. bordo, bordowy

przysł. bordo, bordowo

Wiktionary

bordowy

mający kolor wina bordeaux

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor ciemnoczerwony, ciemnoróżowy, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Restaurację na wigilijny wieczór przepięknie udekorowano lśniącymi złotem girlandami. Stoły nakryte długimi, bordowymi, z ciężkiego jedwabiu obrusami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔrˈdɔvɨ, AS: bordovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bordo n., bordowienie n., bordowość ż.

przym. bordo, bordoski

czas. bordowieć ndk.

przysł. bordowo, bordo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bordo

Wiktionary

bordun

burdon;
1. niski, długo brzmiący dźwięk, towarzyszący głównej melodii;
2. struna instrumentu z gryfem lub piszczałka organowa, na której można uzyskać taki dźwięk

SJP.pl

bordyzm

w matematyce: relacja równoważności w zbiorze zwartych rozmaitości różniczkowych

SJP.pl

Bordyzm – relacja równoważności w zbiorze zwartych rozmaitości różniczkowych. Na zbiorze klas abstrakcji tej relacji można zdefiniować działania w taki sposób, aby miał on strukturę pierścienia. Badanie relacji bordyzmu jest jednym z głównych nurtów w topologii algebraicznej.

Wikipedia

bordziłówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bordziłówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rossosz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Rossosz. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 238 mieszkańców i była piątą co do wielkości miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Rossoszu.

Wikipedia

bordżomi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Wiktionary

Bordżomi (gruz. ბორჯომი) – miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia. Położone jest w górach Małego Kaukazu, nad rzeką Kurą (w Wąwozie Bordżomskim). Wokół miasta roztaczają się tereny Bordżomsko-Charagaulskiego Parku Narodowego. Zamieszkiwane jest przez 10,5 tys. osób (2014).

Wikipedia

Powiązane:

przym. bordżomski

Wiktionary

bordżomski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bordżomi, dotyczący Bordżomi (miasta w Gruzji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bordżomi n.

Wiktionary

borealny

występujący na obszarach północnych; północny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. północny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pardwa białosterna należy do gatunków borealnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boreasz mrz.

Wiktionary

boreasz

przestarzale: wiatr północny, wiatr borealny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

(1.2) mitgr. król Celtów, ojciec Kyparissy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) mitgr. pies Akteona

Wiktionary

Boreasz (także Boreas; gr. Βορέας Boréas, Βοριάς Boriás „wiatr północny”, „północ”; łac. Boréas „wiatr północny”, Boreus „północny”, Aquilo „wiatr północny”, „północ”) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru północnego; utożsamiany z rzymskim Akwilonem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boreasz uosabiał gwałtowny i zimny wiatr, wiejący z północy.

(1.1) Kult Boreasza był rozpowszechniony wśród żeglarzy i rolników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈrɛaʃ, AS: boreaš

Wiktionary

Powiązane:

przym. Boreaszowy

rzecz. boreasz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Akwilon

Wiktionary

borecki

1. → Borek;
2. → Borek Wielkopolski;
3. → Borki; borkowski

SJP.pl

- Czesław Borecki 1922-1978 UB-ek

- Feliks Borecki 1903-1944 powstaniec warszawski

- Hiob Borecki1560-1631 metropolita kijowski

- Józef Borecki ur. 1913 polityk PRL-owski

- Tomasz Borecki ur.1949 leśnik

- Wojciech Borecki ur. 1956 piłkarz

- Jacek Borecki bohater filmowy

- Borecki Dwór wieś w województwie warmińsko-mazurskim,

Wikipedia

boreczek

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Boreczek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Borów

- Boreczek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna

- Boreczek – część wsi Rytele Święckie w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Kosów Lacki

- Boreczek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski

- Boreczek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec

- Boreczek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica

Wikipedia

borecznica

borecznica znaczona - muchówka z rodziny rączycowatych

SJP.pl

Borecznica – kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Goszczowa.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

borecznik

owad, szkodnik drzew iglastych

SJP.pl

borecznikowate

rodzina owadów błonkoskrzydłych, szkodniki lasów

SJP.pl

borecznikowaty

o cechach borecznikowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

borejko

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Boreyko

- Boreyko – herb szlachecki

Wikipedia

borejsza

nazwisko

SJP.pl

Znane postaci noszące nazwisko „Borejsza”:

- Hrabia Jerzy Aleksander Boreysza (1889-1975) – pułkownik pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Jerzy Borejsza, wł. Beniamin Goldberg (1905-1952) – polski publicysta, działacz komunistyczny, polityczny i kulturalny, wydawca

- Jerzy Wojciech Borejsza (ur. 1935-2019) – polski historyk i publicysta

- Scholastyka Borejsza (1912-1989) − polska rusycystka, doktor nauk humanistycznych

Wikipedia

borek

1. zdrobnienie od: bór;
2. związek boru z metalami, odznaczający się wysoką temperaturą topnienia, dużą twardością i dobrą przewodnością elektryczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bór

(1.2) chem. związek nieorganiczny zawierający tylko atomy boru i metalu;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

W Polsce

Na Białorusi

- Borek – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Michaliszki

- Borek − chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.

- Borek – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Derewno

- Borek – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Chocieńczyce

- Borek – dawna w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło

- Borek – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Raków

- Borek – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Raków

- Borek – dawna osada młyńska w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Raków.

- Borek – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Achremowce

- Borek – część wsi Horanie w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost

- Borek – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi

- Borek – dawny folwark. Tereny na których leżał znajdują się obecnie w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Kozłowszczyzna

- Borek – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Wiszniew

- Borek – dawna kolonia. Tereny, na których była położona leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Chożów

- Borek – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔrɛk, AS: borek

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. bór mrz., Borek mos./ż., borowy mos., borowik mos./mzw., borowina ż., borówka ż.

przym. borowy

(1.2)

rzecz. bor mrz., boraks mrz., boran mrz., borazol mrz.

przym. borowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boreczek

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|borer, brustlaja, brustlajsta, świyder.

Wiktionary

borelia

bakteria wywołująca boreliozę

SJP.pl

borelioza

choroba zakaźna wywołana przez bakterie należące do krętków, przenoszone na człowieka przez kleszcze; choroba z Lyme; krętkowica kleszczowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

Wiktionary

Borelioza, krętkowica kleszczowa, choroba z Lyme (łac. borreliosis, morbus Lyme) – wieloukładowa choroba zakaźna wywoływana przez bakterie należące do krętków. Najczęściej genogatunkami będącymi czynnikiem etiologicznym są: Borrelia burgdorferi sensu stricto, Borrelia garinii i Borrelia afzelii, przenoszona na człowieka i niektóre zwierzęta przez kleszcze z rodzaju Ixodes. Zakażenie człowieka następuje po ukłuciu i żerowaniu kleszcza w skórze. Rezerwuarem krętka są liczne gatunki zwierząt, głównie gryzonie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nieleczona borelioza może prowadzić do poważnych chorób serca, układu nerwowego lub stawów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrɛˈlʲjɔza, AS: borelʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choroba z Lyme, krętkowica kleszczowa

Wiktionary

borelowski

zbiór borelowski - podzbiór przestrzeni topologicznej, który można uzyskać ze zbiorów otwartych tej przestrzeni za pomocą przeliczalnych sum, przekrojów bądź dopełnień

SJP.pl

borenstein

[czytaj: BOrensztajn] nazwisko

SJP.pl

borer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|borek, brustlaja, brustlajsta, świyder.

Wiktionary

borewicz

nazwisko

SJP.pl

borg

dawniej: kredyt; bórg; zwykle w wyrażeniu: na borg - na kredyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. obecnie łódź. kredyt udzielany w sklepie

Wiktionary

Postacie

- Anita Borg – amerykańska informatyczka

- Arne Borg – szwedzki pływak

- Björn Borg – szwedzki tenisista

- Isak Borg – profesor z filmu Tam, gdzie rosną poziomki

- Joseph Borg – maltański dyplomata

- René Borg – francuski reżyser (Biały delfin Um)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ja wiem co to znaczy wyprzedawać ostatnie graty, żeby zapłacić komorne i borg w sklepiku.

Wiktionary

Powiązane:

czas. borgować

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. borgować

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Borg., etym|niem|borgen. lub z jidysz

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|kredyt.

źródła.

== borg (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-borg.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) cyborg

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) cyborg

Wiktionary

borges

Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo (ur. 24 sierpnia 1899 w Buenos Aires, zm. 14 czerwca 1986 w Genewie) – argentyński pisarz, poeta i eseista. Publikował krótkie eseje, opowiadania i poezję. Jego dzieła stały się obiektem wnikliwych analiz i wieloznacznych interpretacji.

Wikipedia

borgia

[czytaj: bordżia] nazwisko

SJP.pl

Borgia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 7647 osób.

Wikipedia

borgiowie

ród włoski; Borgia

SJP.pl

Wikipedia

borgis

czcionka drukarska dziewięciopunktowa; burgos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dziewięciu punktom (3,3831 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔrʲɟis, AS: borʹǵis

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burgos

Wiktionary

borgosz

nazwisko

SJP.pl

borgować

dawniej: pożyczać komuś pieniądze, dawać coś na kredyt

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. obecnie łódź. sprzedawać na kredyt

(1.2) łódź. kupować na kredyt

(1.3) stpol. pobłażać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten sklepikarz nie borgował, zawsze gotówki żądał.

(1.2) Znów będą u mnie borgować na książeczki, a ty nic tylko dawaj i dawaj. (A. Kasprowicz „Opowiadania łódzkie”)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borgowanie n., borg

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brać na kartkę / na książeczkę / na książkę / na zeszyt

Wiktionary

borgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|borgować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. borgować ndk.

Wiktionary

borgowo

Borgowo (niem. Burgdorf)– wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Położona przy drodze wojewódzkiej nr 434 z Łubowa przez Śrem do Rawicza przez Gostyń. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą do Pyszącej. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna oraz autobusy PKS w Poznaniu.

Wikipedia

borhamer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wiertarka udarowa

Wiktionary

boris

Boris (jap. ボリス) – japoński zespół założony w 1992 roku. Dotychczas zespół grał stoner metal, psychodeliczny rock, drone doom, sludge metal, noise, ambient oraz tradycyjny rock.

Nazwa zespołu wzięła się od utworu Boris grupy Melvins (z albumu Bullhead).

Wikipedia

borkacki

nazwisko

SJP.pl

borki

1. zdrobnienie od: bór;
2. związek boru z metalami, odznaczający się wysoką temperaturą topnienia, dużą twardością i dobrą przewodnością elektryczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie lubieszowskim obwodu wołyńskiego

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

- borki – związki chemiczne zawierające jon borkowy B3−

- Borki – jeden ze stawów w Katowicach

Wikipedia

Powiązane:

przym. borecki

Wiktionary

borkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Borkiewicz – polski herb szlachecki.

Wikipedia

borkowianin

mieszkaniec Borku Wielkopolskiego (miasta w Polsce); borczanin

SJP.pl

borkowianka

mieszkanka Borku Wielkopolskiego (miasta w Polsce); borczanka

SJP.pl

borkowice

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Borkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie

- Borkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dłutów

- Borkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Borkowice

- Borkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski

- Borkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork

- Borkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

- Borkowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gm. Będzino

Wikipedia

borkowicki

przymiotnik od: Borkowice

SJP.pl

borkowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Borkowicz:

- Jacek Borkowicz

- Leonard Borkowicz

Wikipedia

borkowo

W Polsce

- Borkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław

- Borkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk

- Borkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno

- Borkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

- Borkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo

- Borkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Morzeszczyn

- Borkowo – przysiółek wsi Szamarzewo w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim. w gminie Kołaczkowo

- Borkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo

- Borkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

borkowski

→ Borki (wieś w Polsce); borecki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Borkiem, dotyczący Borka

Wiktionary

- Alfred Borkowski (1930–2012) – lekarz, pisarz

- Alfred Borkowski (ur. 1937) – entomolog

- Eustazy Borkowski (1887–1960) – kapitan żeglugi wielkiej

- Franciszek Borkowski (ur. 1957) – szachista

- Jacek Borkowski (ur. 1959) – aktor

- Józef Borkowski

- Józef Dunin-Borkowski

- Krzysztof Borkowski (ur. 1964) – polityk

- Leszek Borkowski

- Marek Borkowski (ur. 1965) – generał brygady, były zastępca komendanta głównego Straży Granicznej

- Marian Borkowski (ur. 1934) – polski kompozytor

- Piotr Borkowski

- Przemysław Borkowski (ur. 1973) – artysta kabaretowy

- Robert Borkowski (1855–1927) – polski oficer

- Wojciech Borkowski (ur. 1960) – archeolog, wicedyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Borek m.

Wiktionary

borkowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

- Borkowszczyzna – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

- Borkowszczyzna – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze.

- Borkowszczyzna – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.

- Borkowszczyzna – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Przebrodzie.

- Borkowszczyzna – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo.

- Borkowszczyzna – dawny folwar na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.

- Borkowszczyzna – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rudomino

Wikipedia

borland

Wikipedia

bormann

nazwisko

SJP.pl

Bormann – polski herb szlachecki.

Wikipedia

bormaszina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wiertarka

Wiktionary

bormaszyna

przestarzale: wiertarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przest. zob. wiertarka.

(1.2) stomat. przest. zob. wiertarka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrmaˈʃɨ̃na, AS: bormašỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowanie n.

czas. borować

Wiktionary

bormio

Bormio (retoromański: Buorm) – miejscowość i gmina we Włoszech, znajduje się w prowincji Sondrio, region Lombardia. W pobliżu znajdują się liczne wyciągi i trasy narciarskie należące do kompleksu Alta Valtellina. Inną atrakcją miasta są wody geotermalne wykorzystywane w ośrodku Terme di Bormio.

Wikipedia

borna

przymiotnik od: bor; borowy

SJP.pl

Niemcy

- Borna – miasto w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Lipsk

- Borna-Heinersdorf – dzielnica Chemnitz

Osoby

- Borna – książę chorwacki

Herby szlacheckie

- Borna (herb szlachecki)

- Borna II

- Borna III

- Borna IV

Wikipedia

bornajski

choroba bornajska - zaraźliwa choroba owiec oraz koni atakująca ośrodkowy układ nerwowy

SJP.pl

bornaski

przymiotnik od: Borna (miasto w Saksonii); choroba bornaska - zakaźna wirusowa choroba koni i owiec

SJP.pl

borneańczyk

mieszkaniec Borneo (wyspy w Archipelagu Malajskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Borneo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borneo n.

:: fż. Borneanka ż.

przym. borneański

Wiktionary

borneanka

mieszkanka Borneo (wyspy w Archipelagu Malajskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka wyspy Borneo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borneo n.

:: fm. Borneańczyk mos.

przym. borneański

Wiktionary

borneański

→ Borneo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Borneo, dotyczący Borneo

Wiktionary

Patrz:
Borneo
Powiązane:

rzecz. Borneo n., Borneańczyk mos., Borneanka ż.

Wiktionary

borneo

największa wyspa w Archipelagu Malajskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Archipelagu Malajskim;

Wiktionary

Borneo – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Największa wyspa Azji, trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei.

Północna część należy do Malezji. Są to stany Sarawak i Sabah. Niewielki obszar (ok. 5 tys. km²) pomiędzy Sarawakiem i Sabahem zajmuje Brunei, reszta zaś to terytorium Indonezji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W spojrzeniu malowała się taka ciekawość i odrobinę niechętne zdziwienie, jakby oglądał albatrosa z wyspy Borneo, fokę czy krokodyla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔrˈnɛɔ, AS: borneo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borneańczyk mos., Borneanka ż.

przym. borneański

Wiktionary

borneol

związek organiczny występujący w drzewach kamforowych oraz w wielu olejkach eterycznych, otrzymywany również przez redukcję kamfory wodorem, stosowany w medycynie i w przemyśle perfumeryjnym

SJP.pl

Borneol – bicykliczny organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, podgrupy kamfanów, stosowany jako środek zapachowy, przypominający kamforę.

Występuje jako składnik wielu olejków eterycznych i jest naturalnym środkiem odstraszającym owady.

Wikipedia

bornholm

należąca do Danii wyspa położona na Morzu Bałtyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duńska wyspa w południowo-zachodniej części Bałtyku;

Wiktionary

Bornholm (wym. duńska: [bɒːnˈhʌlˀm]; bornholmsk: Borringholm) – duńska wyspa w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego. Jest najbardziej na wschód położonym okręgiem administracyjnym Danii (województwem – duń. Amtskommune, od 2002 nazywanym gminą regionalną – duń. Bornholms Regionskommune), zamieszkiwanym przez 39,4 tys. mieszkańców (I 2020 r.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bornholm jest być może najpiękniejszą z ponad czterystu duńskich wysp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔrn̥xɔlm, AS: born̦χolm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bornholmczyk mos., Bornholmka ż., bornholmski mrz.

przym. bornholmski

Wiktionary

bornholmczyk

mieszkaniec Bornholmu (wyspy na Bałtyku)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Bornholm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bornholm mrz.

:: fż. Bornholmka ż.

przym. bornholmski

Wiktionary

bornholmka

mieszkanka Bornholmu (wyspy na Bałtyku)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka wyspy Bornholm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bornholm mrz.

:: fm. Bornholmczyk mos.

przym. bornholmski

Wiktionary

bornholmski

→ Bornholm (wyspa duńska)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Bornholmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt języka duńskiego używany na Bornholmie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Robert wydał szereg wierszy o idyllicznych bornholmskich krajobrazach.

(2.1) Jan mówi tylko po bornholmsku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bornholm m., Bornholmczyk mos., Bornholmka ż.

Wiktionary

bornianin

mieszkaniec Bornego Sulinowa

SJP.pl

bornianka

mieszkanka Bornego Sulinowa

SJP.pl

borniański

→ Borne Sulinowo

SJP.pl

Patrz:
Borne Sulinowo

borniańskosulinowski

→ Borne Sulinowo

SJP.pl

Patrz:
Borne Sulinowo

bornica

muchówka z rodziny rączycowatych, pasożyt larw szkodliwych owadów leśnych

SJP.pl

bornit

minerał, siarczek miedzi i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki siarczek, bogate źródło miedzi;

Wiktionary

Bornit – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem rzadkim, rozpowszechnionym tylko w niektórych regionach Ziemi. Minerał hydrotermalnych żył kruszcowych, zwykle występuje w asocjacji z chalkopirytem jako produkt odmieszania roztworu stałego, z galeną, sfalerytem i pirytem. Znany z wielu złóż miedzi, powszechny szczególnie w strefie cementacyjnej złóż siarczków Cu. Pospolity w łupkach miedzionośnych cechsztynu, tu w asocjacji z tetraedrytem, chalkozynem, pirytem, kowelinem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔrʲɲit, AS: borʹńit

Wiktionary

borny

przymiotnik od: bor; borowy

SJP.pl

bornyl

związek lotny wchodzący w skład olejków

SJP.pl

boroczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: borok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Erwin je taki boroczek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borok mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) borok, ciućmok, leluja, ciumciok

Wiktionary

boroczyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie horochowskim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

Boroczyce (ukr. Борочиче) – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego.

Do 2020 w rejonie horochowskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boroczycki

Wiktionary

borodin

nazwisko, m.in.: Aleksander Borodin (1833-1887), rosyjski chemik, muzyk i kompozytor

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Borodin – rosyjski chemik, kompozytor i muzyk

- Andriej Borodin – radziecki polityk

- Leonid Borodin – radziecki polityk

- Michaił Borodin (właśc. Michaił Gruzenberg) – działacz Kominternu

- Piotr Borodin – radziecki polityk

- Sysoj Borodin – rosyjski wojskowy

Inne:

- (6780) Borodin – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

borodino

wieś w Rosji

SJP.pl

Borodino (ros. Бородино) – wieś (ros. деревня, trb. dieriewnia) w obwodzie moskiewskim Rosji, 12 kilometrów na zachód od Możajska.

W 1812 roku odbyła się tu bitwa podczas inwazji na Rosję wojsk Napoleona Bonapartego. Wieś była również miejscem walk w czasie obrony Moskwy w 1941 roku podczas ataku Niemiec na Związek Radziecki.

Wikipedia

borodzianka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż;

Wiktionary

Borodzianka (ukr. Бородянка, Borodianka) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie buczańskim, nad Zdwyżem. W 2023 roku liczyło ok. 11,2 tys. mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Borodzianka, położona na linii Kijów – Korosteń – Kowel.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borodziański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Borodianka

Wiktionary

borodziej

chrząszcz z rodziny kózek, którego larwa żeruje w drewnie sosny i świerka, wyrządzając duże szkody

SJP.pl

borodziuk

nazwisko polskie

SJP.pl

boroetan

bezbarwny, trujący gaz o odrażającym zapachu, stosowany jako cenne paliwo rakietowe oraz materiał do napędu torped podwodnych; dwuborowodór

SJP.pl

borogowia

dwunożny, mięsożerny dinozaur z rodziny troodonów

SJP.pl

Borogowia (Borogovia) – dwunożny, mięsożerny dinozaur z rodziny troodonów. teropod spokrewniony z troodonem.

Znany jest jedynie z niekompletnych skamieniałości kończyn tylnych. Nazwa zwierzęcia pochodzi od "borogoves" (w polskim tłumaczeniu "borolągwy", "boroglątwy" albo "borogowie"), fikcyjnych stworzeń wymienionych w poemacie Lewisa Carrolla "Jabberwocky".

Wikipedia

borok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nieudacznik, ofiara losu; ktoś nieporadny, ale sympatyczny

Wiktionary

- Borok – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie andruszowskim

W Rosji

- Borok – wieś w osiedlu wiejskim Polistowskoje rejonu bieżanickiego w obwodzie pskowskim

- Borok – wieś w wołoście Luszczikskaja (osiedle wiejskie) rejonu bieżanickiego w obwodzie pskowskim

- Borok – wieś w wołoscie Szełonskaja (osiedle wiejskie) rejonu diedowiczskiego w obwodzie pskowskim

- Borok – wieś w wołoscie Wiazjewskaja (osiedle wiejskie) rejonu diedowiczskiego w obwodzie pskowskim

- Borok – wieś w osiedlu wiejskim Titowszczinskoje rejonu diemidowskiego w obwodzie smoleńskim

- Borok – osiedle w obwodzie jarosławskim, w rejonie niekouzskim

- Borok – wieś w wołoscie Pożeriewickaja (osiedle wiejskie) rejonu diedowiczskiego w obwodzie pskowskim

- Borok – wieś w rejonie tarnoskim obwodu wołogodzkiego

- Borok – przystanek kolejowy w rejonie szyłowskim, w obwodzie riazańskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jo żech nie wiedziała, że z Zeflika je taki borok.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boroczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|ciućmok, leluja, ciumciok, boroczek.

Wiktionary

borokrzemian

związek chemiczny, np. borokrzemian sodu

SJP.pl

borokrzemianowy

→ borokrzemian

SJP.pl

Patrz:
borokrzemian

borokrzemowy

taki, w którego skład wchodzi tlenek boru i tlenek krzemu, np. szkło borokrzemowe

SJP.pl

borola

czerwone wino bułgarskie

SJP.pl

boromeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) spolszczone nazwisko włoskiego świętego Carlo Borromeo;

(1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Boromeusz – imię męskie, pochodzące od nazwiska św. Karola Boromeusza. Żeński odpowiednik to Boromea.

Boromeusz imieniny obchodzi: 4 września

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Członkowie rodu Boromeuszów piastowali wysokie urzędy kościelne.

(1.2) Portfel Boromeusza znaleziono na stacji kolejowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boromeuszka ż., Boromea ż., Boromeuszek mos.

przym. Boromeuszowy

Wiktionary

boromeuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Boromeusz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Boromeuszku, pomóż dziadziowi wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boromeusz mos., boromeuszka ż.

przym. Boromeuszowy

Wiktionary

boromeuszka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Kongregacja Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica należąca do jednego ze zgromadzeń Kongregacji Sióstr Miłosierdzia św. Karola Boromeusza;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Siostry boromeuszki noszą welony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boromeusz m., Boromeuszek mos.

Wiktionary

boromeuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Boromeusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lidzia nazbierała moreli w Boromeuszowym ogródku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boromeusz mos., Boromeuszek mos.

Wiktionary

boroń

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Boroń – działacz antykomunistyczny, polski osadnik wojskowy na Ziemiach Odzyskanych,

- Edward Boroń – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji

- Franciszek Boroń – polski nauczyciel, członek Wydziału Związku Drużyn Podhalańskich w 1914

- Ignacy Boroń – polski nauczyciel

- Jan Boroń – polski lekarz internista, podpułkownik lekarz Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej

- Józef Boroń – polski ekonomista, prof. zw. dr hab.

- Marek Boroń – polski policjant, od 2024 r. komendant główny Policji

- Sabina Boroń – polska rdzeniarka i polityk, posłanka na Sejm PRL

- Stanisław Boroń – polski nauczyciel

- Sylwia Boroń – polska aktorka teatralna i filmowa

Wikipedia

boronatrokalcyt

minerał z gromady boranów, uwodniony boran sodu i wapnia krystalizujący w układzie trójskośnym; uleksyt, ulexyt, tiza, tinkalcyt, ukrainit

SJP.pl

boronice

Boronice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka.

Wieś królewska Borunice, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego, jej tenutariuszem w 1595 roku był Krzysztof Krupka, cześnik koronny..

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

boronów

wieś w Polsce

SJP.pl

Boronów (niem. Boronow) – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, nad rzeką Liswartą, siedziba gminy Boronów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. Liczy 2792 mieszkańców.

Wikipedia

boronowski

→ Boronów

SJP.pl

Patrz:
Boronów

boroński

nazwisko

SJP.pl

boroszewo

Boroszewo (kaszub. Bòròszewò) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew. Wieś jest siedzibą sołectwa Boroszewo, w którego skład wchodzą również miejscowości Damaszka i Bojary.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Od 1897 roku do 2003 roku w Boroszewie znajdowała się szkoła podstawowa (Boroszewo 36). Teraz znajduje się tam odbudowany budynek mieszkalny.

Wikipedia

borów

pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5, należący do półmetali

SJP.pl

W Polsce

- Borów – kolonia w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice

- Borów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Borów

- Borów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz

- Borów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice

- Borów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Gorzków

- Borów – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol

- Borów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel

- Borów – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin

- Borów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów

- Borów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca

- Borów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy

- Borów – osada w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy

- Borów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów

- Borów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów

- Borów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek

Wikipedia

borowa

1. przymiotnik od: bor; borny;
2. przymiotnik od: bór

SJP.pl

W Polsce

- Borowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka

- Borowa – część kolonii Tomaszówka w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin

- Borowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy

- Borowa – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów

- Borowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców

- Borowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Koluszki

- Borowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska

- Borowa – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Dobryszyce

- Borowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle

- Borowa – osada w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle

- Borowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz

- Borowa – część wsi Czerniec w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko

- Borowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn

- Borowa – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna

- Borowa – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Borowa

- Borowa – część wsi Czyżyki w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka

- Borowa – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno

Wikipedia

borować

wiercić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) oczyszczać ząb z próchnicy lub plombaomby

(1.2) wiercić, świdrować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dentystka znieczuliła ząb, zanim zaczęła go borować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈrɔvat͡ɕ, AS: borovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bormaszyna ż., borowanie n.

Wiktionary

borowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|borować.

Wiktionary

- naborowywanie (borowanie) – proces obróbki cieplno-chemicznej stali

- borowanie – wykonywanie otworów (np. korkoborem)

- borowanie zęba w stomatologii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boisz się borowania? Zupełnie niepotrzebnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrɔˈvãɲɛ, AS: borovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. borować ndk.

rzecz. bor, bormaszyna

Wiktionary

borowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca III grupę główną układu okresowego: bor, glin, gal, ind i tal

SJP.pl

- Borowce – pierwiastki należące do 13 grupy w układzie okresowym

Nazwy w Polsce

- Borowce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn

- Borowce – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona

Wikipedia

borowczak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Browczak:

- Jan Borowczak (1931–1984) – polski artysta

- Jerzy Borowczak (ur. 1957) – polski polityk

- Ziemowit Borowczak (ur. 1977) – polski samorządowiec i urzędnik

- Martyna Borowczak (ur. 2002) – polska siatkarka

Wikipedia

borówczanka

barczatka borówczanka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych

SJP.pl

borówczany

przymiotnik od: borówka; borówkowy

SJP.pl

borówczasty

pełen borówek

SJP.pl

borowczyk

nazwisko

SJP.pl

boróweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: borówka

Wiktionary

Boróweczka – dawny zaścianek. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. borówka ż.

Wiktionary

borowiaczek

gatunek nietoperza

SJP.pl

Borowiec leśny lub borowiaczek (Nyctalus leisleri) – gatunek ssaka z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

borowiaczka

gatunek nietoperza

SJP.pl

borowiak

borowiak kanadyjski, borowiak syberyjski - gatunki ptaków z rodziny kurowatych

SJP.pl

- Borowiak – struga, dopływ Prostyni

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Borowiak – polski geograf

- Joanna Borowiak – polska polityk, nauczycielka i samorządowiec

- Łukasz Borowiak – polski polityk i samorządowiec

- Mariusz Borowiak – polski pisarz, dziennikarz i marynista

- Mateusz Borowiak – brytyjsko-polski pianista

- Tekla Borowiak – polska działaczka robotnicza

- Wojciech Borowiak – polski trener judo

Wikipedia

borowianka

- Borowianka – potok, dopływ Leksandrówki

- Borowianka – struga, dopływ Orzyca

- Borowianka – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck

Wikipedia

borowica

W Polsce

- Borowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Łopiennik Górny

- Borowica – część wsi Gołkowice w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Godów

- Borowica – nieistniejący przysiółek wsi Uciechów w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów

Wikipedia

borowice

3 miejscowości w Polsce:

- Borowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn

- Borowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów

- Borowice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Stepnica

- Borowice – przystanek kolejowy

Wikipedia

borowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Borowiczami, dotyczący Borowicz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borowicze n.

Wiktionary

borowicowate

o cechach borowicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

borowicowaty

o cechach borowicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

borowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Borowicz:

- Adam Borowicz (ur. 1980) – polski kucharz, osobowość telewizyjna

- Aldona Borowicz (ur. 1949) – polska poetka, krytyczka literacka i eseistka

- Aleksander Borowicz (1943–2022) – polski działacz partyjny i państwowy, ekonomista

- Barbara Borowicz – polska klarnecistka

- Beata Borowicz-Sierocka (ur. 1950) – polska filozofka

- Czesław Borowicz (ur. 1941) – polski hokeista, polityk i samorządowiec

- Katarzyna Borowicz (ur. 1985) – polska modelka, Miss Polonia 2004

- Krystyna Borowicz (1923–2009) – polska aktorka

- Lew Borowicz (1896–1937) – rosyjski rewolucjonista i funkcjonariusz służb specjalnych

- Łukasz Borowicz (ur. 1977) – polski dyrygent

- Mateusz Borowicz (ur. 1994) – polski żużlowiec

- Monika Borowicz (ur. 1982) – polska kajakarka

- Piotr Borowicz (1957–2020) – polski artysta fotograf

- Ryszard Borowicz (1945–2014) – polski socjolog

Wikipedia

borowiczak

mól borowiczak - gatunek mola

SJP.pl

borowicze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;

Wiktionary

Borowicze (ros. Боровичи) – miasto w europejskiej części Rosji (obwód nowogrodzki), położone nad rzeką Mstą, 194 km od Nowogrodu Wielkiego. Stolica rejonu borowickiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borowicki

Wiktionary

borowiczki

osiedle Płocka

SJP.pl

Borowiczki – jednostka pomocnicza gminy (osiedle) Płocka. Obejmuje m.in. Borowiczki-Parcele i Borowiczki-Cukrownię.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Borowiczki. W 1973 r. utworzono gminę Borowiczki. Borowiczki zostały przyłączone do miasta 1 grudnia 1981 roku. Powierzchnia osiedla to 6,04 km². W Borowiczkach mieszka 3645 osób.

Wikipedia

borowiczkowski

przymiotnik od: Borowiczki

SJP.pl

borowie

wieś w Polsce

SJP.pl

Borowie – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

Miejscowość jest siedzibą gminy Borowie oraz rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

Wikipedia

borowiec

1. nietoperz z rodziny mroczkowatych;
2. każdy pierwiastek należący do grupy borowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek należący do trzynastej grupy układu okresowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Nyctalus|ref=tak., rodzaj owadożernych nietoperzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. funkcjonariusz BOR

Wiktionary

- borowiec – rodzaj grzyba z rodziny borowikowatych

- Borowiec – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków

W Polsce

- Borowiec – część miasta Chrzanów

- Borowiec – część miasta Łódź

- Borowiec – część miasta Piwniczna-Zdrój

- Borowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Łukowa

- Borowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Siedlisko

- Borowiec – przysiółek wsi Wola Pszczółecka w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów

- Borowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek

- Borowiec – przysiółek wsi Stara Brzeźnica w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica

- Borowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów

- Borowiec – przysiółek wsi Wielgomłyny w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny

- Borowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń

- Borowiec – część wsi Zagórze w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice

- Borowiec – część wsi Rączna w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki

- Borowiec – przysiółek wsi Zaborze w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim

- Borowiec – część wsi Wólka Magierowa w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą

- Borowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Chotcza

- Borowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów

- Borowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn

- Borowiec – część wsi Andrzejów w woj. mazowieckim, w pow. zwoleński, w gminie Przyłęk

- Borowiec – osada leśna wsi Węgierka w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica

- Borowiec – część wsi Kolonia w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy

- Borowiec – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno

- Borowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo

- Borowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerski, w gminie Lipusz

- Borowiec – część wsi Chruszczobród-Piaski w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy

- Borowiec – kolonia wsi Borów w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów

- Borowiec – część wsi Śladków Mały w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik

- Borowiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Gowarczów

- Borowiec – część wsi Skrzypaczowice w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

- Borowiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin

- Borowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Pieniężno

- Borowiec – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo

- Borowiec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow.jarocińskim, w gminie Jarocin

- Borowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski

- Borowiec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno

- Borowiec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na powłoce walencyjnej borowców znajdują się 3 elektrony walencyjne.

Wiktionary

Powiązane:

(3.1)

:: skr. BOR

:: rzecz. BOR-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

(3.1) BOR-owiec

Wiktionary

borowiecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Borowiecka (ur. 1956) – polska malarka, ofiara wykorzystywania seksualnego dzieci w Kościele katolickim

- Grażyna Borowiecka (ur. 1959) – polska lekkoatletka, siedmioboistka

- Katarzyna Borowiecka – polska dziennikarka

- Lucjan Borowiecki (1925–2000) – polski chemik

- Ludwik Borowiecki (1912–1944) – polski działacz ruchu robotniczego, członek ruchu oporu

- Ryszard Borowiecki (ur. 1943) – polski ekonomista

- Sławomir Borowiecki (ur. 1977) – polski łyżwiarz figurowy

- Stanisław Borowiecki (1931–2023) – polski dziennikarz

- Stefan Borowiecki (1881–1937) – polski lekarz psychiatra i neurolog

Wikipedia

borowik

1. grzyb kapeluszowy z rodziny borowikowatych;
2. potocznie: borowiec (funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Boletus|L.|ref=tak., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

(1.2) kulin. spoż. grzyb z rodzaju borowików (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żart. funkcjonariusz BOR-u

Wiktionary

- borowik – nazwa gatunków grzybów z rodziny borowikowatych

- borowik blednący Butyriboletus fechtneri (Velen.) Arora & J.L. Frank 2014

- borowik ciemnobrązowy Boletus aereus Bull. 1789

- borowik ceglastopory Sutorius luridiformis (Rostk.) G. Wu & Zhu L. Yang 2016

- borowik klinowotrzonowy Cyanoboletus pulverulentus (Opat.) Gelardi, Vizzini & Simonini 2014

- borowik korzeniasty Caloboletus radicans (Pers.) Vizzini 2014

- borowik kruchy Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara 2008

- borowik królewski Butyriboletus regius (Krombh.) Arora & J.L. Frank 2014

- borowik ponury Suillellus luridus (Schaeff.) Murrill 1909

- borowik purpurowy Suillellus rhodoxanthus (Krombh.) Blanco-Dios 2025

- borowik sosnowy Boletus pinophilus Pilát & Dermek 1973

- borowik szlachetny Boletus edulis Bull. 1782

- borowik szatański Rubroboletus satanas (Lenz) Kuan Zhao & Zhu L. Yang 2014

- borowik usiatkowany Boletus reticulatus Schaeff. 1774

- borowik żółtobrązowy Butyriboletus appendiculatus (Schaeff.) D. Arora & J.L. Frank 2014

- borowik żółtopory Caloboletus calopus (Pers.) Vizzini 2014

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wczoraj znalazłam dorodnego borowika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈrɔvʲik, AS: borovʹik

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. bór m., borek m., boreczek m., Borek m., Boreczek m., borówka ż., borowy m., borowikowate nmos.

przym. borowikowy, borowikowaty, borowy

(2.1)

rzecz. borowiec, BOR-owiec

skr. BOR

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) prawdziwek

(2.1) borowiec, BOR-owiec

Wiktionary

borowikowate

rodzina grzybów kapeluszowych w większości jadalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mikol. syst. nazwa systematyczna|Boletaceae|Chevall.|ref=tak., rodzina grzybów należąca do rzędu borowikowców;

Wiktionary

Borowikowate (Boletaceae Chevall.) – rodzina grzybów należąca do rzędu borowikowców (Boletales). Większość borowikowatych jest jadalnych, są często zbieranymi grzybami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większość borowikowatych jest jadalna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowik m., borowikowce nmos.

przym. borowikowy, borowikowaty, borowy

Wiktionary

borowikowaty

o cechach borowikowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

borowikowce

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mikol. syst. nazwa systematyczna|Boletales|E.-J. Gilbert|ref=tak., rząd grzybów z klasy pieczarniaków;

Wiktionary

Borowikowce (Boletales E.-J. Gilbert) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Borowikowate zalicza się do rzędu borowikowców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowik m., borowikowate nmos.

przym. borowikowy, borowikowaty, borowy

Wiktionary

borowikowiec

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

SJP.pl

Pseudoboletus Šutara (borowikowiec) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae). Należą do niego dwa gatunki, w Polsce występuje jeden.

Wikipedia

borowikowy

związany z borowikiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący borowika

(1.2) przyrządzony z borowików, z dodatkiem borowików

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jej towarzysz namówił ją jednak, aby spróbowała specjalności kuchni, barszczu ukraińskiego i placek ziemniaczanyacków ziemniaczanych w sosie borowikowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrɔvʲiˈkɔvɨ, AS: borovʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowik m., borowiczek m., borowikowate nmos., borowikowce nmos.

Wiktionary

borowina

1. krzew borówek
2. nieodwodniony torf leczniczy; humolit
3. urodzajna, niezbielicowana gleba kredowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stosowany w lecznictwie torf;

(1.2) geol. rodzaj urodzajnej gleby kredowej

(1.3) bot. zbiorowisko krzewów borówki

(1.4) bot. lud. czarna jagoda

Wiktionary

- borowina – nieodwodniony torf leczniczy

- borowina – gleba kredowa

- borowina – krzewy borówek

Miejscowości i ich części w Polsce

- Borowina – część miasta Szczytna

- Borowina – część miasta Szczyrk

- Borowina – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów

- Borowina – kolonia wsi Wierzchowina, w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka

- Borowina – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin

- Borowina – część wsi Sarnów w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin

- Borowina – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy

- Borowina – część wsi Krukówka w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca

- Borowina – część wsi Grodysławice w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie

- Borowina – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość

- Borowina – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Szprotawa

- Borowina – część wsi Mucharz w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz

- Borowina – część wsi Skawce w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz

- Borowina – część wsi Świnna Poręba w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz

- Borowina – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga

- Borowina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą

- Borowina – część wsi Korczówka w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Olszanka

- Borowina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna

- Borowina – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola

- Borowina – część wsi w Piątkowiec woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne

- Borowina – część wsi Wampierzów w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne

- Borowina – część wsi Kusze w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki

- Borowina – przysiółek wsi Przędzel w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Rudnik nad Sanem

- Borowina – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz

- Borowina – część wsi Las w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ślemień

- Borowina – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dlaczego borowina do zabiegów posiada różną gramaturę?

(1.1) Tak otrzymaną borowinę używa się do kąpieli, zawijań oraz okładów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrɔˈvʲĩna, AS: borovʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

przym. borowinowy

rzecz. borówka ż., bór m.

przym. borówkowy, borowy

Wiktionary

borowinoterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) terapia przy użyciu borowiny

Wiktionary

borowinowy

przymiotnik od: borowina

SJP.pl

borowiński

nazwisko

SJP.pl

borówka

1. roślina z rodziny wrzosowatych, której owocem są wysoko cenione jagody; owoc takiej rośliny;
2. dawniej: trąbka myśliwska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. krzewinka z rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. pot. borówka brusznica

(1.3) kraków. borówka czarna, czarna jagoda;

(1.4) pszcz. pszczoła miodna żyjąca dziko w rodzinie pszczelej w dziupli drzewa

Wiktionary

Borówka (Vaccinium L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ok. 450 do 500 gatunków. Występują głównie na półkuli północnej. Rosną na siedliskach kwaśnych, na torfowiskach i w lasach, gatunki tropikalne rozwijają się na pokrytych mszakami skałach i drzewach (jako epifity).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Borówkę często podaje się do mięs.

(1.3) W lesie prócz grzybów można zbierać borówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈrufka, AS: borufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowina ż., bór mrz., boróweczka ż.

przym. borówkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) borówka brusznica, borówka czerwona, brusznica, bruśnica, borówka jesienna, barszczownik

(1.3) jagoda, czarna jagoda, czarna borówka, gw-pl|Kresy|czernica.

Wiktionary

borówkolistny

wierzba borówkolistna - gatunek wieloletniej wierzby z rodziny wierzbowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak borówka

Wiktionary

borówkowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych, rosnących w lasach na bagnach i wrzosowiskach

SJP.pl

borówkowaty

o cechach borówkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

borówkowy

przymiotnik od: borówka; borówczany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący borówek (krzaków i owoców); w znaczeniu ogólnym lub czarnych/czerwonych (w zależności od regionu)

(1.2) przyrządzony z borówek, z dodatkiem borówek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔrufˈkɔvɨ, AS: borufkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borówka ż., borowina ż.

przym. borowinowy

Wiktionary

borownica

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowew

- Borownica – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Janów Lubelski

- Borownica – przysiółek wsi Poczołków w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Zębowice

- Borownica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Bircza

- Borownica – część wsi Chachalnia w woj. wielkopolskim, w powiedzie krotoszyńskim w gminie Zduny

Wikipedia

borowno

Borowno – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mykanów. Wieś leży 24 km na wschód od Kłobucka.

Za Królestwa Polskiego istniała gmina Borowno.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Borowno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

borowo

W Polsce

- Borowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Tłuchowo

- Borowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Bytoń

- Borowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Dobre

- Borowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo

- Borowo – osada w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze

- Borowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko

- Borowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin

- Borowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo

- Borowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy

- Borowo – osada wsi Sopieszyno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Wejherowo

- Borowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Szamocin

- Borowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów

- Borowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń

- Borowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy

- Borowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski

Wikipedia

borowodór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny złożony z wodoru i boru;

Wiktionary

Borowodory (borany) – nieorganiczne związki chemiczne złożone z wodoru i boru. Monomeryczny BH_3 jest miękkim kwasem Lewisa. Ze względu na dużą skłonność do dimeryzacji nie występuje w stanie wolnym, a jedynie w postaci kompleksów ze związkami nukleofilowymi, czyli zasadami Lewisa (np. z pirydyną, C_5H_5N:BH_3), a w stanie wolnym dimeryzuje. Dwa najprostsze stabilne borany są gazami (B_2H_6 i B_4H_10), cięższe cieczami np. (B_5H_9, B_5H_11, B_6H_10, B_6H_12), a B_10H_14 (dekaboran) jest ciałem stałym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. borowodorowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boran

Wiktionary

borowodorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. hydroborowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Reakcję borowodorowania często przeprowadza się przy użyciu diboranu rozpuszczonego w tetrahydrofuranie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borowodór m., borowodorek m.

czas. borowodorować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hydroborowanie

Wiktionary

borowodory

Borowodory (borany) – nieorganiczne związki chemiczne złożone z wodoru i boru. Monomeryczny BH_3 jest miękkim kwasem Lewisa. Ze względu na dużą skłonność do dimeryzacji nie występuje w stanie wolnym, a jedynie w postaci kompleksów ze związkami nukleofilowymi, czyli zasadami Lewisa (np. z pirydyną, C_5H_5N:BH_3), a w stanie wolnym dimeryzuje. Dwa najprostsze stabilne borany są gazami (B_2H_6 i B_4H_10), cięższe cieczami np. (B_5H_9, B_5H_11, B_6H_10, B_6H_12), a B_10H_14 (dekaboran) jest ciałem stałym.

Wikipedia

borowski

przymiotnik od: Borowa, Borowie, Borów

SJP.pl

Borowski (forma żeńska: Borowska; liczba mnoga: Borowscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

borowy

1. przymiotnik od: bor; borny;
2. przymiotnik od: bór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. leśniczy

przymiotnik

(2.1) związany z borem (lasem), dotyczący boru (lasu)

(2.2) związany z pierwiastkiem borem, dotyczący pierwiastka boru

Wiktionary

- Borowy – struga, dopływ Uszwicy

- Borowy – pseudonim Adama Stabrawy

Miejscowości w Polsce:

- Borowy Las

- Borowy Młyn

Religia Słowian:

- Borowy – inaczej: Leszy

Wikipedia

Powiązane:

(1.1, 2.1)

rzecz. bór m., borek m., Borek m., borowik m., borowina ż., borówka ż.

(2.2)

rzecz. bor m., borek m., boraks m., boran m., borazol m.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) leśny

Wiktionary

borsalino

kapelusz filcowy z szerokim, miękkim rondem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj filcowego kapelusza;

Wiktionary

Borsalino – włoskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w wyrobie kapeluszy, założone przez Giuseppe Borsaliniego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z taksówki wysiadł mężczyzna w białym borsalinie.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) kapelusz

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|borsalino.; od nazwiska włoskiego kapelusznika Giuseppe Borsalino

uwagi.

zobacz też: Indeks:Polski - Ubrania

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) borsalino m.

* włoski: (1.1) borsalino m.

źródła.

== borsalino (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) borsalino

odmiana.

(1.1) lp. borsalino; lm. borsalinos

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

borski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Maurycy Borski – polski publicysta i dziennikarz, socjalista

- Lech Borski – polski prozaik i publicysta

- Marcin Borski – polski sędzia piłkarski

- Ryszard Borski – luterański duchowny

Inne:

- Borski (Borski I, Noga) − polski herb szlachecki

- Borski II − polski herb szlachecki

- Borski III − polski herb szlachecki

- okręg borski – okręg we wschodniej Serbii

Wikipedia

borsuczątko

młode borsuka; borsuczę

SJP.pl

borsuczę

młode borsuka; borsuczątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode borsuka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pracownicy zoo karmią borsuczęta butelką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczyca ż., borsuk mzw., borsukowatość ż.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsuczy, borsukowaty, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

borsuczeć

rzadko: stawać się nietowarzyskim; dziwaczeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zborsuczeć)

(1.1) rzad. dziwaczeć, stawać się odludkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bronek nam borsuczeje, mieszkając na tym odludziu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw.

czas. zborsuczeć dk., zborsuczyć się dk.

przym. borsuczy, borsukowaty, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziwaczeć

Wiktionary

borsuczek

zdrobnienie od: borsuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: borsuk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opiekunka karmi borsuczka butelką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw., borsukowatość ż.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsuczy, borsukowaty, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

borsuczo

przysłówek

(1.1) na sposób borsuczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw., borsukowatość ż.

przym. borsuczy, borsukowaty, borsukowy

czas. zborsuczeć, borsuczeć

Wiktionary

borsuczy

borsukowy;
1. odnoszący się do borsuka, należący do borsuka, np. borsucze futro;
2. wykonany z borsuka lub z jego futra, np. borsucza czapka

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do borsuka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący borsuka, określający borsuka, używany przy borsuku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla borsuka, mający cechy borsuka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔrˈsut͡ʃɨ, AS: borsučy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsukowaty, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

borsuczyca

samica borsuka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica borsuka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obserwuję borsuczycę opiekującą się młodymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsukowatość ż.

:: fm. borsuk mzw.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsuczy, borsukowaty, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

borsuk

ssak o biało-czarnym umaszczeniu sierści, drapieżnik z rodziny łasicowatych; jaźwiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Meles|Brisson|ref=tak., rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju borsuków (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. przen. człowiek ponury, skryty, lubiący samotność

Wiktionary

Borsuk (Meles) – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae). Współcześnie używane polskie określenie tego zwierzęcia, które wyparło wcześniejszą nazwę jaźwiec, pochodzi oryginalnie z języków tureckich (turcyzm), a do języka polskiego trafiła za pośrednictwem rusińskim (rutenizm).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z sierści borsuka wyrabiano dawniej pędzle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔrsuk, AS: borsuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczę n., borsukowatość ż.

:: zdrobn. borsuczek mzw.

:: fż. borsuczyca ż.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsukowy, borsuczy, borsukowaty

przysł. borsuczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jaźwiec

(2.1) dzik, odludek, pustelnik, samotnik

Wiktionary

borsukowaty

przypominający wyglądem bądź zachowaniem borsuka; skryty, ponury, samotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający borsuka

(1.2) ponury, skryty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod schodami siedział borsukowaty zwierz łypiąc na mnie oczami.

(1.2) Spotkałem na klatce tego borsukowatego typa spod piątki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw., borsukowatość ż.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsuczy, borsukowy

przysł. borsuczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) skryty

Wiktionary

borsukówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Borsukówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże.

Wieś królewska leśnictwa knyszyńskiego w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

borsukowy

borsuczy;
1. odnoszący się do borsuka, należący do borsuka, np. borsukowe futro;
2. wykonany z borsuka lub z jego futra, np. borsukowa czapka

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do borsuka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący borsuka, określający borsuka, używany przy borsuku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla borsuka, mający cechy borsuka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. borsuczek mzw., borsuczę n., borsuczyca ż., borsuk mzw.

czas. borsuczeć ndk., zborsuczeć dk.

przym. borsuczy, borsukowaty

przysł. borsuczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) borsuczy

Wiktionary

borszczów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;

Wiktionary

Borszczów (ukr. Борщів, Borszcziw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim, siedziba hromady.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borszczowski

Wiktionary

borszczówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie łanowieckim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Na Ukrainie

- Borszczówka (rejon gródecki)

- Borszczówka (rejon hoszczański)

- Borszczówka (hromada Borsuki), rejon krzemieniecki

- Borszczówka (hromada Poczajów), rejon krzemieniecki

- Borszczówka – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie rówieńskim, w hromadzie Mała Lubasza

Na Białorusi

- Borszczówka – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borszczówecki

Wiktionary

borszczowski

→ Borszczów

SJP.pl

Patrz:
Borszczów

borszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie przemyślańskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Borszów (ukr. Боршів, Borsziw) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borszowski

Wiktionary

borszowice

W Polsce

- Borszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno

- Borszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów

Na Ukrainie

- Borszowice – wieś

- Borszowice – przystanek kolejowy w miejscowości Borszowice, w rejonie samborskim, w obwodzie lwowskim

Wikipedia

borsztajn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krawężnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jo od bajtla na borsztajnie przesiadywoł z karlusami. → Ja od dziecka przesiadywałem z chłopakami na krawężniku.

Wiktionary

borszyn

Borszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

bort

drobnokrystaliczny diament zawierający zanieczyszczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. pień, kłoda

Wiktionary

Bort (boart, bortz) – drobnokrystaliczna, zanieczyszczona (nieprzezroczysta) odmiana diamentu o kolorze szarym lub czarnym. Ze względu na wykorzystanie jedynie w przemyśle nazywa się go inaczej diamentem technicznym.

Występuje w nieprzezroczystych skupieniach zbitych, kulisto-zbitych i drobnokrystalicznych. Krajem szczególnego występowania tego minerału jest Brazylia (stan Bahia), oraz Rosja, Zair, Ghana.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|pień|kłoda.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

borta

taśma pasmanteryjna do naszywania na odzieży; burt; lamówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. pasmanteryjna taśma do obszywania skrajów tkaniny

Wiktionary

Rumunia:

- Borta – strumień

Zobacz też:

- Borda

- Gornja Borta

- Mala Borta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔrta, AS: borta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lamówka, obszywka

Wiktionary

bortkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Bortkiewicz:

- Jan Bortkiewicz

- Paweł Bortkiewicz

- Siergiej Bortkiewicz

- Wincenty Bortkiewicz

- Władysław Bortkiewicz

Wikipedia

bortniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Na Białorusi

- Bortniki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Świsłocz

- Bortniki – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Olechnowicze

- Bortniki – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bortnicki

Wiktionary

bortnowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bortnowski – polski reżyser

- Aleksander Bortnowski – polski generał

- Bronisław Bortnowski – polski działacz komunistyczny, publicysta, oficer sowieckich służb wywiadowczych

- Czesław Bortnowski – polski koszykarz

- Marcin Bortnowski – polski kompozytor

- Stanisław Bortnowski – polski nauczyciel akademicki

- Władysław Bortnowski – polski generał i działacz emigracyjny

- Zbigniew Bortnowski – polski inżynier, poseł na Sejm

Wikipedia

bortowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bortować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bortować

Wiktionary

boruc

nazwisko

SJP.pl

Boruc – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 979 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 1225 osoby. Nazwisko pochodzi od imion Borzysław lub Borzymir i jest najbardziej rozpowszechnione we wschodniej środkowej Polsce.

Wikipedia

boruch

nazwisko

SJP.pl

boruchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

Boruchów (ukr. Борохів, Borochiw) – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boruchowski

Wiktionary

boruchowo

Boruchowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Ryczywół.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

borucice

W Polsce

- Borucice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów

- Borucice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza

- Borucice – przystanek osobowy w Borucicach, w województwie opolskim

Wikipedia

borucin

W Polsce

- Borucin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny

- Borucin – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Krzanowice

- Borucin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

- Borucin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

- Borucin – gromada

- Borucin – nieczynny wąskotorowy przystanek kolejowy w Borucinie, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

borucinek

Borucinek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Osięciny.

Wikipedia

borucino

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Borucino – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca

- Borucino – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

- Borucino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

borucki

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Borucki – szopkarz krakowski

- Gwidon Borucki – aktor, muzyk, piosenkarz, żołnierz armii Andersa

- Henryk Borucki – generał Polskiej Armii Ludowej

- Jerzy Borucki – geolog

- Kazimierz Borucki – dyrektor muzeum w Bydgoszczy

- Mateusz Borucki – siatkarz

Wikipedia

borujski

przymiotnik od: Borujsko

SJP.pl

borujsko

przymiotnik od: Borujsko

SJP.pl

Żeńsko (daw. Borujsko, niem. Schönfeld) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Wierzchowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 1925 wieś liczyła 295, a w 2007 – 155 mieszkańców. Miejscowość jest samodzielnym sołectwem.

Wikipedia

borusewicz

nazwisko

SJP.pl

borusiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jolanta Borusiewicz – polska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów

- Mirosław Borusiewicz – polski socjolog kultury

Wikipedia

borusiński

nazwisko

SJP.pl

borussia

1. łacińska nazwa Prus; Prusy;
2. nazwa wielu organizacji i klubów sportowych, zwłaszcza niemieckich

SJP.pl

- Łacińska nazwa Prus

- Wspólnota Kulturowa Borussia

- wydawane przez nią pismo („Borussia”. Kultura, Historia, Literatura)

- Niemieckie kluby sportowe:

- Borussia Dortmund

- Borussia Mönchengladbach

- Borussia 06 Myslowitz (obecnie Lechia 06 Mysłowice – polski klub)

- Borussia Neunkirchen

- Tennis Borussia Berlin

- Niemieckie korporacje akademickie

Wikipedia

boruszewski

nazwisko

SJP.pl

boruszowice

Boruszowice (niem. Boruschowitz, śl. Boruszowjec) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg.

Według statutu gminy Tworóg miejscowość jest częścią sołectwa o nazwie Boruszowice i Hanusek.

Wikipedia

boruta

górówka boruta - gatunek motyla z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

Postaci o imieniu Boruta

- Boruta – inaczej Leszy, demon słowiański

- Boruta – polski diabeł

- Boruta – książę karantański

Osoby o nazwisku Boruta

- Mieczysław Boruta-Spiechowicz

Wikipedia

borychów

Borychów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Repki. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Wyrozębach.

Wikipedia

borychowski

nazwisko

SJP.pl

borycki

nazwisko

SJP.pl

boryczka

nazwisko

SJP.pl

borykać

borykać się - starać się pokonać trudności

SJP.pl

borykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|borykać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. borykać

Wiktionary

boryl

w chemii organometalicznej: związek chemiczny, w którym występują wiązania boru z danym metalem

SJP.pl

boryna

pseudonim Bronisława Chajęckiego (1902-1953), pedagoga, działacza harcerskiego (harcmistrza), podporucznika rezerwy Wojska Polskiego, członka Armii Krajowej, kapitana Wojska Polskiego

SJP.pl

borys

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Borys – imię męskie pochodzenia protobułgarskiego. W języku protobułgarskim imię to oznaczało, według jednych opracowań, „wilk”, „irbis śnieżny”, według innych „mały”, „niski”, lub „waleczny”.

Pierwszą znaną postacią historyczną, która nosiła to imię jest władca Bułgarów Borys I Michał (zm. 907), który w 864 r. wraz z całym swym krajem przyjął chrzest. Jest uznawany za świętego przez Bułgarską Cerkiew Prawosławną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Borys i jestem studentem politechniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔrɨs, AS: borys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borysław mos., Borysowa ż., Borysówna ż.

:: zdrobn. Borysek mos.

przym. Borysowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Borysek

Wiktionary

borysek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Borys

Wiktionary

Lista postaci serialu Świat według Kiepskich – artykuł przedstawia bohaterów serialu telewizyjnego Świat według Kiepskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poderwała naszego Boryska na dyskotece w Ustce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borys mos.

przym. Borysowy

Wiktionary

borysenko

nazwisko

SJP.pl

borysewicz

nazwisko

SJP.pl

borysiak

nazwisko

SJP.pl

borysiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Leszek Borysiewicz (ur. 1951) – brytyjski lekarz

- Wojciech Borysiewicz (ur. 1982) – polski lekkoatleta

Wikipedia

borysiuk

nazwisko

SJP.pl

borysoglebsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim;

Wiktionary

Borisoglebsk (ros. Борисоглебск) – miasto w europejskiejczęści Rosji (obwód woroneski).

Wikipedia

Powiązane:

przym. borysoglebski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Borisoglebsk

Wiktionary

borysoglebski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Borysoglebskiem, dotyczący Borysoglebska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borysoglebsk mrz.

Wiktionary

borysostwo

Borys z małżonką; Borysowie

SJP.pl

borysów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Wiktionary

Borysów (biał. Барысаў, Barysaŭ; ros. Борисов, Borisow) – miasto w centralnej części Białorusi, w obwodzie mińskim, nad rzeką Berezyną, siedziba administracyjna rejonu borysowskiego. W 2020 liczba mieszkańców wynosiła 140,7 tys.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borysowski

Wiktionary

borysowie

imię męskie

SJP.pl

borysówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Borysówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

Wikipedia

borysowski

nazwisko

SJP.pl

borysowszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Borysowszczyzna (biał. Барысаўшчына) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

W latach 1921 – 1934 wieś należała do gminy Radziwiłłowka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

borysowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Borysa lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Borysa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Musisz przyznać, że Borysowa dziewczyna przypadła ci do gustu.

(1.1) Zapomnieliśmy zabrać Borysową mapę ze schroniska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Borys mos., Borysek mos.

Wiktionary

boryspol

1. miasto na Ukrainie;
2. największe międzynarodowe i krajowe lotnisko na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

Boryspol (dawniej również Baryspole, ukr. Бориспіль, Boryspil) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu boryspolskiego. Liczy około 63 tys. mieszkańców (2021).

Mieści się tam międzynarodowy port lotniczy, który obsługuje większość ruchu lotniczego Kijowa, będący zarazem największym portem lotniczym w kraju. W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych oraz spożywczy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. boryspolski

Wiktionary

borysz

dawniej: podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie; litkup; mohorycz

SJP.pl

boryszew

Boryszew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

W Boryszewie urodził się Stanisław Kruszewski, polski samorządowiec, w latach 1998–2018 burmistrz Józefowa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Wiązownie lub do parafii św. Pawła Apostoła w Zakręcie.

Wikipedia

boryszyn

Boryszyn (niem. Burschen) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Lubrza. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. Przez wieś przepływa Kanał Staropole.

Wieś duchowna, własność komandorii joannitów w Łagowie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

borysław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;

Wiktionary

Borysław (ukr. Борислав) – miasto na Ukrainie, w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim, nad rzeką Tyśmienicą.

Ośrodek wydobycia ropy, gazu ziemnego i ozokerytu; przemysł chemiczny, porcelanowy, spożywczy i wytwórnia sztucznych diamentów. Węzeł drogowy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. borysławski

rzecz. Borys mos./ż.

Wiktionary

borysławianin

mieszkaniec Borysławia (miasta na Ukrainie)

SJP.pl

borysławianka

mieszkanka Borysławia (miasta na Ukrainie)

SJP.pl

borysławostwo

Borysław z małżonką; Borysławowie

SJP.pl

borysławowie

imię męskie

SJP.pl

borysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Borysława lub z nim związany

SJP.pl

borżawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na ukraińskim Zakarpaciu, w dorzeczu Cisy;

Wiktionary

- Borżawa – rzeka na Ukrainie na Zakarpaciu, dopływ Cisy

- Borżawa – wieś na Ukrainie w rejonie tiacziwskim obwodu zakarpackiego

- Połonina Borżawska – pasmo górskie na Ukrainie należące do Beskidów Połonińskich

Wikipedia

borzechów

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzechów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Borzechów.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Borzechów i parafii Matki Bożej Częstochowskiej. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 376 mieszkańców.

W czasie obowiązywania gromad, wieś była siedzibą gromady Borzechów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wikipedia

borzechowo

Borzechowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo.

Wieś leży na Kociewiu przy drodze wojewódzkiej nr 214. Wieś jest siedzibą sołectwa w którego skład wchodzą również miejscowości Jeziornik, Twardy Dół i Wirty. W jego skład wchodzą również zabudowania dawnej kolonii Nowe Borzechowo (niem. Neues Bordzichow), zwanej także Borzechowo Nowe, na terenie której znajduje się ośrodek turystyczno-wypoczynkowy Neptun.

Wikipedia

borzechowski

przymiotnik od: Borzechowo, Borzechów

SJP.pl

borzęcin

nazwa wielu miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Borzęcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród

- Borzęcin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice

- Borzęcin – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin

- Borzęcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów

- Borzęcin – osada w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Stare Babice

- Borzęcin – kolonia w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

- Borzęcin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice

Wikipedia

borzęcinianin

mieszkaniec Borzęcina

SJP.pl

borzęcinianka

mieszkanka Borzęcina

SJP.pl

borzęcino

Miejscowości w Polsce

- Borzęcino – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gm. Dębnica Kaszubska.

- Borzęcino – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gm. Barwice.

- Borzęcino – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

borzęciński

związany z Borzęcinem, dotyczący Borzęcina

SJP.pl

borzęcki

→ Borzęta

SJP.pl

Patrz:
Borzęta

borzejewo

Borzejewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Dominowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

borzeń

Borzeń – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

W Borzeniu w 1788 urodził się Wincenty Hipolit Gawarecki.

Wikipedia

borzestowski

nazwisko

SJP.pl

Borzestowski – kaszubski herb szlachecki. Ze względu na specyficzną historię regionu, mimo przynależności do Rzeczypospolitej, rodzina i herb nie zostały odnotowane przez polskich heraldyków.

Wikipedia

borzęta

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzęta – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice.

W latach 1954–1960 wieś należała i była siedzibą władz gromady Borzęta, po jej zniesieniu w gromadzie Myślenice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

borzewka

gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych

SJP.pl

borzobohaty

[czytaj: bor-zoboHAty] nazwisko

SJP.pl

borzoj

[czytaj: bor-zoj] chart rosyjski

SJP.pl

Borzoj (oryginalna nazwa ros. русская псовая борзая) – rasa psa zaliczana do grupy chartów, wyhodowana w Rosji ze skrzyżowania dawnego charta rosyjskiego z chartami krymskimi i górskimi, użytkowana początkowo do polowań, obecnie również jako pies-towarzysz. Borzoj nazywany jest chartem rosyjskim, ale ta nazwa stosowana jest również w odniesieniu do innych ras i odmian chartów hodowanych na terenie Rosji. Typ chartowaty.

Wikipedia

borzygniew

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w gminie Mietków;

Wiktionary

Borzygniew, Borzgniew – staropolskie imię męskie, złożone z członów Borzy- ("walczyć", "walka") oraz -gniew. Mogło oznaczać "ten, który walczy w gniewie".

Borzygniew imieniny obchodzi 24 lutego.

Najpopularniejszymi zdrobnieniami są: Borzy, Borzek, Borzuś, Borzunio, Gniew, Gniewek, Gniewko, Gniewuś, Borzygniewek, Borzygniewko.

Wikipedia

borzygniewski

→ Borzygniew

SJP.pl

Patrz:
Borzygniew

borzykowa

1. wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

SJP.pl

W Polsce

- Borzykowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno

- Borzykowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik

- Borzykowa – gromada

- Borzykowa – dawna gmina

Wikipedia

borzykówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzykówka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

borzykowo

W Polsce

- Borzykowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko

- Borzykowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Kołaczkowo

- Borzykowo – gromada

- Borzykowo – dawna gmina

- Borzykowo – dawny przystanek kolei wąskotorowej w Borzykowie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

borzykowski

przymiotnik od: Borzykowa, Borzykowo

SJP.pl

borzym

imię męskie

SJP.pl

Borzym – (niem. Borin), wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino nad Jeziorem Borzymskim. Jest to dawna posiadłość cystersów z Kołbacza.

Wikipedia

borzymin

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzymin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin.

Wikipedia

borzymir

dawne imię męskie

SJP.pl

Borzymir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Borzy- ("walczyć", "walka") oraz -mir ("pokój"). Mogło oznaczać "ten, który walczy o pokój".

Borzymir imieniny obchodzi 9 stycznia.

Wikipedia

borzymostwo

Borzym z małżonką; Borzymowie

SJP.pl

borzymowice

Borzymowice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1954-1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Borzymowice, po jej zniesieniu w gromadzie Choceń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 314 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Choceń. Wieś leży nad jeziorem Borzymowskim.

Wikipedia

borzymowie

imię męskie

SJP.pl

borzymówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzymówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

We wsi znajduje się zaniedbany cmentarz wojskowy z I wojny światowej.

Wikipedia

borzymowo

Borzymowo (niem. Abrahamsheide) – przysiółek wsi Złotna Polsce,położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Morąg.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość leży w historycznym regionie Prus Górnych.

Wikipedia

borzymowski

nazwisko

SJP.pl

borzymowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Borzyma lub z nim związany

SJP.pl

borzynowo

- Borzynowo – struga, dopływ Elszki

2 miejscowości w Polsce:

- Borzynowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz

- Borzynowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk

Wikipedia

borzysty

pokryty borem, lasami

SJP.pl

borzyszkowski

nazwisko

SJP.pl

- Borzyszkowski – kaszubski ród drobnoszlachecki

- Borzyszkowski – kaszubski herb szlachecki

- Borzyszkowski III – kaszubski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Borzyszkowski (1892-1981), ps. "Langiewicz" – polski działacz społeczny, kierownik powiatowego wydziału organizacyjnego na pow. kościerski Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski"

- Józef Borzyszkowski (ur. 1946) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, senator II kadencji, były wicewojewoda gdański

- Marian Borzyszkowski (1936-2001) – polski ksiądz katolicki, profesor teologii, autor licznych publikacji z zakresu historii Warmii, metafizyki, filozofii i teologii

- Stanisław Borzyszkowski (1897–1968) – żołnierz armii niemieckiej, oficer Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej, kawaler Orderu Virtuti Militari

Wikipedia

borzysław

imię żeńskie

SJP.pl

- Borzysław – imię męskie

- Borzysław (ur. ?, zm. 1317) – arcybiskup gnieźnieński

Miejscowości w Polsce:

- Borzysław – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice

- Borzysław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski

- Borzysław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

- Borzysław – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

- Borzysław – dawna nazwa (do 1952) wsi Borzysławiec

Wikipedia

borzysława

imię żeńskie

SJP.pl

Borzysława – żeński odpowiednik imienia Borzysław, nienotowany w czasach staropolskich.

Borzysława imieniny obchodzi 2 sierpnia.

Wikipedia

borzysławice

Borzysławice (dodatkowa nazwa w j. niem. Borislawitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki. w roku 2011 liczba mieszkańców we wsi Borzysławice wynosiła 165.

Wikipedia

borzytuchom

wieś w Polsce

SJP.pl

Borzytuchom (kaszub. Bòrzëtëchòmie lub też Bòrzitëchòm, Bòrzetëchòmié, niem. Borntuchen, tuż po wojnie Borysław) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom, na Kaszubach, nad wschodnim brzegiem Dużego Jeziora, przy trasie zawieszonej obecnie linii kolejowej Bytów-Korzybie.

Wikipedia

borzytuchomski

przymiotnik od: Borzytuchom

SJP.pl

borzywoj

imię męskie

SJP.pl

Borzywoj, Borzuj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Borz(y)- ("walczyć, zmagać się") i -woj, -uj ("wojownik"). Oznacza "walczącego wojownika".

Borzywoj imieniny obchodzi 5 kwietnia.

Znane osoby noszące to imię:

- Borzywoj I (ur. 852 lub 853, zm. ok. 888–9) – książę Czech 870–89, pierwszy historyczny władca czeski z dynastii Przemyślidów

- Borzywoj II – książę Czech z dynastii Przemyślidów

- Dypold III Borzywoj – książę czeski

Wikipedia

bos

skrót od:
a) Biuro Odbudowy Stolicy - biuro powołane 14 lutego 1945 w celu odbudowy zniszczonej podczas II wojny światowej Warszawy;
b) Basic Operating System - podstawowy system operacyjny, opracowany dla najmniejszych modeli z rodziny komputerów System 360, wcześniejsza wersja BIOS-u

SJP.pl

Belgia:

- Bos d’Inne – pikardyjska nazwa miejscowości Bois-d’Haine

- Bos-d’Lissene – pikardyjska nazwa miejscowości Bois-de-Lessines

Niemcy:

- Bos – rzeka, dopływ Nahe

Osoby:

- Bob van den Bos – niderlandzki polityk

- Caroline Bos – niderlandzka architekta

- Charles Du Bos – francuski krytyk literacki

- Corstiaan Bos – niderlandzki polityk

- Cyril Bos – francuski kolarz

- Jan Bos – niderlandzki łyżwiarz

- Jordan Bos – australijski piłkarz

- Kimberley Bos – niderlandzka skeletonistka

- Lambert Bos – niderlandzki filolog

- Theo Bos

- Thomas Bos – niderlandzki łyżwiarz

- Willemijn Bos – niderlandzka hokeistka na trawie

- Wouter Bos – niderlandzki polityk

Wikipedia

bosacki

nazwisko

SJP.pl

bosaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bosak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bosak m.

Wiktionary

bosak

1. drewniany drąg zakończony stalowym hakiem i ostrzem lub w całości wykonany z metalu, używany jako sprzęt pożarniczy;
2. dawniej:
a) osoba chodząca boso;
b) obuwie noszone na nagie stopy;
c) niekuty koń, wóz, sanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

(1.2) we frazeologizmie „na bosaka” → boso

Wiktionary

Bosak – narzędzie w postaci długiego drąga zakończonego metalowym hakiem i grotem (szpikulcem).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) przygotowano drabiny, pęki chrustu, wory z piaskiem, bosaki, i pod wieczór tłum, zbrojny po większej części tylko w szable, począł ściągać się w miejsce, gdzie podkopy i ziemne osłony przymykały najbliżej do fosy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsak, AS: bosak

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. bosakowy m.

:: zdrobn. bosaczek m.

(1.2)

przym. bosy

przysł. boso

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) osęka

Wiktionary

bóść

1. uderzać, kłuć czymś ostrym;
2. dokuczać, urażać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. bodnąć)

(1.1) uderzać rogami

(1.2) daw. kłuć

(1.3) przen. kłuć, boleć

czasownik zwrotny niedokonany bóść się (dk. bodnąć się)

(2.1) uderzać rogami siebie wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest pasterzem, więc nie raz bodło go bydło.

(1.2) Stolica wynurzała się coraz wyraziściej z sinawej oddali (…) nad (…) zbitą i zacieśnioną masą tynów, ścian, okien, dachów, bodły niebo wieże strzeliste.

(1.3) Jaki taki gadał mi: Ej, panie Soplica!
Daremnie konkurujesz; dygnitarskie progi
Za wysokie na Jacka podczaszyca nogi.
Ja śmiałem się, udając, że drwiłem z magnatów
I z córek ich, i nie dbam o arystokratów;
Że jeśli bywam u nich, z przyjaźni to robię,
A za żonę nie pojmę, tylko równą sobie.
Przecie bodły mi duszę do żywca te żarty;

(2.1) Patrzyła jak tłuste tryki bodły się na polanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buɕt͡ɕ, AS: buść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bodzenie n.

Wiktionary

bosch

[czytaj: bosz] produkt marki Bosch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) produkt marki Bosch

Wiktionary

Astronomia

- (7414) Bosch – planetoida

Geografia

Den Bosch – inna nazwa miasta ’s-Hertogenbosch

Przedsiębiorstwa

- Robert Bosch GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo z siedzibą w Gerlingen

- BSH Bosch und Siemens Hausgeräte GmbH

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podaj mi boscha. Muszę wywiercić otwór w teowniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʃ, AS: boš

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. nazwa marki, etym|niem. Bosch etym|niem. nazwa firmy, Robert Bosch GmbH niem. przemysłowca, Roberta Boscha

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bosch (język piemoncki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) drewno

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. nazwa marki, etym|niem. Bosch etym|niem. nazwa firmy, Robert Bosch GmbH niem. przemysłowca, Roberta Boscha

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bosch (język piemoncki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) drewno

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bosek

nazwisko

SJP.pl

- Kazimierz Bosek (1932–2006) – polski dziennikarz i publicysta

- Leszek Bosek (ur. 1977) – polski prawnik, profesor nadzwyczajny Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego

- Ryszard Bosek (ur. 1950) – polski siatkarz, manager siatkarski i działacz, mistrz świata z 1974 i mistrz olimpijski z Montrealu 1976

Wikipedia

bosfor

cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, łącząca Morze Czarne z morzem Marmara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Wiktionary

Bosfor (tur. Bogaziçi, İstanbul Boğazı; gr. Βόσπορος, bosporos – przejście, przeprawa dla bydła) – cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, położona między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą, oddziela Europę od Azji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔsfɔr, AS: bosfor

Wiktionary

Powiązane:

przym. bosforski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieśnina Bosfor

Wiktionary

bosforski

przymiotnik od: Bosfor (turecka cieśnina łącząca morze Marmara z Morzem Czarnym)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bosforu, związany z Bosforem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Władze tureckie zdołały częściowo opanować sytuację. Na Moście Bosforskim skapitulowała część puczystów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bosfor m.

Wiktionary

bosiacki

nazwisko

SJP.pl

boska

→ bóg

SJP.pl

Patrz:
bóg

boski

→ bóg

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. pot. piękny, wspaniały, cudowny

Wiktionary

Boski (wł. Il divo) – włosko-francuski dramat biograficzny z 2008 roku w reżyserii Paola Sorrentino, oparty na życiu Giulia Andreottiego, byłego wielokrotnego premiera Włoch.

Obraz miał swoją premierę 23 maja 2008 roku w konkursie głównym na 61. MFF w Cannes, gdzie zdobył Nagrodę Jury. Później filmowi przyznano m.in. siedem nagród włoskiego przemysłu filmowego David di Donatello oraz nominację do Oscara za najlepszą charakteryzację.

Wikipedia

Patrz:
bóg
Przykłady

(1.1) Jako przykład może tu służyć król Salomon: oddawał on wprawdzie cześć boską Jahwe, ale jednocześnie kazał ustawić w Jerozolimie posążki bożków kananejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsʲci, AS: bosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bóżnica ż., bóźnica ż., bożość ż., bozia ż., bożyc mos., bożnica ż., Bóg m., bóg m., bóstwo n., boskość ż., bogini ż., bożek m., ubóstwianie n.

czas. ubóstwiać ndk.

przym. boży, pobożny

przysł. bosko, bożo

wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boży

Wiktionary

boskiet

formacja roślinna, zwarty masyw drzew wysokopiennych i krzewów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. regularna lub swobodna kompozycja złożona z drzew, imitacja lasu w ogrodzie;

Wiktionary

Boskiet – pojęcie związane głównie z założeniami ogrodowymi w stylu francuskim, w których stanowił podstawowy element obok parterów i gabinetów. W języku francuskim bosquet znaczy "gaik", "zagajnik", zaś samo słowo wywodzi się z włoskiego bosco oznaczającego grube lub stare drzewo. Na sztychach Tommaso Franciniego z 1614 r. przedstawiających ogrody zamku Fontainebleau są widoczne pierwsze boskiety.Boskietem nazywano grupę minimalnie pięciu krzewów lub drzew jednego gatunku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ogrodach Wersalu jest kilkanaście boskietów, a każdy z nich ma własną nazwę.

Wiktionary

bosko

przysłówek

(1.1) książk. wspaniale

Wiktionary

Bosko – fikcyjna antropomorficzna drugoplanowa postać występująca w serii Zwariowane melodie od 1929 do 1938 r. Została ona stworzona przez Hugh Harmana i Rudolfa Isinga. Bosko jest pierwszą cyklicznie pojawiającą się postacią w kreskówkach Leona Schlesingera. W oryginale głosu użyczyli jej Carman Maxwell i Johnny Murray.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krystyna rzeczywiście wygląda bosko w tej twojej sukience.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔskɔ, AS: bosko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bóstwo n., bożość ż., bozia ż., Bóg mos., bożek mos., boskość ż., bóg m., bogini ż., boginka ż., bożnica ż.

przym. boski, boży

wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. przebóstwienie n., bóstwo n., bożość ż., bozia ż., Bóg mos., bożek mos., boskość ż., bóg m., bogini ż., boginka ż., bożnica ż.

przym. boski, boży

wykrz. przebóg

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|boski|-o.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bosko (ido.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) las

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) foresto

Wiktionary

boskość

→ boski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) boski charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:
boski
Wymowa:

IPA: ˈbɔskɔɕt͡ɕ, AS: boskość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bóstwo n., bóg m., bożek m., bogini ż.

przym. boski

przysł. bosko

Wiktionary

bosm.

skrót od: bosman; bsm.

SJP.pl

bosman

1. podoficer w marynarce wojennej, odpowiadający stopniowi sierżanta w wojskach lądowych;
2. marynarz pełniący funkcje techniczne na statku handlowym lub pasażerskim; przełożony załogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;

(1.2) mar. przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek

(1.3) mors. pracownik zarządzający małym portem lub przystanią;

(1.4) wojsk. mors. w marynarce wojennej wyższy stopień podoficerski;

Wiktionary

- Bosman – stopień podoficerski na okrętach

- Bosman – funkcja w żeglarstwie

- Bosman – stopień podoficerski w Marynarce Wojennej / Jednostce Wojskowej Formoza i na jednostkach pływających Morskiego Oddziału Straży Granicznej

- Starszy bosman – stopień podoficerski w Marynarce Wojennej / Jednostce Wojskowej Formoza i na jednostkach pływających Morskiego Oddziału Straży Granicznej

- Bosman sztabowy – dawny stopień podoficerski w Marynarce Wojennej / Jednostce Wojskowej Formoza. Stopień podoficerski na jednostkach pływających Morskiego Oddziału Straży Granicznej

- Starszy bosman sztabowy – dawny stopień podoficerski w Marynarce Wojennej / Jednostce Wojskowej Formoza

- Bosman portu – urzędnik urzędu morskiego

- Bosman Browar Szczecin SA – polski browar wchodzący w skład grupy Carlsberg Polska SA

- Bosman – marka piwa

- Bosman 8 – polski mikrokomputer

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] śledząc ciągle statek wenecki, dostrzegł, że załoga jego składa się z kapitana, bosmana, sześciu marynarzy i jednego chłopca okrętowego […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsmãn, AS: bosmãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bosmanat mrz.

przym. bosmański

Wiktionary

bosmanat

organ administracji morskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. żegl. władze mniejszego portu lub przystani;

(1.2) mar. siedziba bosmanatu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) – Jak odpoczywam? Uciekam z bosmanatu i biorę żaglówkę – mówi Artur Nosiadek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bosman mos.

przym. bosmański

Wiktionary

bosmanka

1. budynek użytkowy na brzegu zbiornika wodnego;
2. krótki płaszcz z szerokimi otwartymi klapami kołnierza, wykonany z grubego, ciemnego sukna;
3. potocznie: węzeł w kształcie kuli, używany w żeglarstwie;
4. dawniej: zajęcie bosmana

SJP.pl

Gałka bosmańska (skrajwęzeł rzutkowy lub bosmanka) – węzeł stosowany w żeglarstwie i wspinaczce, wiązany na końcu liny.

W żeglarstwie używany jako część ringabuliny umocowanej do serca dzwonu okrętowego. Stosowany również jako obciążenie na końcu rzutki, w celu umożliwienia rzutu na większą odległość.

Natomiast we wspinaczce jako sposób zakładania punktów asekuracyjnych w miękkich skałach np. piaskowcach, gdzie użycie kostki lub friendów mogłoby uszkodzić skałę.

Wikipedia

bosmanmat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. mors. w marynarce wojennej wyższy stopień podoficerski;

Wiktionary

Bosmanmat (bsmt) – wojskowy stopień podoficerski w Marynarce Wojennej i Jednostce Wojskowej Formoza, odpowiadający plutonowemu w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔsˈmãnmat, AS: bosmãnmat

Wiktionary

bosmański

związany z bosmanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem bosmana, dotyczący bosmana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gwizdek ucznia, pełniącego służbę bosmańską, podrywa wszystkich na baczność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bosman mos., bosmanat mrz.

Wiktionary

bosmat

stopień podoficerski w marynarce; bosmanmat

SJP.pl

bośnia

1. region historyczno-geograficzny w południowej Europie;
2. rzeka w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region w południowej Europie;

(1.2) geogr. rzeka w środkowej Bośni i Hercegowinie;

Wiktionary

- Bośnia i Hercegowina – państwo federacyjne w południowej Europie

- Bośnia – region historyczno-geograficzny w południowej Europie

- Bośnia – rzeka w Bośni i Hercegowinie

Kantony:

- Kanton bośniacko-podriński – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny

- Kanton Centralna Bośnia – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny

- Kanton Zachodnia Bośnia – jeden z kantonów Federacji Bośni i Hercegowiny, od 1998 roku noszący formalnie nazwę Kanton 10

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲa, AS: bośńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bośniak mos., Bośniaczka ż., bośniacki mrz., Boszniak mos.

przym. bośniacki

Wiktionary

bośniacki

przymiotnik od: Bośnia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bośnią lub Bośniakami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

Wiktionary

Język bośniacki (bośn. bosanski jezik / босански језик) – język z grupy zachodniej języków południowosłowiańskich, używany głównie przez Boszniaków. Jest jednym z trzech języków urzędowych Bośni i Hercegowiny, obok chorwackiego i serbskiego. Dodatkowo jest oficjalnie uznawanym językiem mniejszościowym w Serbii i Kosowie. W Czarnogórze dopuszcza się go do użytku urzędowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡sʲci, AS: bośńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bośnia ż., Bośniaczka ż., Bośniak m., Boszniak mos.

Wiktionary

bośniacko-hercegowiński

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Bośnia i Hercegowina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔ ˌxɛrt͡sɛɡɔˈvʲĩj̃sʲci, AS: bośńacko χercegovʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bośniacki i hercegowiński

Wiktionary

bośniackojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bośniackim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bośniackim

(1.3) spisany, stworzony w języku bośniackim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bośńackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

bośniackość

→ bośniacki

SJP.pl

Patrz:
bośniacki

bośniaczka

bułka z białej mąki z dużą zawartością kminku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bośni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔɕˈɲat͡ʃka, AS: bośńačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fm. Bośniak m.

przym. bośniacki

Wiktionary

bośniak

1. mieszkaniec Bośni i Hercegowiny;
2. członek narodu mieszkającego w Bośni i Hercegowinie; muzułmanin bośniacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

(1.2) pot. bośniacki muzułmanin mieszkający w Bośni i Hercegowinie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Słowian zalicza się Polaków, Czechów, Słowaków, Serbołużyczan, Białorusinów, Rosjan, Ukraińców, Łemków, Bośniaków, Bułgarów, Chorwatów, Czarnogórców, Macedończyków, Serbów i Słoweńców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔɕɲak, AS: bośńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bośniacki m., Bośnia ż.

:: fż. Bośniaczka ż.

przym. bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Boszniak

Wiktionary

boso

przysłówek sposobu

(1.1) bez obuwia, z nieubranymi stopami

Wiktionary

- Boso (zm. po 1125) – włoski kardynał i biskup Turynu

- Boso (zm. 1178) – włoski kardynał i historyk, kamerling Kościoła Rzymskiego.

- Boso – król Dolnej Burgundii

- Boso – album zespołu Zakopower

- Boso – singiel zespołu Zakopower

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) czy kiedykolwiek wpadło Adamowi i Ewie do głowy wstydzić się tego, że paradowali po raju goło i boso?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsɔ, AS: boso

Wiktionary

Powiązane:

przym. bosy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) na bosaka

Wiktionary

bosonogi

mający bose nogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający bose nogi, nieobuty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bosy

Wiktionary

bosonóżka

mająca bose nogi

SJP.pl

bosowice

Bosowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Stopnica. Przez wieś przepływają dwie rzeki, Sanica oraz Bród.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

bosra

miasto w Syrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Syrii;

Wiktionary

Bosra, Bostra (arab. ‏بصرى الشام‎, Busra asz-Szam) – miasto w południowej Syrii, 140 km na południe od Damaszku.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bosrański

Wiktionary

boss

kierownik, szef, zwierzchnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. szef firmy, organizacji

(1.2) pot. szef grupy przestępczej

(1.3) grykomp. przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni;

Wiktionary

- boss – szef grupy przestępczej

- Hugo Boss AG – sieć sklepów odzieżowych

- boss – pojęcie z zakresu gier komputerowych

- Boss Corporation – producent sprzętu muzycznego

- Festiwal Przedsiębiorczości BOSS – nazwa festiwalu studenckiego (Bardzo Odpowiedzialny Start w Samodzielność)

- Boss DS-1 – przester typu distortion

- Boss – amerykański serial telewizyjny

- Boss – przydomek sceniczny Bruce’a Springsteena

- Boss – amerykański raper

- Boss – piosenka amerykańskiego rapera Lil Pumpa

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Pewny siebie, odważny młody chłopak szybko wpadł w oko mafijnym bossom, którzy powierzali mu coraz bardziej odpowiedzialne zadania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔs, AS: bos

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szef

Wiktionary

bossa-nova

bossa nova;
1. styl muzyki jazzowej, wykorzystujący elementy brazylijskiej muzyki ludowej, spopularyzowany w latach sześćdziesiątych;
2. utwór skomponowany w tym stylu

SJP.pl

bossaball

[czytaj: bosabol] gra na trampolinie łącząca elementy siatkówki, piłki nożnej i capoeiry

SJP.pl

bossi

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Benigno Bossi – włoski malarz

- Carmelo Bossi – włoski bokser

- Elia Bossi – włoski siatkarz

- Joseph Bossi – szwajcarski piłkarz

- Marcel Bossi – luksemburski piłkarz

- Marco Enrico Bossi – włoski kompozytor

- Umberto Bossi – włoski polityk

Zobacz też:

- Bossy

Wikipedia

bossing

[czytaj: boss-ing] prześladowanie i szykanowanie pracownika przez zwierzchnika

SJP.pl

bossizm

system organizacyjny w partiach USA, oddający w ręce przywódców partyjnych sprawy wysuwania kandydatów w wyborach

SJP.pl

bóstewko

zdrobnienie od: bóstwo

SJP.pl

bostock

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. francuski słodki wypiek z plasterastrów czerstwego drożdżowego pszennego pieczywa (brioszka, chałka), nasączonego syropem pomarańczowym z dodatkiem migdałowego kremu i niekiedy owoców

Wiktionary

Bostock – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, w dystrykcie (unitary authority) Cheshire West and Chester.

Wikipedia

boston

tkanina ubraniowa z wełny czesankowej o splocie skośnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miast, miejscowości itp.;

Wiktionary

Boston (wym. [bɒstən]) – miasto w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Massachusetts, w hrabstwie Suffolk, port nad zatoką Massachusetts (Ocean Atlantycki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkamy w Bostonie już piętnaście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔstɔ̃n, AS: bostõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

przym. bostoński, podbostoński, bostonowy

Wiktionary

bostończyk

mieszkaniec Bostonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bostonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To otworzyło mi oczy - zwykli bostończycy nie żyli wtedy wyborami. Oni żyli zakończonymi właśnie rozgrywkami pierwszej ligi baseballowej, w której ich drużyna, Red Sox, pierwszy raz od kilkudziesięciu lat zwyciężyła!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boston mrz., bostonka ż.

:: fż. bostonka ż.

przym. bostoński, bostonowy

Wiktionary

bostonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego;

Wiktionary

Bostonia – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bostonka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bostonia

źródła.

== Bostonia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bostonia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bostonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bostonka ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bostonia

źródła.

== Bostonia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Bostonia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bostonka

mieszkanka Bostonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bostonu

(1.2) poligr. rodzaj ręcznej maszyny drukarskiej do drukowania małych nakładów

(1.3) odzież. rodzaj damskiej torebki w formie pękatego kuferla

(1.4) pot. med. choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, objawiająca się wysypką

Wiktionary

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD, z ang. hand, foot and mouth disease, czasami błędnie zwana chorobą bostońską) – choroba zakaźna, infekcja wywoływana przez grupę wirusów. Najczęściej rozpoczyna ją pojawienie się gorączki i ogólnie złe samopoczucie. Dzień lub dwa później na śluzówce jamy ustnej pacjenta (herpangina), na spodzie stóp, we wnętrzu dłoni a czasem także na pośladkach i w pachwinach pojawia się wysypka grudkowo-plamista w postaci płaskich, zaczerwienionych plamek lub guzków, które mogą przerodzić się w pęcherze. Objawy choroby zazwyczaj pojawiają się w trzy do sześciu dni od kontaktu z wirusem. Wysypka zwykle mija sama po około tygodniu. W niektórych przypadkach po kilku tygodniach może nastąpić utrata paznokcia lub paznokci u stóp lub rąk, jednak te następnie odrastają.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ani na jotę nie zmienił się jej wygląd rodowitej bostonki: rumiana twarz, gęste brwi, prosty nos i ciemne oczy.

(1.2) Pod koniec lat dwudziestych wyposażenie drukarni stanowiły cztery maszyny pośpieszne, trzy pedałówki, bostonka, maszyna do perforowania, dwie maszyny do krajania papieru, kompletna maszyna do stereotypii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boston m., boston m., Bostonia ż.

:: fm. bostończyk m.

przym. bostoński, bostonowy, podbostoński

przysł. po bostońsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) torebka bostońska

(1.4) choroba bostońska, choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

Wiktionary

bostonowy

przymiotnik od: boston (walc lub tkanina)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) choreogr. muz. związany z bostonem, dotyczący bostonu

(1.2) włók. wykonany z bostonu; dotyczący bostonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boston mrz., Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż.

przym. bostoński

Wiktionary

bostoński

przymiotnik od: Boston

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bostonem, dotyczący Bostonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boston mrz., bostończyk mos., bostonka ż., boston mrz.

przym. bostonowy

Wiktionary

bóstwo

1. w religiach politeistycznych przedmiot kultu religijnego;
2. natura boska;
3. przenośnie: przedmiot uwielbienia; bożyszcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. mit. nadludzka istota z wierzeń lub mitów

(1.2) przen. przedmiot uwielbienia

(1.3) właściwość bycia bogiem

Wiktionary

Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie (w jednej postaci bądź wielu) uznaje większość religii. Bóg jest przedmiotem zainteresowania teologii i filozofii, gdzie jest uważany za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne, henoteistyczne i monoteistyczne, deizm, panenteizm i panteizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Starożytni Grecy czcili wiele bóstw.

(1.2) Halina, szkolne bóstwo, przyszła wymalowana i w butach na obcasach.

(1.3) Rzymianie wierzyli w bóstwo imperatorów i ich żon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbustfɔ, AS: bustfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bóg mos., bóg mos., bożek mos./mzw., bogini ż., boginka ż., boskość ż., przebóstwienie n., ubóstwianie n.

czas. przebóstwić dk., ubóstwiać ndk.

przym. boży, boski, pobożny

przysł. bosko, bożo, pobożnie

wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bożyszcze, idol

(1.3) boskość

Wiktionary

bosu

półkolisty przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równowagi i mięśni

SJP.pl

bosutowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bosutowem, dotyczący Bosutowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bosutów m.

Wiktionary

boswelia

roślina lecznicza; kadzidłowiec

SJP.pl

bosy

bez obuwia; z nagimi stopami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o stopach, nogach: takie, które nie mają butów, skarpet, pończoch

(1.2) o człowieku: taki, który ma nagie stopy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lepiej odpoczywam po pracy, gdy mam bose stopy.

(1.2) Mama zawsze mi przypomina, żebym nie wychodził bosy na taras.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔsɨ, AS: bosy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bosość ż.

przysł. boso

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) goły, nieobuty

(1.2) bosonogi, nieobuty

Wiktionary

bosz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bosz

- Anett Bősz (1986-) – węgierska ekonomistka

- Jewhenija Bosz (1879-1925) – rosyjska polityczka

- Peter Bosz (1963-) – holenderski piłkarz

Inne

- Wydawnictwo BoSz – polskie wydawnictwo

Wikipedia

boszczyk

nazwisko

SJP.pl

boszczynek

Boszczynek – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Do 1954 roku siedziba gminy Boszczynek. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Boszczynek.

W Boszczynku działa Ochotnicza Straży Pożarna, która została załoźona w 1922. W lipcu 2023 obchodziła jubileusz 100 lat działalności.[1]

Wikipedia

boszkowo

Boszkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Włoszakowice.

Wieś przy trasie linii kolejowej Leszno-Wolsztyn z przystankiem kolejowym Boszkowo.

Wikipedia

boszniacki

przymiotnik

(1.1) dotyczący Boszniaków – muzułmanów mieszkających w Bośni i Hercegowinie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten najwyższy zwierzchnik wszystkich Boszniaków, a więc wyłącznie wiernych religii islamskiej, którzy mieszkają w Bośni i Hercegowinie, a także i tych poza jej granicami, żąda, aby się zjednoczyli wokół swojej boszniackiej narodowości, religii i języka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔʃʲˈɲat͡sʲci, AS: bošʹńacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boszniak m., Boszniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) muzułmański

Wiktionary

boszniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klub Boszniaków w Radzie Miasta Mostar, wraz z mostarskim muftim oraz ponad 40 organizacjami pozarządowymi, rozpoczął podpisywanie petycji, w której domaga się nowego podziału Mostaru na sześć gmin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʃʲɲak, AS: bošʹńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bośnia ż., Bośniak m., Bośniaczka ż., bośniacki mrz.

:: rzecz. fż. Boszniaczka

przym. boszniacki, bośniacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Muzułmanin

Wiktionary

bot

łódź morska lub rzeczna; bat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) inform. program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) obuw. damski lub dziecięcy but z wysoką cholewą

Wiktionary

- Bot – gmina w Hiszpanii, w prowincji Tarragona

- Bot (program)

- Bot (IRC)

- Bot – powieść Maksyma Kidruka

- Bot (finanse) – forma finansowania i rozliczania projektów inwestycyjnych.

- BOT (holding) – BOT Holding Bełchatów-Opole-Turów Górnictwo i Energetyka S.A.

- Bot – (Built, Operate and Transfer) – forma finansowania i rozliczania projektów inwestycyjnych

- Yves Bot – prawnik francuski

- Bernard Bot – polityk holenderski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɔt, AS: bot

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. robot m., robocik m.

(2.1)

rzecz. botek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) botek

Wiktionary

bot.

skrót od: botanika, botaniczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = botaniczny

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) bot.

* słowacki: (1.1) bot.

źródła.

== bot. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = botanika → botanika

(1.2) = botanický → botaniczny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) bot.

* słowacki: (1.1) bot.

źródła.

== bot. (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = botanika → botanika

(1.2) = botanický → botaniczny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

botaniczka

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o roślinach; roślinoznawczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie botaniki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zofia Paryska w ciągu swojego długiego i niezwykle pracowitego życia, jako botaniczka z wykształcenia, publikowała wiele prac z tej dziedziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃka, AS: botãńička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. botanik mos., botanista mos.

czas. botanizować ndk.

przym. botaniczny

przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) botanik

Wiktionary

botaniczny

1. dotyczący botaniki (np. nomenklatura botaniczna, prace botaniczne);
2. ogród botaniczny - ogród stworzony dla celów naukowo-dydaktycznych, w którym kolekcjonuje się przedstawicieli flor z różnych obszarów geograficznych i środowisk, zwykle udostępniany do zwiedzania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z botaniką, dotyczący botaniki

(1.2) ogrod. o roślinach: występujący dziko, nie modyfikowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Orzechy są z botanicznego punktu widzenia owocami z suchą skorupą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔtãˈɲit͡ʃnɨ, AS: botãńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botanika ż., botanik m., botaniczka ż.

przysł. botanicznie

Wiktionary

botanik

specjalista zajmujący się badaniem roślin; roślinoznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie botaniki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. ogród botanicznyfakt.

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) kobieta botanik (1.1), botaniczka

Wiktionary

Botanika (gr. botanē = zieleń, owoc, roślina), roślinoznawstwo – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Dawno nie byliśmy w botaniku, ale czas nadrobić zaległości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲik, AS: botãńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botanika ż., botaniczność ż., botanizowanie n.

:: fm. przest. botanista mos.

:: fż. botaniczka ż.

czas. botanizować ndk.

przym. botaniczny

przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. botanista

(3.1) pot. botaniczka

Wiktionary

botanika

gałąź biologii badająca rośliny; roślinoznawstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. biol. dział biologii, nauka o roślinach;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: botanik

Wiktionary

Botanika (gr. botanē = zieleń, owoc, roślina), roślinoznawstwo – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Botanika to interesująca dziedzina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtãɲika, AS: botãńika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botanik m., botaniczka ż., botanista m., botaniczność ż., botanizowanie n.

czas. botanizować ndk.

przym. botaniczny

przysł. botanicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roślinoznawstwo; skr. bot.

Wiktionary

botek

ciepły but damski z wysoką cholewką; bot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Botki są częścią ukraińskiego stroju narodowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔtɛk, AS: botek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bot m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bot, kozak

Wiktionary

botew

nazwisko

SJP.pl

Botew (bułg. връх Ботев) – szczyt w Bułgarii o wysokości 2376 metrów n.p.m., najwyższy szczyt Starej Płaniny, dawniej znany pod turecką nazwą Jumrukczał (bułg. Юмрукчал, tur. Yumrukçal – „podobny do pięści”). Obecną nazwę nadano w 1950 ku czci narodowego poety Christo Botewa. Szczyt leży kilka kilometrów na północny wschód od Karłowa i bezpośrednio na północ od Doliny Róż (słynnej z produkcji olejku różanego).

Wikipedia

botfort

dawniej: but przeznaczony do konnej jazdy

SJP.pl

botforty

dawniej: but przeznaczony do konnej jazdy

SJP.pl

Wikipedia

botki

ciepły but damski z wysoką cholewką; bot

SJP.pl

botlichyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Botlichami, dotyczący Botlichów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język botlichyjski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botlichowie lm m.

Wiktionary

botnet

sieć zainfekowanych urządzeń podłączonych do internetu, kontrolowanych zdalnie i używanych do przeprowadzania ataków

SJP.pl

- Botnet – sieć botów nadzorujących kanał IRC

- Botnet – sieć komputerów-zombie służąca do różnych nadużyć

Wikipedia

botnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. daw. kraina historyczna położona nad Zatoką Botnicką, niegdyś w całości pod panowaniem szwedzkim, obecnie podzielona między Szwecję i Finlandię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Botnia wielki kraj w prowincji szwedzkiej Nordlandii, leży po obu brzegach cieśnicy botnijskiej, i dzieli się na wschodnią i zachodnią.

Wiktionary

Powiązane:

przym. botnicki, botnijski

Wiktionary

botnicki

związany z Zatoką Botnicką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Zatoką Botnicką

(1.2) geogr. hist. związany z Botnią (krainą historyczną, obecnie podzieloną między Szwecję i Finlandię)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botnia ż.

Wiktionary

botnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pot. zob. Zatoka Botnicka.

Wiktionary

botoks

potocznie:
1. silnie trująca substancja, używana jako środek przeciwzmarszczkowy; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulinotoksyna, botulina;
2. zabieg kosmetyczny z użyciem jadu kiełbasianego

SJP.pl

- Botoks (film)

- Botoks (serial telewizyjny)

- Botoks – potoczna nazwa toksyny botulinowej stosowanej w medycynie estetycznej

Wikipedia

botoksiara

pogardliwie: kobieta stosująca botoks

SJP.pl

botoksować

1. wstrzykiwać botoks w jakąś część ciała w celu poprawy wyglądu;
2. botoksować się - wstrzykiwać sobie botoks w celu poprawy wyglądu; ostrzykiwać się

SJP.pl

botoksowy

→ botoks, → botox

SJP.pl

Patrz:
botoks, → botox

botokudzi

Indianie Ameryki Południowej; Aymoré

SJP.pl

botoszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Botoszanami, dotyczący Botoszan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botoszany nmos.

Wiktionary

botoszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, w północnej części historycznej Mołdawii;

(1.2) geogr. okręg w północno-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Botoszany (rum. Botoșani, rumuńska wymowa /botoˈʃanʲ/) – miasto w północnej części historycznej Mołdawii w Rumunii, siedziba władz okręgu Botoszany.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. botoszanin mos., botoszanka ż.

przym. botoszański

Wiktionary

botowo

Botowo (niem. Bottowen, 1938–1945 Bottau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W Botowie znajduje się obelisk poświęcony poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi.W miejscowości naturalne miejsce widokowe ze wzgórza (ok. 200 m n.p.m.) na najbliższą okolicę.

Wikipedia

botox

handlowa nazwa toksyny botulinowej (jadu kiełbasianego)

SJP.pl

Wikipedia

botriokokoza

choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; botriomykoza, piasecznica

SJP.pl

botriomykoza

choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; piasecznica, botriokokoza

SJP.pl

botswana

państwo w Afryce ze stolicą w Gaborone; Republika Botswany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Botswana, Republika Botswany (ang. Republic of Botswana, tswana Lefatshe la Botswana) – państwo w południowej Afryce. Zajmuje powierzchnię 581 730 km², a zamieszkane jest przez 2 450 668 osób (szac. 2024).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Botswanie mieszka i pracuje znaczna liczba cudzoziemców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãna, AS: botsfãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botswańczyk mos., Botswanka ż.

przym. botswański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Botswany; hist. Beczuana

Wiktionary

botswańczyk

obywatel Botswany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Botswany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: botsfãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botswana ż.

:: fż. Botswanka ż.

przym. botswański

Wiktionary

botswanka

obywatelka Botswany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Botswany

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Botswana ż.

:: fm. Botswańczyk mos.

przym. botswański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Botswańczyk.

* białoruski: (1.1) батсванка ż.

* czeski: (1.1) Botswaňanka ż., Botswanka ż.

* hiszpański: (1.1) botsuana ż., botsuanesa ż.

* niemiecki: (1.1) Botsuanerin ż.

* rosyjski: (1.1) ботсванка ż.

* słowacki: (1.1) Botswančanka ż.

* ukraiński: (1.1) ботсванка ż.

* włoski: (1.1) botswana ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãŋka, AS: botsfãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botswana ż.

:: fm. Botswańczyk mos.

przym. botswański

Wiktionary

botswański

związany z Botswaną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Botswana

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Botswańska flaga jest niebieska, biała i czarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔtsˈfãj̃sʲci, AS: botsfãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Botswana ż., Botswańczyk m., Botswanka ż.

Wiktionary

botticelli

Sandro Botticelli, właśc. Alessandro di Mariano Filipepi (ur. 1 marca 1445 we Florencji, zm. przed 17 maja 1510 tamże) – włoski malarz szkoły florenckiej tworzący we wczesnym (quattrocento) oraz dojrzałym okresie odrodzenia.

Wikipedia

botticellowski

[czytaj: boticzelowski] taki jak u Botticellego, charakterystyczny dla malarstwa Botticellego

SJP.pl

botulina

bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulinotoksyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) laseczka jadu kiełbasianego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dermatologii kosmetycznej stosuje się botulinę do wygładzania zmarszczek mimicznych.

(1.1) Iniekcje domięśniowe botuliną A lub B są jedną z metod farmakologicznego leczenia miejscowego i pozwalają na zmniejszenie spastyczności w wybranych grupach mięśniowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botulizm m.

przym. botulinowy

Wiktionary

botulinotoksyna

bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, toksyna botulinowa, botulina

SJP.pl

Wikipedia

botulinowy

toksyna botulinowa - bakteryjna egzotoksyna, wytwarzana przez niektóre laseczki z rodzaju Clostridium; jad kiełbasiany, botulinotoksyna, botulina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący botuliny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botulizm m., botulina ż.

Wiktionary

botulizm

zatrucie jadem kiełbasianym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

Wiktionary

Zatrucie jadem kiełbasianym, botulizm (łac. botulismus; od botulus – kaszanka lub kiełbasa, rodzaj potrawy z surowego mięsa popularny wśród uboższych warstw ludności starożytnego Rzymu) – zespół toksycznych objawów wywołany działaniem wytwarzanego przez Gram-dodatnią, beztlenową bakterię Clostridium botulinum jadu kiełbasianego na organizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak się objawia botulizm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈtulʲism̥, AS: botulʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. botulina ż.

przym. botulinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choroba kiełbasiana, zatrucie jadem kiełbasianym

Wiktionary

botwin

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwinka; boćwinka

SJP.pl

Botwin (staroang. Botwine lub Bothwin; zm. 785 lub 786) – nortumbryjski opat klasztorów w Peterborough i Ripon oraz święty Kościoła katolickiego.

Wikipedia

botwina

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; boćwina; botwinka; boćwinka

SJP.pl

Botwina, botwinka – młode liście i korzenie buraka ćwikłowego. W kuchni stosowane przede wszystkim do zup, a także sałatek i potraw duszonych.

Nazwą „botwinka” określa się również zupę, której jest głównym składnikiem. Botwina jest też dodawana do chłodników oraz barszczy. Jest także wykorzystywana do sałatek oraz potraw duszonych.

Wikipedia

botwinka

zupa z młodych liści i naci buraków ćwikłowych; botwina; boćwina; boćwinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na bazie bulionu oraz młodych listków, łodyg i korzeni buraka ćwikłowego

Wiktionary

Barszcz botwinka, (lokalnie botwinka), polski barszcz kuchni chłopskiej, gotowany na rosole, mięsie lub wywarze warzywnym, z młodych buraków ćwikłowych i liści, z dodatkiem ziemniaków, zakwaszany sokiem z cytryny lub zakwasem z buraków. Barszcz przygotowuje się wiosną, kiedy liście buraka są miękkie i delikatne, a korzeń jest jeszcze mały. Wówczas liście botwiny mają najwięcej smaku i aromatu. Odmianą zupy z botwiny jest chłodnik z botwinki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. boćwina ż.

Wiktionary

bouchée

[czytaj: buSZE] pasztecik ze słodkim lub pikantnym nadzieniem

SJP.pl

boucher

[czytaj: buSZE] nazwisko

SJP.pl

bouclé

[czytaj: buKLE]
1. rodzaj tkaniny z przędzy pętelkowej; bukla;
2. o przędzy: mający węzełki, pętelki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;

(1.2) włók. teksturowana tkanina lub dzianina z bouclé (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

przymiotnik relacyjny

(2.1) wykonany z bouclé (1.1)

Wiktionary

Bouclé (fr. kręcony, kędzierzawy; pętelka)

- przędza pętelkowa, ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami

- teksturowana tkanina z takiej przędzy, lub ze wstawkami z takiej przędzy

Wikipedia

bougainville

- Wyspa Bougainville’a – największa wyspa w archipelagu Wysp Salomona, stanowi część terytorium Papui-Nowej Gwinei

- Bougainville – prowincja Papui-Nowej Gwinei

- Bougainville – miejscowość we Francji, w regionie Pikardia

- Rów Bougainville’a – rów oceaniczny, znajdujący się w dnie południowo-wschodniej części Oceanu Spokojnego, na południe od Wyspy Bougainville’a

- Mount Bougainville – dawna nazwa Mont Kolafau, najwyższego szczytu wyspy Alofi

- Louis Antoine de Bougainville (1729–1811) – francuski żeglarz

- Awiza typu Bougainville – typ francuskich okrętów

- (7649) Bougainville – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

bouillabaisse

[czytaj: bujaBES] prowansalska potrawa z ryb, homarów, krabów, gotowanych w wodzie z cebulą i korzeniami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(1.1) kulin. prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

Wiktionary

Bouillabaisse (czyt. bujabes) – zupa rybna, znana na wybrzeżach Morza Śródziemnego, choć tylko jedna jej odmiana, przyrządzana w okolicach Marsylii, zdobyła sławę światową. Nazwa pochodzi z języka oksytańskiego i oznacza dwie podstawowe czynności wykonywane przy przyrządzaniu zupy (bolhir – gotowanie i albaissar – odcedzanie).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) prowansalska zupa rybna

Wiktionary

boula-boula

rzeczownik

(1.1) kulin. zupa żółwiowa

Wiktionary

boulangeryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarkosoli;

Wiktionary

Boulangeryt – minerał z gromady siarkosoli. Jest minerałem rozpowszechniony o wiele bardziej niż przypuszczano we wcześniejszych latach. Mianem sprężonej lub zgorzelinowej rudy określa się spilśnione masy antymonitu, boulangerytu, jamesonitu i innych minerałów. Można go znaleźć w większości rud ołowiu. Najstarsze znalezisko pochodzi z Molières we Francji. Znaleziono tam duże ilości krystalicznych skupień o włóknistym przełamie. Ładne kryształy spotykane są bardzo rzadko, najczęstsze są skupienia drobnoziarniste i włókniste, surowe zbite masy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bulanżeryt m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bulanżeryt

Wiktionary

boulder

Boulder – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado, położone u podnóża Gór Skalistych, około 50 km na północny zachód od Denver. Według spisu w 2020 roku liczy 108,3 tys. mieszkańców i należy do rozszerzonego obszaru metropolitalnego Denver.

Boulder zostało uznane przez U.S. News & World Report za najlepsze miejsce do życia w Stanach Zjednoczonych, w latach 2021–2022.

Wikipedia

bouldering

[czytaj: boldering] wspinaczka bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; buldering

SJP.pl

Bouldering (z ang. boulder „głaz”) – wspinaczka po zazwyczaj wolnostojących, kilkumetrowych blokach skalnych bez użycia asekuracji liną.

Bouldering, prowadzenie oraz wspinaczka na czas są konkurencjami sportowymi dyscypliny sportu, wspinaczki sportowej. Zawodnicy w trakcie zawodów sportowych wspinają się na szczyt ściany, której wysokość wynosi około 4,0 m. Sportowy charakter boulderingu wiąże się z częstymi, zazwyczaj niekontrolowanymi odpadnięciami od skały, stąd też podstawową metodą asekuracji jest stosowanie tzw. crashpadów, czyli przenośnych materaców oraz pomoc tzw. spottera, czyli partnera, który pomaga w kontrolowaniu lotu, zabezpieczając górną część ciała przed bezpośrednim uderzeniem o ziemię.

Wikipedia

boulderingowy

→ bouldering [czytaj: bulderingowy]

SJP.pl

boulderować

[czytaj: bolderować] wspinać się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych

SJP.pl

boulderowiec

[czytaj: bolderowiec] osoba wspinająca się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; bulderowiec

SJP.pl

boules

[czytaj: bul] gra popularna we Włoszech i Francji, polegająca na umieszczeniu własnych kul jak najbliżej małej kulki; bocce

SJP.pl

Pétanque (wym. [pe.tɑ̃ːk]) (petanka, gra w bule, gra w kule) – tradycyjna francuska gra towarzyska z elementami zręcznościowymi.

Popularna w szczególności w południowej Francji (Prowansja), ale uprawiana także w innych regionach Francji i w innych krajach europejskich (Belgia, Hiszpania, Włochy, Szwajcaria, Niemcy, Szwecja) i na świecie (Tunezja, Maroko, Wietnam, Tajlandia, Madagaskar, Kanada, Senegal). Rozgrywana jest jako sport nieolimpijski w ramach World Games.

Wikipedia

boulez

[czytaj: buLE] nazwisko

SJP.pl

boulle

[czytaj: bul] styl w meblarstwie francuskim w XVII i XVIII w., charakteryzujący się masywnymi, prostymi kształtami i bogactwem dekoracji

SJP.pl

bounce

[czytaj: bauns] bauns;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa

SJP.pl

- Bounce – podgatunek hip-hopu

- Bounce – album Bon Jovi

- Bounce – singel Sarah Connor

- Bounce – singel Calvina Harrisa

Wikipedia

bounty

[czytaj: bałnti] baton czekoladowy

SJP.pl

- Bounty – baton czekoladowy

- HMS Bounty

- Bounty (wyspy)

Wikipedia

bourbon

[czytaj: BURbon] amerykańska whiskey wyrabiana z kukurydzy z dodatkiem słodu żytniego i jęczmienia; burbon; burbone

SJP.pl

- Burbonowie (fr. de Bourbon, hiszp. de Borbón) – dynastia królów francuskich, hiszpańskich i sycylijskich, odgałęzienie Kapetyngów

- Bourbon – dawna nazwa wyspy Reunion

- burbon – gatunek alkoholu

- bourbon – rodzaj ciastka popularny w Wielkiej Brytanii

- Bourbon – singel polskiego rapera ReTo

Wikipedia

bourdelle

[czytaj: burdel] francuskie nazwisko

SJP.pl

bourgeois

[czytaj: burŻŁA] burżua; burżuj:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. członek burżuazji

Wiktionary

Osoby o nazwisku Bourgeois:

- Léon Bourgeois – francuski prawnik i polityk

- Louise Bourgeois – amerykańska rzeźbiarka

- Steve Bourgeois – kanadyjski strongman

- Geert Bourgeois – belgijski i flamandzki polityk

- Célia Bourgeois – francuska biegaczka narciarska

- Paulette Bourgeois – kanadyjska pisarka dla dzieci

- Jeanne Bourgeois (Mistinguett) – francuska aktorka i piosenkarka

- Élodie Bourgeois-Pin – francuska biegaczka narciarska

- Pierre Étienne Bourgeois de Boynes – francuski urzędnik państwowy

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. burżua mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burżuj

Wiktionary

bourguignonne

[czytaj: burginion] francuski sos na bazie czerwonego wina, z dodatkiem cebuli lub szalotki, pietruszki, tymianku i liścia laurowego; sos burgundzki

SJP.pl

bourne

- Bourne – miasto w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire

- Bourne – wieś w Anglii, w hrabstwie Wiltshire

Rzeki:

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Wiltshire, dopływ rzeki Avon

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Berkshire, dopływ rzeki Pang

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Dorset, dopływ kanału La Manche

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Kent, dopływ rzeki Medway

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Surrey, dopływ Tamizy, z ujściem w Chertsey

- Bourne – rzeka w Anglii, w hrabstwie Surrey, dopływ Tamizy, z ujściem w Addlestone

- Bourne – rzeka w południowo-wschodniej Francji, płynąca przez teren departamentów Isère i Drôme, stanowi lewy dopływ rzeki Isère

Wikipedia

bournemouth

[czytaj: bornmyf] miasto w Anglii nad kanałem La Manche

SJP.pl

Bournemouth (wym. /ˈbɔːnməθ/) – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Dorset, w dystrykcie (unitary authority) Bournemouth, Christchurch and Poole, położone nad kanałem La Manche. W 2021 roku miasto liczyło 196 455 mieszkańców.

Wikipedia

bournonit

stalowoszary minerał, siarczek ołowiu, miedzi i antymonu; burnonit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarkosoli;

Wiktionary

Bournonit – minerał z gromady siarkosoli, rzadki, rozpowszechniony tylko w niektórych regionach ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego mineraloga J. L. de Bournona (1751-1825), który jako pierwszy zidentyfikował ten minerał.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) burnonit

Wiktionary

bourrée

[czytaj: buRE] starofrancuski taniec ludowy w szybkim tempie; muzyka do tego tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

(1.1) choreogr. starofrancuski taniec ludowy;

(1.2) muz. forma muzyczna oparta na tańcu bourrée (1.1);

Wiktionary

- bourrée – forma muzyczna

- bourrée – taniec ludowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Utwór ten jest muzyczną formą taneczną opartą na tańcu bourrée.

Wiktionary

bourvil

[czytaj: burWIL] francuski aktor filmowy

SJP.pl

Bourvil, właśc. André Robert Raimbourg (ur. 27 lipca 1917 w Prétot-Vicquemare, zm. 23 września 1970 w Paryżu) – francuski aktor i piosenkarz.

Wikipedia

bouszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim;

Wiktionary

Bouszów (ukr. Бовшів) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, nad Gniłą Lipą.

W II Rzeczypospolitej w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego. W lutym 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 14 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bouszowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Bohuszów

Wiktionary

boutade

[czytaj: buTAD] z francuskiego: wybryk, kaprys, dowcip

SJP.pl

boutique

[czytaj: buTIK] mały sklep detaliczny, przeważnie z odzieżą oraz galanterią; butik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. niewielki sklep z galanterią, odzieżą i kosmetykami

Wiktionary

Butik (z franc. boutique) – niewielki sklep stacjonarny lub internetowy z modną lub ekskluzywną odzieżą bądź galanterią. Często sprzedający produkty jednej marki, w szczególności jednego projektanta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłam tę bluzkę w boutique’u na Francuskiej.

(1.1) Kosmetyków tej klasy nie kupisz w boutique’ach, nawet tych najlepszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sklepik

Wiktionary

bowden

[czytaj: bołdn] nazwisko

SJP.pl

Miasta w Wielkiej Brytanii:

- Bowden – miejscowość w Anglia, w hrabstwie Devon

- Bowden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Dorset

Miasta w USA:

- Bowden – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Randolph

Wikipedia

bowenit

minerał, odmiana serpentynitu, stosowany jako kamień dekoracyjny

SJP.pl

bowie

Miejscowości w USA:

- Bowie – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Cochise

- Bowie – miasto w stanie Maryland, w hrabstwie Prince George’s

- Bowie – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Montague

Gminy w USA:

- Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Chicot

- Bowie (ang. Bowie Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha

Wikipedia

bowiem

spójnik przyłączający zdania, w których wyrażamy przyczynę czegoś lub w których wyjaśniamy, uzasadniamy coś

SJP.pl

spójnik

(1.1) książk. spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był to najdłuższy etap, jechali bowiem z małą tylko przerwą przez godzin osiemnaście.

(1.1) Nic nie odpowiedziałem marynarzowi, jeno spojrzałem na kapitana, czekając, co powie. Czułem bowiem, że marynarz spogląda na mnie podejrzliwie.

(1.1) Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, bowiem ja, Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔvʲjɛ̃m, AS: bovʹi ̯ẽm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bo, dlatego że, gdyż, ponieważ, przest. albowiem, przest. jako że

Wiktionary

bowiemby

spójnik "bowiem" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

bówka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. zawadiaka, obibok i drobny złodziejaszek, postać z gdańskiego folkloru miejskiego i literatury;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) bowke

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bówka (język kaszubski.) ==

wymowa. IPA|bufka.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak, zawadiaka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufka, AS: bufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bowke

Wiktionary

bowling

[czytaj: bołling] gra w kręgle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rodzaj kręgli

Wiktionary

Bowling (ang. ten-pin bowling) – rodzaj gry w kręgle. Jest to najpopularniejsza odmiana gry w kręgle. Została stworzona w oparciu o kręgle klasyczne.

W odmianie tej występuje dziesięć pinów ustawionych w trójkąt. Gracz ma za zadanie strącić je w jak najmniejszej liczbie rzutów. Aby strącić je wszystkie w pierwszym rzucie należy uderzyć kulą między pierwszy a trzeci pin (kręgiel) – w przypadku graczy praworęcznych. Między pierwszy a drugi pin dla osób leworęcznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszym klubie istnieje sekcja bowlingu sportowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔwlʲĩŋk, AS: bou̯lʹĩŋk

Wiktionary

bowlingowy

→ bowling

SJP.pl

Patrz:
bowling

bowski

nazwisko

SJP.pl

boxing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rodzaj sztuki walki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔksʲĩŋk, AS: boksʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boks mrz.

Wiktionary

boxster

samochód typu Porsche Boxster

SJP.pl

boy

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. mężczyzna, chłopiec na posyłki, do drobnych posług, pracujący w hotelu lub na statku pasażerskim

Wiktionary

Boy – debiutancki album rockowej grupy U2. Wydany został 20 października 1980, przez wytwórnię Island Records. Producentem wydawnictwa był Steve Lillywhite. Płyta była nagrywana w Windmill Lane Studios w Dublinie.

W 2003 album został sklasyfikowany na 417. miejscu listy 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone.

Wikipedia

Powiązane:

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

rzecz. boyowskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) garson, boj, chłopak

Wiktionary

boy-żeleński

[czytaj: boj-żeleński] Tadeusz Boy-Żeleński (1874-1941) - pisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny

SJP.pl

Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński, pseudonim „Boy”, znany jako Tadeusz Boy-Żeleński (ur. 21 grudnia 1874 w Warszawie, zm. 4 lipca 1941 we Lwowie) – polski tłumacz, krytyk literacki i teatralny, poeta-satyryk, kronikarz, eseista i działacz społeczny, z wykształcenia lekarz.

Wikipedia

boyd

- Boyd – klan szkocki

Osoby

- Kris Boyd – szkocki piłkarz

- Arthur Boyd – australijski malarz

- Peter Boyd – amerykański brydżysta

- William Boyd – szkocki pisarz

Miejscowości w USA:

- Boyd – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle

- Boyd – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Carbon

- Boyd – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Wise

- Boyd – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa

Wikipedia

boyé

[czytaj: boj] chłopiec hotelowy; boj

SJP.pl

boyfriend

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny

SJP.pl

Boyfriend – w języku angielskim określenie partnera, używane głównie w okresie nastoletnim; odpowiednik polskiego chłopak, rzadziej w znaczeniu przyjaciel.

Wikipedia

boyfriendy

[czytaj: bojfrend] z ang.: chłopak, partner dziewczyny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) luźne, opuszczone na biodra spodnie damskie z obniżonym krokiem, często z podwiniętymi nogawkami oraz przetarciami lub dziurami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie ma co ukrywać: boyfriendy skracają optycznie sylwetkę, dlatego najlepiej nosić je z modnymi w tym sezonie sandałkami na szpilce.

Wiktionary

boyista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. znawca twórczości i zwolennik postawy społecznej Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boyizm mrz., boyowskość ż.

:: fż. boyistka ż.

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

boyizm

ogół cech charakterystycznych dla pisarstwa Tadeusza Boya-Żeleńskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. liter. doktryna zawarta w literaturze Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boyista mos., boyistka ż., boyowskość ż.

przym. Boyowski, boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

boyle

- Boyle – klan szkocki

- Boyle – nazwisko

Osoby:

- Danny Boyle – angielski reżyser i producent filmowy

- Edward Courtney Boyle (1883-1967) – angielski admirał

- Emmet Boyle (1879-1926) – amerykański polityk, gubernator Nevady

- George Frederick Boyle (1886-1948) – amerykański pianista i kompozytor

- Joseph Boyle (1867-1923) – kanadyjski przedsiębiorca i żołnierz

- Lara Flynn Boyle (ur. 1970) – amerykańska aktorka

- Patrick O’Boyle – amerykański kardynał

- Peter Boyle (1935-2006) – aktor amerykański

- Raelene Boyle (1951) – australijska lekkoatletka, sprinterka

- Robert Boyle – chemik i fizyk brytyjski

- Prawo Boyle’a-Mariotte’a

- William Boyle (1873-1967) – brytyjski arystokrata i wojskowy, 12 hrabia Cork

Wikipedia

boyowski

charakterystyczny dla twórczości Boya-Żeleńskiego; taki, jak w dziełach Boya-Żeleńskiego

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

przym. boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

boyowsko

przysłówek

(1.1) liter. właściwie dla Boya-Żeleńskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyizm mrz., boyowskość ż.

przym. boyowski, Boyowski

Wiktionary

boyowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co boyowskie; boyowski charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boy mos., boyista mos., boyistka ż., boyizm mrz.

przym. boyowski, Boyowski

przysł. boyowsko

Wiktionary

boysband

[czytaj: bojsbend] grupa muzyczna, wokalna składająca się z kilku młodych, przystojnych mężczyzn, zwykle wyłonionych w drodze kastingu; boys band

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

Wiktionary

Boys band, in. boysband (ang. boy band, boyband) – zespół wokalny muzyki pop, składający się z młodych mężczyzn. Utwory wykonywane przez boys bandy są skierowane do nastoletniej młodzieży.

Boys bandy bywają tworzone od podstaw przez producentów wybierających kandydatów spośród młodych ludzi w czasie przesłuchań. Nazwa grupy, jak i prawa autorskie do piosenek zwykle należą do producenta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kilka czeskich boysbandów zyskało popularność na Słowacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔjzbɛ̃nt, AS: boi ̯zbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boysbandowiec mos.

przym. boysbandowy

Wiktionary

boysbandowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. członek boysbandu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. boysband m.

przym. boysbandowy

Wiktionary

boyzilian

[czytaj: bojz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, brozilian

SJP.pl

boyzylian

[czytaj: bojzylian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzilian, brozilian

SJP.pl

bożacin

Nazwa pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej Bodzęta z dodaniem sufiksu -ino. W wyniku procesów językowych wtórnie została przekształcona pod wpływem nazwy osobowej Bożęta w Bożęcin, a następnie Bożacin.

- Bożacin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo

- Bożacin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

- Bożacin − przystanek kolejowy w Bożacinie, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim

Wikipedia

bożanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Bożanka (kaszb. Bòżanka, dawniej: niem. Friedrichshuld) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa 'Bożanka, w którego skład wchodzą również Broczyna, Czarnkowo, Dretyniec, Grądki Dolne i Popielewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

bożanów

Bożanów (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Żarów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

bożątko

w mitologii słowiańskiej: dobrotliwy duszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mitsłow. demon opiekuńczy, służący ludziom u których mieszka;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg mos., Bóg mos., przebóstwienie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bożę, ubożę, uboże

Wiktionary

boźdór

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. młody chłopak

Wiktionary

bożę

baśniowa, fantastyczna istota; duszek; bożątko; bożek

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Bóg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Boże! Ależ on schudł!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bóg mos., bóg mos.

przym. boży

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Boże święty, Jezu, Jezus Maria, Matko Boska, Matko święta, mój Boże, o Boże, wielki Boże

Wiktionary

bożebor

dawne imię męskie

SJP.pl

Bożebor – staropolskie imię męskie złożone z członów Boże- ("Boga", ale pierwotnie "losu, doli, szczęścia") i -bor ("walka", "walczyć, zmagać się"). Być może oznaczało "tego, kto walczy pod opieką losu".

Bożebor imieniny obchodzi 27 kwietnia.

Wikipedia

bożec

dawniej: bożek, bóg

SJP.pl

bożeciech

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Bożeciech, Bożciech – staropolskie imię męskie, złożone z członu Boż(e)- („Bóg”, ale też „bogactwo, szczęście”) oraz -ciech („uciecha, pociecha”). Może ono oznaczać „tego, który cieszy się Bogiem”, ale też „bogactwem, szczęściem”.

Bożeciech imieniny obchodzi 21 września.

Wikipedia

bożeciecha

dawne imię żeńskie

SJP.pl

Bożeciecha – żeńska forma imienia Bożeciech. Znaczenie imienia: "ta, która jest pociechą boga".

Bożeciecha imieniny obchodzi 14 marca.

Wikipedia

bożęcin

2 miejscowości w Polsce:

- Bożęcin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce

- Bożęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

Zobacz też: Borzęcin, Borzęcin Duży, Borzęcin Mały

Wikipedia

bożeczek

dawne zdrobnienie od: bożec (bożek, bóg)

SJP.pl

bożek

bóg, bóstwo, bożyszcze;
1. w religiach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie otaczane kultem;
2. osoba lub rzecz uwielbiana w sposób przesadny i bezkrytyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

(1.2) bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot

Wiktionary

Bożek (od nazwy bóg) określenie nazewnicze zwyczajowo stosowane do:

- istot lub wizerunków przedstawiających idoli będących przedmiotem kultu religijnego

- bóstwo niższego rzędu w politeizmie

- określenia nowożytnego idola, celebryty

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wierzeniach słowiańskich Pokuć to bożek domu, obejścia i własności rolniczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɛk, AS: božek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bożość ż., bozia ż., bóg m., Bóg m., bóstwo n., bogini ż., boskość ż., bożyszcze n., Bozia ż.

przym. boski, boży, pobożny

przysł. bosko, pobożnie

wykrz. przebóg

Wiktionary

bożena

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia boż- (od „Bóg”) przyrostka zdrabniającego -ana lub -ena. Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie znam żadnej Bożeny z IV c.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃na, AS: božẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożenna ż.

:: zdrobn. Bożenka ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Bożenka

Wiktionary

bożenarodzeniowy

dawniej: bożonarodzeniowy - związany ze świętami Bożego Narodzenia

SJP.pl

bożenice

Bożenice (niem.: Bosens) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Polanów.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim. W latach 1973–76 w gminie Lejkowo.

Wikipedia

bożeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożeny lub z nią związany

SJP.pl

bożenka

zdrobnienie od: Bożena (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bożena

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pani Bożenko, jaki jest program zajęć na dzisiaj?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɛ̃ŋka, AS: božẽŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożenkowo n., Bożena ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

bożenkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko;

Wiktionary

Bożenkowo (za czasów II RP: Borzenkowo) – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W elektrowni wodnej w Bożenkowie mają wolny etat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż.

przym. bożenkowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Borzenkowo

Wiktionary

bożenkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bożenkowem, dotyczący Bożenkowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W bożenkowskiej elektrowni są dwa wolne etaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożena ż., Bożenka ż., bożenkowianin mos., bożenkowianka ż., Bożenkowo n.

Wiktionary

bożenna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Bożena – żeńskie imię pochodzenia słowiańskiego, utworzone poprzez dodanie do rdzenia boż- (od „Bóg”) przyrostka zdrabniającego -ana lub -ena. Imię to zanotowano w dawnych dokumentach w formach Bożana i Bożechna, natomiast forma Bożena była znana w języku czeskim, a w Polsce zaczęła się pojawiać regularnie dopiero w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziewczyna z drugiego piętra ma na imię Bożenna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bożena ż.

Wiktionary

bożeński

nazwisko

SJP.pl

bozia

krzyżyk, medalik lub obrazek z wizerunkiem Chrystusa lub Matki Boskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) infant. pot. Bóg

(1.2) infant. pot. święty obrazek

Wiktionary

Bozia – wieś w Rumunii, w okręgu Vaslui, w gminie Fălciu. W 2011 roku liczyła 389 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tam w górze jest Bozia. Bozia gniewa się na niegrzeczne dzieci, a grzecznym daje bułeczki, ciasteczka.

(1.2) Mając nie całe dwa lata, zabierała ją mamusia do kościoła i wskazując na ołtarz, mówiła: „Tam przed nami jest Bozia, złóż rączki i patrz tam.”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʑa, AS: boźa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg m., Bóg m., bożek m., Boziewicz m.

Wiktionary

bożkowice

Bożkowice (niem. Eckersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Olszyna. Bożkowice to niewielka wieś leżąca na północnym brzegu Kwisy, tworzącej w tym miejscu Jezioro Leśniańskie. Miejscowość znajduje się w zachodniej części Wzniesień Radoniowskich, na wysokości około 280–310 m n.p.m.

Wikipedia

boznański

nazwisko

SJP.pl

bożnica

świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; synagoga; bóżnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. bożnica.

Wiktionary

Synagoga, bożnica, bóżnica, szul (z stgr. συναγωγή synagoge – zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy; w judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbudowano tu także małą bóżnicę i ojciec mój zajął stanowisko nadrabina, kaznodziei i spowiednika, jako jedyny uczony w tej miejscowości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg mos.

przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bożnica, bóźnica

Wiktionary

bożnicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bożnicą, dotyczący bożnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bogini ż., bożnica ż.

Wiktionary

bożniczka

zdrobnienie od: bożnica (synagoga); bóżniczka

SJP.pl

bożniczny

→ bożnica; bóżniczy, bożniczy

SJP.pl

bożniczy

→ bożnica; bóżniczy, bożniczny

SJP.pl

bożniewice

- Bożniewice – wieś w woj. lubelskim, pow. lubartowskim, gm. Kock

- Bożniewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. koszalińskim, gm. Bobolice

- Bożniewice – przystanek kolejowy

Wikipedia

bożnik

1. osoba wierząca w Boga;
2. dawniej: deista

SJP.pl

bożnowice

Bożnowice (niem. Berzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice.

Wikipedia

bożocielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) stpol. związany z uroczystością Bożego Ciała, dotyczący uroczystości Bożego Ciała

Wiktionary

bożodajnia

półkrzew z rodziny bobowatych (motylkowatych)

SJP.pl

Bożodajnia (Alhagi Gagnebin) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae Giseke). Obejmuje co najmniej 8 gatunków występujących naturalnie na obszarze od basenu Morza Śródziemnego aż po Nepal.

Wikipedia

bożodrzew

ozdobne drzewo parkowe z rodziny biegunecznikowatych; ailant; ajlant; chiwian; przetrwał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych;

Wiktionary

Bożodrzew, ajlant (Ailanthus Desf.) – rodzaj roślin z rodziny biegunecznikowatych (Simarubaceae). Obejmuje 7 gatunków występujących w tropikalnej Azji i Australii. Bożodrzew gruczołowaty jest szeroko rozpowszechniony jako gatunek sadzony na terenach zieleni i wzdłuż dróg. W wielu obszarach gatunek inwazyjny, także w Polsce.

Wikipedia

bożogrobcy

zakon założony w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa

SJP.pl

- Kanonicy Regularni Grobu Bożego – rzymskokatolicki zakon kanoników, osób duchownych, istniejący do XIX wieku

- Zakon Rycerski Grobu Bożego w Jerozolimie – papieski zakon rycerski zrzeszający osoby świeckie i duchowne, posiadający osobowość prawną Państwa Watykańskiego

- Bractwo Rycerskie Bożogrobców – organizacja rekonstruktorów historycznych zarejestrowana jako stowarzyszenie w 2019 roku, mająca na celu m.in. propagowanie wiedzy historycznej na temat Chorzowa i jego okolic oraz związanej z nimi historii Zakonu Rycerzy Grobu Bożego w Jerozolimie z okresu średniowiecza

- Ortodoksyjny Zakon Obrońców Bożego Grobu – bractwo prawosławne, którego zwierzchnikiem jest prawosławny patriarcha Jerozolimy

- Straż grobowa – lokalnie stosowana nazwa honorowej formacji paramilitarnej pełniącej w kościele wartę przy symbolicznym Bożym Grobie w okresie Wielkanocy

Wikipedia

bożogrobiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego w Jerozolimie przez Gotfryda z Bouillon

(1.2) rel. mnich z prawosławnego Zakonu Obrońców Bożego Grobu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy dawnym klasztorze bożogrobców otwarto jadłodajnię dla ubogich.

(1.1) Mieszkałam przy ul. Bożogrobców przez dziesięć lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boży Grób mrz.

przym. bożogrobski

przysł. bożogrobsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miechowita

Wiktionary

bożogrobski

dotyczący zakonu założonego w średniowieczu w celu strzeżenia grobu Chrystusa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bożogrobcami, dotyczący bożogrobców

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do bożogrobców, będący ich własnością

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

przysł. bożogrobsko

Wiktionary

bożogrobsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób właściwy dla bożogrobców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bożogrobiec mos., Boży Grób mrz.

przym. bożogrobski

Wiktionary

bozon

cząstka elementarna posiadająca spin całkowity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna o całkowitym spinie;

Wiktionary

Bozony (ang. boson od nazwiska fizyka Satyendra Bose) – cząstki posiadające całkowity spin (1, 2, 3...). W świecie cząstek elementarnych odgrywają one kluczową rolę, ponieważ przenoszą oddziaływania. Większość bozonów to cząstki złożone, jednakże 12 z nich (tak zwane bozony cechowania) są cząstkami elementarnymi, niezłożonymi z mniejszych cząstek (cząstki fundamentalne).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naukowcy w CERN usilnie szukają dowodów na istnienie bozonu Higgsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔzɔ̃n, AS: bozõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bozonowy

Wiktionary

bożonarodzeniowy

związany ze świętami Bożego Narodzenia, odbywający się w czasie świąt Bożego Narodzenia; gwiazdkowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bożym Narodzeniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W radio puszczają już kawałki bożonarodzeniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɔʒɔ̃narɔd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: božõnaroʒẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Boże Narodzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwiazdkowy

Wiktionary

bozonowy

→ bozon

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z bozonem, dotyczący bozonu

Wiktionary

Patrz:
bozon
Powiązane:

rzecz. bozon mrz.

Wiktionary

bożość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest boże; cecha tych, którzy są boży

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bóg m., bożek m., bogini m., bożnica ż.

przym. boży, boski

przysł. bożo, bosko

Wiktionary

bozowski

nazwisko

SJP.pl

boży

przymiotnik od: bóg

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bogiem/Bogiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie bluźnijże, hetmanie zaporoski, na Boga i Jego najwyższą opiekę się powołując, bo zaiste gniew tylko boży i prędsze karanie na siebie ściągniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨ, AS: božy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przebóstwienie n., bozia ż., bożość ż., bóżnica ż., bóźnica ż., bożnica ż., bożyc m., Bóg m., bóg m., bogini ż., bóstwo n., bożek m.

przym. boski, pobożny, zbożny

przysł. bosko

wykrz. przebóg, Boże

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) boski

Wiktionary

bożyć

rzadko: bożyć się - przysięgać na Boga, że coś jest prawdą; zarzekać się, zaklinać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. Syn Boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twego dziela Krzciciela, Bożycze, // Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɔʒɨt͡s, AS: božyc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bogini ż., bóg mos., Bóg

przym. boży, boski, pobożny

Wiktionary

bożydar

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Bożydar (imię)

- Bożydar – pseudonim poety Edmunda Bogdanowicza

- Bożydar – herb szlachecki

Miejscowości w Polsce:

- Bożydar – osada w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Kluki

- Bożydar – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy

- Bożydar – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl

- Bożydar-Kałęczyn – jurydyka Warszawy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po nocach grał z Bożydarem w szachy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɔˈʒɨdar, AS: božydar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bogdar mos.

Wiktionary

bożydarostwo

Bożydar z małżonką; Bożydarowie

SJP.pl

bożydarowie

imię męskie

SJP.pl

bożydarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożydara lub z nim związany

SJP.pl

bożyk

nazwisko

SJP.pl

- Jerzy Bożyk – krakowski pianista i wokalista jazzowy

- Maks Bożyk – polski aktor żydowskiego pochodzenia

- Artur Bożyk – polski piłkarz

Wikipedia

bożykwiat

bożykwiat Meada - roślina ozdobna z rodziny pierwiosnkowatych

SJP.pl

Bożykwiat (Primula subgen. Auriculastrum, sect. Dodecatheon) – sekcja w obrębie rodzaju pierwiosnek Primula, dawniej rodzaj Dodecatheon w obrębie rodziny pierwiosnkowatych. Grupa obejmuje 17 gatunków występujących w Ameryce Północnej (na północ od północnego Meksyku) oraz na Dalekim Wschodzie w Rosji. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, także w Polsce, głównie bożykwiat Meada.

Wikipedia

bożymir

imię męskie

SJP.pl

Borzymir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Borzy- ("walczyć", "walka") oraz -mir ("pokój"). Mogło oznaczać "ten, który walczy o pokój".

Borzymir imieniny obchodzi 9 stycznia.

Wikipedia

bożymirostwo

Bożymir z małżonką; Bożymirowie

SJP.pl

bożymirowie

imię męskie

SJP.pl

bożymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bożymira lub z nim związany

SJP.pl

bożyszcze

idol; osoba bezgranicznie podziwiana i naśladowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. bożek pogański i/lub jego bałwan, idol

(1.2) hist. świątynia pogańska, chram

(1.3) przen. idol, osoba uwielbiana

Wiktionary

Przykłady

(1.3) W tamtej odległej epoce nasz rodak stał się bożyszczem paryżan.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bóg mos., bożek mos./mzw., Bóg mos.

wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bóstwo, duchowy ojciec, guru, idol, mistrz

Wiktionary

bożysław

imię żeńskie

SJP.pl

Borzysław – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „ten, który zdobywa sławę w boju”. Rosyjskim odpowiednikiem tego imienia jest Borisław (Борислав).

Borzysław imieniny obchodzi 19 czerwca.

Wikipedia

bożysława

imię żeńskie

SJP.pl

Borzysława – żeński odpowiednik imienia Borzysław, nienotowany w czasach staropolskich.

Borzysława imieniny obchodzi 2 sierpnia.

Wikipedia

bozzetto

[czytaj: bocceto] określenie szkicu stosowane w rzeźbie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. projekt, szkic rzeźbiarski, zwykle w małej skali lub z tanich materiałów;

Wiktionary

Bozzetto (również maquette) – trójwymiarowy szkic rzeźbiarski, powstający zazwyczaj na bazie projektu rysunkowego.

Bozzetto jest wykonywane w małej skali z wykorzystaniem miękkich i nietrwałych materiałów, takich jak glina, wosk czy gips. Często wiąże się z rozdzieleniem pracy samego artysty od pracy wykonawcy właściwej rzeźby, stąd nierzadko posiada większą wartość artystyczną od wynikowego dzieła. Jego rozwój przepadał na okres baroku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nierzadko bozzetta mają wielką wartość artystyczną.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maquette

Wiktionary

bołdak

nazwisko

SJP.pl

bołgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Wiktionary

Bołgrad (ukr. Болград, Bołhrad) – miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego.

Bołgrad leży na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bołgradzki

Wiktionary

bołszowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Wiktionary

Bołszowce, do 2012 Bolszowce (ukr. Більшівці, Bilsziwci) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim. Obok wsi przebiega ukraińska droga krajowa N09. 1926 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 2254.

Bołszowce leżą na ziemi halickiej, ok. 8 kilometrów na północ od Halicza, na błotnistej równinie w widłach rzeki Gniła Lipa i potoku Narajówka.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bołszowiecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Bułszowce, Bohuszowce

Wiktionary

bołtryk

nazwisko polskie

SJP.pl

bp

skrót od: biskup [czytany jako cały wyraz]

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. biskup

Wiktionary

- B.P. – błogosławionej pamięci – skrót na żydowskich macewach, który jest odpowiednikiem Ś.P. – świętej pamięci

- B.P. – (ang. before present) oznacza „przed teraźniejszością” – system liczenia lat

- BP – (ang. British Petroleum) – brytyjski koncern naftowy

- BP – (ang. blood pressure) – ciśnienie tętnicze krwi

- bp – (ang. base pairs) – pz, czyli pary zasad, miara długości odcinków kwasów nukleinowych

- bp – skrót słowa biskup

- BP – skrót od business plan

- BP – (lub BiP-i) – często stosowany przez skautów skrót na określenie Roberta Baden-Powella

- BP – symbol wojskowy oznaczający brygadę piechoty

- BP – skrót klubu piłkarskiego IF Brommapojkarna

- Struktura BP – krater w Libii

- Bank Pekao

- Bank Pocztowy

- Bank Polski

- Bulwar Peryferyjny (fr. Boulevard périphérique) – pierścień drogowy wokół Paryża

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ks. bp Edmund Nowicki wyznaczył do tej pracy ks. Andrzeja Rurarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiskup, AS: bʹiskup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biskup mos., biskupa ż.

Wiktionary

bp.

skrót od: błogosławionej pamięci

SJP.pl

skrót

(1.1) = błogosławionej pamięci

Wiktionary

bpbm

skrót od: Biuro Projektów Budownictwa Miejskiego

SJP.pl

bph

skrót od: Bank Przemysłowo-Handlowy

SJP.pl

bpnmsp

skrót od: bardzo przepraszam, nie mogłem się powstrzymać; PNMSP

SJP.pl

bpp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = wojsk. eufem. biedna pierdolona (pieprzona) piechota; pejoratywne określenie na marne piesze wojsko o słabym morale

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na szczęście widok 30 ton pancerza to było zbyt wiele dla BPP, która szybko odsunęła się, dając wolny przejazd mojemu czołgowi i reszcie kompanii (…)

(1.1) Poza oryginalnym korpusem z Sachalina, do którego trafia się zapewne w drodze najwyższego wyróżnienia, na Izium popchnięto też Czernihowską Dywizję Powietrzno-Desantową. Raczej nie po to, by się gdzieś desantowała; ma uchodzić za zwykłą piechotę. BPP, jak pisał Andrzej Sapkowski (…)

Wiktionary

bps

skrót od: bit per second - bit na sekundę

SJP.pl

- Bps – Bit na sekundę

- BPS – Bank Polskiej Spółdzielczości

- BPS – Brygada Pracy Socjalistycznej

- BPS22 – muzeum sztuki w Belgii

Wikipedia

bpstwo

biskupstwo

SJP.pl

skrót

(1.1) = biskupstwo

Wiktionary

bq

symbol bekerela, jednostki aktywności światła w układzie SI

SJP.pl

Bekerel, Bq – jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Próbka ma aktywność 1 Bq, gdy zachodzi w niej jeden rozpad promieniotwórczy na sekundę. Na przykład, jeśli jądra atomowe danego ciała emitują 1000 cząstek alfa na sekundę wskutek rozpadów alfa (i jednemu rozpadowi odpowiada emisja jednej cząstki alfa oraz nie zachodzą inne rodzaje rozpadów), to aktywność tego ciała jest równa 1000 Bq, czyli 1 kBq.

Wikipedia

br

symbol bromu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Wikipedia

br.

skrót od: bieżącego roku

SJP.pl

skrót

(1.1) = bieżącego roku

(1.2) = brat (zakonny)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszego lutego br. nastąpiła zmiana warunków ubiegania się o stypendium.

(1.2) Do udziału zgłoszono br. Ludwika z prowincji katowickiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ ˈrɔku, AS: bʹi ̯ežõncego roku

Wiktionary

Powiązane:

(1.2) brat mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rb., r.b.

Wiktionary

brabancja

kraina historyczna w zachodniej Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

Wiktionary

Belgia:

- Brabancja – dawna prowincja

- Brabancja Flamandzka – prowincja w Regionie Flamandzkim

- Brabancja Południowa – dawna nazwa prowincji Brabancja

- Brabancja Walońska – prowincja w Regionie Walońskim

Niderlandy:

- Brabancja Północna – prowincja

Inne:

- Brabancja – kraina historyczna w zachodniej Europie

Zobacz też:

- Księstwo Brabancji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koronki z Brabancji wymienione zostały w „Panu Tadeuszu”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brabant mzw./mrz., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

brabancki

przymiotnik od: Brabancja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brabant mzw./mrz., Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

Wiktionary

brabanson

koń używany do prac w rolnictwie i do ciężkiego transportu; belg

SJP.pl

brabansona

narodowy hymn belgijski

SJP.pl

Wikipedia

brabant

1. belgijska rasa kur;
2. tuja brabant - gatunek drzewa z rodziny cyprysowatych; żywotnik zachodni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hipol. jeźdz. koń rasy belgijskiej;

(1.2) zootechn. rasa kur;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ogrod. bot. odmiana tui

Wiktionary

Antarktyda:

- Brabant Island – wyspa

Belgia:

- Brabant – niderlandzka, francuska i niemiecka nazwa dawnej prowincji Brabancja

- Brabant flamand – francuska nazwa prowincji Brabancja Flamandzka

- Brabant wallon – francuska nazwa prowincji Brabancja Walońska

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaprzągł dereszowatego brabanta i zaczął orać.

(1.2) Chłopka sypnęła ziarek swoim brabantom i znowu schowała się w chałupie.

(2.1) Ogrodnik wiedział, że walcowate brabanty nie brązowieją na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brabancja ż., Brabantczyk mos., Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) belg

(1.2) brabant zagrodowy

Wiktionary

brabantczyk

rasa małych psów belgijskich; gryfonik brabancki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brabancji

Wiktionary

Brabantczyk – rasa psów należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji małych psów belgijskich. Znajduje się w podsekcji brabantczyków. Typ dogowaty. Według FCI nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Brabancja ż.

:: fż. Brabantka ż.

przym. brabancki

Wiktionary

brabantka

mieszkanka Brabancji (krainy historycznej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brabancji

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Brabancja ż.

:: fm. Brabantczyk mos.

przym. brabancki

Wiktionary

brać

1. ujmować, chwytać;
2. obejmować w posiadanie;
3. zabierać coś siłą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wziąć)

(1.1) chwytać coś ręką, unosić coś

(1.2) pot. przekraczać, mijać coś

(1.3) korzystać z czegoś

(1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

(1.5) zobowiązywać się do czegoś

(1.6) chwytać, łapać, zniewalać

(1.7) rozumieć, przyjmować coś

(1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności

(1.9) pot. wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym

(1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś

(1.11) zażywać coś

(1.12) kupić lub wynająć coś

(1.13) posiąść kogoś w sensie seksualnym

(1.14) uważać, postrzegać

(1.15) pot. przyjmować korzyści majątkowe

(1.16) daw. środ. polit. aresztować

czasownik zwrotny niedokonany brać się (dk. wziąć się)

(2.1) rozpoczynać jakąś czynność

(2.2) chwytać siebie wzajemnie

(2.3) zmagać się z czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) bractwo, grupa ludzi dobrze się znających

Wiktionary

Brač (wł. Brazza) – chorwacka górzysta wyspa przybrzeżna na Adriatyku, należąca do środkowej Dalmacji. Powierzchnia 395,44 km²; długość wybrzeża 180,61 km; ludność 14 tys. Od lądu stałego oddziela wyspę cieśnina o szerokości 5–12 km. Najwyższy punkt wyspy to Vidova Gora (778 m n.p.m.). Największa miejscowość wyspy to Supetar. Inne miejscowości: Pučišća, Sumartin, Sutivan, Selca, Škrip, Bol, Blaca, Milna. Wyspa sąsiaduje z wyspą Šolta. Dopłynąć do wyspy można promami Jadrolinija oraz Split Tours. Promy pływają z: Supetaru do Splitu, oraz z Sumartinu do Makarskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.

(1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.

(1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.

(1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!

(1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.

(1.6) Nie brać jeńców!

(1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.

(1.8) Weź, skończmy już z tym!

(1.9) Weźcie zamknijcie drzwi!

(1.10) Weźmy kurs z wiatrem.

(1.11) Panie doktorze, jestem już zdrowy i nie biorę już leków.

(1.12) Mimo niskiego standardu, zdecydowałem się brać to mieszkanie.

(1.13) Chłopaki, mówię wam, brałem tę laskę dziś dwa razy.

(1.14) Bierzesz mnie za kogoś, kim nie jestem.

(2.1) Niechętnie brał się do roboty.

(3.1) Rycerz został przyjęty do braci joannitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat͡ɕ, AS: brać

Wiktionary

Powiązane:

(1) czas. brać się, dobierać / dobrać, nabierać / nabrać, pobierać / pobrać, wybierać / wybrać, zabierać / zabrać

(3.1) rzecz. brat

Wiktionary

Synonimy:

(1.5) podejmować się

(3.1) bractwo

Wiktionary

bracero

[czytaj: braSEro] kontraktowy robotnik meksykański, pracujący zwykle w USA

SJP.pl

brach

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. poufale o koledze

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. lm. od: ber

Wiktionary

Brach – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 188 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Brach plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 331.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Elo, ziomuś! – Siemasz, brachu!

(1.1) Mój brach to równy gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brax, AS: braχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brachol mos., bracholek mos.

wykrz. brachu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyjaciel, kumpel, kompan, towarzysz, kolega; przest. kamrat; daw. kumoter

Wiktionary

brachaczek

nazwisko

SJP.pl

brachiacja

nadrzewny sposób poruszania się niektórych gatunków małp

SJP.pl

Brachiacja (gr. brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – sposób poruszania się w koronach drzew charakterystyczny dla niektórych gatunków małp. Polega na przemieszczaniu się z gałęzi na gałąź przy pomocy rąk i nóg w pozycji zwisu. Czynność tę ułatwia wahadłowe kołysanie ciałem. Do poruszania się tym sposobem przystosowane są jedynie te małpy, które mają silnie wykształcone kończyny górne i obręcz barkową, tj.: gibbony, orangutany, a także czepiaki i bonobo.

Wikipedia

brachiodontyzm

u większości ssaków: zęby o stosunkowo niskiej koronie

SJP.pl

Brachiodontyzm – w klasyfikacji uzębienia ssaków oznacza zęby o stosunkowo ograniczonym procesie wzrostu, niskiej i szerokiej koronie. Występuje u większości ssaków. Przeciwieństwem jest uzębienie hypsodontyczne.

Wikipedia

brachiopod

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. morski bezkręgowiec, podobny z wyglądu do małży

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odkrycie nowych skamieniałości brachiopodów wzbogaciło naszą wiedzę o prehistorii.

(1.1) W muzeum jest unikatowy okaz brachiopoda.

(1.1) Współczesne brachiopody żyją głównie na dużych głębokościach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈxʲjɔpɔt, AS: braχʹi ̯opot

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ramienionóg

Wiktionary

brachiopody

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

SJP.pl

brachiozaur

dinozaur z grupy zauropodów, największe zwierzę żyjące kiedykolwiek na Ziemi (niemal 13 metrów wysokości i 80 ton wagi), roślinożerny gigant o ostrych zębach, długiej szyi, czworonożnym chodzie, potrzebujący ciągle jeść, aby zaopatrzyć ciało w energię (pochłaniał 300-400 kg roślin dziennie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Brachiosaurus|Riggs|ref=tak., rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

Wiktionary

Brachiozaur (Brachiosaurus) – rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów (Brachiosauridae), o „żyrafiej” szyi i sylwetce. Jeden z największych i najbardziej znanych roślinożernych dinozaurów.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Jak inne zauropody brachiozaury żywiły się roślinami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brachiosaurus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brachiosaurus

Wiktionary

brachistochrona

krzywa, po której czas staczania się masy punktowej od punktu A do punktu B pod wpływem stałej siły ciężkości jest najkrótszy

SJP.pl

Brachistochrona, krzywa najkrótszego spadku (gr. βραχιστoς brachistos – „najkrótszy” + χρovoς chronos – „czas”) – krzywa, po której masa punktowa pod wpływem stałej siły (siły ciężkości) stacza się w możliwie najkrótszym czasie. Brachistochrona jest fragmentem cykloidy.

Wikipedia

brachman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bramin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxmãn, AS: braχmãn

Wiktionary

brachmański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Brachmański – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm

- Piotr Brachmański – polski żużlowiec

- Zygmunt Brachmański – polski rzeźbiarz i medalier

Wikipedia

brąchnowo

Brąchnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łubianka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 551 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Łubianka.

Wikipedia

brachol

potocznie: brat; braciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieszkam z bracholem i siorą.

(1.1) Każdej zimy ligaliśmy się z bracholem na ligawie za domem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraxɔl, AS: braχol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., bratek mos./mrz., braciszek mos., bratowa ż.

:: zdrobn. bracholek m.

Wiktionary

brachu

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. W. od brach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie będziemy sobie żałować, brachu!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brach mos., brachol mos., bracholek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bracie

Wiktionary

brachycefal

człowiek odznaczający się krótkogłowością; krótkogłowiec

SJP.pl

brachycefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachykefalia

SJP.pl

Brachycefalia (pochodzi od starogreckiego βραχύς, „krótki” i κεφαλή, „głowa”) – kształt czaszki krótszej niż przeciętna u danego gatunku. Jest postrzegana jako cecha pożądana pod względem estetycznym u niektórych udomowionych ras psów i kotów, zwłaszcza u mopsów i persów.

Wikipedia

brachycefaliczny

→ brachycefalia

SJP.pl

Patrz:
brachycefalia

brachycefalizacja

proces skracania się długości głowy ludzkiej i zmiany jej kształtu na zaokrąglony, ujawniająca się u schyłku paleolitu

SJP.pl

brachygrafia

Brachygrafia (gr. brachýs „krótki”, grapho „pisać”) – jedna z nauk pomocniczych historii, będąca działem paleografii. Zajmuje się badaniem i rozszyfrowywaniem skrótów. Szczególnie istotna dla historyków mediewistów (w średniowiecznej łacinie i grece bardzo często używano skrótów w piśmie). W szerszym znaczeniu brachygrafię można rozumieć jako naukę o skrótach, bądź zdolność do posługiwania się skrótami w piśmie.

Wikipedia

brachykefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachycefalia

SJP.pl

brachykolon

wiersz składający się wyłącznie z wyrazów jednosylabowych

SJP.pl

brachylogia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

Wiktionary

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadmierne stosowanie brachylogii doprowadzało do zaciemnienia sensu wypowiedzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨˈlɔɟja, AS: braχyloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brewilokwencja, brevitas

Wiktionary

brachyrofus

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, kumnoria

SJP.pl

brachysynklina

Brachysynklina (Brachyfałd) (geol.) – synklina, której szerokość w przybliżeniu odpowiada długości.

Krótki fałd wygięty w dwie strony w kierunkach prostopadłych do siebie, którego szerokość jest nieco mniejsza od długości. Warstwy skalne fałdu (brachysynkliny) nachylone są w kierunku środka niecki.

Wikipedia

brachyterapia

metoda leczenia nowotworów złośliwych, polegająca na umieszczeniu źródła promieniotwórczego (lub układu źródeł) bezpośrednio w guzie lub w jamie ciała w jego okolicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. technika leczenia w radioterapii;

Wiktionary

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxɨtɛˈrapʲja, AS: braχyterapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) terapia kontaktowa

Wiktionary

bracia

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(1.1) M. i W. lm. od: brat

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(2.1) stpol. bracia (1.1)

Wiktionary

- bracia – nazwa jednej z podstawowych relacji rodzinnych

- bracia zakonni, bracia mnisi – grupa mężczyzn żyjących według wspólnej reguły religijnej

- Bracia – dzieło Terencjusza

- Bracia – powieść Karola Bunscha

- Bracia – powieść Da Chena

- bracia (cz. bratříci) – samodzielne oddziały złożone z byłych bojowników husyckich działające w latach 1445–1467 na terenie dzisiejszej Słowacji, Moraw, północnej Austrii i południowej Polski.

Wikipedia

braciak

potocznie: brat; brachol

SJP.pl

bracianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat stryjeczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕãnɛk, AS: braćãnek

Wiktionary

bracianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bratanica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bracieniec m., braciszek m., brat m., braterstwo n., bratowa ż.

przym. braterski

czas. bratać się, zbratać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bratanica, stpol. nieściora

Wiktionary

bracie

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. Ms. i W. od brat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bracie, wyduś to z siebie! Tak trzeba!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. brachu

Wiktionary

bracieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat

(1.2) stpol. bratanek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: braćė̃ńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bracianka m./ż.

Wiktionary

braciszek

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: brat

(1.2) mały, niedorosły brat

(1.3) pot. poufale o bracie zakonnym

Wiktionary

- Braciszek – amerykański film niemy z 1927 roku

- Braciszek – radziecki film niemy z 1927 roku

- Braciszek – polski film z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mikołaj z niecierpliwością czekał na swojego braciszka.

(1.3) Ubodzy podziękowali braciszkowi, który ich obdarował talerzem zupy i pajdą chleba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈt͡ɕiʃɛk, AS: braćišek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bracianka m./ż., brat m., braciak m., bracki m., bratowa ż., bratek m., brachol m., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., braterstwo n., brać ż., bratniak m., rozbrat m., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braciak m., bratanie n., zbratanie n.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

przysł. bratnio

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) braciak, bracki, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio, bratek

Wiktionary

braciszewo

Braciszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. We wsi dwór z przełomu XIX/XX w.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

braciszku

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

braciszów

Braciszów (cz. Vratišovy, niem. Bratsch) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Miejscowość położona jest w Górach Opawskich na pograniczu z Płaskowyżem Głubczyckim.

Miejscowość znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre – Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia

brack

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą;

Wiktionary

Brack (ros. Братск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bracczanin mos., bracczanka ż.

przym. bracki

Wiktionary

bracket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. uchwyt do mocowania lampy błyskowej pozwalający na ustawienie lampy w innym położeniu i większej odległości w stosunku do osi obiektywu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brackety pomagają uniknąć problemu brzydkiego cienia przy zdjęciach pionowych robionych z lampą błyskową. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bracketing m.

Wiktionary

bracketing

[czytaj: braketing] metoda fotograficzna polegająca na kilkukrotnym naświetlaniu tego samego obrazu ze zmianą parametrów ekspozycji, stosowana w celu uzyskania optymalnego naświetlenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. technika polegająca na fotografowaniu tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia, czasem także z różną ostrością lub balansem bieli

Wiktionary

Autobracketing (skr. AEB od ang. Auto Exposure Bracketing) często także nazywana tylko "Bracketing" – funkcja współczesnych aparatów fotograficznych polegająca na automatycznej ekspozycji kilku sąsiednich klatek filmu z lekko zmienionymi parametrami – od lekkiego niedoświetlenia do lekkiego prześwietlenia, przy czym za parametr średni można przyjąć wskazania światłomierza lub wyczucie fotografa. Funkcja ta jest możliwa w aparatach z automatycznym przesuwem filmu, ilość zdjęć może wynosić trzy lub więcej (nawet do dziewięciu), a typowa różnica kolejnych naświetleń wynosi 1/3 stopnia EV.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Współczesne lustrzanki dysponują automatycznymi funkcjami bracketingu i potrafią wykonywać całe serie ekspozycji o czasach naświetlania dłuższych i krótszych od tego wyznaczonego automatycznie. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bracket mrz.

Wiktionary

bracki

przestarzałe: dotyczący bractwa, związany z bractwem

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy i relacyjny

(1.1) przest. związany z bractwem, dotyczący bractwa, należący do bractwa

(1.2) daw. związany z bratem, dotyczący brata, należący do brata

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z Brackiem, dotyczący Bracka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡sʲci, AS: bracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz.

(2.1)

:: rzecz. Brack mrz.

Wiktionary

bractwo

1. krąg współtowarzyszy; kompania, towarzystwo, brać;
2. świecki związek wiernych, mający konkretne cele, np. bractwo pokutne;
3. dawniej: związek, organizacja, stowarzyszenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. grono znających się osób

(1.2) rel. świeckie stowarzyszenie wiernych o konkretnych celach

(1.3) daw. związek osób konkretnego zawodu lub zainteresowania

Wiktionary

- Bractwo religijne

- Bractwo Różańcowe

- Bractwo (cerkiew)

- Bractwo (partia)

- Bractwo (powieść) (ang: The Brethren) – powieść Johna Grishama

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Bractwo rycerskie z Niemiec przybyło na turniej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat mos., braciszek mos., bratanek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanie n.

czas. zbratać, bratać

przym. braterski, bratni

wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) towarzystwo

(1.2-3) konfraternia

Wiktionary

braczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrat͡ʃaʃ, AS: bračaš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brakarz

Wiktionary

braczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brak m.

Wiktionary

bracław

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Wiktionary

Bracław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, broslew) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 mieszkańców. Ośrodek przemysłu lniarskiego, spożywczego i materiałów budowlanych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bracławszczyzna ż.

przym. bracławski

Wiktionary

bracławski

→ Bracław

SJP.pl

Patrz:
Bracław

brad

- Brad − zespół rockowy

W Rumunii

- Brad − miasto

- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Filipeni

- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Negri

- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Berești-Bistrița

Wikipedia

bradbury

Osoby

- Lee Bradbury (ur. 1975) – piłkarz angielski

- Malcolm Bradbury (1932-2000) – angielski powieściopisarz, scenarzysta filmowy

- Ray Bradbury (1920-2012) – pisarz science fiction

- Rosamund Bradbury (ur. 1988) – brytyjska wioślarka

- Steven Bradbury (ur. 1973) – australijski łyżwiarz szybki

Miejscowości w USA

- Bradbury – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles

Gminy w USA

- Bradbury (ang. Bradbury Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mille Lacs

Wikipedia

bradecki

nazwisko

SJP.pl

brades

faktyczna stolica Montserratu (siedziba rządu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, faktyczna stolica Montserratu, brytyjskiego terytorium zależnego położonego w archipelagu Małych Antyli;

Wiktionary

Brades również Brades Estate – faktyczna stolica Montserratu (oficjalnie stolicą jest zniszczone przez wybuch wulkanu Soufrière Hills miasto Plymouth).

Położone jest w północno-zachodniej części wyspy.

Liczy obecnie około 1000 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|Brades.

uwagi.

tłumaczenia.

* szwedzki: (1.1) Brades n.

źródła.

== Brades (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Brades (stolica Montserrratu)

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

Wiktionary

bradford

[czytaj: bredford] miasto w Anglii

SJP.pl

Bradford – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, położone w hrabstwie ceremonialnym i metropolitalnym West Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym City of Bradford, około 26 km na zachód od Leeds. W 2021 roku miasto liczyło 546 976 mieszkańców.

W pobliżu funkcjonuje międzynarodowy port lotniczy Leeds/Bradford.

Wikipedia

bradfordzki

→ Bradford

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bradfordem, dotyczący Bradfordu (miasta w Wielkiej Brytanii)

Wiktionary

Patrz:
Bradford
Powiązane:

rzecz. Bradford mrz.

Wiktionary

bradgelina

[czytaj: braddżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Brangelina

SJP.pl

bradiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; brodiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

bradiażyć

dawniej: wieść hulaszczy tryb życia; bradziażyć (się)

SJP.pl

bradley

Miejscowości w USA:

- Bradley – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette

- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey

- Bradley – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot

- Bradley – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kankakee

- Bradley – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady

- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood

- Bradley – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clark

- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh

- Bradley – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln

Wikipedia

bradykardia

spowolnienie skurczów serca poniżej 60 na minutę; rzadkoskurcz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

Wiktionary

Bradykardia (łac. bradycardia) – stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej 60 razy na minutę (według Konturka). Leczenia wymaga tylko bradykardia objawowa, tzn. powodująca np. omdlenia, utraty przytomności itp. Bradykardia może prowadzić do asystolii.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) bradykardia fizjologiczna • bradykardia odruchowy • bradykardia zatokowa

synonimy.

(1.1) rzadkoskurcz

antonimy.

(1.1) częstoskurcz, tachykardia

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|βραδύς. (bradýs) → powolny + etym|gr|καρδία. (kardía) → serce

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bradycardia

* hiszpański: (1.1) bradicardia ż.

* nowogrecki: (1.1) βραδυκαρδία ż.

* słowacki: (1.1) bradykardia ż.

* włoski: (1.1) bradicardia ż.

źródła.

== bradykardia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rzadkoskurcz, bradykardia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbradɨˈkardʲja, AS: bradykardʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzadkoskurcz

Wiktionary

bradykinezja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. spowolnienie ruchowe często towarzyszące chorobom układu nerwowego, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu;

Wiktionary

Bradykinezja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = powolny + κίνηση = ruchy) to inaczej spowolnienie ruchowe, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu. Często towarzyszy chorobom układu nerwowego, np. chorobie Parkinsona (w fazie wczesnej). Bradykinezja może pogłębiać się z czasem i stopniowo przekształcać w akinezję.

Wikipedia

bradykinina

hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku oraz przy nadmiernym wydzielaniu innych substancji organicznych zawierających proteazę - receptor bólowy uszkodzonych tkanek, powodujący także miejscowe podwyższenie ciśnienia krwi przez rozszerzenie naczyń krwionośnych

SJP.pl

Wikipedia

bradytelia

powolne tempo ewolucji szczepów, np. małżów, ryb trzonopłetwych

SJP.pl

bradziaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, brodiaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

Wikipedia

bradziażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bradziażyć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bradziażyć

Wiktionary

bradziażyć

dawniej: włóczyć się po lokalach, spelunkach, prowadzić hulaszcze życie; łajdaczyć się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wiecznie włóczyć się po knajpach, spelunach, żyć hulaszczo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈd͡ʑaʒɨt͡ɕ, AS: braʒ́ažyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bradziażenie n.

Wiktionary

brafiterski

związany z profesjonalnym dobieraniem biustonoszy; brafitterski

SJP.pl

brafitter

specjalista w zakresie doboru biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brafitting mrz.

:: fż. brafitterka ż.

Wiktionary

brafitterka

[czytaj: brafiterka] specjalistka w zakresie doboru biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w zakresie doboru właściwego biustonosza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wyobrażam sobie w roli brafitterki kobiety, która ma trudności z nawiązywaniem kontaktów, jest introwertyczna, bardzo nieśmiała – lub przeciwnie – agresywna i zawsze przekonana o swojej racji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brafitter mos., brafitting mrz.

przym. brafitterski, brafittingowy

Wiktionary

brafitterski

→ brafitter [czytaj: brafiterski]; brafiterski

SJP.pl

brafitting

[czytaj: brafiting] profesjonalne dobieranie biustonoszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuka indywidualnego dobierania biustonosza

Wiktionary

Brafitting – metodologia i technika dobierania biustonoszy oraz artykułów bieliźnianych mających konstrukcję podobną do biustonosza, np. basque, uwzględniając warunki anatomiczne oraz osobiste preferencje i aktywność klientki lub klienta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na adeptkę brafittingu czeka wiele „pułapek”, a więc idealnie by było, gdyby na początku mogła pracować pod okiem doświadczonej brafitterki – to jednak na razie pozostaje w sferze marzeń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brafitterka ż., brafitter m.

przym. brafittingowy, brafitterski

Wiktionary

braford

rasa bydła pochodząca z krzyżowania ras brahman i hereford

SJP.pl

braga

miasto w Portugalii

SJP.pl

Braga – miasto i gmina, stolica północno-zachodniego dystryktu Braga i historycznej krainy Minho. Dystrykt Braga liczyła 201 583 mieszkańców (w 2023 r.), stanowi siódmą co do wielkości gminę w Portugalii pod względem liczby ludności.

Braga jest miastem centralnym Wielkiej Aglomeracji Minho (port. Grande Área Metropolitana do Minho), która liczy ponad 800 tys. mieszkańców. W mieście znajduje się stacja kolejowa Braga.

Wikipedia

brągoszewski

nazwisko

SJP.pl

braha

ciekły produkt uboczny powstający przy produkcji spirytusu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wywar pozostały po pędzeniu wódki, służący za pokarm dla trzody i bydła

Wiktionary

Braha (ukr. Брага) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim. W 2001 roku liczyła 175 mieszkańców.

Miejscowość leży na prawym brzegu Dniestru, naprzeciw twierdzy chocimskiej.

Wikipedia

brahe

[czytaj: BRA-e] nazwisko

SJP.pl

- Tycho Brahe – duński astronom

- Per Brahe starszy

- Per Brahe – gubernator Turku

- Brahe – trzecia planeta układu Copernicus (55 Cancri)

Wikipedia

brahma

rasa dużych kur pochodzących z Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. mit. w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;

Wiktionary

Brahma (dewanagari ब्रह्मा, tamil. பிரம்மா) – w hinduizmie wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trimurti. W każdym z niezliczonej ilości wszechświatów, stwarzanych przez Mahawisznu Brahma jest pierwszą, śmiertelną, żywą istotą, zrodzoną z formy virat – kwiatu lotosu wyrastającego z jeziora umiejscowionego w pępku Garbhodakaśaji Wisznu, stąd bierze się jego inne imię Aja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brahma jest najczęściej przedstawiany z czterema głowami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrama, AS: brama

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) nie myl z: Brahman

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brahma

* asamski: (1.1) ব্ৰহ্মা

* hindi: (1.1) ब्रह्मा m.

* khmerski: (1.1) ព្រះព្រហ្ម

* sanskryt: (1.1) ख

* słowacki: (1.1) Brahma m.

* tajski: (1.1) พระพรหม

* tamilski: (1.1) பிரம்மா

* tybetański: (1.1) ཚངས་པ

źródła.

== Brahma (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) rel. Brahma

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brahman

przestarzale: członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, bramin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. filoz. (w filozofii indyjskiej i hinduizmie) transcendentny, wieczny aspekt Absolutu, bezosobowa najwyższa niedwoista istność, pierwotne źródło i ostateczny cel wszystkich istnień, nie będący obiektem kultu religijnego, lecz medytacji i wiedzy

Wiktionary

Brahman (sanskryt ब्रह्मन्) – w hinduizmie to absolut, najwyższy, osobowy, posiadający cechę wieczności (sat). Upaniszady wyjaśniają szerzej pojęcie Brahmana. W Bhagawadgicie wspomniany jako najwyższa postać, zniszczalna. W wedancie określenie wskazujące na Absolutną Rzeczywistość.

Wikipedia

brahmana

święte pismo indyjskie z IX-VI wieku p.n.e., poświęcone nauczaniu braminów wykonywania rytuałów wedyjskich

SJP.pl

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

Wikipedia

brahmanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; bramanizm, braminizm

SJP.pl

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

Wikipedia

brahmany

teksty napisane prozą, pierwsza warstwa Wed z komentarzami do mantr i opisami ceremonii ofiarnych

SJP.pl

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

Wikipedia

brahmaputra

rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu;

Wiktionary

Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbraxmaˈputra, AS: braχmaputra

Wiktionary

brahmsowski

[czytaj: bramsowski] taki jak u Brahmsa, charakterystyczny dla utworów Brahmsa

SJP.pl

brahmsowy

[czytaj: bramsowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Brahmsa lub z nim związany

SJP.pl

braille

[czytaj: brejl, brajl] nazwisko, np. Louis Braille (1809-1852); Francuz, twórca alfabetu dla niewidomych

SJP.pl

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

Wikipedia

brailski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braiłą, dotyczący Braiły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braiła ż.

Wiktionary

braiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

(1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii (Wołoszczyzna);

Wiktionary

Braiła (rum. Brăila) – miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła, nad brzegiem Dunaju. Według danych z 2002 r. liczy 216 292 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. brailski

Wiktionary

brajan

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, Brajanek, brajanek, Pioter, pioter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przypomniałeś Brajanowi o dentyście?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Brajanek m.

Wiktionary

brajanek

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, brajan, Brajanek, Pioter, pioter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brajan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyjechała ciocia z Gdańska razem ze swoim pięcioletnim Brajankiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brajan mos.

Wiktionary

brajdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brat, braciak, bratniak, braciszek, brachol

Wiktionary

brajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. dawna potrawa na bazie rozgotowanych ziaren, pierwotnie prosa, później pszenicy, jęczmienia, orkiszu lub żyta z różnymi dodatkami

Wiktionary

brajl

alfabet dla niewidomych, odczytywany za pomocą dotyku

SJP.pl

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

Wikipedia

brajlować

potocznie: używać alfabetu Braille'a

SJP.pl

brajlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posługiwanie się alfabetem Braille’a

Wiktionary

Powiązane:

czas. brajlować

Wiktionary

brajlowski

→ brajl

SJP.pl

Patrz:
brajl

brajter

nazwisko

SJP.pl

brajtszwanc

skórka futerkowa z niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych, używana do wyrobu cennych futer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) skóra na futro z jagnięcia karakuła urodzonego przedwcześnie lub niedonoszonego

(1.2) brajtszwance → futro z brajtszwanców (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrajṭʃfãnt͡s, AS: brai ̯ṭšfãnc

Wiktionary

brajtszwance

cenne futro ze skór niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych

SJP.pl

brajtszwancowy

dotyczący brajtszwanca

SJP.pl

brajłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Wiktionary

Brajłów (ukr. Браїлів, Brajiliw) – osiedle na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim, w hromadzie Żmerynka, przy ujściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku liczyło ok. 4,6 tys. mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Brajłów, położona na linii Odessa – Kijów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. brajłowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Brahiłów, Braiłów

Wiktionary

brak

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt nieistnienia czegoś

(1.2) defekt, wada, usterka

wyraz predykatywny

(2.1) gw-pl|okolice Krasnojarska. trzeba

Wiktionary

- Brak – polski zespół muzyczny

- Brak – album muzyczny zespołu Brak

- Brak – czeski film z 2002 roku, reż. Karel Spěváček

- Brak (Mancanza) – włoski film z 2011 roku, reż. Stefano Odoardi

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brak bezpośrednich dowodów na potwierdzenie tej tezy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brak, AS: brak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brakowanie n., braknięcie n., wybrakowanie n., wybrakowywanie n., wybrakówka ż., niebraknięcie n., niebrakowanie n.

:: zdrobn. braczek m.

czas. braknąć, brakować ndk., wybrakować dk., wybrakowywać ndk.

ims. wybrakowany

przym. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedostatek, posucha

Wiktionary

brakarka

specjalistka zajmująca się oceną surowca lub wyrobów

SJP.pl

brakarnia

pomieszczenie w fabryce, gdzie dokonuje się przeglądu surowca lub towaru; sortownia

SJP.pl

brakarski

przymiotnik od: brakarz

SJP.pl

brakarstwo

1. profesja brakarza
2. ocena stanu jakości surowców, towarów przed produkcją czy wysyłką, w celu wyeliminowania braków

SJP.pl

brakarz

pracownik kontroli technicznej w fabryce oceniający jakość gotowych wyrobów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. pracownik oceniający jakość wyrobu lub surowca

(1.2) stpol. wymieniający pieniądze

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrakaʃ, AS: brakaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brakowanie n.

:: fż. brakarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) braczarz

Wiktionary

braki

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

SJP.pl

Braki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Braki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

braknąć

być w zbyt małej ilości lub liczbie; brakować

SJP.pl

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany lub dokonany

(1.1) niedokonany od|zabraknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbraknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: braknõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. brakować ndk., wybrakować dk., zabraknąć dk.

rzecz. braknięcie n., brak

przym. wybrakowany

ims. wybrakowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zabraknąć

Wiktionary

braknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|braknąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. braknąć

rzecz. brak mrz.

Wiktionary

brakoniecki

nazwisko

SJP.pl

brakorób

potocznie: człowiek wykonujący niedbale swoją pracę; knociarz, patałach, fuszer, partacz

SJP.pl

brakoróbczy

dotyczący brakoróbstwa, powodujący braki

SJP.pl

brakoróbstwo

produkowanie braków

SJP.pl

brakować

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabraknąć, przest. zabrakować)

(1.1) być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrakować)

(2.1) urz. kontrolować jakość towarów, wyrobów poprzez odrzucanie braków

(2.2) stpol. wybierać, przebierać w czymś

(2.3) stpol. pogardzać, odrzucać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brakuje mi moich ulubionych butów, które zostawiłem w domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈkɔvat͡ɕ, AS: brakovać

Wiktionary

Powiązane:

(1-2) rzecz. brak

(1.1) czas. braknąć dk.; zabraknąć dk.

(2.1) rzecz. brakowanie; czas. wybrakować dk.

Wiktionary

brakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brakować.

Wiktionary

Brakowanie – w chowie zwierząt: planowe usuwanie ze stada osobników niepożądanych z punktu widzenia celów hodowlanych człowieka.

Brakowanie dzieli się na:

- zdrowotne – dotyczy osobników chorych lub kalekich,

- produkcyjne – dotyczy osobników mało wydajnych, starych, z wadami pokroju lub po błędach w czasie seksowania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej polega na ocenie jej przydatności do celów praktycznych, wydzieleniu dokumentacji nieprzydatnej i jej zniszczeniu w sposób właściwy dla danej technologii zapisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrakɔˈvãɲɛ, AS: brakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brak m., brakarz mos., brakarka ż.

czas. brakować ndk., wybrakować dk.

Wiktionary

brakówka

gwarowo: owca przeznaczona na chów

SJP.pl

brakownia

pomieszczenie, w którym ocenia się jakość surowca lub towarów; sortownia; brakarnia

SJP.pl

brakowny

dawniej: mający braki, niewiele wart; brakowy, lichy, wybrakowany

SJP.pl

brakowy

dawniej:
1. mający braki, niewiele wart; brakowny, lichy, wybrakowany;
2. doskonały, wyśmienity

SJP.pl

brakteat

średniowieczna moneta wybita jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) hist. numizm. cienka, jednostronnie bita w średniowieczu srebrna moneta denarowa w Europie XII-XV wieku ;

Wiktionary

Brakteat (nummus bracteatus, od łac. bractea, brattea – blaszka) – średniowieczna moneta srebrna wybijana jednostronnie z cienkiej blaszki kruszcowej na miękkim podkładzie.

W postaci brakteatów bito przede wszystkim w XII–XIV wieku w środkowej Europie niskowartościowe denary. Stempel odciśnięty wypukło na awersie pojawiał się jako wklęsły (negatyw) na rewersie. Tym sposobem przy ograniczonych możliwościach emisyjnych władcy (król, książę) spowodowanych brakiem kruszcu (srebra), wprowadzano do obiegu nawet duże ilości bezwartościowego pieniądza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muzeum posiada dwa brakteaty bite w czasach Mieszka III Starego.

Wiktionary

brakujący

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

SJP.pl

bralczyk

nazwisko

SJP.pl

bralęcin

Bralęcin (niem. Brallentin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 6 km na północny wschód od Dolic (siedziby gminy) i 16 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

Wikipedia

braletka

miękki biustonosz bez fiszbin w postaci trójkątnego topu, wykonany zwykle z cienkich koronek

SJP.pl

bralin

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bralin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, siedziba gm. Bralin

- Bralin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gm. Bralin

- Bralin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gm. Kalisz Pomorski

- Bralin – gromada

- Bralin – nieczynny przystanek kolejowy w Bralinie, w województwie wielkopolskim

Wikipedia

braliński

przymiotnik od: Bralin, wieś gminna w województwie wielkopolskim

SJP.pl

bram

część omasztowania, ożaglenia albo olinowania, znajdująca się bezpośrednio nad stengą masztu

SJP.pl

Bram – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez miejscowość przepływa rzeka Fresquel.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2899 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Bram plasuje się na 136. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 442.).

Wikipedia

brama

1. zamknięcie otworu wejściowego lub wjazdowego do budynku, posesji itp.; sam ten otwór
2. przejście prowadzące w obręb twierdzy wraz z murowanym obudowaniem obronnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

(1.2) hist. wojsk. ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

(1.3) archit. budowla wznoszona na cześć zwycięskiego wodza dla triumfalnego wjazdu wojsk

(1.4) symboliczna budowla zaznaczająca wjazd do czegoś

(1.5) archit. rel. charakterystyczna japońska budowla o symbolicznym, mistycznym znaczeniu;

(1.6) geogr. kraina stanowiąca przejście między pasmami górskimi

(1.7) książk. coś, co daje w przyszłości możliwość osiągnięcia tego, co lepsze i bardziej pożądane

(1.8) stpol. ozdoba noszona przez kobiety na ręce lub nodze

(1.9) icht. nazwa systematyczna|Brama brama|ref=tak., gatunek ryby z rodziny bramowatych;

(1.10) rzem. ozdobna futrzana obramówka sukna

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Samochód-pułapka z półtonowym materiałem wybuchowym eksplodował przed bramą głównej siedziby władz koalicji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãma, AS: brãma

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-7)

rzecz. bramkarz m., bramkarka ż.

:: zdrobn. bramka ż.

przym. bramowy, bramny

(1.9)

rzecz. bramowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) łuk triumfalny

(1.5) torii

(1.10) bram, bramowanie

Wiktionary

braman

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; brahman, bramin

SJP.pl

Braman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Kay.

Wikipedia

bramanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, braminizm

SJP.pl

bramante

Donato Bramante, właśc. Donato di Angelo di Pascuccio (ur. 1444 w Monte Asrualdo, zm. 11 kwietnia 1514 w Rzymie) – włoski architekt i malarz.

Wikipedia

brambulec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. grudka kału przylepiona do włosów przy odbycie

Wiktionary

brameczka

zdrobnienie od: bramka

SJP.pl

bramiasty

o przejściu, otworze: szeroki

SJP.pl

bramin

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, brahman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

Wiktionary

Bramin (Dewanagari: ब्राह्मण trl. brāhmaṇa) – w hinduizmie członek najwyższej warny: klasy kapłańskiej. Przynależność do warny bramińskiej, jak i pozostałych jest dziedziczna.Według mitologii indyjskiej bramini powstali przy stworzeniu świata z ust Puruszy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyróżniane są cztery warny: kapłanów (bramini), wojowników (kszatrija), chłopów (wajśja), sług (śudra).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmʲĩn, AS: brãmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

przym. bramiński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. bramiński

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|sanskr|ब्रह्म. (brahma)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brahman

* baskijski: (1.1) brahman

* duński: (1.1) bramin w.

* francuski: (1.1) brahmane m.

* hiszpański: (1.1) brahmán m.

* sanskryt: (1.1) ब्रह्म m.

* słowacki: (1.1) brahman m.

źródła.

== bramin (język duński.) ==

wymowa. IPA3|bʁɑˈmiˀn.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) bramin

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) brahman

Wiktionary

braminizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, bramanizm

SJP.pl

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

Wikipedia

braminka

→ bramin

SJP.pl

Patrz:
bramin

bramiński

odnoszący się do bramina lub braminizmu

SJP.pl

bramka

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brama

(1.2) sport. dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;

(1.3) sport. punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

(1.4) techn. element realizujący funkcję logiczną;

(1.5) sport. w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać

(1.6) pot. przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi

(1.7) sport. w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;

(1.8) daw. kobiece przybranie głowy w kształcie opaski diademowej

Wiktionary

- bramka – zdobienie ubiorów

- bramka – w piłce nożnej

- bramka (FET) – elektroda tranzystora unipolarnego

- Bramka – skała w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej

- Bramka – skała w Ojcowskim Parku Narodowym

- Bramka – szczyt w Rudawach Janowickich

- Bramka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec

- Bramka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew

- Bramka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

- Bramka – dawna gmina

- Bramka – gromada

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zeszły z ganeczku i prędko przeszedłszy ogród wyszły przez bramkę w parkanie na ulicę.

(1.2) Kilka minut później akcja przeniosła się pod bramkę biało-czerwonych.

(1.6) Dwóch jego ludzi stało na bramce i uważnie obserwowało wchodzących.

(1.8) (…) kolce, pierścienie, kanaki, bramki, manele, alszbanty i wszystko co do stroju, białogłowskiego zwłaszcza, należało, wychodziło spod jego rąk piękne, pieściwe i tchnieniem artyzmu uduchowione.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmka, AS: brãmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brama ż., bramkarz m., bramkarka ż., bramkowanie n.

:: zdrobn. brameczka ż.

przym. bramkowy, podbramkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) furtka

(1.3) gol

(1.4) bramka logiczna

(1.8) czółko

Wiktionary

bramkarka

1. zawodniczka broniąca bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadająca pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiperka;
2. potocznie: kobieta pełniąca funkcję ochroniarza przy wejściu do lokalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bramkarz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bramkarka wpuściła tylko dwa gole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãmˈkarka, AS: brãmkarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brama ż., bramka ż.

:: fm. bramkarz m.

przym. bramkarski

Wiktionary

bramkarski

przymiotnik od: bramkarz

SJP.pl

bramkarz

1. zawodnik broniący bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadający pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiper;
2. potocznie: ochroniarz w klubie, dyskotece, stojący przy wejściu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

(1.2) pot. ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu

Wiktionary

Bramkarz – w grach zespołowych – członek zespołu, którego zadaniem jest bezpośrednie uniemożliwienie zdobycia bramki (gola) zawodnikom drużyny przeciwnej.

W wielu grach sportowych istnieje pozycja bramkarza, który jest odpowiedzialny za bezpośrednie przeciwdziałanie zdobyciu gola przez drużynę przeciwną. Występuje m.in. w piłce nożnej, piłce ręcznej, hokeju na lodzie, hokeju na trawie, piłce wodnej i lacrosse. Bramkarz powinien występować w stroju, który odróżnia go od pozostałych zawodników i sędziego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W drużynie piłkarskiej jeden z jedenastu graczy jest bramkarzem.

(1.2) Nie weszliśmy do klubu, bo bramkarz był bucem i nas nie wpuścił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãmkaʃ, AS: brãmkaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brama ż., bramka ż., brameczka ż.

:: fż. bramkarka ż.

przym. bramkarski, bramny, bramowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) golkiper

(1.2) selekcjoner, wykidajło

Wiktionary

bramki

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

SJP.pl

Bramki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Błonie. Ma status sołectwa. Leży ok. 35 km na zachód od centrum Warszawy, nad rzeką Korytnicą.

Wikipedia

bramkostrzelność

→ bramkostrzelny

SJP.pl

Patrz:
bramkostrzelny

bramkostrzelny

(w sporcie, m.in. w piłce nożnej, w hokeju) zdobywający wiele bramek

SJP.pl

bramkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramkować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bramka ż.

czas. bramkować

Wiktionary

bramkowy

→ bramka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bramki

(1.2) sport. zakończony zdobyciem bramki (gola), związany ze zdobywaniem bramek

Wiktionary

Patrz:
bramka
Powiązane:

rzecz. bramka ż.

przym. podbramkowy

Wiktionary

bramny

1. związany z bramą; bramowy;
2. dom bramny - typ budowli w niektórych zamkach

SJP.pl

bramofon

Domofon (również bramofon) – aparat telefoniczny o uproszczonej budowie, służący do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali, zazwyczaj w obrębie jednego budynku lub posesji.

Najczęściej wykorzystywane w domach, mieszkaniach i innych budynkach do identyfikacji interesantów i do zdalnego otwierania drzwi. Czasami połączony z kamerą i wyświetlaczem – nazywany wtedy wideodomofonem.

Wikipedia

bramować

obszywać, lamować, stroić, ozdabiać

SJP.pl

czasownik

(1.1) otaczać brzegi lamówką

(1.2) stpol. ozdabiać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmɔvat͡ɕ, AS: brãmovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bramowanie n.

Wiktionary

bramowanie

1. ozdoba w kształcie pasa czegoś, przymocowanego na brzegach części ubrania;
2. dawniej: lamówka, obszywka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bramować ndk.

Wiktionary

bramówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈmufka, AS: brãmufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

bramownica

urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; suwnica bramowa

SJP.pl

Wikipedia

bramowy

1. związany z bramą; bramny;
2. suwnica bramowa - urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; bramownica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bramą, dotyczący bramy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bramkarz mos., brama ż.

Wiktionary

bramreja

czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego

SJP.pl

Bramreja - żegl. czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do bramstengi masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego. W zależności od masztu bramreja otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramreja, grotbramreja itd.

Wikipedia

bramsel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramżagiel

SJP.pl

Bramsel lub bramżagiel – prostokątny żagiel rejowy podnoszony na bramrei. W zależności od tego, na którym maszcie jest podnoszony, otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramsel, grotbramsel itd.

Wikipedia

bramstenga

trzecia od pokładu część masztu żaglowca, umocowana do stengi, stanowiąca jej przedłużenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. drugie od pokładu przedłużenie masztu żaglowca;

Wiktionary

Bramstenga – druga, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, umocowana do stengi i stanowiąca jej przedłużenie. Bramstengę łączy ze stengą specjalne mocowanie zwane salingiem. W zależności od masztu otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramstenga, grotbramstenga itd.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãmˈstɛ̃ŋɡa, AS: brãmstẽŋga

Wiktionary

bramżagiel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramsel

SJP.pl

bramżaglowy

związany z bramżaglem

SJP.pl

brana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brama

(1.2) fiz. (w teorii strun) punkty zamocowania strun;

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny ż. od: brać

Wiktionary

Brany – obiekty używane w teorii strun, M-teorii oraz jej pochodnej, kosmologii bran.

W teorii strun brany używane są jako punkty zamocowania strun. Odpowiednio 0-brana przytrzymuje jednowymiarową strunę, 1-brana – dwuwymiarową, itd.

W M-teorii p-brany (nazwa pochodząca od uogólnienia membrany) to obiekty istniejące w hiperprzestrzeni o p wymiarach. Na przykład przy p=0 są to obiekty punktowe, przy p=1 – struny, a przy p=2 – membrany. Nazywają się odpowiednio: 0-brana, 1-brana oraz 2-brana itd.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) brona

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== brana (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. wrzosiec

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãna, AS: brãna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brona

Wiktionary

branchiozaur

czworonożne zwierzę kopalne z wymarłej grupy płazów pancernych

SJP.pl

Branchiosaurus (z gr. "skrzelowata jaszczurka") jest nazwą problematycznych skamieniałości płaza żyjącego w okresie od końca karbonu po początek permu (około 300 milionów lat temu). Najprawdopodobniej jest to nazwa rodzajowa zwierzęcia, które w rzeczywistości nigdy nie istniało.

Wikipedia

brand

[czytaj: brend] produkt wyróżniający się wśród podobnych, łatwo rozpoznawany przez konsumentów dzięki zastosowaniu odpowiedniej reklamy

SJP.pl

Lokalizacje

Austria

- Brand – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bludenz

- Brand-Laaben – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie St. Pölten-Land

- Brand-Nagelberg – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Gmünd

Wikipedia

brandenburczyk

mieszkaniec Brandenburga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brandenburgii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ramach niemieckiej świadomości narodowej mieszkańcy NRD byli zorientowani na swój region ojczysty; tzn. identyfikowali się jako Saksończycy, Brandenburczycy, Pomorzanie, Turyńczycy, Ślązacy itd.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fż. Brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

brandenburg

1. miasto w Niemczech; Brandenburg an der Havel;
2. miasto w USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. skr. Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Wiktionary

Luksemburg:

- Brandenburg – luksemburska nazwa wsi Brandenbourg

Niemcy:

- Brandenburgia (niem. Brandenburg) – kraj związkowy

- Brandenburg an der Havel – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, dawniej: Brenna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛ̃nburk, AS: brãndẽnburk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

brandenburgia

kraj związkowy Niemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Wiktionary

Brandenburgia (niem. Brandenburg, dolnołuż. Bramborska) – jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Stolicą oraz największym miastem jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Dietmar Woidke (SPD).

Obszar Brandenburgii w latach 1949–1990 wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Została odtworzona jako kraj związkowy po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brandenburgia graniczy z Polską.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brandenburczyk mos., Brandenburka ż., Brandenburg mrz., brandenburczyk mos., brandenburka ż.

przym. brandenburski

Wiktionary

brandenburka

mieszkanka Brandenburga (miasta w Niemczech)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brandenburgii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brandenburgia ż., Brandenburg mrz., brandenburka ż., brandenburczyk mos.

:: fm. Brandenburczyk mos.

przym. brandenburski

Wiktionary

brandenburski

przymiotnik od: Brandenburg, Brandenburgia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Brandenburg

(1.2) od Brandenburgia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci, AS: brãndẽnbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brandenburg, Brandenburgia, Brandenburczyk, Brandenburka, brandenburczyk, brandenburka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) hist. braniborski

Wiktionary

brander

jednostka pływająca, załadowana materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi, używana do podpalania mostów i nieprzyjacielskich okrętów w czasie działań wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. wojsk. jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;

Wiktionary

Brander (z niem. brand – pożar) – jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi (np. drewno, smoła, żywica, oliwa itp.), którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano z wiatrem lub prądem w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar.

Branderami nazywano też statki przeznaczone do zatopienia na torach wodnych w celu blokowania ich podczas działań wojennych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brandery były skuteczne przeciw zakotwiczonym okrętom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãndɛr, AS: brãnder

Wiktionary

branding

1. w marketingu: technika kreowania marki i utrwalania u konsumentów jej pozytywnego odbioru;
2. środowiskowo: technika zdobienia ciała przez wypalanie wzorów na skórze

SJP.pl

- Budowanie świadomości marki

- Personal branding

- Employer Branding

Wikipedia

brandingowy

→ branding

SJP.pl

Patrz:
branding

brandmur

dawniej: ściana budynku wystająca ponad dach, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru; ogniomur, ściana ogniowa

SJP.pl

brando

1. miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka;
2. nazwisko, np. Marlon Brando (1924-2004), sławny amerykański aktor

SJP.pl

Brando (kors. Brandu) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1334 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km².

Wikipedia

brandon

nazwisko

SJP.pl

- Brandon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Saône-et-Loire

- Brandon – miasto w Kanadzie, w prowincji Manitoba

- Brandon – miasto w Australii, w stanie Queensland

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Brandon – miasto i gmina w hrabstwie Suffolk, Anglia.

- Brandon – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)

- Brandon – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)

- Brandon – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)

- Brandon – miejscowość w hrabstwie Warwickshire (Anglia)

Wikipedia

brandować

oznaczać określoną marką

SJP.pl

brandowy

→ brand [czytaj: brendowy]

SJP.pl

brandstaetter

Roman Brandstaetter (ur. 3 stycznia 1906 w Tarnowie, zm. 28 września 1987 w Poznaniu) – polski pisarz, poeta, dramaturg i tłumacz. Znawca Biblii.

Wikipedia

brandt

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Alfons Brandt (1868–1925) – polski skrzypek, koncertujący solista wirtuoz

- Betsy Brandt (ur. 1973) – amerykańska aktorka

- Bill Brandt (1904–1983) – fotograf brytyjski

- Bogusław Brandt (1909–1983) – polski artysta grafik

- Elmar Brandt (ur. 1971) – niemiecki artysta zajmujący się głównie imitacją głosów polityków

- Franciszek Brandt (1777–1837) – polski lekarz

- Franz Brandt (1893–1954) – niemiecki as myśliwski z czasów I wojny światowej z 10 potwierdzonymi zwycięstwami powietrznymi

- George Brandt (ujednoznacznienie)

- Heinz Brandt (1907–1944) – niemiecki oficer w randze pułkownika, zastępca generała Heusingera

- Henryk Brandt, niem. Heinrich von Brandt (1789–1868) – pruski generał, oficer Legii Nadwiślańskiej, autor pamiętników i wielu prac wojskowych

- Jan Alfons Brandt herbu Przysługa (1812–1846) – lekarz warszawski, ojciec malarza Józefa Brandta, kolega szkolny Fryderyka Chopina

- Jan Apolinary Brandt (1860–1911) – ludoznawca, regionalista biłgorajski, działacz narodowy i niepodległościowy, publicysta

- Johann Friedrich von Brandt (1802–1879) – niemiecki przyrodnik, zoolog i lekarz

- Józef Brandt (1841–1915) – polski malarz, batalista

- Julian Brandt (ur. 1996) – niemiecki piłkarz występujący na pozycji napastnika w niemieckim klubie Bayer Leverkusen oraz w reprezentacji Niemiec

- Karl Brandt (1904–1948) – niemiecki lekarz, osobisty lekarz Adolfa Hitlera, zbrodniarz hitlerowski

- Karl Robert Brandt (1892–1953) – niemiecki grafik

- Marianne Brandt (1842–1921) – austriacka śpiewaczka operowa

- Marion Brandt (ur. 1960) – germanistka, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

- Olf (Rudolf) Brandt (ur. 1893, data śmierci nieznana) – zbrodniarz hitlerowski, członek załogi niemieckich obozów koncentracyjnych Flossenbürg i Mauthausen-Gusen oraz SS-Oberscharführer

- Rudolf Brandt (1909–1948) – zbrodniarz hitlerowski, SS-Standartenführer, osobisty doradca Heinricha Himmlera i szef departamentu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Rzeszy

- Samuel Brandt herbu własnego – deputat z województwa malborskiego na Trybunał Główny Koronny w 1637/1638 i 1641/1642 roku

- Sebastian Brant (1457–1521) – niemiecki humanista i satyryk

- Victor Brandt (ur. 1983) – szwedzki muzyk, kompozytor, wokalista i instrumentalista

- Wilhelm Brandt (1887–1940) – niemiecki generał-major Wehrmachtu, kuzyn gen. Georga Brandta

- Willy Brandt (1913–1992) – niemiecki polityk

- Władysław Brandt (1835–1912) – polski oficer, powstaniec styczniowy

Wikipedia

brandwica

Brandwica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica.Położona na prawym brzegu Sanu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia

brandy

[czytaj: brendy] napój alkoholowy otrzymywany przez destylację wina, zafermentowanej miazgi winogronowej lub przefermentowanego soku owocowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina;

Wiktionary

Brandy (pol. wypalanka, winiak) – napój alkoholowy (wytrawna wódka) destylowany z wina, głównie gronowego. Brandy może być destylowana również z wina owocowego, wówczas jednak powinna być odpowiednio oznaczona, np. Cherry Brandy – brandy wiśniowa itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) służba poustawiała składane krzesła płócienne, a dla starszych panów przygotowała syfony z wodą sodową i brandy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) winiak, wypalanka

Wiktionary

brandys

Ludzie

- Jan Brandys (1886 –1970) – ksiądz, powstaniec śląski, generał.

- Kazimierz Brandys (1916–2000) – prozaik, eseista, scenarzysta.

- Ludwik Brandys (1902–1988) – działacz plebiscytowy, urzędnik.

- Marian Brandys (1912–1998) – prozaik, reportażysta.

- Paweł Brandys (1869–1950) – ksiądz, poseł, senator.

- Tadeusz Brandys (1936–2010) – prałat.

Wikipedia

brandzel

cienka, elastyczna skóra do okładania podeszwy wewnątrz obuwia i łącząca spód obuwia z jego wierzchem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. skórzane, wewnętrzne połączenie wierzchu buta z jego spodem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãnd͡zɛl, AS: brãnʒel

Wiktionary

Powiązane:

przym. brandzlowy

czas. branzlować

Wiktionary

brandzlować

brandzlować się: (pospolite)
1. przedłużać poprzez niepotrzebną zabawę, cackać się;
2. onanizować się

SJP.pl

brandzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. onanizowanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branzlowanie n.

czas. branzlować, brandzlować się, brandzlować ndk., zbrandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. onanizowanie, masturbowanie

Wiktionary

brandzlówka

wyrób ze skóry brandzlowej

SJP.pl

brandzlowy

przymiotnik od: brandzel

SJP.pl

brangelina

[czytaj: brandżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Bradgelina

SJP.pl

brangus

amerykańska rasa bydła mięsnego pochodząca z krzyżowania ras angus i brahman

SJP.pl

braniborski

przymiotnik

(1.1) hist. brandenburski

Wiktionary

branica

W Polsce

- Branica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec

- Branica – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec

- Branica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice

- Branica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów

- Branica – część wsi Mniszek w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów

- Branica – przysiółek wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec

Wikipedia

branice

1. wieś w Polsce;
2. część Krakowa

SJP.pl

- Branice – część miasta Kraków

- Branice – wieś w województwie opolskim, powiecie głubczyckim

- Branice – gmina

- Branice – gromada

- Branice (ziemia lwowska)

- Branice – miejscowość i gmina w Czechach, w kraju południowoczeskim, w powiecie Písek

- Branice – stacja kolejowa w miejscowości Branice, w kraju południowoczeskim, w Czechach

Zobacz też

- Braniccy herbu Gryf

- Braniccy herbu Korczak

Wikipedia

branicki

→ Branice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Branicami, dotyczący Branic

Wiktionary

Patrz:
Branice
Powiązane:

rzecz. Branice nmos.

Wiktionary

branie

jedzenie przynęty znajdującej się na haczyku przy wędce przez rybę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brać.

(1.2) wędk. chwytanie przynęty przez rybę

(1.3) żart. powodzenie w miłości

Wiktionary

Branie – w wędkarstwie: atak ryby na przynętę, dla wędkarza sygnał do zacięcia.

Ryba po wzięciu przynęty do paszczy albo akceptuje ją jako pokarm i usiłuje połknąć, albo usiłuje wypluć. Branie sygnalizowane jest wędkarzowi wzrokowo (drganie spławika) lub dotykowo (szarpnięcie). W przypadku spinningowania branie sygnalizuje zatrzymanie ruchu przynęty. Braniem pustym określa się atak ryby na przynętę nie zakończony zacięciem lub po nieudanej próbie zacięcia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawanie łapówek jest tak samo złe jak ich branie.

(1.2) Tej nocy miałem pięć brań, więc do domu wróciłem z czterema leszczami i okoniem.

(1.3) Małgośka ma już dość tego brania u facetów, nie dają jej spokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛ, AS: brãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. braniec mos., pobór mrz., pobory nmos., poborowy mos., zebranie n., pobieranie n., branka ż., pobranie n., zbieranie, zbieractwo n., biorca m.

czas. brać ndk., pobierać ndk., pobrać dk., zbierać ndk., zebrać dk.

przym. biorczy, zebraniowy, poborowy

przysł. biernie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zabieranie

Wiktionary

braniec

mężczyzna wzięty do niewoli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. osoba wzięta do niewoli w trakcie działań wojennych; jeniec

(1.2) hist. osoba wzięta przymusowo do wojska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãɲɛt͡s, AS: brãńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branka ż., branie n., pobór m.

:: fż. branka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jeniec

Wiktionary

braniecki

nazwisko

SJP.pl

braniewianin

mieszkaniec Braniewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braniewa

(1.2) osoba pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braniewo n.

:: fż. braniewianka ż.

przym. braniewski

Wiktionary

braniewianka

mieszkanka Braniewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braniewa

(1.2) kobieta pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Braniewianki najlepsze w województwie. Pieniężnianki trzecie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braniewo n.

:: fm. braniewianin m.

przym. braniewski

Wiktionary

braniewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Braniewo (niem. Braunsberg, łac. Braunsbergus) – miasto na Warmii w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu braniewskiego. Położone jest na Równinie Warmińskiej, nad rzeką Pasłęką w pobliżu ujścia do Zalewu Wiślanego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W poniedziałek o godzinie 16, na placu przykoszarowym 9 Brygady Kawalerii Pancernej w Braniewie odbędzie się konkurs sprawnościowy dla młodych rowerzystów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãˈɲɛvɔ, AS: brãńevo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. braniewianin m., braniewianka ż.

przym. braniewski

Wiktionary

braniewski

→ Braniewo

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Braniewa, związany z Braniewem

Wiktionary

Patrz:
Braniewo
Wymowa:

IPA: brãˈɲɛfsʲci, AS: brãńefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braniewo n., braniewianin m., braniewianka ż.

Wiktionary

branka

dawniej:
1. kobieta wzięta do niewoli;
2. przymusowy pobór do wojska;
3. w czasie okupacji hitlerowskiej: zmuszanie do wyjazdu na roboty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wywożenie na przymusowe roboty

(1.2) hist. w okresie powstania styczniowego: przymusowy pobór do wojska rosyjskiego

(1.3) hist. przymusowy pobór do wojska

(1.4) kobieta wzięta do niewoli

Wiktionary

Branka – potoczna nazwa poboru do Carskiej Armii Rosyjskiej, zarządzonego w Królestwie Polskim 6 października 1862 z inicjatywy naczelnika rządu cywilnego Aleksandra Wielopolskiego, który nie chciał dopuścić do wybuchu powstania. Pobór miał objąć około 8 tysięcy rekrutów spośród osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną, zamieszkałych w miastach, a zwłaszcza w Warszawie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|asynt, asyntyrunek.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

czas. brać ndk.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) impressment; (1.2) impressment; (1.3) impressment; (1.4) captive

źródła.

== branka (język baskijski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-branka.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) dziób

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãnka, AS: brãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branie n., pobór m.

:: fm. braniec (1.4)

czas. brać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|asynt, asyntyrunek.

Wiktionary

brankard

kryty wagon pociągu towarowego, przeznaczony dla kierownika i obsługi pociągu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. kryty wagon przeznaczony dla obsługi pociągu;

Wiktionary

Brankard (z fr. brancard, dosłownie: nosze) – wagon służbowy przystosowany do przewozu personelu kolejowego (kierownika pociągu, drużyny manewrowej i bagażowych) w pociągu towarowym. Służył do użytku wewnętrznego, przeważnie na liniach lokalnych (drugorzędnych). Przyczepiany był na końcu pociągów towarowych. W brankardzie podróżowali m.in. pracownicy kolei niezbędni do obsługi ruchu towarowego, w sytuacji, gdy na mniejszych stacjach mogło nie być personelu do tego celu. Czasem adaptowane były z wagonów bagażowych lub towarowych. W pierwszych latach po wojnie, w brakach taboru zastępowany bywał budką dobudowaną na tendrze. Wraz z rozwojem techniki kolejowej w II połowie XX wieku potrzeba stosowania brankardów zanikła.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pożegnałem MacCormicka i umieściłem się w brankardzie razem z obsługą pociągu.

(1.1) Nie zwróciłbym na to uwagi, gdyby nie niemieccy kolejarze, którzy nic nie mówiąc zaczęli zeskakiwać z brankardu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brankardier m.

przym. brankardowy

Wiktionary

brankardier

sanitariusz w wojsku Księstwa Warszawskiego

SJP.pl

brankardowy

przymiotnik od: brankard

SJP.pl

branle

[czytaj: brąl]
1. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym;
2. utwór muzyczny stylizowany na ten taniec

SJP.pl

Branle (fr. branler, kołysać się) – grupa dworskich tańców z XV i XVI w.

Wywodziły się z francuskiego branlera, chociaż mogły być znane od XIV w. i pochodzić od jeszcze starszej carole. Miały wiele lokalnych odmian, z których liczne należały do typu tańców „za przodkującymi”. Charakterystyczną cechą branle były ruchy kołyszące oraz towarzyszenie śpiewu.

Wikipedia

branno

2 miejscowości w Polsce:

- Branno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo

- Branno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

Wikipedia

branny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brunatny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści brunatnej

Wiktionary

brańsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brańsk – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie bielskim.

Brańsk jest siedziba władz wiejskiej gminy Brańsk, a także rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Brańsk uzyskał lokację miejską w 1440 roku. W latach 1969–1972 miasto było siedzibą władz gromady Brańsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brãj̃sk, AS: brãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brańszczanin m., brańszczanka ż.

przym. brański

Wiktionary

brański

przymiotnik od: Brańsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brańska, związany z Brańskiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãj̃sʲci, AS: brãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brańsk m., brańszczanin m., brańszczanka ż.

Wiktionary

bransoleta

duża, masywna bransoletka, ozdoba w kształcie małej obręczy noszona zwykle na nadgarstku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

(1.2) metalowy pasek od zegarka

Wiktionary

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) jak one starannie czesały się, jakie nosiły szpilki, zausznice, pierścienie i bransolety (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bransoletka ż.

przym. bransoletowy, bransoletkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) manela

Wiktionary

bransoletka

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

Wiktionary

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona ma bransoletkę ze srebra.

(1.1) Nie mogę nosić bransoletek, ponieważ moje nadgarstki są zbyt chude.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrãw̃zɔˈlɛtka, AS: brãũ̯zoletka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bransoleta ż.

Wiktionary

bransoletki

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

SJP.pl

branson

nazwisko

SJP.pl

- Branson – chiński producent motocykli

Miejscowości w USA:

- Branson – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas

- Branson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Gminy w USA:

- Branson (ang. Branson Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Wikipedia

brańszczanin

mieszkaniec Brańska (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brańska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: brãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brańsk m.

:: fż. brańszczanka

przym. brański

Wiktionary

brańszczanka

mieszkanka Brańska (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brańska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: brãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brańsk m.

:: fm. brańszczanin m.

przym. brański

Wiktionary

brańszczycki

→ Brańszczyk

SJP.pl

brańszczyk

wieś w Polsce

SJP.pl

Brańszczyk – wieś w Polsce położona nad rzeką Bug w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brańszczyk.

Wikipedia

brant

dawniej: wytop złota lub srebra

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Henry Brant – amerykański kompozytor

- Jan Brant – kompozytor i teolof jezuicki

Miejscowości:

- Brant (ang. Brant Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw

- Brant (ang. Brant Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Brant – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Brant – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario

Wikipedia

branża

gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

Wiktionary

Branża (z fr. branche – gałąź, dziedzina) – najmniejsza jednostka klasyfikacji gospodarczej.

Według Słownika języka polskiego PWN jest to gałąź gospodarki (handlu lub produkcji), która obejmuje usługi lub produkowane towary jednego rodzaju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma ugruntowała swoją pozycję lidera w branży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrãw̃ʒa, AS: brãũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branżysta m., branżystka ż., branżowość ż.

czas. przebranżowić

przym. branżowy, wewnątrzbranżowy

przysł. branżowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gałąź, sektor, specjalizacja, specjalność

Wiktionary

branzlować

slangowo: branzlować się - onanizować się; brandzlować się

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zob. brandzlować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brandzel m., brandzlowanie n., branzlowanie n., wybrandzlowanie n.

czas. brandzlować ndk., wybrandzlować dk., wybranzlować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brandzlować

Wiktionary

branzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|branzlować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brandzlowanie n.

czas. branzlować ndk., brandzlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brandzlować

Wiktionary

branzola

wewnętrzna podeszwa obuwia; podpodeszwa

SJP.pl

branżowiec

osoba pracująca w danej branży; specjalista w danej dziedzinie

SJP.pl

branżówka

potocznie: szkoła branżowa

SJP.pl

branżowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest branżowe; cecha tych, którzy są branżowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branża ż., branżowiec m.

przym. branżowy

przysł. branżowo

Wiktionary

branżowy

przymiotnik od: branża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący (danej) branży

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. branża ż., branżowiec m., branżowość ż.

Wiktionary

branżysta

specjalista z danej branży; branżowiec

SJP.pl

branżystka

→ branżysta

SJP.pl

Patrz:
branżysta

braque

[czytaj: brak] nazwisko francuskie, m.in. Georges Braque (1882-1963) - malarz, grafik i rzeźbiarz

SJP.pl

bras

w żeglarstwie: lina umocowana przy końcach rei, służąca do manewrowania żaglami w płaszczyźnie poziomej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej

Wiktionary

Belgia:

- Bras – dzielnica (section) gminy Libramont-Chevigny w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau

Francja:

- Bras – gmina

- Bras-d’Asse – gmina

- Bras de Brosne – rzeka, dopływ Canche

- Bras-Panon – miasto na Reunionie

- Bras-sur-Meuse – gmina

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

frazeologia.

etymologia. etym|niderl|bras.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brace

* niemiecki: (1.1) Brasse ż.

źródła.

== bras (język bretoński.) ==

wymowa.

IPA|bʁaz., X-SAMPA|bRaz.

audio|LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-bras.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) duży

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bras, AS: bras

Wiktionary

Powiązane:

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

czas. brasować

rzecz. brasowanie n.

frazeologia.

etymologia. etym|niderl|bras.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brace

* niemiecki: (1.1) Brasse ż.

źródła.

== bras (język bretoński.) ==

wymowa.

IPA|bʁaz., X-SAMPA|bRaz.

audio|LL-Q12107 (bre)-ThonyVezbe-bras.wav.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) duży

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brasília

[czytaj: braZ-ILja] stolica Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Brazylii;

Wiktionary

Brasília (wym. [bɾaˈziʎɐ]) – stolica Brazylii i siedziba rządu Dystryktu Federalnego. Miasto jest położone na Wyżynie Brazylijskiej, w środkowo-zachodniej części kraju. Szacuje się, że Brasilia jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Brazylii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Brasílii trwa karnawał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk, brasilijczyk m.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brasília

* arabski: (1.1) برازيليا

* baskijski: (1.1) Brasilia

* czeski: (1.1) Brasília

* esperanto: (1.1) Braziljo

* hiszpański: (1.1) Brasilia ż.

* nowogrecki: (1.1) Μπραζίλια ż.

* portugalski: (1.1) Brasília

* słowacki: (1.1) Brazília ż.

* szwedzki: (1.1) Brasília n.

* węgierski: (1.1) Brazíliaváros, Brasília

* włoski: (1.1) Brasilia ż.

źródła.

== Brasília (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Brasília

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brasiliana

[czytaj: brazyliana] brazyliana;
1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną

SJP.pl

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

Wikipedia

brasilianin

mieszkaniec Brasilii

SJP.pl

brasilianka

mieszkanka Brasilii

SJP.pl

brasiliański

przymiotnik od: Brasilia, stolica Brazylii

SJP.pl

brasilijczyk

[czytaj: braz-ilijczyk] mieszkaniec Brasilii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brasílii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielu brasilijczyków lubi spędzać w tym parku niedzielne popołudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brasʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., Brasília ż., Brazylia ż.

:: fż. brasilijka ż.

przym. brasilijski

Wiktionary

brasilijka

[czytaj: braz-ilijka] mieszkanka Brasilii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brasílii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijka, AS: brasʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż.

:: fm. brasilijczyk mos.

przym. brasilijski

Wiktionary

brasilijski

→ Brasília [czytaj: braz-ilijski]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brasília

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrasʲiˈlʲijsʲci, AS: brasʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brasilijka ż., Brazylijczyk mos., brasilijczyk mos., Brazylia ż.

Wiktionary

brasować

w żeglarstwie obracać reje za pomocą brasów

SJP.pl

brasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. obracanie rej w płaszczyźnie poziomej za pomocą brasów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bras m.

czas. brasować ndk.

Wiktionary

brasse

[czytaj: bras] sposób pływania na piersiach lub grzbiecie, bez wyrzucania rąk ponad powierzchnię wody

SJP.pl

brasserie

[czytaj: braseRI]
1. browar; piwiarnia;
2. połączenie dużej restauracji z kawiarnią

SJP.pl

brąswałd

Brąswałd (niem. Braunswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

Wieś na Warmii położona około 8 km na północ od Olsztyna, w pobliżu jeziora Mosąg oraz rzeki Łyny. Usytuowana w pagórkowatym krajobrazie polodowcowym z licznymi małymi zbiornikami wodnymi. Od wschodu rozciągają się lasy, z pozostałych stron otoczona jest gruntami rolnymi z licznymi śródpolnymi kępami zieleni. W pobliżu (około 0,5 km na zachód) znajduje się elektrownia wodna na rzece Łyna. We wsi znajduje się kościół parafialny, szkoła podstawowa (filia szkoły w Dywitach), Ochotnicza Straż Pożarna z remizą, sklepy spożywcze.

Wikipedia

brąszewice

wieś w Polsce

SJP.pl

Brąszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brąszewice.

Wieś królewska (tenuta) w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brąszewice. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Godynice.

Urodził się tutaj Jan Kurp, polski polityk, nauczyciel, były wojewoda podkarpacki.

Wikipedia

brąszewicki

→ Brąszewice (wieś w Polsce)

SJP.pl

braszów

miasto w Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

(1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Wiktionary

Braszów (rum. Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: (Orașul) Stalin, węg. Brassó, niem. Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki Krunen) – miasto w środkowej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, w okręgu Braszów (Siedmiogród), ok. 166 km od Bukaresztu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. braszowianin mos., braszowianka ż.

przym. braszowski

Wiktionary

braszowianin

mieszkaniec Braszowa (miasta w Rumunii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braszów mrz.

:: fż. braszowianka ż.

przym. braszowski

Wiktionary

braszowianka

mieszkanka Braszowa (miasta w Rumunii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braszów mrz.

:: fm. braszowianin mos.

przym. braszowski

Wiktionary

braszowice

Braszowice (niem. Baumgarten) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie, nad rzeką Braszówką.

Wikipedia

braszowski

przymiotnik od: Braszów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braszowem, dotyczący Braszowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Braszów mrz., braszowianin mos., braszowianka ż.

Wiktionary

braszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; bratszpil, winda kotwiczna

SJP.pl

brasław

miasto na Białorusi

SJP.pl

Brasław (biał. Браслаў, Brasłau; ros. Браслав, Brasław) – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczyło ok. 9,5 tys. mieszkańców.

Brasław leży na Pojezierzu Brasławskim, nad jeziorem Drywiaty. Brasławska Grupa Jezior leży na obszarze Parku Narodowego „Jeziora Brasławskie”.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz materiałów budowlanych.

Wikipedia

brasławski

→ Brasław

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brasławia, związany z Brasławiem

Wiktionary

Patrz:
Brasław
Przykłady

(1.1) Rejon brasławski położony jest w białoruskiej części Pojezierza Brasławskiego (rozciągającego się na Litwę i Łotwę).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brasław m., Brasławszczyzna ż., brasławianin m., brasławianka ż.

Wiktionary

brat

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

(1.2) rel. zakonnik, mnich

(1.3) towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny

(1.4) członek braci szlacheckiej

Wiktionary

Brat – nazwa relacji rodzinnej dla krewnego drugiego stopnia w linii bocznej o płci męskiej, należącego do rodzeństwa. Brat może mieć z probantem tych samych oboje rodziców (brat rodzony) bądź tylko jednego wspólnego (brat przyrodni). Sensu stricto tzw. brat przybrany (syn ojczyma lub macochy z ich poprzednich związków, będący pasierbem dla rodzonego ojca lub matki) nie jest krewnym ani powinowatym. Syn brata to bratanek, a córka brata to bratanica.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miał dwoje rodzeństwa: brata i siostrę.

(1.2) Nie wiedział, kim jest tajemniczy mnich, ten dziwny brat Jan.

(1.3) Bądź mi od dziś bratem!

(1.4) Braćmi zwano krewnych i wszelkich powinowatych, a że szlachta polska cała wywodziła swój ród z jednego pnia, bratem lub panem bratem nazywano każdego szlachcica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brat, AS: brat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mrz., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec mos., pobratymca mos., bratczyk mos., brataniec mos., bratrzyk mos., współbrat mos.

:: zdrobn. braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos.

:: zgrub. brachol mos., braciak mos., bracki mos.

czas. bratać ndk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brachol, braciak, braciszek

(1.2) frater

(1.4) pan brat

Wiktionary

bratać

1. łączyć, jednoczyć, zespalać;
2. bratać się - zawierać przyjaźń z kimś, nawiązywać zażyłe stosunki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) łączyć, jednoczyć, zespalać

czasownik zwrotny niedokonany bratać się (dk. brak)

(2.1) nawiązywać z kimś zażyłe, przyjacielskie stosunki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat mos., braciszek mos., bratul mos., brateńko mos., braciś mos., bratuszek mos., braciszeńko mos., bratunio mos., brachol mos., braciak mos., bracki mos., bractwo n., bratanek mos., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., braterstwo n., brać ż., bratniak mos., bratek mrz., rozbrat mrz., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., bratanie n., pobratanie n., rozbratanie n., zbratanie n.

czas. pobratać dk., rozbratać dk., zbratać dk.

przym. braterski, bratni, pobratymczy, bracki

przysł. bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; przest. fraternizować się; podn. spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary

bratanek

syn brata; synowiec (dawniej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój najstarszy bratanek kończy jutro 18 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtãnɛk, AS: bratãnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., braterstwo n., bractwo n.

:: fż. bratanica ż., przest. bratanka ż.

przym. braterski, bratni

czas. zbratać, bratać

wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. synowiec

Wiktionary

bratanica

córka brata; bratanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za stołem ujrzałam moją bratanicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratãˈɲit͡sa, AS: bratãńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratanek m.

:: zdrobn. brataniczka

przym. bratni, braterski

czas. zbratać, bratać

wykrz. bracie

Wiktionary

bratanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bratać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bratać ndk.

rzecz. brat m., braciszek mos., bratek mos./mrz., bractwo n., braterstwo n.

przym. bratni, braterski

Wiktionary

brataniec

przestarzałe: bratanek

SJP.pl

bratanka

córka brata; bratanica

SJP.pl

Grusza 'Bratanka' – odmiana uprawna (kultywar) gruszy należąca do grupy grusz zachodnich. Odmiana powstała w Sadowniczo-Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym w Albigowej, w Polsce, w roku 1987 jako siewka z wolnego zapylenia.

Wikipedia

bratczyk

nazwisko

SJP.pl

bratek

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Viola wittrockiana|ref=tak., dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Viola tricolor|ref=tak., jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

(1.3) więz. krata w więziennym oknie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. zdrobn. od: brat

Wiktionary

- Fiołek ogrodowy – Bratek ogrodowy, popularna roślina ozdobna.

- Fiołek trójbarwny – Bratek polny.

- Bratek (gramofon).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do nóg ściele nam bratków aksamit, / cudownymi upaja woniami, / eksploduje pąkowia salwami, / póki wargi tulimy do warg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratɛk, AS: bratek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., braciak m., brachol m., bratul m., brateńko m., bracki m., braciś m., bratuszek m., braciszeńko m., bratunio m., bratowa ż., bratanica ż., bratanek m., bratanka ż., pobratymstwo n., pobratymiec m., pobratymca m., bratczyk m., brataniec m., bratrzyk m., braterstwo n., bratanie n., zbratanie n., brać ż., rozbrat m., pobratanie n.

czas. bratać ndk., zbratać dk., pobratać dk.

przym. bracki, bratni, braterski, pobratymczy

przysł. bratnio, bratersko

wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bratek ogrodowy, fiołek ogrodowy

(1.2) bratek polny, fiołek trójbarwny, macoszka

(2.1) braciszek, braciak, bratul, brateńko, braciś, bratuszek, braciszeńko, bratunio

(1.3) firanki

Wiktionary

braterski

1. przyjacielski, serdeczny;
2. właściwy bratu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brata, braci

(1.2) przyjacielski, przyjazny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrsʲci, AS: bratersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. braterstwo n., brat m., braciszek m., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

czas. bratać się

przym. bratni

przysł. bratersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bratni

Wiktionary

bratersko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób braterski, solidarnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlatego w  roku Gierek powitał w Polsce radzieckiego geneseka niezwykle "bratersko", a jak niektórzy wówczas twierdzili - wręcz czołobitnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrskɔ, AS: bratersko

Wiktionary

Powiązane:

przym. braterski, bratni

rzecz. brat m., braterstwo n., bratek mos./mrz.

czas. zbratać, bratać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) po bratersku, przyjacielsko, przyjaźnie

Wiktionary

braterskość

→ braterski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest braterskie; cecha tych, którzy są braterscy

Wiktionary

Patrz:
braterski
Powiązane:

przym. braterski

przysł. bratersko

Wiktionary

braterstwo

1. więzy pokrewieństwa łączące synów jednych rodziców
2. uczucia braterskie, oparte na zaufaniu, szczerości; przyjaźń, solidarność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrewieństwo między synami jednych rodziców

(1.2) braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

rzeczownik, liczba mnoga

(2.1) brat ze swoją żoną

Wiktionary

Rodzina

- stosunki między braćmi → brat

- braterstwo – brat z żoną

Hasło

- „wolność, równość, braterstwo”

Inne:

- Braterstwo – organizacja z książki Rok 1984 George’a Orwella

- Braterstwo – film z 1968 w reżyserii Martina Ritta

- Braterstwo – film w reż. Nicolo Donato, Dania 2009

- Braterstwo – amerykański serial

- Braterstwo – album polskiej grupy muzycznej Hemp Gru z 2012 roku

- Autostrada Braterstwo i Jedność

- Międzynarodowe Braterstwo Adwentystów Dnia Siódmego

- Krajowe Braterstwo Indian

- Braterstwo (więź osobowa)

- braterstwo krwi

- Braterstwo broni – sprzymierzenie w walce

- Braterstwo broni – południowokoreański film wojenny z 2004 roku

- Braterstwo broni – seria książek Griffina

Wikipedia

Przykłady

(1.2) „Wolność, równość, braterstwo” to motto rewolucji francuskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɛrstfɔ, AS: braterstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., bractwo n., bratanek m., bratanica ż., bratanka ż., bratowa ż., bratek mos./mrz.

przym. braterski, bratni

przysł. bratersko

Wiktionary

brâtianu

[czytaj: breTIAnu] nazwisko

SJP.pl

bratkartofle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. smażone ziemniaki

Wiktionary

Bratkartofle (z niem. braten – „piec”, „smażyć”) – prosta potrawa ziemniaczana, popularna w Niemczech, i na Górnym Śląsku oraz Warmii, Małopolsce (Galicji) i Mazurach. Przygotowana z ugotowanych wcześniej i pokrojonych na małe kawałki lub plasterki ziemniaków. Smażona na patelni z rozgrzanym tłuszczem (pierwotnie wyłącznie smalcem), spożywana najczęściej z kwaśnym mlekiem lub jajkiem sadzonym. Podawana była głównie na kolację przy wykorzystaniu ziemniaków pozostałych z obiadu lub też specjalnie ugotowanych od razu w większej ilości.

Wikipedia

bratkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. piekarnik

Wiktionary

bratkowice

W Polsce

- Bratkowice – wieś położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Świlcza

- Bratkowice – dawna gromada

Na Ukrainie

- Bratkowice – wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego

- Bratkowice – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1941–1944

- Bratkowice – przystanek kolejowy

Wikipedia

bratkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bratkowski – polski ekonomista

- Andrzej Bratkowski – polski polityk, publicysta, poseł na Sejm, minister

- Arkadiusz Bratkowski – polski polityk

- Dariusz Bratkowski – polski piłkarz i trener piłkarski

- Piotr Bratkowski – polski poeta, krytyk literacki i publicysta

- Stefan Bratkowski – polski prawnik, dziennikarz, publicysta i pisarz

- Stefan Janusz Bratkowski – polski dyplomata, urzędnik konsularny, oficer

- Władysław Bratkowski – polski technolog włókiennictwa i konstruktor maszyn włókienniczych

- Zeke Bratkowski (właśc. Edmund Raymond Bratkowski) – amerykański futbolista

- Zygmunt Bratkowski – polski inżynier budowlany

Wikipedia

bratkowy

→ bratek

SJP.pl

Patrz:
bratek

bratku

zdrobnienie od: brat

SJP.pl

bratnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. przest. zob. bretnal.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] W każde z makowych ziarneczek / Wbij mi takie trzy bratnale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbratnal, AS: bratnal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bratnalik m.

Wiktionary

bratni

1. związany pokrewieństwem rodzinnym lub narodowym, np. bratnia dusza;
2. przyjacielski, serdeczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) braterski

(1.2) związany pokrewieństwem, np. rodzinnym, narodowym, ideologicznym , duchowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek mos., braterstwo n., bratowa ż., bratanek m., bratanica ż., bratek mos./mrz.

przym. braterski

przysł. bratersko

Wiktionary

bratny

nazwisko

SJP.pl

bratobójca

zabójca własnego brata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zabójca brata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bóg jednak nie ukarał zbrodniarza. Dlaczego ulitował się nad bratobójcą?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bratobójstwo n.

:: fż. bratobójczyni ż.

przym. bratobójczy

przysł. bratobójczo

Wiktionary

bratobójczy

zabijający brata lub kogoś związanego pokrewieństwem, przyjaźnią, związkami plemiennymi lub przekonaniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z tego samego archaicznego zasobu pojęciowego wywodzi się wciąż funkcjonujące w polszczyźnie określenie wojny domowej: "walka bratobójcza".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujt͡ʃɨ, AS: bratobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż., bratobójstwo n.

przysł. bratobójczo

Wiktionary

bratobójczyni

zabójczyni własnego brata

SJP.pl

bratobójstwo

zabójstwo brata albo osoby związanej pokrewieństwem, przyjaźnią itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z powodu twardego postępowania wobec pozostałych czeskich książąt, a może też w związku z bratobójstwem, otrzymał przydomek Okrutny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɔˈbujstfɔ, AS: bratobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bratobójca m., bratobójczyni ż.

przym. bratobójczy

przysł. bratobójczo

Wiktionary

bratostwo

brat z żoną

SJP.pl

bratoszewice

Bratoszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

Bratoszewice uzyskały lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowane w 1661 roku. Do 1954 roku istniała gmina Bratoszewice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą gminy Bratoszewice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Nazwę dawnej pobliskiej wsi Carska Miłość zmieniono 6 lutego 1920 na Bratoszewice Małe.

Wikipedia

bratoszewski

nazwisko

SJP.pl

bratowa

żona brata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona brata

Wiktionary

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byłam z bratową na zakupach, szukałyśmy prezentu dla mojego brata na czterdzieste urodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈtɔva, AS: bratova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat m., braciszek m., bratostwo n., braterstwo n., bractwo n., bratek mos./mrz.

przym. braterski, bratni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieszcz. bratówka; daw. gw-pl|Kraków|bratowicha.

Wiktionary

bratowicha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Kraków. bratowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brat mos., braterstwo n., bratowa ż.

:: zdrobn. braciszek

przym. braterski

Wiktionary

bratowy

→ brat (dawniej); braterski

SJP.pl

bratrura

w gwarze lwowskiej: piekarnik

SJP.pl

bratruła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piekarnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hyjdla wciepła kołocz do bratruły.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bratrura, blatrura, bratrula, bradruła, bradrura, rura, ruła

Wiktionary

bratszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; braszpil, winda kotwiczna

SJP.pl

bratucice

Bratucice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Rzezawa.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Bratucice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Bródek, Łazek, Mole, Podlesie, Radziejów.

Wikipedia

bratul

poufały zwrot kierowany zwykle do bliskiego kolegi; brat; bratek

SJP.pl

bratumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiły lub z nią związany

SJP.pl

bratumił

imię męskie

SJP.pl

Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił – staropolskie imię męskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -mił ("miły"). Znaczenie imienia: "miły swoim bliskim".

Żeńskie formy: Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła.

Bratumił imieniny obchodzi 8 września i 18 października.

Wikipedia

bratumiła

imię żeńskie

SJP.pl

Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -miła ("miła"). Znaczenie imienia: "miła swoim bliskim". W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku (1265 rok).

Męskie formy: Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił.

Bratumiła imieniny obchodzi 3 czerwca i 4 grudnia.

Wikipedia

bratumiłostwo

Bratumił z małżonką; Bratumiłowie

SJP.pl

bratumiłowie

imię męskie

SJP.pl

bratumiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiła lub z nim związany

SJP.pl

bratunio

pieszczotliwie: brat

SJP.pl

bratwa

bratwa barwierska: roślina użytkowa z rodziny motylkowatych, dostarczająca cennego barwnika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina z gatunku bratwa barwierska, nazwa systematyczna|Baptisia tinctoria|L.|ref=tak.

Wiktionary

Baptysja, bratwa (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) baptysja

Wiktionary

bratysława

stolica Słowacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Słowacji;

Wiktionary

Bratysława (słow. i cz. Bratislava, wym. [ˈbracislaʋa]; niem. Pressburg; węg. Pozsony; pol. dawniej Pożoń, także Preszburg) – stolica oraz największe miasto Słowacji pod względem liczby ludności (478 040 mieszkańców) i powierzchni (367,5 km²). Jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bratysława jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

(1.1) Dzisiejsze terytorium Bratysławy powstało pierwotnie w wyniku łączenia osad, a następnie przyłączania miejscowości z pobliskiej okolicy.

(1.1) Zwiedziłem Bratysławę podczas wycieczki po Słowacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswava, AS: bratysu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bratysławianin mos., bratysławianka ż.

przym. bratysławski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Pożoń, Preszburg

Wiktionary

bratysławianin

mieszkaniec Bratysławy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bratysławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bratysu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bratysława ż.

:: fż. bratysławianka ż.

przym. bratysławski

Wiktionary

bratysławianka

mieszkanka Bratysławy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bratysławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨswaˈvʲjãnka, AS: bratysu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bratysława ż.

:: fm. bratysławianin mos.

przym. bratysławski

Wiktionary

bratysławski

przymiotnik od: Bratysława (stolica Słowacji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bratysławy, związany z Bratysławą

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Bratysławy lub bratysławian, mający cechy lub właściwości przypisywane Bratysławie lub bratysławianom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbratɨˈswafsʲci, AS: bratysu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bratysława ż., bratysławianin mos., bratysławianka ż.

Wiktionary

braun

produkt marki Braun

SJP.pl

- Braun (przedsiębiorstwo)

- Braun – nazwisko niemieckie, od słowa braun – brązowy. Dwudzieste co do popularności w Niemczech.

Wikipedia

brauning

ręczny pistolet automatyczny; browning

SJP.pl

braunista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. neol. zwolennik Grzegorza Brauna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Symbolem braunistów stała się gaśnica.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. braunistka

Wiktionary

braunistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. neol. zwolenniczka Grzegorza Brauna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. braunista mos.

Wiktionary

braunit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; pirofanit

SJP.pl

Braunit – rzadki minerał z gromady krzemianów, tlenokrzemian manganu o wzorze Mn2+Mn3+6SiO_4O_20 (tlenek manganu(III)). Jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego badacza K. Brauna.

Wikipedia

braunmileryt

minerał odkryty przez Lorrina Thomasa Brownmillera (stąd nazwa), występujący głównie w Niemczech i w Izraelu

SJP.pl

braunschweig

[czytaj: brałnszwajg] miasto w Niemczech; Brunszwik

SJP.pl

Niemcy:

- Brunszwik – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Dolna Saksonia

- Braunschweig – były powiat

Republika Południowej Afryki:

- Braunschweig – miejscowość w prowincji Mpumalanga

- Braunschweig – miejscowość w prowincji Ostkap

Inne:

- Eintracht Brunszwik

- Freistaat Braunschweig

- Księstwo Brunszwiku

Wikipedia

braunsztyn

minerał, dwutlenek manganu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. dwutlenek manganu występujący w przyrodzie w postaci piroluzytu

Wiktionary

Braunsztyn – najważniejsza ruda manganu zawierająca głównie tlenek manganu(IV) (MnO_2). Występuje razem z rudami żelaza (wytapia się je razem, otrzymując żelazomangan). Minerały: piroluzyt, polionit, psylomelan.

Główne złoża braunsztynu występują na Uralu, w Indiach i w południowej Afryce.

Jest stosowany w przemyśle elektrochemicznym, do wyrobu i barwienia szkła, farb, utleniania kwasu solnego oraz jako depolaryzator w ogniwach galwanicznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrawn͇ʃtɨ̃n, AS: brau̯ṇštỹn

Wiktionary

brauza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prysznic

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. oranżada

Wiktionary

brava

samochód marki Fiat Brava

SJP.pl

Brava – wyspa należąca do Wysp Zielonego Przylądka. Jest najmniejszą zamieszkaną wyspą w archipelagu Wysp Podwietrznych. Pierwsze siedliska powstały w latach 40. XVI wieku, a liczba ludności wzrosła po erupcji Mount Fogo w 1680 na sąsiedniej wyspie Fogo. Długo głównym przemysłem pozostawało wielorybnictwo, a obecnie jest nim rolnictwo.

Wikipedia

bravissimo

okrzyk będący wyrazem zachwytu, największego uznania; nadzwyczajnie! genialnie! wybornie! wspaniale! doskonale! bajecznie! świetnie! pięknie! cudownie! kapitalnie! bosko!

SJP.pl

bravo

czasopismo zajmujące się popkulturą

SJP.pl

Bravo – dwutygodnik dla młodzieży, pochodzący z Niemiec, ukazujący się też w wielu innych krajach Europy. W Polsce pojawił się po raz pierwszy w 1991 roku i wydawany był przez Wydawnictwo Bauer. Redaktorem naczelnym polskiej wersji czasopisma był Michał Wiśnicki. Ostatni numer polskiego wydania Bravo ukazał się w grudniu 2017.

Wikipedia

brawada

dawniej:
1. brawura na pokaz;
2. zuchwałość, przechwałki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. brawura na pokaz, zadzierzyste przechwałki, efekciarskie zuchwalstwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawo n.

wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, szpan, szpanowanie, pokazówa, zuchowatość

Wiktionary

brawędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawędzić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. brawędzić

Wiktionary

brawędzić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. żart. lekcew. marudzić, gadać

Wiktionary

Powiązane:

czas. pobrawędzić

rzecz. brawędzenie n.

Wiktionary

brawko

zdrobnienie od: brawo (oklaski)

SJP.pl

brawo

oklaski i okrzyki, wyrażające uznanie, podziw, zachwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwykle w lm. wyraz uznania; oklaski

wykrzyknik

(2.1) … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Publiczność głośnymi brawami nagrodziła przebojową arię tenora.

(2.1) — Ojechaliśmy ich 3:0! — Brawo, piona!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbravɔ, AS: bravo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawada ż.

przym. brawurowy

wykrz. bravissimo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oklaski, aplauz, owacje

(2.1) wiwat, wspaniale, pięknie, świetnie

Wiktionary

brawować

popisywać się odwagą, wystawiać się niepotrzebnie na niebezpieczeństwo

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. lekceważyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈvɔvat͡ɕ, AS: bravovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawowanie n.

Wiktionary

brawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. brawować ndk.

Wiktionary

brawura

postawa lekceważąca niebezpieczeństwo, odwaga na pokaz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) popisywanie się odwagą

Wiktionary

Brawura (ang. Test Pilot) – amerykański film z 1938 roku w reżyserii Victora Fleminga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niemniej jednak wykazał się niezwykłą brawurą podczas odwrotu Brytyjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawurowość n., brawurowanie n., brawo n.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

wykrz. brawo

Wiktionary

brawurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) popisywanie się brawurą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowość ż.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

Wiktionary

brawurowo

przysłówek

(1.1) w sposób brawurowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Damian Winiarczyk początkowo jechał brawurowo, jednak gdy mało co nie wyleciał z trasy na wirażu, kończył wyścig ostrożniej i był szósty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbravuˈrɔvɔ, AS: bravurovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowanie n., brawurowość ż.

przym. brawurowy

Wiktionary

brawurowość

→ brawurowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest brawurowe; cecha tych, którzy są brawurowi

Wiktionary

Patrz:
brawurowy
Powiązane:

rzecz. brawura ż., brawurowanie n.

czas. brawurować ndk.

przym. brawurowy

przysł. brawurowo

Wiktionary

brawurowy

związany z brawurą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popisujący się odwagą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brawurowanie n., brawo n., brawura ż., brawurowość ż.

przysł. brawurowo

wykrz. brawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ryzykancki, zuchwały

Wiktionary

brąz

1. stop miedzi z innymi metalami (z wyjątkiem cynku i niklu);
2. kolor brązowy;
3. przedmiot wykonany z brązu;
4. brązowy medal za trzecie miejsce w zawodach;
5. pigment metaliczny do wyrobu farb i emalii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hutn. stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;

(1.2) przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

(1.3) kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

(1.4) epoka brązu;

(1.5) sport. brązowy medal

Wiktionary

- brąz – barwa brązowa

- brąz – stop miedzi

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W muzeum zgromadzono popiersia z brązu portretujące znanych Polaków.

(1.2) Postanowiłem zorganizować wystawę własnoręcznie wykonanych brązów.

(1.3) W salonie biel ścian kontrastuje z ciepłym brązem.

(1.4) Te cenne znaleziska datuje się na wczesny brąz.

(1.5) To już piąty brąz w jego karierze sportowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃s, AS: brõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brązowienie n., brązownictwo n., brązownik m., brązik mrz., brązowanie n., brązosz mzw., zbrązowienie n., brązowniczka ż.

czas. brązować ndk., brązowić ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowawy, brązowniczy, brązowy

przysł. brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spiż

Wiktionary

braz.

skrót od: brazylijski

SJP.pl

brązal

stop miedzi i aluminium; brąz aluminiowy

SJP.pl

Brązal, brąz aluminiowy – stop brązu z kilkuprocentowym dodatkiem aluminium (4–11%) oraz niewielką domieszką niklu, manganu i żelaza. Jest odporny na działania wysokiej temperatury i wody morskiej. Stosowany do wyrobu śrub okrętowych, zaworów, aparatury chemicznej.

W polskich monetach obiegowych 2 zł (pierścień tej monety) i 5 zł (rdzeń tej monety) do ich wykonania użyto brązal CuAl6Ni2 tj. o zawartości 92% miedzi, 6% aluminium, 2% niklu.

Wikipedia

brazauskas

nazwisko

SJP.pl

brązer

kosmetyk do ściemniania skóry; bronzer

SJP.pl

brązik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brąz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie brąz, lecz tylko mały brązik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz m.

Wiktionary

brazos

rzeka w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Wikipedia

brązosz

gatunek ryby z rodziny brązoszowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Oxynotus centrina|Linnaeus|ref=tak., gatunek ryb z rodziny brązoszowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku brązoszy (1.1)

Wiktionary

Brązosz (Oxynotus centrina) – gatunek ryby z rodziny brązoszowatych (Oxynotidae), wcześniej zaliczany był do koleniowatych (Squalidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brązosze są gatunkiem jajożyworodnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz mrz.

Wiktionary

brązowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu

(1.2) książk. przen. ocenianie kogoś lub czegoś w bezkrytyczny sposób, z nadmiernym uwypukleniem zasług lub zalet

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brąz m., brązownictwo n., brązownik m., brązowienie n., brązowniczka ż.

czas. brązować ndk., brązowić ndk.

przym. brązowy, brązowawy, brązowniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brązowienie, apoteozowanie, idealizowanie, gloryfikowanie

Wiktionary

brązowawożółty

żółty o brązowawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty o brązowawym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dodaj więcej brązowego pigmentu, bo na razie wychodzi ci odcień brązowawożółty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvavɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovavožuu̯ty

Wiktionary

brązowawy

zbliżony do brązowego, nie do końca brązowy, prawie brązowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtedy ziarna nabierają charakterystycznego brązowawego koloru i specyficznego dla kawy smaku i aromatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ, AS: brõũ̯zovavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz m., brązowienie n., odbrązawianie n., odbrązowienie n., brązowanie n.

czas. brązowić ndk., odbrązawiać ndk., odbrązowić dk.

przym. brązowy

przysł. brązowawo, brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

brązowianka

boczanka brązowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

SJP.pl

brązowieć

zmieniać kolor na brązowy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrązowieć)

(1.1) nabierać barwy brązowej

(1.2) odróżniać się brązową barwą od tła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jabłka na paterze w spiżarni zaczęły już brązowieć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowienie n., brązownictwo n.

czas. zbrązowieć dk.

przym. brązowy

przysł. brązowo

temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brązowić się

Wiktionary

brązowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabieranie barwy brązowej, stawanie się brązowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ulegające brązowieniu jabłka, wydawały dziwną woń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz mrz., zbrązowienie n., brązowanie n.

czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

przysł. brązowo

Wiktionary

brązowiutki

zdrobnienie od: brązowy

SJP.pl

brązówka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Brązówka (Anas rubripes) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

brązownia

zakład, w którym wykonuje się odlewy z brązu

SJP.pl

brązownictwo

wykonywanie przedmiotów z brązu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie);

(1.2) przedstawianie czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem

Wiktionary

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązownik mos., brązowanie n.

przym. brązowy

przysł. brązowo

czas. brązowić ndk., brązowieć ndk.

Wiktionary

brązowniczka

1. rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych;
2. rzemieślniczka wykonująca przedmioty z brązu;
3. pejoratywnie: kobieta ukazująca kogoś lub coś w sposób wyłącznie pozytywny, pomijając wady

SJP.pl

Tuckermanopsis Gyeln. (brązowniczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

brązownik

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu;
2. przenośnie: krytyk literacki idealizujący opisywaną postać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu lub zajmujący się brązowaniem

(1.2) przen. krytyk literacki lub biograf idealizujący omawiane osoby

Wiktionary

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brązownictwo n., brąz mrz., brązowanie n., brązowniczka ż.

przym. brązowy

Wiktionary

brązowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowej barwy, z obecnością brązu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jadzia z Tadkiem urządzili werandę na brązowo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązowienie n., zbrązowienie n., brązownictwo n.

czas. brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

temsłow. brązowo-

Wiktionary

brązowo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązowy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

(1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na brązowy kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) brązowoczerwony • brązowoszary • brązowozłoty • brązowożółty

(1.2) brązowo-biały • brązowo-czarno-żółty • brązowo-czarny • brązowo-zielony

(1.3) brązowodzioby • brązowogłowy • brązowooki • brązowopióry

(1.4) brązowoszarość • brązowożółtość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brąz mrz., brązy lm nm.

czas. brązowić ndk., brązowić się ndk., brązowieć ndk., zbrązowieć dk.

przym. brązowy, brązowawy

przysł. brązowo

Wiktionary

brązowo-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brązowo-białe umeblowanie jest w pewnych kręgach trendy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brõũ̯zovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

brązowo-czarno-żółty

złożony z trzech kolorów: brązowego, czarnego i żółtego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy kolory: brązowy, czarny i żółty

Wiktionary

brązowo-czarny

w części brązowy, w części czarny; czarno-brązowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brązowy i czarny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak się spiekł w piekarniku, że zamiast bursztynowej skórki miał brązowo-czarną skorupę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brõũ̯zovo‿čarny

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarnobrązowy

Wiktionary

brązowo-rdzawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i rdzawy

Wiktionary

brązowo-zielony

w części brązowy, w części zielony; zielono-brązowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający dwa kolory: brązowy i zielony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te wiszące kokosy pod liśćmi palm tworzyły na tle nieba brązowo-zieloną mozaikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: brõũ̯zovo‿źelõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zielono-brązowy

Wiktionary

brązowo-żółty

brązowy i żółty

SJP.pl

brązowobrzuchy

ziarnojadek brązowobrzuchy - gatunek ptaka z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

brązowoczarny

czarny o odcieniu brązowym

SJP.pl

brązowoczekoladowy

ciemnobrązowy; czekoladowy

SJP.pl

brązowoczerwony

czerwony o brązowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pióra podgardla są brązowoczerwone.

Wiktionary

brązowodzioby

tukan brązowodzioby, nogal brązowodzioby - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowy dziób

Wiktionary

brązowofioletowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowofioletowej barwy

Wiktionary

Powiązane:

przym. brązowofioletowy

Wiktionary

brązowofioletowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) fioletowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pióra na barkówkach bażanciaków przechodzą w barwę brązowofioletową.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. brązowofioletowo

Wiktionary

brązowogrzbiety

1. gołąb brązowogrzbiety, wodnik brązowogrzbiety, kulik brązowogrzbiety - gatunki ptaków;
2. mikrusek brązowogrzbiety - gatunek ssaka naczelnego

SJP.pl

brązowogłowy

łowiec brązowogłowy, wireonek brązowogłowy, leśniak brązowogłowy - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązową głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: brõũ̯zovogu̯ovy

Wiktionary

brązowokasztanowaty

mający kolor brązowego kasztana; rudawobrązowy

SJP.pl

brązowoogonowy

skalniak brązowoogonowy - gatunek kangura

SJP.pl

brązowooki

mający oczy koloru brązowego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. mający brązowe oczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Amerykańska terapeutka podzieliła klasę na dwie grupy - niebieskookich i brązowookich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈːci, AS: brõũ̯zov•oḱi

Wiktionary

brązowooliwkowy

oliwkowy o odcieniu brązowym

SJP.pl

brązowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpʲjurɨ, AS: brõũ̯zovopʹi ̯ury

Wiktionary

brązowopomarańczowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sierść na grzbiecie bandika miała kolor brązowopomarańczowy.

Wiktionary

brązowopopielaty

popielaty o brązowym odcieniu

SJP.pl

brązowopłowy

płowy o odcieniu brązowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) płowy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brązowopłowej plamaamie sawanny nie było końca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈpwɔvɨ, AS: brõũ̯zovopu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. płowobrązowy

Wiktionary

brązoworudy

rudy o brązowym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tej nocy znów widziałem tę brązoworudą lisicę przy Maciejowym kurniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈrudɨ, AS: brõũ̯zovorudy

Wiktionary

brązowosiny

siny o brązowym odcieniu

SJP.pl

brązowoskrzydły

1. mający brązowe skrzydła;
2. piona brązowoskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: brõũ̯zovoskšydu̯y

Wiktionary

brązowoszary

szary o odcieniu brązowym; bury, brunatnoszary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czym oni palą w piecu, że ten dym z komina jest tak intensywnie brązowoszary?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʃarɨ, AS: brõũ̯zovošary

Wiktionary

brązowowłosy

mający brązowe włosy

SJP.pl

brązowozielony

zielony o odcieniu brązowym

SJP.pl

brązowożółto

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowożółtej barwy

Wiktionary

Powiązane:

przym. brązowożółty

Wiktionary

brązowożółty

żółty o odcieniu brązowym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o brązowym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skrzynka była pełna brązowożółtych bananów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈʒuwtɨ, AS: brõũ̯zovožuu̯ty

Wiktionary

Powiązane:

przysł. brązowożółto

Wiktionary

brązowozłocisty

złocisty o brązowym odcieniu; brązowozłoty

SJP.pl

brązowozłoty

złoty o brązowym odcieniu; brązowozłocisty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor złoty o odcieniu brązowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciekawe, jak Zbyszek uzyskał tę brązowozłotą barwę mieszanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈzwɔtɨ, AS: brõũ̯zovozu̯oty

Wiktionary

brązowy

1. wykonany z brązu;
2. o kolorze brązu; brunatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z brązu, zrobiony z brązu

(1.2) mający kolor brązu;

(1.3) o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hol zdobią oryginalne brązowe posążki zwierząt.

(1.2) Do tego garnituru będą pasować eleganckie brązowe buty.

(1.3) Przeprowadziłem wywiad z tegorocznym brązowym medalistą Mistrzostw Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: brõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brązowienie n., zbrązowienie n., brąz mrz., brązal mrz., brązownictwo n., brązownik mos., brązowanie n., brązownia ż.

przym. brązowawy, brązowniczy

przysł. brązowo

czas. brązować, brązowić, brązowić się, brązowieć, zbrązowieć

temsłow. brązowo-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spiżowy

Wiktionary

brazylia

państwo w Ameryce Południowej; Federacyjna Republika Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

(1.2) rzad. geogr. Brasília, stolica Brazylii (1.1)

Wiktionary

Brazylia (port. Brasil, wymowa [bɾaˈziw]), oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii (port. República Federativa do Brasil, wymowa) – państwo w Ameryce Południowej, położone we wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Największe i najludniejsze państwo tego kontynentu, a jednocześnie jedno z największych i najludniejszych państw świata. Zajmuje obszar 8 515 767 km² (5. pod względem powierzchni na świecie), a zamieszkane jest przez 217 240 060 ludzi (szac. 2022, 7. na świecie). Stolicą kraju jest Brasília.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brazylia jest krajem południowoamerykańskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: braˈzɨlʲja, AS: brazylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylianit mrz., brasilijczyk mos., brasilijka ż.

przym. brazylijski, brasilijski, daw. brazylski

Wiktionary

Synonimy:

nazwa oficjalna: Federacyjna Republika Brazylii

Wiktionary

brazyliana

1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch; brasiliana;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną; brasiliana;
3. potocznie: depilacja okolic łonowych u kobiet;
4. potocznie: telenowela, której akcja koncentruje się wokół skomplikowanych wątków miłosnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. kawa

(1.2) kosmet. eufem. stan okolic łonowych po ich całkowitej depilacji

Wiktionary

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

Wikipedia

Powiązane:

przym. brazylijski

rzecz. Brazylia, Brazylijka, Brazylijczyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fusy

Wiktionary

brazylianin

mieszkaniec Brazylii - miasta

SJP.pl

brazylianit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał pegmatytowy;

Wiktionary

Brazylianit – przezroczysty minerał pegmatytowy. Nazwa pochodzi od miejsca gdzie go odkryto w 1945 roku - w pobliżu miejscowości Conselheria Peua w Minas Gerais (Brazylia). Wyglądem przypomina chryzoberyl i żółte odmiany berylu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit, AS: brazylʹi ̯ä̃ńit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylia ż.

Wiktionary

brazylianka

mieszkanka Brazylii (stolicy Brazylii)

SJP.pl

brazyliany

mieszkaniec Brazylii - miasta

SJP.pl

brazylijczyk

obywatel Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brazylii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polacy nie byli faworytami starcia z Brazylijczykami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijt͡ʃɨk, AS: brazylʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brasília ż., brasilijczyk mos., brasilijka ż., brazyliana ż.

:: fż. Brazylijka ż.

przym. brazylijski, brasilijski

Wiktionary

brazylijka

obywatelka Brazylii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brazylii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rumunkom nie udało się pokonać Brazylijek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijka, AS: brazylʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., brazyliana ż., brasilijczyk mos.

:: fm. Brazylijczyk mos.

przym. brazylijski

Wiktionary

brazylijski

związany z państwem Brazylia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brazylijska flaga jest zielona, żółta i niebieska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazɨˈlʲijsʲci, AS: brazylʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazylia ż., Brazylijczyk mos., Brazylijka ż., brazyliana ż., brazylijskość ż.

przysł. brazylijsko

Wiktionary

brazylijskość

→ brazylijski

SJP.pl

Patrz:
brazylijski

brazylit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, baddeleit

SJP.pl

brązyt

kamień półszlachetny

SJP.pl

brazzaville

[czytaj: brazaWIL] stolica Konga

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Konga;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Brazzaville|Ms=Brazzaville.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Brazzaville

* arabski: (1.1) برازافيل

* baskijski: (1.1) Brazzaville

* białoruski: (1.1) Браззавіль m.

* bułgarski: (1.1) Бразавил m.

* czeski: (1.1) Brazzaville

* koreański: (1.1) 브라자빌

* niemiecki: (1.1) Brazzaville n.

* rosyjski: (1.1) Браззавиль m.

* szwedzki: (1.1) Brazzaville n.

* ukraiński: (1.1) Браззавіль m.

* włoski: (1.1) Brazzaville ż.

źródła.

== Brazzaville (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Brazzaville.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Brazzaville

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

Wiktionary

brazzawilczyk

[czytaj: brazawilczyk] mieszkaniec Brazzaville

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilt͡ʃɨk, AS: bra•zavʹilčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazzaville n.

:: fż. brazzawilka ż.

przym. brazzawilski

Wiktionary

brazzawilka

[czytaj: brazawilka] mieszkanka Brazzaville (stolicy Konga)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilka, AS: bra•zavʹilka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazzaville n.

:: fm. brazzawilczyk mos.

przym. brazzawilski

Wiktionary

brazzawilski

[czytaj: brazawilski] przymiotnik od: Brazzaville

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brazzaville

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrazːaˈvʲilsʲci, AS: bra•zavʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brazzaville n., brazzawilczyk mos., brazzawilka ż.

Wiktionary

brałza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. brauza.

Wiktionary

brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wracam; ZW (zw)

SJP.pl

brczko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnej Bośni i Hercegowinie;

Wiktionary

Brczko (bośn., chor. Brčko, serb. Брчко) – miasto w północnej Bośni i Hercegowinie, siedziba Dystryktu Brczko. Leży przy ujściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku liczyło 39 893 mieszkańców, z czego większość stanowili Serbowie.

Stanowi ośrodek przemysłu (gorzelnie) i handlu w regionie sadowniczym (śliwy).

Wikipedia

brda

rzeka w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Wiktionary

Brda – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły, największy w jej dolnym biegu. Dolny fragment Brdy jest fragmentem drogi wodnej Wisła-Odra, międzynarodowej drogi wodnej E70 oraz Bydgoskiego Węzła Wodnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiliśmy działkę rekreacyjną położoną na skarpie nad pięknym rozlewiskiem Brdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brda, AS: brda

Wiktionary

Powiązane:

przym. brdziański

Wiktionary

brdów

wieś w Polsce

SJP.pl

Brdów – wieś w Polsce, administracyjnie w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak. Kulturowo Brdów położony jest na pograniczu Kujaw i Wielkopolski; leży na Pojezierzu Kujawskim, na tzw. Kujawach Borowych, nad Jeziorem Brdowskim. Dawniej miasto: siedziba władz miejskich oraz wójtostwa brdowskiego. Prawa miejskie w latach 1436-1870; Miasto Królewskie Korony Królestwa Polskiego. W 1827 roku jako miasto rządowe Królestwa Kongresowego położone było w powiecie brzeskim, obwodzie kujawskim województwa mazowieckiego.

Wikipedia

brdulak

nazwisko

SJP.pl

brdysać

rzadko: skakać, brykać, dokazywać, zachowywać się niesfornie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. podskakiwać, zachowywać się niesfornie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brdysanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skakać, brykać, dokazywać

Wiktionary

brdysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg. brykanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. brdysać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brykanie, skakanie, podskakiwanie

Wiktionary

brdyujście

dzielnica Bydgoszczy, w której Brda wpada do Wisły

SJP.pl

Brdyujście – osiedle w Bydgoszczy w rejonie ujścia rzeki Brdy do Wisły. Znajduje się tam tor regatowy oraz śluzy, jaz i elektrownia wodna, będące elementem Bydgoskiego Węzła Wodnego. W 1939 w Brdyujściu znajdował się port Oddziału Wydzielonego Rzeki Wisły (tzw. flotylli wiślanej).

Wikipedia

brdziański

przymiotnik od: Brda

SJP.pl

bre

skrót od: Bank Rozwoju Eksportu SA

SJP.pl

break

[czytaj: brejk] w boksie: komenda wypowiadana przez sędziego ringowego w sytuacji zbyt długiego przetrzymywania się przez zawodników w zwarciu, nakazująca im chwilowe zaprzestanie walki i odstąpienie o krok w tył

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) sport. komenda w boksie nakazująca przerwanie walki

rzeczownik

(2.1) sport. w snookerze: liczba punktów zdobyta przy jednym podejściu do stołu

Wiktionary

- breakdance – rodzaj tańca powstałego na przełomie lat 60. i 70. XX wieku

- break snookerowy – liczba punktów zdobyta we fragmencie meczu snookera rozgrywanego nieprzerwanie przez jednego zawodnika (w czasie jednego podejścia do stołu)

- break – słowo kluczowe w językach programowania, stosowane do oznaczenia instrukcji opuszczenia

- Break – klawisz

- break (brek) – nadwozie samochodowe

- break (brek) – powóz konny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛjk, AS: brei ̯k

Wiktionary

breakbeat

gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, o tempie pośrednim między hip-hopem a house'em

SJP.pl

Breakbeat – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, w której mocno akcentowane są instrumenty perkusyjne, często przez sample, jak również bębny i wszelkiego rodzaju instrumenty tworzące rytmiczne uderzenia (tzw. beaty).

Wikipedia

breakbeatowy

→ breakbeat [czytaj: brejkbitowy]

SJP.pl

breakdance

[czytaj: brejkdens, brejkdans] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. breakdansowy, breakdance'owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) połamaniec

Wiktionary

breakdance'owy

→ breakdance [czytaj: brejkdensowy lub brejkdansowy]; breakdansowy

SJP.pl

breakdancer

[czytaj: brejkdenser lub brejkdanser] osoba tańcząca breakdance; b-boy

SJP.pl

breakdancerka

→ breakdancer [czytaj: brejkdenserka lub brejkdanserka]

SJP.pl

breakdansowy

→ breakdance [czytaj: brejkdansowy]; breakdance'owy

SJP.pl

breaking

[czytaj: brejking] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance, breakdance

SJP.pl

Wikipedia

breakingowy

→ breaking [czytaj: brejkingowy]

SJP.pl

breakpoint

[czytaj: brejkpojnt] break point; w tenisie: sytuacja, gdy stronie broniącej brakuje jednej piłki do wygrania gema; też ta piłka

SJP.pl

bréal

[czytaj: breAL] nazwisko

SJP.pl

breatharianizm

[czytaj: bretarianizm] rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, inedia

SJP.pl

Wikipedia

bręborowicz

nazwisko

SJP.pl

brecha

potocznie:
1. ubaw, coś śmiesznego; heca, beka, polewka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. łom

Wiktionary

Łom – narzędzie mające postać stalowego drąga zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu służące do rozbijania, kruszenia, podważania ciężarów i tym podobnych prac. W klasycznym wykonaniu jeden z końców zostaje spłaszczony a drugi zaostrzony.

Regionalnie łom nazywany jest „brechą” lub „breszką” z niemieckiego „brechstange”.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|brechsztanga.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brechta ż., breszka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Brecheisen.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łom.

źródła.

== brecha (język hiszpański.) ==

wymowa. IPA3|ˈbɾe.ʧa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziura, wyłom

odmiana.

(1.1) lp. brecha, lm. brechas

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɾe.ʧa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brechta ż., breszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań|brechsztanga.

Wiktionary

brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść

SJP.pl

brechacz

kłamca, oszczerca; człowiek mówiący brednie

SJP.pl

brechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. posp. mówienie dużo i bez sensu

Wiktionary

Powiązane:

czas. brechać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. bajtlowanie, gdakanie, klekotanie, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; kłapanie dziobem

Wiktionary

brechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. brednia

Wiktionary

brechsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. łom

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. brecha

Wiktionary

brecht

Bertolt Brecht (1898-1956), niemiecki dramatopisarz, poeta, teoretyk teatru oraz reżyser

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przest. śmiech

Wiktionary

Belgia:

- Brecht – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Niemcy:

- Brecht – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm

Osoby:

- Bertolt Brecht – niemiecki pisarz

- George Brecht – amerykański artysta sztuki

Inne:

- (12298) Brecht – planetoida

Wikipedia

Powiązane:

czas. brechtać ndk.

Wiktionary

brechta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pot. głupstwo, niedorzeczność, brednia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brecha ż., brechacz mos., brechtanie n.

czas. brechtać ndk.

Wiktionary

brechtać

potocznie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, brechać;
2. brechtać się - śmiać się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) slang. śmiać się

czasownik zwrotny niedokonany brechtać się (dk. brak)

(2.1) slang. śmiać się

(2.2) gw-pl|Poznań. taplać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogę jakoś brechtać na „Martwicy mózgu”… zbyt jest obleśna jak dla mnie… (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛxtat͡ɕ, AS: breχtać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brecht mrz., brechtanie n., brechta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rechotać

Wiktionary

brechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brechtać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛxˈtãɲɛ, AS: breχtãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. brechtać

rzecz. brechta ż.

Wiktionary

brechtowski

taki jak u Brechta, mający styl Brechta

SJP.pl

bręczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. marudzić, zrzędzić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie bręcz mi tu, próbuję się skupić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bręczenie, bręk, brękot

Wiktionary

breda

miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Holandii;

Wiktionary

Breda – miasto w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rotterdamu, w pobliżu granicy z Belgią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się z ciotką Luizą do Bredy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bredzki

Wiktionary

brednia

coś, co nie ma sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości; niedorzeczność, bzdura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezsens, bzdura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mam ochoty słuchać tych bredni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛdʲɲa, AS: bredʹńa

Wiktionary

Powiązane:

czas. bredzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzdura, absurd, niedorzeczność, nonsens, farmazon, tere-fere, w lm. androny, banialuki, dyrdymały, koszałki opałki, trele-morele

Wiktionary

bredzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bredzić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bredzić

Wiktionary

bredzić

1. mówić o rzeczach nie mających sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości;
2. wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; majaczyć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić bez sensu we śnie lub w chorobie

(1.2) mówić głupstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Dziewczyna duby smalone bredzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛd͡ʑit͡ɕ, AS: breʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bredzenie n., brednia ż.

przym. bredny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) majaczyć; gw-pl|Górny Śląsk|bamoncić.

Wiktionary

bredzki

przymiotnik od: Breda (miasto w Holandii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bredą, dotyczący Bredy, pochodzący z Bredy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Breda ż.

Wiktionary

brega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina i królestwo w średniowiecznej Irlandii

Wiktionary

- brega – rodzaj muzyki brazylijskiej

- Brega – kraina w średniowiecznej Irlandii

- Marsa al-Burajka – miasto w Libii

Wikipedia

bregencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Wiktionary

Bregencja (niem. Bregenz) – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Vorarlberg oraz siedziba powiatu Bregencja. Leży nad Jeziorem Bodeńskim, u ujścia Bregenzer Ach, u stóp góry Pfänder należącej do masywu Lasu Bregenckiego w Północnych Alpach Wapiennych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bregencki

Wiktionary

bregencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bregencją, dotyczący Bregencji, pochodzący z Bregencji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nadzór nad analizowanym obszarem sprawował ród hrabiów bregenckich (z siedzibą w Bregencji) spokrewniony z Karolem Wielkim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bregencja ż.

Wiktionary

bregeryt

minerał promieniotwórczy, tlenek uranu lub toru

SJP.pl

breguła

nazwisko

SJP.pl

Breguła – przysiółek wsi Grodzisko w Polsce położony w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

Wikipedia

brehm

[czytaj: brem] nazwisko

SJP.pl

Luksemburg:

- Brehm – niemiecka nazwa lieu-dit Maison Brehm

Osoby:

- Alfred Brehm – niemiecki zoolog

- Christian Ludwig Brehm – niemiecki ornitolog

Inne:

- (7054) Brehm – planetoida

Zobacz też:

- Brem

- Bremm

- Maison Brehm

Wikipedia

breja

gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; bryja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brudna, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

(1.2) pot. nieapetyczne jedzenie w postaci papki

(1.3) pot. błoto zmieszane z topiącym się śniegiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z kranu, zamiast wody, wyleciała jakaś ohydna breja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛja, AS: brei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryja ż., bryjka ż.

:: zdrobn. brejka ż.

przym. brejowaty, bryjowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bryja, żybura

Wiktionary

brejk

w snookerze: liczba punktów zdobytych przez zawodnika w danym podejściu; break

SJP.pl

Wikipedia

brejnak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Brejnak – polski pilot

- Zygmunt Brejnak – polski żołnierz

Wikipedia

brejneryt

węglanowy minerał złożony z izomorficznych domieszek metali (manganu, żelaza lub magnezu)

SJP.pl

brejowaty

przypominający z wyglądu breję, nieprzyjemny, maziowaty; bryjowaty

SJP.pl

brejowie

nazwisko polskie

SJP.pl

brek

1. odkryty, czterokołowy pojazd konny na resorach
2. budka przy wagonie towarowym przeznaczona dla hamującego pociąg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odkryty czterokołowy pojazd wielokonny z resorami i bocznymi ławkami;

(1.2) kolej. budka umiejscowiona na krótszej ścianie wagonu towarowego przeznaczona dla człowieka hamującego pociąg

Wiktionary

Brek (również brake oraz break) – wóz popularny na przełomie XIX i XX wieku. Nie posiadał osłon z boku, miał za to stały, miękki dach, utrzymujący się na prętach jak baldachim.

Rozwiązanie konstrukcyjne naśladowało konny brek myśliwski (tzn. powóz, do którego pasażerowie wsiadali od tyłu).

Użycie nazwy brek została później rozszerzone na samochody z „twardym” dachem – typu kombi, szczególnie we Francji, gdzie jest w użyciu do dzisiaj.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zza węgła wyjeżdża rzeczywiście czterokonny brek i powozy.

Wiktionary

brekcja

zlityfikowana skała złożona z ostrokrawędzistych ziaren, podobna do zlepieńca; druzgot; okruchowiec

SJP.pl

Brekcja (wł. breccia ‘przełom, wyłom’), in. druzgot, okruchowiec – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.

Wikipedia

brekinia

gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brzęk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. brzęk, jarząb

Wiktionary

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posadzimy brekinie wzdłuż szosy do Kalisza.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bereka, brzęk, jarząb brekinia

Wiktionary

brekowy

związany z brekiem

SJP.pl

brel

nazwisko, m.in. Jaques Brel (1929-1978) - belgijski piosenkarz, kompozytor i poeta, aktor i reżyser filmowy

SJP.pl

Jacques Romain Georges Brel (ur. 8 kwietnia 1929 w Schaerbeek, zm. 9 października 1978 w Bobigny) – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor.

Wikipedia

brele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. okulary

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bryle

Wiktionary

breloczek

mały brelok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brelok

(1.2) mały wisiorek do spinania kluczy

Wiktionary

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Wyprodukowano kilkadziesiąt breloczków do kluczy z podobizną prezydenta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brelok m.

Wiktionary

brelok

ozdobny wisiorek z metalu lub na metalowym zaczepie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wisiorek, ozdoba na łańcuszku lub bransolecie

(1.2) ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

Wiktionary

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nosił na łańcuszku brelok w kształcie owocu granatu wykonany z masy perłowej.

(1.2) Z Meksyku przywiozłam ci brelok do kluczy w kształcie sombrera.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. breloczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) breloczek

Wiktionary

brema

1. kraj związkowy w Niemczech; Bremen;
2. miasto nad Wezerą, stolica kraju związkowego o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy Niemiec, złożony z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bremerhaven;

Wiktionary

Brema, Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema (niem. Bremen, Freie Hansestadt Bremen) – miasto (niem. Stadtgemeinde) w północnych Niemczech, stolica najmniejszego kraju związkowego Brema, do którego należy również Bremerhaven. Leży nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wybraliśmy się z ciotką Helgą do Bremy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃ma, AS: brẽma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bremeńczyk mos., bremenka ż., Bremeńczyk mos., Bremenka ż.

przym. bremeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ofic. Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema

Wiktionary

bremen

kraj związkowy w Niemczech; Brema

SJP.pl

Lokalizacje

Niemcy

- Bremen – miasto (pol. Brema)

- Bremen – kraj związkowy (pol. Brema)

- Bremen – dzielnica Geisy

- Bremen – dzielnica Ense

Stany Zjednoczone

- Bremen – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson

- Bremen – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall

- Bremen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Muhlenberg

- Bremen – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln

- Bremen – miasteczko w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman

- Bremen – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield

- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook

- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Delaware

- Bremen (ang. Bremen Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln

- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine

- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells

Wikipedia

bremeńczyk

mieszkaniec Bremy (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bremy, kraju związkowego w Niemczech

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brema ż., bremeńczyk mos., bremenka ż.

:: fż. Bremenka ż.

przym. bremeński

Wiktionary

bremenka

mieszkanka Bremy (miasta)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bremy, kraju związkowego w Niemczech

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brema ż., bremeńczyk mos., bremenka ż.

:: fm. Bremeńczyk mos.

przym. bremeński

Wiktionary

bremeński

przymiotnik od: Brema

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bremeńczyk mos., Bremenka ż., Brema ż., bremenka ż., bremeńczyk mos.

Wiktionary

bremer

nazwisko

SJP.pl

Bremer – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

bremerhaven

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dar Młodzieży właśnie wpłynął do portu w Bremerhaven.

Wiktionary

bremza

dawniej: hamulec w wagonie

SJP.pl

breń

Miejscowości w Polsce:

- Breń – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno

- Breń – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra

- Breń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

Wikipedia

brenda

imię żeńskie

SJP.pl

Brenda – żeńskie imię, które jest odpowiednikiem męskiego imienia Brendan. Imię popularne w kulturze amerykańskiej i angielskiej.

Brenda imieniny obchodzi: 16 maja.

Wikipedia

brendan

Brendan, Brandon – imię męskie pochodzenia celtyckiego wywodzące się z walijskiego breenhin, 'książę'.
Patronem tego imienia jest św. Brendan Żeglarz, VI-wieczny mnich i eremita irlandzki, który według legendy w poszukiwaniu odosobnienia wyruszył łodzią na ocean Atlantycki.

Brendan imieniny obchodzi 16 maja.

Żeńskim odpowiednikiem jest Brenda.

Zobacz też:

- święty Brendan

Wikipedia

breneka

amunicja myśliwska

SJP.pl

Breneka albo Brenneke – popularna nazwa ciężkich pocisków monolitycznych przystosowanych do wystrzeliwania z broni gładkolufowej zaprojektowanych w 1898. Nazwa wywodzi się od twórcy, niemieckiego konstruktora broni i amunicji Wilhelma Brenneke (1865–1951). Firma Brenneke, zarządzana przez rodzinę wynalazcy, istnieje do dziś.

Wikipedia

breneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); brenniański, brenneński

SJP.pl

brenieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brennej, związany z Brenną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brenna ż., brennianin mos., brennianka ż.

Wiktionary

brenna

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como;

(1.3) geogr. hist. prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Wiktionary

Brenna (dawniej Brina, Brena) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna. Siedziba gminy Brenna, obejmującej również Górki Wielkie i Górki Małe.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wieś w 2021 r. zamieszkiwało 6451 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na zawodach w Brennej zdobyła drugie miejsce.

(1.3) W 991 w wyprawie i oblężeniu Brenny przez cesarza Ottona brał udział Mieszko I, a w 992 cesarza wsparł swoimi wojami Bolesław Chrobry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nːa, AS: brẽ•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brennianin mos., brennianka ż.

przym. brenieński

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) hist. Branibór, Brennabor

Wiktionary

brenneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenniański

SJP.pl

brenner

przełęcz na granicy Austrii i Włoch

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Wiktionary

Brenner (wł. Passo del Brennero, niem. Brennerpass) – jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch, położona na wysokości 1374 m n.p.m. Oddziela Alpy Zillertalskie od Alp Sztubajskich w Alpach Centralnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Włoscy policjanci i karabinierzy starli się na przełęczy Brenner z 500 anarchistami manifestującymi przeciwko zamknięciu granicy przez Austrię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛ̃nɛr, AS: brẽner

Wiktionary

Powiązane:

przym. brennerski

Wiktionary

brennerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brennerem, dotyczący Brenneru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brenner mrz.

Wiktionary

brennianin

mieszkaniec wsi Brenna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brennej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brennianom udało się pokonać wiślan 3 do 0.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brenna ż.

:: fż. brennianka ż.

przym. brenieński

Wiktionary

brennianka

mieszkanka Brennej (wsi w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brennej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brenna ż.

:: fm. brennianin mos.

przym. brenieński

Wiktionary

brenniański

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenneński

SJP.pl

brenno

Brenno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

Wikipedia

brent

- London Borough of Brent – gmina Londynu znajdująca się w jego północno-zachodniej części

- Brent – krater uderzeniowy w prowincji Ontario, w Kanadzie

Miejscowości w USA:

- Brent – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Bibb

- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia

- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Sequoyah

Wikipedia

brentano

- Clemens Brentano (1778–1842) – niemiecki pisarz

- Franz Brentano (1838–1917) – niemiecki psycholog, socjolog i filozof

- Georg Josef von Brentano – żyjący w XVIII wieku niemiecki baron i dyplomata w służbie francuskiej i szwedzkiej

- Georg Anton von Brentano (1746–1798) szwedzki dyplomata i francuski wojskowy

- Heinrich von Brentano (1904–1964) – niemiecki polityk

- Lujo Brentano (1844–1931) – niemiecki prawnik, filozof i ekonomista

- (8054) Brentano (4581 P-L) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

bresaola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjna włoska solona wołowina, która dojrzewa przez dwa, trzy miesiące suszona na powietrzu, aż stwardnieje i zmieni kolor na ciemnoczerwony, prawie fioletowy

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wołowina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bresaola.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bresaola

* niemiecki: (1.1) Bresaola ż.

* włoski: (1.1) bresaola ż.

źródła.

== bresaola (język angielski.) ==

thumb|bresaola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bresaola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wołowina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bresaola.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bresaola

* niemiecki: (1.1) Bresaola ż.

* włoski: (1.1) bresaola ż.

źródła.

== bresaola (język angielski.) ==

thumb|bresaola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bresaola

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brescia

[czytaj: BRESZja] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w Lombardii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znakomitym poziomem rzemiosła, oryginalnością i ozdobnością form wyróżniał się ośrodek rusznikarski w Brescii. Świetne lufy do tej broni wytwarzano w warsztatach w miejscowości Gardone, w dolinie Trompia, opodal Brescii, prowadzonych przez rodzinę Cominazzo. Pistolety i strzelby pochodzące z Brescii odznaczały się niezwykłą delikatnością form, lufy o nadzwyczaj cienkich ściankach oprawiano w łoża z drewna orzechowego, rytowane w subtelne ornamenty o motywach wici, ptaków i zwierząt (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brescianin mos., brescianka ż.

przym. bresciański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroż. Bryksja

Wiktionary

brescianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brescii, osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niemcy stowarzyszeni z jedną z fakcji studentów włoskich, tak zwanymi brescianami, przygotowali kandydata i 140 zbrojnych, mających niby to zapewnić porządek, w istocie jednak odpowiedni przebieg wyborów. Polacy i druga włoska fakcja, wincentyńska, musieli działać szczególnie przezornie i ostrożnie, by przeprzeć kandydata swojego i zjednać dlań głosy innych nacji.

(1.1) Gdy tylko brescianin puszczał mnie do domu, wyruszałem w miasto w poszukiwaniu koniecznych składników.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brescia ż.

:: fż. brescianka ż.

przym. bresciański

Wiktionary

bresciański

→ Brescia [czytaj: breszJAŃski]

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brescią, dotyczący Brescii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budował instrumenty wzorując się na modelach bresciańskich i kremońskich.

(1.1) W pierwotnym Towarzystwie spotykamy dziewczęta pragnące poświęcić się Bogu pod opieką swych wychowawczyń, bogatych wdów z arystokracji bresciańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brescia ż., brescianin mos., brescianka ż.

Wiktionary

bresler

nazwisko

SJP.pl

bresson

[czytaj: breSĄ] nazwisko, m.in. Robert Bresson (1907-1999) - francuski reżyser i scenarzysta filmowy

SJP.pl

Bresson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 753 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Bresson plasuje się na 940. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1659.).

Wikipedia

brest

miasto we Francji, port wojenny z bazą okrętów atomowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, w regionie Bretania;

Wiktionary

Brest – miasto i gmina w północno-zachodniej Francji, w regionie Bretania, w departamencie Finistère, największe miasto Dolnej Bretanii, najdalej wysunięte na zachód duże miasto francuskie, usytuowane nad Oceanem Atlantyckim, liczące 140 993 mieszkańców (2022 r.). Największy port wojenny Francji (baza francuskich okrętów podwodnych o napędzie atomowym) oraz port handlowy. Występuje tutaj przemysł maszynowy, stoczniowy, elektroniczny, chemiczny, spożywczy oraz odzieżowy. Znajduje się tu cementownia i rafineria ropy naftowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɛst, AS: brest

Wiktionary

Powiązane:

przym. bresteński

Wiktionary

bresteński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brestem, dotyczący Brestu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brest mrz.

Wiktionary

bresza

wyłom w murze twierdzy wykonany przez oblegających

SJP.pl

breszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. łom

Wiktionary

- Breszka – regionalnie określenie na łom

Osoby o tym nazwisku:

- Michał Breszka – polski lekkoatleta

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brecha

Wiktionary

breszyć

regionalnie: mówić głupoty, pleść bzdury; bredzić

SJP.pl

bretania

region we Francji nad Oceanem Atlantyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Wiktionary

Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna w północno-zachodniej Francji, położona na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bretania to francuski region, złożony z czterech departamentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtãɲja, AS: bretãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bretończyk mos., Bretonka ż., breton mrz., bretoński mrz.

przym. bretoński

Wiktionary

bretarianin

w indyjskiej sekcie tantrycznej: osoba nieprzyjmująca pokarmów, żyjąca dzięki energii pobieranej z powietrza

SJP.pl

bretarianizm

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; inedia, breatharianizm

SJP.pl

Wikipedia

bretnal

długi gwóźdź żelazny z dużym łebkiem; gontal (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. gwóźdź o płaskim i dużym łebku do przybijania papy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛtnal, AS: bretnal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bretnalówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bratnal

Wiktionary

bretnalówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. mocna wódka, do której wrzucano kawałek żelaza, często gwóźdź, rzekomo dla nadania większej mocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɛtnaˈlufka, AS: bretnalufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bretnal

Wiktionary

breton

zwierzę należące do rasy koni zaprzęgowych, powstałej ze skrzyżowania kuców z Półwyspu Bretońskiego z końmi ras ciężkich i z norfolskimi kłusakami

SJP.pl

bretończyk

mieszkaniec Bretanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bretanii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bretania ż., breton mzw., bretoński mrz.

:: fż. Bretonka ż.

przym. bretoński

Wiktionary

bretonka

mieszkanka Bretanii (regionu we Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bretanii

Wiktionary

Bretonka – obraz polskiej malarki Olgi Boznańskiej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Bretończyk.

* arabski: (1.1) بريتانية ż.

* białoruski: (1.1) брэтонка ż.

* czeski: (1.1) Bretonka ż.

* francuski: (1.1) Bretonne ż.

* słowacki: (1.1) Bretónka ż.

* słoweński: (1.1) Bretonka ż.

* szwedzki: (1.1) bretonska w.

* włoski: (1.1) bretone ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Bretania ż., breton mzw.

:: fm. Bretończyk mos.

przym. bretoński

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Bretończyk.

* arabski: (1.1) بريتانية ż.

* białoruski: (1.1) брэтонка ż.

* czeski: (1.1) Bretonka ż.

* francuski: (1.1) Bretonne ż.

* słowacki: (1.1) Bretónka ż.

* słoweński: (1.1) Bretonka ż.

* szwedzki: (1.1) bretonska w.

* włoski: (1.1) bretone ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bretoński

przymiotnik od: Bretania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃sʲci, AS: bretõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bretania ż., Bretończyk mos., Bretonka ż., bretońskość ż.

przym. antybretoński, probretoński

Wiktionary

bretońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bretońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bretońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bretońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛˈtɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: bretõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

brętowo

dzielnica Gdańska

SJP.pl

Brętowo (kaszub. Brentowò lub też Brãtowò, niem. Brentau) – dzielnica Gdańska położona w zachodniej części miasta, na skraju Lasów Oliwskich, nad potokiem Strzyża.

Dzielnica ma głównie charakter mieszkaniowy. Na jego terenie znajduje się również Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej w Gdańsku Matemblewie.

Wikipedia

breughel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Breughel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Bruegel

SJP.pl

breughlowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Breughla, charakterystyczny dla Breughla

SJP.pl

breve

1. dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw; brewe;
2. w muzyce: utwór krótszy od standardu danej formy, np. symfonia breve, sonata breve

SJP.pl

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Wikipedia

brevier

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający jedenastu punktom (4,1349 mm)

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== brevier (język niderlandzki.) ==

thumb|brevier (1.1)

wymowa. audio|Nl-brevier.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. brewiarz

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛvʲjɛr, AS: brevʹi ̯er

Wiktionary

brevis

Brewis (znak krótkości; od łac. brevis: „krótki”) – znak diakrytyczny stosowany w alfabecie rumuńskim, tureckim, wietnamskim i innych. W cyrylicy występuje w rosyjskim Й, й oraz białoruskim Ў. W transkrypcji fonetycznej służy zwykle do oznaczania samogłosek słabych, tzw. krótkich (np. w łacinie).

W Unikodzie znak brewis występuje w wersjach:

Wikipedia

breviter

z łaciny: krótko, w skrócie

SJP.pl

brew

pasmo włosków nad oczodołem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. pasmo krótkich włosów nad oczodołem

Wiktionary

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nauczyciel podniósł brwi ze zdziwienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɛf, AS: bref

Wiktionary

Powiązane:

przym. brwiowy

Wiktionary

brewczyński

nazwisko

SJP.pl

brewe

dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw

SJP.pl

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

Wikipedia

breweria

dawniej: zawadiactwo, junactwo, zadzierzystość; junakieria

SJP.pl

breweriant

osoba wyprawiająca brewerie; awanturnik

SJP.pl

brewerie

zachowanie zakłócające porządek, wywołujące zamieszanie; burda, kłótnia, awantura

SJP.pl

brewiarz

zbiór modlitw ułożony na różne części dnia, roku lub święta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. codzienna liturgiczna modlitwa Kościoła, modlitwa Liturgią godzin;

(1.2) liter. rel. księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

Wiktionary

Brewiarz (łac. breviarium = „skrót”) – w chrześcijaństwie księga liturgiczna do odprawiania liturgii godzin, czyli codziennej modlitwy Kościoła.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiedział, że gwardian wrócił, bo widział go rano na brewiarzu.

(1.2) Zakonnica trzymała w brewiarzu obrazek prymicyjny swojego proboszcza.

Wiktionary

Powiązane:

przym. brewiarzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Liturgia godzin

(1.2) Liturgia godzin

Wiktionary

brewiarzowy

przymiotnik od: brewiarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brewiarzem, odnoszący się do brewiarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na początku odmówimy hymn brewiarzowy ze strony 408.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brewiarz m.

Wiktionary

brewier

czcionka o wysokości 11 punktów

SJP.pl

brewilokwencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkość i zwięzłość wypowiedzi przy zachowaniu treściwości

Wiktionary

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrɛvʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: brevʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brachylogia, lakonizm

Wiktionary

brewiński

nazwisko

SJP.pl

brewka

1. zdrobnienie od: brew;
2. jedno z dwu ciemnych, ukośnych pasm zmarszczonej kory, kryjących pod sobą zrośnięty sęk

SJP.pl

Brewka, brewki – wada drewna z grupy sęków zarośniętych. Są to symetryczne pasma ukośnych zmarszczeń kory, biegnące stycznie do okrągłej, owalnej lub trójkątnej blizny, zakrywającej zrośnięty sęk. Od kory pnia różnią się (najczęściej) ciemniejszym zabarwieniem.

Wikipedia

brexit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brixit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ekon. polit. wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brexit jest realny, choć oznaczałby ogromne koszty dla UE oraz dla samych Brytyjczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brexitowiec mos.

przym. brexitowy

Wiktionary

brexitowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Parlamentarzysta, chcąc dotrzeć do zaniepokojonych rozmiarem imigracji rodaków, paradoksalnie przysłużył się tylko brexitowcom.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brexit m.

przym. brexitowy

Wiktionary

brexitowy

→ brexit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. związany z opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Wiktionary

Patrz:
brexit
Przykłady

(1.1) Na razie do poniedziałku May ma czas, żeby przedstawić parlamentowi poprawioną wersję umowy brexitowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brexit m., brexitowiec m.

Wiktionary

breza

nazwisko

SJP.pl

- Breza – polskie nazwisko

- Breza – herb szlachecki

- Breza – gmina w Bośni i Hercegowinie

- Breza – wieś w Bośni i Hercegowinie w gminie Breza

- Breza – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Klana

- Breza – wieś w Czarnogórze

- Breza – wieś w Serbii

- Breza – wieś w Słowenii

- Breza – wieś w Chorwacji

- Breza – wieś w Chorwacji

Wikipedia

brezencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brezent

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brezent m.

przym. brezentowy

Wiktionary

brezent

gruba tkanina nieprzemakalna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandekaandek, plecaków itp.;

Wiktionary

Brezent – gruba, mocna, wykonana z włókien naturalnych (np. bawełnianych, lnianych) tkanina impregnowana, używana do wyrobu nieprzemakalnej odzieży, namiotów, plandek, pokrowców i plecaków. Charakteryzuje się nieprzemakalnością i dużą wytrzymałością. W celu polepszenia właściwości, przy jej produkcji stosuje się impregnacje wodoodporną, ognioodporną i przeciwgnilną oraz dodatki włókien syntetycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na parking wjechała wojskowa ciężarówka kryta brezentem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɛzɛ̃nt, AS: brezẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brezencik mrz.

przym. brezentowy

Wiktionary

brezentowy

przymiotnik od: brezent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany, zrobiony z brezentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urządzenia do akrobacji zostaną przykryte folią lub plandekami brezentowymi, tak, jak nakazuje instrukcja producenta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brezent m., brezencik m.

Wiktionary

breżniew

nazwisko, np. Leonid Breżniew (1906-1982), działacz komunistyczny, sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

SJP.pl

- Leonid Breżniew

- Breżniew... ujrzałem śmierć na scenie

Wikipedia

breżniewizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. system polityczny panujący w ZSRR gdy u władzy był Leonid Breżniew

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. breżniewizacja ż.

Wiktionary

breżniewowski

taki jak u Breżniewa, charakterystyczny dla Breżniewa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Breżniew mos.

przym. Breżniewowski

Wiktionary

brezylia

przestarzale:
1. drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylka;
2. drewno lub kora brezylki - drzewa

SJP.pl

brezyliowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezylkowate

SJP.pl

brezyliowaty

o cechach brezyliowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

brezylka

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylia

SJP.pl

Brezylka, cezalpinia (Caesalpinia L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (podrodzina brezylkowych Caesalpinioideae). W szerokim (tradycyjnym) ujęciu zaliczano tu 140–162 gatunki, szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, z nielicznymi przedstawicielami sięgającymi także stref umiarkowanych. W wąskim monofiletycznym ujęciu, rodzaj zredukowany został do 10–25 gatunków występujących w Ameryce Środkowej i Południowej (w najwęższym ujęciu) lub także w Afryce i na południu Półwyspu Arabskiego. Rośliny te związane są z suchymi lasami tropikalnymi, sawannami, formacjami zaroślowymi i leśnymi związanymi z wybrzeżami, brzegami rzek oraz rozwijającymi się na suchych nizinach.

Wikipedia

brezylkowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezyliowate

SJP.pl

Brezylkowe (Caesalpinioideae) – podrodzina roślin (w dawniejszych systemach też jako rodzina brezylkowate) należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W XX wieku zwykle jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych. W miarę poznawania filogenezy bobowatych ujęcie brezylkowych ulega daleko idącym zmianom, bowiem takson okazał się być grupą polifiletyczną. W drugiej dekadzie XXI wieku włączono do tej podrodziny wyodrębniane dotąd mimozowe i w efekcie zalicza się tu 148 rodzajów z około 4,4 tysiąca gatunków.

Wikipedia

brezylkowaty

o cechach brezylkowatych (podrodzina roślin)

SJP.pl

brian

[czytaj: brajan] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stopniowo władzę Briana uznały niemal wszystkie plemięemiona iryjskie, a nawet szereg osiedli skandynawskich.

Wiktionary

briand

[czytaj: briJĄ lub brian] nazwisko

SJP.pl

briańsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

Wiktionary

Briańsk (ros. Брянск) – miasto obwodowe w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą. Leży na obszarze historycznej Siewierszczyzny.

Ważny węzeł kolejowy, ośrodek przemysłowy, naukowy (4 szkoły wyższe) i kulturalny (2 muzea). Według spisu powszechnego z 2010 roku miasto liczyło 415 721, a okręg miejski 435 245 mieszkańców. W 2015 roku było to odpowiednio 407 256 i 426 255 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie wojny Zygmunta III z Moskwą płk Aleksander Lisowski na czele ok. tysiąca żołnierzy wkroczył na Siewierszczyznę i obległ Briańsk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. briańszczanin m., briańszczanka ż., Briańszczyzna ż.

przym. briański

Wiktionary

briański

→ Briańsk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Briańskiem, dotyczący Briańska

Wiktionary

Patrz:
Briańsk
Powiązane:

rzecz. Briańsk m., briańszczanin mos., briańszczanka ż.

Wiktionary

briańszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Briańska; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Briańsk mrz.

:: fż. briańszczanka ż.

przym. briański

Wiktionary

briańszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Briańska; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Briańsk ż.

:: fm. briańszczanin mos.

przym. briański

Wiktionary

briard

owczarek francuski briard – rasa psów pasterskich i zaganiających

SJP.pl

Owczarek francuski briard – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Podlega próbom pracy.

Wikipedia

bricolage

[czytaj: brikoLAŻ] majsterkowanie

SJP.pl

- Bricolage (album) – płyta Amona Tobina.

- Bricolage (religioznawstwo) – hipoteza naukowa z zakresu teorii religii.

- Bricolage (cms) – system zarządzania treścią.

- Bricolage – technika w sztuce.

Wikipedia

brics

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ekon. grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|BRICS. skr. od Brazil, Russia, India, China, South Africa

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) BRICS

* francuski: (1.1) BRICS m. lm.

* niemiecki: (1.1) BRICS

* portugalski: (1.1) BRICS m. lm.

* rosyjski: (1.1) БРИКС m., БРЮКИ ż. lm.

źródła.

== BRICS (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = polit. ekon. Brazil, Russia, India, China, South Africa → BRICS

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

brideoreksja

[czytaj: brajdoreksja] obsesyjne odchudzanie się panny młodej przed ślubem

SJP.pl

brideorektyczka

[czytaj: brajdorektyczka] kobieta obsesyjnie odchudzająca się przed ślubem

SJP.pl

bridge

[czytaj: bridż] muzyka: drugi temat chorusu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. środkowa część utworu jazzowego łącząca dwie skrajne części o podobnym charakterze

(1.2) karc. brydż

Wiktionary

- bridge (most) – urządzenie sieciowe

- łącznik (ang. bridge) – element formy muzycznej

- Adobe Bridge – oprogramowanie do zarządzania multimediami

- bridge – oprogramowanie w systemie Linux służące do emulacji mostu sieciowego

- brydż – gra karciana

- Bridge – japońskie studio animacji

- Bridge – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent

- USS „Bridge” – dwa okręty US Navy

- bridge piercing – rodzaj piercingu zlokalizowanego na twarzy

- Frank Bridge – brytyjski kompozytor

- Mark Bridge – australijski piłkarz

- Wayne Bridge – angielski piłkarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brʲit͡ʃ, AS: brʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydżysta mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łącznik, middle part

Wiktionary

bridges

- Beau Bridges – amerykański aktor

- Chloe Bridges – amerykańska aktorka

- Elisa Bridges – amerykańska aktorka i modelka

- Jeff Bridges – amerykański aktor i producent filmowy

- Kevin Bridges – szkocki komik

- Lloyd Bridges – amerykański aktor

- Robert Bridges – angielski poeta

- Thomas Bridges – angielski misjonarz i językoznawca

- (4029) Bridges – planetoida

- Bridges – album Adama Bałdycha i Helge Lien Trio

- Bridges– album Josha Grobana

- Bridges – singel Aliki

Wikipedia

bridgestone

[czytaj: bridżstołn] marka opon i firma

SJP.pl

Bridgestone Corporation (jap. 株式会社ブリヂストン Kabushiki-gaisha Burijisuton) – największy producent wyrobów gumowych i opon na świecie. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1931 roku przez Shōjirō Ishibashiego w mieście Kurume w Japonii.

Wikipedia

bridgetown

[czytaj: bridżtałn] stolica Barbadosu

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Barbadosu;

Wiktionary

Bridgetown – stolica, główne miasto i największy port Barbadosu, nad Atlantykiem. Jedyny port wywozowy Barbadosu; leży na południowo-zachodnim krańcu wyspy, na wybrzeżu zatoki Charlisle.

Miasto zostało założone w 1628 r. przez Anglików i nosiło niegdyś nazwę Miasto Świętego Michała (Town of Saint Michael). W 1854 r. epidemia cholery pochłonęła około 20 tys. ofiar.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas rejsu po Karaibach zwiedziłem Bridgetown.

Wiktionary

bridż

czteroosobowa gra w karty 52-kartową talią, gdzie gracze parami rozgrywają partie złożone z licytacji i rozgrywki; brydż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedyś grywaliśmy w bridża w zimowe wieczory.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) gra

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

frazeologia.

etymologia. etym|ang|bridge.

uwagi.

(1.1) inna pisownia brydż

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|brydż.

* kaszubski: (1.1) bridż m.

źródła.

== bridż (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) karc. brydż, bridż

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bridżista

osoba grająca w brydża; bridżysta, brydżysta

SJP.pl

bridżistka

→ bridżista; bridżystka, brydżystka

SJP.pl

bridżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; brydżorama

SJP.pl

bridżowiec

rzadko: amator brydża; brydżowiec, brydżysta, bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w bridża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twój dziadek, zapalony bridżowiec, jeździł nawet na turnieje bridżowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżysta mos., bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bridżysta

Wiktionary

bridżowy

związany z bridżem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący bridża, związany z bridżem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawodnicy z turnieju bridżowego zjedzą u nas obiad.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos., bridżysta mos., bridżystka ż.

Wiktionary

bridżyk

zdrobnienie od: bridż

SJP.pl

bridżysta

osoba grająca w brydża; brydżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku bridżystów już usiadło przy stolikach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fż. bridżystka ż.

przym. bridżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bridżowiec

Wiktionary

bridżystka

kobieta grająca w brydża; brydżystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w bridża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kolejny raz polskie bridżystki zdobyły medale na mistrzostwach świata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bridż mrz., bridżowiec mos.

:: fm. bridżysta mos.

przym. bridżowy

Wiktionary

brie

[czytaj: bri] miękki ser otrzymywany z mleka krowiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśńeśni oraz dymu;

Wiktionary

Francja:

- Brie – gmina w regionie Bretania

- Brie – gmina w regionie Midi-Pireneje

- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Aisne

- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Somma

- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Charente

- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Deux-Sèvres

- Brie-Comte-Robert – gmina w regionie Ile-de-France

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wolę brie od camemberta.

Wiktionary

brief

[czytaj: brif] dokument zawierający założenia twórcze oraz najważniejsze dane dotyczące kampanii reklamowej

SJP.pl

- brief – dokument dotyczący zamawianej kampanii reklamowej

- Brief – miesięcznik o tematyce marketingowej i reklamowej

- Brief – czytnik kanałów (rozszerzenie Mozilli Firefoxa)

Wikipedia

briefing

[czytaj: brifing] krótka konferencja prasowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

(1.2) lotn. odprawa dla pilotów przed odlotem

Wiktionary

Briefing (wym. brifing, również briefing prasowy) – krótka konferencja prasowa, zwykle poświęcona jednemu problemowi lub sytuacji. Jest to narzędzie wykorzystywane w public relations. W szczególności korzystają z niej politycy. Może ono przybierać formę szybkiej prezentacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaraz po briefingu poczęstowano dziennikarzy kanapkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrʲifʲĩŋk, AS: brʹifʹĩŋk

Wiktionary

briefować

[czytaj: brifować] przekazywać najistotniejsze informacje na dany temat

SJP.pl

brifkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka pocztowa

Wiktionary

briftasza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. teczka na akta

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Brieftasche.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|portfel.

(1.2) zobtłum|teczka.

źródła.

== briftasza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) portfel

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Brieftasche.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|portfel.

(1.2) zobtłum|teczka.

źródła.

== briftasza (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) portfel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

briftreger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) briftryger, briftriger

Wiktionary

briggs

[czytaj: brigz] nazwisko

SJP.pl

- Briggs – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma

- Briggs Barry (ur. 1934) – żużlowiec nowozelandzki

- Briggs Benjamin (1835–1872) – żeglarz amerykański

- Briggs Henry (1561–1630) – matematyk angielski

- Briggs Paul (ur. 1975) – bokser australijski

- Briggs Shannon (ur. 1971) – bokser amerykański

- Briggs Alfred (zm. 1925), Briggs Edward i Briggs John – założyciele Przędzalni w Markach

- The Briggs – zespół punkrockowy z USA

Wikipedia

brighton

[czytaj: brajton] miasto w Anglii

SJP.pl

Brighton – miasto w południowej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w dystrykcie (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Tworzy zwarty organizm miejski z sąsiednim Hove; łączna liczba mieszkańców obu miast wynosi 229 700 (2011). Zespół miejski, obejmujący także sąsiednie miasta Shoreham-by-Sea, Worthing i Littlehampton, liczy 474 485 mieszkańców (2011).

Wikipedia

brigida

imię żeńskie

SJP.pl

brigitte

[czytaj: briżit] obce imię żeńskie

SJP.pl

briks

typ gaźnika w silniku spalinowym

SJP.pl

brillante

[czytaj: briJĄT] określenie wykonawcze: błyskotliwie

SJP.pl

brindisi

[czytaj: brindiz-i] toast, pieśń biesiadna śpiewana w operach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Wiktionary

Brindisi ([brˈindizɪ], łac. Brundisium, stgr. Βρεντέσιον, mesapijskie Brention) – miasto portowe i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Brindisi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozwój takich ośrodków handlowych, jak Neapol, Gaeta, Amalfi, czy nawet Bari lub Brindisi, wiązał się z ich położeniem w miejscu przecinania się trzech wielkich kręgów ekonomicznych obszaru śródziemnomorskiego: bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroż. Brundyzjum

Wiktionary

brinkmanship

[czytaj: BRInkmanszyp] z angielskiego: balansowanie na krawędzi (wojny); w okresie zimnej wojny: stan, w którym niewielki incydent mógł doprowadzić do wybuchu konfliktu zbrojnego

SJP.pl

brio

określenie wykonawcze: żwawo, błyskotliwie, z werwą; brioso

SJP.pl

brioche

[czytaj: brjosz] francuskie ciastko drożdżowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. brioszka.

Wiktionary

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze wzmianki o brioche pojawiły się już w XV wieku, a na przestrzeni stuleci stawała się ona coraz bardziej bogata w masło i jajka, coraz bardziej popularna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brioszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brioszka

Wiktionary

briofag

zwierzę żywiące się mchem

SJP.pl

briofil

organizm żyjący w środowisku tworzonym przez skupiska mchów; organizm mcholubny

SJP.pl

briofilum

roślina z rodziny gruboszowatych o kwiatach zebranych w baldachogrona; żyworódka; płodnolist

SJP.pl

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist (Kalanchoe Adans.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Wikipedia

briolog

botanik zajmujący się mszakami

SJP.pl

briologia

dział botaniki zajmujący się mszakami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dział botaniki, nauka o mszakach

Wiktionary

Briologia (gr. bryon – mech, logos – nauka) – nauka o mszakach (czyli o glewikach, wątrobowcach i mchach), jeden z działów botaniki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. briolog

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót briol.

Wiktionary

briologiczny

→ briologia

SJP.pl

Patrz:
briologia

brioso

[czytaj: briozo] określenie wykonawcze: z werwą, z życiem; brio

SJP.pl

brioszka

śniadaniowe ciasto drożdżowe z charakterystycznym czopem na wierzchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

Wiktionary

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brioche ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brioche

Wiktionary

brisbane

Brisbane (wym. [ˈbrɪzbən]) – miasto w Australii położone nad Pacyfikiem, stolica stanu Queensland. Jest trzecim co do wielkości miastem Australii i Oceanii z liczbą ludności na poziomie 2,8 mln mieszkańców, mieszka w nim ponad 10% populacji państwa. City of Brisbane jest najludniejszym miastem i jednostką administracyjną w Australii według granic administracyjnych. Wraz z miastami satelickimi Gold Coast, Sunshine Coast i Toowoomba tworzy aglomerację i region metropolitalny South East Queensland zamieszkiwany przez 4 mln osób. Miasto leży w strefie klimatu subtropikalnego, z całorocznym okresem z letnimi temperaturami, w centrum miasta temperatury w dzień wahają się od 22 °C w lipcu do około 30 °C w styczniu.

Wikipedia

bristol

brystol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrʲistɔl, AS: brʹistol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bristol mrz., brystol mrz.

przym. bristolski

Wiktionary

bristolczyk

mieszkaniec Bristolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

bristolka

mieszkanka Bristolu (miasta w Anglii)

SJP.pl

bristolski

przymiotnik od: Bristol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bristolem, dotyczący Bristolu (miasta w Anglii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bristol mrz.

Wiktionary

britannia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) srebrzysty stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi;

Wiktionary

- Britannia (Brytania) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do dwóch największych Wysp Brytyjskich:

- Britannia Hibernia – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Irlandii (wyspy)

- Britannia Maior – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Wielkiej Brytanii (wyspy)

- Britannia – personifikacja narodowa Wielkiej Brytanii

- Britannia – motyw zdobniczo-propagandowy umieszczany na rewersach niektórych monet brytyjskich

- Britannia – seria brytyjskich monet bulionowych

- Britannia – stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi

- Britannia – epos John Ogilviego

- Bristol Britannia – brytyjski samolot pasażerski

- HMY Britannia – dawny jacht królowej Elżbiety II

Wikipedia

britannica

Encyklopedia Britannica (oryg. ang. Encyclopædia Britannica) – anglojęzyczna encyklopedia powszechna wydana po raz pierwszy w latach 1768–1771 w Edynburgu przez Colina Macfarquhara i Williama Smellie’a, a od 1901 wydawana w Stanach Zjednoczonych. Od 2012 wydawana tylko w wersji online.

Wikipedia

britney

[czytaj Brytnej] obce imię żeńskie

SJP.pl

Britney – trzeci studyjny album wokalistki Britney Spears. Okazał się dużym sukcesem komercyjnym. Sprzedał się w liczbie ok. 16 milionów egzemplarzy na całym świecie. Britney promowała płytę trasą koncertową Dream Within a Dream Tour.

Wikipedia

britpop

nurt muzyczny z Wielkiej Brytanii z lat 90.; brit pop

SJP.pl

Brit pop – nurt muzyczny, który powstał i rozwinął się w latach 90. na Wyspach Brytyjskich.

Za czołowych przedstawicieli uznaje się takich artystów, jak: Blur, Oasis, Coldplay, Travis, Keane, Suede, Pulp, Supergrass, The Boo Radleys, Ian Brown, Placebo.

Grupy britpopowe czerpały wzorce głównie z brytyjskich zespołów lat 60./70. takich, jak The Beatles, The Who czy The Kinks, oraz grup punkowych i alternatywnych (The Jam, The Stone Roses, The Smiths).

Wikipedia

britpopowy

→ britpop

SJP.pl

Patrz:
britpop

britten

[czytaj: britn] nazwisko

SJP.pl

briusow

nazwisko

SJP.pl

brixit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brexit

SJP.pl

brizol

smażona polędwica wołowa lub końska; bryzol

SJP.pl

brnąć

posuwać się z trudem, często po grząskim, błotnistym terenie; wchodzić w coś coraz głębiej

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabrnąć)

(1.1) z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

(1.2) być w niekorzystnej sytuacji, z której ciężko znaleźć wyjście

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciężarówka mozolnie brnęła przez zaspy śnieżne.

(1.1) A my brniemy i brniemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: brnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brnięcie n., wybrnięcie n., przebrnięcie n., zabrnięcie n.

czas. wybrnąć dk., przebrnąć dk., zabrnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brodzić

Wiktionary

brneńczyk

mieszkaniec Brna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brno n.

:: fż. brnenka ż.

przym. brneński

Wiktionary

brnenka

mieszkanka Brna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brno n.

:: fm. brneńczyk mos.

przym. brneński

Wiktionary

brneński

przymiotnik od: Brno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brna, związany z Brnem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na cześć skutecznej obrony w 1653 roku w każdym brneńskim kościele wisi obraz Matki Bożej […]

(1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrnɛ̃j̃sʲci, AS: brnẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brno n., brneńczyk mos., brnenka ż.

Wiktionary

brnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. brnąć

Wiktionary

brno

miasto w Czechach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 2889;

Wiktionary

Brno (wymowa, niem. Brünn, łac. Bruna, dawna nazwa polska Berno) – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego. Z populacją wynoszącą ponad 400 tys., Brno zajmowało w 2024 roku drugie miejsce pod względem liczby ludności wśród czeskich miast, ustępując jedynie stołecznej Pradze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brno jest pełne lokalnych patriotów, którzy dumni są z tego, że potrafią mówić brneńską hantyrką (dialektem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brnɔ, AS: brno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brneńczyk mos., brnenka ż.

przym. brneński

Wiktionary

bro

rzeczownik

(1.1) slang. piwo

Wiktionary

Szwajcaria:

- Bro – franko-prowansalska nazwa gminy Broc

Szwecja:

- Bro – miejscowość

- Bro – stacja kolejowa w Bro

Osoby:

- B.R.O – polski raper

- Bro – duński solista

- Nicolas Bro – duński aktor

Inne:

- (10128) Bro – planetoida

Zobacz też:

- Big Bro

- Braux

- Breau

- Breaux

- Broe

- Broh

- Upplands-Bro

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idziesz z nami na bro?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ, AS: bro

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bronek, bronks

Wiktionary

broadway

[czytaj: brodłej] ulica w Nowym Jorku, na której znajduje się wiele prestiżowych teatrów

SJP.pl

- Broadway – ulica w Nowym Jorku biegnąca wzdłuż dzielnicy Manhattan

- Broadway – zespół teatrów na Manhattanie zgrupowany wokół ulicy Broadway

- Broadway – procesor produkcji IBM użyty w konsoli Wii

- Teatr Broadway – praski teatr

Wikipedia

broadwayowski

[czytaj: brodłejowski] dotyczący Broadwayu, ulicy w Nowym Jorku, przy której mieszczą się główne teatry komercyjne

SJP.pl

brobdingnag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) liter. fantastyczna kraina olbrzymów, gdzie wszystko jest ogromne z Podróży Guliwera Jonathana Swifta

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brobdingnag (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ˌbrɒbdɪŋˈnæg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. Brobdingnag

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brobdingnag (język angielski.) ==

wymowa. IPA|ˌbrɒbdɪŋˈnæg.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) liter. Brobdingnag

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

broca

[czytaj: broKA] nazwisko

SJP.pl

broch

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

SJP.pl

Broch (scots broch) – typ kamiennych budowli o kształcie masywnej wieży, wznoszonych w epoce żelaza i datowanych na pierwsze wieki n.e. Wszystkie budowle tego typu znajdują się na terenie Szkocji, w większości na Wyspach Szetlandzkich.

Wikipedia

brocha

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprawa, interes

(1.2) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɾo.t͡ʃa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) broszka

(1.2) cipa, broszka, picza, piczka

Wiktionary

brochantyt

minerał, zasadowy siarczan miedzi

SJP.pl

Brochantyt – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa i mineraloga André Brochanta de Villiers (1772-1840).

Wikipedia

brochaus

niemieckie wydawnictwo

SJP.pl

brochocki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Tomasz Brochocki − polski szlachcic, urzędnik staropolski

- Rościsław Brochocki − polski malarz

- Walery Brochocki − polski malarz

Wikipedia

brochów

rodzaj obronnej wieży kamiennej, występującej na wybrzeżach zachodniej i północnej Szkocji, wznoszonej w epoce żelaza

SJP.pl

- Brochów – osiedle we Wrocławiu

- Brochów – wieś w województwie mazowieckim w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów

- Brochów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim

- Brochów – wąskotorowy przystanek kolejowy w Brochowie-Kolonii, w gminie Brochów, w powiecie sochaczewskim, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Brochów-Kolonia, Brochówka, Wrocław Brochów, Park Brochowski

Wikipedia

brochowski

przymiotnik od: Brochów

SJP.pl

brochwicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Antoni Brochwicz-Lewiński (1902–1990) – oficer Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady

- Anna Raduchowska-Brochwicz (ur. 1963) – polska urzędniczka, ambasador RP w RPA (2012–2017), żona Wojciecha Brochwicza

- Bronisław Brochwicz-Rogoyski (1861–1921) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu

- Janusz Brochwicz-Lewiński (1920–2017) – oficer Armii Krajowej, generał WP

- Stanisław Brochwicz (1910–1941) – polski dziennikarz i pisarz, korespondent prasowy

- Władysław Brochwicz (1901–1958) – polski aktor teatralny i filmowy

- Wojciech Brochwicz (ur. 1960) – polski prawnik, pułkownik Straży Granicznej

Wikipedia

brockhaus

[czytaj: brokhałs] nazwisko

SJP.pl

Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG – grupa wydawnicza, która w niemieckim obszarze językowym jest powszechnie znana szczególnie z wydawnictw słowników i encyklopedii oraz leksykonów.

Wikipedia

brocki

→ Brok; broczański, brokowski

SJP.pl

broczanin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); brokowianin

SJP.pl

broczanka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); brokowianka

SJP.pl

broczański

→ Brok; brocki, brokowski

SJP.pl

broczyć

1. o krwi: ciec, wypływać (np. krew broczy z rany);
2. wydzielać krew (np. rana broczy krwią); krwawić

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) tracić krew, krwawić

(1.2) (o krwi) ciec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybroczyna ż., broczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krwawić

Wiktionary

broczyno

Broczyno (niem. Brotzen) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

Wikipedia

bród

płytkie miejsce rzeki, jeziora lub stawu możliwe do przejścia lub przejechania na drugi brzeg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: broda

Wiktionary

- bród – płytszy odcinek koryta rzecznego

W Polsce

- Bród – część wsi Huta Żelechowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów

- Bród – część wsi Kotfin w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów

- Bród – część wsi Rozwady w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów

- Bród – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

- Bród – przysiółek wsi Secemin w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

- Bród – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie

- Bród – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie było mostu przez rzekę, więc musieli poszukać brodu.

(1.1) Tak we trzech idąc, o słońca zachodzie / Nad brzegiem rzeki u brodu stanęli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) płycizna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brody nmos., brodzenie n.

:: zdrobn. brodzik m.

czas. brodzić ndk.

frazeologia.

w bród

etymologia.

etym|prasł|*brodъ.

uwagi.

(1.1) nie mylić z|brud, brut.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) ford

* baskijski: (1.1) ibi

* białoruski: (1.1) брод m.

* bułgarski: (1.1) брод m.

* esperanto: (1.1) vadejo

* fiński: (1.1) kahlaamo, kahluupaikka

* francuski: (1.1) gué m.

* hiszpański: (1.1) vado m.

* interlingua: (1.1) vado

* islandzki: (1.1) vað n.

* japoński: (1.1) 浅瀬 (あさせ)

* kazachski: (1.1) өткел

* niderlandzki: (1.1) voorde

* niemiecki: (1.1) Furt ż.

* nowogrecki: (1.1) πόρος m., πορθμείο n.

* rosyjski: (1.1) брод m.

* słowacki: (1.1) brod m.

* szwedzki: (1.1) vadställe n., vad n.

* ukraiński: (1.1) брід m.

* węgierski: (1.1) gázló

* włoski: (1.1) guado m.

źródła.

== bród (język górnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bród (przejście przez rzekę)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

broda

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. przednia część żuchwy człowieka

(1.2) zarost na brodzie (1.1)

(1.3) pszcz. grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

Wiktionary

- broda – dolna część twarzy

- broda – rodzaj zarostu

- Broda – film polski z 1974 roku

- Broda – herb szlachecki

- „Broda 53” – jeden z oddziałów Armii Krajowej

- broda – określenie nieregularnej części drewna, powstałej przy ścince drzew lub podczas przerzynki na czole dłużycy lub kłody

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andrzej przyszedł dziś do pracy z plasterastrem na brodzie.

(1.2) Wczoraj widziałem kobietę z brodą!

(1.3) W gorące wieczory pszczoły wylegają z gniazda tworząc na mostku charakterystyczne brody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔda, AS: broda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodacz m.

:: zdrobn. bródka ż.

przym. brodaty

czas. brodacieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podbródek

Wiktionary

brodacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodacieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔdaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: brodacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. brodacieć

Wiktionary

brodacieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. porastać brodą, zarostem na twarzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: brodaćėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż., podbródek m., brodacenie n., zbrodacenie n., brodacz m., brodawka ż.

czas. zbrodacieć dk.

przym. brodaty

Wiktionary

brodacki

nazwisko

SJP.pl

brodacz

człowiek mający brodę, brodaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który nosi brodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. pies rasy sznaucer miniaturowy, dawniej nazywany brodaczem monachijskim

(2.2) ornit. nazwa systematyczna|Capitonidae|ref=tak., ptak z rodziny brodaczy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdat͡ʃ, AS: brodač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż.

:: fż. brodaczka ż.

przym. brodaty

czas. brodacieć

Wiktionary

brodaczka

krzaczkowaty porost występujący głównie na drzewach

SJP.pl

Usnea Dill. ex Adans. (brodaczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany do grupy porostów.

Wikipedia

brodaczkowaty

oplątwa brodaczkowata - roślina bezkorzeniowa, o zwisających łodygach i drobnych niepozornych kwiatach, używana w tapicerstwie lub hodowana jako roślina ozdobna

SJP.pl

brodacznik

przylepek brodacznik - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

brodaczyk

ryba z rodziny wielocierniowatych, hodowana w akwariach

SJP.pl

Brodaczyk (Monocirrhus polyacanthus) – gatunek tropikalnej, słodkowodnej ryby z rodziny Polycentridae. Jedyny przedstawiciel rodzaju Monocirrhus. Bywa hodowany w akwariach.

Wikipedia

brodal

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych

SJP.pl

brodatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego brodę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brodate; cecha tych, którzy są brodaci

Wiktionary

Powiązane:

przym. brodaty

przysł. brodato

Wiktionary

brodaty

mający zarost na dolnej części twarzy, u zwierząt: posiadający pęk sierści lub piór pod pyskiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający zarost na dolnej części twarzy

(1.2) u zwierząt: mający pęk sierści lub piór pod pyskiem

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie wierzę w zaprzaństwo templariuszy, oddawanie przez nich czci diabłu pod postacią brodatego kozła, Bafometa, i rytualne plucie na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdatɨ, AS: brodaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

czas. brodacieć

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) bezbrody

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. broda ż., bródka ż., brodacz m., brodatość ż.

czas. brodacieć

frazeologia.

mądrość przychodzi z laty, acz nie każdy mądry, kto brodaty sic.

etymologia.

etymn|pol|broda|-aty.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bearded

* arabski: (1.1) ملتح

* baskijski: (1.1) bizardun

* białoruski: (1.1) барадаты

* czeski: (1.1) bradatý

* duński: (1.1) skægget

* fiński: (1.1) partainen

* francuski: (1.1) barbu

* hiszpański: (1.1) barbudo

* jidysz: (1.1) בערדיק

* niemiecki: (1.1) bärtig

* portugalski: (1.1) barbado

* rosyjski: (1.1) бородатый

* słowacki: (1.1) bradatý

* szwedzki: (1.1) skäggig

* ukraiński: (1.1) бородатий

* wilamowski: (1.1) bātiḱ

źródła.

== brodaty (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brodaty

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brodawczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brodawczak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodawczak m.

Wiktionary

brodawczak

1. niezłośliwy nowotwór nabłonkowy;
2. rasa gołębia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

Wiktionary

- brodawczak splotu naczyniówkowego

- brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych

- brodawczaki krtani

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powszechnie wiadomo, że brodawczaki mają zwykle etiologię wirusową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈdaft͡ʃak, AS: brodafčak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodaweczka ż., brodawkowatość ż.

:: zdrobn. brodawczaczek m.

przym. brodawkowy, brodawkowaty

Wiktionary

brodawka

1. narośl na skórze;
2. zgrubienie na roślinach lub owocach;
3. sutek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

(1.2) med. większa, chorobowa wypukłość na skórze

Wiktionary

Brodawka (łac. verruca) – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. human papilloma virus). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brodawczak m., brodawnik m., brodawczyca ż.

przym. brodawkowy, brodawkowaty

czas. brodacieć

Wiktionary

brodawkonos

rodzaj nietoperzy z rodziny brodawkonosowatych

SJP.pl

Brodawkonos (Rhinopoma) – rodzaj ssaków z rodziny brodawkonosowatych (Rhinopomatidae).

Wikipedia

brodawkować

o roślinach: pokrywać się brodawkami na skutek infekcji

SJP.pl

brodawkowany

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

brodawkowaty

1. wyglądający jak brodawka; pokryty brodawkami;
2. brzoza brodawkowata - gatunek brzozy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyglądający jak brodawka, przypominający brodawkę, mający kształt brodawki

(1.2) pokryty brodawkami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

przym. brodawkowy

Wiktionary

brodawkowiec

1. brodawkowiec czysty - gatunek mchu;
2. rodzaj węży z rzędu łuskonośnych

SJP.pl

brodawkowy

przymiotnik od: brodawka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brodawką, dotyczący brodawki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodawka ż., brodawczak mzw./mrz.

przym. brodawkowaty

Wiktionary

brodawnica

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

SJP.pl

- brodawnica (Bryodema) – rodzaj owadów

- brodawnica (Verrucaria) – rodzaj grzybów

Wikipedia

brodawnik

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach zebranych w przyziemną rozetę, żółtych kwiatach i owocach zaopatrzonych w puch, występująca w Eurazji; dmuchawiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontodon|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Brodawnik (Leontodon L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Do rodzaju należy 41 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na pozostałym obszarze Europy. Na początku XXI wieku dowiedziono braku bliskiego pokrewieństwa między dwoma podrodzajami tu zaliczanymi i wyodrębniono jeden z nich jako rodzaj Scorzoneroides. W Polsce rośnie pięć gatunków z tego rodzaju w tradycyjnym, szerokim ujęciu lub trzy w wąskim ujęciu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z obu stron każdéj drogi, szérokim pasem bielały bujne rumianki i wyższe od nich kwiaty marchewnika, słały się po drzewach fioletowe rohule, żółtymi gwiazdkami świéciły brodawniki i kurza ślepota, liliowe skabiozy polne wyléwały ze swoich stulistnych koron miodowe wonie, chwiały się całe lasy delikatnéj mietlicy, kosmate kwiaty babki stały na swoich wysokich łodygach, rumianością zawadiacką postawą stwierdzając, nadaną im nazwę kozaków.

Wiktionary

brodawski

nazwisko

SJP.pl

brodecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Brodecki (1949–2010) – polski lekarz, łyżwiarz figurowy i polityk

- Antoni Brodecki (1888–1948) – polski działacz chłopski i wojskowy

- Baltazar Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jan Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Piotr Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

Wikipedia

brodek

mech z rodziny płoniwowatych, którego dwa gatunki objęte są w Polsce ochroną

SJP.pl

- brodek – rodzaj mchów Tortula Hedw.

W Polsce

- Brodek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce

- Brodek – część wsi Olszowa w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia

- Brodek – przysiółek wsi Mechnica w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś

- Brodek – część wsi Oksa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa

- Brodek – część wsi Bejsce w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce

Wikipedia

broderia

rzeczy zdobione haftami

SJP.pl

broderie

rzeczy zdobione haftami

SJP.pl

brodiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

SJP.pl

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

Wikipedia

brodka

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: broda

(1.2) mizerna lub krótka broda

Wiktionary

Brodka, właśc. Monika Maria Brodka (ur. 7 lutego 1988 w Żywcu) – polska piosenkarka alternatywna, kompozytorka, autorka tekstów i gitarzystka. Członkini Akademii Fonograficznej ZPAV.

W 2004 zwyciężyła w finale trzeciej edycji programu telewizyjnego Idol, po czym wydała debiutancki album studyjny pt. Album, który uzyskał status złotej płyty w Polsce, sprzedając się w nakładzie 35 tys. egzemplarzy. Na koncie ma pięć albumów studyjnych oraz dziewięć Fryderyków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrutka, AS: brutka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broda ż., brodacz m.

czas. brodacieć

przym. brodaty

Wiktionary

bródkowy

1. → bródka;
2. kosaciec bródkowy - gatunek byliny z rodziny kosaćcowatych; kosaciec niemiecki;
3. guzowatość bródkowa - struktura kostna człowieka w miejscu połączenia trzonów żuchwy

SJP.pl

brodnia

narzędzie do połowu ryb; brodnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. brodnik

Wiktionary

Brodnia – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Leży na wschodnim brzegu zbiornika Jeziorsko.

Wieś królewska w starostwie sieradzkim w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) na widłach i szczeblastych żerdziach kołysały się za wiatrem wystawione na sprzedaż przez gdańskich Niemców sieci rybackie na rybę morską, jeziorną i rzeczną, więcierze i włoki, podrywki i saki, drygawice, skrzydlaki, wiraszki, suwaty, kłomie, żaki, brodnie, sieci z matnią, kątówki, i bez matni, wierzchówki, wszelkiego rodzaju wędy i osęki. (S. Żeromski: Wiatr od morza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲa, AS: brodʹńa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brodnik

Wiktionary

brodnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Brodnica (wymowa; niem. Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu brodnickiego i gminy wiejskiej Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sa, AS: brodʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodniczanin m., brodniczanka ż.

przym. brodnicki, podbrodnicki

Wiktionary

brodnicki

przymiotnik od: Brodnica

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brodnicy, związany z Brodnicą

(1.2) dotyczący Brodna, związany z Brodnem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔdʲˈɲit͡sʲci, AS: brodʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodniczanka ż., brodniczanin mos., Brodnica ż., Brodno n.

Wiktionary

brodniczanin

mieszkaniec Brodnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brodnicy

(1.2) osoba pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brodnica ż.

:: fż. brodniczanka ż.

przym. brodnicki

Wiktionary

brodniczanka

mieszkanka Brodnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brodnicy

(1.2) kobieta pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W najbliższy wtorek wszystkie brodniczanki zapraszamy na bezpłatną mammografię.

(1.2) Ciotka Emilia z urodzenia jest brodniczanką, ale od lat mieszka w Toruniu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brodnica ż.

:: fm. brodniczanin m.

przym. brodnicki

Wiktionary

brodnik

narzędzie do połowu ryb; brodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. narzędzie połowowe do połowów w płytkiej wodzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieli mocne brodniki, a tymi znowu wygarniali piskorze (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdʲɲik, AS: brodʹńik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brodnia

Wiktionary

brodno

Brodno (niem. Breitenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Wikipedia

bródnowski

przymiotnik od: Bródno; bródzieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bródno n.

przym. bródzieński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. bródzieński

Wiktionary

brodofiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. brodacz

Wiktionary

brodowicz

nazwisko

SJP.pl

Brodowicz - polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 900 osób.

Wikipedia

brodowo

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Brodowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze

- Brodowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów

- Brodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Iłowo-Osada

- Brodowo – przysiółek wsi Giże w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk

- Brodowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

- Brodowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Wikipedia

brodowski

nazwisko

SJP.pl

- Brodowski – miasto w Brazylii, w stanie São Paulo

- Aleksander Brodowski (1794–1865) – polski działacz gospodarczy i polityczny, ziemianin, oficer

- Aleksander Brodowski (1856–1899) – polski inżynier kolejowy, pracujący w Brazylii

- Antoni Brodowski (1784–1832) – polski malarz-portrecista, przedstawiciel klasycyzmu

- Feliks Brodowski (1864–1934) – polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i nowelista

- Józef Brodowski (ok. 1780–1853) – polski malarz

- Józef Brodowski (1828–1900) – polski malarz

- Karsten Brodowski (ur. 1985) – niemiecki wioślarz

- Paweł Brodowski (ur. 1947) – polski muzyk i dziennikarz muzyczny,

- Piotr Brodowski (ur. 1989) – polski szachista

- Tadeusz Brodowski (1821–1848) – polski malarz

- Włodzimierz Brodowski (1823–1903) – polski lekarz, specjalista anatomii patologicznej, profesor zwyczajny

- Zygmunt Brodowski (1897–1973) – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia

brodski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Brodski – rosyjski skrzypek

- Boris Brodski – radziecki scenarzysta

- Iosif Brodski – rosyjski poeta i eseista

- Isaak Brodski – rosyjski malarz

- Wadim Brodski – ukraiński skrzypek

Wikipedia

brodwino

dzielnica mieszkaniowa Sopotu

SJP.pl

Brodwino (kaszb. Brodwino) – północno-zachodnie osiedle Sopotu, otoczone z trzech stron Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym, od wschodu graniczy z Kamiennym Potokiem. Nazwa pochodzi od słowa „brodzić”, czyli przechodzić przez rzekę brodem w miejscu płycizny, i odwołuje się do płynącego tu Kamiennego Potoku.

Wikipedia

brody

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

(1.2) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości na Ukrainie

Wiktionary

W Polsce

- Brody – miasto w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody

- Brody – część miasta Opole

- Brody – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola

- Brody – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów

- Brody – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice

- Brody – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska

- Brody – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka

- Brody – część wsi Pomiechówek w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie. Pomiechówek

- Brody – część wsi Sobienki w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck

- Brody – część wsi Rudowo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk

- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk

- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia

- Brody – osada wsi Gutów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

- Brody – część wsi Pawłowice w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski

- Brody – część wsi Głowaczowa w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna

- Brody – część wsi Dębowiec w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Dębowiec

- Brody – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin

- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica

- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie

- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody

- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica

- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno

- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek

- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Brody Duże • Brody Małe • Brody Młockie • Brody-Parcele • Kamienne Brody • Brody Pomorskie • Brody Iłżeckie • kolokacje miejscowość|D=Brodów|Ms=Brodach.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

przym. brodowy, brodowski

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etymn|pol|bród. (przeprawa)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== Brody (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-Brody.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) forma imienia męskiego Brodie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔdɨ, AS: brody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bród m., brodowianin m., brodowianka ż.

przym. brodowy, brodowski

Wiktionary

brodzące

rząd obejmujący ponad sto gatunków przeważnie dużych ptaków wodno-błotnych, o wysokich nogach, dostosowanych do swobodnego brodzenia po bagnach i płytkich wodach, oraz o długim dziobie ułatwiającym wyszukiwanie pożywienia (wyłącznie zwierzęcego) z podłoża; należą do niego między innymi: bociany, czaple, ibisy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od brodzić

Wiktionary

Bocianowe, bocianowce, brodzące (Ciconiiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Obejmuje gatunki kosmopolityczne, wodno-błotne, w większości wędrowne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Część gatunków brodzących gnieździ się w koloniach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brodzenie n., brodzik mrz., bród mrz.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocianowce, bocianowe

Wiktionary

brodzący

o cechach brodzących (rząd ptaków)

SJP.pl

brodźcowaty

biegus brodźcowaty - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

SJP.pl

brodźczyk

rodzaj ptaków z rodziny bekasowatych

SJP.pl

brodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: broʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bród m., brodzik m., brodzące nmos.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

brodziak

nazwisko

SJP.pl

brodzianin

mieszkaniec Brodów (miasta w Polsce)

SJP.pl

brodzianka

mieszkanka Brodów (miasta w Polsce)

SJP.pl

brodzić

chodzić po czymś podmokłym, rzadziej sypkim

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) chodzić po czymś grząskim

(1.2) chodzić w płytkiej wodzie

(1.3) przen. książk. chodzić nurzając nogi w czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myśliwi brodzili po bagnach.

(1.2) Mały Jacuś zdjął buty i brodził po kałużach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: broʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bród m., brodzik m., brodzenie n., brodzące nmos.

Wiktionary

brodziec

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny bekasowatych rodzaju nazwa systematyczna|Tringa|ref=tak.

Wiktionary

- Brodziec – wieś na Ukrainie

cieki wodne w Polsce:

- Brodziec – struga, dopływ Mołstowy

- Brodziec – struga, dopływ Pulwy

ptaki:

- brodźce (ptaki)

- brodziec ciemnorzytny

- brodziec piskliwy

- brodziec żółtonogi

- brodziec piegowaty

- brodziec śniady

- brodziec pławny

- brodziec plamisty

- brodziec samotny

- brodziec krwawodzioby

- brodziec leśny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑɛt͡s, AS: broʒ́ec

Wiktionary

brodziecki

→ Brójce; brójecki

SJP.pl

bródzieński

przymiotnik od: Bródno; bródnowski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. dotyczący Bródna, związany z Bródnem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bródno n.

przym. bródnowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bródnowski

Wiktionary

brodzik

1. płytki basen dla dzieci;
2. płytki basenik pod prysznicem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

(1.2) sport. płytki basen, przeznaczony dla dzieci

Wiktionary

Brodzik – płytki basen dla dzieci. Brodziki mają najczęściej głębokość od 20 do 40 cm i są przeznaczone głównie dla dzieci od 6 miesięcy do 6 lat.

W Polsce zarządzający obszarem wodnym jest zobowiązany do wydzielenia brodzika dla dzieci jeśli niecki basenowe mają łączną powierzchnię przekraczającą 100 m² i głębokość ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokość powyżej 1,2 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) On jest zajęty zakładaniem brodzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔd͡ʑik, AS: broʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bród m., brodzenie n., brodzące nmos.

czas. brodzić ndk.

Wiktionary

brodzikowy

→ brodzik

SJP.pl

Patrz:
brodzik

brodziński

nazwisko

SJP.pl

brodziszów

Brodziszów (niem. Dittmannsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie.

W latach 1945–1946 wieś należała i była siedzibą gminy Brodziszów, po jej likwidacji w gminie Zwrócona, po reformie administracyjnej w latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brodziszów, po jej zniesieniu w gromadzie Zwrócona. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Wikipedia

brodzisław

imię męskie

SJP.pl

Brodzisław, Brocsław, Barcsław, Barcław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Brodzi- ("brodzić") i -sław ("sława, chwała"). Być może znaczyło "ten, kto pławi się w chwale".

Brodzisław imieniny obchodzi: 25 stycznia, 30 maja i 1 sierpnia.

Wikipedia

brodzisława

imię żeńskie

SJP.pl

brodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisławy lub z nią związany

SJP.pl

brodzisławostwo

Brodzisław z małżonką; Brodzisławowie

SJP.pl

brodzisławowie

imię męskie

SJP.pl

brodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisława lub z nim związany

SJP.pl

brodziuszka

brodziuszka wiechowata - gatunek rośliny z rodziny akantowatych

SJP.pl

brodzki

przymiotnik od: Brody (jedna z wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

Brodzki (Brodzka):

- Most Brodzki (Weistritz Brücke)

- Gazeta Brodzka

- Zalew Brodzki

- Synagoga Brodzka w Odessie

- Powiat brodzki

- Rejon brodzki

- Tama Brodzka

- Tama Brodzka (stacja kolejowa)

- Bródzki

- Alina Brodzka-Wald

- Ewa Brodzka

- Henryk Brodzki

- Jan Brodzki

- Stanisław Brodzki

- Wiktor Brodzki

- Władysław Brodzki

Wikipedia

bróg

ruchomy daszek na czterech słupach wbitych w ziemię, służący jako osłona dla przechowywanego siana, zboża; stóg siana, zboża ochraniany przez taki daszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. zootechn. zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach

(1.2) roln. stóg nakryty dachem

(1.3) daw. bezładne nagromadzenie czegoś

Wiktionary

Bróg – ruchomy dach przesuwany na (najczęściej) czterech wkopanych w ziemię słupkach (zwanych brożynami), osłaniający składowane pod nim siano, słomę lub zboże przed opadami atmosferycznymi.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) siennica

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) fenil m.

* łaciński: (1.1) faenilia n., faenile n.

źródła.

== bróg (język irlandzki.) ==

wymowa.

audio|LL-Q9142 (gle)-Ériugena-bróg.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) but

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) siennica

Wiktionary

brogowy

przymiotnik od: bróg

SJP.pl

brogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i zwykle także rozetowym zdobieniem na nosku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brogsy pełne mają ząbkowania wzdłuż tych krawędzi, które ozdobione są dziurkowaniem, wybity na nosku wzór, zwany medalionem, a nosek jest nakładany i ma kształt skrzydełek.

(1.1) Brogsy w wersji spectator wykonane są ze skóry w dwóch kolorach, zwykle białym i czarnym lub brązowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćbrogsy nmos., półbrogsy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) golfy, szkoty

Wiktionary

broholmer

rasa psów z grupy molosów; mastif duński

SJP.pl

Broholmer – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa, wyhodowana w średniowiecznej Danii jako psy do polowania i stróżowania, wymarła w pierwszej połowie XX wieku, następnie została zrekonstruowana przez odpowiednią hodowlę. Użytkowana jest jako pies do towarzystwa, pies stróżujący i obronny.

Wikipedia

broić

psocić, płatać figle, bawić się, przeszkadzając; dawniej: czynić coś złego

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbroić)

(1.1) niedokonany od|zbroić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔjit͡ɕ, AS: broi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brojenie n.

Wiktionary

brojce

wieś w Polsce

SJP.pl

Brojce (niem. Broitz) – wieś gminna w Polsce położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brojce. 2 września 2013 r. wieś miała 1287 mieszkańców.

Wikipedia

brójczanin

mieszkaniec Brójc (wsi w Polsce)

SJP.pl

brójczanka

mieszkanka Brójc (wsi w Polsce)

SJP.pl

brojecki

→ Brojce

SJP.pl

Patrz:
Brojce

brojek

nazwisko

SJP.pl

brojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|broić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. broić

Wiktionary

brojler

intensywnie tuczona kura, kaczka, gęś (także indyk lub królik), przeznaczona na ubój

SJP.pl

Brojlery – młody, bardzo intensywnie tuczony (w zamknięciu) drób, przeznaczony na ubój.

Określenie to stosuje się dla drobiu (kurczęta, kaczki, indyki, gęsi) oraz królików. Brojlery osiągają szybki przyrost masy w krótkim czasie, dzięki czemu są stosunkowo tanie w produkcji i hodowane na skalę przemysłową.

Wikipedia

brojlernia

zakład zajmujący się hodowlą brojlerów

SJP.pl

Wikipedia

brojlerowy

→ brojler

SJP.pl

Patrz:
brojler

brok

drobny śrut myśliwski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brok – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brok.

Uzyskał lokację miejską w 1501 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1922 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie ostrołęckim, obwodzie ostrołęckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔk, AS: brok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broczanin m., broczanka ż.

przym. brocki, broczański

Wiktionary

brokacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brokat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie brokat, lecz tylko mały brokacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brokat m.

Wiktionary

brokat

1. świecące, drobne płatki służące do ozdoby;
2. jedwabna tkanina przetykana złotą nitką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

(1.2) włók. kraw. jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;

Wiktionary

- brokat (tkanina)

- brokat (ozdoba)

- Brokat – polski serial obyczajowy platformy Netflix z 2022 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkat, AS: brokat

Wiktionary

Powiązane:

przym. brokatowy

rzecz. brokacik mrz.

Wiktionary

brokatela

gruba tkanina jedwabna lub przetykana jedwabiem, z wypukłym wzorem z nici srebrnych lub złotych; brokat

SJP.pl

Brokatela, brukatela (fr. brocatelle, wł. brocatello) – gruba, półjedwabna, wzorzysta tkanina dekoracyjna, wielowątkowa i dwuosnowowa.

Tło brokatelli tkano zazwyczaj splotem rządkowym, a wzór atłasowym. Wzór posiadał charakterystyczny lekki relief, który otrzymywano przez zastosowanie grubego lnianego wątku podstawowego oraz przez odpowiednie naciągnięcie osnów i wątków.

Wikipedia

brokatowy

związany z brokatem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) włók. kraw. zrobiony z brokatu (tkaniny)

(1.2) zawierający brokat, pokryty brokatem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brokat mrz.

Wiktionary

broker

osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośrednik, agent, makler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach towarowych, pieniężnych, frachtowych lub ubezpieczeniowych

Wiktionary

Broker – wieloznaczne pojęcie używane na rynku finansowym i kapitałowym w kilku kontekstach znaczeniowych. W najbardziej generalnym ujęciu brokerem jest podmiot (osoba prawna, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) świadczący określone usługi (z reguły pośrednictwa) działający na cudzy rachunek (w przeciwieństwie do np. dealera, czyli podmiotu działającego na własny rachunek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkɛr, AS: broker

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. brokerka ż.

przym. brokerski

Wiktionary

brokerka

1. kobieta zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośredniczka, agentka;
2. pośrednictwo handlowe lub finansowe, zajęcie brokera

SJP.pl

brokerski

→ broker

SJP.pl

Patrz:
broker

brokerstwo

zajęcie brokera

SJP.pl

brokowianin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); broczanin

SJP.pl

brokowianka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); broczanka

SJP.pl

brokowski

→ Brok; broczański, brocki

SJP.pl

brokuł

jednoroczna roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), mająca liczne zielone kwiatostany (tzw. róże), spożywane wraz z pędem i liśćmi; brokuł włoski, kapusta szparagowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub pot. męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=italica|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na obiad zjemy brokuły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔkuw, AS: brokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. brokułowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kapusta szparagowa

Wiktionary

brokułowy

→ brokuł

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brokułu

(1.2) kulin. zrobiony z brokułu, zawierający brokuły

Wiktionary

Patrz:
brokuł
Przykłady

(1.2) Zjesz trochę zupy brokułowej?

(1.2) Tortellini w sosie brokułowym jest bardzo smaczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔkuˈwɔvɨ, AS: brokuu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brokuł m., brokułek m.

Wiktionary

brokuły

potrawa z jadalnych kwiatostanów i łodyg brokułu

SJP.pl

Wikipedia

brol

nazwisko

SJP.pl

brolly

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. namiot lub osłona przeciwdeszczowa o konstrukcji parasola

Wiktionary

Lista postaci występujących w Dragon Ball

Wikipedia

brom

pierwiastek chemiczny o symbolu Br

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

(1.2) farm. pot. bromek potasu, środek uspokajający hamujący libido

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma brom?

(1.2) Mówi się o tym, że brom pod postacią bromku potasu wykorzystywany był w wojsku. Miał on za zadanie stłumić napięcie seksualne u żołnierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃m, AS: brõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bromek m., bromian m., bromowanie n.

czas. bromować ndk.

przym. bromowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Br

Wiktionary

bromal

oleista, bezbarwna ciecz; związek organiczny uzyskiwany w reakcji bromu z alkoholem

SJP.pl

bromance

[czytaj: bromans] bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromans

SJP.pl

Bromance – bliska, emocjonalna, nieseksualna relacja pomiędzy dwoma lub więcej mężczyznami, głębsza i bardziej intymna niż friendship (przyjaźń). Rosnąca popularność tego konceptu na początku XXI wieku postrzegana jest jako odzwierciedlenie zachodzących w społeczeństwie zmian, przede wszystkim zwiększonej otwartości na kwestie tożsamości płciowej i seksualności.

Wikipedia

bromans

bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromance

SJP.pl

bromansowy

→ bromans

SJP.pl

Patrz:
bromans

bromargiryt

minerał, bromek srebra

SJP.pl

bromatolog

specjalista zajmujący się żywnością (jej produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem)

SJP.pl

bromatologia

dziedzina nauki zajmująca się żywnością: produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem żywności;

Wiktionary

Bromatologia (gr. brὂma ‘pożywienie’, lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem żywności: wartością odżywczą, składem chemicznym, zawartością składników odżywczych i antyodżywczych (np. fityniany, inhibitory trypsyny), strawnością i przyswajalnością przez organizm, zanieczyszczeniami (np. zawartość pestycydów lub metali ciężkich), obecności mikroorganizmów (bakterie, wirusy, grzyby). Ponadto bromatologia zajmuje się również higieną żywności w procesach produkcyjnych, przechowywaniu, przetwórstwie i obrocie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dostępnych jest także kilka czasopism zajmujących się bromatologią, chociaż czasami nazywają siebie pismami o "żywieniu", "dietetyce" i nie zawsze używają słowa "bromatologia" w swoich artykułach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: brõmatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bromatolog m.

przym. bromatologiczny

Wiktionary

bromatologiczny

→ bromatologia

SJP.pl

Patrz:
bromatologia

bromawy

kwas bromawy - jeden z tlenowych kwasów bromu; kwas bromowy(III), hydroksydooksydobrom

SJP.pl

bromber

regionalnie: jeżyna

SJP.pl

bromboszcz

nazwisko

SJP.pl

brombrać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, ciupciać

SJP.pl

bromek

sól kwasu bromowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

Wiktionary

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Problem szkodliwości dla zdrowia resztkowych pozostałości bromku metylu w produktach dezynsekowanych musi być rozpatrywany w dwu aspektach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brom m., bromian m., bromin m., bromowanie n., debromowanie n.

czas. bromować ndk., debromować ndk.

przym. bromowy, bromianowy, bromkowy

temsłow. bromo-

Wiktionary

bromelia

rodzaj roślin z rodziny ananasowatych, do którego zalicza się około pięćdziesięciu gatunków, występuje w Ameryce Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Bromelia - rodzaj roślin z bromeliowatych o długich sztywnych liściach ustawionych w rozety

Wiktionary

Bromelia (Bromelia L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae), występujących w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej. Do tego rodzaju zaliczanych jest około 60 gatunków roślin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈmɛlʲja, AS: brõmelʹi ̯a

Wiktionary

bromeliowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, zapylcowate

SJP.pl

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate (Bromeliaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem (Pitcairnia feliciana – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

Wikipedia

bromeliowaty

o cechach bromeliowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bromeliowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; ananasowiec, zapylcowiec

SJP.pl

bromiak

ciało kopalne, w skład którego wchodzi brom

SJP.pl

bromian

sól kwasu bromowego

SJP.pl

bromiany

sól kwasu bromowego

SJP.pl

bromin

sól kwasu bromowego, w której brom ma wartościowość III

SJP.pl

bromirski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Bromirski – polski urzędnik

- Jerzy Bromirski – polski inżynier

- Józef Bromirski – polski działacz niepodległościowy

- Wiktor Bromirski – polski urzędnik

Wikipedia

bromki

sól kwasu bromowodorowego

SJP.pl

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

Wikipedia

bromkowy

→ bromek

SJP.pl

Patrz:
bromek

bromlit

minerał będący izomorficzną mieszaniną węglanu baru i węglanu wapnia, krystalizujący w układzie trójskośnym; alstonit

SJP.pl

bromoaceton

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; martonit

SJP.pl

Bromoaceton – organiczny związek chemiczny, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący z grupy lakrymatorów.

Jest cieczą o temperaturze wrzenia (z rozkładem) 409 K (136 °C). Jest mało trwały chemicznie. Polimeryzuje podczas przechowywania. Otrzymywany jest przez bromowanie acetonu.

CH_3COCH_3 + Br_2 → CH_3COCH_2Br + HBr↑

Wikipedia

bromobenzen

bromek fenylu, bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu

SJP.pl

Bromobenzen (bromek fenylu) – organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna benzenu. Ciecz o dużej gęstości, prawie nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu, eterze i większości rozpuszczalników organicznych. Bromobenzen stosowany jest jako rozpuszczalnik oraz w syntezach organicznych. Otrzymywany przez bromowanie benzenu w obecności żelaza. Posiada przyjemny charakterystyczny zapach.

Wikipedia

bromocyjan

Bromocyjan – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Stosowany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący. Współcześnie używa się go jako odczynnik do sekwencjonowania peptydów poprzez selektywne zrywanie wiązań peptydowych powstałych z udziałem grup karboksylowych (C-koniec) metioniny.

Wikipedia

bromoetan

związek chemiczny, pochodna etanu zawierająca w cząsteczce atom bromu

SJP.pl

bromoform

bezbarwna ciecz o zapachu podobnym do chloroformu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Bromoform (tribromometan), CHBr_3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, bromowa pochodna metanu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bromoformowy

Wiktionary

bromolej

technika fotograficzna

SJP.pl

bromolejowy

→ bromolej

SJP.pl

Patrz:
bromolej

bromosrebrowy

papier bromosrebrowy - papier fotograficzny o dużej czułości, pokryty emulsją zawierającą bromek srebra, przeznaczony do wykonywania odbitek powiększonych; papier bromowy

SJP.pl

bromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

Wiktionary

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Reakcje bromowania benzenu i cykloheksadienu wymagają różnych warunków, aby mogły zajść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brom mrz., bromek mrz.

czas. bromować ndk.

Wiktionary

bromowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, toksyczny gaz dobrze rozpuszczalny w wodzie;
2. zwyczajowa nazwa kwasu bromowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

Wiktionary

Bromowodór – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W temperaturze 530°C bromowodór rozkłada się na pierwiastki składowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur, AS: brõmovodur

Wiktionary

Powiązane:

przym. bromowodorowy

Wiktionary

bromowodorek

związek bromu i wodoru, np. bromowodorek dekstrometorfanu - związek chemiczny używany jako środek hamujący kaszel

SJP.pl

bromowodorowy

związany z bromowodorem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bromowodorem, dotyczący bromowodoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bromowodór mrz.

Wiktionary

bromowy

przymiotnik od: brom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący bromu, zawierający brom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brom m., bromek mrz.

Wiktionary

bromski

nazwisko

SJP.pl

bromural

związek chemiczny z grupy ureidów, stosowany jako środek uspokajający i łagodnie nasenny

SJP.pl

Wikipedia

broń

1. narzędzie walki; oręż;
2. formacja wojskowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

(1.2) środek lub sposób walki

(1.3) formacja wojskowa

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od bronić

Wiktionary

Broń – zbiór rzeczy materialnych, stanowiących przedmioty do walki zbrojnej zaczepnej lub obronnej (broń wojskowa), polowania na zwierzynę (broń myśliwska), a także rywalizacji sportowej (broń sportowa). Nie jest możliwe ustalenie precyzyjnej definicji broni w tym znaczeniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta broń ma dużą siłę rażenia.

(1.2) Najlepsza broń to nagłe natarcie.

(1.3) Dywizja czołgów to najskuteczniejsza broń.

(2.1) Piesku, broń pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ɲ, AS: brõń

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uzbrojenie, oręż, rynsztunek

Wiktionary

brona

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

(1.2) hist. archit. żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;

(1.3) stpol. brama

Wiktionary

- brona – konstrukcja budowlana

- brona – narzędzie rolnicze

- Brona – wzniesienie w Polsce, w Górach Bardzkich w Sudetach Środkowych

- Przełęcz Brona – przełęcz w Beskidzie Żywieckim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był w szopie, gdzie z Wężem opatrywał pług, sochę i brony, motyki a inne proste ówczesne gospodarskie narzędzia…

(1.2) Podniosły się żelazne brony we wrotach, opadł most zwodzony i garść zakonników stanowiąca załogę, wystąpiła na spotkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃na, AS: brõna

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) czas. bronować, pobronować

Wiktionary

bronchit

zapalenie błony śluzowej oskrzeli; nieżyt oskrzeli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie błony śluzowej oskrzeli

Wiktionary

- ostre zapalenie oskrzeli

- przewlekłe zapalenie oskrzeli

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Donald nigdy już się z bronchitu nie wyleczył.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bronchitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapalenie oskrzeli

Wiktionary

bronchitowy

dotyczący bronchitu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. odnoszący się do bronchitu, związany z bronchitem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Donald dostał ataku kaszlu bronchitowego i musiał przerwać konferencję.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bronchit mrz.

Wiktionary

bronchofiberoskopia

Wikipedia

bronchografia

rentgenologiczna metoda badania oskrzeli po wprowadzeniu środka kontrastującego

SJP.pl

bronchopneumonia

odoskrzelowe zapalenie płuc

SJP.pl

bronchoskop

wziernik służący do wewnętrznego badania ścian tchawicy i oskrzeli

SJP.pl

bronchoskopia

metoda badania wewnętrznych ścian tchawicy i oskrzeli za pomocą bronchoskopu

SJP.pl

Wikipedia

bronchoskopowy

dotyczący bronchoskopii

SJP.pl

bronchotomia

zabieg polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) tracheotomia

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|grec|βρόγχος|τέμνω. → oskrzele + tnę

Najwcześniejsze poświadczenie: 1749.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bronchotomy

* czeski: (1.1) bronchotomie ż.

* francuski: (1.1) bronchotomie ż.

* hiszpański: (1.1) broncotomía ż.

* interlingua: (1.1) bronchotomia

* łaciński: (1.1) bronchotomia ż.

* niemiecki: (1.1) Bronchotomie ż.

* portugalski: (1.1) broncotomia ż.

* włoski: (1.1) broncotomia ż.

źródła.

== bronchotomia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) med. bronchotomia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja, AS: brõnχotõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tracheotomia

Wiktionary

bronco

[czytaj: bronko] w zachodnich stanach USA: nie całkiem lub w ogóle nieujeżdżony koń

SJP.pl

- Bronco – singapurski transporter opancerzony

- Ford Bronco – samochód sportowo-użytkowy produkowany przez Ford Motor Company w latach 1966–1996

- Rockwell OV-10 Bronco – amerykański lekki samolot szturmowo-rozpoznawczy

- Bronco – amerykański serial z lat 1958–1962

Wikipedia

brończyn

Brończyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brończyn, po jej zniesieniu w gromadzie Borysławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego; wcześniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przerwą na okupację niemiecką, do województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.

Historyczna ziemia kaliska.

Wikipedia

broneczek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie); Bronek

SJP.pl

broneczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała na imię Broneczka i zaczęła u nas pracować pod koniec marca ubiegłego roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

bronek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bronisław

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znam Bronka od podstawówki.

(1.1) Michał, Bronek, osłaniajcie nas z tamtych krzaków!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃nɛk, AS: brõnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisław mos., Bronisława ż., Bronuś mos.

:: fż. Bronka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bronisław; zdrobn. Bronuś

Wiktionary

bronia

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała na imię Bronia i śpiewała jak słowik.

(1.1) Na grobie ciotki Broni świeciły się już trzy znicze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisława ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bronka, Broneczka, Bronisława

Wiktionary

broniarek

nazwisko

SJP.pl

broniarz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jarogniew Broniarz – polski nauczyciel akademicki, inżynier chemik

- Sławomir Broniarz – polski pedagog i działacz związkowy

- Lubomira Broniarz-Press – polska chemiczka

Wikipedia

bronić

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) odpierać atak

(1.2) stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

czasownik zwrotny niedokonany bronić się

(2.1) chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zginął jak przystało na żołnierza, broniąc z orężem w dłoni stolicy Niemiec – Berlina.

(1.2) Górski replikował, bronił swej słuszności sprawnie i mądrze, ale zarazem atakował, obrażał i poniżał osobę przeciwnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: brõńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obrona ż., obrońca m., obrończyni ż., bronienie n.

przym. obronny, obrończy

Wiktionary

bronica

zgrubienie od: brona

SJP.pl

Na Ukrainie

- Bronica – wieś w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim

- Bronica – wieś w rejonie mohylowskim, w obwodzie winnickim, nad Dniestrem

- Bronica – wieś w rejonie kamieńskim, w obwodzie wołyńskim

Wikipedia

bronicki

nazwisko

SJP.pl

broniek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Bronisław, Bronisz (imiona męskie)

SJP.pl

bronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie obrony, odpieranie ataku

(1.2) osłanianie lub chronienie kogoś lub czegoś

(1.3) wypełnianie roli obrońcy przed sądem lub innym podobnym organem

(1.4) niepozwalanie na coś

(1.5) zdawanie egzaminu lub występowanie przed komisją w celu uzyskania jakiegoś tytułu np. magistra, doktora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gmina tutaj tworzy państwo w państwie, rozstrzyga prawie wszystkie interesy samodzielnie, bez udziału państwa, któremu pozostawione jest, i to nie zawsze, wymierzanie sprawiedliwości oraz bronienie granic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: brõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obrońca mos., obrończyni ż., obrona ż.

czas. bronić ndk., obronić dk.

przym. obrończy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) osłanianie, chronienie

(1.3) adwokatowanie

(1.4) zabranianie

Wiktionary

broniewicz

nazwisko

SJP.pl

broniewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Alfred Broniewski – polski inżynier architekt

- Bohdan Broniewski, herbu Tarnawa – przemysłowiec, działacz gospodarczy

- Hieronim Broniewski, herbu Leliwa – deputat na Trybunał Główny Koronny, poseł województwa kaliskiego na sejmy

- Kajetan Broniewski – polski wioślarz i działacz sportowy

- Karol Broniewski

- Karol Broniewski – polski dyrygent chóralny, pedagog muzyczny, kompozytor i działacz ruchu śpiewaczego

- Karol Broniewski – podpułkownik ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej

Wikipedia

bronikowo

W Polsce

- Bronikowo – osada w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Zbąszynek

- Bronikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary

- Bronikowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel

- Bronikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec

- Bronikowo – gromada

Wikipedia

bronikowski

nazwisko

SJP.pl

bronimir

dawne imię męskie

SJP.pl

Bronimir – imię męskie, złożone z członów Broni- ("bronić, strzec") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Zapisy takiego imienia nie przechowały się w dokumentach staropolskich, jednak o jego istnieniu może świadczyć przechowanie się w nazwach miejscowych – takich jak Bromierz, Bromierzyk – formy Bromir, która mogła stanowić jego formę skróconą.

Wikipedia

bronioznawca

specjalista w zakresie nauki o broni

SJP.pl

bronioznawczy

związany ze znajomością broni

SJP.pl

bronioznawstwo

nauka, wiedza o broni

SJP.pl

Bronioznawstwo – interdyscyplinarna dziedzina badań, zajmująca się uzbrojeniem jako elementem kultury materialnej i szerzej – kultury w ogóle. Choć nie funkcjonuje jako samodzielna dyscyplina akademicka, rozwija się na styku różnych nauk humanistycznych i przyrodniczych: archeologii, historii, historii sztuki, technologii i innych nauk pomocniczych historii. Uprawiają je badacze wywodzący się z różnych środowisk naukowych, którzy stosują odmienne metody badawcze i operują własnymi kategoriami analitycznymi, co z jednej strony sprzyja różnorodności ujęć, z drugiej – utrudnia formułowanie syntetycznych, wieloaspektowych ujęć tematu.

Wikipedia

bronisz

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

SJP.pl

Wikipedia

broniszewice

Broniszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin, nad Prosną.

Wieś składa się z trzech odrębnych założeń urbanistycznych: zespołu folwarcznego Marianin na południu, założenia pałacowego w centralnej części oraz zespołu folwarcznego w przysiółku Polskie na północnym wschodzie.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Broniszewice, po jej zniesieniu w gromadzie Czermin.

Wikipedia

broniszewo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Broniszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski

- Broniszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin

- Broniszewo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary

- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

Wikipedia

broniszewski

nazwisko

SJP.pl

- Michał Broniszewski – polski kierowca wyścigowy

- Mieczysław Broniszewski – polski piłkarz i trener piłkarski

Wikipedia

broniszostwo

Bronisz z małżonką; Broniszowie

SJP.pl

broniszowie

imię męskie

SJP.pl

broniszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisza lub z nim związany

SJP.pl

bronisław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronisława

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój wujek nosił imię Bronisław i sumiaste wąsy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈɲiswaf, AS: brõńisu̯af

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisławów m.

:: zdrobn. Bronek m., Bronuś m.

:: fż. Bronisława ż.

Wiktionary

bronisława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Bronisław

Wiktionary

Bronisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Broni- („bronić, strzec”) i -sława („sława”). Być może znaczyło „ta, która broni sławy”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zatrzymaliśmy się u ciotki Bronisławy w Pleszewie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔ̃ɲiˈswava, AS: brõńisu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisław mos.

:: zdrobn. Bronia ż., Bronka ż., Broneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bronia, Bronka, Broneczka

Wiktionary

bronisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisławy lub z nią związany

SJP.pl

bronisławostwo

Bronisław z małżonką; Bronisławowie

SJP.pl

bronisławowie

imię męskie

SJP.pl

bronisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisława lub z nim związany

SJP.pl

broniwoj

imię męskie

SJP.pl

Broniwoj – męskie imię słowiańskie, nienotowane we wczesnych źródłach polskich, złożone jednak z członów występujących w autentycznych staropolskich imionach, tj.: Broni- ("bronić, strzec") oraz -woj ("wojownik, wojna"). Imieniny: 22 czerwca.

W 1994 roku imię Broniwoj nosiła 1 osoba w Polsce.

Wikipedia

bronk

nazwisko

SJP.pl

Bronk (Broncke, Broncki, Bronnecke, Bruniken, Brunnecke) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

bronka

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Wiktionary

Bronka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk. Leży na lewym brzegu Bronki.

Wieś duchowna, własność probostwa brańskiego, położona była w 1575 roku w powiecie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Bronka i przyjechałam z Cieszyna.

(1.1) Szkoda, że ciotki Bronki nie ma już między nami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bronisława ż., Bronek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bronia, Broneczka, Bronisława

Wiktionary

bronkobus

potocznie: autobus, którym poruszał się Bronisław Komorowski w czasie kampanii prezydenckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiego polityka Bronisława Komorowskiego

Wiktionary

bronkowie

nazwisko

SJP.pl

bronkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronka lub z nim związany

SJP.pl

bronks

potocznie: kufel piwa; browar

SJP.pl

bronny

dawniej: zabroniony

SJP.pl

bronów

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra

- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz

- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów

- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice

- Bronów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice

- Bronów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

- Bronów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

Wikipedia

bronować

płytko spulchniać glebę, kruszyć bryły i wyrównywać powierzchnię na polu uprawnym za pomocą brony

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) roln. spulchniać ziemię za pomocą brony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rolnik bronował ziemię.

(1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: brõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brona ż., bronka ż., bronowanie n., bronowisko n.

Wiktionary

bronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bronować.

Wiktionary

Bronowanie – zabieg uprawowy (uprawka) wykonywany broną w celu płytkiego spulchnienia roli, pokruszenia brył i skorupy glebowej, zniszczenia chwastów, przerwania parowania wody, wyrównania powierzchni pola oraz przykrycia materiału siewnego roślin.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. niebronowanie n., brona ż.

czas. bronować ndk.

Wiktionary

bronowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Krakowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. północno-zachodnia dzielnica Krakowa, dawniej podkrakowska wieś;

Wiktionary

W Polsce

- Bronowice – Dzielnica VI Krakowa, jednostka pomocnicza gminy

- Bronowice – obszar Krakowa

- Bronowice Małe – część Krakowa w granicach Dzielnicy VI Bronowice

- Bronowice Wielkie – część Krakowa w granicach Dzielnicy IV Prądnik Biały

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bronowiczanin m., bronowiczanka ż.

przym. bronowicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. Bronx

Wiktionary

bronowicki

przymiotnik od: Bronowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bronowicami, dotyczący Bronowic

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Bronowicki – polski piłkarz

- Henryk Bronowicki – polski pilot, instruktor lotniczy

- Mateusz Bronowicki – polski szachista

- Piotr Bronowicki – polski piłkarz

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Bronowice nmos.

Wiktionary

bronowicz

nazwisko

SJP.pl

bronowisko

teren bronowany

SJP.pl

bronowo

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Bronowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna

- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna

- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice

- Bronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz

- Bronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

Wikipedia

bronowski

1. → Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

SJP.pl

Bronowski:

- Alfred Bronowski (1912–1992) – pseudonim Alfreda Szklarskiego

- Jacob Bronowski (1908–1974) – angielski pisarz i naukowiec

- Szczęsny Marian Bronowski (1864–1942) – lekarz, profesor

- Tadeusz Bronowski (1912–1989) – działacz partyjny i państwowy, wiceminister komunikacji

- Ulica Bronowska w Warszawie

Wikipedia

Patrz:
Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

bronowy

→ brona

SJP.pl

Patrz:
brona

broński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Broński:

- Jerzy Broński − polski oficer

- Włodzimierz Broński − ksiądz katolicki

- Wojciech Skalmowski − polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki

- Zdzisław Broński − polski żołnierz podziemia

Wikipedia

bronson

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bronson – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Levy

- Bronson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury

- Bronson – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon

- Bronson – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Branch

Wikipedia

brontë

[czytaj: BRONti] nazwisko

SJP.pl

- Charlotte Brontë – autorka Dziwnych losów Jane Eyre, Vilette, Shirley, Profesor

- Emily Brontë – autorka Wichrowych Wzgórz

- Anne Brontë – autorka Agnes Grey

- Branwell Brontë – malarz angielski, brat Charlotte, Emily i Anne

- Rodzina Brontë – rodzina literacka związana z miastem Haworth w Yorkshire w Anglii

Wikipedia

brontoterium

wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych

SJP.pl

Brontoterium (Brontotherium) – wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych, żyjący w późnym eocenie.

Brontoteria występował w Ameryce Północnej.

Skamieniałości Embolotherium wskazują, że miały kostne wyrostki na nosie. Nie były to jednak prawdziwe rogi, ponieważ te są utworzone z keratyny. Róg brontoteriów był kostny, pokryty skórą.

Wikipedia

brontozaur

rodzaj dużego zauropoda z podrodziny apatozaurów

SJP.pl

Brontozaur (Brontosaurus) – duży zauropod żyjący około 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1879 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś uważano „brontozaura” za synonim „apatozaura”, w 2015 wykazano jednak istotne różnice między tymi rodzajami. Było to jedno z największych zwierząt lądowych, jakie kiedykolwiek żyło na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i mniej więcej 23 t wagi. Nazwa brontozaur oznacza z gr. „grzmiący jaszczur”.

Wikipedia

bronuś

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

SJP.pl

bronx

jeden z pięciu okręgów Nowego Jorku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. okręg (potocznie określany „dzielnicą”) Nowego Jorku w USA, obejmujący północną część aglomeracji;

(1.2) geogr. adm. hrabstwo w stanie Nowy Jork w USA

(1.3) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez południowo-wschodni Nowy Jork

(1.4) geogr. gmina w USA, w hrabstwie Sublette County, w stanie Wyoming

(1.5) geogr. żart. krakowska dzielnica Bronowice

Wiktionary

Bronx – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz hrabstwo (county) w stanie Nowy Jork. Bronx położony jest w północnej części miasta, głównie na stałym lądzie, choć obejmuje swoim zasięgiem także parę mniejszych wysp.

Wikipedia

brony

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

SJP.pl

Brony – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krzyżanów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Siemieniczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

bronzer

kosmetyk do ściemniania skóry; brązer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny, zwykle zastępujący róż

Wiktionary

Bronzer (również brązer) – kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny. Można nim modelować kształt twarzy. Bronzer najczęściej jest nakładany na czoło, brodę i policzki. Może zastępować róż. Jego odcień powinien być dopasowany do karnacji. W zależności od karnacji, bronzery można podzielić na te do cery: ciepłej, chłodnej, neutralnej. Odpowiedni odcień bronzera można dobrać na podstawie analizy kolorystycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bronzer stosowany na całą twarz powinien być matowy lub ewentualnie satynowy (dla cery bez niedoskonałości).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔ̃w̃zɛr, AS: brõũ̯zer

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosmetyk brązujący

Wiktionary

bronzyt

minerał z grupy piroksenów

SJP.pl

Bronzyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Należy do grupy minerałów bardzo pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od charakterystycznej barwy tego minerału.

Wikipedia

brook

- Brook – miasto w stanie Indiana (USA)

- Brook – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)

- Brook (New Forest) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)

- Brook – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)

- Brook (Test Valley) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)

- Brook – miejscowość na wyspie Wight (Anglia)

- Brook – postać anime

Wikipedia

brookit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. brukit.

Wiktionary

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

brooklińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brooklynu

(1.2) osoba pochodząca z Brooklynu, urodzona na Brooklynie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ubrania brooklińczyka przywodzą na myśl kostiumy bohaterek kreskówek albo ubranka dla lalek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brooklyn mrz.

przym. brookliński

Wiktionary

brookliński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brooklyński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brooklynu, związany z Brooklynem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brooklynu, mający cechy lub właściwości przypisywane Brooklynowi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślisz, że jesteś bezpieczny w swoim nowym, tajnym domu, w cieniu ukochanego mostu brooklińskiego?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brooklyn mrz., brooklińczyk mos.

Wiktionary

brooklyn

[czytaj: bruklyn] dzielnica Nowego Jorku położona w zachodniej części Long Island, dawniej oddzielne miasto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Nowego Jorku;

Wiktionary

Brooklyn – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz jednocześnie hrabstwo w stanie Nowy Jork, o nazwie Kings County. W 2019 roku liczył ok. 2 559 903 mieszkańców, co daje największą populację ze wszystkich okręgów Nowego Jorku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nowojorski Brooklyn stanowi duże skupisko Polonii.

(1.1) Na fladze Brooklynu widnieje bogini sprawiedliwości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brooklińczyk mos.

przym. brookliński

Wiktionary

brooklyński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brookliński

SJP.pl

brooks

Miejscowości w Kanadzie:

- Brooks – miejscowość w prowincji Alberta

Miejscowości w USA:

- Brooks – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Fayette

- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Bullitt

- Brooks – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo

- Brooks – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Red Lake

- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Marion

Wikipedia

broś

nazwisko

SJP.pl

brosimum

rodzaj drzewa z rodziny morwowatych

SJP.pl

Brosimum, mlekowiec (Brosimum Swartz) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych (Moraceae). Obejmuje 15 gatunków. Są to zimozielone drzewa z sokiem mlecznym rosnące w tropikach obu kontynentów amerykańskich – od Meksyku i Kuby na północy po Boliwię, Paragwaj i południową Brazylię. Jako rośliny introdukowane przedstawiciele tego gatunku rosną także na Florydzie i w Wietnamie. Występują one głównie w wilgotnych lasach równikowych.

Wikipedia

brosma

ryba z rodziny dorszowatych

SJP.pl

Brosma (Brosme brosme) – gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Brosme.

Wikipedia

brosza

1. duża, ciężka broszka;
2. element rzeźbiony na przecięciu żeber sklepień gotyckich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spora, okazała broszka

(1.2) archit. rzeźbiony element znajdujący się na przecięciu żeber sklepienia gotyckiego

Wiktionary

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obraziła się, gdy jej mąż powiedział, że jej brosza jest tylko agrafką z kamykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃa, AS: broša

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broszka ż.

Wiktionary

broszeczka

mała broszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: broszka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃɛt͡ʃka, AS: brošečka

Wiktionary

broszka

ozdoba stroju kobiecego z umocowaną od spodu spinką, przypinana do sukni, szala itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

(1.2) pot. sprawa, interes

(1.3) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Wiktionary

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.2) brocha

(1.3) brocha, pochwa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

przym. broszkowy

frazeologia. to nie moja broszka

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) brooch

* arabski: (1.1) بروش

* białoruski: (1.1) брошка ż.

* bułgarski: (1.1) брошка ż.

* duński: (1.1) broche w.

* esperanto: (1.1) broĉo

* francuski: (1.1) broche ż.

* hiszpański: (1.1) broche m.; (1.2) asunto m., negocio m.; (1.3) conejo m., higo m.

* interlingua: (1.1) broche

* kaszubski: (1.1) broszka ż.

* kazachski: (1.1) танамоншақ

* rosyjski: (1.1) брошка ż.

* słowacki: (1.1) brošňa ż.

* szwedzki: (1.1) brosch w.

źródła.

== broszka (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jubil. broszka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔʃka, AS: broška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brosza ż.

:: zgrub. brocha ż.

przym. broszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brocha

(1.3) brocha, pochwa

Wiktionary

broszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Jerzy Broszkiewicz (1922–1993) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.

- Jerzy Broszkiewicz (1925–2018) – polski uczestnik konspracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, podpułkownik WP w stanie spoczynku działacz kombatancki

- Mariusz Broszkiewicz (ur. 1959) – polski artysta fotograf.

- Stanisław Broszkiewicz (1926–1984) – polski pisarz, prozaik, dziennikarz i publicysta

Wikipedia

broszków

Broszków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego w Kotuniu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

broszkowice

Broszkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Oświęcim.

Wikipedia

broszkowy

→ broszka

SJP.pl

Patrz:
broszka

broszniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego;

Wiktionary

Broszniów (ukr. Брошнів) – wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankiwskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. broszniowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Brożniów, Proszniów

Wiktionary

broszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. technika wykonywania ornamentu na tkaninach polegająca na wprowadzeniu dodatkowego wątku deseniowego (zwykle z drogich nici) przebiegającego częściowo ponad zasadniczą tkaniną i tworzącego na niej jakby haft

Wiktionary

Powiązane:

czas. broszować ndk.

Wiktionary

broszura

1. niewielka publikacja o treści informacyjnej, adresowana do szerokiej publiczności,
2. książka w miękkiej nietrwałej oprawie lub nieoprawiona,
3. artykuł lub rozprawka propagandowa wydana jako samodzielny druk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

(1.2) artykuł lub niewielka rozprawa wydana jako samodzielny druk

(1.3) niewielka publikacja o treści informacyjnej

Wiktionary

Broszura (franc. brochure od broche – brosza, z wł. brocca dzban) – wydawnictwo zwarte, wyrób poligraficzny o małej objętości, maksymalnie 3 arkusze drukarskie (do 48 stron, dawniej od 4 do 64 stron) o treści informacyjnej, biznesowej lub propagandowej, adresowany do szerokiej publiczności. Jest to rodzaj druku łączonego.

W terminologii księgarskiej i bibliotekarskiej to publikacja licząca od 4 do 48 stron. Druk poniżej 4 stron jest ulotką.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) na półkach umieszczonych we wnęce muru leżały stosy książek. Wybrał kilkanaście broszur i podał Murkowi.

(1.2) Na dowód tego przytaczam niektóre ustępy z moich broszur i artykułów.

(1.3) Podatnicy mieli do dyspozycji również broszury informacyjne i prezentacje multimedialne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɔˈʃura, AS: brošura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broszurowanie n., zbroszurowanie n.

:: zdrobn. broszurka ż.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) folder, ulotka

Wiktionary

broszurka

zdrobnienie od: broszura

SJP.pl

broszurkowy

związany z broszurką

SJP.pl

broszurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbroszurowanie n., broszura ż., broszurka ż.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurowy, broszurkowy

Wiktionary

broszurowy

związany z broszurą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z broszurą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. broszura ż., broszurka ż., broszurowanie n.

czas. broszurować ndk., zbroszurować dk.

przym. broszurkowy

Wiktionary

brotbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary

brotfas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. naczynie na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔtfas, AS: brotfas

Wiktionary

brotzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka

Wiktionary

browalia

rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

SJP.pl

Browalia (Browallia L.) – rodzaj z roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 24 gatunki. Występują one naturalnie od Arizony w Stanach Zjednoczonych na południe, poprzez Amerykę Środkową i Antyle po środkową część Ameryki Południowej. Rozprzestrzenione obecne są poza tym na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika Johannesa Browalliusa (1707–1755). Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

browar

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; piwowarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. piwo (butelka, puszka itp.)

Wiktionary

Browar – zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży.

Pierwsze browary organizowano ok. 1000 roku w klasztorach. Najstarszym działającym browarem jest Weihenstephan w bawarskim Freising (od 1040). W miarę sekularyzacji od XIX wieku powstawały browary o charakterze przemysłowym, z samodzielnymi zabudowaniami fabrycznymi.

.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uważam, że najlepsze piwo powstaje w browarach na Śląsku.

(2.1) Wypiłem trzy browary i zrobiło mi się niedobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvar, AS: brovar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. browarnictwo n., browarnik m.

przym. browarniczy, browarny

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) browiec

Wiktionary

browarczyk

nazwisko

SJP.pl

browarek

zdrobnienie od: browar (zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa)

SJP.pl

Browarek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka dorzecza Pilicy, Białka.

Wikipedia

browaring

żartobliwie: spędzanie czasu na piciu piwa

SJP.pl

browarnia

potocznie:
1. zakład produkujący piwo;
2. lokal serwujący produkowane na miejscu piwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozlewnia piwa

Wiktionary

browarniany

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarniane), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniany); browarniczy, browarny, piwowarski

SJP.pl

browarnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją piwa

SJP.pl

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.Produktami ubocznymi są: młóto, chmieliny, osady brzeczkowe, używane na paszę.

Wikipedia

browarniczka

→ browarnik

SJP.pl

Patrz:
browarnik

browarniczy

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarnicze), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniczy); browarniany, browarny, piwowarski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący browarnictwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɔvarʲˈɲit͡ʃɨ, AS: brovarʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. browar m., browarek m., browarnictwo n., browarnik m.

przym. browarniany, browarny, browarowy

Wiktionary

browarnik

osoba pracująca w browarnictwie (piwowarstwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); piwowar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel lub zarządca browaru

Wiktionary

Browarnik – właściciel lub osoba zarządzająca browarem. Słowo to zostało utworzone od rzeczownika browar z dodatkiem formantu -nik. Powstały wyraz może oznaczać również osobę działającą w przemyśle browarniczym, pracującą w browarze. W odróżnieniu od piwowara, który bezpośrednio zajmuje się warzeniem piwa, browarnik nie jest określeniem zawodu lub funkcji, lecz osoby związanej z przemysłem browarniczym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. browar mzw./mrz.

Wiktionary

browarny

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarne), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarny); browarniany, browarniczy, piwowarski

SJP.pl

browarowy

przymiotnik od: browar

SJP.pl

browarski

nazwisko

SJP.pl

browarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. piwowar

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvaʃ, AS: brovaš

Wiktionary

browiec

potocznie: piwo; browar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. piwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idziesz na browca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: brovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piwo, pot. browar, slang. bro

Wiktionary

brown

Nazwy geograficzne

Gminy w USA:

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Montgomery

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Linn

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Manistee

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Carroll

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Darke

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Franklin

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Knox

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Miami

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Vinton

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Mifflin

- Brown) – obszar niemunicypalny w Kern County, w Kalifornii

Wikipedia

brownie

[czytaj: brałni] ciemnobrązowe ciasto z gorzkiej czekolady, mąki, jajek i cukru, często także z bakaliami i orzechami

SJP.pl

Brownie (wym. brauni) – ciasto czekoladowe typowe dla kuchni amerykańskiej. Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ciemnobrązowego koloru wypieku (z ang. brown = brązowy).

Ciasto przygotowuje się z gorzkiej czekolady, jajek, cukru, masła i niewielkiej ilości mąki. Częstym dodatkiem do brownie są orzechy.

Wikipedia

browning

[czytaj: brauning] ręczny pistolet automatyczny; brauning

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki, płaski, poręczny pistolet szybkostrzelny, w okresie międzywojennym popularny jako broń „kieszonkowa”

Wiktionary

- Browning Arms Company – amerykańska wytwórnia uzbrojenia

- nazwa pistoletów samopowtarzalnych, m.in. Browning HP

- nazwa karabinów maszynowych, m.in. amerykańskich Browning M1917, Browning M1919, polskich Browning wz. 1928, ckm wz. 30 (Browning)

- potocznie przestarzałe: pistolet

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Siedział ukosem, by nie naciskać tylnej kieszeni, którą rozpychał browning.

(1.1) Na biurku, prawie niewidoczny poza żółtym kręgiem lampy, leżał mały, czarny browning.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brauning; gw-pl|Warszawa|bronek.

Wiktionary

browser

[czytaj: brałzer] program komputerowy służący do przeglądania stron internetowych; przeglądarka internetowa

SJP.pl

broz-tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - polityk jugosłowiański

SJP.pl

brózda

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bruzda

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|bruzda.

źródła.

== brozda (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bruzda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɔzda, AS: brozda

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

zobtłum|bruzda.

źródła.

== brozda (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bruzda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brożec

W Polsce

- Brożec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin

- Brożec – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce

- Brożec – gromada w powiecie krapkowickim

- Brożec – gromada w powiecie strzelińskim

Wikipedia

brożek

niewielka sieć używana do łowienia ptaków

SJP.pl

- brożek – pojazd konny

- Brożek – herb szlachecki

- Brożek – polana w Gorcach

- Brożek (841 m) – szczyt w masywie Lubania w Paśmie Lubania w Gorcach

- Brożek – wieś w województwie lubuskim

Wikipedia

brozilian

[czytaj: broz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, boyzilian

SJP.pl

brożówka

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

SJP.pl

Brożówka (niem. Gansenstein) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki. Leży nad jeziorem Brożówka,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

broży

imię męskie

SJP.pl

brożyna

drąg zatknięty w brogu, stanowiący jego ośrodek

SJP.pl

Brożyna (niem. Karlsberg, 570 m n.p.m.) – góra w środkowej części Gór Ołowianych, kończąca niewielki grzbiecik odchodzący na południe od Ołowianej, w paśmie Gór Kaczawskich.

Zbudowana jest z zieleńców i łupków zieleńcowych oraz łupków kwarcowo-skaleniowych, amfibolitów, fyllitów i fyllitów grafitowych.

Wikipedia

brożyński

nazwisko

SJP.pl

brółtbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

Wiktionary

brołtzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka; zupa z chleba zalanego wrzącą wodą z dodatkiem czosnku i tłuszczu, np. smalcu

Wiktionary

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

Wikipedia

brr

brrr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. dźwięk wydawany, podczas trzęsienia się (np. z zimna lub ze strachu)

(1.2) dźwięk. odgłos wyrażający odrazę, wstręt względem czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest zimno. Pucio się trzęsie: brr!

Wiktionary

brrr

brr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

SJP.pl

brt

[czytaj: be-er-TE] (skrót od: Brutto Register Tonage) tona rejestrowa brutto - oznaczenie pojemności statku

SJP.pl

bruce

[czytaj: bru:s]
1. obce imię męskie;
2. obce nazwisko

SJP.pl

- Bruce – szkockie nazwisko i nazwa klanu.

- Bruce – szczyt położony w górach Hamersley

- Bruce – półwysep w prowincji Ontario, Kanada

- Bruce – jednostka administracyjna kanadyjskiej prowincji Ontario

- Bruce – fikcyjny rekin z filmu Szczęki

- Elektrownia jądrowa Bruce – kanadyjska elektrownia jądrowa

- Bruce – singel polskiego piosenkarza i rapera White’a 2115 oraz Flexxy i Kuqe

Wikipedia

brucela

bakteria wywołująca brucelozę

SJP.pl

bruceloza

przewlekła, zakaźna, bakteryjna choroba zwierząt głównie hodowlanych mogąca przenosić się na ludzi (zoonoza); gorączka maltańska; choroba Banga; gorączka falująca; gorączka kozia; gorączka skalna; gorączka gibraltarska; gorączka Rio-grande

SJP.pl

Bruceloza (łac. Brucellosis lub Abortus epizooticus) – przewlekła i zakaźna bakteryjna choroba różnych gatunków zwierząt domowych i dzikich, jak również człowieka. Choroba ta u człowieka znana jest również pod nazwami: gorączka maltańska, choroba Banga, gorączka falująca, gorączka kozia, gorączka skalna, gorączka gibraltarska, gorączka Rio Grande.

Wikipedia

brucelozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z brucelozą, dotyczący brucelozy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruceloza ż., brucela ż.

Wiktionary

bruchnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Wiktionary

Tarnowica, Bruchnal (ukr. Терновиця, Ternowycia) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim, na zachód od Lwowa, nad potokiem Hnojowiec. Około 1000 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bruchnalski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ternowycia

Wiktionary

brucki

nazwisko

SJP.pl

bruckner

[czytaj: brükner] nazwisko, np. Aleksander Brückner (1856 - 1939), polski filolog i historyk

SJP.pl

Nazwisko występujące w wersji Bruckner i Brückner (z ü zapisywanym za pomocą liter używanym w języku polskim jako "ue" – w Polsce wymawiane jako Brykner) – którego źródłosłów tkwi w niemieckim rzeczowniku Brück, l.mn. Brücken "most" (wilamowskie bryk, ang. bridge, hol. brug, fryz. brêge), ale i "ulica" (stąd polskie bruk), byłoby to nazwisko odapelatywne "budowniczy mostów, nawierzchni", choć nie jest wykluczone pochodzenie odmiejscowe (w południowych Niemczech i Austrii istnieje co najmniej 9 miejscowości o nazwie Bruck lub Brück).

- Anton Bruckner (1824–1896) – austriacki kompozytor, przedstawiciel romantyzmu

- Aleksander Brückner (1856-1939) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej

- Agnes Bruckner (1985) – amerykańska aktorka

- Amy Bruckner (1991) – amerykańska aktorka

- Karel Brückner (1939) – czeski trener piłkarski

- Christine Brückner (1921-1996) – pisarka niemiecka

- Eduard Brückner (1862-1927) – niemiecki geograf i klimatolog

- Roland Brückner (1955) – niemiecki gimnastyk

- Wilhelm Brückner (1884-1954) – niemiecki wojskowy, pułkownik, adiutant Adolfa Hitlera

- Ferdinand Bruckner (1891-1958) – austriacko-niemiecki pisarz

- Bruckner (1871-1942) – amerykański polityk

- Karl Bruckner (1906-1986), austriacki pisarz

- Pascal Bruckner (1948) – francuski pisarz

Wikipedia

bruclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. męska kamizelka w stroju góralskim

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U górali śląskich zwyczajowo pan młody zdejmował swój czerwony kawalerski bruclik i zakładał czarny, jaki nosili starsi gospodarze.

Wiktionary

brucski

przymiotnik

(1.1) stpol. brukselski, z Brukseli

Wiktionary

brucyna

alkaloid z grupy strychniny, zawierający w cząsteczce ugrupowanie benzopirolu; substancja krystaliczna, rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych

SJP.pl

Brucyna – alkaloid indolowy występujący w nasionach kulczyby, pochodna strychniny. Substancja krystaliczna, o temperaturze topnienia 178 °C. Jest rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych.

Wykazuje silnie toksyczne działanie na organizm. Działa 50-krotnie słabiej niż strychnina. Ze względu na bardzo gorzki smak stosowana jest obecnie jako wskaźnik goryczy.

Wikipedia

brucyt

minerał, wodorotlenek magnezu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady wodorotlenków magnezu, wykorzystywany m.in. do otrzymywania magnezu i produkcji materiałów ogniotrwałych;

Wiktionary

Brucyt – rzadki minerał z gromady wodorotlenków Mg(OH)2.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego mineraloga Archibalda Bruce’a, który po raz pierwszy opisał ten minerał (1777–1818).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przyrodzie wodorotlenek magnezu występuje w postaci minerału brucytu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. brucytowy

Wiktionary

bruczkowski

nazwisko

SJP.pl

brud

zanieczyszczenie, brak czystości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

(1.2) przen. wina, grzech lub wyrządzone zło

Wiktionary

Brud – ogólne określenie wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń osiadłych na jakiejkolwiek powierzchni.

Brud gromadzący się na ciele człowieka zwykle jest mieszaniną sadzy, krzemionki (SiO_2), soli mineralnych oraz substancji pylistych. Cząstki te zlepione są pozostałościami potu (głównie tłuszczami i białkami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tych szafkach jest tyle brudu, że aż mnie mdli.

(1.2) Nie ma co wyciągać starych brudów na wierzch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brut, AS: brut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brudas m., brudzenie n., zabrudzenie n., brudownik m.

przym. brudny

przysł. brudno

czas. brudzić, pobrudzić, zabrudzać/zabrudzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieczystość, zanieczyszczenie, pot. wulg. gnój, syf

Wiktionary

brudas

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; flejtuch, fleja, niechluj, niechluja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

(1.2) pogard. osoba o ciemnej karnacji

(1.3) pogard. slang. osoba należąca do subkultury metalowej lub punkowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Umyj się w końcu, brudasie.

(1.2) Ostatnio na straganach jest coraz więcej brudasów z podrabianymi towarami.

(1.3) Co weekend w parku spotykają się jakieś brudasy i chleją jabole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudas, AS: brudas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brud m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

:: zdrobn. brudasek m.

:: fż. brudaska ż.

czas. ubrudzić dk., brudzić ndk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flejtuch, fleja, niechluj, kocmołuch, abnegat, syfiarz; reg. pozn. szuszwol.

(1.2) czarnuch

Wiktionary

brudasek

ekspresywnie: brudas - człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. o brudnym dziecku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdasɛk, AS: brudasek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brudas m., brudaska ż., brud m., brudzenie n., zabrudzenie n.

przym. brudny

przysł. brudno

czas. ubrudzić

Wiktionary

brudaska

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; flejtucha, fleja, niechluja, syfiara

SJP.pl

brudek

zdrobnienie od: brud

SJP.pl

bruderszaft

[czytaj: BRUderszaft] ceremoniał ustanawiający wzajemne mówienie sobie po imieniu i przejście "na ty"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwyczaj poprzedzający zwracanie się do kogoś po imieniu, polegający na wspólnym wypiciu przez dwie osoby kieliszka alkoholu i pocałunku w policzek;

Wiktionary

Bruderszaft, inaczej brudzio (z niem. Bruderschaft – braterstwo) – ceremoniał poprzedzający przejście jego uczestników na ty (po imieniu), rezygnując ze zwrotów grzecznościowych Pan, Pani. Odbywa się on często przy wspólnym wypiciu kieliszka alkoholu. Czasem dodawany jest do tego pocałunek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bruˈdɛrʃaft, AS: bruderšaft

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brudzio

Wiktionary

brudnawy

lekko brudny

SJP.pl

brudnica

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

SJP.pl

brudnice

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

SJP.pl

Brudnice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Istnieje tu stara elektrownia wodna oraz tama.

Wikipedia

brudnicki

nazwisko

SJP.pl

brudnicowate

podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych; brudnice

SJP.pl

Brudnicowate, brudnice (Lymantriinae) – podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Obejmuje około 2500 gatunków. Kosmopolityczna. Samice miewają zredukowane skrzydła, a niekiedy także odnóża. Samce dobrze latają, często także w dzień. Na ciałach gąsienic występują brodawki i różnej budowy szczecinki. Liczne gatunki notowane jako szkodniki drzew i krzewów.

Wikipedia

brudnicowaty

o cechach brudnicowatych (podrodzina motyli)

SJP.pl

brudniej

stopień wyższy od przysłówka: brudno

SJP.pl

brudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brudny

SJP.pl

brudno

przysłówek sposobu

(1.1) będąc pozbawionym czystości

Wiktionary

- Brudno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew

- Brudno – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wola Uhruska

- Brudno – wzniesienie w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze, na Wysoczyźnie Łobeskiej

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zabrudzenie n., brudzenie n., brudasek mzw., brud mrz., brudas mos., brudaska ż.

czas. brudzić, ubrudzić

przym. brudny

temsłow. brudno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieczysto

Wiktionary

brudnobiały

biały o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru białego z odcieniem szarym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Płatki wewnątrz są przeważnie żółtawe lub brudnobiałe, a z wierzchu szarofioletowe.

Wiktionary

brudnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brunatnoczerwony

SJP.pl

brudnoniebieski

niebieski o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

brudnopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst roboczy

(1.2) zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

Wiktionary

Brudnopis, brulion – rodzaj notesu służący do zapisywania notatek „na brudno”, czyli w sposób nieoficjalny; również tekst napisany „na brudno”.

Notatki takie są przeznaczone tylko dla piszącego, więc nie są one zbyt rozbudowane. Często charakteryzują się prostym stylem. Niekiedy brudnopis jest stosowany do zapisywania tekstów przed ich przepisaniem „na czysto”. Bywa czasem zbiorem prostych rysunków i szkiców.

Najczęściej spotyka się bruliony 60, 86 i 96-kartkowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piszę tak nieczytelnie w swoim brudnopisie, że jedynie ja jestem w stanie siebie odczytać.

(1.2) Nauczyciel dyktował notatkę, a uczniowie pilnie przepisywali jego słowa do swoich brudnopisów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brudˈnɔpʲis, AS: brudnopʹis

Wiktionary

Powiązane:

przym. brudnopisowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szkic, konspekt, brulion

(1.2) notatnik, brulion

Wiktionary

brudnopisowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brudnopisem, dotyczący brudnopisu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brudnopis m.

Wiktionary

brudnopopielaty

popielaty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

brudnoróżowoczerwony

różowoczerwony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

brudnoróżowy

różowy o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o brunatnym odcieniu

Wiktionary

brudnoszary

szary o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu; buroszary

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Angina Plauta-Vincenta to choroba bakteryjna dotykająca głównie mężczyzn. Charakteryzuje ją brudnoszary nalot na migdałku (zwykle zaatakowany jest tylko jeden).

Wiktionary

brudnota

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; zamszyca, stapelia

SJP.pl

brudnozielony

zielony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru zielonego z brunatnym lub szarym odcieniem

Wiktionary

brudnożółty

żółty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru żółtego o odcieniu „przybrudzonym” kolorem szarym lub brunatnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Retz patrzył z szalupy na nadbudówkę śródokręcia, z której zaczęły wydobywać się chmury brudnożółtego dymu.

Wiktionary

brudny

1. pełen brudu, pokryty brudem, nieczysty;
2. odznaczający się bledszym odcieniem jakiejś barwy;
3. taki, który działa nieetycznie, nieuczciwie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

(1.2) pot. naganny, niezgodny z normami etycznymi

Wiktionary

- Jerzy Brudny (1863-1940) – polski poeta

- Stanisław Brudny (ur. 1930) – polski aktor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po pracy na polu jego buty były tak brudne, że postanowił je zdjąć przed wejściem do domu.

(1.2) Marek zawsze miał tendencję do angażowania się w brudne interesy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudnɨ, AS: brudny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brud m., brudas m., brudasek m., brudownik m., brudzenie n., zabrudzenie n.

czas. brudzić ndk., ubrudzić dk., zabrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zabrudzony, zanieczyszczony; gw-pl|Górny Śląsk|zmazany.; pot. uświniony, pot. zasyfiony; wulg. upierdolony, wulg. ujebany

(1.2) grzeszny, nieuczciwy, niemoralny, nieprzyzwoity

Wiktionary

brudownik

pomieszczenie na składanie brudnej bielizny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) magazyn na brudną pościel, bieliznę itp., zwykle w szpitalu

(1.2) pomieszczenie, w którym odbywa się mycie i przechowywanie kaczek i basenów szpitalnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈdɔvʲɲik, AS: brudovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

czas. zabrudzić, ubrudzić

rzecz. brud mrz., brudas mos., brudzenie n.

przym. brudny

Wiktionary

brudy

1. śmiecie, nieczystości;
2. zabrudzona bielizna, ubranie;
3. nieuczciwe postępowanie; nieuczciwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. brudne ubrania, brudna bielizna

(1.2) śmiecie, odpadki, nieczystości, odchody

(1.3) przen. niemoralność, nieuczciwe postępowanie, zło

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: brud

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odłóż te spodnie do brudów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrudɨ, AS: brudy

Wiktionary

brudźcowate

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

Brudźcowate (Rhyparochromidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i nadrodziny Lygaeoidea. Obejmuje około 1850 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Większość to fitofagi wysysające nasiona roślin, ale spotyka się też w tej rodzinie hematofagię kręgowców oraz okazjonalne drapieżnictwo na stawonogach.

Wikipedia

brudźcowaty

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

SJP.pl

brudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brudzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabrudzenie n., brud mrz., brudasek mzw., brudownik mrz., brudas mos.

czas. ubrudzić, brudzić ndk., zabrudzić dk., nabrudzić dk., pobrudzić dk., przybrudzić dk., wybrudzić dk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

brudzeński

→ Brudzeń Duży (wieś w Polsce)

SJP.pl

brudzew

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Brudzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki

- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów

- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew

Wikipedia

brudzewczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilku brudzewczan poparło pomysł sołtysa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz.

:: fż. brudzewczanka ż.

przym. brudzewecki

Wiktionary

brudzewczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na dyskotece Oskar poznał jedną miłą brudzewczankę o niebieskich oczach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz.

:: fm. brudzewczanin mos.

przym. brudzewecki

Wiktionary

brudzewecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brudzewka, związany z Brudzewkiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na brudzeweckim przystanku rozegrał się dramat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brudzewek mrz., brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

Wiktionary

brudzewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Wiktionary

Brudzewek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W piątek 13 maja w Brudzewku będzie bezpłatne badanie wzroku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brudzewczanin mos., brudzewczanka ż.

przym. brudzewecki

Wiktionary

brudzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewa

(1.2) osoba pochodząca z Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bez wątpienia najsłynniejszym brudzewianinem jest Wojciech z Brudzewa.

(1.2) Zygmunt, rodowity brudzewianin, mieszka teraz gdzieś pod Kętrzynem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brudzew m.

:: fż. brudzewianka ż.

przym. brudzewski

Wiktionary

brudzewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewa

(1.2) kobieta pochodząca ze Brudzewa, urodzona w Brudzewie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Dorota, rodowita brudzewianka, mieszka teraz gdzieś pod Bartoszycach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brudzew m.

:: fm. brudzewianin m.

przym. brudzewski

Wiktionary

brudzewo

W Polsce

- Brudzewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Szczaniec

- Brudzewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck

- Brudzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Brudzewo – gromada

Wikipedia

brudzewski

→ Brudzew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brudzewa, związany z Brudzewem

Wiktionary

Patrz:
Brudzew
Powiązane:

rzecz. Brudzew m., brudzewianin m., brudzewianka ż.

Wiktionary

brudzić

zanieczyszczać, śmiecić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobrudzić a. ubrudzić)

(1.1) czynić brudnym, pokrywać brudem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brud m., brudas mos., brudaska ż., zabrudzenie n., brudzenie n.

czas. pobrudzić dk., ubrudzić dk., wybrudzić dk., nabrudzić dk.

przym. brudny

przysł. brudno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plamić, zanieczyszczać, walać, paskudzić, daw. brukać, daw. kalać, pot. tytłać, pot. babrać, ślabrać, ciorać

Wiktionary

brudziec

brudziec sosnowy, brudziec zwyczajny - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych

SJP.pl

Amandinea M. Choisy ex Scheid. & M. Mayrhofer (brudziec) – rodzaj grzybów z rodziny pałecznikowatych (Caliciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

brudziński

nazwisko

SJP.pl

- Grzegorz Brudziński (ur. 1959) – polski sędzia sportowy

- Joachim Brudziński (ur. 1968) – polski polityk

- Józef Brudziński (1874–1917) – polski lekarz

- Tadeusz Brudziński (1902–1960) – polski inżynier

- Wiesław Brudziński (1920–1996) – polski dziennikarz i satyryk

- Zygmunt Brudziński (1905–1959) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego

- objaw Brudzińskiego

Wikipedia

brudzio

potoczne, żartobliwe zdrobnienie od: bruderszaft

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. bruderszaft

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wieczorku zapoznawczym było tak miło, że wypiłam brudzia z połową turnusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrud͡ʑɔ, AS: bruʒ́o

Wiktionary

brudzowice

Brudzowice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim w powiecie będzińskim, w gminie Siewierz.

Wikipedia

brudzyński

nazwisko

SJP.pl

bruegel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Bruegel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Breughel

SJP.pl

Bruegel – Bruegel – to niezależny, europejski, ekonomiczny think tank z siedzibą w Brukseli, którego działalność skupia się głównie na badaniach z zakresu polityki gospodarczej i ekonomii. Bruegel funkcjonuje w oparciu o zarządzanie i finansowanie z państw członkowskich Unii Europejskiej, międzynarodowych korporacji oraz innych instytucji.

Wikipedia

brueglowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Bruegla, charakterystyczny dla Bruegla

SJP.pl

brugia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Wiktionary

Brugia (nld. Brugge, wym. [ˈbrʏɣə] ( odsłuchaj); fr. Bruges [bʁyʒ] ( odsłuchaj); niem. Brügge) – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia oraz okręgu Brugia. Powierzchnia miasta wynosi 140,99 km², a liczba mieszkańców 1 stycznia 2024 r. wynosiła 119 869. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłam w Brugii srebrny naszyjnik dla Latiki.

(1.1) Zwiedzimy Brugię z miejscowym przewodnikiem, który mówi po polsku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brugijczyk mos., brugijka ż.

przym. brugijski

Wiktionary

brugijczyk

mieszkaniec Brugii (miasta w Belgii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brugii; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) R. Mols uważa, że J. Toussaert był zbyt oszczędny, gdy chodzi o wyliczenie łyków wina, które przeciętny brugijczyk XV wieku mógł skonsumować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brugia ż.

:: fż. brugijka ż.

przym. brugijski

Wiktionary

brugijka

mieszkanka Brugii (miasta w Belgii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brugii; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brugia ż.

:: fm. brugijczyk mos.

przym. brugijski

Wiktionary

brugijski

przymiotnik od: Brugia (miasto w Belgii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brugią, dotyczący Brugii, pochodzący z Brugii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brugijka ż., brugijczyk mos., Brugia ż.

Wiktionary

bruhatkajozaur

jeden z największych dinozaurów

SJP.pl

Bruhatkajozaur (Bruhathkayosaurus) – wątpliwy rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie na terenach subkontynentu indyjskiego. Zawiera jeden gatunek - B. matleyi. Najpewniej był to teropod, przy czym do tego rodzaju przypisywane były również kości zauropoda, uznawane za należące do jednego z największych znanych dinozaurów. Wszystkie znane skamieniałości uległy zniszczeniu.

Wikipedia

brühl

[czytaj: bryl] nazwisko

SJP.pl

Geografia

Austria

- Brühl – gmina katastralna miasta Weitra, w Dolnej Austrii, w powiecie Gmünd

Niemcy

- Brühl – dzielnica miasta Esslingen am Neckar w Badenii-Wirtembergii

- Brühl – dzielnica Fryburga Bryzgowijskiego w Badenii-Wirtembergii

- Brühl – dzielnica miasta Simmern/Hunsrück w Nadrenii-Palatynacie

- Brühl – miasto w Nadrenii Północnej-Westfalii, w powiecie Rhein-Erft

- Brühl – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Rhein-Neckar

- Brühl – były urząd

- Brühl – stacja kolejowa w Brühl, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

Wikipedia

brühlowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brühla lub z nim związany

SJP.pl

bruityzm

kierunek w muzyce XX wieku, charakteryzujący się dużą dynamiką i wykorzystaniem dźwięków o charakterystyce hałasu, zwłaszcza o nieokreślonej wysokości

SJP.pl

Bruityzm (fr. bruit „hałas”) – nurt w muzyce XX w. wyrosły na gruncie futuryzmu, zapoczątkowany przez Luigiego Russolo, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący.

Wikipedia

bruk

nawierzchnia drogowa z kamienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

(1.2) geol. kamienista pokrywa skorupy ziemskiej wytworzona w warstwach o składzie mieszanym na skutek wypłukania drobniejszych składników osadu

Wiktionary

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Latarnia przewróciła się i rozbiła się o bruk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruk, AS: bruk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n.

czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kocie łby

Wiktionary

brukać

1. nieetycznym postepowaniem przynosić ujmę czemuś nieskazitelnemu; plamić, kalać, zniesławiać;
2. czynić brudnym, brudzić, plamić

SJP.pl

brukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przynoszenie ujmy komuś lub czemuś

(1.2) przest. czynienie brudnym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbrukanie n.

czas. brukać ndk., zbrukać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hańbienie, kalanie, plamienie

(1.2) brudzenie, plamienie

Wiktionary

brukarski

przymiotnik od: brukarz

SJP.pl

brukarstwo

zawód brukarza (pokrywanie, wykładanie brukiem)

SJP.pl

brukarz

robotnik wykładający brukiem nawierzchnię drogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., brukarka ż.

czas. brukować ndk., wybrukować dk.

przym. brukarski, brukowy

Wiktionary

brukiew

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; karpiel;
2. korzeń rośliny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina jadalna lub pastewna z gatunku nazwa systematyczna|Brassica napus|var=rapifera|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. jadalny korzeń brukwi (1.1)

Wiktionary

Brukiew, karpiel, kwaki (nazwa regionalna na Podbeskidziu) (Brassica napus L. var. napobrassica) – odmiana kapusty rzepak, roślina należąca do rodziny kapustowatych (krzyżowych). Nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia uprawiała brukiew.

(1.2) Wrzuć te brukwie do garnka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrucɛf, AS: bruḱef

Wiktionary

Powiązane:

przym. brukwiowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwaki, kraków|karpiel.

Wiktionary

brukit

minerał, odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady tlenków;

Wiktionary

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrucit, AS: bruḱit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brookit

Wiktionary

brukować

czasownik

(1.1) układać bruk

(1.2) gw-pl|Warmia, Mazury. potrzebować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wzniesiono także drugi szpital i teatr miejski, założono oświetlenie elektryczne ulic, brukowano jezdnie i chodniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈkɔvat͡ɕ, AS: brukovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarz m., brukowanie n.

czas. wybrukować

przym. brukarski, brukowy

Wiktionary

brukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układanie bruku

Wiktionary

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrukɔˈvãɲɛ, AS: brukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruk m., brukarstwo n., brukarz mos.

czas. brukować ndk.

przym. brukowy, brukarski

Wiktionary

brukowiec

bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło; pogardliwie:
1. gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; gazecidło;
2. czasopismo bezwartościowe, na niskim poziomie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. publ. gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

Wiktionary

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W brukowcu ukazały się zdjęcia premiera podejrzanego na urlopie przez paparazzich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruk mrz.

przym. brukowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tabloid

Wiktionary

brukowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brukowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. brukowy

przysł. brukowo

Wiktionary

brukowy

przymiotnik od: bruk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z brukiem, dotyczący bruku

(1.2) pot. mający charakter pospolity

(1.3) pot. odznaczający się wulgarnością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marjusz wszedł do sali dolnej, zabrał beczułkę z prochem i korzystając z dymu i ciemnej mgły, zapełniającej wnętrze barykady, dotarł do brukowej nory, w którą zatkniętą była pochodnia.

(1.2) Szczegół z życia rudego Miguela wskazał prasie brukowej drogę do wyjaśnienia drażniącej zagadki.

(1.3) Nie przystoi na trybunie parlamentarnej używanie brukowego słownictwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruk mrz., brukowiec mrz., brukarz mos., brukarstwo n., brukowanie n., wybrukowanie n., zabrukowanie n., brukowość ż.

czas. brukować ndk., wybrukować dk., zabrukować dk.

przym. brukarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tandetny

(1.3) nieparlamentarny, podwórkowy, uliczny

Wiktionary

brukoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; kostkoza

SJP.pl

bruksela

stolica Belgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Belgii;

(1.2) przen. polit. władze Unii Europejskiej

Wiktionary

Bruksela (fr. Bruxelles, Ville de Bruxelles; niderl. Brussel, Stad Brussel; niem. Brüssel, Stadt Brüssel) – stolica Belgii, miasto i gmina położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru dwujęzycznego Regionu Stołecznego Brukseli, w skład którego wchodzi Okręg Stołeczny Brukseli, obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich. Siedziba administracyjna Regionu Flamandzkiego. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem regionu stołecznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bruksela jest siedzibą wielu instytucji europejskich.

(1.1) Niech Bruksela nie robi tego, co lepiej może zrobić Rzym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛla, AS: bruksela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

przym. brukselski, podbrukselski

Wiktionary

brukselczyk

mieszkaniec Brukseli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brukseli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlt͡ʃɨk, AS: brukselčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselizm mrz.

:: fż. brukselka ż.

przym. brukselski

Wiktionary

brukselizm

pejoratywnie: wyraz lub zwrot zaczerpnięty z dokumentów Unii Europejskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. naleciałość językowa rodem z dokumentów biurokracji brukselskiej; napuszony styl wypowiedzi, pełen zagmatwanych zwrotów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej wypowiedzi upstrzone są brukselizmami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselka ż., brukselczyk m.

przym. brukselski

Wiktionary

brukselka

1. dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych; kapusta brukselska
2. mieszkanka Brukseli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. odmiana kapusty warzywnej;

(1.2) mieszkanka Brukseli

Wiktionary

Kapusta warzywna brukselska, brukselka (Brassica oleracea L. var. gemmifera (DC.) Zenker) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej w Belgii. Uprawiana od XVII wieku głównie w Europie Zachodniej i Północnej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brukselka z punktu widzenia historycznego jest względnie młoda, roślinę zaczęto hodować w pobliżu Brukseli „dopiero” w 1821 (tysiąc osiemset dwudziestym pierwszym) roku.

(1.2) Przebywając w Belgii poznał pewną sympatyczną brukselkę, która zaprosiła go i oprowadziła po stolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlka, AS: brukselka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruksela ż.

:: fm. brukselczyk mos.

przym. brukselski, brukselkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kapusta brukselska

Wiktionary

brukselkowy

przymiotnik od: brukselka

SJP.pl

brukselski

przymiotnik od: Bruksela (stolica Belgii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

(1.2) przen. związany z ośrodkiem decyzyjnym Unii Europejskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W założonym tu piśmie "Równość" ogłoszono w 1879 r. pierwszy program socjalistów polskich, opracowywany jeszcze w Warszawie, a z konspiracyjnych względów nazwany "brukselskim".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈksɛlsʲci, AS: brukselsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruksela ż., brukselczyk mos., brukselka ż., brukselizm mrz.

Wiktionary

bruksizm

mimowolne zgrzytanie zębami

SJP.pl

Bruksizm (z gr. βρυγμός, zgrzytać zębami) – patologiczne tarcie zębami żuchwy o zęby szczęki, występujące przeważnie w nocy, zaliczane do parasomnii.

Globalne występowanie bruksizmu na świecie wynosi 21%. Najwyższa częstość bruksizmu występuje w Ameryce Północnej (31%), następnie w Ameryce Południowej (23%), Europie (21%) i Azji (19%). Pacjenci mogą być nieświadomi istnienia dolegliwości.

Wikipedia

brukwiaczek

chowacz brukwiaczek - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

brukwianka

gęsta, pożywna zupa z brukwi

SJP.pl

brukwiowy

związany z brukwią

SJP.pl

bruliński

nazwisko

SJP.pl

brulion

1. tekst pisany na brudno; brudnopis;
2. gruby zeszyt, zazwyczaj z twardą okładką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zeszyt do robienia notatek, zwykle gruby, w sztywnej okładce

(1.2) pierwotny szkic, tekst napisany na brudno, często z poprawkami i skreśleniami

Wiktionary

- brulion – rodzaj notesu

- „brulion” – czasopismo literackie i kulturalne

zobacz też

- Brulion Bebe B. – powieść Małgorzaty Musierowicz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrulʲjɔ̃n, AS: brulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

przym. brulionowy

rzecz. brulionik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zeszyt

(1.2) brudnopis, daw. raptularz

Wiktionary

brulionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brulion

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brulion m.

Wiktionary

brulionowość

→ brulionowy

SJP.pl

Patrz:
brulionowy

brulionowy

związany z brulionem

SJP.pl

brum

zakłócenie telekomunikacyjne przejawiające się jako charakterystyczne buczenie w radioodbiornikach i telewizorach podłączonych do sieci elektrycznej; przydźwięk

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. …naśladujący odgłos pracy silnika samochodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) telekom. zakłócenie objawiające się charakterystycznym buczeniem odbiorników podłączonych do sieci

Wiktionary

- Brum – brytyjski serial telewizyjny dla dzieci z 1991 roku

- Brum – miesięcznik muzyczny o tematyce rockowej wydawany w Polsce w latach 90

- Brum – audycja muzyczna, prowadzona kiedyś na antenie Programu III Polskiego Radia

- Przydźwięk (brum) – zakłócenie w obwodach wzmacniaczy akustycznych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Motorówka zrobiła "brum, brum".

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) dźwięk.

(2.1) od (1.1)

uwagi.

(1.1) zwykle powtórzony, np. „brum-brum”, „brum-brum-brum”

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vroom

* francuski: (1.1) vroum

* niemiecki: (1.1) wrumm

źródła.

== brum (język islandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pąk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) dźwięk.

(2.1) od (1.1)

uwagi.

(1.1) zwykle powtórzony, np. „brum-brum”, „brum-brum-brum”

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) vroom

* francuski: (1.1) vroum

* niemiecki: (1.1) wrumm

źródła.

== brum (język islandzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pąk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brumacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. strategia przetrwania zimna u niektórych gadów polegająca na dużym obniżeniu tempa metabolizmu bez zapadania w sen

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brumowanie n.

czas. brumować ndk.

przym. brumacyjny

Wiktionary

brumacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brumacją, dotyczący brumacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brumacja ż., brumowanie n.

czas. brumować ndk.

Wiktionary

brumaire

[czytaj: brüMER] drugi miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Brumaire (z fr. brume = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada.

Po brumaire następował miesiąc frimaire.

Wikipedia

brumalia

Saturnalia – doroczne święto ku czci boga rolnictwa Saturna obchodzone w starożytnym Rzymie od 17 do 23 grudnia.

Początkowo święto trwało jeden dzień – czternasty przed kalendami styczniowymi, czyli 19 grudnia. W połowie I wieku p.n.e. obchody obejmowały już tydzień (17–23 grudnia). Oktawian August nakazał skrócić je do trzech dni, aby sądy nie musiały być zamknięte zbyt długo, lecz mimo to na ogół świętowano przez tydzień.

Wikipedia

brumby

[czytaj: brambi] koń gorącokrwisty wolno żyjący w australijskich rezerwatach

SJP.pl

Brumby lub Brumbee – zdziczałe konie australijskie, które pochodzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, sprowadzonych na ten kontynent z wielu stron świata. Zwierzęta te człowiek uwalniał lub same uciekały do buszu.

Konie pojawiły się na kontynencie australijskim w 1788; pierwsza ucieczka miała miejsce w 1804. Konie były rozmnażane ze względu na swoją przydatność w rolnictwie, transporcie, przemyśle wydobywczym, policji i sporcie. W 1850 australijska populacja koni wynosiła około 160 tysięcy. Wyłapywano konie dzikie, by sprzedawać je i użytkować. Przodkowie współczesnych Brumby służyli podczas II wojny burskiej oraz I i II wojny światowej. Po ich zakończeniu nieprzydatne już konie były często wypuszczane na wolność. Po dołączeniu do dzikich stad uszlachetniały je przez krzyżówki, co jest widoczne do dzisiaj.

Wikipedia

brun

nazwisko

SJP.pl

brunat

1. kolor lub barwnik o barwie brunatnej;
2. dawniej: materiał w brunatnym kolorze

SJP.pl

brunatek

powszelatek brunatek - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

brunatnawo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy zbliżonej do brunatnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sąsiedzi pomalowali płot na brunatnawo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatnawy, brunatny

Wiktionary

brunatnawy

zbliżony do brunatnego, nie do końca brunatny, prawie brunatny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do brunatnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał na sobie za duży brunatnawy sweter.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n., zbrunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brązowawy

Wiktionary

brunatnić

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zabarwiać na brunatno

czasownik zwrotny niedokonany brunatnić się (dk. brak)

(2.1) odróżniać się brunatną barwą od tła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) brunatnieć

Wiktionary

brunatnica

przedstawiciel jednego z typów glonów

SJP.pl

- brunatnica – wada drewna z grupy zabarwień

- brunatnica (Pheosia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych

- brunatnica – glon z gromady brunatnic (Phaeophyta)

Wikipedia

brunatnice

przedstawiciel jednego z typów glonów

SJP.pl

Brunatnice (Phaeophyta) – gromada protistów roślinopodobnych, zaliczanych do glonów.

Wikipedia

brunatnie

przysłówek sposobu

(1.1) rzad. z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatno

Wiktionary

brunatnieć

1. nabierać koloru brunatnego;
2. odróżniać się od tła brunatnym kolorem; brunatnić się;
3. przenośnie: nabierać cech powiązanych z neonazizmem, skrajną prawicą itp.

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrunatnieć)

(1.1) przybierać barwę brunatną

(1.2) odróżniać się brunatną barwą od tła

(1.3) polit. hist. przyjmować elementy ideologii faszystowskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnić, zbrunatnieć dk.

przym. brunatny, brunatnawy

przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brunatnić się

Wiktionary

brunatniej

stopień wyższy od przysłówków: brunatnie, brunatno

SJP.pl

brunatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: brunatny

SJP.pl

brunatnienie

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. proces tworzenia się gleb brunatnych

(1.2) przybieranie barwy brunatnej

(1.3) zabarwianie czegoś na brunatno

(1.4) odróżnianie się brunatną barwą od tła

(1.5) polit. hist. przyjmowanie elementów ideologii faszystowskiej

Wiktionary

Brunatnienie – proces glebotwórczy polegający na biochemicznym wietrzeniu in situ materiału glebowego prowadzący do powstania pod poziomem próchnicznym w glebie brunatnego poziomu wzbogacenia.

Proces brunatnienia zachodzi zarówno w glebach powstałych z żyznych skał sypkich, takich jak gliny, lessy, pyły lessopodobne lub iły, jak i w kwaśnych zwietrzelinach piaskowców, łupków lub granitoidów. Skały te mogą zawierać węglan wapnia, mogą być z niego wyługowane lub mogą go nie posiadać od początku. Proces ten zachodzi przy współudziale lasów liściastych.

Wikipedia

Powiązane:

czas. brunatnić ndk., brunatnić się ndk., brunatnieć ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny, brunatnawy

przysł. brunatnawo, brunatnie, brunatno

Wiktionary

brunatno

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy brunatnej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W lesie zrobiło się brunatno i ponuro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatnienie n.

czas. brunatnieć ndk., brunatnić ndk., zbrunatnieć dk.

przym. brunatny

przysł. brunatnie

Wiktionary

brunatno-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brunatny i biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy brunatno-biała para niedzwiedzi jest w ogóle możliwa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: brũnatno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

brunatno-czarny

w części czarny, w części brunatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brunatny i czarny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brunatno-czarne kompozycje kwiatowe są rzadko spotykane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatno‿čarny

Wiktionary

brunatno-oliwkowy

złożony z dwóch kolorów: brunatnego i oliwkowego

SJP.pl

brunatno-żółto-rdzawy

złożony z trzech kolorów: brunatnego, żółtego i rdzawego

SJP.pl

brunatnobiały

biały o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnobrązowy

brązowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnoceglasty

ceglasty o brunatnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ceglasty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budowlańcy zostawili mnóstwo brunatnoceglastych smug na elewacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡sɛɡˈlastɨ, AS: brũnatnoceglasty

Wiktionary

brunatnoczarny

czarny o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. mający kolor czarny o odcieniu brunatnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brunatnoczarne opary eliksiru wydobywały się z flakonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈt͡ʃarnɨ, AS: brũnatnočarny

Wiktionary

brunatnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brudnoczerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Była łatwo rozpoznawalna po tej brunatnoczerwonej spince, z którą się nie rozstawała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: brũnatnočervõny

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerwonobrunatny

Wiktionary

brunatnofioletowy

fioletowy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru fioletowego o odcieniu brunatnym

Wiktionary

brunatnogłowy

starzyk brunatnogłowy - amerykański ptak z rzędu wróblowych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈɡwɔvɨ, AS: brũnatnogu̯ovy

Wiktionary

brunatnokasztanowy

kasztanowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈpʲjurɨ, AS: brũnatnopʹi ̯ury

Wiktionary

brunatnopopielaty

brunatny o szarym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popielaty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogę zdrapać tego brunatnopopielatego osadu ze szklanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: brũnatnopopʹi ̯elaty

Wiktionary

brunatnordzawy

rdzawy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

brunatnorudy

rudy o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U starszych osobników można spotkać brunatnorude plamaamy na podgardlu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈrudɨ, AS: brũnatnorudy

Wiktionary

brunatność

→ brunatny

SJP.pl

Patrz:
brunatny

brunatnoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈskʃɨdwɨ, AS: brũnatnoskšydu̯y

Wiktionary

brunatnoszarawy

nieco szary o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnoszary

szary o odcieniu brunatnym; brązowoszary, bury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po deszczu jego brunatnoszare futerko trzeba było zawsze dobrze wyczesać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʃarɨ, AS: brũnatnošary

Wiktionary

brunatnowiśniowy

wiśniowy o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnozielony

zielony o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony z brunatnym odcieniem

Wiktionary

brunatnożółtozielony

żółtozielony o brunatnym odcieniu

SJP.pl

brunatnożółty

żółty o odcieniu brunatnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty z brunatnym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brzydzą ich brunatnożółte, wysokobiałkowe robaki, a ze smakiem zjadają spleśniałe sery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrũnatnɔˈʒuwtɨ, AS: brũnatnožuu̯ty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) izabelowy

Wiktionary

brunatny

mający rdzawy, rudawy kolor

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor ciemnobrązowy

(1.2) przen. nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtem, gdy już był na pierwszym piętrze, otoczyło go kilku ludzi w brunatnych opończach, którymi zasłaniali kaftany w czarne i białe pasy.

(1.2) Po opanowaniu Czechosłowacji dyplomacja brunatna rozwinęła ożywioną działalność na szerokim froncie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnatnɨ, AS: brũnatny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brunatność ż., brunatnienie n., brunatnica ż.

czas. brunatnić ndk., brunatnieć ndk.

przym. brunatnawy

przysł. brunatno, brunatnawo, brunatnie

Wiktionary

brunch

[czytaj: brancz] posiłek spożywany między śniadaniem a obiadem, zwykle o posiłku podawanym gościom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

Wiktionary

Brunch (ang. breakfast + lunch) – posiłek jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem (w godzinach od 10 do 11:30), w czasie którego spożywa się produkty zarówno typowo śniadaniowe, jak i właściwe obiadom. Wywodzi się z tradycji anglosaskiej, ma wiele cech wspólnych z drugim śniadaniem, znanym w kuchni polskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Goszcząc u Jadzi w Stanach, czasem zamawialiśmy typowy brunch w pobliskiej restauracji nad zatoką.

(1.1) Czym różni się drugie śniadanie od brunchu?

Wiktionary

brunchowy

→ brunch [czytaj: branczowy]

SJP.pl

brunecik

zdrobnienie od: brunet; szczupły brunet

SJP.pl

brunei

państwo w Azji ze stolicą w Bandar Seri Begawan; Państwo Brunei Darussalam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Brunei (malajski Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (malajski Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brunei jest niewielkim państwem w północnej części wyspy Borneo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛji, AS: brũnei ̯i

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunejczyk mos., Brunejka ż.

przym. brunejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Państwo Brunei Darussalam, Sułtanat Brunei

Wiktionary

brunejczyk

obywatel Brunei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brunei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjt͡ʃɨk, AS: brũnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunei n.

:: fż. Brunejka ż.

przym. brunejski

Wiktionary

brunejka

obywatelka Brunei

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brunei

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Brunejczyk.

* chorwacki: (1.1) Brunejka ż.

* czeski: (1.1) Brunejka ż.

* słowacki: (1.1) Brunejčanka ż.

* słoweński: (1.1) Brunejka ż.

* włoski: (1.1) bruneiana ż.

źródła.

== Brunejka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Brunejka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjka, AS: brũnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunei n.

:: fm. Brunejczyk mos.

przym. brunejski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Brunejczyk.

* chorwacki: (1.1) Brunejka ż.

* czeski: (1.1) Brunejka ż.

* słowacki: (1.1) Brunejčanka ż.

* słoweński: (1.1) Brunejka ż.

* włoski: (1.1) bruneiana ż.

źródła.

== Brunejka (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Brunejka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brunejski

związany z Brunei

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Brunei

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bruneian

* baskijski: (1.1) bruneitar

* białoruski: (1.1) брунейскі

* chorwacki: (1.1) brunejski

* czeski: (1.1) brunejský

* farerski: (1.1) bruneiskur

* francuski: (1.1) brunéien

* hiszpański: (1.1) bruneano

* niemiecki: (1.1) bruneiisch

* rosyjski: (1.1) брунейский

* słowacki: (1.1) brunejský

* słoweński: (1.1) brunejski

* szwedzki: (1.1) bruneisk

* ukraiński: (1.1) брунейський

źródła.

== brunejski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brunejski

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛjsʲci, AS: brũnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Brunejka ż., Brunejczyk mos., Brunei n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bruneian

* baskijski: (1.1) bruneitar

* białoruski: (1.1) брунейскі

* chorwacki: (1.1) brunejski

* czeski: (1.1) brunejský

* farerski: (1.1) bruneiskur

* francuski: (1.1) brunéien

* hiszpański: (1.1) bruneano

* niemiecki: (1.1) bruneiisch

* rosyjski: (1.1) брунейский

* słowacki: (1.1) brunejský

* słoweński: (1.1) brunejski

* szwedzki: (1.1) bruneisk

* ukraiński: (1.1) брунейський

źródła.

== brunejski (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) brunejski

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brunelleschi

nazwisko, m.in.: Filippo Brunelleschi (1377-1446), architekt renesansu

SJP.pl

Brunelleschi:

- Filippo Brunelleschi

- Umberto Brunelleschi

- (6055) Brunelleschi

Wikipedia

brunello

czerwone wino toskańskie

SJP.pl

Brunello – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Varese.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 953 osoby, 953 os./km².

Wikipedia

brunera

brunera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunnera

SJP.pl

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

Wikipedia

brunet

mężczyzna o czarnych włosach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o włosach czarnego koloru

Wiktionary

Brunet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Górnej Prowansji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z tych ludzi był Anglikiem, drugi Francuzem; obydwaj szczupli, wysokiego wzrostu, jeden brunet, jako południowiec z Prowansji, drugi rudy jak prawdziwy gentleman z Lancashire.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɛt, AS: brũnet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruneteczka ż.

:: zdrobn. brunecik m.

:: fż. brunetka ż., bruneta ż.

Wiktionary

bruneta

żart. brunetka (kobieta)

SJP.pl

bruneteczka

zdrobnienie od: brunetka

SJP.pl

brunetka

1. kobieta o czarnych włosach; czarnowłosa;
2. żartobliwie: pchła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o włosach czarnego koloru

(1.2) daw. środ. polit. walizka w ciemnym kolorze służąca do transportu materiałów agitacyjnych (bibuły)

Wiktionary

Tephromela M. Choisy (brunetka) – rodzaj grzybów z rodziny Tephromelataceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkałem się wczoraj ze śliczną brunetką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brũˈnɛtka, AS: brũnetka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruneta ż., brunecik m.

:: fm. brunet m.

:: zdrobn. bruneteczka ż.

Wiktionary

brunhilda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

- Brunhilda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego

- Brunhilda – królowa Austrazji

- Brunhilda – jedna z Walkirii (mitologia nordycka)

- Brunhilda – rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ducha Brunhildy widuje się w zamkowej wieży.

Wiktionary

brunner

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

SJP.pl

- Brunner – jezioro na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii

Osoby o tym nazwisku:

- Alois Brunner – niemiecki zbrodniarz wojenny

- Hermann Brunner – fikcyjna postać

- Jerzy Brunner – polski lekarz, bakteriolog

- Jerzy Brunner – polski sportowiec, lekkoatleta

- Manfred Brunner – austriacki narciarz alpejski

- Stephanie Brunner – austriacka narciarka alpejska

Wikipedia

brunnera

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

SJP.pl

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

Wikipedia

bruno

Giordano Bruno (1548-1600), włoski filozof, dominikanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Bruno – imię męskie

- Bruno – miejscowość we Włoszech

- Bruno – poemat Tomasza Olizarowskiego

- Bruno – komediodramat produkcji USA, 2000

- Brüno – amerykański film z 2009 r.

- Bruno Giordano – XVI-wieczny filozof

- Bruno – brazylijski piłkarz

- Bruno (Bruno I Wielki z Kolonii, ur. ok. 925, zm. 965) – kanclerz królestwa państwa wschodniofrankijskiego, arcybiskup Kolonii, święty Kościoła katolickiego

- Bruno (zm. 1029) – kanclerz, biskup Augsburga

- Bruno (Bruno z Würzburga, Bruno Karyncki, ur. ok. 1005; zm. 1045) – kanclerz Włoch i biskup Würzburga, święty katolicki

- BrunoBruno Vettorazzo vel Claudio Vettorazzo (ur. 1936, zm. 1994) – włoski duchowny prawosławny, biskup diecezji Akwilei i północnych Włoch Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ, AS: brũno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Brunonik mos., Brunio mos., Brunik mos., Brunonek mos.

Wiktionary

brunon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Bruno, Brunon – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa brün oznaczającego „niedźwiedź” lub „brunatny”. Forma Brunon powstała pod wpływem łacińskim. W Polsce imię Bruno po raz pierwszy zanotowano w 1236 roku.

W 2022 roku imię Bruno nosiło 13566 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (138. pozycja wśród imion męskich), natomiast w wariancie Brunon 3292 (228. pozycja).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Witek z Brunonem uzbierali 3087 złotych.

(1.1) W parafii św. Brunona z Kwerfurtu rozpoczynają się rekolekcje wielkopostne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrũnɔ̃n, AS: brũnõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruno m.; zdrobn. Brunonek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Brunonek

Wiktionary

brunonek

zdrobnienie od: Brunon (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brunon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brunonku, pomóż dziadziowi wnieść sprawunki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunon mos., Bruno mos.

Wiktionary

brunonostwo

Brunon z małżonką; Brunonowie

SJP.pl

brunonowie

imię męskie

SJP.pl

brunonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brunona lub z nim związany

SJP.pl

brunost

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mlecz. spoż. rodzaj norweskiego sera produkowanego z serwatki mleka krowiego i koziego, o słodkim smaku z nutą karmelu;

Wiktionary

Brunost, brązowy ser norweski – rodzaj norweskiego sera, który jest produkowany z serwatki mleka krowiego i koziego.

Brunost powstaje z serwatki, do której dodaje się mleko i następnie śmietanę, po czym mieszaninę gotuje się przez kilka godzin do odparowania wody, dzięki czemu laktoza krystalizuje się, a mieszanka gęstnieje i zamienia się w karmel, który nadaje charakterystyczny kolor, zapach i smak. Tak przygotowany produkt wlewa się do form i chłodzi. Sprzedawany jest w kostkach.

Wikipedia

brunszwicki

przymiotnik od: Brunszwik, miasto w Niemczech

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brunszwikiem, dotyczący Brunszwiku

Wiktionary

Brunszwicki (Brunświcki, Braunschweigk) – polski herb szlachecki z indygenatu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Brunszwik m., brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

Wiktionary

brunszwiczanin

mieszkaniec Brunszwika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brunszwiku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunszwik mrz.

:: fż. brunszwiczanka ż.

przym. brunszwicki

Wiktionary

brunszwiczanka

mieszkanka Brunszwika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brunszwiku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brunszwik mrz.

:: fm. brunszwiczanin mos.

przym. brunszwicki

Wiktionary

brunszwik

1. miasto w Niemczech; Braunschweig;
2. niemiecka kraina historyczna;
3. Nowy Brunszwik - prowincja w Kanadzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brunszwiczanin mos., brunszwiczanka ż.

przym. brunszwicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Brunświk

Wiktionary

bruntalski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bruntal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bruntal m.

Wiktionary

brus

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. toczydło, kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi

Wiktionary

- brus – grodzica

- brus – osełka

Polska:

- Brus – osiedle w Łodzi

- Brus – wieś w województwie świętokrzyskim

- Brus – dawna gmina

Serbia:

- Brus – miejscowość

- Brus – gmina

Inne:

- Brus – władca Gotów

Zobacz też:

- Brüs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brus, AS: brus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruśnik m., obrus m.

czas. bruszyć, pobruszyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) toczak

Wiktionary

bruscamente

[czytaj: bruskamente] określenie wykonawcze: szorstko

SJP.pl

bruschetta

[czytaj: brusketta] włoska grzanka posmarowana oliwą i roztartym czosnkiem, podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska przekąska w postaci grzanki posmarowanej oliwą i roztartym czosnkiem; często podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami;

Wiktionary

Bruschetta [bruskétta] – rodzaj przekąski (wł. antipasto) typowej dla Włoch.

Jest to grzanka z pieczywa posmarowanego oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele jej odmian; najczęściej podawana jest z mieszaniną świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii, również jako dodatek do niektórych zup.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Smak bruschetty możesz dowolnie modyfikować dodatkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brusˈkɛtːa, AS: bruske•ta

Wiktionary

brusek

mały brus

SJP.pl

Brusek (zwany również Brunek, czes. Brousek) – szczyt o wysokości 1115,9 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.

Wikipedia

brushing

[czytaj: braszing] zabieg kosmetyczny polegający na powierzchniowym oczyszczaniu skóry twarzy

SJP.pl

brusianin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

brusianka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

brusić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ostrzyć brusem

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

(1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, drażnić

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. brus mrz.

:: czas. nabrusić dk.

Wiktionary

bruski

→ Brusy

SJP.pl

- Bruski – wieś na Białorusi

- Dekanat bruski – jeden z 30 dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej

Osoby o nazwisku Bruski:

- Alojzy Bruski

- Dawid Bruski (1897–1980) – działacz społeczny, senator w II RP

- Ireneusz Bruski (ur. 1961) – prezbiter archidiecezji warmińskiej

- Jan Jacek Bruski (ur. 1969) – polski historyk

- Józef Ludwik Bruski (1908–1974) – polski lekarz, żołnierz, gawędziarz kaszubski

- Rafał Bruski (ur. 1962) – polski polityk, prezydent Bydgoszczy

Wikipedia

Patrz:
Brusy

brusno

- Brusno – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim

- Brusno – wieś na Słowacji

- Brusno – uzdrowisko na Słowacji

Zobacz też

- Nowe Brusno

- Stare Brusno

Wikipedia

bruspłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruspwat, AS: bruspu̯at

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bruzblach

Wiktionary

brustasza

mała, górna kieszonka w marynarce na ozdobną chusteczkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

Wiktionary

Brustasza (niem. Brusttasche, brust „pierś” i tasche „kieszonka”) – mała kieszonka zewnętrzna w marynarce.

Wykorzystywana do noszenia poszetki. Często mylnie wkładany jest doń bukiecik kwiatów, który powinien znajdować się w butonierce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan poprawił tylko jedwabną poszetkę w brustaszy, lekko wygładził marynarkę i był gotów do wyjścia.

Wiktionary

brustlaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|borek, borer, brustlajsta, świyder.

Wiktionary

brustlajsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|borek, borer, brustlaja, świyder.

Wiktionary

brusy

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brusy (kaszub. Brusë, niem. Bruß, dawniej Bruski) – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brusy. Brusy są położone w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Według danych z 30 czerwca 2024 roku Brusy liczyły 5 053 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zeszłym roku byłem na festiwalu kaszubskim w Brusach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrusɨ, AS: brusy

Wiktionary

bruszanin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

bruszanka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

SJP.pl

bruszczewo

Bruszczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia

bruszewo

Bruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły. Leży nad rzeczką Śliną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia NMP w Sokołach.

Wikipedia

bruszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bruszewski/a:

- Balbina Bruszewska (ur. 1982) – polska reżyserka, scenarzystka i fotografka

- Mieczysław Bruszewski (1923–2021) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej

- Wojciech Bruszewski (1947–2009) – polski reżyser, operator filmowy i artysta multimedialny

Wikipedia

brusznica

roślina z rodziny wrzosowatych; jagoda tej rośliny; borówka brusznica, borówka wiecznozielona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. borówka brusznica.

Wiktionary

Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.), nazywana także borówką czerwoną – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje w umiarkowanej i chłodnej strefie całej półkuli północnej. W Polsce jest pospolita zarówno na niżu, jak i w górach. W większości kraju znana potocznie jako borówka, w niektórych rejonach Polski – jako gogodze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A tam się czerwieniły wrzosiste pagórki, strojne w brusznice jakby w koralów paciorki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruʃʲˈɲit͡sa, AS: brušʹńica

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) borówka czerwona, borówka brusznica, borówka, bruśnica, borówka jesienna, barszczownik

Wiktionary

brusznicowy

przymiotnik od: brusznica

SJP.pl

bruszyć

czasownik

(1.1) daw. mielić, trzeć obracając brusem (w żarnach lub kole do ostrzenia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruʃɨt͡ɕ, AS: brušyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brus m., bruśnik m., obrus m.

czas. pobruszyć

Wiktionary

bruszyt

minerał, uwodniony wodorofosforan wapnia

SJP.pl

brut

[czytaj: brit] o szampanie: bardzo wytrawny

SJP.pl

Wikipedia

brutal

człowiek brutalny, nadużywający swojej siły lub przewagi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek brutalny, agresywny, grubiański, nadużywający swojej przewagi nad słabszymi

Wiktionary

- Brutal – album Black Uhuru

- Brutal – marka kosmetyków

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To delikatna dziewczyna, a wyszła za mąż za takiego brutala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutal, AS: brutal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n.

:: fż. brutalka ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny

przysł. brutalnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) grubianin

Wiktionary

brutalista

osoba postępująca jak brutal, traktująca kogoś brutalnie

SJP.pl

brutalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brutalistyczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutalizm m., brutalność ż.

przym. brutalistyczny, brutalny

przysł. brutalistycznie, brutalnie

Wiktionary

brutalistyczny

→ brutalizm

SJP.pl

Patrz:
brutalizm

brutalizacja

nadawanie lub nabieranie cech brutalności

SJP.pl

brutalizm

1. skłonność do brutalizowania; brutalność;
2. oznaka brutalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. jeden z nurtów architektury późnego modernizmu;

(1.2) książk. brutalność

(1.3) książk. przejaw brutalności

Wiktionary

Brutalizm – nurt architektury późnego modernizmu powstały w końcu lat 40. XX wieku.Przełomowym obiektem była szkoła w Hunstanton w Anglii zbudowana przez Petera i Alison Smithson w 1949. Miała ona wyeksponowaną stalową konstrukcję, nieotynkowane ceglane mury, odsłonięte belki stropowe i przewody instalacyjne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizowanie n., zbrutalizowanie n., brutalistyczność ż., neobrutalizm m., brutalista m., brutalistka ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny, brutalski, brutalistyczny

przysł. brutalnie, brutalsko, brutalistycznie

Wiktionary

brutalizować

czynić coś brutalnym

SJP.pl

brutalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś brutalnym

(1.2) przest. postępowanie w brutalny sposób

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutalizacja ż., brutalizm m., brutalność ż., brutal mos., brutalka ż.

czas. brutalizować ndk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brutalizacja, barbaryzowanie

Wiktionary

brutalka

→ brutal

SJP.pl

Patrz:
brutal

brutalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób brutalny, pełen przemocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwyrodnialec brutalnie pobił bezbronnego człowieka, który w wyniku odniesionych obrażeń spędził w szpitalu kilka miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalʲɲɛ, AS: brutalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalność ż., brutalizm m., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. brutalsko

Wiktionary

brutalniej

stopień wyższy od przysłówka: brutalnie

SJP.pl

brutalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brutalny

SJP.pl

brutalność

brutalne postępowanie; skłonność do brutalnego zachowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɔɕt͡ɕ, AS: brutalność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalskość ż., brutalizacja ż., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalny, brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brutalizm

Wiktionary

brutalny

bezwzględny, grubiański;
1. zachowujący się bezwzględnie, grubiańsko;
2. będący oznaką bezwzględności, grubiaństwa

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) działający za pomocą siły, agresywny

(1.2) bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych

(1.3) pokazujący brutalność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brutalny faul został przeoczony przez sędziego.

(1.2) Taka jest brutalna prawda.

(1.3) To był brutalny film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bruˈtalnɨ, AS: brutalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brutalność ż., brutalizacja ż., brutal mos., brutalka ż., brutalizm mrz., brutalizowanie n., brutalistyczność ż.

czas. brutalizować ndk., zbrutalizować dk.

przym. brutalski

przysł. brutalnie, brutalsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) brutalski

Wiktionary

brutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczona, panna młoda

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. fm. brutkan

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Braut.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fm. brutkan

Wiktionary

brutkan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczony, pan młody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. fż. brutka ż.

Wiktionary

brutto

ciężar danego towaru łącznie z opakowaniem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) bez potrąceń

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) środ. kolej. pociąg towarowy

Wiktionary

- płaca brutto – płaca całkowita, bez odliczenia podatku, składek, potrąceń, itp.

- wartość brutto – wartość towaru (usługi) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług

- masa brutto – całkowita masa towaru wraz z opakowaniem, zobacz też: tara

- pojemność brutto – miara pojemności statków

- Brutto – białoruska grupa punk-rockowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cena liczona brutto.

(2.1) Spalinówka z ciężkim bruttem przejechała właśnie przez Bydgoszcz Główną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrutːɔ, AS: bru•to

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1, 2.1) netto

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|brutto.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) gross

* arabski: (1.1) إجمالي

* białoruski: (1.1) брута

* bułgarski: (1.1) бруто

* duński: (1.1) brutto, bto.

* esperanto: (1.1) brutte, malnete

* fiński: (1.1) brutto

* niemiecki: (1.1) brutto

* rosyjski: (1.1) брутто

* szwedzki: (1.1) brutto

źródła.

== brutto (język fiński.) ==

wymowa.

znaczenia.

przysłówek

(1.1) brutto

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

brutus

1. Marcus Iunius Brutus; (ok. 85-42 p.n.e.), polityk rzymski;
2. Lucius Iunius Brutus; (VI/V w. p.n.e.), wg tradycji rzymskiej przywódca powstania przeciw Tarkwiniuszowi Pysznemu;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa wsi w województwie łódzkim;

Wiktionary

Osoby

- Marek Juniusz Brutus – polityk, dowódca wojskowy, mówca i pisarz rzymski; w 44 r. p.n.e. jeden z zabójców Cezara

- Lucjusz Juniusz Brutus – pierwszy konsul rzymski, w 510 r. p.n.e. wypędził ostatniego króla Tarkwiniusza Pysznego

- Decymus Juniusz Brutus – adiutant Cezara

- Brutus – pseudonim artystyczny używany przez Qemala Stafę

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I ty, Brutusie, przeciw mnie?

(2.1) Ilu mieszkańców ma Brutus?

Wiktionary

Powiązane:

przym. Brutusowy

Wiktionary

bruzblach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbruzblax, AS: bruzblaχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bruspłat

Wiktionary

bruzda

1. rowek wykonany w ziemi narzędziem rolniczym;
2. podłużne zagłębienie na jakiejś powierzchni;
3. głęboka zmarszczka na twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

(1.2) anat. podłużne zagłębienie na powierzchni organu

(1.3) kosmet. głęboka zmarszczka

Wiktionary

- bruzda – rowek pozostający po wyoraniu i odłożeniu skiby podczas orki

- Bruzda – książka zawierająca myśli i zapiski św. Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei.

- bruzda – szerokie, płytkie wgłębienie wzdłuż głowni broni siecznej

- bruzdy – wgłębienia na wewnętrznej powierzchni bruzdowanej lufy broni palnej lub pneumatycznej, nadające ruch obrotowy przechodzącemu przez lufę pociskowi w celu stabilizacji jego lotu

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Bruzda środkowa (…) oddziela płat czołowy półkul mózgowych od płata ciemieniowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bruzdka ż.

przym. bruzdowy

czas. bruzdować

Wiktionary

bruzdka

zdrobnienie od: bruzda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. zdrobn. od bruzda (rów wykonany pługiem)

(1.2) kosmet. zdrobn. od bruzda (zagłębienie na powierzchni)

(1.3) anat. zdrobn. od bruzda (zmarszczka na twarzy)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy należytym przygotowaniu roli pod buraki dobre wyniki daje siew redlicami o płaskim spodzie (…) w tym wypadku ciężka redlica ugniata dno bruzdki, a wysypujące się nasienie zostaje wgniecione w dno bruzdki.

(1.2) Rządca czerwieniał powoli, aż gdy nasiąknął krwią do bruzdek koło nosa, zakwitł prawie fioletowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruzdowanie n., bruzdkowanie n., bruzda ż.

czas. bruzdować

Wiktionary

bruzdkowanie

pierwszy etap rozwoju zarodkowego; podział komórki jajowej na coraz mniejsze komórki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciąg bruzdek na powierzchni czegoś

(1.2) biol. proces polegający na podziale zapłodnionej komórki jajowej człowieka lub zwierząt na szereg komórek potomnych

Wiktionary

Bruzdkowanie (ang. cleavage), segmentacja – pierwszy etap rozwoju zarodkowego zwierząt tkankowych; seria mitotycznych podziałów zapłodnionej (lub rozwijającej się partenogenetycznie) komórki jajowej na coraz mniejsze komórki — blastomery; w wyniku bruzdkowania powstaje morula, a następnie blastula. W czasie bruzdkowania ani masa, ani objętość, ani zasadniczy kształt zarodka nie ulegają zmianie. Przebieg bruzdkowania jest charakterystyczny i stały dla danej grupy zwierząt. Termin bruzdkowanie, wprowadzony 1824 przez J.L. Prévosta i J.B.A. Dumasa, pochodzi od bruzd widocznych na powierzchni dzielącego się zarodka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

czas. bruzdkować ndk.

przym. bruzdowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żłobkowanie

Wiktionary

bruzdkowiec

bruzdkowiec zachodni - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

bruzdkowy

przymiotnik od: bruzdka

SJP.pl

bruzdnica

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

SJP.pl

bruzdnice

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

SJP.pl

Bruzdnice (Dinoflagellata) – takson glonów zaliczanych niegdyś do gromady tobołków, jedna z grup Protista. Większość bruzdnic to organizmy jednokomórkowe, choć czasami można spotkać je w postaci kolonii. Bruzdnice często posiadają pancerzyk składający się z płytek celulozowych oraz dwie wici. Stąd w dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych systemach zaliczane były do wiciowców. Duża część organizmów należących do klasy Dinoflagellata to endosymbionty koralowców, małży, meduz. Bruzdnice endosymbiotyczne pozbawione są płytek celulozowych i wici. Takie bruzdnice zwane są zooksantelami (Zooxanthellae). Poprzez proces fotosyntezy dostarczają one swojemu gospodarzowi niezbędnych związków organicznych. Te bruzdnice, które nie posiadają zdolności fotosyntezy, najczęściej pasożytują na swoim gospodarzu.

Wikipedia

bruzdniczek

1. rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych

SJP.pl

- bruzdniczek (Clitopilus) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych

- bruzdniczek (Leptacinus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

Wikipedia

bruzdobrzuch

morski mięczak denny

SJP.pl

bruzdobrzuchy

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdonogi

SJP.pl

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

Wikipedia

bruzdodzioby

kormoran bruzdodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranów

SJP.pl

bruzdogłowiec

tasiemiec pasożytujący w jelicie cienkim ssaków rybożernych

SJP.pl

bruzdonogi

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdobrzuchy

SJP.pl

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

Wikipedia

bruzdować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbruzdować)

(1.1) bud. wykonywać bruzdę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdowanie n.

Wiktionary

bruzdowanie

układ bruzd na powierzchni czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układ bruzd na powierzchni czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdka ż., bruzdownica ż.

czas. bruzdować ndk., bruzdkować ndk.

przym. bruzdowaty

Wiktionary

bruzdowaty

w kształcie bruzdy

SJP.pl

bruzdownica

bruzdownica pędówka - niewielka błonkówka z rodziny pilarzowatych, szkodnik róż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bruzdownica jest przydatna przy wykonywaniu instalacji elektrycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbruzdɔvʲˈɲit͡sa, AS: bruzdovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruzda ż., bruzdkowanie n., bruzdowanie n.

Wiktionary

bruzdownik

narzędzie do tworzenia bruzd

SJP.pl

bruzdowy

związany z bruzdą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z rowem podłużnym wykonanym w ziemi pługiem lub innym rolniczym narzędziem (zagłębienie między skibami, rów między zagonami)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotyka się u nas możliwości rozprowadzenia wody po polu systemem bruzdowym z potoków lub zbiorników wody wyżej położonych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bruzda ż.

Wiktionary

brużdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeszkadzanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. bruździć, nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeszkadzanie, zakłócanie, szkodzenie

Wiktionary

bruździak

młot jednostronny o długim i wąskim ostrzu do wycinania (wykuwania) bruzd

SJP.pl

bruździć

1. robić bruzdy;
2. przeszkadzać komuś, psuć szyki, wchodzić w drogę

SJP.pl

czasownik

(1.1) przeszkadzać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszystko byłoby dobrze, ale szef zaczął nam bruździć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brużdżenie

czas. nabruździć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeszkadzać, robić przeszkody, rzucać kłody pod nogi, zakłócać

Wiktionary

brużewicz

nazwisko

SJP.pl

brwi

ochronny element owłosienia u ssaków, przeważnie człowieka

SJP.pl

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

Wikipedia

brwice

Brwice (niem. Blankenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna. Zamieszkuje ją 210 osób.

We wsi znajduje się XIII-wieczny, zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Budowla prostego kształtu otoczona zabytkowym, kamiennym murem. Do rejestru zabytków wpisany został również park podworski (KL.I.5340/35/80, KL.I.5340/36/80 z dnia 12 grudnia 1980), pozostałość po dworze, na którego skraju rośnie największy w Polsce okaz mamutowca wysokości 27 m, a jego wiek w 1983 r. określono na (około) 88 lat, więc rośnie od 1895 roku. Drzewo posiada pień o obwodzie 375 cm, a pierwsze konary zaczynają się na wysokości około 10 m. Jest on pomnikiem przyrody.Brwice posiadają własną szkołę podstawową im. Przyrodników Polskich.

Wikipedia

brwinów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brwinów (wymowa) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brwinów, 25 km od centrum Warszawy. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wojciech i Józefa zawarli małżeństwo dnia 3. czerwca 1838 r. w parafii Brwinów pod Warszawą, gdzie mieszkali rodzice panny młodej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrvʲĩnuf, AS: brvʹĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

przym. brwinowski

Wiktionary

brwinowianin

mieszkaniec Brwinowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

brwinowianka

mieszkanka Brwinowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

brwinowski

przymiotnik od: Brwinów

SJP.pl

brwiowy

związany z brwią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący brwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brew ż.

Wiktionary

bryan

[czytaj: brajan] obce imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w krajach anglojęzycznych;

Wiktionary

Imię

- Bryan, Brian, Brajan – imię męskie

Miejscowości w USA

- Bryan – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Williams

- Bryan – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Brazos

Gminy w USA

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Thurston

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Surry

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Griggs

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Charles Mix

Hrabstwa w USA

- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Georgia

- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Oklahoma

Osoby noszące nazwisko Bryan

- Bob Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Mike'a

- Daniel Bryan (ur. 1981) – amerykański wrestler

- David Bryan (ur. 1962) – amerykański muzyk i kompozytor

- Dora Bryan (1923–2014) – angielska aktorka

- Jimmy Bryan (1927–1960) – amerykański kierowca wyścigowy

- Mike Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Boba

- Richard Bryan (ur. 1937) – polityk amerykański

- Sabrina Bryan (ur. 1984) – amerykańska tancerka i aktorka, wokalistka zespołu Cheetah Girls

- William Bryan (1869–1925) – polityk amerykański, kandydat partii demokratycznej na prezydenta USA w latach 1896, 1900 i 1908

- Zachery Ty Bryan (ur. 1981) – amerykański aktor

Raperzy

- Bryan – polski raper

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do mojej szkoły chodzi: dwóch Brajanów, Bryan i Brian.

Wiktionary

bryant

[czytaj: brajant] nazwisko, m.in. William Cullen Bryant (1794-1878) - amerykański pisarz; Kobe Bryant (1978-2020) - amerykański koszykarz

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Bryant – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline

- Bryant – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton

- Bryant – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jay

- Bryant – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hamlin

- Bryant – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Snohomish

Wikipedia

brych

nazwisko

SJP.pl

- Ewa Brych-Pająk (1975–), polska lekkoatletka

- Felix Brych (1975–), niemiecki sędzia piłkarski

- Janusz Brych (1929–2011), polski polityk, dyplomata, poseł na Sejm PRL

- Stanisław Brych (1887–1933), polski major piechoty Wojska Polskiego

Wikipedia

brycz

nazwisko

SJP.pl

bryczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryczanami, dotyczący Bryczan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bryczany nmos.

Wiktionary

bryczany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Wiktionary

Bryczany (rum. Briceni) – miasto w północnej Mołdawii; stolica rejonu Bryczany; liczy 9 tysięcy mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bryczański

Wiktionary

bryczek

lekki, odkryty powóz konny

SJP.pl

bryczesy

spodnie do konnej jazdy, do kolan bufiaste, poniżej obcisłe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. wygodne, nie krępujące ruchów spodnie służące do jazdy konnej;

Wiktionary

Bryczesy – specjalne spodnie do jazdy konnej zapewniające swobodę ruchów, nieposiadające ciasnych szwów po wewnętrznej stronie nogawek (tam, gdzie nogi przylegają do siodła lub konia). Chronią przed obtarciami, pozwalają na wygodny i prawidłowy dosiad. Mogą być obcisłe i dokładnie opinać nogi jeźdźca (zwane wtedy rajtuzami, z niem. „Reithose”), lub bufiaste w części udowej, jak na przykład bryczesy kawaleryjskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chodzę w bryczesach i długich butach, bo na razie innych nie mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈt͡ʃɛsɨ, AS: bryčesy

Wiktionary

bryczka

lekki, odkryty powóz konny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

(1.2) pot. mot. pieszcz. samochód, najczęściej nowoczesny, godny podziwu

Wiktionary

Bryczka – czterokołowy pojazd zaprzęgowy, lekki, odkryty, resorowany, od XVIII wieku często używany w Polsce, na wsi, w celach gospodarczych i komunikacyjnych. W Europie Zachodniej bryczka była pojazdem podróżnym.

Aktualnie bryczki używa się głównie w celach turystycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Magda i Rafał zajechali do ślubu bryczką.

(1.2) Marcin kupił niezłą bryczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨt͡ʃka, AS: bryčka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bryczuszka ż.

:: zgrub. bryka ż.

przym. bryczkowy

czas. brykać

Wiktionary

bryczkowy

przymiotnik od: bryczka

SJP.pl

bryczuszka

zdrobnienie od: bryczka

SJP.pl

bryda

nazwisko

SJP.pl

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

brydak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Brydak − polski prawnik, żołnierz podziemia, działacz społeczny

- Ewa Dróbecka-Brydak − polska okulistka

- Jędrzej Brydak − polski litograf, rysownik i malarz

- Lidia Brydak − polska mikrobiolog i wirusolog

Wikipedia

brydż

współczesna gra karciana rozgrywana 52 kartami pomiędzy dwiema parami graczy, polegająca na zdobyciu maksymalnej ilości punktów, dzieląca się na dwie odmiany: brydż towarzyski i sportowy; bridż (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znam zasady gry w brydża, ale jeszcze nie umiem licytować.

(1.1) Wypalimy po cygarze przy brydżu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨt͡ʃ, AS: bryč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

:: zdrobn. brydżyk mrz.

przym. brydżowy

Wiktionary

brydżomania

nadmierne zainteresowanie brydżem

SJP.pl

brydżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; bridżorama

SJP.pl

brydżowiec

rzadko: amator brydża; bridżowiec, brydżysta, bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżysta mos., brydżystka ż.

przym. brydżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brydżysta

Wiktionary

brydżowy

przymiotnik od: brydż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący brydża, związany z brydżem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Władze zatwierdziły nowy statut organizacji brydżowej istniejącej od 1919 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

Wiktionary

brydżyk

zdrobnienie od: brydż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. pieszcz. o brydżu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A może strzelimy partyjkę brydżyka?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżowiec mos., brydżysta mos., brydżystka ż.

przym. brydżowy

Wiktionary

brydżysta

osoba grająca w brydża; bridżysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. mężczyzna grający w brydża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polscy brydżyści zdobywają medale na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mrz., bridge m.

:: fż. brydżystka ż.

przym. brydżowy

przysł. brydżowo

Wiktionary

brydżystka

kobieta grająca w brydża; bridżystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w brydża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kolejny raz polskie brydżystki zdobywają medal na mistrzostwach Europy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brydż mzw., brydżyk mzw.

:: fm. brydżysta mos.

przym. brydżowy

Wiktionary

bryfok

prostokątny żagiel podnoszony na przednim maszcie przy silnych wiatrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. czworokątny żagiel przedniego masztu

Wiktionary

Bryfok – stosowany na szkunerach, stawiany z bryfokrei, żagiel rejowy fokmasztu. Jak na żagiel rejowy jest bardzo wysmukły (pionowe liki są zdecydowanie dłuższe od poziomych). Żagiel przeznaczony na pełne wiatry (nie tylko fordewindy, ale o ile żagiel jest odpowiednio skrojony, a załoga ma doświadczenie w prowadzeniu żagla rejowego, także na ostre baksztagi) o umiarkowanej i średniej sile. Jeżeli dysponujemy mniejszym, mocno uzbrojonym bryfokiem można na nim komfortowo i bezpiecznie sztormować z wiatrem, gdyż mimowolne przejście rufą linii wiatru (zwrot przez rufę) nie stanowi (przeciwnie do ożaglowania suchego) zagrożenia. Aby bryfok postawić lub sprzątnąć nie jest potrzebne (i najczęściej możliwe) wchodzenie załogi na reję, podnosi się go (czasem, choć rzadko i tylko na małych jednostkach wraz z reją) z pokładu. Jest to sposób tylko pozornie dogodniejszy, gdyż uzbrojenie (a także rozbrojenie i zwinięcie) bryfoka to czynność dość czaso i pracochłonna, przy silnym wietrze może być trudna, a nawet ryzykowna. Tradycyjny żagiel rejowy na stałe zamocowany (przyszyty) do rei można w bardzo krótkim czasie postawić jak i sprzątnąć nie dopuszczając nawet w bardzo silnym wietrze do choćby chwilowego łopotu. Trzeba jednak powiedzieć, że typowy bryfok jest zbyt wysmukły (zbyt długi), aby mógł być klarowany (sejzingowany) do rei.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na fokmaszcie brakowało bryfoka.

Wiktionary

bryftreger

dawniej: listonosz; bryftrygier, pocztylion, listowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) listonosz

Wiktionary

bryftrygier

dawniej: listonosz; bryftreger, pocztylion, listowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) listonosz

Wiktionary

bryg

w żeglarstwie: żaglowiec dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym i dodatkowym żaglem gaflowym na tylnym maszcie, używany dawniej jako statek handlowy i pomocniczy okręt wojenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do pachołka cumował bryg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

bryg.

skrót od:
1. brygada;
2. brygadier

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = wojsk. brygada, brygady

(1.2) = brygadier

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rektorem akademii został gen. bryg. Juliusz Abrahamowicz.

(1.2) Bryg. Marcin Dulas po ponad 20 latach służby w komendzie Państwowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Mazowieckim rozstał się z jednostką i awansował na stanowisko zastępcy komendanta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brygada ż.

skr. nadbryg.

Wiktionary

brygada

1. związek taktyczny kilku pułków lub batalionów
2. zorganizowana grupa ludzi wykonująca jakąś pracę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

(1.2) wojsk. samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów

(1.3) zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na początku wojny każdej brygadzie podlegała bateria artyleryjska.

(1.3) W lesie brygada pracowników leśnych zajmowała się wyrębem drzew.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brygadier m., brygadzista m., brygadzistka ż.

przym. brygadowy, brygadierski

skr. bryg.

Wiktionary

brygadier

brygadzista, kierownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dawny stopień wojskowy; także. oficer mający ten stopień

(1.2) piąty stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie I wojny światowej Józef Piłsudski miał stopień brygadiera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɡadʲjɛr, AS: brygadʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

przym. brygadierski

Wiktionary

brygadierka

kobieta kierująca brygadą; brygadzistka

SJP.pl

brygadierski

→ brygadier

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brygadierem, dotyczący brygadiera

Wiktionary

Patrz:
brygadier
Powiązane:

rzecz. brygadier mos., brygada ż., brygadzista mos., brygadzistka ż.

Wiktionary

brygadowy

związany z brygadą

SJP.pl

brygadzista

kierownik brygady, grupy ludzi wykonującej jakąś pracę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierownik brygady robotników

Wiktionary

Brygadzista – kierownik brygady roboczej, osoba odpowiedzialna za nadzorowanie pracy wykonywanej przez brygadę robotników. Brygadziści są zatrudniani m.in. w firmach produkcyjnych i budowlanych. Pracę wykonują na obszarze zakładu pracy oraz w terenie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brygada ż.

:: fż. brygadzistka ż.

przym. brygadierski

Wiktionary

brygadzistka

→ brygadzista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kierowniczka brygady robotników

Wiktionary

Patrz:
brygadzista
Powiązane:

rzecz. brygada ż.

:: fm. brygadzista m.

przym. brygadierski

Wiktionary

brygadzistowski

→ brygadzista

SJP.pl

Patrz:
brygadzista

brygant

w wielkiej rewolucji francuskiej: członek oddziałów ochotniczych, niszczących posiadłości magnackie; rozbójnik

SJP.pl

brygantka

→ brygant; rozbójniczka

SJP.pl

brygantyna

1. żaglowiec dwumasztowy, z mieszanym ożaglowaniem;
2. rodzaj zbroi w postaci skórzanej lub jedwabnej kurtki z naszytymi płytkami metalowymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj pancerza używanego w okresie od XII do XV wieku; (czasem brygandyna)

(1.2) wojsk. klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX wieku;

(1.3) żegl. typ ożaglowania, posiadający dwa maszty, niosący na przednim maszcie ożaglowanie rejowe, a na tylnym ożaglowanie skośne

(1.4) żegl. statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

Wiktionary

Brygantyna inaczej szkunerbryg – historyczna klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX w. Początkowo brygantyna posiadała zarówno żagle, jak i wiosła. Ze względu na szybkość i zwrotność była ulubionym okrętem piratów śródziemnomorskich, a nazwę swą zawdzięczała włoskiemu słowu „brigantino” (zbójecki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brygantyny były używane w Europie i Azji.

(1.2) Po brygu brygantyna była najbardziej popularnym okrętem używanym przez korsarzy na Karaibach.

(1.3) Można powiedzieć, że brygantyna jest połączeniem brygu (tylko ożaglowanie rejowe) ze szkunerem (tylko ożaglowanie skośne).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na, AS: brygãntỹna

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) szkunerbryg

Wiktionary

brygantyzm

dawniej: rozbójnictwo, zbójectwo

SJP.pl

brygida

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzisiaj imieniny obchodzą: Apolinary, Archelaus, Benicjusz, Brygida, Sydonia i Teonilla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈɟida, AS: bryǵida

Wiktionary

brygidka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia św. Brygidy

Wiktionary

brygidki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

SJP.pl

Brygidki, Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela (łac. Ordo Sanctissimi Salvatoris Sanctae Brigittae, skrót O.SS.S), zakon początkowo kontemplacyjny, następnie apostolsko-kontemplacyjny, założony w Vadstenie w Szwecji przez św. Brygidę w 1350 r.

Do soboru trydenckiego funkcjonowała także męska gałąź zakonu (brygidianie, brygidzi), działająca m.in. w Gdańsku (tzw. „podwójny” klasztor) i lubelskich Rurach.

Wikipedia

brygidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brygidy lub z nią związany

SJP.pl

brygoła

nazwisko

SJP.pl

bryja

1. gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; breja;
2. dawniej: zupa z rozgotowanej mąki, kaszy czy roślin strączkowych, z dodatkiem słoniny, jarzyn lub mięsa;
3. zupa obozowa, więzienna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. breja.

(1.2) środ. więzienna lub obozowa zupa

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨja, AS: bryi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. breja ż.

Wiktionary

bryjów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sącz. Stary Sącz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lezę do Bryjowa na baciarkę.

Wiktionary

bryjowaty

przypominający z wyglądu bryję, nieprzyjemny, maziowaty; brejowaty

SJP.pl

bryk

pomoc naukowa, zawierająca streszczenia lektur, gotowe wypracowania, materiał z lekcji z różnych przedmiotów itp., używana przez uczniów nielegalnie

SJP.pl

wykrzyknik w użyciu rzeczownikowym

(1.1) pot. skok, wyskok, zmiana miejsca

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. zwinnie, szybko zmienić miejsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) pot. streszczenie treści, lista rozwiązań, słowniczek wydrukowany jako broszura, zazwyczaj o obniżonej jakości druku lub oprawy

(3.2) lekcew. powierzchowny skrót utworu

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: bryka

Wiktionary

Osoby:

- Antoni Bryk (1820–1881), polski, lekarz chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

- Edward Bryk (1923–1991), polski lekarz okulista, profesor Akademii Medycznej w Krakowie, pisarz i malarz

- Jan Bryk (1899–1940), polski prehistoryk i archeolog, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej

- Iwan Bryk (1879–1947), ukraiński filolog, sławista, pedagog, działacz społeczny, prezes Proświty

- Mateusz Bryk (1989–), polski hokeista, reprezentant Polski

- Ryszard Bryk (1931–2020), polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji

- Zenon Bryk (1940–), generał dywizji Wojska Polskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: brɨk, AS: bryk

Wiktionary

Powiązane:

czas. brykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(3.1) daw. ezelbryk

Wiktionary

bryka

1. dawny powóz konny, najczęściej kryty, bez resorów;
2. potocznie o samochodzie dobrej marki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bryczka

(1.2) pot. mot. samochód

(1.3) przest. resorowany wóz konny;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: bryk

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: brykać

Wiktionary

Bryka – rodzaj wozu podróżnego krytego płótnem. Znany w Polsce w okresie od XVI do XIX wieku, pospolity zwłaszcza na kresach wschodnich.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mój stary jest bardzo wyluzowany i zawsze zostawia mi swą brykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨka, AS: bryka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryczka ż.

czas. brykać

Wiktionary

brykać

potocznie:
1. podskakiwać w biegu;
2. uciekać; pryskać, wiać, spadać;
3. o dziecku: bawić się, biegając i skacząc; hasać;
4. udawać się gdzieś;
5. przeciwstawiać się komuś; podskakiwać, buntować się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bryknąć)

(1.1) pot. biegać żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciekać skądś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryk mrz., bryczka ż., bryczuszka ż., bryka ż., brykanie n.

czas. bryknąć dk.

wykrz. bryk

Wiktionary

brykalski

nazwisko

SJP.pl

brykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o zwierzętach: podskakiwanie w czasie biegu

(1.2) o dzieciach: dokazywanie

(1.3) pot. uciekanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryknięcie n.

czas. brykać ndk., bryknąć dk.

Wiktionary

brykcjusz

imię męskie

SJP.pl

Brykcjusz – imię męskie. Zlatynizowana forma Bricius jednego z celtyckich imion.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina - Briccius

- język niemiecki - Brixen

Brykcjusz imieniny obchodzi 9 lipca i 13 listopada.

Wikipedia

brykczyński

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Brykczyński – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego, poseł na sejm 1818

- Antoni Brykczyński (ps. Gwiażdzic, 1843–1913) – duchowny, historyk sztuki, bibliograf

- Józef Brykczyński (ur. 1797 w Ossie, zm. kwiecień 1823 w Paryżu) – syn Antoniego, poeta, tłumacz i felietonista

- Stanisław Brykczyński (ur. 5 grudnia 1841, zm. 2 stycznia 1912) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1885–1912), właściciel dóbr Pacyków (z Dębnikiem), prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego we Lwowie

- Stefan Brykczyński (ur. w 1847 w Ossie, zm. 27 maja 1934 w Krakowie) – literat, technolog, powstaniec styczniowy, Sybirak, działacz oświatowy i narodowy

Wikipedia

brykieciarka

urządzenie do wyrobu brykietów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prasa do wyrobu brykietów

Wiktionary

Brykieciarka (prasa brykietowa) – maszyna technologiczna, służąca do produkcji brykietów (tzw. brykietowania).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarka, AS: bryḱėćarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brykiet mrz., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

brykieciarnia

wytwórnia brykietów; brykietownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. brykietownia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛ̇ˈt͡ɕarʲɲa, AS: bryḱėćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brykiet m., brykieciarka ż., brykietownia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brykietownia

Wiktionary

brykiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brykiet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brykiet m.

Wiktionary

brykiel

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykla

SJP.pl

brykiet

materiał opałowy wykonany jako mieszanka różnych palnych składników (np.: trocin, torfu, miału, węgla drzewnego, słomy, itp.), czasami z dodatkiem lepiszcza, sprasowanych pod bardzo dużym ciśnieniem, w kształcie odłamków o przekroju kołowym lub prostokątnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

(1.2) dowolna substancja lub materiał sprasowane w kostkę

Wiktionary

Brykiet, brykiety – materiał opałowy w postaci brył sprasowanego drobnoziarnistego paliwa stałego i opcjonalnie lepiszcza. Do produkcji brykietów wykorzystuje się trociny, torf, miał węgla kamiennego lub drzewnego, słomę, odpady produkcji rolnej itp. Rodzajem brykietów są też pellety.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨcɛt, AS: bryḱet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

:: zdrobn. brykiecik mrz.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy, brykietujący

Wiktionary

brykietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) formowanie brykietów

Wiktionary

Brykietowanie − formowanie sypkich, luźnych, drobnoziarnistych substancji, jak np. rud czy miału węglowego, w zwięzłe bryły o kształcie najczęściej prostopadłościanu lub kuli, nazywanych brykietami.

W czasie ich formowania, które odbywa się w wysokiej temperaturze i ciśnieniu w prasach nazywanych brykieciarkami, dodaje się zazwyczaj palnego lepiszcza, którym przeważnie jest smoła. W przypadku brykietowania drewna (trocin) dodawanie substancji spajających najczęściej nie jest konieczne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brykiet m., brykietownia ż., brykieciarnia ż., brykieciarka ż., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

brykietownia

wytwórnia brykietów; brykieciarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia brykietów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbrɨcɛˈtɔvʲɲa, AS: bryḱetovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brykiet mrz., brykieciarka ż., brykieciarnia ż., brykietowanie n., zbrykietowanie n.

czas. brykietować ndk., zbrykietować dk.

przym. brykietowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brykieciarnia

Wiktionary

brykietowy

związany z brykietem

SJP.pl

brykla

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykiel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) (w gorsetach) fiszbinowa lub stalowa listewka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨkla, AS: brykla

Wiktionary

bryknąć

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brykać)

(1.1) pot. pobiec żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciec skądś

Wiktionary

Powiązane:

czas. brykać

rzecz. brykanie n.

Wiktionary

bryknięcie

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

SJP.pl

brykowy

→ bryk

SJP.pl

Patrz:
bryk

bryl

nazwisko

SJP.pl

- Bryl – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Bryl:

- Andrzej Bryl (1957–2020) – polski doktor nauk społecznych, międzynarodowy ekspert w dziedzinie;

- Damian Bryl (ur. 1969) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy poznański w latach 2013–2021;

- Janka Bryl (1917–2006) – białoruski pisarz, tłumacz, wojskowy;

- Michał Bryl (ur. 1994) – polski siatkarz plażowy pochodzący z Łasku.

Wikipedia

brylancik

zdrobnienie od: brylant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brylant

(1.2) mały brylant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Heliodoxa|Gould|ref=tak., niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie jest brylant, tylko mały brylancik.

(2.1) Spotykane w Kostaryce brylanciki budują gniazda z włókien roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brylant mrz., brylantyna ż.

czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

brylant

1. oszlifowany diament;
2. rodzaj szlifu kamieni szlachetnych;
3. stopień czcionki równy trzem punktom typograficznym (1,128 mm)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. oszlifowany diament;

(1.2) przen. ktoś lub coś bardzo wartościowego, cennego

(1.3) druk. typogr. w systemie miar typograficznych Didota stopień pisma odpowiadający trzem punktom (1,1277 mm)

Wiktionary

Brylant – fachowa nazwa diamentu o szlifie brylantowym.

W terminologii jubilerskiej brylant to diament formy okrągłej z pełnym szlifem brylantowym. Wszystkie pozostałe rodzaje szlifu należy określać, używając ich dokładnych nazw (CIBJO, 1991 r.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem narzeczonej pierścionek z brylantem.

(1.2) W znanym klubie sportowym grają tylko prawdziwe brylanty.

(1.3) Brylant jest za mały, lepiej napiszmy to petitem, albo nawet większym pismem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨlãnt, AS: brylãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brylancik m.

czas. brylantować ndk., wybrylantować dk.

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) klejnot, as, śmietanka

Wiktionary

brylantowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brylantowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. brylantowy

przysł. brylantowo

Wiktionary

brylantowy

przymiotnik od: brylant

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z brylantem, zawierający brylant, taki jak brylant

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzymał ją pod szyją sznur zaczepiony o agrafy brylantowe, którymi cała delia była naszyta […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brylancik mzw./mrz., brylant mrz., brylantowość ż., brylantyna ż.

Wiktionary

brylantyna

kosmetyk nabłyszczający i usztywniający włosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

Wiktionary

Pomada (fr. pommade – maść) – kosmetyk do pielęgnacji włosów dla nadania im połysku i miękkości oraz układania fryzury. Wytwarzany na bazie tłuszczu, wosku i substancji zapachowych. Pomady dzieli się na wodne, woskowe i kremowe, z których każda ma inną gęstość (kleistość) i daje inny efekt finalny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brylant m., brylancik m., brylantynowanie n.

czas. brylantynować ndk.

przym. brylantynowy, brylantowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pomada

Wiktionary

brylantynować

smarować (włosy) brylantyną

SJP.pl

brylantynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. nabłyszczanie włosów brylantyną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brylantyna ż.

czas. brylantynować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pomadowanie

Wiktionary

brylasty

zbity w bryłę, składający się z brył; bryłowaty

SJP.pl

bryle

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. okulary

(1.2) pot. żart. okulary z grubymi szkłami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) C. i Ms. lp. od: bryła

Wiktionary

Bryle (kaszb. Brëłë) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Koczała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Osadę stanowi pojedyncza zagroda położona na południowy wschód od Bielska, pośród lasu, wchodząca w skład sołectwa Bielsko obejmującego: Bielsko, Bryle, Potoki, Niedźwiady i Świerkówko.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Zastosowane detale wykończeń oraz użyte naturalne materiały, jak cegła czy drewno, dodają uroku prostej bryle domu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) okulary, patrzałki, brele

Wiktionary

brylewski

nazwisko

SJP.pl

bryliński

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Bryliński (1844-1912) – kupiec, uczestnik powstania styczniowego

- Artur Bryliński (ur. 1965) – polski przedsiębiorca, skazany na 25 lat za zabójstwo

- Paweł Bryliński (1814-1890) – wielkopolski rzeźbiarz ludowy

- Robert Bryliński (ur. 1991) – polski lekkoatleta

Wikipedia

bryll

Ernest Włodzimierz Bryll (ur. 1 marca 1935 w Warszawie, zm. 16 marca 2024 tamże) – polski pisarz, poeta, autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz i krytyk filmowy, także dyplomata.

Wikipedia

brylować

wyróżniać się czymś w otoczeniu, być w jakiejś dziedzinie szczególnie dobrym; błyszczeć, popisywać się

SJP.pl

czasownik

(1.1) wyróżniać się czymś i być przedmiotem powszechnego podziwu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyrmand potrzebował kibiców, potrzebował tłumu, w którym mógłby brylować, uważa Sierpiński.

(1.1) Przystupa przełożyła go na talerz i podała, potem polecono jej bawić dzieci w kącie salonu, by Hyra, umościwszy się na kanapie, mogła brylować, a mąż uwijać przy wódce i kieliszkach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brylowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błyszczeć, popisywać się

Wiktionary

brylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brylować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. brylować ndk.

Wiktionary

brylowski

nazwisko

SJP.pl

brylski

nazwisko

SJP.pl

Brylski (forma żeńska: Brylska; liczba mnoga: Brylsky) – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Brylski lub Brylska:

- Barbara Brylska (ur. 1941) – polska aktorka filmowa;

- Edward Brylski (1841–1913) – polski inżynier w samorządzie powiatowym;

- Ryszard Brylski (ur. 1950) – polski reżyser filmowy.

Wikipedia

brymucha

bimber, samogon

SJP.pl

bryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. denaturat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryniol mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bryndka, brynol, denaturka, dykta, dynks, jagodzianka, jagodzianka na kościach, likier na kościach, błękit Paryża

Wiktionary

brynczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. bręczeć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brynkot

czas. brynkot

Wiktionary

bryndal

nazwisko

SJP.pl

bryndza

1. ser z mleka owczego (czasem z domieszką mleka krowiego) o ostrym smaku;
2. potocznie: bieda, nędza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

(1.2) pot. przen. bieda, nędza

(1.3) reg. kulin. twarożek przyprawiony cebulą

Wiktionary

Bryndza – miękki podpuszczkowy ser produkowany z owczego mleka w Polsce, Słowacji, Rumunii, Austrii, Czechach, Rosji i Ukrainie.

Otrzymany z owczego mleka bundz kruszy się i pozostawia w cieple przez około 2 tygodnie (do dojrzenia pod wpływem enzymów wydzielanych przez pleśń Oidium lactis). Jest to tradycyjny sposób otrzymywania bryndzy. Obecnie w zakładach mleczarskich produkowane są także odmiany bryndzy z mieszanek mleka krowiego i owczego, z dodatkami smakowymi itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam dziś na drugie śniadanie bułkę z bryndzą i rzodkiewkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨ̃nd͡za, AS: brỹnʒa

Wiktionary

Powiązane:

przym. bryndzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bieda

Wiktionary

bryndzowy

→ bryndza

SJP.pl

Patrz:
bryndza

brynek

Brynek (niem. Brynnek) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg. W dawnych czasach stanowiła posiadłość Donnersmarcków.

W miejscowości znajduje się ogród botaniczny oraz Zespół Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. W okresie hitlerowskiego reżimu, w latach 1936–1945, miejscowość nosiła nazwę Brunneck. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia

bryniarski

nazwisko

SJP.pl

brynica

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku rzek w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Brynica – część miasta i sołectwo miasta Miasteczko Śląskie

- Brynica – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów

- Brynica – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn

- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn

- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Łubniany

- Brynica – przysiółek wsi Kolonia Łomnicka w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno

- Brynica – część wsi Pińczyce w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy

- Brynica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów

Wikipedia

brynkot

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. maruda, zrzęda

Wiktionary

Powiązane:

czas. brynczeć

Wiktionary

brynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Katowic;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy tym tramwajem dojadę do Brynowa?

(1.1) Kościół św. Michała Archanioła na Brynowie przeniesiono z Syryni w roku 1938.

(1.1) W wyborach komunalnych 1919 roku listy polskie zdobyły w Brynowie 7 z 9 mandatów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brynowianin mos., brynowianka ż.

przym. brynowski

Wiktionary

brynowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brynowa, związany z Brynowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) We wrześniu zakończono prace na brynowskiej pętli tramwajowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brynów mrz., brynowianin mos., brynowianka ż.

Wiktionary

bryński

nazwisko

SJP.pl

bryonia

roślina zielna z dyniowatych, częsta w parkach, stosowana w ziołolecznictwie; przestęp

SJP.pl

Wikipedia

bryś

nazwisko

SJP.pl

brystol

bristol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

SJP.pl

Brystol (lub bristol) – rodzaj papieru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztywny (o gramaturze 150-300 g/m²) karton kreślarski lub rysunkowy, sprzedawany w arkuszach (klasyczny format 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bliski tradycyjnemu anglosaskiemu formatowi elephant – 23"×28"). Najczęściej biały, wytwarzany także w wersjach kolorowych.

Wikipedia

bryt

pas tkaniny lub płótna żeglarskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Wiktionary

Bryt – pas materiału (kiedyś płótno), z którego po zespoleniu (kiedyś zszyciu) powstają żagle. W żaglach prostokątnych bryty biegną prostopadle i równolegle do lików, w żaglach skośnych najczęściej prostopadle lub równolegle do tylnego liku.

Brytom można również nadawać specjalne kształty w celu nadania żaglom pożądanego profilu:

- pas lub klin materiału na spódnicę, czapkę (np. rogatywkę) itp.

- w DTP pojedynczy element papieru lub folii, który po połączeniu z innymi tworzy plakat wielkoformatowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tego roku Brytowie wysłali do Rzymu prośbę o pomoc przeciwko Piktom, ale nie dostali jej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

bryt.

skrót od: brytyjski

SJP.pl

skrót

(1.1) = brytyjski

Wiktionary

brytan

silny, duży pies

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wielki i silny pies podwórzowy

(1.2) daw. łow. pies myśliwski używany przy polowaniu na dziki, wilki

(1.3) daw. kynol. rasa psa wyhodowanego w Wielkiej Brytanii jako krzyżówka innych ras, wykorzystywana do walki z dzikimi zwierzętami (prawdop. mastiff)

(1.4) daw. kynol. osobnik rasy brytan (1.3)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był to wielki, smoliście czarny pies, brytan, noszący na karku najeżoną kolcami obrożę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. bryś mzw., zgrub. brytanisko n.

Wiktionary

brytania

nazwa jednej z prowincji rzymskich istniejącej I-V w. n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne określenie Wysp Brytyjskich

(1.2) geogr. hist. prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów

(1.3) rzad. geogr. polit. określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

(1.4) symbol. postać kobiety symbolizująca Wielką Brytanię

Wiktionary

Brytania (łac. Britannia) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do Wysp Brytyjskich; także nazwa prowincji rzymskiej istniejącej w latach 43–410, obejmującej w szczytowym okresie dzisiejszą Anglię, Walię i południową część Szkocji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ze wszystkich wysp, jakie są Rzymianom znane, największa jest Brytania.

(1.3) Jednym z wielkich atutów Francji jest to, iż odmiennie niż w USA czy Brytanii, najlepsze szkoły są raczej państwowe niż prywatne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Bryt m., brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

brytański

przymiotnik

(1.1) stpol. brytyjski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtãj̃sʲci, AS: brytãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

brytfanka

płaskie naczynie do pieczenia; mała brytfanna

SJP.pl

brytfanna

płaskie naczynie do pieczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na patelni smażyła się młoda papuga, a na brytfannie piekł się zajączek, naszpikowany słoniną.

(1.1) Pan kucharz kaczkę starannie • Piekł, jak należy, w brytfannie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨtˈfãnːa, AS: brytfã•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. brytfanka ż.

Wiktionary

brytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedstawicielka ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fm. Bryt mos.

przym. brytyjski

Wiktionary

brytol

pogardliwie: Brytyjczyk; Brytol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. Brytyjczyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brytania ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., brytyjskość ż.

:: fż. brytolka ż.

przym. brytyjski, brytolski, probrytyjski, antybrytyjski

Wiktionary

brytolka

pogardliwie: Brytyjka; Brytolka

SJP.pl

brytoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brytami, dotyczący Brytów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bryt mos., Brytania ż., Brytyjczyk mos., Brytyjka ż.

przym. brytyjski

Wiktionary

brytowie

lud celtycki zamieszkujący w starożytności Brytanię

SJP.pl

Brytowie (łac. Brittones, bryt. Pritani lub Priteni) – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów.

Wikipedia

brytyjczyk

obywatel Wielkiej Brytanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Brytyjczycy – obecnie przede wszystkim ogół obywateli, ewentualnie mieszkańców Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. British citizens). Według spisu powszechnego z 2001 roku grupa ta obejmowała 58 789 194 osoby, z czego w Anglii zamieszkiwało 49 138 831 osób (83,6%), w Szkocji – 5 062 011 osób (8,6%),w Walii – 2 903 085 osób (4,9%), zaś w Irlandii Północnej – 1 685 267 osób (2,9%).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Unia Europejska w końcu zaakceptowała fakt, że Brytyjczycy nie zrezygnują ze swoich tradycyjnych jednostek miar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjt͡ʃɨk, AS: brytyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brytania ż.

:: fż. Brytyjka ż.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lekcew. brytol

Wiktionary

brytyjka

1. chustka koloru czarnego i khaki;
2. potocznie: dwudziestowieczne protestanckie tłumaczenie Biblii na język polski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Wielkiej Brytanii

Wiktionary

Biblia warszawska, dawniej Nowy Przekład, potocznie: „Biblia Ojców”, lub: „Brytyjka” – XX-wieczne protestanckie tłumaczenie Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych (hebrajskiego, aramejskiego i greckiego) na język polski, opracowane przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie. Jest to najpopularniejszy w Polsce protestancki przekład Pisma Świętego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 67-letnia Brytyjka miała szczęście w nieszczęściu. Lecąc do USA dostała zawału serca – to przykre. Na pokładzie samolotu było jednak… 15 kardiochirurgów – to szczęśliwy traf. Oczywiście, uratowali jej życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjka, AS: brytyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytania ż., Brytyjczyk m.

przym. brytyjski, brytoński

Wiktionary

brytyjski

przymiotnik od: Wielka Brytania, Brytania

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

(1.2) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brytyjski poseł przekazał szachowi życzenia od królowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈtɨjsʲci, AS: brytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brytol mzw./mos., Brytka ż., Brytyjczyk m., Brytyjka ż., Brytania ż., Bryt mos.

przym. brytoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) stpol. brytański

Wiktionary

brytyjsko-polski

dotyczący Wielkiej Brytanii i Polski

SJP.pl

brytyjskość

→ brytyjski

SJP.pl

Patrz:
brytyjski

bryż

dawniej: różnokolorowa, haftowana ozdoba stroju; garnirowanie; szamerunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kryza

(1.2) stpol. haft

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨʃ, AS: bryš

Wiktionary

bryza

1. okresowy wiatr lokalny zmieniający kierunek dwa razy na dobę;
2. proszek marki Bryza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

Wiktionary

Bryza (fr. brise) – wiatr wiejący na granicy dwóch obszarów. Zmiany kierunku, występujące zwykle w rytmie dobowym, wywołane są różnicami w tempie nagrzewania się tych obszarów.

Na przykład na wybrzeżu morskim w dzień ląd nagrzewa się szybciej niż woda, dlatego cieplejsze powietrze nad lądem unosi się (powodując spadek ciśnienia na powierzchni lądu), a na jego miejsce nadchodzi chłodniejsze i wilgotniejsze powietrze znad morza. Zatem bryza dzienna (morska) wieje znad morza na ląd. W nocy woda oddaje ciepło wolniej niż ląd, dlatego ciśnienie nad wodą jest niższe niż na powierzchni lądu, co powoduje zmianę kierunku wiatru. Bryza nocna (lądowa) przynosi na wodę suche powietrze znad lądu. Bryza ma typowy zasięg do 20–30 km od linii brzegowej w stronę wody. W stronę lądu zasięg jest mniejszy i uzależniony od charakteru powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Korzystając z leciutkiej bryzy żaglówka sunęła dalej na zachód unoszona prądem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨza, AS: bryza

Wiktionary

Powiązane:

przym. bryzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiatr

Wiktionary

bryzeida

mit. gr. wg "Illiady" branka Achillesa, córka kapłana zabitego przez herosa

SJP.pl

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

Wikipedia

bryzejda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. ukochana branka Achillesa, córka Bryzesa

Wiktionary

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Hippodameja, Hippodamia

Wiktionary

bryzek

nazwisko

SJP.pl

bryzg

1. potocznie: rozpryskujące się krople wody lub cząstki błota; rozprysk, rozbryzg;
2. bryzg chromosferyczny - cienki, jasny strumień materii wyrzucany z dolnych warstw chromosfery słonecznej na wysokość do 10 tysięcy kilometrów; flokuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozchlapujący się strumień cieczy, błota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. rozbryzg m., bryzganie n., rozbryzganie n., rozbryzgiwanie n.

czas. bryzgać ndk., rozbryzgać dk., rozbryzgiwać ndk.

przym. rozbryzgowy

Wiktionary

bryzgać

1. rozpryskiwać się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozpraszać, rozrzucać coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

SJP.pl

bryzganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wylatywanie kropel lub strumieni płynu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryznięcie n., bryzg m.

czas. bryzgać ndk., bryznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tryskanie, pryskanie

Wiktionary

bryzgowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Wiktionary

Bryzgowia (niem. Breisgau) – kraina historyczna o powierzchni ok. 4000 km², zlokalizowana w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem (Niziną Górnoreńską) a Schwarzwaldem, obecnie w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bryzgowijski

Wiktionary

bryzgowijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryzgowią, dotyczący Bryzgowii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bryzgowia ż.

Wiktionary

bryzgun

błonkówka z rodziny bryzgunowatych, szkodnik brzóz

SJP.pl

bryzgunowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki drzew i krzewów

SJP.pl

Bryzgunowate (Cimbicidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i podrzędu rośliniarek, obejmująca około 150 opisanych gatunków.

Należą tu błonkówki o rozmiarach od średnich do dużych, osiągające do około 30 mm długości ciała. Są silnie zbudowane i szybko latają. Ich czułki zakończone są wyraźną buławką. Przednia para skrzydeł wyposażona jest z żyłkę poprzeczną 2r. Tarcza śródplecza pozbawiona jest wyraźnego wyrostka. Odwłok zwykle ma tergity od drugiego do piątego podwinięte ponad przetchlinkami. Pierwszy tergit odwłoka zlany jest z metapleuronem. U samic wyraźnie widoczny jest podział pokładełka na położoną nasadowo drugą walwulę i położoną szczytowo trzecią walwulę.

Wikipedia

bryzgunowaty

o cechach bryzgunowatych

SJP.pl

bryznąć

bryzgnąć;
1. rozprysnąć się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozproszyć, rozrzucić coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

SJP.pl

bryzol

smażona polędwica wołowa lub końska; brizol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. rodzaj smażonej bitki, najczęściej z polędwicy wołowej lub wieprzowej, lekko oprószonej mąką;

Wiktionary

Bryzol (fr. brésolles zraziki) – polędwica wołowa, wieprzowa lub końska, pokrojona w poprzek, ubita, specjalnie przyprawiona i usmażona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Wyobraźcie sobie, że ambasador był zachwycony – perorował Roszko. – Zjedliśmy wyborną zupę ziemniaczaną, potem był bryzol z pieczarkami, kompot, kilka butelek wina, szarlotka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryzolik mrz.

Wiktionary

bryzolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bryzol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryzol m.

Wiktionary

bryżować

czasownik

(1.1) stpol. ozdabiać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: brɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: bryžovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryżowanie n.

Wiktionary

bryżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bryżować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bryżować ndk.

Wiktionary

bryzowy

przymiotnik od: bryza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bryzą, dotyczący bryzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryza ż.

Wiktionary

bryła

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

(1.2) większa zwarta masa jakiejś substancji

(1.3) trójwymiarowy kształt jako cecha pewnego obiektu

Wiktionary

- bryła geometryczna – figura przestrzenna

- bryła niewypukła

- bryła obrotowa

- bryła platońska

- bryła wypukła

- bryła brzegowa – element w grafice 3D

- bryła sztywna – pojęcie z zakresu mechaniki klasycznej

- osoby o nazwisku Bryła:

- Antoni Bryła – polski prawnik, działacz ruchu ludowego, żołnierz podziemia, podpułkownik

- Jadwiga Bryła – polska biochemik

- Jerzy Bryła – polski ksiądz, protonotariusz apostolski

- Jolanta Bryła – polska politolog

- Józef Bryła – polski sportowiec, wspinacz i polarnik

- Marta Bryła – polska aktorka filmowa

- Stanisław Bryła (ujednoznacznienie)

- Stefan Bryła – polski inżynier budowlany

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bryła to trójwymiarowy odpowiednik figury geometrycznej.

(1.2) Od zbocza oderwała się wielka kamienna bryła i pomknęła w dół.

(1.3) Jaką nowatorską bryłę ma ten budynek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwa, AS: bryu̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbrylacz m., zbrylanie n., zbrylenie n.

:: zdrobn. bryłka ż., bryłeczka ż.

czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bryła geometryczna

Wiktionary

bryłka

mała bryła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: bryła

(1.2) mała bryła

Wiktionary

Bryłka – polskie nazwisko. Na początku 2023 roku w Polsce nosiły je 1 378 osoby.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbrɨwka, AS: bryu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bryła ż., bryłeczka ż., zbrylenie n., zbrylanie n., bryłowatość ż.

czas. zbrylać ndk., zbrylić dk.

przym. bryłowy, bryłowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bryłeczka ż.

(1.2) grudka

Wiktionary

bryłkowatość

→ bryłkowaty

SJP.pl

Patrz:
bryłkowaty

bryłkowaty

w kształcie bryłki; składający się z bryłek

SJP.pl

bryłonosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Corynorhinus|H. Allen|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju bryłonosków (1.1)

Wiktionary

Bryłonosek (Corynorhinus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żadne bryłonoski nie występują w Europie.

Wiktionary

bryłowatość

→ bryłowaty

SJP.pl

Patrz:
bryłowaty

bryłowaty

przypominający z wyglądu bryłę; zbity w bryłę, składający się z brył

SJP.pl

bryłowy

związany z bryłą, dotyczący bryły

SJP.pl

brzączowice

Brzączowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Dobczyce, nad Zbiornikiem Dobczyckim.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

brząkać

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brząkadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brzękadło

SJP.pl

brząkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków podczas potrącania szkła albo metalu

Wiktionary

Powiązane:

czas. brząkać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzękanie

Wiktionary

brząkała

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brząknąć

brzęknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brzana

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; barbatka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

Wiktionary

- Brzana pospolita – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych

- Brzana – wieś w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa

- Brzana Dolna – dawna wieś

- Brzana Górna – dawna wieś

Osoby o nazwisku Brzana:

- Stanislaus Brzana – duchowny katolicki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brzana bywa hodowana w akwariach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒãna, AS: bžãna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzana pospolita

Wiktionary

brzanka

1. roślina z rodziny traw; tymotka
2. niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych

SJP.pl

Brzanka – nazwa zwyczajowa ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), występującej w górnych odcinkach karpackich dopływów Wisły oraz w Wiśle. Ze względu na brak znaczenia gospodarczego, niewielką liczebność oraz zajmowane siedliska, jest jednym z najsłabiej poznanych gatunków polskiej ichtiofauny.

Wikipedia

brzanowy

→ brzana

SJP.pl

Patrz:
brzana

brzany

wytworzony z beru (rośliny zbożowej uprawianej głównie na Dalekim Wschodzie)

SJP.pl

brzask

światło na niebie przed wschodem słońca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia

(1.2) światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

(1.3) książk. blask rzucany przez określone źródło światła

(1.4) książk. przen. początek jakiegoś zjawiska lub procesu

Wiktionary

- Brzask (wierzenia)

- Brzask – pismo będące organem Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej w okresie międzywojennym

- Brzask – pismo wydawane w konspiracji przez AK w Warszawie

- Brzask – organ prasowy Komunistycznej Partii Polski

- Brzask – gazeta w postaci dwumiesięcznika wydawana na terenie Janowa lubelskiego

- Brzask – film z 1939 roku

- Brzask – film z 1988 roku

- Brzask – album Skubasa wydany przez Kayax w 2014 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną, ale o brzasku zjawił się znów w świątyni.

(1.1) Ale z nastaniem brzasku dnia następnego Bóg zesłał robaczka, aby uszkodził krzew, tak iż usechł.

(1.1) Wyciągnął Mojżesz rękę nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce.

(1.3) Złotawe przesłony okien i obicia ścian rozsiewały wdzięczne brzaski, w których podkomorzyna jawiła się piękną jak nigdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒask, AS: bžask

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedświt, zaranie

(1.2) poet. jutrzenka, zorza

(1.3) odblask, odbłysk

(1.4) początek, zaranie, świt

Wiktionary

brzdąc

potocznie: małe dziecko; berbeć, bobas, maluch, bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. pot. małe dziecko

Wiktionary

Brzdąc (ang. The Kid) – pełnometrażowy, czarno-biały, niemy komediodramat z 1921 roku wyreżyserowany przez Charliego Chaplina. Film opowiada o przyjaźni trampa z pozostającym pod jego opieką młodym sierotą.

W 1971 Chaplin poprawił montaż filmu i dodał do niego muzykę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W piaskownicy siedział mały brzdąc.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) berbeć, dzieciak, malec, maluch, skrzat; gw-pl|Śląsk Cieszyński|pyrtek.

Wiktionary

brzdąkać

brzdękać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brzdąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków za pomocą strunowych instrumentów muzycznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzdąknięcie n.

czas. brzdąkać ndk., brzdąknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brząkanie, brzękanie

Wiktionary

brzdąknąć

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

brzdąknięcie

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

brzdęk

dźwięk wywołany brzdąkaniem

SJP.pl

brzdękać

brzdąkać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brzdękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie krótkich dźwięków przy użyciu instrumentów muzycznych, najczęściej strunowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzdęknięcie n., brzdęk m.

czas. brzdękać ndk., brzdęknąć dk.

Wiktionary

brzdęknąć

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

brzdęknięcie

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

SJP.pl

brzechać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) roztoczański. szczekać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Psy brzechaly, a nawet o pyskatych ludziach mawiano „brzecha jak pies”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxat͡ɕ, AS: bžeχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzechanie n.

Wiktionary

brzechun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. szczekacz; kundel

Wiktionary

brzechwa

tylna część pocisku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. tylna część bomby lotniczej lub samolotu, stabilizująca lot;

(1.2) książk. środkowa, drewniana część strzały; promień; Gloger.

Wiktionary

- brzechwa, statecznik – stabilizator lotu pocisku

- Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894–1954) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego

- Andrzej Brzechwa (zm. 1593) – benedyktyn, opat klasztoru w Tyńcu

- Antoni Brzechwa (ur. ok. 1765) – major w powstaniu kościuszkowskim

- Jan Brzechwa (1898–1966) – poeta, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci

- Krystyna Brzechwa (ur. 1928) – polska malarka i poetka

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Obaczcie, już nie tylko żeleźce, ale i brzechwa całkiem mu się schowała pod łopatką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛxfa, AS: bžeχfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) statecznik

Wiktionary

brzęczący

→ brzęczeć

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wydający charakterystyczny dźwięk

Wiktionary

Patrz:
brzęczeć

brzęczak

brzęczak porzeczkowy - pospolity w Polsce niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują na liściach porzeczki i agrestu

SJP.pl

Nematus pavidus, brzęczak – gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych.

Wikipedia

brzęczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk

(1.2) o owadach: wydawać brzęk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Talary brzęczały w sakiewce.

(1.2) Wśród kwiatów wesoło brzęczą pszczoły.

(1.2) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɛt͡ɕ, AS: bžẽṇčeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzęczek, brzęczenie, brzęczyk, brzęk, brzękadełko, brzękadło, brzękanie, brzękliwość, pobrzęk, pobrzękiwanie, zabrzęknięcie

czas. brzękać, brzęknąć, pobrzękać, pobrzękiwać, rozbrzęczeć się, wybrzękiwać, zabrzęczeć, zabrzękać

przym. brzęczykowy, brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

brzęczek

urządzenie sygnalizacyjne wytwarzające dźwięk; brzęczyk

SJP.pl

- Brzęczek – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo

- Brzęczek – potok górski w Polsce w województwie dolnośląskim w Sudetach Środkowych

- Brzęczek – rezerwat przyrody w woj. pomorskim

- brzęczek kolumbijski – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrów

Wikipedia

brzęczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słychać było jedynie brzęczenie much.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bžẽṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. brzęczeć, zabrzęczeć, pobrzękiwać, brzdąkać

rzecz. brzęczyk m., brzęk

Wiktionary

brzeczka

wodny roztwór składników wyekstrahowanych ze słodu piwowarskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Locustella luscinioides|ref=tak., drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

Wiktionary

Brzeczka (w miodosytnictwie zwana też syta) – półprodukt stosowany przy produkcji piwa lub miodu pitnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃka, AS: bžẽṇčka

Wiktionary

brzęczkowski

nazwisko

SJP.pl

brzęczny

przymiotnik

(1.1) stpol. dźwięczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: bžẽṇčny

Wiktionary

brzęczyk

urządzenie wytwarzające dźwięk ciągły dla celów sygnalizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

Wiktionary

Brzęczyk (lub z ang. buzzer, ew. buzer, beeper, buczek) – sterowany elektrycznie sygnalizator akustyczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃n͇t͡ʃɨk, AS: bžẽṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzęczek m., brzęczenie n.

czas. brzęczeć ndk.

przym. brzęczykowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzęczek

Wiktionary

brzęczykowaty

przypominający dźwiękiem brzęczyk

SJP.pl

brzęczykowy

przymiotnik od: brzęczyk

SJP.pl

brzecław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad rzeką Dyją w kraju południowomorawskim w Czechach;

Wiktionary

Brzecław (czes. Břeclav, niem. Lundenburg) – miasto w Czechach, w kraju południowomorawskim, siedziba powiatu Brzecław. Leży 50 km na południowy wschód od Brna, w pobliżu granicy z Austrią i Słowacją, nad rzeką Dyją. Jego powierzchnia wynosi 87,17 km² i liczy około 26000 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. brzecławski

Wiktionary

brzecławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzecławiem, dotyczący Brzecławia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brzecław mrz.

Wiktionary

brzeg

1. granica między lądem a wodą;
2. wszelki pas nadgraniczny, krańcowy;
3. krawędź ścian przedmiotów; * forma dopełniacza l.poj. "brzega" możliwa tylko w wyrażeniach:
a) pierwszy z brzega - jakikolwiek, pierwszy z kolei;
b) nie wiadomo, kto z brzega - nie wiadomo, kto pierwszy umrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

(1.2) geogr. hist. średniowieczna nazwa Brzeska

Wiktionary

- brzeg – linia zetknięcia się lądu z wodą (morzem, jeziorem, rzeką)

W Polsce

- Brzeg – miasto w woj. opolskim

- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew

- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca

- Brzeg – część wsi Łapczyca w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia

- Brzeg – część wsi Żegocina w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina

- Brzeg – część wsi Borzęcin w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin

- Brzeg – część wsi Wołowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów

- Brzeg – część wsi Przeginia w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia

- Brzeg – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik

- Brzeg – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa

- Brzeg – część wsi Borzęta w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice

- Brzeg – część wsi Krzyszkowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice

- Brzeg – część wsi Trzemeśnia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice

- Brzeg – część wsi Siepraw w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw

- Brzeg – część wsi Kobielnik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa

- Brzeg – część wsi Wola Piskulina w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko

- Brzeg – część wsi Maszkowice w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko

- Brzeg – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój

- Brzeg – część wsi Łapsze Wyżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Łapsze Wyżne

- Brzeg – część wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna

- Brzeg – część wsi Brzozówka w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom

- Brzeg – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. sudkim, w gminie Zawoja

- Brzeg – część wsi Sieniawa w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów

- Brzeg – osada wsi Odrzechowa w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zarszyn

- Brzeg – część wsi Przyszowice w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Gierałtowice

- Brzeg – część wsi Sokołowo w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz

- Brzeg – dawna nazwa wsi Sośnica-Brzeg w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzięli ślub w kościele w Brzegu na Śląsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛk, AS: bžek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Brzeg nad Odrą

Wiktionary

brzegarka

frezarka stolarska służąca do wygładzania brzegów ściśniętych w pakiety arkuszy forniru przed ich spojeniem

SJP.pl

brzegi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

W Polsce

Administracja

- Brzegi – gromada

- Brzegi – dawna gmina

Na Białorusi

- Brzegi – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim

Na Ukrainie

- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim

- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim

Zobacz też

- Brzeg

- Brzegi Dolne, Brzegi Górne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lidzia odwiedziła swoją babcię w Brzegach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m., Brzeg m., brzegowe n.

przym. brzegowy, przybrzeżny

Wiktionary

brzegoskłon

brzegoskłon faszynowy - umocnienie z faszyny, stosowane przy budowlach ziemnych narażonych na zalanie wodą

SJP.pl

brzegosłon

Brzegosłon – rodzaj budowli regulacyjnej, stosowanej w hydrotechnice i melioracjach, której funkcją jest umocnienie i zabezpieczenie przed erozją istniejącego brzegu cieku lub zbiornika wodnego. Taki rodzaj umocnienia zaliczany jest do biotechnicznej obudowy cieku, opartej na naturalnych materiałach. Umożliwia on szybkie pokrycie obnażonej skarpy, co ma szczególne znaczenie w przypadku gruntów luźnych i mało odpornych na niszczące działanie wody i innych czynników erozyjnych. Brzegosłony stosuje się do umacniania środkowej i górnej części skarpy, powyżej poziomu wody regulacyjnej. Poniżej linii brzegosłonu należy zastosować odpowiednie umocnienie podstawy skarpy lub pasa dolnego brzegosłonu.

Wikipedia

brzegowce

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

SJP.pl

Brzegowce, syreny, nozdrzaki (Sirenia) – rząd dużych ssaków łożyskowych z nadrzędu afroterów (Afrotheria) prowadzących wyłącznie wodny tryb życia. Brzegowce zajmują szczególne miejsce w ekosystemie, ponieważ są jedynymi roślinożernymi ssakami wodnymi. Podobnie jak słoniowate, góralkowce i rurkozębne wywodzą się od ssaków prakopytnych. Nie jest znana przyczyna zajęcia przez nie środowiska odmiennego niż u większości innych ssaków.

Wikipedia

brzegowe

→ brzeg; brzeżny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. opłata za składowanie drzewa na brzegu rzek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Flisacy zapłacili już brzegowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m., Brzeg m., Brzegi nmos.

przym. brzegowy

Wiktionary

brzegowianin

brzeżanin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

brzegowianka

brzeżanka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

SJP.pl

brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calidris virgata|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych występujący na kontynencie amerykańskim;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: bžegovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m.

przym. przybrzeżny

Wiktionary

brzegówka

gatunek jaskółki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Riparia riparia|ref=tak., jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

Wiktionary

- Brzegówka – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).

- Brzegówka – rodzaj niedużych ślimaków morskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɛˈɡufka, AS: bžegufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg mrz.

przym. przybrzeżny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jaskółka brzegówka

Wiktionary

brzegowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzegowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. brzegowy

przysł. brzegowo

Wiktionary

brzegowy

→ brzeg; brzeżny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od brzeg

Wiktionary

Bierahawy (biał. Берагавы) – osiedle na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Wiercieliszki, na prawym brzegu rzeki Niemen.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ewolucja oceanu zachodzi powoli. Towarzyszą jej stopniowe zmiany zarysów linii brzegowej, objętości basenów oceanicznych, składu wody morskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzegowe n., Brzegi nmos., brzegowość ż.

przym. nadbrzeżny, przybrzeżny

Wiktionary

brzęk

1. dźwięk wywołany przez uderzenie lub potrącenie przedmiotu
2. gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brekinia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytłumiony, wibrujący dźwięk

(1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus torminalis|L.|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

(1.3) dendr. drzewo z gatunku brzęków (1.2)

Wiktionary

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyrafinowani bibliofile wsłuchują się w szelest kartek, skrzypienie oprawy, brzęk okuć.

(1.3) Zaparkował obok uschniętego brzęku na skraju lasu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzękadło n., brzękanie n., brzękliwość ż., brzęknięcie n.

:: zdrobn. brzękadełko n.

czas. brzęczeć ndk., brzękać ndk., brzęknąć dk.

przym. brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzękanie, brzęknięcie, pobrzęk

(1.2) bereka, brekinia, jarząb brekinia

Wiktionary

brzękać

brząkać, brzdąkać, brzdękać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

brzękadełko

zdrobnienie od: brzękadło; brząkadełko

SJP.pl

brzękadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brząkadło

SJP.pl

brzękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytwarzanie przez kogoś dźwięków przez potrącanie przedmiotów szklanych lub metalowych

(1.2) wydawanie charakterystycznych dźwięków przez przedmioty szklane lub metalowe

(1.3) nieudolne albo niedbałe granie na instrumencie strunowym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzęk m., brzęknięcie n., brzękadło n., brzękadełko n., brzękawka ż., brzękliwość ż., brzękacz m.

czas. brzęczeć, brzękać ndk., brzęknąć dk.

przym. brzękliwy

przysł. brzękliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) brzdąkanie

Wiktionary

brzękliwość

→ brzękliwy

SJP.pl

Patrz:
brzękliwy

brzęknąć

brząknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brzękać)

(1.1) wydać krótki, metaliczny dźwięk

(1.2) pot. zagrać niedbale na instrumencie strunowym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. obrzęknąć, zbrzęknąć)

(2.1) powiększać swoją objętość wskutek gromadzenia płynu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na podłogę spadł talerz i brzęknął.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzęknięcie n., obrzęk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. brząknąć, zabrzęczeć

(1.2) zarzępolić

(2.1) nabrzmiewać, obrzmiewać, puchnąć

Wiktionary

brzemię

ciężar, kłopot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co jest trudne do zniesienia

(1.2) daw. ciężar dźwigany na plecyecach lub oburącz przed sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛ̃mʲjɛ, AS: bžẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzemienna ż., brzemienność ż.

przym. brzemienny

przysł. brzemiennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balast, ciężar, garb, jarzmo, kamień u szyi, kula u nogi, krzyż

(1.2) ciężar

Wiktionary

brzemienna

kobieta w ciąży; ciężarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta w ciąży

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brzemię n.

przym. brzemienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciężarna

Wiktionary

brzemienniej

stopień wyższy od przysłówka: brzemiennie

SJP.pl

brzemienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzemienny; zwykle w wyrażeniu: coś jest brzemienniejsze w skutki (w skutkach) - coś jest bardziej znamienne, obfite w konsekwencje

SJP.pl

brzemienność

okres noszenia płodu w łonie matki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ciąża

(1.2) przen. znaczenie, waga, ważność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

przym. brzemienny

rzecz. brzemię n.

Wiktionary

brzemienny

1. o kobiecie: będąca w ciąży; ciężarny;
2. taki, jaki ma ciężarna kobieta, np. brzemienny brzuch;
3. ważący na czymś, co nastąpi w przyszłości;
4. obciążony, naładowany czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) (tylko ż.) książk. o kobiecie: ciężarna

(1.2) książk. obfitujący w skutki lub możliwości, ważący na przyszłych wydarzeniach

(1.3) poet. obciążony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikogo nie nęciła perspektywa ożenku z brzemienną panną.

(1.2) Była to decyzja brzemienna w konsekwencje.

(1.3) Bo każda chmura inna: na przykład jesienna / Pełźnie jak żółw leniwa, ulewą brzemienna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: bžẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzemienna ż., brzemię n., brzemienność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciężarny

Wiktionary

brzemionko

zdrobnienie od: brzemię

SJP.pl

brzerzasty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. (o krowie) z białym grzbietem i brzuchem

Wiktionary

brześć

brześć zaczyna - archaiczne określenie pory przed wschodem słońca, rozwidnienie, świtanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica;

Wiktionary

Brześć, do 1923 Brześć Litewski, w latach 1923–1939 Brześć nad Bugiem (biał. Брэст, Берасьць, Берасьце – Brest, Bieraść, Bieraście; ros. Брест, Берестье – Brest, Bieriestje, lit. Brestas, jid. ‏בּריסק‎, hebr. ‏ברסט ליטובסק‎) – miasto w południowo-zachodniej części Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, znajdują się tu port rzeczny i port lotniczy. Znajdują się tu uniwersytet (1995) i politechnika (1989). Ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny. W 2024 roku miasto liczyło 344,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Brześciu urodziła się polska aktorka Nina Andrycz.

(1.1-2) Wyprowadziła się z Brześcia i nie zostawiła numeru telefonu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brześcianin m., brześcianka ż., Brzeszczyzna ż.

przym. brzeski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem

Wiktionary

brześcianin

mieszkaniec Brześcia, Brześcia Kujawskiego, Brześcia nad Bugiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brześcia

(1.2) mieszkaniec Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1-2) Władze odmówiły brześcianom zmiany nazwy ulicy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brześć m.

:: fż. brześcianka ż.

przym. brzeski

Wiktionary

brześcianka

1. mieszkanka Brześcia;
2. mieszkanka Brześcia Kujawskiego;
3. mieszkanka Brześcia nad Bugiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub zawodniczka Brześcia

(1.2) mieszkanka Brześcia Kujawskiego

Wiktionary

Brześcianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do św. Jana Teologa w Augustowie, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O ostatecznym zwycięstwie koszykarek z Mińska zadecydowała zła kondycja brześcianek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brześć m.

:: fm. brześcianin m.

przym. brzeski

Wiktionary

brzeski

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brzegu, związany z Brzegiem

(1.2) odnoszący się do Brzeska, związany z Brzeskiem

(1.3) odnoszący się do Brześcia, związany z Brześciem

Wiktionary

Osoby

- Adam Brzeski z Nieborowa – podstarości piński

- Franciszek Tomasz Brzeski – polski ziemianin i parlamentarzysta w Prusach

- Tadeusz Brzeski – ekonomista polski, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego

Polskie rodziny szlacheckie

- Brzescy herbu Bończa

Miejscowości w Polsce

- Brzeski – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice

- Brzeski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów

Inne

- traktat brzeski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powiat brzeski obejmuje historyczne części zarówno Dolnego jak i Górnego Śląska.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. brzeg m., brzeżanin m., brzeżanka ż., brzegowianin m., brzegowianka ż.

przym. przybrzeżny

(1.2)

rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. przybrzeżny

(1.3)

rzecz. Brześć m., brześcianin m., brześcianka ż.

Wiktionary

brześkiewicz

nazwisko

SJP.pl

brzesko

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzesko – miasto w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu brzeskiego i gminy miejsko-wiejskiej Brzesko. Jest położone na Podgórzu Wiśnickim, nad rzeką Uszwicą.

Brzesko uzyskało lokację miejską w 1289 roku, zdegradowane w 1317 roku, ponowne nadanie praw miejskich około 1385 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛskɔ, AS: bžesko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeg m., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. brzeski, przybrzeżny

Wiktionary

brzeskokujawski

→ Brześć Kujawski; brzeski

SJP.pl

brzeszczanin

1. mieszkaniec Brzeszcz;
2. mieszkaniec Brzeska

SJP.pl

brzeszczanka

1. mieszkanka Brzeszcz;
2. mieszkanka Brzeska

SJP.pl

brzeszczański

przymiotnik od: Brzeszcze; brzeski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brzeszcz, związany z Brzeszczami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Brzeszcze nmos., brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

Wiktionary

brzeszcze

ostrze kosy i innych narzędzi tnących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wiktionary

Brzeszcze – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, nad rzeką Wisłą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzeszcze. Brzeszcze zostały założone prawdopodobnie przez osadników flamandzkich w XV wieku. Rozwój Brzeszcz jest w dużej mierze związany z kopalnią, która odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce i miała wypływ na rozwój demograficzny w I połowie XX wieku.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od Brzeszcz prowadzi serpentynowa droga (liczne stawy) przez Rajsko do Oświęcimia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʃt͡ʃɛ, AS: bžešče

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeszczanin m., brzeszczanka ż.

przym. brzeszczański

Wiktionary

brzeszczot

1. ostrze broni białej typu siecznego; głownia, klinga;
2. część tnąca piły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. ostrze narzędzia tnącego

Wiktionary

Głownia (z niem. klinga, staropol. żelazo, brzeszczot) – podstawowa (główna – stąd nazwa) część broni białej przeznaczona do zadawania i parowania ciosów. Zazwyczaj stanowi przeważającą większość długości i masy całej broni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wymieniłem brzeszczot w pilarkach, bo był stępiony.

Wiktionary

brzeszczotek

rodzaj ryb z rodziny brzeszczotkowatych

SJP.pl

brzeszczotkowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotowate, nożowce, śledziówki

SJP.pl

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

Wikipedia

brzeszczotowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotkowate, nożowce, śledziówki

SJP.pl

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

Wikipedia

brzeszczyński

nazwisko

SJP.pl

brzetysław

1. Brzetysław I (ok. 1012-1055), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1035;
2. Brzetysław II (?-1100), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1092

SJP.pl

- Brzetysław – słowiańskie imię męskie popularne w Czechach

- Brzetysław I (1002–1055) – książę Czech od 1035 z dynastii Przemyślidów, znany z najazdu na Polskę

- Brzetysław II (ok. 1060–1100) – książę Czech z dynastii Przemyślidów

- Brzetysław (zm. po 1130) – książę czeski, syn Brzetysława II

- Brzetysław (zm. przed 1201) – książę ołomuniecki od 1189 r. do śmierci

Wikipedia

brzeżanin

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

brzeżanka

brzegowianka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

SJP.pl

Brzeżanka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Strzyżów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

brzeżański

przymiotnik od: Brzeżany

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzeżanami, dotyczący Brzeżan

Wiktionary

Brzeżański – polski herb szlachecki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Brzeżany nmos.

Wiktionary

brzeżany

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

SJP.pl

Brzeżany (ukr. Бережани, Bereżany) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, nad Złotą Lipą, siedziba administracyjna hromady. W 2020 roku liczyło ok. 17,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

brzeźce

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

- Brzeźce – wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca

- Brzeźce – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Białobrzegi

- Brzeźce – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa

- Brzeźce – wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna

- Brzeźce – gromada

Zobacz też

- Kolonia Brzeźce

Wikipedia

brzeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. brzask

Wiktionary

brzeżek

zdrobnienie od: brzeg

SJP.pl

brzeżeński

→ Brzeżno

SJP.pl

Patrz:
Brzeżno

brzeziański

przymiotnik od: Brzezie (nazwa wielu wsi w Polsce)

SJP.pl

brzezicki

nazwisko

SJP.pl

brzezie

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

Znaczenie

Nazwa pochodzi ze staropolszczyzny i oznacza brzezinę czyli mały las brzozowy. Pierwszy zachowany zapis nazwy Brzezie na określenie brzozowego lasu pochodzi z mieszanego polsko-łacińskiego tekstu z 1417 – Pratum (...) situm retro flumen Wyrzbicza in multicorticineto al. in brzesze. Jako nazwa miejscowości notowana była już wcześniej np. nazwa wsi Brzezie leżącej w powiecie gostyńskim zanotowana została już w 1287 roku. W Polsce istnieje wiele miejscowości noszących tę nazwę.

W Polsce

- Brzezie – dawna gmina wiejska w województwie kieleckim

- Brzezie – dawna gmina w województwie koszalińskim

- Brzezie – gromada w powiecie bocheńskim

- Brzezie – gromada w powiecie człuchowskim

- Brzezie – gromada w powiecie gostyńskim

- Brzezie – gromada w powiecie iłżeckim

- Brzezie – gromada w powiecie opatowskim

- Brzezie – gromada w powiecie włocławskim

- Brzezie – przystanek kolejowy

Wikipedia

brzeziecki

nazwisko

SJP.pl

brzezień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. marzec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɛʑɛ̇̃ɲ, AS: bžeźė̃ń

Wiktionary

brzezieński

przymiotnik od: Brzeźno; brzeziński

SJP.pl

brzezina

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie mikołajowskim w obwodzie lwowskim;

Wiktionary

Nazwisko

- Łukasz Brzezina – muzyk

- Maria Strycharska-Brzezina – polonistka, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego

W Polsce

- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków

- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra

- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia

- Brzezina – część wsi Korzeszynek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec

- Brzezina – część wsi Kozia Góra w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica

- Brzezina – część wsi Terebiń w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice

- Brzezina – część wsi Kulików w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sułów

- Brzezina – część wsi Czarnożyły w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły

- Brzezina – część wsi Książniczki w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice

- Brzezina – część wsi Prądnik Korzkiewski w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś

- Brzezina – przysiółek wsi Krzywaczka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice

- Brzezina – część wsi Poręba Dzierżna w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom

- Brzezina – część wsi Trzcianka w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga

- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Skarbimierz

- Brzezina − osada w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce

- Brzezina – przysiółek wsi Niewodniki w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa

- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie

- Brzezina – część wsi Wólka Pełkińska w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Jarosław

- Brzezina – część wsi Wrocanka w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec

- Brzezina – część wsi Śliwnica w woj., w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko

- Brzezina − kolonia w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo

- Brzezina – część wsi Skrzelczyce w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica

- Brzezina – część wsi Stary Dziebałtów w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie

- Brzezina – część wsi Pilczyca w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka

- Brzezina – część wsi Łubnice w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice

- Brzezina − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Tolkmicko

- Brzezina − część wsi Godziątków w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów

- Brzezina – część wsi Długa Wieś Pierwsza w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Stawiszyn

- Brzezina − osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponoć babka Jadwiga, młynarzowa z Brzeziny, umiała nadzwyczaj pięknie haftować […]

Wiktionary

Powiązane:

przym. brzeziński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Brzeźnia

Wiktionary

brzezinecki

przymiotnik od: Brzezinka; brzeziński (lokalnie)

SJP.pl

brzeziniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brzeziniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeziniak m.

Wiktionary

brzeziniak

lasek brzozowy; brzeźniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. las lub zagajnik brzozowy

Wiktionary

Brzeziniak – część wsi Bajdy w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W roku 1973 jako kolonia Brzeziniak należał do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

:: zdrobn. brzeziniaczek m.

przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzeźniak, brzezina, brzezinka

Wiktionary

brzezinianin

mieszkaniec Brzezin

SJP.pl

brzezinianka

mieszkanka Brzezin

SJP.pl

brzezinka

mały lasek brzozowy

SJP.pl

W Polsce

- Brzezinka – część miasta Gliwice

- Brzezinka – część miasta Mysłowice

- Brzezinka – część miasta Oświęcim

- Brzezinka – część miasta Ryki

- Brzezinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica

- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice

- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn

- Brzezinka – część wsi Bartochów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta

- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów

- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim

- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów

- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica

- Brzezinka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Karczew

- Brzezinka – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork

- Brzezinka – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów

- Brzezinka – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka

- Brzezinka – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice

- Brzezinka – część wsi Łodygowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice

- Brzezinka – część wsi Pietrzykowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice

- Brzezinka – część wsi Okoleniec w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa

- Brzezinka – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

- Brzezinka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

Wikipedia

brzezinowy

związany z brzeziną

SJP.pl

brzeziński

1. przymiotnik od: Brzeziny;
2. przymiotnik od: Brzeźno; brzezieński;
3. lokalnie: przymiotnik od: Brzezinka; brzezinecki

SJP.pl

Osoby o nazwisku Brzeziński

- Aleksander Brzeziński (ur. 1953) – polski naukowiec

- Andrzej Brzeziński (ujednoznacznienie)

- Błażej Brzeziński (ur. 1987) – polski lekkoatleta

- Bogdan Brzeziński (1911-1980) – polski pisarz i satyryk

- Bogdan Brzeziński (?) − polski historyk ruchu robotniczego

- Bogumił Brzeziński (ujednoznacznienie)

- Bronisław Brzeziński (zm. ok. 1865) – ostatni przedstawiciel Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym

- Eugeniusz Brzeziński (ur. 1939) – polski inżynier i polityk

- Franciszek Brzeziński (1867-1944) – polski kompozytor

- Jan Brzeziński (1850-1913) – polski lekarz, literat

- Jan Dunin-Brzeziński (1883-1940) – podporucznik cesarskiej i królewskiej Armii, podpułkownik kawalerii WP

- Jerzy Brzeziński (ujednoznacznienie)

- João Osório Bueno Brzezinski (ur. 1941) – brazylijski artysta plastyk polskiego pochodzenia

- Józef Brzeziński (zm. 1783) – kasztelan kruszwicki

- Józef Piotr Brzeziński (1862-1939) – polski biolog

- Kazimierz Brzeziński (ujednoznacznienie)

- Krzysztof Brzeziński (ur. 1952) – polski przedsiębiorca, polityk

- Leon Brzeziński (1809-1865) – polski malarz

- Leonard Brzeziński-Dunin (1862-1941) – pułkownik armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady WP

- Leszek Brzeziński (ur. 1955) – napastnik Górnika Zabrze

- Maciej Brzeziński (ur. 1933) – pułkownik pilot Wojska Polskiego

- Marcin Brzeziński (ur. 1984) − polski wioślarz

- Marek Brzeziński (ur. 1949) – polski ekonomista

- Mark Brzeziński (ur. 1965) – amerykański prawnik, dyplomata

- Mieczysław Brzeziński (1858-1911) – polski działacz społeczno-oświatowy

- Mika Brzezinski (ur. 1967) – amerykańska dziennikarka i prezenterka tv

- Patryk Brzeziński (ur. 1984) – polski wioślarz

- Stanisław Brzeziński (1903-1972) – polski historyk

- Stefan Brzeziński (1902-1963) – polski działacz związkowy i polityk

- Szymon Brzeziński (ur. 1975) – polski muzyk,

- Tadeusz Brzeziński (ujednoznacznienie)

- Tomasz Brzeziński (1872-1940) – polski rolnik, działacz społeczny

- Tomasz Brzeziński (1936–2017) – polski aktor, scenograf i reżyser

- Wacław Brzeziński (1878-1955) – polski śpiewak operowy

- Wacław Brzeziński (1900–1987) – polski prawnik

- Witold Bronisław Brzeziński (1897-1979) – pułkownik dyplomowany administracji Wojska Polskiego

- Władysław Brzeziński (1894-1944) – major Armii Krajowej

- Włodzimierz Brzeziński (1929-2004) – polski nauczyciel

- Wojciech Brzeziński (ujednoznacznienie)

- Zbigniew Brzeziński (1928-2007) – polski epidemiolog, przewodniczący Polskiego Stowarzyszenia Epidemiologicznego

- Zbigniew Brzeziński (1928-2017) – amerykański politolog, sowietolog i futurolog polskiego pochodzenia

Wikipedia

brzeziny

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Brzeziny – miasto w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim. Położone jest 20 km na wschód od Łodzi, w pobliżu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, w dolinie rzeki Mrożycy. Były miastem szlacheckim. Obecnie są siedzibą gminy Brzeziny oraz powiatu brzezińskiego. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto zamieszkiwało 11 949 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Według legendy na terenie obecnych Brzezin w czasach wczesnopiastowskich istniał gród o nazwie Krakówek. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛˈʑĩnɨ, AS: bžeźĩny

Wiktionary

Powiązane:

przym. brzeziński

rzecz. brzezinianin, brzezinianka

Wiktionary

brzeźniak

1. zagajnik z młodych brzóz; brzezina;
2. dłuto kamieniarskie do obróbki miękkich gatunków kamienia

SJP.pl

- Brzeźniak – szczyt w Karkonoszach

- Brzeźniak – struga, dopływ Śląskiej Ochli

Wikipedia

brzeźnica

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 22, w tym 18 podstawowych

- Brzeźnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo

- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie

- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica

- Brzeźnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin

- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia

- Brzeźnica – część wsi Mędrzechów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów

- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów

- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica

- Brzeźnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice

- Brzeźnica – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała

- Brzeźnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica

- Brzeźnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk

- Brzeźnica – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik

- Brzeźnica – część wsi Brynek w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Tworóg

- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów

- Brzeźnica – kolonia wsi Sudół w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów

- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Gowarczów

- Brzeźnica – część wsi Nowa Wieś Mała w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn

- Brzeźnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo

- Brzeźnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Jastrowie

- Brzeźnica – opuszczona wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno

- Brzeźnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Brzeźnicy znajdują się ruiny pałacu z 1645 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɛʑˈɲit͡sa, AS: bžeźńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzeźniczanin m.

przym. brzeźnicki

Wiktionary

brzeźnicki

→ Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

SJP.pl

Brzeźnicki (Brzeznicki) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

Patrz:
Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

brzeźniczanin

mieszkaniec wsi Brzeźnica

SJP.pl

brzeźniczanka

mieszkanka Brzeźnicy

SJP.pl

Brzeźnica (Brzeźniczanka, też Młynówka, Iławka, niem. Girbigsbach) – rzeka dorzecza Odry, prawobrzeżny dopływ Bobru długości 37,37 km. Wypływa w miejscowości Stypułów i płynąc na zachód mija miejscowości: Chotków, Wrzesiny, Brzeźnica. W Nowogrodzie Bobrzańskim wpada do Bobru.

Wikipedia

brzeźnio

wieś w Polsce

SJP.pl

Brzeźnio – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brzeźnio. Położona w środkowym obniżeniu Wysoczyzny Złoczewskiej. Liczba ludności wynosi 742 (2011 r.)

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzeźnio. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brzeźnio.

Wikipedia

brzeźniowski

→ Brzeźnio

SJP.pl

Patrz:
Brzeźnio

brzezno

Brzezno (pol. hist. Brzeźno) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz.

Wikipedia

brzeżny

→ brzeg; brzegowy

SJP.pl

brzezówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 5 podstawowych

- Brzezówka – wieś w woj. małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin

- Brzezówka – część wsi Wola Zabierzowska, w woj. małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice

- Brzezówka – część wsi Miechów-Kolonia, w woj. mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Kazanów

- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec

- Brzezówka – przysiółek wsi Domatków, w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa

- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce

- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne

- Brzezówka – wieś w woj. śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach

Wikipedia

brzezowski

nazwisko

SJP.pl

- Henryk Brzezowski (1879–1964) – polski dowódca wojskowy

- Michał Brzezowski (1920–1940) – sierżant pilot Wojska Polskiego

- Wojciech Brzezowski (ur. 1945) – specjalista z zakresu architektury baroku i konserwacji zabytków

Wikipedia

brzeżyca

bardzo rzadka roślina z rodziny babkowatych, rosnąca w jeziorach i stawach

SJP.pl

Wikipedia

brzidok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydal

Wiktionary

brzmiący

zwykle o głosie: dźwięczny

SJP.pl

brzmieć

1. być słyszanym; rozlegać się;
2. wydawać dźwięk (zwykle o instrumentach muzycznych);
3. zawierać określoną treść;
4. mieć określoną wymowę, wydźwięk

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk

(1.2) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

(1.3) książk. zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk

(1.4) daw. puchnąć, pęcznieć, nabrzmiewać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzieś w oddali brzmi strumień. Słyszę jego szum!

(1.2) Ten Steinway brzmi niesamowicie! Nie dziwię się, dlaczego wszyscy lubią na nich grać.

(1.3) Dziwnie brzmiały w jego ustach słowa przeprosin. Ta jego korna, pełna uniżoności postawa nie pasowała do jego osobowości.

(1.3) Przepraszam, jak brzmiało pytanie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒmʲjɛ̇t͡ɕ, AS: bžmʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

czas. zabrzmieć, rozbrzmieć, wybrzmieć, przebrzmieć, nabrzmieć, współbrzmieć

rzecz. brzmienie n.

przym. brzmieniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dźwięczeć

Wiktionary

brzmienie

charakterystyka dźwiękowa stylu muzycznego, głosu lub instrumentu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

(1.2) określona postać słowna, określona treść lub myśl zawarta w tekście

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoja gitara ma rzeczywiście fajne brzmienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: bžmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzmiącość ż., brzmieniowość ż., współbrzmienie n.

czas. rozbrzmieć, brzmieć ndk.

przym. brzmieniowy

przysł. brzmieniowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dźwięk, odgłos, ton

Wiktionary

brzmieniowo

przysłówek

(1.1) w sposób brzmieniowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzmienie n.

przym. brzmieniowy

Wiktionary

brzmieniowy

przymiotnik od: brzmienie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący brzmieniem, polegający na brzmieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muzyka europejska posługuje się w oktawie 12 samoistnymi jakościami brzmieniowymi, które stanowią jej materiał dźwiękowy, czyli strój muzyczny.

(1.1) Dźwięki różniące się od siebie o oktawę mają pomimo różnicy wysokości te samą jakość brzmieniową.

Wiktionary

Powiązane:

czas. brzmieć ndk.

rzecz. brzmienie n.

przysł. brzmieniowo

Wiktionary

brzmik

podrodzaj dużych, krępych pszczół

SJP.pl

Trzmielec, brzmik (Psithyrus) – podrodzaj dużych, krępych pszczół zaliczanych do rodzaju Bombus, pasożytujących na społecznościach innych gatunków swojego rodzaju. Z powodu odmiennej biologii i morfologii dawniej były klasyfikowane w randze odrębnego rodzaju.

Wikipedia

brzósecki

od: Brzóski Brzezińskie (wieś)

SJP.pl

brzoska

→ Brzozie (wieś w Polsce)

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Brzoska – aktor teatralny, telewizyjny i filmowy

- Sławomir Brzoska – polski artysta współczesny, performer, podróżnik

- Wojciech Brzoska – polski poeta

- Zbigniew Brzoska – polski naukowiec, żołnierz AK

- Rafał Brzoska - polski przedsiębiorca, założyciel firmy InPost

Wikipedia

brzoski

→ Brzozie (wieś w Polsce)

SJP.pl

brzoskiew

odmiana kapusty

SJP.pl

Kapusta właściwa polna, kapusta polna, brzoskiew – podgatunek kapusty właściwej (Brassica rapa L. subsp. campestris). Obszar rodzimego jej występowania to Afryka Północna (Algieria, Maroko, Tunezja, Libia), rozprzestrzeniła się też w Europie i Azji. W Polsce archeofit.

Wikipedia

brzoskowski

nazwisko

SJP.pl

brzoskwinia

1. drzewo owocowe z rodziny różowatych, o liściach lancetowatych, kwiatach różowych rozwijających się przed ulistnieniem i o omszonych, żółtych z czerwonym rumieńcem owocach, pochodzące z Chin; brzoskwinia zwyczajna;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów;

Wiktionary

Brzoskwinia (Persica Mill.) – takson w zależności od ujęcia systematycznego definiowany jako rodzaj, podrodzaj lub sekcja, przy czym we współczesnych klasyfikacjach z reguły w tej ostatniej randze w ramach podrodzaju migdałowiec Amygdalus i rodzaju śliwa Prunus. Obejmuje 6–7 gatunków, z tym brzoskwinię zwyczajną (Prunus persica) – drzewo owocowe o istotnym znaczeniu ekonomicznym, szeroko rozprzestrzenione w uprawie (uprawiane także w Polsce).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkańcy Brzoskwini mają bliziutko do lotniska w Balicach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

brzoskwiniaczek

skośnik brzoskwiniaczek - motyl z rodziny skośnikowatych

SJP.pl

brzoskwiniarnia

szklarnia, w której uprawia się brzoskwinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. szklarnia z uprawą brzoskwiń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed wejściem do brzoskwiniarni stoją beczki z nawozem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniowiec mrz.

przym. brzoskwiniowy

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

brzoskwiniolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście przypominające liście brzoskwini

Wiktionary

brzoskwiniówka

1. nalewka na brzoskwiniach;
2. destylat z wina brzoskwiniowego

SJP.pl

brzoskwiniowo

przysłówek

(1.1) w kolorze brzoskwiniowym, w odcieniu pomarańczowego z dodatkiem kremu

(1.2) pachnąc jak brzoskwinie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokój pomalowałam na brzoskwiniowo.

(1.2) Babka pachniała jakoś tak brzoskwiniowo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinianin mos., brzoskwinianka ż., Brzoskwinka ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy, brzoskwiniański

Wiktionary

brzoskwiniowy

związany z brzoskwinią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)

(1.2) kulin. przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

przymiotnik jakościowy

(2.1) przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ, AS: bžoskfʹĩńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoskwiniarnia ż., Brzoskwinka ż., Brzoskwinia ż., brzoskwinia ż., brzoskwinka ż.

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

brzoskwinka

zdrobnienie od: brzoskwinia; brzoskwińka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. potok w południowej Polsce, lewobrzeżny dopływ Sanki;

Wiktionary

Brzoskwinka (Sanka) – potok, lewobrzeżny dopływ Sanki o długości 8,29 km i powierzchni zlewni 19,88 km².

Potok wypływa ze źródła Brzoskwinki w centrum wsi Brzoskwinia w Dolinie Brzoskwinki w powiecie krakowskim. Przepływa przez miejscowości: Brzoskwinia, Morawica i Cholerzyn. Jego dopływem jest Aleksandrówka.

Brzoskwinka jest potokiem o III klasie czystości wody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzdłuż Brzoskwinki biegnie ścieżka dydaktyczna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoskwinia ż., Brzoskwinia ż., brzoskwiniarnia ż., brzoskwinka ż.

przym. brzoskwiniowy

przysł. brzoskwiniowo

Wiktionary

brzost

drzewo liściaste, gatunek wiązu; wiąz górski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ulmus glabra|ref=tak., gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych;

Wiktionary

Wiąz górski, w. szorstki, brzost (Ulmus glabra Huds.) – gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych (Ulmaceae). Jest gatunkiem pospolitym w całej Polsce. Występuje także na Bałkanach, Krymie, Kaukazie i w Azji Mniejszej.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) wiąz górski

Wiktionary

brzostecki

→ Brzostek

SJP.pl

Patrz:
Brzostek

brzostek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

Brzostek – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek.

Miejscowość leży nad rzeką Wisłoką. W mieście znajduje się przedszkole, szkoła podstawowa, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, a także kilka niewielkich zakładów przemysłowych – stanowi ono centrum usługowo-handlowe dla okolicznych wsi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔstɛk, AS: bžostek

Wiktionary

brzostkowianin

mieszkaniec Brzostku (miasta w Polsce)

SJP.pl

brzostkowianka

mieszkanka Brzostku (miasta w Polsce)

SJP.pl

brzostowicz

nazwisko

SJP.pl

brzostowo

Miejscowości i ich części w Polsce

- Brzostowo – część miasta Szczecinek

- Brzostowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice

- Brzostowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne

- Brzostowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Miasteczko Krajeńskie

- Brzostowo – przysiółek wsi Jedlice w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany

Wikipedia

brzostowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Brzostowski (1722–1790) – kasztelan połocki, konfederat barski

- Aleksander Brzostowski (1743–1820) – ostatni kasztelan mazowiecki

- Cyprian Brzostowski (?–1688) – sekretarz królewski, wojewoda trocki

- Edward Brzostowski (1935–2020) – polski polityk, przedsiębiorca i działacz sportowy

- Edwin Brzostowski (1924–1997) – grudziądzki działacz kulturalny

- Emmanuel Brzostowski (?–1689) – pisarz wielki litewski w 1685 roku

- Henryk Brzostowski (1912–1976) – polski agrotechnik

- Jan Władysław Brzostowski (1646–1710) – pisarz litewski, później referendarz litewski

- Józef Brzostowski (ujednoznacznienie)

- Karol Brzostowski (1796–1854) – polski reformator społeczny, właściciel ziemski, twórca Rzeczypospolitej Sztabińskiej

- Konstanty Brzostowski (ujednoznacznienie)

- Ksawery Brzostowski (XVIII w.) – starosta dowgowsk

- Michał Brzostowski (ujednoznacznienie)

- Michał Hieronim Brzostowski (1762–1806) – marszałek szlachty guberni wileńskiej w latach 1801–1805

- Paweł Ksawery Brzostowski (1739–1827) – kanonik wileński

- Stanisław Brzostowski (1732–1782) – wojewoda inflancki

- Wincenty Piotr Brzostowski (1864–1948) – działacz społeczny i niepodległościowy

Wikipedia

brzostowy

związany z brzostem

SJP.pl

Brzostowy – nieoficjalna część wsi Byczki w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

Wikipedia

brzoza

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Betula|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

(1.2) techn. drewno brzozowe

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponad 43 hektary niemal 50-letnich brzóz, topoli, olch i sosen może pójść pod topór.

(1.2) Konstanty, dotrzymując słowa, przywiózł furę drewna. I to jakiego, brzoza, sosna, świerk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔza, AS: bžoza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

:: zdrobn. brzózka ż.

przym. brzozowy, brzezinowy, brzózkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lud. brzezia

Wiktionary

brzózecki

→ Brzózka

SJP.pl

Patrz:
Brzózka

brzozie

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

SJP.pl

W Polsce

- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brzozie

- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn

- Brzozie – część wsi Skrzętla-Rojówka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna

- Brzozie – przysiółek wsi Wólka Krowicka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów

Wikipedia

brzózka

mała brzoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brzoza

Wiktionary

- brzoza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʒuska, AS: bžuska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzezina ż., brzezinka ż., Brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów m.

przym. brzozowy, brzezinowy

Wiktionary

brzozów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie podkarpackim;

(1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce

Wiktionary

Brzozów – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, siedziba gminy Brzozów. Miasto jest położone centralnie na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Stobnicą. Przez Brzozów przebiega droga wojewódzka nr 886 z Domaradza w kierunku Sanoka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Gracjan i pochodzę z Brzozowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɔzuf, AS: bžozuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzozowianin m., brzozowianka ż., brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzeziniak mrz.

przym. brzozowski, brzozowy

Wiktionary

brzozowa

przymiotnik od: brzoza

SJP.pl

W Polsce

- Brzozowa – część wsi Przysypka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz

- Brzozowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków

- Brzozowa – osada w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż

- Brzozowa – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce

- Brzozowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik

- Brzozowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło

- Brzozowa – przysiółek wsi Steblów w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek

- Brzozowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jaświły

- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów

- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Połaniec

- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

Wikipedia

brzozowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o kwiatostanach w postaci kotek

SJP.pl

Wikipedia

brzozowaty

o cechach brzozowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

brzozowianin

mieszkaniec Brzozowa

SJP.pl

brzozowianka

mieszkanka Brzozowej lub Brzozowa

SJP.pl

Brzozowianka – potok, prawy dopływ Dunajca o długości 12,74 km i powierzchni zlewni 43,83 km².

Najwyżej położone źródła potoku znajdują się na północnych stokach grzbietu Suchej Góry na Pogórzu Rożnowskim. Zasilany jest wieloma potokami, największym z nich jest potok Siemiechowianka. Zlewnia Brzozowianki w całości znajduje się na Pogórzu Rożnowskim i obejmuje tereny miejscowości Polichty, Brzozowa, Siemiechów, Faściszowa, Lusławice i Wróblowice. W tej ostatniej miejscowości uchodzi do Dunajca na wysokości 207 m.

Wikipedia

brzozowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Brzozowicz:

- Grzegorz Brzozowicz – dziennikarz

- Wojciech Brzozowicz – aktor

Wikipedia

brzozowiec

1. krępak brzozowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych;
2. ogłodek brzozowiec - chrząszcz z rodziny kornikowatych;
3. pazik brzozowiec - motyl z rodziny modraszkowatych;
4. płast brzozowiec - błonkówka z rodziny pilarzowatych;
5. przeziernik brzozowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych;
6. tutkarz brzozowiec - wielożerny chrząszcz z rodziny tutkarzowatych

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 6 podstawowych

- Brzozowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka

- Brzozowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno

- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki

- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów

- Brzozowiec – część wsi Kępie w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów

- Brzozowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów

- Brzozowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów

- Brzozowiec – przysiółek wsi Czaszyn w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz

- Brzozowiec – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim w pow. buskim w gminie Busko-Zdrój

- Brzozowiec – część wsi Murzynowo Leśne w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy

Wikipedia

brzozówka

motyl z rodziny sówek; sówka brzozówka

SJP.pl

W Polsce

- Brzozówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo

- Brzozówka – kolonia wsi Rossosz w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz

- Brzozówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka

- Brzozówka – przysiółek wsi Brzozowa w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce

- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów

- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz

- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice

- Brzozówka – część wsi Sieciechowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice

- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom

- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra

- Brzozówka – część wsi Osada w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin

- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów

- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów

- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło

- Brzozówka – osada w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów

- Brzozówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny

- Brzozówka – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ

- Brzozówka – część wsi Kielno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud

- Brzozówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy

- Brzozówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

Wikipedia

brzozowo

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERY jest ich 10, w tym 9 podstawowych

- Brzozowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

- Brzozowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie

- Brzozowo – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin

- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo

- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno

- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka

- Brzozowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica

- Brzozowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów

Wikipedia

brzozowski

przymiotnik od: Brzozów, Brzozowa

SJP.pl

Brzozowski (forma żeńska: Brzozowska; liczba mnoga: Brzozowscy) – nazwisko polskie.

- Eliza Brzozowska (1818–1857) – działaczka patriotyczna

- Adam Brzozowski (ur. 1930) – polski kompozytor, aranżer, klarnecista, pedagog, dyrygent

- Alojzy Brzozowski (1900–1974) – powstaniec śląski, działacz społeczny

- Andrzej Brzozowski (1932–2005) – polski reżyser filmowy

- Antoni Brzozowski, w zakonie franciszkańskim Stefan (1805–1890) – polski duchowny, franciszkanin, propagator trzeźwości na Górnym Śląsku

- Antoni Brzozowski (1900–1957) – wioślarz, olimpijczyk z Paryża 1924

- Antoni Brzozowski (1952–2007) – polski sztangista i kulturysta

- Artur Brzozowski (ur. 1985) – polski lekkoatleta, chodziarz

- Dariusz Brzozowski (ur. 1980) – muzyk i instrumentalista

- Edward Brzozowski (1920–1983) – polski piłkarz

- Feliks Brzozowski (1836–1892) – malarz

- Franciszek Brzozowski herbu Korab – starosta ożarowski

- Ignacy Brzozowski (1750–1820) – pedagog, profesor Akademii Połockiej, ksiądz katolicki

- Jan Brzozowski-Haluch (1883–1941) – prezydent Lwowa, poseł, pułkownik, kolejarz

- Janusz Brzozowski (ur. 1951) – polski piłkarz ręczny grający na prawym skrzydle, reprezentant Polski

- Janusz Antoni Brzozowski (ur. 1935) – polski informatyk mieszkający w Kanadzie, znany z wkładu w teorię automatów

- Jarosław Brzozowski (1911–1969) – polski reżyser i operator filmów oświatowych i dokumentalnych

- Józef Brzozowski (1758–1837) – nauczyciel szkół płockich, komisarz oświecenia, wiceprezes Towarzystwa Naukowego Płockiego

- Julian Brzozowski (1925–2002) – rzeźbiarz, twórca galerii sztuki ludowej

- Kamil Brzozowski (ur. 1987) – polski żużlowiec

- Karol Brzozowski (1779–1862) – marszałek powiatu olhopolskiego

- Karol Brzozowski (1821–1904) – inżynier, poeta, powstaniec z 1863

- Kazimierz Brzozowski (1872–1952) – polski lekarz, właściciel drukarni i litografii w Łodzi

- Krystian Brzozowski (ur. 1982) – zapaśnik, medalista mistrzostw Europy, olimpijczyk

- Krzysztof Brzozowski (zm. 1616) – podkomorzy bielski

- Krzysztof Brzozowski (zm. 1635) – starosta drohicki, pisarz bielski

- Krzysztof Brzozowski – sekretarz królewski, podkomorzy bielski

- Krzysztof Brzozowski (ur. 1993) – lekkoatleta polski, kulomiot

- Ludwik Brzozowski (1833–1873) – polski poeta i pisarz

- Maksymilian Brzozowski (zm. 1659) – wojewoda brzeskolitewski

- Maksymilian Brzozowski – pilot, dowódca 301 Dywizjonu PSP

- Marcin Brzozowski (ur. 1978) – polski aktor, wykładowca na wydziale aktorskim Łódzkiej Szkoły Filmowej

- Marian Brzozowski (1803–1876) – powstaniec i emigrant

- Marian Brzozowski (ur. 1954) – profesor, doktor habilitowany nauk rolniczych, specjalista w zakresie hodowli zwierząt futerkowych

- Mariusz Brzozowski (ur. 1977) – polski projektant mody, partner w firmie Paprocki & Brzozowski

- Rafał Brzozowski (ur. 1981) – polski wokalista i klawiszowiec rockowy

- Rajmund Brzozowski (1763–1848), polski duchowny katolicki, jezuita

- Rajmund Brzozowski (ur. 1885), tytularny pułkownik Wojska Polskiego

- Stanisław Korab-Brzozowski (1876–1901) – poeta, tłumacz, reprezentant Młodej Polski

- Stanisław Brzozowski (zm. 1596) – biskup sufragan płocki

- Stanisław Brzozowski (1576–1637) – dominikanin, teolog, historyk

- Stanisław Brzozowski (ur. 1863) – architekt, autor projektów szeregu dworców kolejowych w Rosji

- Stanisław Brzozowski (1878–1911) – polski filozof, pisarz, publicysta, krytyk teatralny i literacki

- Stanisław Brzozowski (1889–1959) – polski inżynier budowy mostów

- Stanisław Brzozowski (ur. 1929) – polski lekkoatleta, skoczek wzwyż

- Stefan Brzozowski – imię zakonne Antoniego Brzozowskiego

- Stefan Brzozowski (ur. 1950) – kompozytor i wykonawca piosenek poetyckich

- Tadeusz Brzozowski (1749–1820) – dziewiętnasty z kolei generał zakonu jezuitów

- Tadeusz Brzozowski (1918–1990) – malarz, absolwent ASP, profesor

- Tadeusz Brzozowski (ur. 1957) – polski polityk, rolnik i hodowca, senator II kadencji

- Tomasz Brzozowski – ujednoznacznienie

- Tytus Brzozowski – polski architekt i malarz

- Wacław Brzozowski (ur. 1892) – major artylerii Wojska Polskiego

- Wiktor Brzozowski (1898–1981) – powstaniec śląski, działacz społeczny

- Wincenty Korab-Brzozowski (1877–1941) – polski poeta i tłumacz

- Władysław Brzozowski (1895–1990) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego

- Władysław Brzozowski (1947–2006) – koszykarz

- Wojciech Brzozowski (ur. 1976) – polski windsurfer

- Wojciech Brzozowski (ur. 1981) – polski prawnik, konstytucjonalista

- Zbigniew Brzozowski (1936–1992) – polski pisarz

- Zenon Brzozowski (1806–1887) – mecenas sztuki, ziemianin, marszałek szlachty guberni podolskiej

Wikipedia

brzozowy

przymiotnik od: brzoza

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z brzóz

(1.2) wykonany z drewna lub innej części brzozy

(1.3) będący częścią brzozy

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Palce powykręcane przez reumatyzm przypominały sękate brzozowe patyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɔˈzɔvɨ, AS: bžozovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzoza ż., brzózka ż., brzezina ż., brzezinka ż., brzeziniak m., brzeźniak m., brzozowiec m., brzozowik m., brzozowate nmos., Brzozów mrz.

przym. brzezinowy

Wiktionary

brzuch

część tułowia człowieka i wyższych zwierząt, ograniczona kośćmi miednicy i przeponą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. dolna część tułowia;

(1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy otyłości

(1.3) pot. brzuch (1.1), ale podczas ciąży

Wiktionary

Brzuch (łac. abdomen) – w anatomii człowieka dolna część tułowia pomiędzy klatką piersiową a miednicą. W osłoniętym mięśniami brzuchu znajduje się jama brzuszna (cavitas abdominalis).

Brzuch ograniczony jest:

- od góry przez:

- górny brzeg trzonu pierwszego kręgu lędźwiowego (corpus vertebrae lumbalis primae)

- dolny brzeg dwunastego żebra (costa duodecima) (obustronnie)

- wolny koniec jedenastego żebra (costa undecima) (obustronnie)

- chrząstki żeber od dziesiątego do siódmego czyli łuk żebrowy prawy i lewy (arcus costalis dexter et sinister) (obustronnie)

- wyrostek mieczykowaty (processus xiphoideus)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nieodpowiednie odżywianie wywołuje bóle brzucha.

(1.2) Dzięki odpowiednim ćwiczeniom pozbyłem się brzucha w cztery tygodnie.

(1.3) Podobno żona Adama chodzi z brzuchem już od trzech miesięcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒux, AS: bžuχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuchacz mos., brzuchal mos., brzusiec mrz., wybrzuszanie n., wybrzuszenie n.

:: zdrobn. brzuszek mrz., brzusio mrz.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. brzuszek, brzusio; zgrub. brzuszysko; daw. żywot; pot. bęben; posp. bebech, brzucho, kałdun; kraków|bandzioch.; warszawa|maciek.; gw-pl|Górny Śląsk|kalfas.; gw-pl|Mazowsze|bełk.

(1.2) żart. mięsień piwny; żart. gw-pl|Górny Śląsk|bas, kastel.

Wiktionary

brzuchacz

człowiek o dużym brzuchu; brzuchal

SJP.pl

brzuchal

potocznie:
1. duży brzuch; brzuszysko, brzuszydło, kałdun, bęben;
2. mężczyzna z dużym brzuchem; brzuchacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna z dużym brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. wielki brzuch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pobliżu skał leżało dwóch brzuchali, opalając olbrzymie swe powierzchnie.

(2.1) Jej brzuchal zwisał znad dżinsów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio mrz., brzuszek mrz., brzuszysko n., brzucho n.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) brzuszysko

Wiktionary

brzuchatka

1. gięta, zdobiona komoda barokowa;
2. potocznie: ciężarna kobieta

SJP.pl

brzuchaty

1. mający duży brzuch
2. przenośnie: pękaty, baniasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. mający duży brzuch

(1.2) przen. mający wyraźnie wypukły kształt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzuszek m., brzusio m., brzucho n., brzuszysko n., brzuchacz m., wybrzuszenie n., wybrzuszanie n.

czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

przym. brzuszny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, pękaty

Wiktionary

brzucho

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, wancioch, wancioł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. brzuch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale masz brzucho!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuxɔ, AS: bžuχo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal m.

przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzuchal

Wiktionary

brzuchol

zgrubienie od: brzuch; bebzon, kałdun, bęben, bojler

SJP.pl

brzuchomowca

dawniej: brzuchomówca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brzuchomówcy bardzo często używają rekwizytów, takich jak lalki, z którymi udają rozmowę.

(1.1) Z zapisów historycznych wynika, że pierwsi brzuchomówcy pojawili się około 2000 lat p.n.e. w Egipcie. Byli kapłanami, którzy strzegli sekretów tej sztuki przed plebsem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmuft͡sa, AS: bžuχõmufca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fż. brzuchomówczyni ż.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

brzuchomówczy

→ brzuchomówca

SJP.pl

Patrz:
brzuchomówca

brzuchomówczyni

kobieta, która opanowała brzuchomówstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. fż. od: brzuchomówca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃mufˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: bžuχõmufčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuchomówstwo n.

:: fm. brzuchomówca m.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

brzuchomowstwo

dawniej: umiejętność mówienia bez otwierania ust; brzuchomówstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W starożytności tą sztuką parali się (…) kapłani greccy, którzy głosili boskie wyroki. Stali oni nieruchomo podczas wieszczenia, a słuchającym zdawało się, iż słyszą głos wydobywający się z głębi trzewi. Ponieważ ich usta pozostawały nieruchome, a wierni ulegali złudzeniu, że słyszą głos z ich brzucha, oglądane zjawisko przyjęli nazywać brzuchomówstwem, który to termin przetrwał do naszych czasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ, AS: bžuχõmufstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuchomówca m., brzuchomówczyni ż.

przym. brzuchomówczy

Wiktionary

brzuchonóg

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przedstawiciel gromady mięczaków, poruszający się za pomocą dużej, umięśnionej stopy znajdującej się na brzusznej stronie ciała

Wiktionary

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) ślimak

Wiktionary

brzuchonogi

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

SJP.pl

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

Wikipedia

brzuchopłetwy

mający płetwy usadowione na brzuchu, z tyłu za piersiowymi

SJP.pl

brzuchorzęska

mikroskopijne wodne zwierzę bezkręgowe o cechach budowy zbliżonych do wirków i obleńców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mikroskopijne zwierzę bezkręgowe, wolno żyjące w środowisku wodnym, posiadające rzęski jedynie w części brzusznej tułowia

Wiktionary

brzuchorzęski

typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, obejmująca około 700 gatunków

SJP.pl

Brzuchorzęski (Gastrotricha) – typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada obleńców. Obejmuje około 800 gatunków trójwarstwowych, acelomatycznych zwierząt o długości od 80 μm do 3 mm.

Wikipedia

brzuś

zdrobnienie od: brzuch; brzuszek, brzusio

SJP.pl

brzuścowy

będący wypukłą częścią czegoś

SJP.pl

brzusiec

wybrzuszenie jakiegoś przedmiotu, narzędzia, naczynia itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

(1.2) szt. wypukła część naczynia

Wiktionary

Brzusiec, głowa (łac. venter, caput) – skupienie włókien mięśniowych, stanowiące część kurczliwą mięśnia szkieletowego. Brzusiec zwykle połączony jest z kośćcem za pomocą jednego lub kilku ścięgien. Mięsień może mieć jeden brzusiec (głowę) lub więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia (biceps) składa się z dwóch, mięsień trójgłowy ramienia (triceps) z trzech, a mięsień czworogłowy uda (quadriceps) z czterech brzuśców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ile brzuśców ma mięsień zginacz długi palców stóp?

(1.2) Znaleziona waza zawierała wyryte na brzuścu sceny kamasutry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuɕɛt͡s, AS: bžuśec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuchal mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głowa mięśnia

Wiktionary

brzusio

zdrobniale, pieszczotliwie o brzuchu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tymonku, nie jedz już śliwek, bo cię będzie brzusio bolał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzuszek mrz., wybrzuszenie n., brzuchacz mos., wybrzuszanie n.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

czas. wybrzuszyć dk., wybrzuszać ndk.

przym. brzuszny, brzuchaty, brzuszasty

przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzuszek

Wiktionary

brzuski

przymiotnik od: Brzuze, miasto gminne w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

brzuskowola

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim

SJP.pl

Brzuskowola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

Wieś szlachecka Wola Brzeska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.

Wikipedia

brzuskowolski

→ Brzuskowola

SJP.pl

Patrz:
Brzuskowola

brzuszek

zdrobnienie od: brzuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

(1.2) łódź. surowy boczek (element mięsny)

(1.3) niewielkie uwypuklenie czegoś

(1.4) sport. zob. brzuszki.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod jego koszulą wyraźnie rysował się piwny brzuszek.

(1.2) Taki chudziutki brzuszek kupiłam, będzie dużo skwarków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃɛk, AS: bžušek

Wiktionary

Powiązane:

zob. brzuch.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzusio

Wiktionary

brzuszki

zdrobnienie od: brzuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|brzuszek.

Wiktionary

Brzuszki – popularna nazwa na skłony tułowia w przód z leżenia tyłem. Ćwiczenie fizyczne wykonywane w leżącej pozycji z nogami ugiętymi pod kątem 60–90°. Brzuszki wykonuje się w celu wzmocnienia mięśni brzucha i zginaczy bioder.

W celu wykonania brzuszków należy położyć się na podłodze na plecach z nogami na ziemi, ewentualnie zahaczonymi o jakiś przedmiot. Ćwiczenie wykonuje się najczęściej z rękami splecionymi na karku, unosząc plecy i robiąc skłon w przód spinając mięśnie brzucha do dotknięcia łokciami kolan. Następnie należy wrócić do pozycji wyjściowej. Schemat klasyczny obowiązujący często na egzaminach sprawności fizycznej (m.in. Sił Zbrojnych, Służby Celno-Skarbowej).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po rozciąganiu, pompkach i brzuszkach uzupełniam swoją codzienną gimnastykę pedałowaniem przez pół godziny na rowerze stacjonarnym.

Wiktionary

brzuszkowanie

leżenie niemowlaka na brzuszku

SJP.pl

brzuszkowe

przyjęcie wydawane na cześć przyszłej matki przez jej przyjaciółki i krewne; bociankowe, baby shower

SJP.pl

brzuszkowy

1. → brzuszek;
2. sesja brzuszkowa - sesja fotograficzna z udziałem kobiety w zaawansowanej ciąży

SJP.pl

brzusznie

przysłówek

(1.1) po stronie brzusznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błona bębenkowa u garbatkowatych zwrócona jest brzusznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch mrz., brzusiec mrz., brzusio n., brzuszek mrz., brzuszenie n., brzuszność ż., brzuszyna ż., brzuszynka ż., brzuszysko n.

czas. brzuszyć się ndk.

przym. brzuszny

Wiktionary

brzuszny

związany z brzuchem, dotyczący brzucha

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brzuchem, dotyczący brzucha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒuʃnɨ, AS: bžušny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch m.

:: zdrobn. brzuszek m.

:: zgrub. brzucho n., brzuszysko n.

przym. brzuchaty

przysł. brzusznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. abdominalny

Wiktionary

brzuszydło

zgrubienie od: brzuch; brzuszysko

SJP.pl

brzuszyna

zdrobniale lub lekceważąco o brzuchu

SJP.pl

brzuszysko

zgrubienie od: brzuch; brzuszydło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. brzuch, zwłaszcza pokaźny i wystający

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacek ma brzuszysko jak u faceta po pięćdziesiątce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒuˈʃɨskɔ, AS: bžušysko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzuch m., brzusio mrz., brzuchal mos./mrz.

przym. brzuszny, brzuchaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bebech, bęben, brzuszydło, kałdun, maciek, reg. pozn. korbol.

Wiktionary

brzuze

wieś w Polsce

SJP.pl

Brzuze – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze.

Wikipedia

brzyć

w łowiectwie: wabić ptaki sypanym ziarnem

SJP.pl

brzydal

potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydul, paskuda, pokraka, szkarada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek brzydki

(1.2) osoba robiąca brzydkie rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrz na tego brzydala pod płotem! Ależ mu uszy sterczą.

(1.2) Ty brzydalu! Przestań grzebać w nosie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fż. brzydula ż.

czas. brzydnąć ndk.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. brzidok.

Wiktionary

brzydalek

→ brzydal; brzydula

SJP.pl

brzydalka

→ brzydal; brzydula

SJP.pl

brzydkawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) raczej niezbyt ładny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydkość ż., brzydota ż.

przym. brzydki

przysł. brzydkawo, brzydko

Wiktionary

brzydki

1. taki, który się nie podoba; nieładny;
2. niezgodny z normami, zasadami; nieprzyzwoity;
3. naganny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

(1.2) moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami

(1.3) o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten obraz nie podoba mi się, bo jest po prostu brzydki i już.

(1.1) Wtedy dopiero zauważył, że nie była taka brzydka, jakby się zdawało na pierwszy rzut oka.

(1.2) W szkolnej toalecie pojawił się wczoraj brzydki napis na „H”.

(1.3) Dziś pogoda była bardzo brzydka – cały dzień padało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtʲci, AS: bžytʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

przym. obrzydliwy, brzydkawy

przysł. brzydko, obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieładny, nieestetyczny; gw-pl|Górny Śląsk|rzadny.

(1.2) nieładny, niegodziwy, nieprzyzwoity, nieetyczny

(1.3) niepogodny, nieładny, pochmurny, deszczowy, ponury, dżdżysty

Wiktionary

brzydko

przysłówek sposobu

(1.1) w brzydki sposób

(1.2) niegrzecznie, niekulturalnie

(1.3) w sposób wulgaryzujący sferę ludzkiej płciowości

(1.4) pochmurnie, deszczowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Elżbieta zawsze przychodzi tak brzydko ubrana.

(1.2) Musisz przyznać, że Rafał brzydko się zachował, nie puszczając ich przodem.

(1.3) Proszę pani, Janek znowu brzydko pokazuje.

(1.3) Jakiś szczeniak wciąż brzydko bazgrze na murze od strony parkingu.

(1.4) Było brzydko i siedzieliśmy cały czas w domu wczasowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydal mos., brzydula ż., brzydactwo n., brzydnięcie n., brzydzenie n., obrzydzenie n., obrzydzanie n., obrzydlistwo n., zbrzydnięcie n., wybrzydzanie n., brzydkość ż.

czas. brzydnąć ndk., brzydzić ndk., zbrzydnąć dk., obrzydzić dk., obrzydzać ndk., wybrzydzać ndk.

przym. brzydki, obrzydliwy, brzydkawy

przysł. obrzydliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) strasznie

(1.2) nieładnie, niegrzecznie, nieparlamentarnie

(1.3) nieprzyzwoicie, sprośnie

(1.4) pochmurnie, dżdżysto

Wiktionary

brzydkooki

mający brzydkie oczy

SJP.pl

brzydkość

dawniej: brzydota;
1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzydke; cecha tych, którzy są brzydcy

Wiktionary

Powiązane:

przym. brzydki, brzydkawy

przysł. brzydko

Wiktionary

brzydliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) śrpol. obrzydliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdlʲivɨ, AS: bžydlʹivy

Wiktionary

brzydota

1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo;
3. cecha czegoś wywołującego nieprzyjemne uczucia; szpetota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

(1.2) pot. osoba lub rzecz brzydka, brzydactwo

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bʒɨˈdɔta, AS: bžydota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydactwo n., brzydal m., brzydula ż.

przym. brzydki, brzydkawy

przysł. brzydko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szpetność, szpetota, niezgrabność, nieurodziwość, szkarada, szkaradność

(1.2) reg. śl. gid., reg. śl. gizd.

Wiktionary

brzydowo

W Polsce

- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki

- Brzydowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki

- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

- Brzydowo – gromada w powiecie morąskim

- Brzydowo – gromada w powiecie ostródzkim

Wikipedia

brzydszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzydki

SJP.pl

brzydul

rzadko, potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydal, paskuda, pokraka, szkarada

SJP.pl

brzydula

potocznie: kobieta brzydka, nieatrakcyjna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraź. brzydka kobieta

Wiktionary

Brzydula (hiszp. Yo soy Betty, la fea) – kolumbijska telenowela o charakterze tragikomicznym wyreżyserowana przez Mario Ribero na podstawie scenariusza autorstwa Fernando Gaitána. Tytułową rolę zagrała Ana Maria Orozco.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Daremne są próby tej niespełna wówczas dziesięcioletniej brzyduli, zwanej Lizią, zwrócenia na siebie uwagi matki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydota ż., brzydactwo n.

:: fm. brzydal

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

brzydulka

zdrobnienie od: brzydula

SJP.pl

brzydzić

1. budzić w kimś wstręt, niechęć do czegoś
2. brzydzić się - odczuwać wstręt do kogoś lub do czegoś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować obrzydzenie

czasownik zwrotny niedokonany brzydzić się (dk. brak)

(2.1) odczuwać wstręt do czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polityka zawsze brzydziła prostych ludzi.

(2.1) Dobry człowiek brzydzi się wszelkim występkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brzydzenie n.

czas. obrzydzać ndk., obrzydzić dk.

przym. brzydki

przysł. brzydko

Wiktionary

brzydziej

stopień wyższy od przysłówka: brzydko

SJP.pl

brzyków

W Polsce

- Brzyków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica

- Brzyków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa

- Brzyków – gromada

Wikipedia

brzyska

→ Brzyska

SJP.pl

Brzyska (dawn. Brzyski) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Brzyska; siedziba gminy Brzyska.

Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii pw. św. Marii Magdaleny, należącej do dekanatu Brzostek, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

Patrz:
Brzyska

brzyski

→ Brzyska

SJP.pl

Osoby:

- Igor Brzyski – polski piłkarz

- Tomasz Brzyski (ur. 1982) – polski piłkarz

Wikipedia

Patrz:
Brzyska

brzyskorzystewecki

→ Brzyskorzystewko

SJP.pl

Patrz:
Brzyskorzystewko

brzyskorzystewko

osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim

SJP.pl

Brzyskorzystewko – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin. Leży w odległości 5,5 km na północ od Żnina, po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5, na krawędzi rynny jezior żnińskich. Jest to duże osiedle mieszkaniowe pracowników Pałuckiej Hodowli Roślin.

Wieś szlachecka, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego.

Wikipedia

brzyszów

Brzyszów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Mstów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

brzytewka

zdrobnienie od: brzytwa

SJP.pl

brzytwa

1. ostre narzędzie, zwykle składane, służące do golenia;
2. przenośnie: człowiek surowy, stanowczy, wymagający;
3. przenośnie: człowiek o ogromnej wiedzy, znający odpowiedź na każde pytanie; chodząca encyklopedia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostry nóż do usuwania zarostu;

(1.2) pot. przen. człowiek bardzo wymagający wobec innych, surowy

(1.3) pot. przen. człowiek posiadający ogromną wiedzę z jakiejś dziedziny

(1.4) daw. gwara. więz. karta do gry

Wiktionary

Brzytwa – narzędzie używane kiedyś powszechnie (obecnie sporadycznie) do golenia. W kształcie przypomina ostrze noża, osadzone przegubowo w drewnianej lub plastikowej rączce. Ostrze wykonane było najczęściej ze stali wysokowęglowej, rzadziej ze stali nierdzewnej. Rączki mogą być ozdobne, wykonywane z rzadkich i drogich materiałów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam goli się brzytwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʒɨtfa, AS: bžytfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) piła

Wiktionary

brzytwodziób

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Rynchops|ref=tak.;

Wiktionary

brzytwodzioby

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

SJP.pl

Brzytwodzioby (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).

Wikipedia

brzyzek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Podhale, Górny Śląsk. niski brzeg

(1.2) gw-pl|Podhale. pagórek, wszelka wyniosłość gruntu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umierać, to se na brzyzku siednij, ozewrzyj kute, a jo skocem do tobie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwara. brzeżek

(1.2) pagórek, górka, gwara. brzeżek

Wiktionary

bś

[czytaj: be-EŚ] skrót od:
1. Bank Światowy;
2. Bank Śląski

SJP.pl

bsa

skrót od: Business Software Alliance - organizacja zrzeszająca komercyjnych producentów oprogramowania komputerowego

SJP.pl

bsd

1. (skrót od: Berkeley Software Distribution) jedna z licencji zgodnych z zasadami Wolnego Oprogramowania;
2. odmiana systemu operacyjnego Unix wywodząca się ze stworzonych na Uniwersytecie Kalifornijskim Berkeley

SJP.pl

bse

[czytaj: be-es-E] (skrót od: Bovine Spongiform Encephalopathy) choroba zakaźna wywoływana przez priony, występująca przede wszystkim u krów; encefalopatia gąbczasta bydła, choroba szalonych krów, (potocznie) choroba wściekłych krów

SJP.pl

bsk

skrót od: Bank Śląski SA (w Katowicach)

SJP.pl

bsm.

skrót od: bosman; bosm.

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. mar. bosman

Wiktionary

Powiązane:

skr. bsmt

Wiktionary

bsmt

skrót

(1.1) = wojsk. bosmanmat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym roku wśród nowych inżynierów najlepszy okazał się bsmt pchor. Robert Anchimowicz, absolwent wydziału Mechaniczno-Elektrycznego.

Wiktionary

Powiązane:

skr. bsm.

Wiktionary

bsp

skrót od:
1. Brygada Strzelców Polskich;
2. Brygada Strzelców Podhalańskich;
3. Bank Staropolski SA w Poznaniu;
4. Bułgarska Partia Socjalistyczna

SJP.pl

bt

skrótowiec

(1.1) = Biblia Tysiąclecia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawo Pana doskonałe – krzepi ducha (…). (Ps 19,8 BT)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲiblʲja ˌtɨɕɔ̃nt͡sˈlɛt͡ɕa, AS: bʹiblʹi ̯a tyśõncleća

Wiktionary

bta

skrót od: Bułgarska Telegrafna Agencij - Bułgarska Agencja Telegraficzna

SJP.pl

bte

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== BTE (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿tɛ‿ˈː, AS: be‿t•‿e

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== BTE (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = Baku-Tbilisi-Erzurum (gazociąg na Kaukazie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

btmot

[czytaj: be-te-MOT] skrót od: Biuro Turystyki Motorowej

SJP.pl

btw

skrót od angielskiego zwrotu: by the way - swoją drogą, przy okazji, nawiasem mówiąc; btw, ATSD

SJP.pl

- BTW – Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie

- BTW – Bydgoski Tramwaj Wodny

- BTW (Mamy tylko siebie) – singel zespołu Strachy na Lachy z albumu pt. Strachy na Lachy

Wikipedia

bu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; buu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

- Bu – tradycyjna japońska jednostka miary

- Bu – starożytny chiński środek płatniczy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bu, AS: bu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buu

Wiktionary

bub

zgrubienie od: bubek (potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś; pyszałek)

SJP.pl

Bub (ros. Буб) – wieś (sieło) w Rosji, w Kraju Permskim, w rejonie siwińskim. W 2010 liczyła 987 mieszkańców.

Wikipedia

bubak

nazwisko

SJP.pl

bubek

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. pogard. niepoważny mężczyzna o wygórowanej opinii na swój temat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) karc. walet

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To skończony bubek, myśli, że świat kręci się wyłącznie wokół niego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbubɛk, AS: bubek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bubkowatość ż.

przym. bubkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarozumialec, pyszałek, ważniak, megaloman, pępek świata

(2.1) walet; pot. jopek, wacek; posp. dupek

Wiktionary

bubel

towar wybrakowany, bez wartości, zepsuty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. towar złej jakości, posiadający wady

Wiktionary

- Leszek Bubel – polski polityk

- Robert Bubel – polski malarz

- Potocznie: coś zepsutego, byle jakiego

Miejscowości w Polsce:

- Bubel-Granna

- Bubel-Łukowiska

Wikipedia

Powiązane:

przym. bublowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badziewie, barachło, chłam, dziadostwo, fajans, niedoróbka, fuszerka, tandeta

Wiktionary

buber

Buber:

- Margarete Buber-Neumann (1901–1989)

- Martin Buber (1878–1965)

- Paula Buber (1877–1958)

- Salomon Buber (1827–1906)

- (16355) Buber

Wikipedia

bubka

potocznie o osobie zarozumiałej, niepoważnej; laluś, pyszałek

SJP.pl

bubkowaty

mający cechy bubka

SJP.pl

bublewicz

nazwisko

SJP.pl

bubliczek

obwarzanek

SJP.pl

bubloróbstwo

produkcja bubli

SJP.pl

bublowacieć

stawać się bublowatym

SJP.pl

bublowaty

mający cechy bubla

SJP.pl

bublownia

potocznie:
1. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland;
2. sklep z tanimi towarami niskiej jakości; grajzlernia

SJP.pl

bubnicki

nazwisko polskie, m.in. Zdzisław Bubnicki (1938-2006) - automatyk i informatyk

SJP.pl

buc

pyszałek, zarozumialec; bufon, nadęciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś zarozumiały, pyszałkowaty, tępy, głupi

(1.2) wulg. niezwykle obraźliwe określenie mężczyzny

Wiktionary

- Buc (Territoire de Belfort) – francuska gmina w regionie Franche-Comté

- Buc (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do tego buca nic nie dociera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but͡s, AS: buc

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarozumialec

Wiktionary

bucchero

ceramika etruska

SJP.pl

buccina

dęty instrument muzyczny w kształcie rogu

SJP.pl

- policzek

- buccina – instrument muzyczny

Wikipedia

bucefał

narowisty, rączy koń, rumak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) hist. koń Aleksandra Wielkiego;

Wiktionary

Bucefalos (Bucefał) (gr. Βουκέφαλος Bukefalos – „byczogłowy”; łac. Bucephalus) – ulubiony ogier tesalski Aleksandra Wielkiego. W potocznym słownictwie synonim narowistego wierzchowca, ognistego rumaka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksander dosiadał Bucefała we wszystkich swych kampaniach wojennych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bucefał mzw.

Wiktionary

buceria

potocznie: pycha, zarozumiałość, wyniosłość; nadętość

SJP.pl

buch

wyraz naśladujący odgłos uderzenia lub wybuchu

SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. odgłos mocnego uderzenia obiektów o siebie

(1.2) dźwięk. odgłos wydostającej się skądś gwałtownie pary lub dymu

wykrzyknik

(2.1) pot. …opisujący czynność wymagającą szybkiego i gwałtownego wykonywania ruchów lub przemieszczenia się

(2.2) pot. …opisujący zjawisko które stało się nagle, niespodziewanie i gwałtownie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) slang. głębokie zaciągnięcie do płuc dymu papierosowego lub oparów jakiejś substancji psychoaktywnej

(3.2) slang. ilość dymu lub oparów jednorazowo wdychana buchem (3.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(4.1) żart. gruba książka

Wiktionary

Geografia

Austria

- Buch – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja

- Buch in Tirol – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Schwaz

- Buch-Geiseldorf – dawna gmina

- Buch-St. Magdalena – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Hartberg-Fürstenfeld

Niemcy

- Buch – dzielnica Berlina

- Buch – dzielnica Heubach

- Buch – dzielnica Tangermünde

- Buch – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm

- Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück

- Buch – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn

- Buch – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neu-Ulm

- Buch am Buchrain – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Erding

- Buch am Erlbach – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Landshut

- Buch am Wald – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ansbach

Szwajcaria

- Buch – gmina w kantonie Szafuza

- Buch am Irchel – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Andelfingen

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To nie było tak, że lecimy, lecimy i nagle buch o ziemię. Musiałem wymierzyć precyzyjnie, żeby samolot bez przechyłów dotknął pasa startowego.

(1.2) Nagle — gwizd! / Nagle — świst! / Para — buch! / Koła — w ruch!.

(3.1) Staraj się robić między buchami przerwy. Daj szansę liquidowi nasączyć watę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz.

czas. buchnąć dk., buchać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(3.1-2) sztach

Wiktionary

buchać

1. rozprzestrzeniać się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę, np. ogień bucha z pieca;
2. wydzielać coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. rzadko: rzucać się gdzieś, uciekać

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) gwałtownie się rozprzestrzeniać

(1.2) wykonać nagły odskok, uderzenie, ruch

(1.3) pot. ukraść

(1.4) daw. wystrzelić, eksplodować

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzać, machać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buchanie n., wybuch mrz., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

czas. buchnąć dk.

wykrz. buch

Wiktionary

buchacz

przestarzale: złodziej

SJP.pl

Buchacz (niem. Buchatz) – dzielnica Radzionkowa, dawna osada młyńska na gruntach Radzionkowa.

Wikipedia

buchalik

nazwisko

SJP.pl

Buchalikowie – nazwisko górnośląskiej rodziny o tradycjach pracy w hutnictwie. Zostali zamordowani przez hitlerowców.

Wilhelm (ur. 1897, zm. 1939) był uczestnikiem wszystkich trzech powstań śląskich, działaczem Związku Powstańców Śląskich, po wkroczeniu wojsk niemieckich do Polski został aresztowany i osadzony w więzieniu w którym zmarł.

Wikipedia

buchalski

nazwisko

SJP.pl

buchalter

przestarzałe: księgowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. księgowy

Wiktionary

Księgowy (buchalter) - pracownik działu księgowości, osoba zajmująca się wszelkimi czynnościami związanymi z prowadzeniem ksiąg rachunkowych podmiotów gospodarczych.

Do zadań księgowego należy m.in. ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych dla potrzeb wewnętrznych (informowanie kierownictwa jednostki o stanie firmy) oraz zewnętrznych (rozliczenia podatkowe i statystyczne) oraz obliczanie i rozliczanie zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wakuje wprawdzie posada buchaltera, jest miejsce technika, ale to wszystko nie dla pana: pensje małe i specjalności, które trzeba znać.

(1.1) Buchalter firmy „Mojżesz Katz” był gburem. Pan Katz wyrzucił go i przyjął nowego buchaltera. Był to anioł i wersalczyk w jednej osobie: cichy, spokojny, grzeczny, układny, słowa głośnego nie umiał powiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈxaltɛr, AS: buχalter

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buchalteria ż.

:: fż. buchalterka ż.

przym. buchalteryjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. księgowy

Wiktionary

buchalteria

1. przestarzałe: rachunkowość, księgowość;
2. pogardliwie: niepotrzebne, drobiazgowe obliczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. księgowość

(1.2) pejor. nadmiernie drobiazgowe przeliczanie

Wiktionary

Księgowość (przestarzale buchalteria) – podstawowy element składowy rachunkowości. Księgowość stanowi część rejestracyjną rachunkowości.

Księgowość polega na rejestracji w ujęciu pieniężnym, a niekiedy w ujęciu ilościowym, odpowiednio udokumentowanych zdarzeń gospodarczych, które powodują zmiany w majątku jednostki gospodarującej i źródłach jego pochodzenia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. buchalter mos., buchalterka ż., buchalteryjność ż., buchalterskość ż.

przym. buchalteryjny, buchalterski

przysł. buchalteryjnie, buchaltersko

Wiktionary

buchalterka

pracownica prowadząca księgi rachunkowe; księgowa

SJP.pl

buchalterski

→ buchalter

SJP.pl

Patrz:
buchalter

buchalteryjny

→ buchalteria

SJP.pl

Patrz:
buchalteria

buchanan

- Buchanan – miasto w Liberii

Osoby o nazwisku Buchanan:

- klan Buchanan – klan szkocki

- James Buchanan – amerykański polityk, 15. prezydent Stanów Zjednoczonych

- James M. Buchanan – amerykański ekonomista

- James P. Buchanan – amerykański polityk, kongresmen z Teksasu

- Mark Buchanan – amerykański fizyk teoretyczny

- Patrick Buchanan – amerykański polityk i publicysta

Wikipedia

buchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buchać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. buchać

rzecz. buchnięcie n., buch mzw./mrz.

wykrz. buch

Wiktionary

buchanka

potocznie: wielozadaniowy i dostawczy pojazd UAZ-452

SJP.pl

buchara

nazwa kobierców tkanych przez turkmeńskie plemiona regionu Buchary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Wiktionary

Buchara (uzb. Buxoro) – miasto w Uzbekistanie, stolica wilajetu bucharskiego, w dolinie rzeki Zarafszan.

Buchara leży w rejonie eksploatacji bogatych złóż gazu ziemnego (Gazli); przemysł m.in. futrzarski (karakuły), jedwabniczy, spożywczy (w tym winiarski), oczyszczalnie bawełny; rzemiosło artystyczne (słynne bucharskie dywany). Ośrodek turystyczny o międzynarodowym znaczeniu i naukowy (szkoły wyższe). Węzeł komunikacyjny (port lotniczy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hindukuskie przełęcze od zawsze były szlakiem nie tylko kupieckich karawan, ale także najeźdźczych armii, okrutnych wojowników z syberyjskich stepów, opętanych snem o podboju świata i legendą o skarbach Indii, Buchary i Chorasanu (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

przym. bucharski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bucharczyk mos., bucharka ż., bucharski mrz.

przym. bucharski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Bukhara

* arabski: (1.1) بخارى

* aragoński: (1.1) Bukhara

* azerski: (1.1) Buxara

* baskijski: (1.1) Bukhara

* baszkirski: (1.1) Бохара

* bengalski: (1.1) বোখারা

* białoruski: (1.1) Бухара ż.

* bułgarski: (1.1) Бухара ż.

* chiński standardowy: (1.1) 布哈拉

* chorwacki: (1.1) Buhara ż.

* duński: (1.1) Bukhara

* gruziński: (1.1) ბუხარა

* hebrajski: (1.1) בוכרה

* hindi: (1.1) बुख़ारा

* japoński: (1.1) ブハラ

* kataloński: (1.1) Bukharà

* kazachski: (1.1) Бұхара

* kirgiski: (1.1) Букар

* koreański: (1.1) 부하라

* marathi: (1.1) बुखारा

* nowogrecki: (1.1) Μπουχάρα

* pendżabski: (1.1) بخارا

* perski: (1.1) بخارا

* rosyjski: (1.1) Бухара ż.

* słowacki: (1.1) Buchara ż.

* sorani: (1.1) بوخارا

* tadżycki: (1.1) Бухоро

* tamilski: (1.1) புகாரா

* turecki: (1.1) Buhara

* uzbecki: (1.1) Buxoro

* warajski: (1.1) Bukhara

źródła.

== Buchara (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Buchara

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bucharczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buchary; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buchara ż.

:: fż. bucharka ż.

przym. bucharski

Wiktionary

bucharin

nazwisko

SJP.pl

bucharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buchary; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buchara ż.

:: fm. bucharczyk mos.

przym. bucharski

Wiktionary

bucharski

przymiotnik od: Buchara (miasto w Uzbekistanie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bucharą, dotyczący Buchary

(1.2) dotyczący języka bucharskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bucharski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bucharka ż., bucharczyk mos., Buchara ż.

Wiktionary

buchcice

Buchcice (do 1965 Meszna Szlachecka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

buchenwald

Konzentrationslager Buchenwald, Konzentrationslager Buchenwald/Post Weimar (KL Buchenwald, KZ Buchenwald), z początku nazywany Konzentrationslager Ettersberg – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny założony w Ettersberg w pobliżu Weimaru (Turyngia, Niemcy). Funkcjonował od lipca 1937 do końca wojny.

Wikipedia

buchnąć

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. buchać)

(1.1) rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) rzucić się, uderzyć, wykonać nagły ruch

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(3.1) pot. ukraść

Wiktionary

Przykłady

(3.1) Złodziej buchnął mi portfel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: buχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wybuch m., buchnięcie n., niewybuch mrz., buch mzw./mrz.

czas. buchać

wykrz. buch

Wiktionary

buchnięcie

1. rozprzestrzenić się w sposób gwałtowny, zwracający uwagę;
2. wydzielić coś z siebie w sposób gwałtowny;
3. potocznie: wykonać nagły ruch, rzucić się, uderzyć;
4. potocznie: ukraść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buchnąć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buchanie n., buch mzw./mrz.

czas. buchnąć dk., buchać ndk.

wykrz. buch

Wiktionary

bucholc

nazwisko

SJP.pl

buchowicz

nazwisko

SJP.pl

buchowski

nazwisko

SJP.pl

buchs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. część instalacji wodnej

Wiktionary

Szwajcaria:

- Buchs – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Aarau

- Buchs – gmina w kantonie St. Gallen, w okręgu Werdenberg

- Buchs – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Dielsdorf

- Buchs – miejscowość w gminie Dagmersellen, w kantonie Lucerna, w okręgu Willisau

Osoby:

- Raymond Buchs – szwajcarski malarz

- Victor Buchs – szwajcarski polityk

Zobacz też:

- Bucks

- Büchs

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buxs, AS: buχs

Wiktionary

buchta

1. miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchtowisko
2. lina zwinięta w koło
3. gwarowo: rodzaj bułki drożdżowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zwinięta lina;

(1.2) łow. miejsce rozgrzebane przez dziki poszukujące pożywienia;

(1.3) przest. mała zatoka

(1.4) kulin. reg-pl|Kraków. gw-pl|Górny Śląsk.

(1.6) gw-pl|Poznań. przegroda dla świń

(1.7) gw-pl|Łódź. środ. piekarskie duża, poczwórna bułka

Wiktionary

Miejscowości

- Buchta – część wsi Manasterz, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Wiązownica

Sztuka kulinarna

- buchty – drożdżowe ciasto złączone z mniejszych bułeczek (bucht)

- buchta – regionalnie, rodzaj ciasta (placka) drożdżowego

- buchta – drożdżowa kluska (pyza) gotowana na parze

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuxta, AS: buχta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buchtowisko

czas. buchtować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) buchtowisko

(1.6) bucht

Wiktionary

buchtować

o dzikach: ryć ściółkę leśną w poszukiwaniu żołędzi

SJP.pl

buchtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. zwijanie liny w równy, łatwy do rozwinięcia kłębek

(1.2) łow. o dzikach: tworzenie buchtowisk, rycie ziemi

Wiktionary

- buchtowanie – sposób zwinięcia lin w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania.

- buchtowanie – rozorywanie przez dzika miejsc, w których poszukuje ukrytego w glebie pożywienia.

Wikipedia

Powiązane:

(1.1) rzecz. buchta ż.; czas. buchtować ndk.

(1.2) rzecz. buchta ż., buchtowisko n.; czas. buchtować ndk.

Wiktionary

buchtowisko

miejsce zryte przez dziki szukające żeru; buchta

SJP.pl

Buchtowisko (także: buchta) – miejsce w lesie lub poza lasem zryte przez dziki poszukujące pożywienia.

Wikipedia

buchwald

nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Art Buchwald – amerykański satyryk polityczny

- Bernard Buchwald – kapitan pilot Polskich Sił Zbrojnych

- Eberhard Buchwald – profesor fizyki teoretycznej

- Guido Buchwald – niemiecki piłkarz grający na pozycji obrońcy

- Jan Buchwald – polski reżyser teatralny, telewizyjny i radiowy

- Maciej Buchwald – polski niezależny reżyser filmowy, aktor i scenarzysta

- Niels Fabritius Buchwald – duński mykolog i fitopatolog

- Paulina Buchwald-Pelcowa – polska historyk literatury i bibliolog

- Piotr Buchwald – polski urzędnik

- Samuel Buchwald – gdański malarz okresu baroku

Wikipedia

buchwel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) piłka do metalu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxfɛl, AS: buχfel

Wiktionary

buciak

ekspresywnie: but; bucior

SJP.pl

buciar

dawniej: bucior - duży but

SJP.pl

buciczek

zdrobnienie od: bucik

SJP.pl

bucik

zdrobnienie od: but; mały but; butek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od but

(1.2) mały but

(1.3) but o krótkiej sznurowanej lub zapinanej cholewce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poprawiła włosy, bluzkę, wysunęła bucik w taki sposób, żeby go pan redaktor spostrzegł od razu i nie odprawił z kwitkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ɕik, AS: bućik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. but m., bucior mrz.

Wiktionary

bucina

[czytaj: buc-ina] blaszany instrument muzyczny, prototyp puzonu

SJP.pl

bucior

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od but

(1.2) pot. duży, ciężki but

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wlazł w buciorach na dywan i dostał burę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bucik mrz., but mrz., butek mrz.

Wiktionary

bucisko

zgrubienie od: but (okrycie stopy); bucior

SJP.pl

bucki

1. przymiotnik od: Buk;
2. przymiotnik od: Buczek; buczecki, buczkowski

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Gaëtan Bucki – francuski lekkoatleta

- Krzysztof Bucki – polski malarz

- Jakub Bucki – polski siatkarz

- Rudolf Bucki – polski żołnierz podziemia

- Wilhelm Bucki – rzymskokatolicki duchowny i kompozytor

Wikipedia

buckingham

[czytaj: BAkinem]
1. miasto w Anglii;
2. pałac Buckingham - pałac królewski w Londynie

SJP.pl

Buckingham – miasto i civil parish w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire, w dystrykcie (unitary authority) Buckinghamshire. Leży 81 km na północny zachód od centrum Londynu. W 2001 miasto liczyło 11 572 mieszkańców. W 2011 roku civil parish liczyła 12 043 mieszkańców. Buckingham zostało wspomniane w Domesday Book (1086) jako Bochingheham.

Wikipedia

buckle

Antarktyda:

- Buckle – wyspa

Osoby:

- Henry Thomas Buckle – brytyjski filozof, historyk kultury, socjolog oraz szachista

Zobacz też:

- Boucle

- Bukle

Wikipedia

bućko

nazwisko

SJP.pl

buckskin

[czytaj: bakskin]
1. umaszczenie konia o odcieniu płowym;
2. koń o takim umaszczeniu;
3. skóra wyprawiona w specjalny sposób, używana do wyrobu butów, kurtek itp.; skóra kozłowa, skóra koźla

SJP.pl

Buckskin – dzielnica miasta Basingstoke w Anglii, w hrabstwie Hampshire, w dystrykcie Basingstoke and Deane. Leży 3 km od centrum miasta Basingstoke. W 2018 miejscowość liczyła 7203 mieszkańców.

Wikipedia

bucol

inaczej: buc

SJP.pl

bucowaty

potocznie: mający cechy człowieka zarozumiałego, aroganckiego; pyszałkowaty

SJP.pl

bucz

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć

SJP.pl

Bucz – sołectwo, wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt.

Znajduje się tu zabytkowy kościół z XVII wieku i pałac magnacki.

Wikipedia

bucza

bucz olszynowiec (bucz olchowiec), bucz wiązowiec, bucz dębowiec - gatunki błonkówki z rodziny trzpiennikowatych

SJP.pl

Bucza (ukr. Буча) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba rejonu buczańskiego. W 2020 roku liczyło ok. 36,3 tys. mieszkańców.

Bucza leży nad Buczą i Rokaczem, niewielkimi dopływami Irpienia. Przez miasto przebiega droga międzynarodowa M07 (Kijów-Jagodzin).

Wikipedia

buczacki

przymiotnik od: Buczacz

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Buczacki-Litwinowski (zm. 1454) – polski szlachcic, urzędnik państwowy

- Jakub Buczacki (zm. 1501) – polski szlachcic, urzędnik państwowy

- Jakub Buczacki (zm. 1541) – rzymskokatolicki duchowny

- Jan Murza Tarak Buczacki (1830- 1857) – polski Tatar

- Emir Buczacki (1935-1990) – polski aktor

Wikipedia

buczacz

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Wiktionary

Buczacz (ukr. Бучач) – miasto w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego na Ukrainie, nad rzeką Strypą. Siedziba rejonu buczackiego w latach 1940–1941 oraz 1944–2020. Ośrodek przemysłu metalowego, spożywczego i paszowego. Leży w pobliżu drogi krajowej N18. Przez miasto przebiega droga terytorialna T2001. W mieście znajduje się stacja kolejowa.

Wikipedia

Powiązane:

przym. buczacki

Wiktionary

buczak

nazwisko

SJP.pl

Buczak – wzgórze w południowo-zachodniej Polsce, we Wzgórzach Strzelińskich, na Przedgórzu Sudeckim.

Wikipedia

buczanin

mieszkaniec Buku (miasta w Polsce)

SJP.pl

buczanka

mieszkanka Buku (miasta w Polsce)

SJP.pl

buczański

1. → Bucza (miasto na Ukrainie);
2. → Buk (miasto w Polsce); bucki;
3. rejon buczański - jednostka administracyjna obwodu kijowskiego Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Buczy, związany z Buczą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buzca ż., buzcanin mos., buzcanka ż.

Wiktionary

buczeć

1. wydawać niski odgłos;
2. potocznie: głośno płakać; beczeć, ryczeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabuczeć)

(1.1) wydawać niski, jednostajny dźwięk

(1.2) pot. głośno płakać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybuczeć)

(2.1) pot. okazywać komuś dezaprobatę poprzez wydawanie niskich, przeciągłych dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buczenie n.

Wiktionary

buczecki

przymiotnik od: Buczek; bucki, buczkowski

SJP.pl

buczek

1. syrena, gwizdek fabryczny;
2. sygnał dźwiękowy;
3. młody buk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. zdrobn. mały buk

(1.2) dendr. kij bukowy

(1.4) techn. gwizdek fabryczny, syrena

(1.5) telekom. silny sygnał dźwiękowy w urządzeniach telefonii automatycznej, alarmujący abonenta, który pomyłkowo nie odłożył słuchawki

Wiktionary

- buczek – sygnalizator wytwarzający buczący dźwięk, rodzaj brzęczyka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbut͡ʃɛk, AS: buček

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. buk m., buczyna ż.

:: przym. bukowy

(1.2-5)

:: rzecz. buczenie n.

:: czas. buczeć ndk., zabuczeć dk.

Wiktionary

buczkowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Buczkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Buczkowice, której jest siedzibą od 1991 r. Poprzednio cały obszar gminy Buczkowice, należał administracyjnie do gminy Szczyrk. Powierzchnia sołectwa wynosi 653 ha, a liczba ludności 4102, co daje gęstość zaludnienia równą 628,2 os./km².

Wikipedia

buczkowicki

→ Buczkowice (wieś w Polsce)

SJP.pl

buczkowski

→ Buczek; bucki, buczecki

SJP.pl

- Grzegorz Buczkowski (zm. 1425) – duchowny

- Jan Buczkowski (ur. 1939) – menedżer, wiceminister skarbu

- Jan Buczkowski (ur. 1961) – malarz

- Krzysztof Buczkowski (ur. 1986) – żużlowiec

- Leonard Buczkowski (1900–1967) – reżyser filmowy

- Leopold Buczkowski (1905–1989) – prozaik, malarz

- Marian Ruth Buczkowski (1910–1989) – pisarz

- Mieczysław Buczkowski (1923–2025) – polski lekarz, uczestnik powstania warszawskiego

- Piotr Buczkowski (1950–2003) – polityk

- Włado Buczkowski (ur. 1962) – premier Macedonii

- Zbigniew Buczkowski (ur. 1951) – aktor

Wikipedia

buczliwy

dawniej: jękliwy, żałosny

SJP.pl

buczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buczne; cecha tych, którzy są buczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. buczny

przysł. bucznie

Wiktionary

buczyna

potocznie:
1. las lub zagajnik, w którym liczebnie przeważają drzewa bukowe;
2. drewno z drzewa bukowego; buk;
3. owoce drzewa bukowego; bukiew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) las bukowy

(1.2) owoce buku

(1.3) drewno bukowe

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. buk m., bukiew m., buczek m.

przym. bukowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bukiew, orzeszek bukowy

Wiktionary

buczynka

zdrobnienie od: buczyna

SJP.pl

- Buczynka – wieś w woj. dolnośląskim, powiecie lubińskim

Obiekty geograficzne:

- Buczynka – potok, dopływ Gajduszowca

- Buczynka – potok, dopływ Glinnej

- Buczynka (Góra Hunców, 1205 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

- Buczynka (Szlakówka, 1092 m) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

- Buczynka – rzeka, dopływ Bugu

Wikipedia

buczynówka

potwora buczynówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

SJP.pl

buczynowy

związany z buczyną

SJP.pl

buczyński

nazwisko

SJP.pl

- Bonawentura Buczyński (1800-1872) – franciszkanin

- Franciszek Buczyński (zm. 1939) – lekkoatleta

- Henryk Buczyński (1901-1945) – działacz PPS-lewicy

- Józef Buczyński (ur. 1949) – generał

- Krzysztof Buczyński (ur. 1958) – żeglarz, taternik

- Ładysław Buczyński (1919-1943) – dowódca oddziału GL

- Marian Buczyński (ujednoznacznienie)

- Paweł Buczyński (1953-2015) – kompozytor

- Stanisław Buczyński (1912-1982) – poeta

- Wacław Buczyński (1898-1969) – działacz komunistyczny

- Wincenty Buczyński (1789-1853) – jezuita

Wikipedia

bud.

skrót od: budownictwo, budowniczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = budynek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Centrum Informacji i Biznesu działa na naszej uczelni od listopada 2021 r., a swoją siedzibę ma w bud. L-3.

Wiktionary

buda

1. niewielki, sklecony z byle czego budynek, pomieszczenie dla zwierząt lub sprzętów;
2. potocznie: zakład pracy lub szkoła;
3. ruchome nakrycie pojazdu;
4. w czasie okupacji hitlerowskiej: kryty policyjny samochód niemiecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dawne miasto, dziś dzielnica Budapesztu;

Wiktionary

- buda – szopa będąca schronieniem dla psa

- buda – dawniej nazwa zakładu przetwarzającego surowce leśne

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) Budapeszt

synonimy.

(1.1) stpol. Budzyń

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. budzki, budański

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) Budín m.

* węgierski: (1.1) Buda

źródła.

== Buda (język słoweński.) ==

thumb|Buda (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) hist. Budda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuda, AS: buda

Wiktionary

Powiązane:

przym. budzki, budański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. Budzyń

Wiktionary

budański

→ Buda (część Budapesztu); budziański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budzki

Wiktionary

budapeszt

stolica Węgier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. urz. stolica Węgier;

Wiktionary

Budapeszt (węg. Budapest) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872–1873 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy się urodziłem, stolica kraju, Budapeszt, właśnie pospiesznie się madziaryzowała, węgierskość błyszczała na niej jak jaskrawy kwiat, jak farba na świeżo malowanym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdapɛʃt, AS: budapešt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

przym. budapesztański, podbudapesztański, budapeszteński, podbudapeszteński

Wiktionary

budapesztańczyk

mieszkaniec Budapesztu; budapeszteńczyk

SJP.pl

budapesztanka

mieszkanka Budapesztu; budapesztenka

SJP.pl

budapesztański

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapeszteński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W trakcie pobytu w budapesztańskich przedszkolach zwróciłyśmy uwagę na wysoki poziom umiejętności artystycznych dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtãj̃sʲci, AS: budapeštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budapeszteńczyk m., budapesztenka ż., Budapeszt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budapeszteński

Wiktionary

budapeszteńczyk

mieszkaniec Budapesztu; budapesztańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budapesztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: budapeštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz.

:: fż. budapesztenka ż.

przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary

budapesztenka

mieszkanka Budapesztu; budapesztanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budapesztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃nka, AS: budapeštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz.

:: fm. budapeszteńczyk mos.

przym. budapesztański, budapeszteński

Wiktionary

budapeszteński

dotyczący Budapesztu, związany z Budapesztem; budapesztański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rethly jest dyrektorem budapeszteńskiego parku, gdzie zgromadzono pomniki z czasów komunizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: budapeštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budapeszt mrz., budapeszteńczyk mos., budapesztenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budapesztański

Wiktionary

budda

w buddyzmie: osoba oświecona, człowiek posiadający najwyższą mądrość, wykraczający poza cierpienie ludzkiej egzystencji, osiągający po śmierci stan nirwany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. założyciel buddyzmu;

Wiktionary

Budda (sanskr. Buddha „oświecony”, „przebudzony”, „nieuśpiony”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 p.n.e. we wsi Lumbini na terenie współczesnego Nepalu. Pierwszą część swojego życia spędził na doświadczaniu przyjemności, otoczony zbytkiem i luksusem. Znudzony dotychczasowymi doświadczeniami wyszedł z pałacu i za jego murami zobaczył wiele cierpienia. To skłoniło go do tego, aby podjąć decyzję o porzuceniu dotychczasowego życia i staniu się wędrownym mnichem. Pewnego dnia pod drzewem Bodhi oddał się kilkudniowej medytacji, w trakcie której osiągnął oświecenie. Resztę życia poświęcił podróżom po Indiach i nauczaniu ludzi. Nadrzędnym celem nauk Buddy była pomoc ludzkości w uwolnieniu się z cierpienia. Budda określa oświeceniem uwolnienie się od permanentnego cyklu odradzania i śmierci (samsary) oraz od cierpienia, które jest immanentną cechą ludzkiej natury.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posągi Buddy w odróżnieniu od bodhisattwów i innych postaci panteonu buddyjskiego rzeźbiono w prostych szatach, bez żadnych ozdób i klejnotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːa, AS: bu•da

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budda m., buddysta m., buddystka ż., buddyjskość ż.

przym. buddyjski, buddystyczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. budda m., buddysta m., buddystka ż., buddyjskość ż.

przym. buddyjski, buddystyczny

frazeologia.

ręka Buddy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Buddha

* duński: (1.1) Buddha w.

* francuski: (1.1) Bouddha m.

* hiszpański: (1.1) Buda m.

* japoński: (1.1) 仏陀 (butsuda)

* mandżurski: (1.1) ᡶᡠᠴᡳᡥᡳ

* niemiecki: (1.1) Buddha m.

* pali: (1.1) Buddha m.

* rosyjski: (1.1) Бу́дда m.

* sanskryt: (1.1) बुद्ध m.

* ukraiński: (1.1) Бу́дда m.

* węgierski: (1.1) Buddha

źródła.

== Budda (język bawarski.) ==

thumb|Budda (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) spoż. masło

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

buddaistyczny

związany z buddyzmem, Buddą; buddyjski

SJP.pl

buddaizm

buddyzm

SJP.pl

buddenbrookowie

Buddenbrookowie. Dzieje upadku rodziny (niem. Buddenbrooks: Verfall einer Familie) – powieść Thomasa Manna, opublikowana w 1901 roku. Autor miał wtedy 26 lat. W 1903 roku ukazało się drugie wydanie powieści, które potwierdziło jej literacki sukces w Niemczech.

Wikipedia

buddyjka

wyznawczyni buddyzmu; buddystka

SJP.pl

buddyjski

związany z buddyzmem, Buddą; buddaistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) filoz. rel. związany z buddyzmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój przyjaciel, który jest buddystą, medytował kiedyś w prawdziwej świątyni buddyjskiej w Indiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨjsʲci, AS: bu•dyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budda mos., buddysta mos., buddystka ż., buddyzm m.

Wiktionary

buddyjskość

→ buddyjski

SJP.pl

Patrz:
buddyjski

buddysta

wyznawca buddyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca buddyzmu

Wiktionary

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z miast-państw w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Buddyści i hinduiści wierzą w reinkarnację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨsta, AS: bu•dysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buddyzm m., Budda m.

:: fż. buddystka ż., buddyjka ż.

przym. buddyjski

przysł. buddyjsko

Wiktionary

buddystka

wyznawczyni buddyzmu; buddyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje buddyzm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: budˈːɨstka, AS: bu•dystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buddyzm m., buddyjka ż.

:: fm. buddysta mos.

przym. buddyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buddyjka

Wiktionary

buddyzm

jedna z wielkich religii, która rozwinęła się z systemu etyczno-soteriologicznego, stworzonego przez Buddę w V w. p.n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

Wiktionary

Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z miast-państw w północnych Indiach. Buddyzm jest zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moda na buddyzm kwitnie w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbudːɨsm̥, AS: bu•dysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buddysta m., buddystka ż.

przym. buddyjski

Wiktionary

budek

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję

SJP.pl

buderski

→ Budry (wieś w Polsce); budrski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Budrami, dotyczący Budr

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Buderski samorząd ufundował stypendia dla najzdolniejszych uczniów gminy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budry nmos., budrzanin m., budrzanka ż.

Wiktionary

budimex

Budimex SA – polskie przedsiębiorstwo budowlane, którego większość akcji od 2000 roku należy do hiszpańskiej firmy Ferrovial. Siedzibą Budimex SA jest Warszawa.

Wikipedia

budionnówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. hist. wojsk. spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym;

Wiktionary

Budionnówka (budionówka, z ros. будёновка) – spiczasta czapka używana w Armii Czerwonej w okresie międzywojennym.

Regulaminowe nakrycie głowy przypominające wyglądem średniowieczne szyszaki ruskich wojów. Jako dostosowane również na okres zimowy wyposażone było w znane z innych rosyjskich czapek odwijane nauszniki. Czapka była wykonywana z bawełnianego drelichu w kolorze khaki, z płóciennymi podszewkami.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. budionówka ż., Budionnowsk m.

przym. budionnowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budionówka, bogatyrka, frunzetka

Wiktionary

budionnowski

dotyczący Siemiona Budionnego, marszałka ZSRR od 1935 roku

SJP.pl

budionny

nazwisko, m. in.: Siemion Budionny (1883-1973), współtwórca kawalerii bolszewickiej, marszałek ZSRR

SJP.pl

Wikipedia

budka

1. mała buda;
2. nieduże pomieszczenie lub część większego, przeznaczone do specjalnych zadań;
3. damski kapelusz popularny w XIX w.;
4. kiosk uliczny;
5. przestarzałe: futrzany kołnierz kobiecy wysoko zachodzący na szyję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: buda

(1.2) mała, wolnostojąca budowla

(1.3) skrzynka lęgowa dla ptaków;

(1.4) kiosk handlowy

(1.5) kraw. rodzaj damskiego kapelusza zdobionego pasmanterią, używanego w XVIII-XIX wieku;

Wiktionary

Budka, kapotka – odmiana damskiego kapelusza używanego od XVIII wieku do lat 60. XX wieku.

W XVIII stuleciu był to rodzaj kapelusza noszonego podczas jazdy otwartym powozem konnym. Podczas podróży stwarzał pewne poczucie prywatności, osłaniał przed wiatrem, a także chronił przed środowiskowo niestosowną (kojarzoną ze wsią) opalenizną.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.2) budka telefoniczna

synonimy.

(1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

(1.5) kapotka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. budnik mos., buda ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.4) baracchino m.

źródła.

== budka (slovio.) ==

ortografie. будка

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) budka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutka, AS: butka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budnik mos., buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) budka lęgowa, skrzynka lęgowa, domek dla ptaków

(1.5) kapotka

Wiktionary

budkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kramarz, kupiec, handlarz miejski

(1.2) ktoś, kto mieszka w budzie, np. stróż przy lesie lub kolei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutkaʃ, AS: butkaš

Wiktionary

budkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Budkiewicz

- Andrzej Budkiewicz – polski specjalista w zakresie protetyki stomatologicznej

- Bronisław Budkiewicz – polski inżynier, działacz niepodległościowy, społeczny i spółdzielczy

- Jan Budkiewicz – polski publicysta, krytyk filmowy, scenarzysta i reżyser

- Józef Budkiewicz – polski inżynier

- Konstanty Budkiewicz – polski ksiądz katolicki

- Stanisław Budkiewicz – radziecki komunista polskiego pochodzenia, żołnierz Armii Czerwonej

Wikipedia

budkowski

nazwisko

SJP.pl

budkowy

przymiotnik od: budka

SJP.pl

budleja

roślina zielna, krzew lub niskie drzewo o fioletowych kwiatach; omżyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Buddleja|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

Wiktionary

Wikipedia

budner

nazwisko

SJP.pl

budniak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Budniak – rzymskokatolicki duchowny

- Piotr Budniak – polski perkusista i kompozytor

- Paweł Budniak – polski futsalista

Wikipedia

budnicki

nazwisko

SJP.pl

budniczy

przymiotnik

(1.1) związany z budnikiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budnik mos.

Wiktionary

budnik

1. ptak z rzędu wróblowych;
2. dawniej: budzik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kramarz, właściciel „budy” kramarskiej

(1.2) daw. strażnik kolejowy mieszkający w budce

Wiktionary

- budnik (Prionodura newtoniana) – ptak z rzędu wróblowych

- Budnik – tytuł powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego, wydanej po raz pierwszy w 1848

- budnicy – wolni ludzie zajmujący się wyrębem lasu, żyjący w budach – kurnych chatach-ziemiankach

- ludzie:

- Jarosław Budnik (ur. 16 lutego 1973 w Świętochłowicach) – polski aktor filmowy, telewizyjny, oraz teatralny.

- Jerzy Budnik (ur. 30 maja 1951 w Wejherowie) – polski polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm III, IV, V i VI kadencji.

- Jowita Budnik de domo Miondlikowska (ur. 28 listopada 1973 w Warszawie), - polska aktorka telewizyjna i filmowa.

- Krzysztof Budnik (ur. 28 sierpnia 1960 we Wrocławiu) – prawnik, polityk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudʲɲik, AS: budʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buda ż., budka ż.

przym. budniczy

Wiktionary

budnikowski

nazwisko

SJP.pl

budno

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Budno – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów

- Budno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

budny

przymiotnik

(1.1) daw. także gw-pl|Lwów, Kresy. powszedni, zwykły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lecz w dzień budny w polu głośno / I hukanie grzmi donośno (…)

Wiktionary

budo

zbiór metod walk stosowanych w okresie feudalizmu japońskiego

SJP.pl

Budō (jap. 武道 budō) – droga walki, sztuka wojenna.

Termin budō jest bliski dwu innym: bujutsu (technika, sztuka walki) i bugei (ćwiczenie umysłu i ciała poprzez uprawianie sztuk walki).

Wikipedia

budowa

1. budowanie, tworzenie czegoś;
2. miejsce, na którym odbywają się prace budowlane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

(1.2) miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)

(1.3) odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego

(1.4) wzajemne powiązania i rozmieszczenie części składowych pełnej całości, struktura, kształt, proporcje przedmiotu, ciała, anatomia

(1.5) tworzenie i organizowanie czegoś

Wiktionary

Budowa – wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy ta budowa kiedyś się skończy? Nie, na tej budowie nikt się nie spieszy.

(1.2) Ale na tej budowie mają bałagan.

(1.3) Budowa tego stadionu zajęła im pięć lat.

(1.4) Anatomia człowieka opisuje budowę ludzkiego ciała.

(1.5) Oni nie mogą być razem, budowa wzajemnych relacji między nimi to kompletne fiasko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔva, AS: budova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowniczy m., budowlaniec m., budowlanka ż., budulec m., zabudowa ż., rozbudowa ż., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

przym. budowlany, budujący, budowniczy

czas. budować, wybudować, zbudować

przysł. budująco

Wiktionary

budować

tworzyć, wznosić budynki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

(1.2) ogólnie: tworzyć, kreować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś

czasownik zwrotny niedokonany budować się (dk. brak)

(3.1) być budowanym (1.1)

(3.2) pot. wznosić sobie dom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na razie mieszkam w bloku, ale – gdy zarobię dość pieniędzy – mam zamiar wybudować własny dom.

(1.2) Już na pierwszych etapach wyścigu lider zaczął budować dużą przewagę nad rywalami.

(1.2) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

(2.1) Białka budują w organizmie człowieka mięśnie, włosy i paznokcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvat͡ɕ, AS: budovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n., odbudowa ż.

czas. zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wznosić, konstruować, stawiać, dźwigać, erygować

(1.2) stwarzać

Wiktionary

budowalny

dający się budować

SJP.pl

budowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|budować.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza firma zajmuje się budowaniem szerokiej gamy obiektów budowlanych. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔˈvãɲɛ, AS: budovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowlanka ż., zbudowanie n., wybudowanie ż., budowa ż., budowla ż., budulec m., budownictwo n., budowlany m., budowniczy m., budowlaniec m., zabudowanie n., odbudowa ż.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budowa

Wiktionary

budowla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. coś, co zostało zbudowane

(1.2) praw. obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury

(1.3) łódź. budowa

Wiktionary

Budowla – obiekt, który został wybudowany.

Polska ustawa dotycząca prawa budowlanego z zakresu obiektów zwanych budowlami wyłącza budynki.

Budowlami są m.in.:

- wszelkiego rodzaju budynki

- lotnisko

- budowla (wybudowana płyta lotniska),

- zespół budowli (płyta lotniska, wieża lotniska, terminal itp.),

- miejsce (np. łąka) wyznaczone do lądowania maszyn latających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Była to budowla długa na pięćdziesiąt kroków, wysoka na trzy piętra, mająca z boku niby pięciopiętrową wieżę niezwykłej formy.

(1.2) Czy cmentarz jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego?

(1.3) On pracuje na budowli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvla, AS: budovla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowa ż., budynek m., budownictwo n., budulec m., budowlany mos., budowniczy m., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowanie n., zabudowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk.

przym. budowlowy, budowlany, budowniczy, budulcowy, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

budowlaniec

osoba pracująca w branży budowlanej; budowlany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pracownik budowlany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowa ż., budowla ż., budowlanka ż., budownictwo n., wybudowanie n., budowlany mos., zabudowanie n., zbudowanie n., budowanie n., budowniczy mos., budynek mrz.

czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

przym. budowlany, budowniczy, budujący, budulcowy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) robotnik budowlany

Wiktionary

budowlanka

potocznie o średniej szkole zawodowej o profilu budowlanym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bud. ogół prac budowlanych

(1.2) pot. eduk. szkoła zawodowa kształcąca robotników budowlanych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Janek jest po samochodówce, ale się przekwalifikował i od lat pracuje w budowlance.

(1.2) Grzesiek skończył budowlankę, a nie potrafi zrobić zwykłej gipsówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowa ż., budowlany mos., budownictwo n., budowniczy mos., budowlaniec mos., budowanie n., zbudowanie n., wybudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk.

przym. budowlany, budujący, budowlankowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

budowlany

dotyczący budowli lub budowy; służący do budowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający związek z budowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik pracujący w budownictwie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza firma posiada doświadczenie w przygotowywaniu projektów budowlanych i wykonawczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvˈlãnɨ, AS: budovlãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budulec m., budowniczy m., wybudowanie n., zbudowanie n., budowlaniec mos., przebudowanie n.

czas. zbudować, wybudować, budować ndk.

przym. budujący, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) budowlaniec, budowniczy

Wiktionary

budowlowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z budowlą lub budowaniem, dotyczący budowli lub budowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowla ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budowlany

Wiktionary

budownictwo

1. dział gospodarki zajmujący się budową domów i innych obiektów;
2. architektura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych

(1.2) ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

Wiktionary

Budownictwo – dziedzina działalności związanej ze wznoszeniem obiektów budowlanych. Jej podstawą jest wiedza teoretyczna z zakresu inżynierii lądowej. Jest to jednak również gałąź wiedzy praktycznej, techniki stosowanej przy budowaniu.

Głównym zadaniem budownictwa jest wznoszenie nowych obiektów budowlanych. Zajmuje się ono również przebudową, odbudową, modernizacją i konserwacją obiektów już istniejących. Ze względu na umiejscowienie tych obiektów wyróżnia się:

- budownictwo wodne

- budownictwo lądowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W budownictwie labradorytu używa się w celach dekoracyjnych.

(1.2) Gdy Teodozjusz Wielki ogłosił chrześcijaństwo religią panującą, dawne kulty zaczęto systematycznie zwalczać, a całą pogańską kulturę i budownictwo sakralne niszczyć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowlany mos., zbudowanie n., wybudowanie n., budowa ż., budowanie n., budowla ż., budowlaniec mos., budowlanka ż., budowniczy mos., budujący m., budulec m.

czas. budować, wybudować, zbudować

przym. budowlany, budulcowy, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) architektura

(1.2) budynki, zabudowa, architektonika, konstrukcja

Wiktionary

budowniczowski

→ budowniczy

SJP.pl

Patrz:
budowniczy

budowniczy

1. człowiek budujący budowlę, twórca budowli;
2. technik budowlany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

(1.2) osoba, która powoduje powstawanie czegoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z budownictwem, dotyczący budownictwa

Wiktionary

- Budowniczy – urząd ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego

- Budowniczy – kreacyjny wzorzec projektowy, którego celem jest rozdzielenie sposobu tworzenia obiektów od ich reprezentacji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Florian Kowalewski był budowniczym, który pracował przy montażu mostów, m.in.: w Wilnie przez Wilię, Grodnie przez Niemen, Warszawie przez Wisłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudɔvʲˈɲit͡ʃɨ, AS: budovʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowlaniec m., budowanie n., budowa ż., budowla ż., budowlany m., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n., przebudowywanie n., przebudowanie n., budowlanka ż., budynek m.

czas. budować ndk., wybudować dk., zbudować dk., przebudowywać ndk., przebudować dk.

przym. budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budowlaniec

Wiktionary

budownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. budowniczy

Wiktionary

Budaunik (biał. Будаўнік, ros. Будовник, Budownik) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie chojnickim, w sielsowiecie Sudkowo. W 1921 roku w miejscu, gdzie dziś znajduje się wieś, nie było żadnych zabudowań. Obecnie miejscowość jest niezamieszkana, choć jeszcze w 2009 roku mieszkały w niej 2 osoby.

Wikipedia

budowny

przymiotnik

(1.1) stpol. dobrze budowany

(1.2) stpol. kształtny

(1.3) stpol. ozdobny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɔvnɨ, AS: budovny

Wiktionary

budrewicz

nazwisko

SJP.pl

budrowski

nazwisko

SJP.pl

budrski

→ Budry (wieś w Polsce); buderski

SJP.pl

budry

wieś w Polsce

SJP.pl

Budry (niem. Buddern) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Budry.

Wieś posiada kolonię (Kolonia Budry).

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Budry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Budry.

Wikipedia

budryk

nazwisko

SJP.pl

budrys

żartobliwie o Litwinie

SJP.pl

budrysówka

długa kurtka w stylu sportowym, z kapturem na głowę

SJP.pl

Budrysówka (oryginalnie duffle coat) – krótki, męski płaszcz (najczęściej przed kolana) uszyty z grubej, wełnianej tkaniny, posiadający kaptur. Jest strojem półformalnym. Zwykle występuje w beżu i granacie. Swój rodowód wywodzi z brytyjskiej marynarki wojennej.

Wikipedia

budrzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budr

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwycięzcą ostatniego turnieju szachowego w Pozedrzu został budrzanin Janusz Kowalczyk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budry nmos.

:: fż. budrzanka ż.

przym. buderski

Wiktionary

budrzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budr

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konkurs na najlepsze stoisko dożynkowe wygrały budrzanki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budry nmos.

:: fm. budrzanin m.

przym. buderski

Wiktionary

buduar

dawniej: wykwintny pokoik pani domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wytwornie urządzony pokój kobiecy;

(1.2) kulin. podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem

Wiktionary

Buduar (fr. boudoir) – wytwornie umeblowany i wykwintnie ozdobiony, niewielki pokój zajmowany przez panią domu.

Był to pokój niewielkich rozmiarów, którego umeblowanie stanowiły fotele, sofy, stoliki, biureczka. Umieszczony był zazwyczaj między salonem a sypialnią. Pełnił rolę gotowalni, miejsca wypoczynku pani domu, prywatnych spotkań, pisania listów i innych zajęć. Był odpowiednikiem gabinetu męskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poza hallem, jadalnią i gabinetem miało jednak dwie ogromne sypialnie z łazienką przy każdej, połączone rodzajem buduaru.

(1.2) Podłużny biszkopt pokryty skrystalizowanym cukrem to tzw. „buduar”, ten typ stosuje się np. do włoskiego deseru tiramisu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buduarek m., buduarzyk m.

przym. buduarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) koci języczek

Wiktionary

buduarek

mały buduar

SJP.pl

buduarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buduarowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. buduarowy

przysł. buduarowo

Wiktionary

buduarowy

związany z buduarem

SJP.pl

buduchyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buduchami, dotyczący Buduchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buduchyjski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buduchowie lm m.

Wiktionary

budująco

przysłówek

(1.1) w sposób budujący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɔ, AS: budui ̯õnco

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budujący, budowlany, budulcowy, budowniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konstruktywnie

Wiktionary

budujący

wywołujący u kogoś uczucie podziwu, wpływający dodatnio na kogoś; dobry, pozytywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący składnikiem, częścią czegoś

(1.2) pozytywny, cieszący

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: budować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Materiałem budującym Tatry jest głównie granit.

(1.2) To bardzo budujące, że również młodzi ludzie przyłączyli się do zbiórki na pomoc ofiarom katastrofy.

(2.1) Podziwiam ludzi budujących ten most w takim wielkim upale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuduˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: budui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabudowa ż., budowa ż., budowla ż., budowanie n., budynek m., budownictwo n., budowlanka ż., budowlaniec m., budowniczy m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., zabudowanie n.

czas. budować ndk., zbudować dk., wybudować dk., nadbudować dk., rozbudować dk., przebudować dk., odbudować dk.

przym. budowlany, budulcowy, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tworzący

(1.2) podnoszący na duchu

Wiktionary

budulcowy

przymiotnik od: budulec

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z użyciem którego coś się buduje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To także ważny składnik budulcowy - wpływa na prawidłowy rozwój i mineralizację układu kostnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbudulˈt͡sɔvɨ, AS: budulcovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowanie n., budowla ż., budynek m., budowlaniec m., budulec m., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

czas. budować, wybudować, przebudować, dobudować, zbudować

przym. budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

budulec

1. materiał budowlany;
2. to, z czego coś powstaje; tworzywo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. materiał budowlany (szczególnie drewno)

(1.2) książk. istotny element czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Leszczyna stanowi mierny budulec, gdyż jest miękka i łatwo ją zgiąć.

(1.2) Białka są podstawowym budulcem organizmu człowieka.

(1.2) Dzieci i młodzież w przyszłości będą stanowić budulec naszego społeczeństwa, dlatego w sposób szczególny należy się troszczyć o ich rozwój intelektualny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdulɛt͡s, AS: budulec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowa ż., budowanie n., budowlany mos., wybudowanie n., zbudowanie n., budownictwo n.

czas. budować, wybudować, zbudować

przym. budulcowy, budowlany, budujący

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) składnik

Wiktionary

budweiser

[czytaj: budwajzer lub BADłajzer] piwo marki Budweiser

SJP.pl

Budweiser – marka piwa produkowanego przez kilka odrębnych browarów

- Budweiser Budvar – piwo czeskie produkowane przez Budějovický Budvar

- Budweiser Bier – piwo czeskie produkowane dawniej przez Budějovický měšťanský pivovar. Obecnie nawiązuje do niego piwo 1795 produkowane przez Browar Samson.

- Budweiser – piwo amerykańskie, znane także jako Bud, produkowane przez Anheuser-Busch (część koncernu AB InBev)

Wikipedia

budwig

nazwisko

SJP.pl

budyń

rodzaj gęstego deseru robionego na bazie mleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

(1.2) hand. spoż. gotowa mieszanka składników służących do przygotowania budyniu (1.1)

(1.3) hand. gastr. porcja budyniu (1.1) lub paczka budyniu (1.2)

(1.4) kulin. gotowana na parze lekkostrawna potrawa przyrządzana na podstawie żółtek jaj utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek;

Wiktionary

Sztuka kulinarna

- budyń – lekkostrawna potrawa przyrządzana na parze, spulchniona pianą z białek

- budyń – kisiel mleczny

Inne znaczenia

- Budyń – polska wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Bukowiec

- Jacek „Budyń” Szymkiewicz – polski wokalista

- Budyń – żargonowa nazwa polskiej lokomotywy elektrycznej EU07

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbudɨ̃ɲ, AS: budỹń

Wiktionary

Powiązane:

przym. budyniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) techn. gastr. kisiel mleczny

Wiktionary

budyneczek

zdrobnienie od: budynek

SJP.pl

budynek

obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród, posiadający fundamenty i dach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

Wiktionary

Budynek (także gmach) – rodzaj budowli lub jej część, w zakresie której wydzielono poprzez przegrody budowlane, takie jak ściany zewnętrzne i dach lub stropodach, przestrzeń użytkowaną przez człowieka w rozmaity sposób (funkcja mieszkalna, magazynowa, techniczna, produkcyjna, przechowywania zwierząt, przechowywania dzieł sztuki itp.). Przestrzeń ta może być wewnętrznie dzielona poprzez elementy budynku takie jak ściany stropy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten budynek jest bardzo wysoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈdɨ̃nɛk, AS: budỹnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budowla ż., budowlaniec m., budowa ż., budowlany m., zabudowanie n., budowniczy mos.

czas. budować ndk.

przym. budulcowy, budowlany, budujący, budowniczy

przysł. budująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gmach, dom

Wiktionary

budyniowaty

podobny do budyniu

SJP.pl

budyniowy

związany z budyniem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający smak, zapach, kolor lub konsystencję budyniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ogrodzie naszej babci rosły maciejki o budyniowym zapachu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budyń m., budyniek m.

Wiktionary

budynkowy

→ budynek

SJP.pl

Patrz:
budynek

budyłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

- Budyłów (obwód iwanofrankiwski)

- Budyłów (obwód tarnopolski)

- Budyłów (gmina)

Wikipedia

Powiązane:

przym. budyłowski

Wiktionary

budzący

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

budzanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Wiktionary

Budzanów (ukr. Буданів, Budaniw, ros. Буданов, Budanow) – wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Białobożnica, leżąca nad rzeką Seret w czworoboku pomiędzy Czortkowem, Buczaczem, Trembowlą a Kopyczyńcami. Ludność: 1634 osoby (2005).

Wikipedia

Powiązane:

przym. budzanowski

Wiktionary

budzenie

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przerywanie komuś snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Budzenie mojego dziecka do szkoły wymaga ogromnej cierpliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: buʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbudzenie n., obudzenie n., budzik m., pobudka ż.

czas. budzić ndk., zbudzić dk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

wykrz. pobudka

Wiktionary

budżet

[czytaj: bud-żet] plan przychodu i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

Wiktionary

Budżet (z ang. budget, ze stfr. bougette) – zestawienie planowanych wpływów (cash flow in +) i wydatków (cash flow out -). Pojęć wpływy i wydatki, które są pojęciami finansowymi nie należy mylić z pojęciami przychody i koszty, które są pojęciami księgowymi, bowiem pojęcia finansowe oznaczają rzeczywiste przepływy pieniężne, które odbywają się przez kasę i rachunek bankowy, a pojęcia księgowe oznaczają tylko zapisy na kontach księgowych, które niekoniecznie muszą się pokrywać z rzeczywistymi przepływami pieniężnymi np. odpisy amortyzacyjne itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szanowni ełczanie! Zapraszamy do głosowania w sprawie wyboru projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

(1.1) Budżet szpitala nie pozwala na zakup antybiotyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuḍʒɛt, AS: buḍžet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

budżetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. planowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejsze monitorowanie i kontrolowanie;

Wiktionary

Budżetowanie – jest jednym z instrumentów rachunkowości zarządczej, wspomagającym osiąganie celów przedsiębiorstw. Jest to proces obejmujący projektowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejszą kontrolę. Budżetowanie jest wynikiem planowania zamierzeń rozwojowych przedsiębiorstwa, wskazującego cele i kierunki jego działania oraz sposób wykorzystania zasobów. Budżetowanie jest kwantyfikowaniem założeń przyjętych w planach, ich uszczegółowieniem i ma za zadanie przypisanie konkretnych środków i działań do miejsc i czasu ich wykonania oraz osób odpowiedzialnych, jak również ich kontrolę. Pomiędzy planowaniem, budżetowaniem a kontrolą istnieje związek dwukierunkowy. Wzajemna relacja powoduje potrzebę regularnego rewidowania przyjętych założeń.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. budżet m., budżetówka ż., budżetowiec m.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

budżetowiec

[czytaj: bud-żetowiec]
1. potocznie: osoba otrzymująca wynagrodzenie z budżetu państwa;
2. środowiskowo: specjalista od budżetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zatrudniona w budżetówce

(1.2) środ. specjalista w sprawach budżetowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

budżetówka

[czytaj: bud-żetówka] potocznie: jednostki finansowane z kasy państwowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zakłady i firmy finansowane z budżetu państwa

Wiktionary

Państwowa sfera budżetowa (pot. budżetówka) – państwowe jednostki budżetowe, które prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sejm uchwalił w piątek tzw. ustawę okołobudżetową, która przewiduje m.in. zamrożenie płac w budżetówce, dofinansowanie staży lekarskich środkami z Funduszu Pracy i podwyżkę akcyzy na wyroby tytoniowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetowiec mos., budżetowość ż.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

budżetowo

przysłówek

(1.1) w sposób budżetowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

czas. budżetować ndk.

przym. budżetowy

Wiktionary

budżetowy

[czytaj: bud-żetowy]
1. → budżet;
2. tani, niedrogi; niskokosztowy, lowcostowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z budżetem, dotyczący budżetu

(1.2) pot. tani

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczególnie kontrowersyjna jest kwestia wysokości deficytu budżetowego, który nie może przekroczyć 3 procent Produktu Krajowego Brutto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: buḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec mos.

czas. budżetować ndk.

przym. okołobudżetowy

przysł. budżetowo

Wiktionary

budziacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budziakiem, dotyczący Budziaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budziak mrz.

Wiktionary

budziak

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem;

Wiktionary

Budziak (ukr. Буджак, rum. Bugeac, gag./tur. Bucak, cyr. Буӂак) – kraina historyczna będąca częścią historycznej Mołdawii, obecnie znajdująca się w granicach obwodu odeskiego Ukrainy oraz południowej Mołdawii.

Rozciąga się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego (na południowym wschodzie), między Prutem (na zachodzie), Dniestrem (na wschodzie) i dolnym Dunajem (na południu). Ma powierzchnię ok. 12 400 km². Północna granica Budziaku przebiega wzdłuż tzw. „górnego wału Trajana” – w przybliżeniu jest to linia łącząca miasto Leova nad Prutem z ujściem rzeki Botna do Dniestru (poniżej miasta Bendery, pomiędzy miejscowościami Merenești a Chițcani, na obszarze Naddniestrza). Tak więc w granicach Budziaku znajduje się również Terytorium Autonomiczne Gagauzja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tatarzy krymscy przekraczali Dniestr poniżej Tehinii i z Budziaku podążali pomiędzy Prutem i Dniestrem przez Mołdawię (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. budziacki

Wiktionary

budzianowski

nazwisko

SJP.pl

budziański

→ Buda (część Budapesztu); budański

SJP.pl

budziaszek

nazwisko

SJP.pl

budzić

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. obudzić)

(1.1) przerywać czyjś sen

(1.2) wywoływać jakieś uczucia

czasownik zwrotny niedokonany budzić się (dk. brak)

(2.1) przestawać spać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mama budzi mnie rano do szkoły.

(1.2) Ta sprawa budzi moje wątpliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑit͡ɕ, AS: buʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budzenie n., budziciel mos., budzicielka ż., budzik mrz., dobudzanie n., dobudzenie n., obudzanie n., obudzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż., pobudzacz mrz., pobudzanie n., pobudzenie n., poprzebudzanie n., przebudzanie n., przebudzenie n., rozbudzanie n., rozbudzenie n., wybudzanie n., wybudzenie n., wzbudnica ż., wzbudnik mrz., wzbudność ż., wzbudzalnik mrz., wzbudzanie n., wzbudzenie n., zbudzanie n., zbudzenie n.

czas. dobudzać ndk., dobudzić dk., obudzać ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk., poprzebudzać dk., przebudzać ndk., przebudzić dk., rozbudzać ndk., rozbudzić dk., wybudzać ndk., wybudzić dk., wzbudzać ndk., wzbudzić dk., zbudzać ndk., zbudzić dk.

przym. pobudliwy, pobudzający, pobudzeniowy

wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wzbudzać, wywoływać

Wiktionary

budziciel

ten, który budzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który budzi (dosłownie i w przenośni)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budzik mrz.

czas. budzić

Wiktionary

budzicielka

kobieta, która budzi

SJP.pl

budziejowice

wieś w województwie małopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Koniusza;

Wiktionary

- Budziejowice – wieś w województwie małopolskim

- Czeskie Budziejowice – miasto w Czechach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed 1998 rokiem Budziejowice administracyjnie należały do województwa krakowskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budziejowiczanin mos., budziejowiczanka ż.

przym. budziejowicki

Wiktionary

budziejowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Czeskie Budziejowice, dotyczący Czeskich Budziejowic

(1.2) związany z miastem Morawskie Budziejowice, dotyczący Morawskich Budziejowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budziejowiczanin m., budziejowiczanka ż., Budziejowice nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czeskobudziejowicki

(1.2) morawskobudziejowicki

Wiktionary

budziejowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budziejowic

(1.2) osoba pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Rodzice Baśki są budziejowiczanami z dziada pradziada.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budziejowice mrz.

:: fż. budziejowiczanka ż.

przym. budziejowicki

Wiktionary

budziejowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budziejowic

(1.2) kobieta pochodząca z Budziejowic, urodzona w Budziejowicach

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Matka Haliny była budziejowiczanką z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budziejowice mrz.

:: fm. budziejowiczanin mos.

przym. budziejowicki

Wiktionary

budzigniew

imię męskie

SJP.pl

Budzigniew – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzigniew imieniny obchodzi 15 września.

Wikipedia

budzik

a) zegar zaopatrzony w mechanizm wytwarzający sygnał dźwiękowy o godzinie, na którą był wcześniej nastawiony;
b) mechanizm wytwarzający taki sygnał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory;

Wiktionary

Budzik – zegar zaprojektowany tak, aby o określonej przez użytkownika porze wydawał dźwięk.

Pomysł zegara sygnalizującego (zazwyczaj akustycznie) żądaną godzinę pochodzi ze starożytności. Według legendy, twórcą pierwszego budzika – zegara wodnego wyposażonego w gwizdek (uchodziło przezeń wypierane o określonej porze z wewnętrznego zbiornika powietrze) – miał być Platon (ok. 400 p.n.e.). W średniowiecznych Chinach stosowano zegary ogniowe z budzikiem – przepalenie nici powodowało upadek ciężarków na metalową tacę. Nowoczesne mechaniczne budziki domowe rozpowszechniły się szeroko w XIX w.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muszę nastawić budzik na piątą, bo mam pociąg o szóstej.

(1.1) […] obudzony dzwonkiem budzika, […] Sołomin konstatował z goryczą: jeszcze nie […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbud͡ʑik, AS: buʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budzenie n., budziciel m., pobudka ż., obudzenie n.

:: zdrobn. budziczek mrz.

czas. budzić ndk., obudzić dk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. ekscytarz

Wiktionary

budzikowy

→ budzik

SJP.pl

Patrz:
budzik

budzimir

imię męskie

SJP.pl

Budzimir – imię męskie utworzone na wzór staropolskich, nienotowane w dawnych dokumentach.

Budzimir imieniny obchodzi 16 marca i 16 czerwca.

Wikipedia

budzinowski

nazwisko

SJP.pl

budziński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Budziński – polski wioślarz

- Krzysztof Budziński – polski działacz harcerski

- Marcin Budziński – polski piłkarz

- Tadeusz Budziński – polski fotograf

Inne:

- Przywilej budziński – przywilej nadany polskiej szlachcie

Wikipedia

budzisk

Budzisk – mała osada leśna w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

budzisko

wieś w Polsce w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Budzisko – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol

- Budzisko – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Szypliszki

Wikipedia

budzistowo

Budzistowo (do 1948 niem. Altstadt) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg, nad rzeką Parsętą, 4 km od jej ujścia do morza.

Tereny nad Parsętą oraz przyległe do północnej części wsi zostały objęte obszarem ochrony siedlisk „Dorzecze Parsęty”.

Wikipedia

budzisz

1. przerywać czyjś sen;
2. wywoływać jakieś uczucia, np. niesmak, zazdrość; wzbudzać;
3. przenośnie: ożywiać;
4. budzić się:
a) przestawać spać;
b) o stanach uczuciowych: powstawać;
c) przenośnie: ożywiać się

SJP.pl

Geograficzne

- Budzisz – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Dzierzgoń

- Budzisz – część wsi Moderówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze

- Budzisz – część wsi Nawsie w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie

Wikipedia

budziszewice

W Polsce

- Budziszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Budziszewice

- Budziszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

- Budziszewice – gromada

Wikipedia

budziszewicki

→ Budziszewice

SJP.pl

budziszewski

nazwisko

SJP.pl

budziszyn

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Budziszyn (niem. Bautzen [ˈbaʊ̯t͡sən], górnołuż. Budyšin [ˈbudɨʃin], dolnołuż. Budyšyn [ˈbudɨʃɨn]) – miasto powiatowe w Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, siedziba powiatu Budziszyn, nad rzeką Sprewą, liczy 38 690 mieszkańców (2019). Nazwa miasta pochodzi od n. os. Budzisz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Król Bolesław Chrobry zawarł z Niemcami pokój w Budziszynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈd͡ʑiʃɨ̃n, AS: buʒ́išỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budziszynianin mos., budziszynianka ż.

przym. budziszyński

Wiktionary

budziszynianin

mieszkaniec Budziszyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Budziszyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budziszyn mrz.

:: fż. budziszynianka ż.

przym. budziszyński

Wiktionary

budziszynianka

mieszkanka Budziszyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Budziszyna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Budziszyn mrz.

:: fm. budziszynianin mos.

przym. budziszyński

Wiktionary

budziszyński

związany z Budziszynem, dotyczący Budziszyna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Budziszynem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbud͡ʑiˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: buʒ́išỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. budziszynianka ż., budziszynianin mos., Budziszyn

Wiktionary

budzisław

imię żeńskie

SJP.pl

- Budzisław – imię męskie

W Polsce

Województwo kujawsko-pomorskie

- Budzisław – wieś w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń

- Budzisław – gromada

- Budzisław – wieś w powiecie żnińskim, w gminie Rogowo

Wikipedia

budzisława

imię żeńskie

SJP.pl

Budzisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Budzi- ("budzić") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "ta, która zyskuje sławę". Staropolskie zdrobnienie: Buchna. W źródłach polskich poświadczone w XIV wieku (1362 rok).

Forma żeńska imienia Budzisław.

Budzisława imieniny obchodzi 20 października i 2 grudnia.

Wikipedia

budziwoj

imię męskie

SJP.pl

Budziwoj, Budźwoj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Budzi-, Budź- ("budzić") i -woj ("wojownik"). Oznacza "tego, który budzi wojowników, wzywa do walki".

Wikipedia

budziwojów

imię męskie

SJP.pl

Budziwojów (do 1945 niem. Baudmannsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Budziwojów.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946.

Wikipedia

budzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Budą, dotyczący Budy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budański

Wiktionary

budzów

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Budzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice

- Budzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno

- Budzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów

- Budzów – część wsi Murzasichle w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Poronin

- Budzów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski

Wikipedia

budzowski

przymiotnik od: Budzów

SJP.pl

budzyk

nazwisko

SJP.pl

budzyń

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Budzyń (niem. Budsin) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w miejsko-wiejskiej gminie Budzyń. Siedziba gminy Budzyń.

Prawa miejskie uzyskał przed rokiem 1458. Pod koniec XVI wieku jako miasto królewskie należące do starostwa rogozińskiego leżało w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. 13 czerwca 1934 stracił prawa miejskie. Budzyń odzyskał status miasta 1 stycznia 2021 roku.

Wikipedia

budzynianin

mieszkaniec Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

budzynianka

mieszkanka Budzynia (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

budzyński

→ Budzyń

SJP.pl

- Bronisław Budzyński (1888-1951) – działacz polonijny

- Czesław Budzyński (1932-2010) – poeta, powieściopisarz, dyplomata

- Gustaw Budzyński (1921-2018) – akustyk, żołnierz AK i WiN

- Tomasz Budzyński (ur. 1962) – wokalista zespołu Armia, malarz i poeta

- Marek Budzyński (ur. 1939) – architekt i urbanista

- Michał Budzyński (1811-1864) – poeta

- Wacław Budzyński (1891-1939) – polski polityk, legionista

- Wiktor Budzyński (1906-1972) – radiowiec i dramatopisarz

- Wiktor Budzyński (1888-1976) – działacz polonijny na Litwie

- Wiktor Budzyński (1921-2007) – filmowiec

- Wincenty Budzyński (1815-1846) – pisarz i działacz polityczny

- Wojciech Budzyński (ur. 1940) – polski polityk

Wikipedia

Patrz:
Budzyń

buerger

Leo Buerger, lekarz, który opisał zakrzepowo-zrostowe zapalenie naczyń krwionośnych, nazwane potem chorobą Buergera

SJP.pl

buergeryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Buergeryt (burgeryt) – turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy turmalinów.

Nazwa pochodzi od nazwiska krystalografa Martina Juliana Buergera (1903-1986). Jest minerałem bardzo rzadkim.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) burgeryt

Wiktionary

bufa

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufka

SJP.pl

bufeciarka

kobieta obsługująca klientów przy bufecie; bufetowa

SJP.pl

bufeciarz

potocznie: osoba obsługująca przy bufecie; bufetowy

SJP.pl

bufecik

zdrobnienie od: bufet

SJP.pl

bufet

1. miejsce sprzedaży przekąsek, napojów itp. przy instytucjach lub przedsiębiorstwach;
2. lada w restauracji, barze;
3. stół zastawiony przekąskami i napojami na przyjęciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

(1.2) lada w lokalu gastronomicznym, czasem też w sklepie

(1.3) na przyjęciu: stół zastawiony przekąskami i napojami; również pomieszczenie z takim stołem

(1.4) niski, długi kredens; również szafki kuchenne ze wspólnym blatem

(1.5) pot. żart. duży biust

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Był to pokój obszerny (…), w końcu jego dębowy rzeźbiony bufet zajmował ścianę całą, w nim były stare srebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɛt, AS: bufet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

przym. bufetowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. bufetowa ż., bufetowy m.

:: zdrobn. bufecik m.

przym. bufetowy

frazeologia.

angielski bufet • sprawa oparła się o bufet • szwedzki bufet

etymologia.

(1.1-4) etym|franc|buffet.

(1.5) od (1.2)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) caffeteria, buffet; (1.2) bar counter, przy bufecie: at the bar; (1.3) buffet table

* arabski: (1.2) بوفيه (1.3) ;بوفيه

* białoruski: (1.1) буфет m.; (1.2) буфет m.; (1.3) буфет m.; (1.4) буфет m.

* francuski: (1.1) buffet m.

* hiszpański: (1.1) bufé m.; (1.3) bufé m.

* niemiecki: (1.1) Kantine ż., Imbiss m.; (1.2) Theke ż., Ladentisch m., Tresen m., Büfett n., Schanktisch m.; (1.3) Anrichtetisch m., Büfett n.

* nowogrecki: (1.1) μπουφές m.

* słowacki: (1.1) bufet m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bufetowa

kobieta obsługująca bufet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica bufetu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: bufetowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufet m., bufecik m.

:: fm. bufetowy m.

przym. bufetowy

Wiktionary

bufetowy

związany z bufetem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bufetem, dotyczący bufetu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś sprzedający w bufecie

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufet mrz., bufet mrz.,

:: fż. bufetowa ż.

Wiktionary

buffalo

[czytaj: bafeloł] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Buffalo – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Jork, ośrodek administracyjny hrabstwa Erie, położone nad wschodnim krańcem jeziora Erie i wypływającą z niego rzeką Niagara, przy granicy z Kanadą. Jest to drugie pod względem wielkości miasto stanu, w 2020 roku zamieszkane przez 278 349 osób; obszar metropolitalny Buffalo–Cheektowaga liczył 1 166 902 mieszkańców.

Wikipedia

buffet

Osoby o tym nazwisku:

- Bernard Buffet – francuski malarz i grafik

- Louis Buffet – francuski polityk

- Marie-George Buffet – francuska polityk

- Robin Buffet – francuski narciarz alpejski

Wikipedia

buffeting

Buffeting (ang. buffeting ‘trzepotanie’) – zjawisko aeroelastyczne związane z przekroczeniem prędkości dopuszczalnej, w wyniku którego dochodzi do wymuszonych drgań części statku powietrznego, zwykle sterów.

Wikipedia

buffett

Osoby o tym nazwisku:

- David Buffett – australijski polityk

- Howard Buffett – amerykański polityk

- Peter Buffett – amerykański muzyk, kompozytor i producent

- Warren Buffett – amerykański ekonomista, inwestor giełdowy, przedsiębiorca i filantrop

Wikipedia

buffi

nazwisko

SJP.pl

buffo

1. określenie męskich ról komicznych w teatrze operowym (np. tenor buffo);
2. błazeński, komiczny (np. scena buffo)

SJP.pl

buffon

[czytaj: biFĄ] nazwisko

SJP.pl

- Buffon, miejscowość we Francji

- Georges-Louis Leclerc, hrabia de Buffon, francuski przyrodnik i filozof

- Gianluigi Buffon, włoski bramkarz

Wikipedia

buffować

czasownik

(1.1) stpol. rozśmieszać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bufˈːɔvat͡ɕ, AS: bu•fovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buffowanie n.

Wiktionary

buffowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buffować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. buffować ndk.

Wiktionary

bufiastość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bufiaste

Wiktionary

Powiązane:

przym. bufiasty

przysł. bufiasto

Wiktionary

bufiasty

mający bufę lub bufy; tworzący bufę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co dzień inny kubraczek: krótki, długi, wcięty, puszczony wolno, bufiasty, porozpruwany…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈfʲjastɨ, AS: bufʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufa ż., bufiastość ż.

przysł. bufiasto

Wiktionary

bufiaty

regionalnie: bufiasty - mający bufy

SJP.pl

bufka

wypukłość utworzona z pasa tkaniny; bufa

SJP.pl

Muminki (szw. Mumintrollen) – fikcyjne istoty o antropomorficznej budowie ciała (nieco podobne do hipopotamów, ale dwunożne), zamieszkujące pewną dolinę gdzieś w Finlandii, bohaterowie cyklu dziewięciu książek i dwudziestu dwóch komiksów fińskiej (piszącej po szwedzku) autorki Tove Jansson, oraz pięćdziesięciu dwóch komiksów brata Tove, Larsa Janssona. Pierwsza książka o Muminkach, Małe trolle i duża powódź, została opublikowana przez Tove Jansson w 1945 (pierwsza wersja powstała już zimą 1939 roku), a pierwszy komiks Mumintrollet och jordens undergång zaczął ukazywać się w częściach w 1947 roku w szwedzkojęzycznym lewicowym czasopiśmie „Ny Tid”.

Wikipedia

bufon

pyszałek, zarozumialec; buc, nadęciak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zarozumiały, pyszny, pretensjonalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Może on jest dobrym aktorem, ale to okropny bufon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbufɔ̃n, AS: bufõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufonada

przym. bufoński, bufonowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fanfaron, pyszałek, samochwała, zarozumialec

Wiktionary

bufonada

popisywanie się, efekciarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie zniosę kolejnej bufonady z jego strony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufon mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo, fanfaronada

Wiktionary

bufoneria

dawniej: bufonada - popisywanie się, efekciarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrywanie się, pozowanie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te jego bufonerie grają mi już na nerwach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efekciarstwo, pozerstwo, samochwalstwo

Wiktionary

bufoniasty

zachowujący się jak bufon, nadęty; bufonowaty

SJP.pl

bufonka

→ bufon

SJP.pl

Patrz:
bufon

bufonowaty

ważniakowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. bufonowaty wyraz twarzy

SJP.pl

bufoński

→ bufon; pretensjonalny; afektowany

SJP.pl

bufor

1. część pamięci komputera lub urządzenia peryferyjnego służąca do czasowego przechowywania danych;
2. urządzenie osłabiające siły uderzenia lub wstrząsu przy zderzeniu pojazdów szynowych; zderzak;
3. chemia: roztwór buforowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych

(1.2) chem. roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim

(1.3) inform. obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją

(1.4) przen. coś lub ktoś łagodzący konflikt

Wiktionary

- roztwór buforowy

- zderzak w pociągu

- strefa buforowa (historia, polityka)

- bufor hemoglobinowy

- Bufor (album) – Jan-Rapowanie

W informatyce:

- bufor (programowanie) (obszar pamięci)

- bufor cykliczny (struktura danych)

- bufor klawiatury (część pamięci komputera)

- bufor Z (grafika komputerowa)

- bufor ramki (część RAM-u)

- linuksowy bufor ramki (podsystem Linuksa)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. buforowanie n.

czas. buforować ndk., zbuforować dk.

przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zderzak

Wiktionary

buforować

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy

SJP.pl

buforowanie

1. informatyka: stosować bufory sprzętowe lub organizowane programowo;
2. łagodzić, stabilizować;
3. chemia: zmieniać roztwór w buforowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zmniejszanie impetu czegoś, pochłanianie nadmiaru

(1.2) inform. wyrównywanie różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami;

Wiktionary

Buforowanie – technologia polegająca na stosowaniu buforów programowych lub sprzętowych, wykorzystywana najczęściej w celu wyrównania różnic prędkości przesyłania danych między różnymi urządzeniami. Działa on zazwyczaj wykorzystując zasadę FIFO.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Jak sprytnie obejść problem z buforowaniem się filmów?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bufor m., bufory nmos.

czas. buforować

przym. buforowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amortyzowanie, stabilizowanie, łagodzenie

Wiktionary

buforowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buforowe; cecha tych, którzy są buforowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. buforowy

przysł. buforowo

Wiktionary

buforowy

przymiotnik od: bufor

SJP.pl

bufory

żartobliwie: duży biust; melony, balony

SJP.pl

- roztwór buforowy

- zderzak w pociągu

- strefa buforowa (historia, polityka)

- bufor hemoglobinowy

- Bufor (album) – Jan-Rapowanie

W informatyce:

- bufor (programowanie) (obszar pamięci)

- bufor cykliczny (struktura danych)

- bufor klawiatury (część pamięci komputera)

- bufor Z (grafika komputerowa)

- bufor ramki (część RAM-u)

- linuksowy bufor ramki (podsystem Linuksa)

Wikipedia

bug

[czytaj: bag] błąd w programie komputerowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi;

Wiktionary

Bug (biał. Заходні Буг, Zachodni Buh; ukr. Західний Буг, Zachidnyj Buh) – czwarta pod względem długości rzeka w Polsce, będąca dopływem Narwi, przepływająca przez zachodnią Ukrainę, zachodnią Białoruś i wschodnią Polskę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rodzina jego od pradziada, który przywędrował zza Buga, wrosła w krajobraz tutejszości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Zabużanin m., Zabużanka ż., bużysko n.

przym. nadbużański, zabużański, bużański

Wiktionary

bugaj

1. babka pieczona z utartych ziemniaków z mąką, cebulą, usmażonymi kawałkami boczku i innymi dodatkami; rejbak, nagus;
2. dawniej: skupisko krzewów lub młodych drzew

SJP.pl

Miejscowości w Polsce i ich integralne części

Nazwisko

- Artur Bugaj

- Dariusz Bugaj

- Ewa Bugaj

- Jan Bugaj

- Leszek Bugaj

- Roman Bugaj (ur. 1922, zm. 2009)

- Roman Bugaj (ur. 1973)

- Ryszard Bugaj

- Tomasz Bugaj

Wikipedia

bugajczyk

nazwisko

SJP.pl

bugajewski

nazwisko

SJP.pl

bugajski

nazwisko

SJP.pl

bugalski

nazwisko

SJP.pl

- Bugalski – polskie nazwisko

Osoby noszące nazwisko Bugalski:

- Dariusz Bugalski (ur. 1961) – polski poeta, dziennikarz oraz prezenter radiowo-telewizyjny;

- Philippe Bugalski (1963 – 2012) – francuski kierowca rajdowy;

- Stanisław Bugalski (1931 – 1991) – polski kolarz szosowy.

Wikipedia

bugatti

samochód marki Bugatti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Automobiles Ettore Bugatti – dawny niemiecki, a następnie francuski producent samochodów sportowych i wyścigowych z siedzibą w Molsheim działający w latach 1909–1963.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma kupiła samochody marki Bugatti.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bugatti n.

Wiktionary

bugała

nazwisko

SJP.pl

bugenwilla

roślina z rodziny dziwaczkowatych; kącicierń

SJP.pl

Bugenwilla, kącicierń (Bougainvillea Comm. ex Juss.) – rodzaj roślin z rodziny nocnicowatych. Należy do niego 16 gatunków. Rośliny te naturalnie występują w Ameryce Południowej, ale introdukowane zostały w różne miejsca w strefie międzyzwrotnikowej. Rośliny uprawiane są jako ozdobne zwłaszcza bugenwilla okazała i gładka (także mieszańce między nimi), w ciepłym klimacie jako pnącza ogrodowe, w klimacie umiarkowanym tylko w szklarniach i doniczkach.

Wikipedia

buggy

[czytaj: bagi] otwarte nadwozie samochodu osobowego przystosowanego do jazdy terenowej

SJP.pl

Buggy – typ lekkiego samochodu rekreacyjnego wyposażonego w duże koła z grubymi oponami, wytrzymałe zawieszenie, otwarte nadwozie oraz odsłonięty silnik, umieszczony najczęściej z tyłu.

Wikipedia

buggykiting

[czytaj: bagikajting] sport ekstremalny polegający na poruszaniu się po lądzie specjalnym wózkiem z dołączonym latawcem

SJP.pl

Buggykiting (także kitesailing lub buggying) – sport ekstremalny, odmiana żeglarstwa lądowego polegająca na poruszaniu się po lądzie lub piasku przy pomocy specjalnego wózka, do którego dołączony jest latawiec pełniący rolę napędu wiatrowego. Według klasyfikacji International Federation of Sand and Land Yachting buggykiting jest VIII klasą. Klasy I-VII stanowią klasyczne jachty lądowe napędzane tradycyjnymi żaglami.

Wikipedia

bugijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugijczykami, dotyczący Bugijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bugijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bugijczyk mos.

Wiktionary

bugla

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bugla:

- Krzysztof Bugla (ur. 1959) – polski prawnik i samorządowiec

- Gabriela Bugla-Płoskońska – polska mikrobiolożka

Inne:

- Ośrodek Rekreacyjno-Wypoczynkowy „Bugla” w Katowicach

Wikipedia

buglehorn

instrument dęty blaszany

SJP.pl

bugować

[czytaj: bagować] w informatyce: tworzyć wiele błędów w programie komputerowym

SJP.pl

bugulma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Wiktionary

Bugulma (ros. Бугульма) – miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone 333 km od Kazania.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bugulmijski

Wiktionary

bugulmijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugulmą, dotyczący Bugulmy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bugulma ż.

Wiktionary

buhaj

samiec rozpłodowy bydła domowego; stadnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. byk rozpłodowy;

(1.2) przen. pot. mężczyzna o dużej sprawności i potrzebach seksualnych

Wiktionary

Buhaj (stadnik lub potocznie byk) – przeznaczony do rozpłodu samiec bydła domowego oraz żubra, tura, bawołów i innych gatunków z rodziny wołowatych. Wybierany do rozpłodu z linii, która wykazywała największą przydatność użytkową (mleczność, dobre przyrosty i wysoki procent tłuszczu w mleku). W punktach kopulacyjnych oraz stacjach unasieniania buhaje użytkuje się do ukończenia przez nie 5 lat, choć zachowują płodność dłużej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasz buhaj został brązowym medalistą na ostatniej wystawie rolniczej w Piotrkowie Trybunalskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuxaj, AS: buχai ̯

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kozak, ogier, wulg. obraź. jebak, wulg. obraź. ruchacz

Wiktionary

buhajek

zdrobnienie od: buhaj

SJP.pl

buhund

buhund norweski - rasa psów pochodząca z Norwegii

SJP.pl

buhurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. popis kawaleryjski, rodzaj parady oraz turnieju rycerskiego;

Wiktionary

Buhurt (łac. bagordia, fr. behourt) - zaczerpnięta z języka niemieckiego nazwa oznaczająca popis kawaleryjski. Niekiedy ograniczał się on wyłącznie do konnej parady rycerzy, choć chętnie uzupełniano go o starcia na tępą broń. Zawodnicy walczyli indywidualnie, parami lub w grupach, godzili w przeciwników kopiami zaopatrzonymi w tępe groty, zadawali ciosy stępionymi lub drewnianymi mieczami lub maczugami. Buhurty rozgrywano od XIII do XVI wieku.

Wikipedia

buick

[czytaj: bjuik] samochód marki Buick

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Buick

Wiktionary

Buick – amerykański producent samochodów osobowych, SUV-ów i samochodów sportowych z siedzibą w Warren działający od 1903 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drogi na Sycylii były jeszcze bardzo złe i bałem się, że mój buick, choć solidny, ale stary, tych dróg nie wytrzyma.

(1.1) Ze stojącego przed wejściem czarnego buicka z amerykańską flagą na masce wysiadł szofer i otworzył drzwi przed panią Arendt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲjujik, AS: bʹi ̯ui ̯ik

Wiktionary

bujać

1. kołysać, huśtać (się)
2. o roślinach: rosnąć
3. latać, unosić się w powietrzu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kołysać, huśtać

(1.2) unosić się w powietrzu

(1.3) korzystać ze swobody, biegać swobodnie

(1.4) bujnie wysoko rosnąć

(1.5) slang. oszukiwać, opowiadać niestworzone historie

(1.6) gwara więzienna oszukiwać

czasownik zwrotny niedokonany bujać się

(2.1) poruszać się w tył i w przód

(2.2) pot. podkochiwać się

(2.3) slang. iść, odchodzić, pot. spadać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zgasił światło, położył się i patrząc na firanki, którymi bujał wiatr wpadający przez otwarte okno, zasnął jak kamień.

(1.3) (…) jeździec stracił równowagę, pochylił się i upadł, a wolny rumak bujał już daleko po polu.

(2.1) Dziecko buja się na huśtawce.

(2.2) Adam buja się w Agnieszce od podstawówki.

(2.3) Bujaj się! – nie pożyczę ci pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujät͡ɕ, AS: bui ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bujanie n., bujak m.

czas. zabujać, wybujać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kołysać, huśtać

(1.2) fruwać, latać

(1.5) kłamać

Wiktionary

bujacz

ktoś, kto zmyśla, buja; blagier

SJP.pl

bujaczek

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bujak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bujak m.

Wiktionary

bujaczka

bujany fotelik lub leżaczek dla dzieci; bujaczka

SJP.pl

bujak

bujawka, kiwak;
1. fotel na biegunach;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać

SJP.pl

- Bujak – grzęda w słowackich Tatrach Bielskich

- Bujak – wieś w województwie mazowieckim

- bujak sprężynowy – urządzenie-zabawka

Osoby o nazwisku Bujak

- Adam Bujak – fotografik

- Bogdan Bujak – polityk

- Emanuel Bujak – nauczyciel

- Franciszek Bujak – sędzia, poseł do austriackiej Rady Państwa

- Franciszek Bujak – historyk

- Franciszek Bujak – narciarz

- Marian Bujak – muzyk ludowy

- Walery Bujak – (Polonia), mistrz walk z Białorusi, jasnowidz, dziennikarz

- Zbigniew Bujak – polityk, działacz Solidarności

Wikipedia

bujakiewicz

nazwisko

SJP.pl

bujakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jeremy Bujakowski – indyjski narciarz alpejski, olimpijczyk

- Kazimierz Bujakowski – polski inżynier, nauczyciel akademicki

- Witold Bujakowski – polski archeolog

Wikipedia

bujalski

nazwisko

SJP.pl

bujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bujać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozpieściliście dziecko tym ciągłym bujaniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈjä̃ɲɛ, AS: bui ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bujać ndk.

rzecz. bujak m., bujda ż.

Wiktionary

bujanka

owad z rodziny muchówek

SJP.pl

- bujanka – ogólne określenie muchówki z rodziny bujankowatych oraz człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych gatunków z plemienia Bombyliini:

- bujanka czarna (Bombylella atra)

- bujanka kędzierzawa (Anastoechus nitidulus)

- bujanka plamoskrzydła (Bombylius discolor)

- bujanka puszysta (Bombylius posticus)

- bujanka mniejsza (Bombylius minor)

- bujanka śmigłówka (Systoechus ctenopterus)

- bujanka średnia (Bombylius medius)

- bujanka większa (Bombylius major)

Wikipedia

bujankowate

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

Bujankowate (Bombyliidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek licząca około 3000 gatunków. Owady z tej rodziny mają od 1 do 25 mm długości, krępe, pokryte włoskami ciało. Imagines żywią się nektarem pobieranym za pomocą ssawki, larwy są pasożytami innych owadów.

Wikipedia

bujankowaty

o cechach bujankowatych (rodzina muchówek)

SJP.pl

bujankowiec

fruczak bujankowiec - motyl z rodziny zawisakowatych

SJP.pl

bujanowski

nazwisko

SJP.pl

bujarski

nazwisko

SJP.pl

bujas

nazwisko

SJP.pl

bujawka

bujak, kiwak;
1. wiszący fotel do bujania;
2. sprężyna z siedziskiem, na której można się huśtać

SJP.pl

bujda

fałsz, przekręt, coś mało sensownego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

Wiktionary

Bujda (zapis stylizowany: BUJDA) – drugi minialbum polskiej piosenkarki Sanah. Wydawnictwo ukazało się 23 października 2020 nakładem wytwórni muzycznej Magic Records w dystrybucji Universal Music Polska.

Materiał zgromadzony na płycie składa się z ośmiu polskojęzycznych utworów. Na minialbumie pojawiły się wydane wcześniej single promocyjne: „Projekt nieznajomy nie kłamie” (medley utworów Dawida Podsiadły) i „Róże” (demo nagrane w domu podczas pandemii COVID-19). Wydawnictwo ukazało się na winylu i kasecie magnetofonowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbujda, AS: bui ̯da

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bujanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmyślenie, bzdura, blaga; gw-pl|Górny Śląsk|bera.

Wiktionary

bujnąć

rozkołysać, rozhuśtać

SJP.pl

bujnicki

nazwisko

SJP.pl

bujnie

przysłówek

(1.1) w sposób bujny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bujność ż.

przym. bujny

Wiktionary

bujnięcie

rozkołysać, rozhuśtać

SJP.pl

bujniej

stopień wyższy od przysłówków: bujnie, bujno

SJP.pl

bujniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bujny

SJP.pl

bujnogrzywy

mający bujną grzywę

SJP.pl

bujnokłosy

mający bujne, dorodne kłosy

SJP.pl

bujność

→ bujny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bujne; cecha tych, którzy są bujni

Wiktionary

Patrz:
bujny
Powiązane:

przym. bujny

przysł. bujnie

Wiktionary

bujnowicz

nazwisko

SJP.pl

bujnowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Eduard Bujnowski – radziecki wojskowy i kosmonauta

- Józef Bujnowski – polski poeta, eseista, historyk literatury

- Kristen Bujnowski – kanadyjska bobsleistka

- Rafał Bujnowski – polski malarz, grafik

- Zygmunt Bujnowski – polski malarz

Wikipedia

bujnowłosy

mający bujne włosy

SJP.pl

bujny

1. taki, który obficie się rozrasta;
2. taki, który odznacza się rozmachem lub charakteryzuje się niezwykłymi wydarzeniami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się obficie rozrasta

(1.2) z rozmachem

(1.3) stpol. zuchwały

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Bujny – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska

- Bujny – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

Zobacz też: Bujny Księże, Bujny Szlacheckie, Bujny-Biszewo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ogromny podwójny krzyż na złotym łańcuchu kołysał się obiecująco między jej bujnymi, doskonale krągłymi piersiami, które niemal wyskakiwały z mocno wyciętego dekoltu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbujnɨ, AS: bui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bujność ż., bujnia ż.

przysł. bujnie, bujno

czas. bujnieć

Wiktionary

bujok

nazwisko

SJP.pl

- Bujok – nazwisko

Wikipedia

bujowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzburzone morze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele baśni przepływa pod checzy niskimi powały o burzy nad niezgłębionym bujowiskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbujɔˈvʲiskɔ, AS: bui ̯ovʹisko

Wiktionary

bujrep

linka łącząca rzuconą na dno kotwicę z bojką wskazującą położenie rzuconej kotwicy; bojrep

SJP.pl

bujumbura

stolica Burundi; Bużumbura

SJP.pl

Wikipedia

bujwid

nazwisko

SJP.pl

buk

wysokie drzewo liściaste z rodziny bukowatych, o gładkiej, srebrzystej korze i twardym drewnie, rosnące w lasach strefy umiarkowanej półkuli północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Buk (Fagus L.) – rodzaj drzew z rodziny bukowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie zwykle 10–11 gatunków. Występują one głównie w strefie umiarkowanej na półkuli północnej, najdalej na południe sięgając do Meksyku i Wietnamu. W Ameryce Północnej rośnie jeden gatunek – buk wielkolistny, w Europie obecne są dwa – buk zwyczajny i wschodni (w Polsce występuje w stanie naturalnym tylko ten pierwszy), pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej. Są to ważne drzewa leśne w strefie umiarkowanej, w strefie międzyzwrotnikowej ograniczające się do występowania w lasach górskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buk, AS: buk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukowianin m., bukowianka ż.

przym. bukowski

Wiktionary

buka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Pacyfiku należąca do Papui-Nowej Gwinei, w archipelagu Wysp Salomona;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Debrzno;

(1.3) liter. fantastyczna postać z serii książek dla dzieci o perypetiach Muminków;

Wiktionary

Miejsca:

- Buka – wyspa należąca do Papui-Nowej Gwinei

- Buka – miasto na wyspie Buka

- Buka – cieśnina oddzielająca wyspę Buka od wyspy Bougainville

- Buka – miasto we wschodnim Uzbekistanie

- Buka – wieś w województwie pomorskim

Wikipedia

bukaciarnia

budynek przystosowany do hodowli bukatów (typ bydła rzeźnego)

SJP.pl

bukal

dawny rodzaj pucharu

SJP.pl

bukalski

nazwisko

SJP.pl

bukan

drzewo lub krzew z rodziny bukowatych; notofagus

SJP.pl

Wikipedia

bukanier

1. XVII-wieczny pirat pływający na Morzu Karaibskim;
2. korsarz wynajęty przez rządy Anglii, Francji i Holandii do walki z Hiszpanami w XVII wieku

SJP.pl

Bukanier – członek społeczności piratów i myśliwych, składającej się ze zbiegów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego, osiedlających się od początku XVII wieku na Wielkich Antylach, będących wówczas posiadłością Hiszpanii.

Ich nazwa pochodzi od francuskiego słowa boucan (zapożyczonego z języka mieszkańców Wielkich Antyli), oznaczającego rodzaj grilla, za pomocą którego wędzono mięso upolowanych zwierząt, którym handlowano. Używane zamiennie określenie filibustier (lub flibustier) wywodzi się z francuskiego przekształcenia holenderskiego wyrazu vrijbueter, czyli wolny łowca łupów (z tego samego źródłosłowu pochodzi angielskie słowo freebooter, synonim pirata).

Wikipedia

bukareszt

stolica Rumunii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Rumunii;

Wiktionary

Bukareszt (rum. București) (Miasto Bukareszt, Municipiul București) – stolica i największe miasto Rumunii oraz centrum przemysłowo-usługowe położone w południowo-wschodniej części kraju, nad rzeką Dymbowicą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bukareszt stał się Rumunii w tysiąc osiemset sześćdziesiątym drugim roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkarɛʃt, AS: bukarešt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż.

przym. bukareszteński, podbukareszteński, bukaresztański, podbukaresztański

Wiktionary

bukaresztańczyk

mieszkaniec Bukaresztu; bukareszteńczyk

SJP.pl

bukaresztanka

mieszkanka Bukaresztu; bukaresztenka

SJP.pl

bukaresztański

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukareszteński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bukareszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtãj̃sʲci, AS: bukareštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bukareszteński

Wiktionary

bukareszteńczyk

mieszkaniec Bukaresztu; bukaresztańczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bukaresztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: bukareštẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bukareszt mrz.

:: fż. bukaresztenka ż.

przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary

bukaresztenka

mieszkanka Bukaresztu; bukaresztanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bukaresztu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃nka, AS: bukareštẽnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bukareszt mrz.

:: fm. bukareszteńczyk mos.

przym. bukareszteński, bukaresztański

Wiktionary

bukareszteński

dotyczący Bukaresztu, związany z Bukaresztem; bukaresztański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W bukareszteńskim zespole do 58. minuty grał polski obrońca Paweł Golański.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: bukareštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukareszteńczyk mos., bukaresztenka ż., Bukareszt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bukaresztański

Wiktionary

bukat

sztuka bydła rzeźniczego

SJP.pl

bukatowy

związany z bukatem

SJP.pl

bukała

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aniela Bukała – polski polityk, socjolog, posłanka na Sejm

- Grzegorz Bukała – polski wokalista, kompozytor i autor tekstów

- Sławomir Bukała – polski artysta plastyk

Wikipedia

buker

osoba zajmująca się wyznaczaniem terminów sesji, występów dla piosenkarzy, modelek itp.; booker

SJP.pl

bukieciarka

kobieta układająca bukiety, ozdoby z kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. ogrod. kobieta układająca wiązanki kwiatów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukiet

:: fm. bukieciarz

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) florystka

Wiktionary

bukieciarski

przymiotnik od: bukieciarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bukieciarstwem, dotyczący bukieciarstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jako materiał bukieciarski wykorzystywane są suche pałki wodne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

bukieciarsko

przysłówek

(1.1) na sposób bukieciarski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukieciarstwo n., bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przym. bukieciarski

Wiktionary

bukieciarstwo

sztuka układania bukietów; zawód bukieciarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. sztuka układania kwiatów w kompozycje

Wiktionary

Bukieciarstwo, florystyka – sztuka układania kwiatów i innych elementów roślinnych w różnorodne kompozycje (bukiety, wiązanki, wieńce, girlandy, stroiki itp.). Tradycyjnie sztuka ta określana była mianem bukieciarstwa, a specjalistę układającym kompozycje roślinne zwano bukieciarzem. Współcześnie coraz częściej stosowane są określenia „florystyka” i „florysta”, preferowane ze względu na międzynarodową terminologię zawodową. Kompozycje kwiatowe mają różne przeznaczenie, zmieniają się wraz z modą, przyjmowanymi zasadami kompozycji, dostępnością materiałów i upodobaniami odbiorców. Łączą je walory artystyczne, oddziaływanie na estetykę otoczenia i psychikę odbiorców, czasem też symbolika (np. tzw. język kwiatów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki ziół stosuje się w bukieciarstwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukieciarka ż., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) florystyka

Wiktionary

bukieciarz

osoba zajmująca się układaniem bukietów, ozdób z kwiatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. ogrod. osoba układająca kwiaty w bukiety

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na konkurs bukieciarzy ogrodnictwo dostarczyło kilka tysięcy róż, gerberów i frezji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietnica ż.

:: fż. bukieciarka ż.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

bukiecik

zdrobnienie od: bukiet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bukiet

(1.2) mały bukiet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukietnica ż., bukiet m., bukieciarz m., bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukietowanie n.

czas. bukietować ndk.

przym. bukietowy, bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

bukiel

nazwisko

SJP.pl

bukiet

1. wiązanka kwiatów;
2. aromat wina;
3. ogon sarny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiązanka, pęk kwiatów;

(1.2) cechy wina zawarte w jego zapachu i smaku;

(1.3) łow. ogon sarny

(1.4) gwara. więz. choroba weneryczna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) uczn. ktoś głupi

Wiktionary

- Bukiet (aromat) – określenie zapachu

- Bukiet (dekoracja) – dekoracja kwiatowa

- Bukiet (topologia) – w matematyce, w szczególności w topologii, przestrzeń topologiczna powstała poprzez sklejenie dwóch innych przestrzeni w jednym punkcie

- bukiet (cytologia) – specyficzna dla profazy I mejozy struktura w której telomery połączone są z błoną jądrową.

- kwiatowy bukiet jubilerski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podarowałem jej bukiet czerwonych goździków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛt, AS: buḱet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukietnica ż., bukieciarz mos., bukieciarstwo n., bukiecik mrz., bukieciarka ż.

przym. bukietowy, bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiązanka

Wiktionary

bukietnica

pasożytnicza roślina z rejonów tropikalnych Azji; raflezja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. bezzieleniowa roślina zielna, wyspecjalizowany endopasożyt roślin

(1.2) daw. kobieta sprzedająca bukiety

Wiktionary

Bukietnica (Rafflesia) – rodzaj roślin z rodziny bukietnicowatych. Obejmuje 40 gatunków występujących w południowo-wschodniej Azji – w Tajlandii, Malezji, Filipinach i Indonezji. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia Sir Thomasa Stamforda Rafflesa – fundatora brytyjskiej kolonii w Singapurze. Bukietnica Arnolda (Rafflesia arnoldii) znana jest jako roślina o największych kwiatach na Ziemi, przez co stanowi atrakcję dla ekoturystów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bukieciarka ż., bukieciarstwo n., bukieciarz mos., bukiecik mrz., bukiet mrz.

przym. bukieciarski

przysł. bukieciarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) raflezja

Wiktionary

bukietnicowate

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

bukietnicowaty

o cechach bukietnicowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bukietnicowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych; Rafflesiales

SJP.pl

bukietnicowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy pieprzowych

SJP.pl

bukietowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bukietowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. bukietowy

przysł. bukietowo

Wiktionary

bukietowy

przymiotnik od: bukiet

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bukietu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukiecik mrz., bukiet mrz., bukietowość ż.

Wiktionary

bukiew

w botanice: owoce buka; buczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. owoc/owoce buka;

(1.2) bot. lud. buk pospolity

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z norki wysunęła się mała leśna myszka i pochwyciła leżącą na ziemi bukiew. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbucɛf, AS: buḱef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buk mrz., buczyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buczyna, orzeszek bukowy, orzeszek buczynowy

(1.2) buk, buk pospolity, lud. buczyna

Wiktionary

bukiewicz

nazwisko

SJP.pl

buking

booking;
1. działalność polegająca na rezerwowaniu, zamawianiu usług lub towarów;
2. dział hotelu, linii lotniczej itp. zajmujący się przyjmowaniem rezerwacji

SJP.pl

bukingowy

w prawie: umowa bukingowa - pisemna umowa o przewóz ładunku statkiem morskim

SJP.pl

bukinista

człowiek handlujący starymi książkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbucĩˈɲista, AS: buḱĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukinistyka ż.

:: fż. bukinistka ż.

przym. bukinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antykwariusz uliczny

Wiktionary

bukinistka

→ bukinista

SJP.pl

Patrz:
bukinista

bukinistyczny

→ bukinista

SJP.pl

Patrz:
bukinista

bukkake

praktyka seksualna polegająca na ejakulacji grupy mężczyzn na ciało innej osoby, zazwyczaj na twarz

SJP.pl

Bukkake (jap. ブッカケ) – praktyka seksualna, polegająca na ejakulacji grupy mężczyzn na leżącą, siedzącą bądź klęczącą osobę, zazwyczaj na twarz bądź do ust. Praktyka ta może zawierać elementy seksualnego upokorzenia.

Wikipedia

bukla

rodzaj tkaniny z przędzy pętelkowej; bouclé

SJP.pl

buklowy

→ bukla

SJP.pl

Patrz:
bukla

bukmacher

osoba przyjmująca zakłady; bookmacher, bookmaker (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub instytucja, która przyjmuje zakłady

Wiktionary

Wikipedia

bukmacherka

→ bukmacher

SJP.pl

Patrz:
bukmacher

bukmacherski

→ bukmacher

SJP.pl

Patrz:
bukmacher

bukmacherstwo

działalność bukmachera

SJP.pl

bukoliczny

mający cechy bukoliki (sielanki); idylliczny, sielankowy, sielski, pasterski

SJP.pl

bukolika

utwór poetycki, zwykle o charakterze lirycznym przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego; sielanka; idylla; pastorałka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;

Wiktionary

Sielanka (bukolika, idylla, ekloga, skotopaska, pasterka) – gatunek literacki, utwór poetycki, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki życia wiejskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Utwór ten pominięto w wyborze jego bukolik, opublikowanym po raz pierwszy w 1975.

(1.1) Rozczytywała się w bukolikach Wergiliusza.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bukoliczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sielanka, ekloga, idylla, skotopaska

Wiktionary

bukować

1. o owcach, łosiach i jeleniach: zaspokajać popęd płciowy;
2. rezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzać zamówienie; bookować

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) pot. rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

(1.2) środ. łow. o łosiach, jeleniach i owcach: odbywać okres godów, rui

(1.3) o owcach: doprowadzać im barany w celach prokreacyjnych

(1.4) roln. wyciskać nasiona koniczyny z główek lub oddzielać nasiona jęczmienia od wąsów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvat͡ɕ, AS: bukovać

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bukowanie n.

:: czas. zabukować dk.

(1.2)

:: rzecz. bukowanie n., bukowisko n.

(1.3)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

(1.4)

:: rzecz. bukowanie n., bukownik m., reg. bukowiec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rezerwować, zamawiać

Wiktionary

bukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bukować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvãɲɛ, AS: bukovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. bukować ndk., zabukować dk.

rzecz. bukowisko n.

Wiktionary

bukowate

rodzina drzew dwuliściennych obejmująca ponad 400 gatunków, występujących w strefie umiarkowanej i tropikalnej

SJP.pl

Wikipedia

bukowaty

o cechach bukowatych (rodzina drzew)

SJP.pl

bukowce

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych

SJP.pl

Bukowce (Fagales Engl.) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. Rząd roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych. Do tego rzędu należą najważniejsze drzewa liściaste strefy umiarkowanej.

Wikipedia

bukowianin

mieszkaniec Bukowiny Tatrzańskiej

SJP.pl

bukowianka

mieszkanka Bukowiny Tatrzańskiej

SJP.pl

bukowiański

przymiotnik od: Bukowina Tatrzańska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bukowiny Tatrzańskiej, związany z Bukowiną Tatrzańską, pochodzący z Bukowiny Tatrzańskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do dyskusji zostaną zaproszeni radni, a także przedsiębiorcy, zainteresowani inwestycjami na terenie bukowiańskiej gminy.

Wiktionary

bukowice

W Polsce

- Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice

- Bukowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny

- Bukowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Leśna Podlaska

- Bukowice – gromada

Zobacz też

- Bukowice-Kolonia

- Bučovice

- Bukowa, Bukowie, Bukowiec, Bukowina, Bukowno, Bukowo, Bukowskie

Wikipedia

bukowiec

1. kozioróg bukowiec - chrząszcz z rodziny kózkowatych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;
2. przedstawiciel rzędu roślin drzewiastych i krzewiastych, prawie wyłącznie wiatropylnych i jednopiennych

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Inne

- Bukowiec – gmina w województwie kujawsko-pomorskim

- Bukowiec – gromada w powiecie bartoszyckim

- Bukowiec – gromada w powiecie brodnickim

- Bukowiec – gromada w powiecie chodzieskim

- Bukowiec – gromada w powiecie międzyrzeckim

- Bukowiec – gromada w powiecie nowotomyskim

- Bukowiec – gromada w powiecie pilskim

- Bukowiec – gromada w powiecie rawskim

- Bukowiec – gromada w powiecie świeckim

Wikipedia

bukowiecki

przymiotnik od: Bukowiec

SJP.pl

bukowieński

przymiotnik od: Bukowno; bukowiński

SJP.pl

bukowina

przestarzale: las bukowy; buczyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;

Wiktionary

Historyczne

- Bukowina (kraina historyczna) – kraina historyczna dzieląca się dziś na:

- Bukowinę północną, zwaną również Bukowiną Ukraińską, leżąca dziś na terytorium Ukrainy

- Bukowinę południową, zwaną również Bukowiną Rumuńską, leżącą dziś na terytorium Rumunii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celina uwiodła Krzysia na wyjeździe w Bukowinie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukowina ż., Bukowinianin mos., Bukowińczyk mos., Bukowinianka ż., Bukowinka ż.

przym. bukowiński

Wiktionary

bukowińczyk

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowinianin

SJP.pl

bukowinianin

mieszkaniec Bukowiny (krainy); Bukowińczyk

SJP.pl

bukowinianka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinka

SJP.pl

bukowinka

mieszkanka Bukowiny (krainy); Bukowinianka

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Bukowinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra

- Bukowinka – część wsi Hrebenne w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubycza Królewska

- Bukowinka – część wsi Ochotnica Górna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna

Wikipedia

bukowiński

1. przymiotnik od: Bukowina (kraina);
2. przymiotnik od: Bukowno; bukowieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bukowiną, dotyczący Bukowiny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bukowina ż.

Wiktionary

bukowisko

1. okres godowy jeleni i łosi; bukowanie;
2. miejsce, gdzie zbierają się łosie w okresie godowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. okres godowy łosi i jeleni;

(1.2) łow. obszar, na którym odbywa się bukowisko (1.1)

Wiktionary

Bukowisko – okres godowy łosi, a także obszar, na którym przebywają łosie w tym okresie. Gody łosi rozpoczynają się we wrześniu i trwają do połowy października. Byki przebywają kilka dni z jedną klępą, która wykazuje objawy rui, po jej pokryciu odchodzą w poszukiwaniu kolejnej samicy. Byki nie staczają zaciętych walk o samice zwane klępami, nie tworzą również haremów samic, jak ma to miejsce u jeleni. W tym czasie łosie-byki wydają głos zwany stękaniem, buczeniem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbukɔˈvʲiskɔ, AS: bukovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukowanie n.

czas. bukować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bukowanie

Wiktionary

bukówka

1. odmiana jabłoni;
2. motyl z rodziny sówek

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Bukówka – część miasta Kielce

- Bukówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Lubawka

- Bukówka – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica

- Bukówka – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo

- Bukówka – osada leśna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów

- Bukówka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów

- Bukówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

Wikipedia

bukownianin

mieszkaniec Bukowna (miasta w Polsce)

SJP.pl

bukownianka

mieszkanka Bukowna (miasta w Polsce)

SJP.pl

bukownik

1. młocarnia do koniczyny;
2. baran; tryk

SJP.pl

Bukownik – maszyna rolnicza przeznaczona do wyłuskiwania ziaren koniczyny, prosa i lucerny. Ma cylindryczny kształt. Klepisko wykonane jest ze stalowej siatki. Cepy mają kształt spiralnej listwy.

Wrzucone do cylindra bukownika główki koniczyny cepy przecierają przez sito klepiska. Następnie należy wytarte nasiona oczyścić.

Bukownik napędzany był dawniej ręczną korbą, obecnie silnikiem elektrycznym.

Wikipedia

bukowno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bukowno (do 1962 Bukowno-Osiedle) – miasto i gmina miejska w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie proszowickim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. Do 1975 r. miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego, a w latach 1975–1998 do katowickiego. W latach 1977–1991 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bukowno.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈkɔvnɔ, AS: bukovno

Wiktionary

bukowo

1. jezioro w Polsce;
2. wieś w Polsce położona w woj. zachodniopomorskim

SJP.pl

W Polsce

- Bukowo – część miasta Szczecin

- Bukowo – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Murów

- Bukowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród

- Bukowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica

- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów

- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice

- Bukowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ

- Bukowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce

- Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

- Bukowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Rymań

- Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

- Bukowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Wikipedia

bukowogórski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. związany z Górami Bukowymi, dotyczący Gór Bukowych

(1.2) archeol. związany z kulturą bukowogórską;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Góry Bukowe nmos.

Wiktionary

bukowski

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko

SJP.pl

Ludzie

- Andrzej Bukowski – polski polonista

- Antoni Bukowski – stolnik sanocki

- Bronisław Bukowski – polski inżynier

- Charles Bukowski – amerykański pisarz

- Gejza Bukowski von Stolzenburg – polski geolog-kartograf i paleontolog

- Henryk Bukowski – powstaniec styczniowy

- Ignacy Bukowski – fligieladiutant królewski

- Ignacy Stanisław Bukowski (1904–1984) – pułkownik dyplomowany Wojska Polska, kawaler Virtuti Militari, ofiara represji stalinowskich

- Jacek Bukowski – polski poeta

- Jan Bukowski – polski artysta

- Jan Bukowski – stolnik sanocki

- Janusz Bukowski – polski aktor teatralny

- Jerzy Bukowski – polski samorządowiec

- Jerzy Bukowski – kasztelan sanocki

- Jerzy Bukowski – polski konstruktor

- Józef Bukowski (zm. 1744) – chorąży sanocki

- Jerzy II darłowsko-bukowski – książę na Darłowie i Bukowie

- Jędrzej Bukowski (ur. 1935) – polski romanista

- Kazimierz Bukowski – polski ksiądz katolicki

- Krzysztof Bukowski – polski reżyser dokumentalista

- Ludwik Bukowski – polski generał

- Marcin Bukowski – polski architekt

- Marek Bukowski – polski aktor

- Marek Bukowski – polski pisarz

- Marian Bukowski – polski inżynier-hydrotechnik

- Michał Bukowski – polski aktor

- Paweł Bukowski – polski poeta

- Romuald Bukowski – polski polityk

- Rudolf Bukowski – polski prawnik

- Ryszard Bukowski – polski kompozytor

- Stanisław Bukowski – polski inżynier

- Stanisław Bukowski – polski narciarz

- Stanisław Bukowski – burmistrz Bydgoszczy w okresie 1807–1812

- Stanisław Bukowski – polski dziennikarz i działacz chadecki

- Stefan Bukowski (1878-1929) – polski malarz

- Szczepan Bukowski – polski lekkoatleta

- Tadeusz Bukowski – polski śpiewak operowy, żołnierz

- Tadeusz Bukowski – polski fotograf

- Władimir Bukowski – rosyjski dysydent

- Zbigniew Bukowski – polski prawnik

Wikipedia

bukowsko

przymiotnik od: Bukowo, Bukowsko

SJP.pl

Bukowsko – wieś (w latach 1748–1934 miasto), siedziba gminy Bukowsko w powiecie sanockim województwa podkarpackiego. Ma status sołectwa.

Wieś leży nad potokiem Bukowiec oraz Sanoczek w dorzeczu Sanu, 16 km na południowy zachód od Sanoka, na Pogórzu Bukowskim.

Wikipedia

bukowy

związany z bukiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z buka

(1.2) wykonany z drewna lub innej części buka

(1.3) będący częścią buka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈkɔvɨ, AS: bukovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buk, buczyna, buczek

Wiktionary

bukram

grube płótno introligatorskie

SJP.pl

Bukram – płótno introligatorskie, bawełniane lub lniane, nasączone środkiem klejącym, takim jak pasta ze skrobi pszennej, klejem (takim jak klej PVA) lub piroksyliną, a następnie suszone. Po zwilżeniu lub ogrzaniu można je na nowo ukształtować, aby stworzyć wytrzymałą, twardą tkaninę na okładki książek (do opraw nakładowych, a czasem także bibliotecznych), kapelusze i elementy odzieży.

Wikipedia

bukranion

architektoniczny element dekoracyjny w kształcie głowy lub czaszki byka, używany w sztuce antycznej na fryzach, metopach itp., spotykany również w sztuce renesansowej i klasycystycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) archit. szt. motyw dekoracyjny w formie głowy lub czaszki byka

Wiktionary

Bukranion (βουκράνιον, dosł. „czaszka byka”, z gr. boús – byk, kraníon – czaszka) – reliefowy motyw dekoracyjny w postaci byczej głowy lub czaszki, najczęściej dodatkowo zdobiony girlandami i wstęgami zawieszonymi na rogach zwierzęcia.

Wikipedia

buks

przestarzale: panewka, w której obraca się koło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cwaniak

Wiktionary

buksa

1. lina używana do holowania statku
2. przestarzale: buks

SJP.pl

Buksa – staw w Rykach (województwo lubelskie), na Wysoczyznie Żelechowskiej, w obrębie Starego Miasta.

Wikipedia

buksiak

zegarek z mechanizmem bezkamieniowym

SJP.pl

buksiński

nazwisko

SJP.pl

buksować

1. o kołach pojazdu lub maszyn: obracać się w miejscu;
2. w żeglarstwie: holować statek

SJP.pl

czasownik

(1.1) mot. o kołach: kręcić się w miejscu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈksɔvat͡ɕ, AS: buksovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buksowanie n.

Wiktionary

buksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buksować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. buksować ndk.

Wiktionary

bukszpan

wiecznie zielony krzew z rodziny bukszpanowatych; rośnie w płd. i środk. Europie, płn. Afryce, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Himalajach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

Wiktionary

Bukszpan (Buxus L.) – rodzaj zimozielonych drzew i krzewów z rodziny bukszpanowatych. W obrębie rodzaju wyróżnia się od ok. 90 do 100 gatunków. Na różnice wpływa m.in. włączanie tu lub wyodrębnianie kilku gatunków afrykańskich (rodzaj Notobuxus). Rodzaj ma dwa centra zróżnicowania – Antyle (ok. 50 gatunków, z czego na Kubie 34) i Azja Wschodnia w strefie klimatu umiarkowanego (ok. 40 gatunków). Poza tym gatunki z tego rodzaju występują w Ameryce Centralnej, na Madagaskarze i w Afryce Subsaharyjskiej, w zachodniej i południowej Europie oraz w basenie Morza Śródziemnego. Są to krzewy i niewielkie drzewa rosnące zwykle w podszycie suchych lasów na glebach przepuszczalnych. Zawierają alkaloidy o silnym działaniu przeczyszczającym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃpãn, AS: bukšpãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukszpanowate nmos., bukszpanowce nmos., bukszpanowate nmos.

przym. bukszpanowy, bukszpanowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|gryczpan.

Wiktionary

bukszpanolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak bukszpan

Wiktionary

bukszpanowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o zimnotrwalych liściach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxaceae|Dumort.|ref=tak., rodzina roślin z monotypowego rzędu bukszpanowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Generalnie wśród bukszpanowatych dominują rośliny jednopienne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowce lm. nmos.

Wiktionary

bukszpanowaty

o cechach bukszpanowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

bukszpanowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Buxales|ref=tak., rząd roślin należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Runiankę japońską zaliczamy do bukszpanowców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz., bukszpanowate lm. nmos.

Wiktionary

bukszpanowy

przymiotnik od: bukszpan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. dotyczący bukszpanu, bukszpanów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na jednej ze ścian i w miejscu widnym wisiał Kościuszko, wyobrażony czarną farbą i otoczony wieńcem z bukszpanowych gałązek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukszpan mrz.

Wiktionary

bukszpir

przedłużenie bukszprytu, przednia nastawa bukszprytu; bomstenga; kliwerbom; dziobak drugi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. zob. bomstenga.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bomstenga, kliwerbom

Wiktionary

bukszpryt

drewniana lub metalowa belka umocowana do dziobnicy żaglowca, służąca do rozpinania lin i żagli; dziobak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

Wiktionary

Bukszpryt (dziobak) – drzewce wystające do przodu z dziobu jednostki żaglowej, wyjątkowo mechanicznej (pancernik Potiomkin). Bukszpryt zorientowany jest poziomo, lub lekko wznosząco, najczęściej w linii wzniosu pokładu. Jego wynalezienie datuje się na XV w. a od XVII w. zaczęto go przedłużać stengą (nazywaną bomstengą lub bukszpirem) oraz bramstengą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃprɨt, AS: bukšpryt

Wiktionary

Powiązane:

przym. bukszprytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziobak

Wiktionary

buksztel

1. inaczej: krążyna
2. wieża na kołach lub walcach używana dawniej podczas walk oblężniczych do robienia wyłomów w murach obronnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja wspierająca łukowe sklepienie podczas budowy

(1.2) daw. oblężnicza wieża na kołach lub walcach

Wiktionary

Buksztel – dawna osada śródleśna obecnie w obrębie Czarnej Białostockiej (województwo podlaskie). Położona przy drodze krajowej numer 19 (ulica Białostocka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbukʃtɛl, AS: bukštel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buksztelunek m.

Wiktionary

buksztelunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja powstała z połączenia kilku buksztelów legarem i łatami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbukʃtɛˈlũnɛk, AS: bukštelũnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buksztel m.

Wiktionary

buktyrmański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buktyrmą, dotyczący Buktyrmy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buktyrma ż.

Wiktionary

bukwa

inaczej: litera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) litera cyrylicy

(1.2) litera głagolicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbukfa, AS: bukfa

Wiktionary

bukwałd

Bukwałd (niem. Groß Buchwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bukwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Jonkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia

bukwica

bylina z rodziny wargowych

SJP.pl

- bukwica – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych

2 miejscowości w Polsce:

- Bukwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice

- Bukwica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce

Wikipedia

bukłaczek

zdrobnienie od: bukłak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bukłak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukłak m.

Wiktionary

bukłak

naczynie do przechowywania płynów; łagiew

SJP.pl

Bukłak (tat. bokłak) – pojemnik wykonany ze skóry w formie zamykanego worka, przeznaczony do przewożenia płynów.

Bukłaki były pierwotnie powszechnie wykorzystywane przez ludy stepowe. W formie niewielkiego pojemnika pełniły funkcję analogiczną do manierki, zapewniając zapas napoju dla podróżnego. Na większą skalę wykorzystywano je również w transporcie handlowym do przewożenia takich towarów jak np. wino czy mleko.

Wikipedia

bukłakowaty

przymiotnik

(1.1) przypominający bukłak, w kształcie bukłaka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bukłak

Wiktionary

bul

wyraz naśladujący odgłos gotującego się płynu lub zanurzania się kogoś, czegoś w wodzie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) zob. bul bul.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== bul (język afrykanerski.) ==

thumb|bul (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-bul.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. byk

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

bula

1. metalowa kula do gry w petankę;
2. wybrzuszenie jakiejś powierzchni;
3. w slangu młodzieżowym: wagary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. forma ukształtowania terenu;

(1.2) sport. element skoczni narciarskiej

(1.3) sport. kula do petanki;

Wiktionary

Bula (fr. la boule „kula”) – kula używana do gry w pétanque i w dyscyplinach pokrewnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Płaski wierzchołek Buli pod Rysami jest dogodnym lądowiskiem dla śmigłowców TOPR, wykorzystywanym podczas akcji ratunkowych w okolicy.

(1.3) Z geometrycznego punktu widzenia bula do gry w pétanque jest bardziej sferą niż kulą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbula, AS: bula

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wybrzuszenie

(1.2) wybrzuszenie

(1.3) kula

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.3) etym|franc|boule. → kula

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulge; (1.2) curve; (1.3) boule

* francuski: (1.3) boule ż.

* włoski: (1.3) boccia ż.

źródła.

== bula (język buruszaski.) ==

wymowa.

IPA3|bula.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ornit. kuropatwa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bulaj

okrągłe okienko w kajucie statku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie, w okręgu Suczawa

Wiktionary

Bulaj (z ang. bull’s eye – oko byka) – rodzaj iluminatora na jachcie, statku lub innej jednostce pływającej. To małe, okrągłe okienko umieszczone w burcie (często bardzo blisko linii wodnej) lub w ścianie (szocie) pokładówki lub nadbudówki. Bulaj może być otwierany lub stały. Powinien być nie tylko całkowicie wodoszczelny, ale także odporny mechanicznie na uderzenia nawet największych fal. Szkło bulaja, najczęściej przezroczyste, jest mocne a jego grubość może dochodzić do 30 mm. Bulaje są niewielkie, do 45 cm średnicy, osadzone w bardzo masywnych ramach. Te umieszczone bliżej wody mają dodatkowo możliwość szczelnego zamykania ich klapami (pokrywami sztormowymi, tzw. blindklapami) zakręcanymi na śruby, co stosuje się nie tylko w przypadku uszkodzenia szyby, ale także jako środek zapobiegawczy przed spodziewanymi silnymi sztormami.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bulajski

Wiktionary

bulak

nazwisko

SJP.pl

Bulak (arab: بولاق = Būlāq) – dzielnica Kairu w Egipcie, położona na północ od centrum. Nazwa pochodzi od koptyjskiego słowa oznaczającego bagna.

Zmieniające się koryto Nilu utworzyło piaszczystą mieliznę, która zamieniła się w wyspę, a po zamuleniu kanału połączyła się ze wschodnim brzegiem. W poł. XIV w. Bulak stał się portem przeładunkowym dla statków eksportujących przyprawy. W latach 20. XIX w. powstały tkalnie, stocznie, odlewnie i liczne inne manufaktury. Turcy osmańccy zakazali wolnego handlu, co doprowadziło do ich upadku.

Wikipedia

bulanda

nazwisko

SJP.pl

Bulanda, właśc. Tomasz Chlipała (ur. ok. 1830 w Szczawie, zm. 1912/1913 w Lubomierzu) – polski góral, słynny baca gorczański. Autentyczna postać z drugiej połowy XIX wieku, popularna w kulturze odnoszącej się do Gorców oraz w folklorze zagórzańskim.

Wikipedia

bulanżeryt

minerał, siarczek ołowiu i antymonu

SJP.pl

bulasty

przymiotnik powstały od określenia: skała bulasta, np. wapień bulasty

SJP.pl

bulba

regionalnie: bulwa ziemniaka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kresy. lwów. ziemniak

Wiktionary

bulbkil

długa płetwa jachtowa z obciążeniem na końcu

SJP.pl

Bulbkil – stała, smukła płetwa balastowa wystająca głęboko w głąb wody z dna jachtu i obciążona na końcu dużym balastem o charakterystycznym kształcie.

Zadaniem bulbkilu jest zwiększenie stateczności jednostki (poprzez balast), oraz sterowności (poprzez zwiększenie oporu bocznego części podwodnej).

Wikipedia

bulbkilowy

→ bulbkil

SJP.pl

Patrz:
bulbkil

bulbofylum

Bulbofylum, bulwolist (Bulbophyllum) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego co najmniej 1884 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych. Są to epifity występujące w strefie równikowej głównie Starego Świata, w mniejszej liczbie rodzajów w Nowym Świecie. Kwiaty są silnie pachnące, czasem odrażająco.

Wikipedia

bulbulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. pot. nieistniejące urządzenie wymyślone na potrzebę absurdalnych dowcipów, mające rzekomo sprawić, że woda bulgoce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bez bulbulatora niemożliwa jest poprawna praca cycykatora do nabulgotnicy.

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. bul bul

Wiktionary

bulczak

nazwisko

SJP.pl

buldeneż

ozdobny krzew parkowy, odmiana kaliny koralowej (odmiana "buldeneżów" przestarzała)

SJP.pl

Kalina koralowa (Viburnum opulus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny piżmaczkowatych (Adoxaceae), czasem zaliczany do monotypowej rodziny kalinowatych (Viburnaceae), dawniej także do przewiertniowatych (Caprifoliaceae).

Wikipedia

bulder

konkretny problem w odmianie wspinania - bulderingu; określona droga do przejścia (w skałach bądź na panelu), czasem po wyznaczonych chwytach, często ekstremalnych trudności

SJP.pl

buldering

wspinaczka bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; bouldering

SJP.pl

Bouldering (z ang. boulder „głaz”) – wspinaczka po zazwyczaj wolnostojących, kilkumetrowych blokach skalnych bez użycia asekuracji liną.

Bouldering, prowadzenie oraz wspinaczka na czas są konkurencjami sportowymi dyscypliny sportu, wspinaczki sportowej. Zawodnicy w trakcie zawodów sportowych wspinają się na szczyt ściany, której wysokość wynosi około 4,0 m. Sportowy charakter boulderingu wiąże się z częstymi, zazwyczaj niekontrolowanymi odpadnięciami od skały, stąd też podstawową metodą asekuracji jest stosowanie tzw. crashpadów, czyli przenośnych materaców oraz pomoc tzw. spottera, czyli partnera, który pomaga w kontrolowaniu lotu, zabezpieczając górną część ciała przed bezpośrednim uderzeniem o ziemię.

Wikipedia

bulderingowy

związany z bulderingiem

SJP.pl

bulderowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. uprawianie boulderingu

Wiktionary

Powiązane:

czas. bulderować ndk.

Wiktionary

bulderowiec

osoba wspinająca się bez liny po wolno stojących, kilkumetrowych blokach skalnych; boulderowiec

SJP.pl

bulderowy

przymiotnik od: bulder

SJP.pl

buldog

przedstawiciel rasy psów domowych znanej już w średniowiecznej Anglii; zwierzę o budowie krępej, wys. do 40 cm, waga ok. 24 kg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

Wiktionary

Buldog (ang. bulldog) – ogólne określenie rasy psa, przeznaczonej za czasów historycznych do walk z bykami (ang. bull – byk) lub innymi zwierzętami, oraz do chwytania i trzymania zwierząt i ludzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyobraź sobie, czytelniku, buldoga ubranego w strój ludzki, a będziesz miał obraz owego człowieka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuldɔk, AS: buldok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. buldożek m.

przym. buldogowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwajnos

Wiktionary

buldogowaty

podobny z wyglądu do buldoga

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do buldoga, mający cechy buldoga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do okienka podszedł klient o wyglądzie dosyć buldogowatym i wycelował w kasjerkę ogromnego gnata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buldog mzw., buldożek mzw.

Wiktionary

buldożek

zdrobnienie od: buldog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: buldog

(1.2) kynol. mały buldog

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Zdzisław był inżynierem architektem, ale jego życiem całkowicie zawładnęły buldożki francuskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buldog m.

przym. buldogowaty

Wiktionary

buldozer

dawniej: ruchomy pług na podwoziu gąsienicowym, służący do zgarniania ziemi, piasku, gruzu itp.; buldożer

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. masz. pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buldożerysta m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spychacz, spycharka, spychak; pot. spych

Wiktionary

buldoży

należący do buldoga; charakterystyczny dla buldoga

SJP.pl

bule

1. gra towarzyska z elementami zręcznościowymi, rozgrywana za pomocą metalowych bul na płaskim, nietrawiastym terenie; petanka, petanque, pétanque;
2. rada ustawodawcza w starożytnej Grecji

SJP.pl

- bula

- Rada Pięciuset w starożytnej Grecji (gr. Bule – βουλή)

- bule (określenie)

Wikipedia

bulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bulić

Wiktionary

buleuterion

w starożytnej Grecji: budynek będący miejscem zgromadzeń bule

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej;

Wiktionary

Buleuterion (gr. βουλευτήριον) – budowla w starożytnej Grecji (od VI wieku p.n.e.) oparta na planie prostokąta, poprzedzona dziedzińcem z kolumnowymi gankami oraz portalem wejściowym, w której odbywały się zebrania rady (bule). Miał on układ amfiteatralny, a jego dach dwuspadowy opierał się (najczęściej na czterech) kolumnach. Wewnątrz pod trzema ścianami stały ławy dla obradujących, później spiętrzone kamienne siedzenia. Na środku stał ołtarz i zapewne mównica.

Wikipedia

bulgański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bulganem, dotyczący Bulganu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bulgan mrz.

Wiktionary

bulgogi

danie z kuchni koreańskiej, smażona wołowina z warzywami

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. spoż. koreańskie danie składające się ze smażonej wołowiny z dodatkami;

Wiktionary

Bulgogi (kor. 불고기) – popularne danie kuchni koreańskiej.

Przyrządzane jest z cienko pokrojonej w paski wołowiny, marynowanej przez minimum 2 godziny w sosie sojowym z dodatkiem czosnku, soli, cukru, oleju sezamowego, cebuli oraz sezamu. Opcjonalnie dodaje się czasami mirin oraz marchew. Tak przyrządzone mięso piecze się następnie na grillu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|kor|불고기.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulgogi

* koreański: (1.1) 불고기

źródła.

== bulgogi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bulgogi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|kor|불고기.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bulgogi

* koreański: (1.1) 불고기

źródła.

== bulgogi (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. bulgogi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bulgot

1. odgłos, który wydaje lejący się bądź gotujący się płyn;
2. odgłos wydawany przez indyki;
3. w łowiectwie: głos wydawany przez tokującego cietrzewia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dźwięk bąbli powietrza wydostających się na powierzchnię wody

Wiktionary

bulgotać

1. o płynach: wydawać dźwięki towarzyszące przelewaniu się lub gotowaniu;
2. potocznie: mówić coś niezrozumiale; bełkotać;
3. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos podczas toków

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabulgotać)

(1.1) o płynach: wydawać dźwięki przy przelewaniu się lub gotowaniu

(1.2) pot. mówić coś niezrozumiale niskim głosem

(1.3) łow. o cietrzewiach: wydawać charakterystyczny głos w czasie toków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bulˈɡɔtat͡ɕ, AS: bulgotać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulgotanie n., zabulgotanie n., bulgot m.

czas. zabulgotać dk.

Wiktionary

bulgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulgotać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabulgotanie n., bulgot m.

czas. bulgotać ndk., zabulgotać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gulgotanie

Wiktionary

bulgotliwy

wydający dźwięk podobny do bulgotu

SJP.pl

bulgur

rodzaj kaszy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

(1.2) kulin. potrawa z bulguru (1.1)

Wiktionary

Bulgur (tur. bulgur; arab. ‏برغل‎, burghul) – rodzaj kaszy z ziaren pszenicy, najczęściej pszenicy twardej, sporządzony z gotowanych i następnie wysuszonych ziaren zboża, często używany w kuchni tureckiej i bliskowschodniej. Z powodzeniem może zastępować kuskus lub ryż. Przez namoczenie w mleku i pokrycie mąką uzyskuje się z niego tradycyjny turecki kuskus.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tureccy dietetycy twierdzą, że bulgur jest dużo zdrowszy od ryżu.

(1.2) Mój codzienny obiad to warzywa z rosołku, który zjadły dzieci, i do tego bulgur lub czerwona quinoa.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bulgurowy

Wiktionary

bulić

dużo płacić za coś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. płacić dużą sumę pieniędzy

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. płacić

Wiktionary

Bulić – wieś w Chorwacji, w żupanii zadarskiej, w mieście Benkovac. W 2011 roku liczyła 147 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bulimy za te usługi ogromne pieniądze!

(1.2) Wiela musza bulić za tyn heft? → Ile muszę płacić za ten zeszyt?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲit͡ɕ, AS: bulʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulenie n.

czas. wybulić dk., zabulić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) słono płacić, wykosztowywać się

Wiktionary

bulier

dawniej: bojler

SJP.pl

bulik

punkt na lodowisku, w którym następuje wznowienie gry w meczu hokejowym

SJP.pl

Wznowienie w hokeju na lodzie ma miejsce po każdej przerwie w grze oraz przy rozpoczynaniu wszystkich trzech tercji. Wznowienie przeprowadza się na jednym z dziewięciu punktów wznowień, tzw. bulików (o tym, w którym punkcie będzie miało miejsce wznowienie decyduje to, co spowodowało tę przerwę). We wznowieniu bierze udział dwóch zawodników przeciwnej drużyny, którzy stoją zwróceni do siebie twarzami i walczą o krążek rzucony przez sędziego.

Wikipedia

bulikowy

związany z bulikiem

SJP.pl

bulimia

choroba, która objawia się poprzez powtarzające i niekontrolowane spożywanie dużych ilości pokarmu, aż do pojawienia się nudności; wilczy głód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

Wiktionary

Bulimia (żarłoczność psychiczna; stgr. βουλῑμια, łac. būlīmia nervosa) – zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których występują zachowania kompensacyjne. Do najczęstszych zachowań należą: wywoływanie wymiotów, głodówki, użycie diuretyków, środków przeczyszczających, wykonywanie lewatyw, nadmierne ćwiczenia fizyczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na pierwszy rzut oka symptomy bulimii mogą być niedostrzegalne, chora utrzymuje bowiem prawidłową wagę lub ma nieco nadwagi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈlʲĩmʲja, AS: bulʹĩmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulimik m., bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wilczy głód

Wiktionary

bulimiczka

kobieta cierpiąca na bulimię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na bulimię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bulimiczka też żyje pod presją norm. Jedzenie jest dla niej formą słabości i ulegania. Jej choroba jest kompromisem między pragnieniem przyjemności („jedzenie jest takie dobre"), a obroną przed nim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulimia ż., bulimik m.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

bulimicznie

przysłówek

(1.1) w sposób bulimiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulimiczność ż., bulimia ż., bulimik m., bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

Wiktionary

bulimiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bulimiczne; cecha tych, którzy są bulimiczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

bulimiczny

→ bulimia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący bulimii lub bulimików, właściwy bulimii lub bulimikom

Wiktionary

Patrz:
bulimia
Przykłady

(1.1) Sam atak bulimiczny może być wynikiem stresu, głodu czy nudy, może również nastąpić o dowolnej porze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulimia ż., bulimiczka ż., bulimik m., bulimiczność ż.

przysł. bulimicznie

Wiktionary

bulimik

osoba cierpiąca na bulimię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna cierpiący na bulimię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zazwyczaj w wyniku terapii osoba uzależniona od jedzenia jest cyklicznie i bulimikiem, i anorektykiem. Także inne uzależnienia – od jedzenia, ćwiczeń, zakupów lub pracy każą poszukiwać innych przyczyn nałogu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulimia ż.

:: fż. bulimiczka ż.

przym. bulimiczny

przysł. bulimicznie

Wiktionary

bulina

rodzaj liny do napinania żagli; odciąg

SJP.pl

Bulina (obciągarka) – lina pomocnicza stosowana w żeglarstwie do dodatkowego napinania żagli w sytuacjach, gdy podstawowe liny napinające pracują pod wyraźnie innym kątem niż powinny w danych warunkach wiatrowych, lub też nie można nimi nadać wymaganego kształtu żaglom.

Wikipedia

buliński

nazwisko

SJP.pl

bulion

pożywny rosół z mięsa i jarzyn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wywar z mięsa i jarzyn

(1.2) spoż. koncentrat żywnościowy, służący do przygotowania rosołu

(1.3) przest. zwisająca ozdoba, drobny frędzel, sznureczek, na ogół złoty lub srebrny; częste obszycie oficerskich epoletów

Wiktionary

- bulion – esencjonalna zupa w postaci sklarowanego i odtłuszczonego wywaru mięsno-warzywnego;

- bulion – wywar z kości, mięsa lub warzyw, służący do przygotowania zup, potraw duszonych i in.;

- bulion – koncentrat wywaru mięsno-warzywnego, służący do przygotowywania zup lub innych potraw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbulʲjɔ̃n, AS: bulʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulionizm m., bulionówka ż., bulionik mrz.

przym. bulionowy

Wiktionary

bulioner

inwestor w monety z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne

SJP.pl

bulionetka

zamknięty bulion o żelowej konsystencji, zastępujący kostki warzywne

SJP.pl

bulionik

zdrobnienie od: bulion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bulion

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulion m.

Wiktionary

bulionizm

wczesny merkantylizm; doktryna ekonomiczna dostrzegająca źródło bogactwa państwa w nadwyżce zasobów kruszców szlachetnych w kraju, skupiająca się na jak najszybszych sposobach akumulacji kapitału pieniężnego

SJP.pl

Bulionizm – pochodzący od francuskiego słowa bullion (złoto lub srebro w sztabach) termin określający wczesny etap merkantylizmu powstałego w Europie XV i XVI w., propagowany w większości krajów europejskich.

Jego główną zasadą było utożsamianie bogactwa z gromadzeniem w kraju szlachetnych kruszców, przede wszystkim złota i srebra. Wierzono, że posiadanie tych kruszców ułatwia rozwój handlu i zwiększa dochody pieniężne państwa, toteż zakazywano ich wywozu poza granice kraju.

Wikipedia

bulionówka

filiżanka z dwoma uszkami, używana do bulionu

SJP.pl

Bulionówka – filiżanka z dwoma uszkami przeznaczona do serwowania zup.

Teoretycznie w bulionówkach podaje się wyłącznie zupy czyste i zupy kremy, a także niektóre chłodniki. Zupy czyste i kremy stygną szybciej niż inne zupy. Głębokie filiżanki lepiej zatrzymują ciepło potrawy w porównaniu do talerzy ale też lepiej utrzymują temperaturę zup zimnych. Zupy czyste podaje się w porcjach ok. 200 ml, w filiżankach o pojemności ok. 250 ml. Buliony typu consommé i zupy kremy natomiast w porcjach 150–200 ml. Jeśli zupa krem ma stanowić obfite danie główne, to podaje się ją w dużej bulionówce.

Wikipedia

bulionowy

1. → bulion;
2. moneta bulionowa - moneta z metalu szlachetnego bite na cele inwestycyjne; moneta lokacyjna, moneta inwestycyjna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) kulin. dotyczący bulionu

(1.2) numizm. o monetach: bite ze szlachetnego kruszcu na cele inwestycyjne

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. bulion

(1.2)

:: rzecz. bulionizm

Wiktionary

bulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. bańka płynu wydęta powietrzem

(1.2) rzad. kulka

(1.3) reg-pl|Kresy. kropla wody

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pęcherzyk, banieczka, bąbelek

(1.2) kulka, kuleczka

Wiktionary

bulkowo

Bulkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bulkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Bulkowo oraz parafii pw. Świętej Trójcy.

Wikipedia

bulkowski

→ Bulkowo

SJP.pl

Patrz:
Bulkowo

bulla

1. urzędowe pismo papieskie po łacinie, dotyczące spraw wielkiej wagi,
2. pierwotnie okrągła, metalowa pieczęć, dołączona do ważnych dokumentów, potem dokument opatrzony taką pieczęcią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalny dokument papieski;

(1.2) hist. okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1)

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie medal noszony na szyi przez dzieci i dorastającą młodzież, także przez triumfatorów, dostojne kobiety;

Wiktionary

Bulla – list lub dokument papieski.

Od XV wieku mianem tym określano ważniejsze dokumenty papieskie, a więc np. decyzje kanonizacyjne i dyspensy. Decyzje o mniejszej wadze zamieszczano w tak zwanym papieskim brewe. Postać bulli przybierają na ogół konstytucje apostolskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bulle papieskie były w użyciu co najmniej od szóstego stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulːa, AS: bu•la

Wiktionary

bullarium

zbiór bulli lub innych podobnych dokumentów

SJP.pl

bullmastiff

[czytaj: bulmastif] bulmastif, bulmastyf, bull mastiff;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

bullock

- Alan Bullock

- Anna Mae Bullock - Tina Turner

- Jim J. Bullock

- Louis Bullock

- Sandra Bullock

- Seth Bullock

- William Bullock

Wikipedia

bullshit

[czytaj: BULszit] bulszit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura

SJP.pl

bullterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bulterier, bullterrier, bull terrier

SJP.pl

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

bullterierka

[czytaj: bulterierka] samica bullteriera (bulteriera); bulterierka

SJP.pl

bullterrier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bulterier, bull terrier

SJP.pl

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

bullying

[czytaj: buling] psychiczne i fizyczne znęcanie się nad uczniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. socjol. powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sprawcami bullyingu zwykle są osoby impulsywne, dominujące, bez empatii, postrzegające pozytywnie przemoc, łaknące społecznego prestiżu, z wysoką samooceną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulʲi.iŋk, AS: bulʹiiŋk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przemoc rówieśnicza, dręczenie, tyranizowanie, znęcanie się

Wiktionary

bulmastif

bullmastiff, bull mastiff, bulmastyf;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

bulmastyf

bullmastiff, bull mastiff, bulmastif;
1. rasa psów obronnych z grupy dogów;
2. pies tej rasy

SJP.pl

Bulmastif (oryginalna nazwa bullmastiff) – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa (typ dogowaty), wyhodowana w XIX wieku w Anglii jako pies stróżujący. Obecnie pełni również funkcję psa-towarzysza.

Wikipedia

bulodrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. urb. placyk albo ich kompleks do gry, w której wykorzystuje się bule, np. w petankę, bocce lub w grę prowansalską;

Wiktionary

Bulodrom (fr. boulodrome) – boisko lub zespół boisk do gry w pétanque, grę prowansalską lub w inne gry związane z bulami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gra jest niby spokojna, ale na bulodromie wybuchają często kłótnie o dokładność pomiaru.

Wiktionary

buloński

1. przymiotnik od: Las Buloński (park w Paryżu);
2. koń buloński - rasa zimnokrwistych koni z północnej Francji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-Billancourt) (miejscowością we Francji)

(1.2) związany z Boulogne (współcz. ofic. Boulogne-sur-Mer) (miejscowością we Francji)

Wiktionary

bulowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Bulowice – wieś sołecka o układzie łańcuchowym, położona wzdłuż drogi krajowej nr 52 biegnącej z Bielska-Białej w kierunku Krakowa, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Kęty.

Znajduje się na obszarze Pogórza Śląskiego, u podnóży Beskidu Małego, w dolinie potoku Bulówka. Sołectwo Bulowice zajmuje 18,55 km² powierzchni.

Wikipedia

bulski

nazwisko

SJP.pl

bulszit

bullshit; potocznie:
1. kłamstwo, nieprawda;
2. wypowiedź pozbawiona sensu; bzdura

SJP.pl

bulterier

pies obronny o krótkiej sierści białej lub pręgowanej, należący do grupy terierów; bullterier, bullterrier, bull terrier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

Wiktionary

Bulterier (ang. bull terrier) – rasa psa, należąca do grupy terierów, zaklasyfikowana do terierów w typie bull. Typ wilkowaty. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bulˈtɛrʲjɛr, AS: bulterʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bulterier angielski

Wiktionary

bulterierka

samica bulteriera (bullteriera); bullterierka

SJP.pl

bulwa

1. silnie zgrubiała, mięsista łodyga podziemna niektórych roślin
2. roślina wieloletnia z rodziny astrowatych; topinambur; słonecznik bulwiasty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zgrubiała część korzenia lub pędu;

(1.2) białystok. reg-pl|Kresy. ziemniak

(1.3) bot. pot. słonecznik bulwiasty;

(1.4) pot. zgrubienie, wypukłość

wykrzyknik

(2.1) uczn. eufem. kurwa

Wiktionary

- bulwa – zgrubiała część korzenia lub pędu, pełniąca w roślinie funkcję spichrzową

- bulwa – zgrubiała część trzonu grzybów

- bulwa, bulwy – słonecznik bulwiasty

- Bulwa – skała w grupie Rogożowej Skały w miejscowości Przeginia, w województwie małopolskim

- Agata Bulwa – polska łuczniczka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Batat jest gatunkiem wilca z dużymi bulwami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulva, AS: bulva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulwica ż., bulwiastość ż., bulwowanie n.

:: zdrobn. bulwka ż.

czas. bulwować ndk.

przym. bulwowy, bulwiasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ziemniak, kartofel

(1.3) słonecznik bulwiasty, topinambur

(1.4) guz, zgrubienie, wypukłość

Wiktionary

bulwar

pierwotnie portowe nabrzeże, również wytworna ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

(1.2) obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeki lub morza lub ulica nadbrzeżna koło tego obmurowania

(1.3) hist. element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii

Wiktionary

Bulwar – szeroka, zadrzewiona ulica nad brzegiem rzeki, jeziora lub morza.Termin używany również na określenie wielkich arterii komunikacyjnych (bulwary paryskie); nazwę Bulwar Peryferyjny Paryża nosi obwodnica miasta.

Dawniej słowo bulwar (fr. boulevard, z niderl. bulwerke „bastion”) oznaczało fortyfikacje w Paryżu, na których pobudowano w XIX wieku w czasie wielkiej przebudowy nowe drogi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musi Pan skręcić w lewo na bulwarze Montparnasse.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbulvar, AS: bulvar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulwarowicz m., bulwarówka ż.

przym. bulwarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bastion

Wiktionary

bulwarówka

potocznie:
1. sztuka w stylu lekkiej komedii lub farsy;
2. brukowiec, szmatławiec

SJP.pl

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

Wikipedia

bulwarowy

1. przymiotnik od: bulwar;
2. pozbawiony większej wartości, brukowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z bulwarem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulwar m., bulwarówka ż.

Wiktionary

bulwers

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwersacja, oburz

SJP.pl

bulwersacja

potocznie: stan złości, oburzenia; bulwers, oburz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. stan złości, oburzenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsat͡sʲja, AS: bulversacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. bulwersować (się), zbulwersować

przym. bulwersujący

przysł. bulwersująco

Wiktionary

bulwersować

wzbudzać gwałtowne, nieprzychylne emocje; wzburzać, gorszyć

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

czasownik zwrotny niedokonany bulwersować się

(2.1) oburzać się, odczuwać złość, niesmak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jednak kilka z nich do dzisiaj bulwersuje opinię publiczną i jest tematem wielu plotkaotek i domysłów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbulvɛrˈsɔvat͡ɕ, AS: bulversovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. zbulwersować

rzecz. bulwersowanie n., bulwersacja

przym. bulwersujący

przysł. bulwersująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oburzać, poruszać, podniecać, zdumiewać, zaskakiwać, złościć, wkurzać, szokować, denerwować, irytować

(2.1) oburzać się, zżymać się, denerwować się, złościć się, wkurzać się, irytować się

Wiktionary

bulwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bulwersować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bulwersować ndk.

Wiktionary

bulwersujący

poruszający, denerwujący, oburzający

SJP.pl

bulwiastość

→ bulwiasty

SJP.pl

Patrz:
bulwiasty

bulwiasty

1. przypominający bulwę;
2. mający bulwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający bulwy, składający się z bulw

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bulwa ż.

wykrz. bulwa

Wiktionary

bulwka

1. zdrobnienie od: bulwa;
2. niewielka narośl na łodydze, korzeniu roślin

SJP.pl

Bulwka (łac. bulbillus, ang. bulbil) – u roślin cebulkowate rozmnóżki służące do rozmnażania wegetatywnego. Powstają z pąków. Zwykle mają postać niewielkich zgrubień na łodydze, zazwyczaj w kącie liści lub w obrębie rozgałęzień kwiatostanu. Po dojrzeniu bulwki odpadają od rośliny macierzystej i mogą się w sprzyjających warunkach ukorzenić.

Wikipedia

bulwkowaty

przypominający kształtem małą bulwę

SJP.pl

bulwkowy

→ bulwka

SJP.pl

Patrz:
bulwka

bulwocebula

Wikipedia

bulwowaty

przypominający kształtem bulwę

SJP.pl

bulwowy

przymiotnik od: bulwa

SJP.pl

bulza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. śrpol. torba do podróży zrobiona ze skóry; Gloger.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy na Moskwę jedziecie, miejcie te potrzeby: namiot, pancerz, tarcz, drzewce, w bulzach sery, chleby.

Wiktionary

bum

nagły wzrost koniunktury, szybki, ale nietrwały rozkwit życia gospodarczego; boom

SJP.pl

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. odgłos uderzenia, upadku, wybuchu

Wiktionary

Bum – rosyjski zespół muzyczny grający dance, disco i pop. Składa się z trójki wykonawców.

Wylansował utwór Kanikuły (ros. Каникулы), który został hitem lata 2007 w wielu krajach Europy, w tym również i w Polsce. Decyzją słuchaczy radia Eska piosenka zajęła ósme miejsce w zestawieniu Gorąca 100 radia Eska. Utwór doczekał się również licznych przeróbek w wykonaniu m.in. Boys, Mega Dance, Code Red, Cliver oraz C-Bool.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiatr przewrócił to drzewo zeszłej nocy. Bum! Śmiertelnie mnie przestraszył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũm, AS: bũm

Wiktionary

bum-cyk-cyk

nieokreślony znaczeniowo wykrzyknik, występujący najczęściej w dziecięcych piosenkach i wyliczankach

SJP.pl

buma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. mot. BMW

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdyby nie to że mam bumę, to prawdopodobnie bym się nawet mocniej uśmiechnął niż teraz

(1.1) […] też nie przepadałem za bumami, do czasu aż dane mi było ten sprzęt wypróbować. Żaden przednionapędowy dupowóz nie ma porównania. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũma, AS: bũma

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beemka, bawarka

Wiktionary

bumaga

żartobliwie: papier urzędowy, dokument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie widział prawdziwej legitymacji, więc nie miał pojęcia, czy ten dokument naprawdę tak wygląda. Stwierdził jednak, że bez większych problemów mógłby wyprodukować taką bumagę ze swoim imieniem i nazwiskiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. bumażka ż.

Wiktionary

bumar

nazwisko

SJP.pl

Polski Holding Obronny sp. z o.o. (d. Bumar) – polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością należąca do branży obronnej.

PHO sp. z o.o. jest spółką handlową z ponad 45-letnim doświadczeniem w obrocie specjalnym, organizacji produkcji oraz prowadzeniu skomplikowanych wieloletnich programów strategicznych z zakresu modernizacji lub dostaw systemów uzbrojenia dla polskiej armii oraz na eksport. Jest największym polskim eksporterem sprzętu wojskowego.

Wikipedia

bumażka

zdrobnienie od: bumaga (papier urzędowy, dokument)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. dokument, pismo urzędowe, papier urzędowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyniósł zrolowaną bumażkę i rzucił mi ją na środek biurka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumaga ż.

Wiktionary

bumblerka

potocznie: hulaszczy tryb życia; bomblerka, hulanka, pijatyka

SJP.pl

bumblować

bomblować, bumlować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować

SJP.pl

czasownik

(1.1) przest. hulać zob. bomblować.

(1.2) pot. leniuchować, próżnować

(1.3) daw. gw-pl|Galicja, Kresy. włóczyć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũmˈblɔvat͡ɕ, AS: bũmblovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumblowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zob. próżnować.

Wiktionary

bumblowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bumblować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bumblować ndk.

Wiktionary

bumelancki

→ bumelant

SJP.pl

Patrz:
bumelant

bumelanctwo

unikanie pracy; nieróbstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãnt͡stfɔ, AS: bũmelãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bumelka, lenistwo, leserstwo, leserka, nieróbstwo, nygusostwo, próżniactwo

Wiktionary

bumelant

człowiek unikający pracy, obibok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik zaniedbujący pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bumelant to dezerter z frontu walki o pokój i silną Polskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlãnt, AS: bũmelãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fż. bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obibok, wałkoń, próżniak, leń

Wiktionary

bumelantka

→ bumelant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica zaniedbująca pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

Wiktionary

Patrz:
bumelant
Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlãntka, AS: bũmelãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n.

:: fm. bumelant m.

czas. bumelować

Wiktionary

bumelka

wymigiwanie się od pracy, lekceważenie obowiązków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũˈmɛlka, AS: bũmelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

bumelować

potocznie: unikać pracy, pracować niedbale

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. wykonywać obowiązki niedbale lub nie wykonywać ich wcale

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trochę bumeluje, trochę pracuje na boku nosząc kontenery z rybami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛˈlɔvat͡ɕ, AS: bũmelovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelowanie n., bumelant m., bumelantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. próżnować.

Wiktionary

bumelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bumelować.; wymigiwanie się od pracy, opuszczając ją bądź zaniedbując poprzez marnowanie na inne rzeczy czasu na nią przeznaczonego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũmɛlɔˈvãɲɛ, AS: bũmelovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumelanctwo n., bumelka ż., bumelant m., bumelantka ż.

czas. bumelować

Wiktionary

bumerang

zakrzywiony kij, który po rzuceniu wraca do rzucającego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

Wiktionary

Bumerang – rodzaj ręcznie miotanego pocisku, stosowanego do polowań lub do walki, obecnie służącego także do rywalizacji i sportowej rozrywki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũˈmɛrãŋk, AS: bũmerãŋk

Wiktionary

Powiązane:

przym. bumerangowy

Wiktionary

bumerangowy

przymiotnik od: bumerang

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bumerangiem, dotyczący bumerangu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bumerang mrz.

Wiktionary

bumlować

bomblować, bumblować; potocznie:
1. spędzać czas bezczynnie;
2. spędzać czas na pijatykach i hulankach; hulać, lumpować

SJP.pl

bumlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. spędzanie czasu w sposób bezczynny

Wiktionary

Powiązane:

czas. bumlować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bałamucenie, bomblowanie, bumelowanie, próżnowanie

Wiktionary

bums

wykrzyknik wyrażający nagły ruch lub nagłą zmianę sytuacji

SJP.pl

bumsy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. cukierki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W antrejce na ryczce stały bumsy w tytce.

Wiktionary

bumsztak

w żeglarstwie: dług drąg do manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna

SJP.pl

Bumsztak (wspieracz) – długi, ok. pięciometrowy drąg o grubości ok. 18 cm, z jednej strony zakończony rączką, służący do tzw. „bumsztakowania”, czyli manewrowania statkiem na płytkich wodach poprzez odpychanie się od dna. Wykorzystuje się go również podczas postoju statku, jeździe w górę rzeki przy płytkiej wodzie i odpychania się od brzegu.

Wikipedia

buna

kauczuk syntetyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. krótka rzeka w północnej Albanii i w południowej Czarnogórze, stanowiąca połączenie Jeziora Szkoderskiego z Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

- Buna – rzeka w Albanii

- Buna – rzeka w Bośni i Hercegowinie

- Buna – wieś w Bośni i Hercegowinie

- Buna – wieś w Papui-Nowej Gwinei

- Buna – jednostka osadnicza w Teksasie, USA

- Buna – niemiecki kauczuk syntetyczny

- Buna-Werke (Buna-Werke GmbH Schkopau) – zlikwidowane zakłady chemiczne zajmujące się produkowaniem polimerowych tworzyw sztucznych w Schkopau

- Auschwitz III – Monowitz („Buna-Werke”) – podobóz Auschwitz-Birkenau

Wikipedia

bunc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. bundz.

Wiktionary

Bundz, bunc, ser klagany – ser z mleka owczego, produkowany głównie na Podhalu, w Gorcach, Beskidzie Sądeckim i w zachodniej części Podbeskidzia i Beskidzie Śląskim.

Proces produkcji bundzu w pierwszej fazie wygląda tak samo jak wytwarzanie oscypków. Zlane do „puciery” mleko „klaguje” się, czyli doprowadza do ścięcia białka przez enzymy zawarte w podpuszczce (klagu), wyodrębnionej z żołądków cieląt. Powstały skrzep serowy parzy się następnie przez kilka minut w temperaturze około 70 °C. Ser odcedza się na płótnie w postaci dużych brył. Otrzymuje się ser o łagodnym smaku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary

buncik

zdrobnienie od: bunt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bunt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt mrz.

Wiktionary

bunclok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kamionkowy garnek do kiszenia kapusty, żuru lub ogórków

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kamionka

Wiktionary

buńczuczniej

stopień wyższy od przysłówka: buńczucznie

SJP.pl

buńczuczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: buńczuczny

SJP.pl

buńczuczność

pewność siebie, hardość, zuchwałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest buńczuczne; cecha tych, którzy są buńczuczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. buńczuczny

przysł. buńczucznie

Wiktionary

bunczuczny

dawniej: buńczuczny;
1. zbytnio pewny siebie, zuchwały, pełen werwy; świadczący o takim usposobieniu; czupurny, zawadiacki, zaczepny, junacki;
2. dawniej: związany z buńczukiem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyzywający, zaczepny, czupurny, zawadiacki, nadmiernie pewny siebie

(1.2) daw. wojsk. epitet dostojnika lub dowódcy mającego prawo używania buńczuka jako oznaki godności i władzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mowa Hitlera w monachijskiej Löwenbraükeller jest buńczucznym, przeplatanym wulgarną ironią, usprawiedliwianiem się.

(1.1) Nawet dyplomacja pruska tak buńczuczna, zajmowała wobec Wielkiej Brytanii stanowisko niezmiernie ostrożne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũj̃n͇ˈt͡ʃut͡ʃnɨ, AS: bũĩ ̯ṇčučny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buńczuk mrz., buńczuczność ż.

przysł. buńczucznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wojowniczy, zadziorny, zadzierzysty, chwacki, junacki; war. buńdziuczny

Wiktionary

buńczuczyć

buńczuczyć się - zachowywać się buńczucznie; pysznić się, srożyć się

SJP.pl

buńczuk

1. dawniej: drzewce zakończone końskim włosiem będące symbolem władzy wojskowej na terenach ukraińskich;
2. pęk włosia doczepiany do zbroi rycerskiej lub końskiej;
3. rodzaj instrumentu perkusyjnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, stanowiły symbol władzy na dawnych kresach wschodnich;

(1.2) hist. pęk włosów, przyłączany do rycerskiego szyszaka bądź do uszu lub piersi konia

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbũj̃n͇t͡ʃuk, AS: bũĩ ̯ṇčuk

Wiktionary

Powiązane:

przym. buńczuczny

Wiktionary

bund

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. polit. skrótowa nazwa Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego na Litwie, w Polsce i Rosji;

Wiktionary

- Bund – żydowska partia lewicowa

- Bund – nadbrzeżna promenada Szanghaju

- Galicyjski Bund – potoczna nazwa Żydowskiej Partii Socjaldemokratycznej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po zakończeniu pierwszej wojny światowej w związku z rozpadem wielonarodowego Imperium Rosyjskiego i powstaniem odrodzonego państwa polskiego, Bund zmuszony był dostosować się do nowej rzeczywistości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bundowiec m.

przym. bundowski

Wiktionary

bunda

wierzchnie okrycie męskie, rodzaj długiego płaszcza z grubego sukna

SJP.pl

Bunda – miasto w północnej Tanzanii w regionie Mara, w pobliżu Jeziora Wiktorii.

Wikipedia

bundesbank

Niemiecki Bank Federalny (niem. Deutsche Bundesbank, potocznie Buba od Bundesbank) – bank centralny Republiki Federalnej Niemiec. Siedzibę swoją ma we Frankfurcie nad Menem i jest częścią Europejskiego Systemu Banków Centralnych.

Wikipedia

bundesliga

- Hokej na lodzie

- Bundesliga mężczyzn – dawna najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn

- 2. Bundesliga mężczyzn – dawna druga niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn

- Koszykówka

- Bundesliga mężczyzn – najwyższa niemiecka klasa rozgrywkowa mężczyzn

Wikipedia

bundesrat

[czytaj: BUNdesrat];
1. wyższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech;
2. izba wyższa parlamentu Austrii;
3. 1871-1918 organ Rzeszy Niemieckiej reprezentujący rządy krajowe;
4. rząd (Rada Związkowa) Szwajcarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) izba wyższa parlamentu Niemiec;

(1.2) izba wyższa parlamentu Austrii;

(1.3) najwyższy organ wykonawczy w Szwajcarii

Wiktionary

- Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Austrii

- Bundesrat – izba wyższa parlamentu w Niemczech

- Bundesrat – rząd Szwajcarii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛsrat, AS: bũndesrat

Wiktionary

bundestag

[czytaj: BUNdestag] niższa izba parlamentu w RFN i w obecnych Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) polit. sejm federalny, sejm związkowy, izba niższa parlamentu Niemiec;

Wiktionary

Bundestag (pełna nazwa Deutscher Bundestag) – druga obok Bundesratu (Rady Federalnej) izba parlamentu Niemiec. Jest najwyższym organem konstytucyjnym Republiki Federalnej Niemiec i jedynym organem państwowym wybieranym bezpośrednio przez obywateli. Na płaszczyźnie federalnej jedynie on tworzy prawo, które obowiązuje na obszarze całego państwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas oficjalnej konsultacji w Bundestagu eksperci nalegali na kompromis w sprawie ustawy imigracyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈdɛstak, AS: bũndestak

Wiktionary

bundeswehra

[czytaj: bundeswera] siły zbrojne Niemiec; bundeswera, Bundeswehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) wojsk. ogólnie niemieckie siły zbrojne;

Wiktionary

Bundeswehra (niem. Bundeswehr; wym. MAF: [ˈbʊndəsˌveːɐ̯], posłuchaj) – siły zbrojne Republiki Federalnej Niemiec. Za datę utworzenia Bundeswehry uznaje się 5 maja 1955 roku. Bundeswehra wchodzi w skład sił zbrojnych NATO, uczestniczy więc w NATO-wskich akcjach (np. IFOR, SFOR, potem EUFOR w Bośni i Hercegowinie, KFOR w Kosowie i in.), a także w akcjach humanitarnych ONZ (np. UNOSOM w Somalii).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W końcu zdecydowano się amunicję rozbroić i złomować, gdyż ze względu na parametry i normy bezpieczeństwa nie nadawała się do wykorzystania w Bundeswehrze.

Wiktionary

Powiązane:

przym. bundeswehrowski

Wiktionary

bundeswehrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bundeswehrą, dotyczący Bundeswehry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bundeswehra ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. bundeswerowski

Wiktionary

bundeswera

siły zbrojne Niemiec; Bundeswehra, bundeswehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. Bundeswehra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbũndɛzˈvɛra, AS: bũndezvera

Wiktionary

bundeswerka

rodzaj kurtki, model ten pochodzi z Niemczech

SJP.pl

bundowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek organizacji Bund

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecność bundowców widoczna była właściwie na terenie całej guberni, najsilniej jednak organizacja działała w sąsiedztwie ośrodka białostockiego, silny punkt znajdował się także w Grajewie, trochę słabszy w Ostrowi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bund mrz., bundysta mos., bundystka ż., bundyzm mrz.

przym. bundowski

Wiktionary

bundowski

→ Bund (partia)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z lewicowym, antysyjonistycznym stronnictwem żydowskim Bund

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bund mrz., bundowiec mos.

Wiktionary

bundz

masa serowa z mleka owczego przerabiana na bryndzę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj sera z owczego mleka przypominający twaróg;

Wiktionary

Bundz, bunc, ser klagany – ser z mleka owczego, produkowany głównie na Podhalu, w Gorcach, Beskidzie Sądeckim i w zachodniej części Podbeskidzia i Beskidzie Śląskim.

Proces produkcji bundzu w pierwszej fazie wygląda tak samo jak wytwarzanie oscypków. Zlane do „puciery” mleko „klaguje” się, czyli doprowadza do ścięcia białka przez enzymy zawarte w podpuszczce (klagu), wyodrębnionej z żołądków cieląt. Powstały skrzep serowy parzy się następnie przez kilka minut w temperaturze około 70 °C. Ser odcedza się na płótnie w postaci dużych brył. Otrzymuje się ser o łagodnym smaku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bũnt͡s, AS: bũnc

Wiktionary

buńdziuczny

regionalnie: buńczuczny

SJP.pl

bunga-bunga

impreza dla bogatych mężczyzn z udziałem atrakcyjnych kobiet świadczących usługi seksualne; bunga bunga

SJP.pl

bungalow

parterowy budynek mieszkalny z werandami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) bud. jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

Wiktionary

Bungalow (hind. bangla) – jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami.

Wykonany najczęściej z drewna, o lekkiej konstrukcji. Budynek typowy dla budownictwa kolonialnego, szczególnie w Indiach i Indonezji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z dumą pokazywał grubym palcem długą listę atrakcji, jakie czekały na gości, którzy mieli szczęście znaleźć miejsce w jego bungalowach.

(1.1) Idą w stronę bungalowu, przed którym na werandzie buja się w hamaku Eryk.

(1.1) Tego dnia szczególnie źle się czuł i nawet godziny, które zwykle poświęcał na wędrówkę w głąb puszczy – od jedenastej do trzeciej – po raz pierwszy spędził w bungalowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũŋˈɡalɔf, AS: bũŋgalof

Wiktionary

bungee

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungie; bandżi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skok na elastycznej linie;

(1.2) elastyczna lina do skoków

Wiktionary

Bungee jumping (skok na bungee) to skakanie z dużej wysokości na długiej elastycznej linie wykonanej zwykle z około tysiąca gumowych włókien.

Pierwszymi skoczkami byli rdzenni mieszkańcy wysp Pentecost (Nowe Hebrydy) na Pacyfiku. Młodzi mężczyźni skakali z bambusowych wież, zabezpieczeni lianami przywiązanymi do kostek, żeby udowodnić swoją męskość oraz, według wierzeń, zapewnić plemieniu urodzaj.

Wikipedia

bungie

[czytaj: bandżi] skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bandżi

SJP.pl

Bungie – amerykański producent gier komputerowych. Firma została założona w maju 1991 roku przez Alexa Seropiana, do którego później dołączył Jason Jones. Firma, która pierwotnie miała siedzibę w Chicago w stanie Illinois, pierwotnie koncentrowała się na produkowaniu gier na komputery Macintosh i stworzyła dwie odnoszące sukcesy serie gier wideo o nazwie Marathon i Myth.

Wikipedia

bunia

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunieczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zoonim, imię dla psa

(1.2) geogr. adm. miasto w północno-wschodniej Demokratycznej Republice Konga;

Wiktionary

Bunia – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Ituri, na północ od góry Hoyo i na zachód od Jeziora Alberta.

Miasto stało się teatrem walk pomiędzy grupami etnicznymi Lendu i Hema. W celu zaprowadzenia porządku, do miasta skierowano siły międzynarodowe (Operacja Artemida).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wziąłbym Bunię na spacer nad Prosnę.

Wiktionary

bunieczek

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia

SJP.pl

bunieczka

pieszczotliwie o ukochanej lub atrakcyjnej kobiecie; bunia

SJP.pl

bunikowski

nazwisko

SJP.pl

bunin

nazwisko

SJP.pl

bunio

pieszczotliwie o ukochanym lub atrakcyjnym mężczyźnie; bunieczek

SJP.pl

bunker

rodzaj węgla opałowego przeznaczonego do opalania kotłów okrętowych

SJP.pl

Bunker – miasto w Stanach Zjednoczonych, w południowo-wschodniej części stanu Missouri.

Liczba mieszkańców w 2000 roku wynosiła 427.

Wikipedia

bunkier

1. schron bojowy;
2. więzienna cela piwniczna w hitlerowskich obozach koncentracyjnych;
3. pomieszczenie na statku na paliwo stałe lub płynne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. archit. schron, zwykle żelbetowy

(1.2) hist. piwniczna cela w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

(1.3) hist. budowla z ziemi, drewna i kamieni stanowiąca schronienie członków UPA

(1.4) mors. na statku pomieszczenie na paliwo;

(1.5) mors. paliwo statku na własny użytek (niebędące transportowanym ładunkiem)

(1.6) sport. na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem

(1.7) zbiornik do krótkiego przechowywania materiałów sypkich lub kruszywa

Wiktionary

pomieszczenie, zasobnia

- bunkier (żegluga)

- (zasobnia) – na statku lub okręcie pomieszczenie z paliwem stałym sąsiadujące z kotłownią

- woda i paliwo znajdujące się na statku, przeznaczone na własny użytek

- schron – obiekt fortyfikacyjny typu zakrytego („bunkier” jest nazwą potoczną, nieużywaną w fachowej terminologii fortyfikacyjnej)

- zbiornik przeznaczony do tymczasowego przechowywania materiałów sypkich

- piwniczna cela, karcer, w hitlerowskich obozach zagłady

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Samolot zrzucił bomby na bunkier wroga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbũŋʲcɛr, AS: bũŋʹḱer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunkrowanie n., bunkrowiec m., bunkierka ż.

czas. bunkrować ndk., zabunkrować dk.

przym. bunkrowaty, bunkrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) schron

(1.3) zasobnia

Wiktionary

bunkierka

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkrowiec

SJP.pl

Bunkierka – niewielki zbiornikowiec lub barka zaopatrująca statki (okręty) w paliwo ciekłe, rzadziej wodę kotłową. Wyposażony jest w urządzenia do przeładunku cieczy: pompy, węże o dużych przekrojach na specjalnych wysięgnikach pozwalające na podanie paliwa na jednostkę zaopatrywaną. Swoje zadania realizuje na redzie w portach oraz na pełnym morzu.

Wikipedia

bunkropodobny

podobny do bunkra

SJP.pl

bunkrować

przyjmować na statek płynne lub stałe paliwo

SJP.pl

bunkrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. dostarczanie na statek paliwa stałego lub płynnego

Wiktionary

Bunkier (zasobnia) – na dawnych parowcach: położone blisko kotłowni pomieszczenie na węgiel używany do palenia pod kotłami okrętowymi. Węgiel z bunkra zsypywał się do kotłowni przez małe otwory początkowo pod własnym ciężarem, a następnie był przerzucany przez trymera przed palenisko. Węgiel do paleniska wrzucał palacz.

Wikipedia

Powiązane:

czas. bunkrować

rzecz. bunkier m.

Wiktionary

bunkrowaty

wyglądający jak bunkier

SJP.pl

bunkrowiec

statek wodny o niewielkim tonażu przystosowany do zaopatrywania innych statków w paliwo; bunkierka

SJP.pl

Bunkrowiec – portowy statek o niewielkiej pojemności zaopatrujący parowce w paliwo (węgiel kamienny) i wodę kotłową. Zadania swoje wykonywał zazwyczaj na redzie lub w porcie z dala od nabrzeża. Wyposażony był w specjalne urządzenia przeładunkowe dźwigi z chwytakami, taśmociągi. Nazwą tą potem określano i większe jednostki spełniające te same zadania na pełnym morzu.

Wikipedia

bunkrownia

pomieszczenie na zasobniki z materiałami sypkimi

SJP.pl

bunkrowy

przymiotnik od bunkier

SJP.pl

bunkrzysko

zgrubienie od: bunkier

SJP.pl

bunraku

japońskie widowiska marionetkowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego;

Wiktionary

Bunraku (jap. 文楽), używana także pierwotna nazwa ningyō-jōruri (人形浄瑠璃) – japoński teatr lalkowy, w którym narracji i dialogowi towarzyszy akompaniament shamisenu (okazyjnie innych instrumentów, jak np. taiko). Nazwa bunraku pojawiła się w XIX wieku.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. od nazwiska lalkarza Bunrakuken Uemura

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bunraku puppet show

* japoński: (1.1) furi|文楽|ぶんらく., furi|人形浄瑠璃|にんぎょうじょうるり.

* rosyjski: (1.1) бунраку n.

źródła.

== bunraku (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. bunraku

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈraku, AS: bũnraku

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. od nazwiska lalkarza Bunrakuken Uemura

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) bunraku puppet show

* japoński: (1.1) furi|文楽|ぶんらく., furi|人形浄瑠璃|にんぎょうじょうるり.

* rosyjski: (1.1) бунраку n.

źródła.

== bunraku (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) szt. bunraku

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bunsch

- Alojzy Bunsch (1859-1916) – rzeźbiarz, ojciec Karola i Adama

- Adam Bunsch (1896-1969) – malarz, dramatopisarz, pedagog, ojciec Alego i Franciszka

- Karol Bunsch (1898-1987) – pisarz historyczny, publicysta i tłumacz literatury

- Ali Bunsch, właśc. Alojzy Bunsch (1925-1985) – malarz, grafik, scenograf

- Franciszek Bunsch (ur. 1926) – malarz i grafik

- Jacek Bunsch (ur. 1954) – reżyser i dyrektor teatrów, syn Franciszka

Wikipedia

bunsen

[czytaj: bunzen] nazwisko

SJP.pl

bunt

wystąpienie przeciwko władzy; sprzeciw, protest, opór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

(1.2) sprzeciw, opór, protest

(1.3) daw. sojusz

Wiktionary

Bunt – zachowanie dewiacyjne wobec konformizmu.

W koncepcji Roberta Mertona oznacza sposób przystosowania jednostki poprzez odrzucenie zarówno celów społecznych grupy (wartości), jak i społecznie uznawanych środków realizacji tych celów (norm) oraz zastąpienie ich własnymi wartościami i normami. Zachowania tego typu pojawiać mogą się pod wpływem frustracji i niezadowolenia, ale bunt niesie w sobie propozycję alternatywy, jak przypadku odrzucania kultury dominującej i zastępowania jej kontrkulturą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marynarze podnieśli bunt na statku i zażądali powrotu do portu.

(1.2) Dorastanie to okres buntu przeciwko światu dorosłych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnt, AS: bũnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż., buntowanie n., zbuntowanie n., podbuntowanie n.

:: zdrobn. buncik m.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) protest, sprzeciw, opór

Wiktionary

buntarski

buntowny; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu

SJP.pl

buntować

sprzeciwiać się czemuś, walczyć o swoje racje

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zachęcać do buntu

(1.2) gw-pl|Bukowina. krzyczeć

czasownik zwrotny niedokonany buntować się

(2.1) przeciwstawiać się czemuś

(2.2) śrpol. sprzymierzać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bũnˈtɔvat͡ɕ, AS: bũntovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt m., buntownik m., buntowniczka ż., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntowanie n.

czas. zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) powstawać

Wiktionary

buntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buntować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt m., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik m., buntowniczka ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy, buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

buntowniczka

kobieta występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór

SJP.pl

buntowniczo

przysłówek

(1.1) w sposób buntowniczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt m., buntownik m., buntowanie n., buntowniczość ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy

Wiktionary

buntowniczość

→ buntowniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha lub postawa charakteryzująca się oporem wobec autorytetów, norm społecznych lub tradycji

Wiktionary

Patrz:
buntowniczy
Przykłady

(1.1) W pewnych sytuacjach buntowniczość prowadzi do zmian społecznych lub przełamywania opresji, a w innych – do chaosu lub destrukcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buntowanie n., bunt mrz., buntowniczka ż., buntownik mos.

przym. buntowniczy

przysł. buntowniczo

czas. buntować

Wiktionary

buntowniczy

skory do buntu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) skłonny do buntu

(1.2) będący wyrazem buntu, sprzeciwu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Papież ekskomunikował buntowniczego króla i zwolnił jego poddanych ze złożonej mu przysięgi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt mrz., buntowniczość ż., buntownictwo n., buntownik mos., buntowniczka ż., buntowanie n.

czas. buntować ndk.

przym. buntowny

przysł. buntowniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. buntowny

Wiktionary

buntownik

osoba występująca przeciwko jakiejś władzy, sprzeciwiająca się, stawiająca opór

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Okrzyknięto mnie oszczercą, trucicielem, buntownikiem, zdrajcą, łotrem wszelkiego rodzaju i ostatecznie stałem się przestępcą winnym każdej odkrytej zbrodni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bunt m., buntowanie n.

:: fż. buntowniczka ż.

czas. buntować ndk., zbuntować dk.

przym. buntowniczy

przysł. buntowniczo

Wiktionary

buntowny

buntarski; dawniej: buntowniczy;
1. skłonny do buntowania się;
2. będący wyrazem buntu

SJP.pl

buonarroti

Michelangelo Buonarroti [czytaj: mikelANdżelo błonaroti]:
1. (1475-1564), włoski artysta: rzeźbiarz, malarz, architekt, poeta; Michał Anioł;
2. bratanek Michała Anioła, zwany Młodszym (1568-1646), pisarz włoski

SJP.pl

Osoby:

- Michał Anioł (wł. Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni) – włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i architekt epoki Odrodzenia

- Filippo Buonarroti – włoski badacz sztuki etruskiej

- John Buonarotti Papworth – brytyjski architekt

- Philippe Buonarroti – włoski utopijny socjalista, pisarz i wolnomularz działający we Francji

Inne:

- Buonarroti – stacja metra w Mediolanie

Wikipedia

bupirymat

nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pirymidyn

SJP.pl

bupiwakaina

środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów

SJP.pl

Bupiwakaina (łac. Bupivacainum) – organiczny związek chemiczny, środek znieczulenia miejscowego z grupy amidów.

Siła i czas działania są 4x większe niż w przypadku lidokainy. Dodanie adrenaliny niewiele wydłuża czas jego działania. Bupiwakaina stosowana jest we wszystkich rodzajach znieczuleń miejscowych. Maksymalna bezpieczna dawka jednorazowa bez dodatku adrenaliny wynosi 150 mg, a z adrenaliną 300 mg.

Wikipedia

bupropion

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek antydepresyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C13H18ClNO., stosowany w leczeniu depresji i uzależnienia od nikotyny;

Wiktionary

Bupropion – organiczny związek chemiczny z grupy katynonów. Lek powszechnie stosowany jako atypowy lek przeciwdepresyjny zarówno osobno, jak i w kombinacji do wspomagania leków z grup inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny, jako jedyny lek przeciw depresji sezonowej, a także do redukcji głodu nikotynowego i objawów ADHD, przy czym, jako nieliczny, nie powoduje przyrostu masy ciała ani dysfunkcji seksualnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prof. Michael Fiore z University of Wisconsin twierdzi, że połączenie plasterastrów nikotynowych z zażywaniem bupropionu pomaga ponad połowie nałogowców.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nervosol

Wiktionary

buqsha

[czytaj: buksza] czterdziesta część riala jemeńskiego; bugsha, bugshah

SJP.pl

bur

potocznie: nagana, napomnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. potomek kolonistów, głównie holenderskich, osiadłych w południowej Afryce;

(1.2) hist. etn. członek germańskiego plemięemienia mieszkającego w starożytności na terenie Czech lub Polski

Wiktionary

Dania:

- Bur – miejscowość

Iran:

- Bur – wieś

Jemen:

- Bur – wieś

Luksemburg:

- Bur – luksemburska nazwa lieu-dit Born

Zobacz też:

- Bour

- Buer

- Burr

Wikipedia

Przykłady

(1.2) U źródeł Wisły Klaudiusz Ptolemeusz umieszcza Burów, których uznaje za jedno z plemięemion lugijskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bur, AS: bur

Wiktionary

Powiązane:

przym. burski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Afrykaner

Wiktionary

bura

potocznie: nagana, napomnienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ostra uwaga, napomnienie, nagana

forma przymiotnika.

(2.1) M. ż. lp. od: bury

Wiktionary

- Bura – polskie nazwisko

- Bura – miasto w Kenii, w hrabstwie Tana River

- Bura – miasto w Kenii, w hrabstwie Garissa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nauczyciel dał burę chłopcu za złe zachowanie podczas lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbura, AS: bura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burka ż.

czas. burować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nagana, napomnienie, uwaga, wymówki, wyrzuty, łajanie

Wiktionary

buracki

potocznie: mający cechy człowieka niekulturalnego, prymitywnego

SJP.pl

buracko

przysłówek

(1.1) w sposób prostacki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buractwo n.

Wiktionary

buractwo

potocznie: bycie burakiem (osobą niekulturalną, pochodzącą ze wsi)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. osoby zachowujące się prostacko

(1.2) pogard. prostackie zachowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wcale nie chodzi o jakichś troglodytów, dresiarzy czy karki. Współczesne buraki są salonowe. Buractwo nie jest zatem postchamskie, lecz raczej postinteligenckie. Współczesne buractwo jest uznawane za nowy rodzaj posłannictwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burak m.

przym. buracki, buraczany, buraczkowy, burakowaty

przysł. buracko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiocha, wsiowi, wsioki, buraki, chamstwo

(1.2) chamstwo, obciach, siara, prostactwo

Wiktionary

buraczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto deserowe z buraka cukrowego; specjalność kuchni na Lubelszczyźnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m.

przym. buraczany, buraczkowy

Wiktionary

buraczanka

wódka pędzona z buraków

SJP.pl

buraczaność

→ buraczany

SJP.pl

Patrz:
buraczany

buraczany

przymiotnik od: burak; burakowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z burakami, dotyczący buraków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Test wykazał szkodliwość mleka krowiego i cukru buraczanego, ale wynik testu z cukrem trzcinowym był ujemny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

przym. burakowy, buraczkowy, burakowaty

przysł. buraczkowo

Wiktionary

buraczarnia

1. magazyn buraków;
2. dział w cukrowni, gdzie odbywa się mycie i czyszczenie buraków

SJP.pl

buraczarz

środowiskowo:
1. hodowca buraków;
2. specjalista w zakresie przetwórstwa buraków

SJP.pl

buraczek

zdrobnienie od: burak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od burak

(1.2) mały burak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dorzuć do barszczu jeszcze ze dwa buraczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃɛk, AS: buraček

Wiktionary

Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

buraczewski

nazwisko

SJP.pl

buraczka

zdrobnienie od: burak

SJP.pl

buraczki

potrawa z buraków ćwikłowych; buraki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. dodatek w postaci tartych buraków ćwikłowych

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: buraczek

Wiktionary

Zajelnia (biał. Заельня; ros. Заельня) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Hrycewicze, przy drodze republikańskiej .

Obecna miejscowość obejmuje również dawną wieś Buraczki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na obiad były mielone z buraczkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrat͡ʃʲci, AS: buračʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) buraki

Wiktionary

buraczkowaty

w kolorze lub odcieniu buraczkowym

SJP.pl

buraczkowy

związany z buraczkiem

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) ciemny czerwony z fioletowym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ogromne biczysko, zdobne w buraczkowe pompony, insygnium fachu furmańskiego, groziło chłopcom zza Jaskuli dotkliwymi plagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburat͡ʃˈkɔvɨ, AS: buračkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m., buractwo n., buraczak mrz.

przym. buraczany

przysł. buraczkowo

Wiktionary

buraczyński

nazwisko

SJP.pl

buraczysko

pole zasadzone burakami; pole buraczane

SJP.pl

Pole – obszar ziemi przeznaczony pod uprawę roślin, najczęściej obsiany lub obsadzony jedną rośliną, np. żytem, kukurydzą, ziemniakami. Pole jest sztucznym agroekosystemem kształtującym krajobraz rolniczy. Pole w płodozmianie przeznaczone pod jakąkolwiek roślinę nazywa się stanowiskiem.

Wikipedia

burak

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Beta|L.|ref=Beta (Betoideae)., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

(1.2) bot. roln. ogrod. roślina z rodzaju buraków (1.1)

(1.3) spoż. kulin. jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)

(1.4) pot. wino owocowe kiepskiej marki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. obraź. człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Buraki są pracochłonne w uprawie.

(1.3) Jacek kupił na bazarze buraki i młode ziemniaki na obiad.

(2.1) Nie gadaj z tym burakiem, i tak nie zrozumie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburak, AS: burak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buraczki nmos., buraki nmos., buraczysko n., buraczarnia ż., buractwo n.

:: zdrobn. buraczek m.

przym. buraczany, buraczkowy, burakowaty, burakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lud. włóczęga

(2.1) prymityw, nieogar, cham

Wiktionary

buraki

1. roślina dwuletnia, jadalna
2. korzeń tej rośliny
3. jarzyna z tej rośliny
4. potocznie o kimś bez taktu i kultury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. zob. buraczki.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: burak

Wiktionary

Buraki (dodatkowa nazwa w j. litewskim Burokai) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk. Leży nad granicą z Litwą.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈraci, AS: buraḱi

Wiktionary

Powiązane:

zob. burak.

Wiktionary

burakowato

→ burakowaty

SJP.pl

Patrz:
burakowaty

burakowaty

1. przypominający bulwę buraka;
2. mający kolor ciemnoczerwony; buraczany;
3. potocznie: odznaczający się w pewnym stopniu prymitywnością i brakiem kultury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający burak

(1.2) chamski, prostacki

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Strasznie jest burakowaty, nie mogę się z nim pokazać w towarzystwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buractwo, burak

przym. buraczany, burakowy

przysł. burakowato

Wiktionary

burakowiec

ryjosz burakowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

burakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Burakowski – polski historyk, politolog, publicysta i dyplomata

- Bolesław Burakowski – polski entomolog

- Leszek Burakowski – polski urzędnik państwowy i samorządowy

- Tadeusz Burakowski – polski inżynier

Wikipedia

burakowy

przymiotnik od: burak; buraczany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący buraka (roślin i jadalnych korzeni)

(1.2) przyrządzony z buraka, z dodatkiem buraka

(1.3) mający kolor dojrzałego korzenia buraka ćwikłowego; zob. buraczkowy.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nastawić wodę z włoszczyzną, wlać rosołu burakowego, włożyć mięso, posolić i gotować szumując.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburaˈkɔvɨ, AS: burakovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burak m., buraczek m.

przym. buraczany, burakowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) buraczany

Wiktionary

buran

zimny wiatr syberyjski

SJP.pl

- buran – zamieć śnieżna z bardzo porywistym wiatrem

- Buran – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie ługańskim

- Buran – program rosyjskich wahadłowców

- Buran 1.01 – pierwszy wahadłowiec programu Buran

- Buran – księżniczka perska

Wikipedia

buras

1. potocznie: coś burego lub ktoś bury
2. w gwarze środowiskowej: banknot pięćsetzłotowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pot. dawny banknot pięćsetzłotowy

Wiktionary

Buras – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Plaquemines, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburas, AS: buras

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etymn|pol|bury|-as. – od koloru szaro-brązowego

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== buras (tetum.) ==

wymowa.

znaczenia.

przymiotnik

(1.1) bujny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

burawy

zbliżony do burego, nie do końca bury, prawie bury

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma bury odcień

Wiktionary

Powiązane:

przym. bury

rzecz. bury mos.

Wiktionary

burbank

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Burbank – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles

- Burbank – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara

- Burbank – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Cook

- Burbank – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wayne

- Burbank – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Osage

- Burbank – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Walla Walla

Wikipedia

burberry

[czytaj: BERbery lub BARbery]
1. impregnowana, nieprzemakalna tkanina wełniana;
2. płaszcz z tej tkaniny

SJP.pl

Burberry Group PLC – ekskluzywny brytyjski dom mody, założony w 1856 roku przez Thomasa Burberry’ego, zajmujący się produkcją oraz sprzedażą odzieży, perfum i akcesoriów mody męskiej oraz damskiej.

Charakterystyczny wzór Burberry, jakim jest wielokolorowa kratka (tzw. haymarket check), jest najszerzej kopiowanym znakiem towarowym na świecie.

Wikipedia

burbon

amerykańska whiskey wyrabiana z kukurydzy z dodatkiem słodu żytniego i jęczmienia; bourbon

SJP.pl

Burbon albo bourbon – whiskey amerykańska, produkowana z kukurydzy i innych zbóż (żyto, słodowany jęczmień). Zawartość kukurydzy wynosi min. 51% (najczęściej ok. 70%). Burbon jest leżakowany w świeżych beczkach dębowych, co nadaje mu charakterystyczny smak. Produkowany jest od XVIII wieku.

Wikipedia

burbonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona na terenie obecnych departamentów Aller i Cher;

Wiktionary

Burbonia (fr. Bourbonnais, oks. Borbonés lub Barbonés) – region historyczny położony na terenie obecnych departamentów Allier i Cher. Za stolicę krainy uznaje się miasto Moulins.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Burbon mos., Burbończyk mos., Burbonka ż.

przym. burboński

Wiktionary

burbonowie

dynastia francuska

SJP.pl

Burbonowie (fr. Bourbon, hiszp. Borbón) – dynastia królewska wywodząca się z Francji, boczna linia Kapetyngów.

Przedstawiciele rodu sprawują obecnie władzę w królestwie Hiszpanii i wielkim księstwie Luksemburga, dawniej również we Francji i na terenach dzisiejszych Włoch. Panowanie we Francji przypada na lata 1589–1830, z przerwą w okresie rewolucji francuskiej i napoleońskim. Główna francuska linia Burbonów wygasła, a istnieją dalej młodsze linie – hiszpańska linia Burbonów i Burbonów-Orleańskich.

Wikipedia

burboński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burbonią, dotyczący Burbonii (krainy we Francji)

(1.2) związany z Burbonami (dynastią)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burbonia ż.

Wiktionary

burbułka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. etn. kulista grzechotka na trzonku wyrabiana dawniej dla dzieci na pograniczu polsko-białoruskim

(1.2) gwara. bańka powietrza wypływająca na powierzchnię wody

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. barbul m., barbulowanie n.

czas. barbulować ndk.

Wiktionary

burchard

imię męskie

SJP.pl

Burchard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów burg znaczącego "ochronę" i hard oznaczającego "dzielny".

Burchard imieniny obchodzi 11 października i 14 października.

Znane osoby noszące imię Burchard:

- Burkhard Christoph Münnich − inżynier, rosyjski generał-feldmarszałek w 1732 roku, z pochodzenia Niemiec

- Burchard z góry Syjon − średniowieczny, niemiecki mnich, dominikanin

- Burchard (biskup Aosty) − średniowieczny biskup Aosty, arcybiskup Lyonu i opat opactwa Saint-Maurice

Wikipedia

burchel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. pęcherz

Wiktionary

burczak

nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Burczak – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Czarna Białostocka

- Burczak – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Wasilków

Inne

- Burczak – rodzaj wina

- Burczak – wieś na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie wasylowskim, w hromadzie Mychajliwka

Wikipedia

burczało

plujka burczało - muchówka z rodziny plujkowatych

SJP.pl

burczeć

czasownik przechodni niedokonany (dk. burknąć)

(1.1) niedokonany od|burknąć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) marudzić, zrzędzić

(2.2) o brzuchu, jelitach: wydawać specyficzny dźwięk

(2.3) wydawać jednostajny, terkoczący odgłos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n., burkliwość ż.

czas. burknąć dk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary

burczybas

drewniana beczułka z przeciągniętym przez denko ogonem z końskiego włosia

SJP.pl

Wikipedia

burczyk

nazwisko

SJP.pl

burczymucha

żartobliwie: gderliwy, zrzędliwy mężczyzna; zrzęda, maruda

SJP.pl

burczyński

nazwisko

SJP.pl

burda

1. kłótnia, awantura, bijatyka;
2. dawniej: turniej rycerski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głośna, wulgarna awantura, często z bijatyką

Wiktionary

Burda (słow. Sedlo Burda, 1006 m n.p.m.) – wyraźna przełęcz w głównym grzbiecie Łańcucha Rudaw Słowackich, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich na Słowacji.

Przełęcz znajduje się w głównym grzbiecie wododziałowym łańcucha Rudaw, rozdzielającym w tym miejscu zlewisko Hronu (na północy) od zlewiska Rimavy (na południu). Stanowi granicę między Rudawami Weporskimi (a konkretnie masywem Fabowej Hali) na zachodzie, a Rudawami Gemerskimi (a konkretnie Krasem Murańskim) na wschodzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodzi bisurmanili się, urządzali psie figle, starsi pili alkohol, urządzali burdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburda, AS: burda

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awantura, chryja, draka, granda

Wiktionary

burdalon

dawniej: złote obramowanie, galon

SJP.pl

burdegalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Burdegalą, dotyczący Burdegali (współcz. Bordeaux)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burdegala ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. bordoski

Wiktionary

burdel

1. wulgarnie: dom publiczny;
2. potocznie: miejsce, w którym panuje bałagan, nieporządek;
3. przenośnie: bałagan, nieporządek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. dom publiczny

(1.2) posp. grub. brak porządku

Wiktionary

- burdel – potoczne określenie domu publicznego

- burdel – określenie niektórych polan górskich w Karpatach

- Burdel – osiedle na Olczy w Zakopanem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym burdelu są najtańsze dziwki.

(1.2) Masz posprzątać ten burdel w swoim pokoju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛl, AS: burdel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burdelówka ż.

:: zdrobn. burdelik m.

przym. burdelowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. burdelchata, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

(1.2) bałagan, bajzel, śmietnik, nieporządek

Wiktionary

burdelchata

potocznie: dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelówka, bajzel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛlˈxata, AS: burdelχata

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. burdel, jebankowo, jebodrom, jebalnia, jebadełkowo; pot. bajzel; iron. przybytek miłości; eufem. dom uciech, agencja towarzyska, salon masażu; przest. dom rozpusty, dom schadzek, lupanar, zamtuz

Wiktionary

burdelik

zdrobnienie od: burdel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od burdel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burdel m.

Wiktionary

burdelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; bajzelmama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. właścicielka lub szefowa burdelu, domu publicznego

(1.2) grub. uczn. wychowawczynifakt.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Burdelmama jest chora, więc wracamy do domu wcześniej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bajzelmama, rajfurka, kuplerka

Wiktionary

burdelówa

zgrubienie od: burdelówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburdɛˈluva, AS: burdeluva

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

burdelówka

środowiskowo:
1. prostytutka z domu publicznego;
2. dom publiczny; burdel, burdelówa, burdelchata, bajzel;
3. duża, sztywna czapka o charakterystycznym fasonie z daszkiem;
4. damskie pończochy czarnego koloru;
5. lampa lub żarówka dająca czerwone światło

SJP.pl

burdelowy

→ burdel (dom publiczny)

SJP.pl

burdeltata

bajzeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego

SJP.pl

burderz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary

burdesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. sztylet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburdɛʃ, AS: burdeš

Wiktionary

burdon

bordun;
1. niski, długo brzmiący dźwięk, towarzyszący głównej melodii;
2. struna instrumentu z gryfem lub piszczałka organowa, na której można uzyskać taki dźwięk

SJP.pl

Burdon (fr. bourdon, wł. bordone) – stały, najczęściej basowy dźwięk, pełniący rolę prymitywnego akompaniamentu. Może występować również jako dwudźwięk.

Burdon oznacza także część instrumentu muzycznego, która wydaje stały, zazwyczaj niski dźwięk, np. jedna lub więcej piszczałek burdonowych w dudach i musette, oraz struna burdonowa w chordofonach szyjkowych – nieskracalna, rezonująca, poprowadzona obok podstrunnicy lub pod nią (lira korbowa, lira da braccio, lira da gamba, langspil, teorban, arcylutnie, setar, hardingfele).

Wikipedia

burdonowy

przymiotnik od: burdon

SJP.pl

burdynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. pojedynek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈdɨ̃nɛk, AS: burdỹnek

Wiktionary

burdziarz

osoba wszczynająca burdy; awanturnik, prowokator, złośnik

SJP.pl

burdziński

nazwisko

SJP.pl

burdziuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. skórzane naczynie średniego rozmiaru, w którym noszono wino lub wodę

Wiktionary

burdzy

nazwisko

SJP.pl

bureja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Wiktionary

Bureja (ros. Бурея) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru. Jest szóstym pod względem długości dopływem Amuru.

Wikipedia

Powiązane:

przym. burejski

Wiktionary

burejski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Burei (rzeki w azjatyckiej części Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bureja ż.

Wiktionary

burek

potocznie: kundel, nierasowy pies podwórzowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, popularne imię dla psa

Wiktionary

Burek (także jako: byrek, börek, boereg, piroq) – rodzaj nadziewanego placka wykonanego z ciasta filo bądź yufka, rzadziej z ciasta francuskiego popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich. Nazwa pochodzi od tureckiego czasownika bur-, oznaczającego: zawijać, zakręcać. Sposób wyrabiania burka nawiązuje do znanej w starożytnym Rzymie placenty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brał ze sobą naszego Burka, wbijał kołek w ziemię i przywiązywał zwierzaka, żeby go pilnował przed handlarzami dusz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɛk, AS: burek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burek mzw./mrz., burość ż.

przym. burkowy, bury

przysł. buro

Wiktionary

burel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. ciężka tkanina z portugalskiej wełny tkanej ręcznie z runa owiec lokalnej rasy hodowanej w Serra da Estrel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Baju to kobiecy ludowy kaftan uszyty z burelu.

Wiktionary

bureta

nieregularna przędza jedwabna

SJP.pl

Bureta – gmina w Hiszpanii, w prowincji Saragossa, w Aragonii, o powierzchni 11,91 km². W 2011 roku gmina liczyła 268 mieszkańców.

Wikipedia

buretowy

związany z buretą

SJP.pl

burewicz

nazwisko

SJP.pl

burg

dawniej:
1. zamek warowny;
2. miasto, miasteczko

SJP.pl

Miejscowości

Austria

- Burg – miejscowość w Austrii, w kraju związkowym Karyntia.

Belgia

- Burg – plac w Brugii

- Burg-Reuland – gmina w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

Wikipedia

burgać

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gruchać (o gołębiach)

Wiktionary

burgas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Burgas (bułg. Бургас) – miasto w południowo-wschodniej Bułgarii, nad Zatoką Burgaską Morza Czarnego. Jest ośrodkiem administracyjnym obwodu Burgas i gminy Burgas.

Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 210 027 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj przyszła kartka Honoraty z Burgas.

(1.1) W Burgas stoi pomnik Adama Mickiewicza.

Wiktionary

Powiązane:

przym. burgaski

Wiktionary

burgaski

przymiotnik od: Burgas (miasto w Bułgarii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Burgas, związany z Burgas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotkaliśmy się na burgaskiej plażaaży.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgas m.

Wiktionary

burgasyjczyk

mieszkaniec Burgasu

SJP.pl

burgasyjka

mieszkanka Burgasu

SJP.pl

burgenland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Wiktionary

Burgenland (węg. Őrvidék, burg.-chorw. Gradišće) – najbardziej wysunięty na wschód i najmłodszy kraj związkowy Austrii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡɛ̃nlãnt, AS: burgẽnlãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgenlandczyk mos., Burgenlandka ż.

przym. burgenlandzki

Wiktionary

burgenlandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burgenlandem, dotyczący Burgenlandu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgenland mrz.

Wiktionary

burger

1. płaski kotlet mięsny (rzadziej warzywny lub z mielonej ryby) smażony lub grillowany, podawany w bułce;
2. skrótowo: hamburger

SJP.pl

burgerek

zdrobnienie od: burger

SJP.pl

burgerować

potocznie:
1. przygotowywać lub podawać burgery;
2. jeść burgery

SJP.pl

burgerownia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się burgery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lokal gastronomiczny, w którym serwuje się głównie hamburgery

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 10 czerwca zamykamy się na zawsze — powiadomili prowadzący burgerownię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burger m.

przym. burgerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hamburgerownia

Wiktionary

burgerowy

→ burger

SJP.pl

Patrz:
burger

burgess

[czytaj: berDŻYS] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Burgess – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Barton

- Burgess – miejscowość w stanie Karolina Południowa

Gminy w USA:

- Burgess (ang. Burgess Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Bond

Geologia:

- Łupki z Burgess – środkowokambryjskie stanowisko paleontologiczne

Wikipedia

burgoński

przymiotnik

(1.1) daw. burgundzki

Wiktionary

burgos

czcionka drukarska dziewięciopunktowa; borgis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. rodzaj czcionki drukarskiej

Wiktionary

Burgos – miasto w północnej Hiszpanii, położone na skraju Mesety Iberyjskiej nad rzeką Arlanzón, w regionie Kastylia i León, ośrodek administracyjny prowincji Burgos. Z liczbą 178 966 mieszkańców jest 37. miastem Hiszpanii i drugim (po Valladolid) miastem regionu Kastylia i León pod względem ludności.

Wikipedia

burgrabia

1. średniowieczny urzędnik niemiecki sprawujący funkcje wojskowe i sądownicze;
2. w Polsce w XIV w.: zastępca starosty lub kasztelana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik wojskowy lub sądowy średniowiecznych Niemiec

(1.2) hist. zarządca zamku lub zastępca starosty w Polsce;

(1.3) hist. namiestnik króla w Prusach Królewskich

Wiktionary

- Burgrabia – tytuł w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego

- Burgrabia starościński – urząd grodzki w I Rzeczypospolitej

- Burgrabia ziemski – urząd w I Rzeczypospolitej

- Burgrabia zamkowy – urząd w I Rzeczypospolitej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈɡrabʲja, AS: burgrabʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burgrabina ż., burgrabiostwo n.

przym. burgrabiowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) murgrabia, burgraf

(1.2) murgrabia, burgraf

(1.3) murgrabia, burgraf

Wiktionary

burgrabice

Burgrabice (daw. Borkowice, niem. Borkendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Przedgórza Paczkowskiego, będącego częścią Przedgórza Sudeckiego. Przepływa przez nią rzeka Mora.

Wikipedia

burgrabina

żona burgrabiego

SJP.pl

burgrabiowski

→ burgrabia; burgrabski

SJP.pl

burgrabski

→ burgrabia; burgrabiowski

SJP.pl

burgraf

inna nazwa burgrabiego (ale odnosząca się tylko do urzędu niemieckiego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. burgrabia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡraf, AS: burgraf

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burgrabia, murgrabia

Wiktionary

burgtheater

teatr w Wiedniu

SJP.pl

Burgtheater (tłum. Teatr Zamkowy; początkowo k.k. Theater nächst der Burg, później do 1920 k.u.k. Hofburgtheater) – budynek teatru w Wiedniu usytuowany przy Ringu. Został oficjalnie otwarty 14 marca 1741 roku.

Pierwotny gmach, wzniesiony za panowania Marii Teresy, zastąpiono pod koniec XIX wieku istniejącym do dziś budynkiem, w stylu włoskiego renesansu według projektu Karla von Hasenauera i Gottfrieda Sempera.

Wikipedia

burgund

gatunek francuskiego wina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek germańskiego plemięemienia Burgundów;

(1.2) rzad. mieszkaniec Burgundii

Wiktionary

- Kornelius Burgund

- Burgundia (region winiarski)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jego wergeld (=główszczyzna) wynosił 160 solidów, nie był on zatem ani Rzymianinem z Burgundii (wergeld 100 solidów), ani tamtejszym Frankiem (wergeld 200 solidów). Był Burgundem.

(1.1) Prawo Gundobada całkowicie zrównywało Rzymian i Burgundów, stwierdzając dobitnie, że „Burgund lub Rzymianin mają być traktowani jednakowo"(…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɡũnt, AS: burgũnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Burgundczyk

Wiktionary

burgundczyk

mieszkaniec Burgundii; Burgund (rzadziej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Burgundii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgund mos., burgund mrz./mzw.

:: fż. Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Burgund

Wiktionary

burgundia

region i kraina historyczna we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Wiktionary

Burgundia (fr. Bourgogne, wymowa) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Region Burgundii słynie z produkcji win.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈɡũndʲja, AS: burgũndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Burgund mos., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki, burgundowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|Bourgogne.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Burgundy

* baskijski: (1.1) Borgoina

* białoruski: (1.1) Бургундыя ż.

* bułgarski: (1.1) Бургундия ż.

* czeski: (1.1) Burgundsko n.

* esperanto: (1.1) Burgundujo, Burgundio

* francuski: (1.1) Bourgogne

* hiszpański: (1.1) Borgoña ż.

* łotewski: (1.1) Burgundija ż.

* nowogrecki: (1.1) Βουργουνδία ż.

* rosyjski: (1.1) Бургундия ż.

* rumuński: (1.1) Burgogne ż.

* słowacki: (1.1) Burgundsko n.

* ukraiński: (1.1) Бургундія ż.

* włoski: (1.1) Borgogna ż.

źródła.

== Burgundia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Burgundia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

burgundia-franche-comté

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny Francji w środkowo-wschodniej części kraju, graniczący ze Szwajcarią;

Wiktionary

Burgundia-Franche-Comté (fr. Bourgogne-Franche-Comté, wymowa) – region administracyjny Francji. Stolicą administracyjną jest Dijon, siedziba rady regionalnej mieści się w Besançon.

Wikipedia

burgundka

mieszkanka Burgundii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini germańskiego plemięemienia Burgundów;

(1.2) mieszkanka Burgundii

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

przym. burgundzki, burgundowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Burgund.

(1.2) zobtłum rodz|Burgundczyk.

* czeski: (1.2) Burgunďanka ż., Burgundka ż.

* esperanto: (1.2) burgundino

* francuski: (1.1) Burgonde ż.; (1.2) Bourguignonne ż.

* niemiecki: (1.1) Burgundin ż., Burgunderin ż.; (1.2) Burgunderin ż.

* rosyjski: (1.2) бургундка ż.

* słowacki: (1.2) Burgunďanka ż.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., burgund mrz.

:: fm. Burgundczyk mos., Burgund mos.

przym. burgundzki, burgundowy

Wiktionary

burgundowy

→ burgund

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwonego wina, wiśni lub bakłażana

Wiktionary

Patrz:
burgund
Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgund m., burgund m., Burgundczyk m., Burgundka ż.

przym. burgundzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwień burgundzka

Wiktionary

burgundzki

przymiotnik od: Burgundia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

(1.2) hist. związany z Księstwem Burgundii i jego dynastią panującą

(1.3) hist. w XV wieku, we Francji: związany ze stronnictwem Burgundczyków

(1.4) hist. związany z germańskim plemięemieniem Burgundów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burgundia ż., Burgundczyk mos., Burgundka ż., Burgund mos., burgund mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. burgoński

Wiktionary

buriacja

terytorium autonomiczne w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Buriacja (buriacki Буряад Улас, ros. Республика Бурятия) – republika autonomiczna wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Buriacja wchodzi w skład Dalekowschodniego Okręgu Federalnego, znajduje się w Syberii Wschodniej (Zabajkale). Od południa graniczy z Mongolią, od zachodu z obwodem irkuckim, a od wschodu z Krajem Zabajkalskim.

Najważniejsze miasta to Ułan Ude, Babuszkin, Gusinooziorsk, Zakamiensk, Kiachta i Siewierobajkalsk.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Buriacja jest jedną z dwudziestu jeden republik, które tworzą osiemdziesiąt trzy podmioty federalne Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buriacki mrz., Buriat, Buriatka

przym. buriacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Buriacji

Wiktionary

buriacki

przymiotnik od: Buriat (przedstawiciel ludu mongolskiego)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Buriacją albo Buriatami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buriacki;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buriacja ż., Buriat mos., Buriatka ż.

Wiktionary

buriat

mieszkaniec Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buriacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buriacja ż.

:: fż. Buriatka ż.

przym. buriacki

Wiktionary

buriatka

mieszkanka Buriacji (terytorium autonomicznego w Rosji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buriacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buriacja ż.

:: fm. Buriat mos.

przym. buriacki

Wiktionary

buriewiestnik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zwiastun burzy (zbliżającej się rewolucji)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʲjɛˈvʲjɛstʲɲik, AS: burʹi ̯evʹi ̯estʹńik

Wiktionary

burito

pikantny naleśnik meksykański; burrito

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli

Wiktionary

- burrito – potrawa

- Igor Burnyszew – wokalista zespołu Burito

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwa burito i coca-colę bez cukru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burrito n.

Wiktionary

burka

długie, obszerne okrycie wierzchnie w formie peleryny z kapturem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. etn. rel. wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;

(1.2) odzież. hist. długie okrycie wierzchnie z grubego, ciemnego sukna lub filcu, mające postać peleryny z kapturem, używane podczas podróży;

(1.3) odzież. etn. tradycyjna zimowa plisowanyisowana spódnica wykonana z wełny z domieszką lnu

Wiktionary

Burka (arab. برقع, burquʿ) – rodzaj nieprzezroczystego przykrycia głowy, noszonego dodatkowo oprócz chusty przez muzułmanki przestrzegające purdah oraz niektóre żydówki. Podobnie do nikabu, burka zasłania całą głowę oprócz małego obszaru wokół oczu. Tak zwana pełna burka lub burka afgańska to strój zakrywający całe ciało, w tym również oczy, które są zakryte siatką umożliwiającą widzenie. W czasie rządów talibów w Afganistanie, burka jest obowiązkowym strojem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas rządów talibów w Afganistanie burka była obowiązkowym strojem kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburka, AS: burka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bura ż.

Wiktionary

burkatela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brokat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburkaˈtɛla, AS: burkatela

Wiktionary

burkatów

Burkatów (niem. Burkersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica nad Bystrzycą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Wieś położona na północnym krańcu Gór Sowich.

Wikipedia

burke

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Burke – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin

- Burke – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin

- Burke – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory

- Burke – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Angelina

- Burke – miejscowość spisowa w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax

- Burke – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane

- Burke – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Caledonia

Wikipedia

burkiewicz

nazwisko

SJP.pl

burkińczyk

obywatel Burkina Faso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Burkiny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: burʹḱĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fż. Burkinka ż.

przym. burkiński

Wiktionary

burkini

strój kąpielowy okrywający większość ciała, noszony przez muzułmanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;

Wiktionary

Burkini (Burqini) – kostium kąpielowy przeznaczony dla muzułmanek i kobiet z innych kultur, których religia zabrania odsłaniania wielu części ciała. Kontaminacja rzeczowników burka i bikini.

Pomysł Ahedy Zanetti, Libanki mieszkającej w Australii. Na plażach Libanu można spotkać ratowniczki w burkini. Odsłonięte są tylko dłonie, stopy i twarz. Nie przylega zbyt mocno do ciała w wielu miejscach, dlatego opór wody jest większy niż w przypadku tradycyjnych kostiumów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩɲi, AS: burʹḱĩńi

Wiktionary

burkinka

obywatelka Burkina Faso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Burkiny Faso

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩŋka, AS: burʹḱĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burkina Faso ż./n.

:: fm. Burkińczyk mos.

przym. burkiński

Wiktionary

burkiński

przymiotnik od: Burkina Faso

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Burkiny Faso, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Burkińska flaga jest czerwona, żółta i zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burʲˈcĩj̃sʲci, AS: burʹḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burkińczyk mos., Burkinka ż.

Wiktionary

burkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: burkliwie

SJP.pl

burkliwość

→ burkliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burkliwe; cecha tych, którzy są burkliwi

Wiktionary

Patrz:
burkliwy
Powiązane:

rzecz. burczenie n.

czas. burczeć ndk.

przym. burkliwy

przysł. burkliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) małomówność, milczkowatość, milkliwość, mrukliwość, mrukowatość

Wiktionary

burkliwy

odzywający się lub wypowiadany opryskliwie, niezbyt chętnie

SJP.pl

burknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. burczeć)

(1.1) powiedzieć coś opryskliwie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burczenie n., burknięcie n., burkot mrz., naburczenie n., oburknięcie n., odburczenie n., odburknięcie n., poburczenie n., wyburczenie n., zaburczenie n., zburczenie n.

czas. burczeć ndk., naburczeć dk., oburknąć dk., odburczeć dk., odburknąć dk., poburczeć dk., wyburczeć dk., zaburczeć dk., zburczeć dk.

Wiktionary

burkot

w łowiectwie: odgłos wydawany lotkami przez niektóre ptaki

SJP.pl

burkowy

przymiotnik

(1.1) stpol. brukowy

(1.2) stpol. miejski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burˈkɔvɨ, AS: burkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burek ż./mos./mzw.

Wiktionary

burla

rzadko o burlesce (1. utworze komicznym, w którym ulegają zderzeniu wzniosłość z wulgarnością, wykorzystującym środki karykatury, groteski, parodii, trawestacji;
2. gatunku filmowym o cechach z punktu
1.;
3. krótkim utworze instrumentalnym o żartobliwym charakterze)

SJP.pl

W Rumunii

- Burla – gmina w okręgu Suczawa

- Burla – wieś w okręgu Botoszany, w gminie Unțeni

- Burla – wieś w okręgu Suczawa, w gminie Burla

Wikipedia

burleska

1. utwór o żartobliwym i satyrycznym charakterze, zwykle operujący mało wyrafinowanym humorem;
2. burleska filmowa - gatunek filmowy o komicznym i satyrycznym charakterze, posługujący się slapstickiem, karykaturą, parodią i trawestacją; film slapstickowy

SJP.pl

Burleska – forma teatralna używająca w ograniczonym zakresie muzyki – głównie recitativo i pieśni, obecnie również muzyki nowoczesnej. Powstała w XVIII wieku jako parodia poważnych tematów, często dzieł operowych lub operetkowych. Słowo burleska wywodzi się od włoskiego burlesco, które z kolei wywodzi się od włoskiego burla – żart, kpina lub krotochwila. Jednym z najbardziej znanych klasycznych programów komediowych w stylu burleski jest Kto jest pierwszy? autorstwa Buda Abbotta i Lou Costello.

Wikipedia

burleskowy

→ burleska

SJP.pl

Patrz:
burleska

burlikowski

nazwisko

SJP.pl

burma

dawniej: Birma (państwo w Azji)

SJP.pl

Wikipedia

burmański

kot burmański - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmski

SJP.pl

burmilla

rasa kota; kot azjatycki srebrzysty

SJP.pl

Burmilla – rasa kota z grupy azjatyckiej (ang. Asian Group). Nazywany jest również kotem azjatyckim cieniowanym (srebrzystym) (ang. Asian Shaded). Końcówki włosów kotów tej rasy, ok. 1/8 długości włosa, mają ciemniejsze zabarwienie, powodując złudzenie aureoli dookoła sylwetki.

Wikipedia

burmistrz

najwyższy urzędnik samorządu miejskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

(1.2) hist. urzędnik, który przewodniczył radzie miejskiej i był przez nią wybierany

Wiktionary

Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych, np. miasta lub gminy.

Na całym świecie istnieje duża rozbieżność lokalnych przepisów i zwyczajów dotyczących uprawnień i obowiązków burmistrza, a także procedur, zgodnie z którymi jest wybierany bądź nominowany. W zależności od systemu burmistrz może być zwierzchnikiem władz miejskich, przewodniczyć wieloosobowemu organowi zarządzającemu z niewielką lub żadną niezależną władzą albo też odgrywać wyłącznie funkcję reprezentacyjną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Burmistrz nie uzyskał absolutorium od Rady Miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburmʲisṭʃ, AS: burmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fż. burmistrzyni ż.

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

burmistrzanka

dawniej: córka burmistrza; burmistrzówna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka burmistrza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburmʲiˈsṭʃãnka, AS: burmʹisṭšãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzyna ż., burmistrzowa ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

przym. burmistrzowski

czas. burmistrzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burmistrzówna

Wiktionary

burmistrzostwo

urząd, godność burmistrza

SJP.pl

burmistrzowa

żona burmistrza

SJP.pl

burmistrzować

pełnić obowiązki burmistrza

SJP.pl

burmistrzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pełnienie urzędu burmistrza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzyni ż., burmistrzostwo n.

czas. burmistrzować

przym. burmistrzowski

Wiktionary

burmistrzówna

córka burmistrza; burmistrzanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka burmistrza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na balu pojawiła się też burmistrzówna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrz m., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

burmistrzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub urzędem burmistrza, dotyczący burmistrza

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do burmistrza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrz mos., burmistrzyni ż., burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

czas. burmistrzować ndk.

Wiktionary

burmistrzowy

→ burmistrz (dawniej); burmistrzowski

SJP.pl

burmistrzyni

kobieta stojąca na czele władz miasta lub gminy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urzędniczka stojąca na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burmistrzowa ż., burmistrzyna ż., burmistrzanka ż., burmistrzówna ż., burmistrzostwo n., burmistrzowanie n.

:: fm. burmistrz

czas. burmistrzować ndk.

przym. burmistrzowski

Wiktionary

burmski

kot burmski - rasa kota pochodząca z klasztorów i pałaców starożytnej Burmy; kot burmański

SJP.pl

burmuszyć

potocznie: burmuszyć się - wyrażać swoje niezadowolenie, zły nastrój

SJP.pl

burnat

nazwisko

SJP.pl

- Arkadiusz Burnat – hokeista

- Bogusław Burnat – naukowiec, inżynier górnictwa, ratownik górniczy, wynalazca

- Kazimierz Burnat – poeta, publicysta i dziennikarz

- Leon Burnat – specjalista i konstruktor obrabiarek, profesor Politechniki Łódzkiej

Wikipedia

burnetko

nazwisko

SJP.pl

burnett

[czytaj: BERnet] nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Burnett

- Derek Burnett – irlandzki strzelec, olimpijczyk

- Frances Hodgson Burnett – pisarka

- Jamie Burnett

- Sonny Burnett - pseudonim bohatera serialu Policjanci z Miami

Rzeki:

- Burnett – rzeka w Australii

Wikipedia

burniak

nazwisko

SJP.pl

burniszki

Burniszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny, nad jeziorem Wiżajny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okresie międzywojennym stacjonowała tu strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza.

Wikipedia

burnonit

minerał, siarczek ołowiu, miedzi i antymonu; bournonit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. bournonit.

Wiktionary

burnout

[czytaj: bernałt] określenie człowieka, któremu nie zależy na osiągnięciu sukcesu, wyczerpanego i zobojętniałego emocjonalnie

SJP.pl

- Burnout – poczucie braku satysfakcji, zatrzymanie rozwoju zawodowego, uczucie przepracowania i niezadowolenia z wykonywanego zajęcia, które niegdyś sprawiało przyjemność.

- Burnout – seria gier komputerowych

- Burnout – gra komputerowa

Wikipedia

burns

[czytaj: bernz] nazwisko

SJP.pl

Miejsca

Miejscowości w USA

- Burns – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion

- Burns – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Harney

- Burns – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Dickson

- Burns – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany

- Burns – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Laramie

- Burns – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie La Crosse

Wikipedia

burnus

długie, obszerne okrycie z kapturem, bez rękawów, zwykle z grubej białej wełny, noszone przez Arabów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj długiego, wierzchniego arabskiego okrycia wełnianego, rodzaj rozszerzonej peleryny z kapturem

(1.2) książk. płaszcz o kroju przypominającym burnus (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Okryty był sfatygowanym dziurawym burnusem, który ledwie osłaniał przed słońcem jego zbrązowiałe ciało.

(1.1) W środku na czele lecieli dwaj Beduini machając jak opętańcy rękoma i burnusami.

(1.2) Za okrycie zimowe służyły góralom również kurtki zwane „burkami” i „burnusami” , które na przełomie XIX/XX wieku zastąpiły gunie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburnus, AS: burnus

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) peleryna

Wiktionary

burnuska

kurtka z kapturem na wzór burnusa

SJP.pl

burnusowy

przymiotnik od: burnus

SJP.pl

burobrązowy

brązowy o odcieniu burym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru brązowego o burym odcieniu

Wiktionary

burofioletowy

fioletowy o odcieniu burym

SJP.pl

burogranatowy

granatowy o odcieniu burym

SJP.pl

buroniebieski

niebieski o odcieniu burym

SJP.pl

burość

cecha, właściwość przedmiotów mających barwę ciemnoszarą z odcieniem brunatnym

SJP.pl

buroszary

szary o burym odcieniu; brudnoszary

SJP.pl

burow

1. Karl August von Burow (1809-1874), lekarz niemiecki;
2. woda (albo płyn) Burowa - roztwór zasadowego octanu glinu, substancja wykorzystywana jako lek, m.in. przy robieniu okładów na rany

SJP.pl

Burow – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte, wchodząca w skład Związku Gmin Treptower Tollensewinkel.

Dzielnice:

- Burow

- Mühlenhagen

- Weltzin

Wikipedia

burowie

nazwisko polskie

SJP.pl

Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [bur], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skandynawskie, polskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.

Wikipedia

burozielonobrązowy

zielonobrązowy o burym odcieniu

SJP.pl

burozielony

zielony o odcieniu burym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru zielonego o odcieniu burym

Wiktionary

buroziem

mało żyzny, stepowy rodzaj gleby

SJP.pl

Buroziemy (bure gleby półpustynne) – suche, zasadowe gleby półpustynne powstałe w suchej strefie klimatu umiarkowanego ciepłego.

Powstają one w obszarze klimatu kontynentalnego o rocznych sumach opadów ok. 150-200 mm, z maksimum opadów przypadającym późną wiosną. Porasta je bylicowo-ostnicowa roślinność półpustynna o niepełnym zwarciu.Buroziemy powstają na różnym podłożu, najczęściej na pyłach lessopodobnych, czasem na piaskach lub zwietrzelinie wapieni i łupków ilastych.

Wikipedia

burpee

[czytaj: BERpi lub BARpi] ćwiczenie polegające na wykonaniu bez przerwy przysiadu, deski, pompki i wyskoku

SJP.pl

burrata

włoski ser z mleka krowiego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. tradycyjny włoski ser z mleka krowiego lub bawolego, wytwarzany z mozzarelli i śmietany;

Wiktionary

Burrata (wym. burˈrata) – włoski ser z mleka krowiego (czasem z mleka bawolego) wytwarzany z mozzarelli i śmietany, produkt typowy dla regionu Apulii.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) biały ser

hiponimy.

holonimy.

(1.1) kuchnia włoska

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|burrata.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) burrata

* włoski: (1.1) burrata ż.

źródła.

== burrata (język angielski.) ==

thumb|burrata (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) spoż. burrata

odmiana.

(1.1) lp. burrata; lm. burratas

przykłady.

Wiktionary

burrito

pikantny naleśnik meksykański; burito

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli;

Wiktionary

Burrito lub taco de harina – potrawa pochodząca z Meksyku i kuchni Tex-Mex. Składa się z pszennej tortilli (w odróżnieniu od tortilli do tacos robionych z mąki kukurydzianej), która jest zawinięta wokół farszu. Tortilla zwykle jest lekko zgrillowana lub podgrzana na parze w celu jej zmiękczenia i uelastycznienia. W Meksyku jedynym wypełnieniem jest zazwyczaj fasola, meksykański ryż lub mięso i tortilla jest mniejsza. W Stanach Zjednoczonych nadzienie zawiera bogatszą kombinację składników, takich jak meksykański ryż, fasola, sałata, salsa, mięso, guacamole, ser i śmietana, a rozmiary tortilli są różne, niektóre burritos są znacznie większe niż ich odpowiedniki meksykańskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwa burrito i coca-colę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burito n.

Wiktionary

bursa

1. dawniej: internat (zakład zapewniający mieszkanie i wyżywienie młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania);
2. w liturgii katolickiej: płaska torebka na korporał (chustę pod naczynia mszalne);
3. dawniej: giełda;
4. dawniej: woreczek, sakiewka;
5. potocznie: miejsce internowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) internat;

(1.2) przest. giełda

(1.3) daw. sakiewka;

(1.5) daw. gwara. składkowa zabawa zapustna;

Wiktionary

- Bursa – miasto w północno-zachodniej Turcji

- Bursa – prowincja w północno-zachodniej Turcji

- bursa – budynek mieszkalny dla studentów i profesorów

- bursa – góralska zabawa zapustna

- bursa – przedmiot liturgiczny

- Andrzej Bursa – polski poeta i prozaik

Zobacz też:

- Bursa Ubogich w Krakowie

- Bursa Jerozolimska w Krakowie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbursa, AS: bursa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursianin

Wiktionary

bursalny

przymiotnik od: bursa

SJP.pl

bursarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursiarz, bursiak, bursista

SJP.pl

bursche

Bursche – rodzina ewangelików polskich, potomkowie tkacza Joachima Gotthelfa Bursche z Oppach w Saksonii, zamieszkałego w Turku.

- Ernest Wilhelm Bursche (1831–1904), duchowny, wikariusz w Zgierzu, syn Joachima Gotthelfa

- Juliusz Bursche (1862–1942), duchowny, biskup, syn Ernesta Wilhelma i Matyldy Müller, mąż Amalii Heleny z domu Krusche

- Emil Bursche (1872–1934), lekarz, dyrektor szpitala ewangelickiego, syn Ernesta Wilhelma i Matyldy Müller

- Edmund Bursche (1881–1940), duchowny, pastor, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel, mąż Janiny z domu Scheller

- Alfred Bursche (1883–1942), prawnik, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel

- Henryk Bursche (1885–1942), inżynier chemik, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel

- Helena Bursche (1886–1975), dyrektorka gimnazjum im. Anny Wazówny w Warszawie, córka Juliusza i Amalii Heleny z domu Krusche

- Teodor Bursche (1893–1965), architekt, syn Ernesta Wilhelma i Marii Matyldy Harmel

- Stefan Bursche (1887–1940), inżynier mechanik, syn Juliusza i Amalii Heleny z domu Krusche

- Zofia Bursche (ur. 1915), córka Edmunda, żona prof. Edwarda Marczewskiego we Wrocławiu

- Danuta Bursche (1922–1996), córka Edmunda, żona Huberta Reckerata

- Anna Bursche (1922–2002), mistrzyni Polski w łyżwiarstwie figurowym, córka Alfreda, żona aktora Sławomira Lindnera

- Aleksander Bursche (ur. 1956), archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Wikipedia

bursiak

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursista

SJP.pl

bursianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. uczestnik bursy, zabawy zapustnej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursa ż.

Wiktionary

bursiarz

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiak, bursista

SJP.pl

bursista

potocznie: mieszkaniec bursy; bursarz, bursiarz, bursiak

SJP.pl

bursistka

→ bursista

SJP.pl

Patrz:
bursista

burski

przymiotnik od: Bur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Burów, związany z Burami

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Burski/Burska:

- Adam Burski (ok. 1560–1611) – polski logik i filozof

- Aleksander Burski (1904–1991) – polski tkacz, działacz związkowy i polityk

- Andrzej Burski (1939–2020) – polski polityk

- Barbara Burska (ur. 1947) – polska aktorka

- Bogna Burska (ur. 1974) – polska artystka wizualna

- Bolesław Burski (1905–1984) – legionista, harcerz, żołnierz AK, członek PPS, pisarz

- Czesław Burski (1919–1976) – polski rolnik i polityk

- Jadwiga Burska (1926–2011) – polska psychopedagog i harcerka

- Janina Burska-Toborowicz (1917–2001) – polska harcerka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim

- Jerzy Burski (1914–1979) – polski polityk

- Juliusz Burski (1933–1990) – polski reżyser

- Justyna Burska (1995–2024) – polska pływaczka

- Ksawery Burski (ur. 1938) – polski sinolog i dyplomata

- Maria Burska-Przybora (1910–2009) – polska śpiewaczka

- Ryszard Burski (ur. 1954) – polski polityk

- Tomasz Burski (1959–2001) – polski dziennikarz i działacz opozycji w PRL

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Druga wojna burska rozpoczęła się w 1899 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbursʲci, AS: bursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bur m.

Wiktionary

bursowy

dotyczący bursy

SJP.pl

burst

krótkotrwała, ale niezwykle intensywna kampania reklamowa, mająca bardzo szeroki zasięg; kampania uderzeniowa

SJP.pl

Belgia:

- Burst – dzielnica (deelgemeente) gminy Erpe-Mere w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Aalst

Inne:

- burst – krótka, efektowna forma reklamowa

- Burst – szwedzki zespół muzyczny

Wikipedia

burstein

[czytaj: bursztajn] nazwisko

SJP.pl

bursz

student uniwersytetu niemieckiego należący do korporacji studenckiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. niemiecki student

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. służący oficerski

Wiktionary

Bursz (niem. Bursch) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burʃ, AS: burš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burszowanie n.

czas. burszować

przym. burszowski

Wiktionary

burszenszaft

korporacja studentów niemieckich o charakterze politycznym

SJP.pl

Burschenschaft (niem.) – stowarzyszenie studentów niemieckich o charakterze samokształceniowym i politycznym.

Wikipedia

burszostwo

1. ogół burszów, studentów uniwersytetów niemieckich należących do korporacji studenckiej;
2. zawadiacki, beztroski, łobuzerski sposób bycia właściwy burszom

SJP.pl

burszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. prowadzenie hulaszczego życia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursz m.

czas. burszować

przym. burszowski

Wiktionary

burszowski

charakterystyczny dla bursza; beztroski, zawadiacki, łobuzerski

SJP.pl

bursztyn

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; jantar, sukcynit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;

Wiktionary

Bursztyn, jantar, amber (łac. sucinum, czasem także elektrum z gr. ἤλεκτρον – elektron) – kopalna żywica drzew iglastych, a w rzadszych przypadkach żywicujących liściastych drzew z rzędu bobowców czy rodziny dwuskrzydłowatych.

Wikipedia

Powiązane:

przym. bursztyński

rzecz. bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyn mrz.

Wiktionary

bursztynek

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bursztyn

(1.2) niewielki bursztyn

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jola znalazła na plażaaży bursztynek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztynnik mos., bursztyn m., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz m., bursztynka ż.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

bursztynian

zjonizowana forma kwasu bursztynowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu bursztynowego

Wiktionary

Kwas bursztynowy, kwas butanodiowy – związek organiczny z grupy kwasów dikarboksylowych. Jest rozpuszczalny w wodzie, etanolu i eterze. Dość powszechnie występuje w przyrodzie, jest obecny w większości owoców i warzyw. Stanowi produkt pośredni w cyklu Krebsa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inny produkt degradacji poliamin, pirolina, może być dalej metabolizowana do bursztynianu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztyniarz mos., bursztynnik mos.

przym. bursztynny, bursztynowy

Wiktionary

bursztynianowy

→ bursztynian

SJP.pl

Patrz:
bursztynian

bursztyniarka

potocznie: kobieta trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu

SJP.pl

bursztyniarnia

1. zakład produkujący przedmioty z bursztynu;
2. miejsce wydobycia bursztynu; kopalnia bursztynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce wydobycia bursztynu

(1.2) warsztat obróbki bursztynu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwóch moich synów pracuje w bursztyniarni przy obróbce bursztynów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztynnik mos., bursztyn mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarz mos., bursztynka ż., bursztynek m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

bursztyniarski

przymiotnik od: bursztyniarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bursztyniarstwem albo bursztyniarzem, dotyczący bursztyniarstwa lub bursztyniarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztynnictwo n., bursztyniarz mrz., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

przym. bursztyni, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

bursztyniarstwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztynnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

Bursztyniarstwo (albo bursztynnictwo) – dział rzemiosła obejmujący wyrabianie ozdób z bursztynu.

Rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem to bursztynnik.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdzie twój ojciec uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈɲarstfɔ, AS: burštỹńarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztynnictwo n., bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztynek mrz., bursztyniarnia ż.

przym. bursztyniarski, bursztynowy, bursztynny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bursztynnictwo

Wiktionary

bursztyniarz

1. osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztynnik;
2. potocznie: osoba trudniąca się zawodowo poszukiwaniem i zbieraniem bursztynu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zajmuje się poszukiwaniem i wykopywaniem bursztynów z ziemi

(1.2) zob. bursztynnik.

Wiktionary

Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem, czyli wyrobem przedmiotów z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa. Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, które przyznaje tytuły Bursztynnika Roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲaʃ, AS: burštỹńaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztynnik m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bursztynnik

Wiktionary

bursztynka

drobny ślimak płucodyszny, szkodnik roślin motylkowych

SJP.pl

- Bursztynka (ptak)

- Bursztynka (ślimak)

Wikipedia

bursztynkowate

rodzina ślimaków z rzędu trzonkoocznych

SJP.pl

Bursztynkowate (Succineidae) – rodzina wszystkożernych ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych (Stylommatophora), o niemal kosmopolitycznym zasięgu występowania. Charakteryzują się dość dużym ciałem, którego nie mogą w całości ukryć w muszli, oraz obecnością 2 par czułków. Ich muszla ma najczęściej barwę bursztynu, a ciało jest żółtawo-szare lub prawie czarne. Występują w środowiskach bardzo wilgotnych, rzadko w suchych. Wśród przedstawicieli tej rodziny znane są przypadki kanibalizmu.

Wikipedia

bursztynnictwo

wyrabianie ozdób i przedmiotów z bursztynu; bursztyniarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło związane z obróbką bursztynu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzie twój wuj uczył się bursztyniarstwa?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztyniarz m., bursztynnik mos., bursztyniarstwo n.

przym. bursztyniarski, bursztynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bursztyniarstwo

Wiktionary

bursztynniczka

→ bursztynnik

SJP.pl

Patrz:
bursztynnik

bursztynnik

osoba zajmująca się wyrabianiem ozdób z bursztynu; bursztyniarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, który obrabia bursztyny;

Wiktionary

Bursztynnik – rzemieślnik zajmujący się bursztyniarstwem, czyli wyrobem przedmiotów z bursztynu. Zawód ten nie występuje w oficjalnym wykazie rzemiosł. Uprawiany był na południowym wybrzeżu Bałtyku już od początków ludzkiego osadnictwa. Osoby zajmujące się obróbką bursztynu powołały Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, które przyznaje tytuły Bursztynnika Roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: burˈʃtɨ̃ɲːik, AS: burštỹ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn m., bursztynek m., bursztyniarstwo n., bursztyniarz m., bursztyniarnia ż., bursztynnictwo n., bursztynówka ż., bursztynka ż., bursztynkowate nmos., bursztynian m., Bursztyn m.

przym. bursztynowy, bursztyniarski, bursztynniczy, bursztynny

przysł. bursztynowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bursztyniarz

Wiktionary

bursztynny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z bursztynem, dotyczący bursztynu

(1.2) daw. zawierający bursztyn albo wykonany z bursztynu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

przym. bursztynowy, bursztyni, bursztyniarski

przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) współcz. bursztynowy

Wiktionary

bursztynodajny

dostarczający bursztynu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący bogate źródło bursztynu

Wiktionary

bursztynonośny

obfitujący w bursztyn, dostarczający bursztynu

SJP.pl

bursztynowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bursztynowicz:

- Barbara Bursztynowicz (ur. 1954) – polska aktorka

- Jacek Bursztynowicz (ur. 1952) – polski aktor

- Tadeusz Bursztynowicz (1920–1985) – polski reżyser

Wikipedia

bursztynowiec

drzewo z rodziny oczarowatych o wonnej żywicy używanej do wyrobu perfum i kadzideł; ambrowiec

SJP.pl

bursztynowo

związany z bursztynem

SJP.pl

W Polsce

- Bursztynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą

- Bursztynowo – leśniczówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie

- Bursztynowo – gromada

- Bursztynowo– przystanek kolejowy w Bursztynowie, w gminie Świecie nad Osą, w powiecie grudziądzkim, w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia

bursztynowożółty

żółty o bursztynowym odcieniu

SJP.pl

bursztynowy

związany z bursztynem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący bursztynu, związany z bursztynem, wykonany z bursztynu, zawierający domieszkę bursztynu

(1.2) chem. farm. dotyczący kwasu bursztynowego lub jego pochodnych

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Gdańsku kupiłam sobie bursztynową biżuterię.

(1.1) Smukłą szyję kobiety zdobił sznur bursztynowych korali.

(2.1) Muszle bursztynek są cienkie, przezroczyste i najczęściej bursztynowego koloru.

(2.1) Na stole lśniły ametystowe kieliszki i bursztynowa karafka.

(2.1) Wpatrywał się ukradkiem w jego oblicze, w wielkie bursztynowe oczy i gęste czarne włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: burštỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bursztyn mrz., bursztynek mrz., bursztyniarstwo n., bursztyniarnia ż., bursztyniarz mos., bursztynnik mos., bursztyniarka ż., bursztynowość ż., bursztynność ż., bursztyniarskość ż., bursztynian m., bursztynowiec mzw./mrz., bursztynka ż., bursztynkowate nmos.

przym. bursztynny, bursztyni, bursztyniarski

przysł. bursztynowo, bursztyniarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bursztynny; książk. jantarowy

(2.1) złocistożółty

Wiktionary

burt

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. żegl. bok statku

(1.2) daw. kraw. obszywka

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: burta

Wiktionary

- Burt – miejscowość w Irlandii w hrabstwie Donegal

Miejscowości w USA:

- Burt – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth

- Burt – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw

Gminy w USA:

- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Kossuth

- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alger

- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Cheboygan

- Burt (ang. Burt Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Łódź stała zwrócona przodem do baryłki, a prawym burtem do matni.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burta

(1.2) borta, naszywka, lamówka

Wiktionary

burta

1. w żeglarstwie: boczna ściana kadłuba statku; burt;
2. w lotnictwie: bok samolotu;
3. duży, prostopadłościenny kamień okładzinowy, który stanowi brzeg chodników i ścieżek; przybrucze;
4. krawędź rowu, kanału, nasypu itp.;
5. dolna warstwa soli w kopalni;
6. rodzaj dźwigu na samochodzie dostawczym;
7. buda nakrywająca koło wodne; burtnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. bok statku;

(1.2) lotn. bok samolotu

(1.3) mot. bok skrzyni ciężarówki

(1.4) daw. pionowy brzeg kanału wodnego

(1.5) daw. wykończony lamówką brzeg materiału

(1.6) daw. czary

Wiktionary

Burta – jedna z połówek statku wodnego, a także statku powietrznego, posiadającego symetrię kadłuba (np. samolot lub sterowiec, ale już nie balon). Pojęciem tym, w zależności od potrzeb, określa się bądź całą połowę kadłuba, bądź też tylko jego poszycie. Termin stosowany także w szeregu innych określeń, np. jako strona skrzyni ładunkowej w lądowym pojeździe transportowym, pionowy brzeg kanału wodnego, połowa śluzy wodnej itd.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Majtkowie przywdziali nowe kaftany; jedni myli pokład, inni czyścili mosiężne spojenia burt i okien, na maszcie wywieszono jedną chorągiew, a na tyle statku drugą, większą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburta, AS: burta

Wiktionary

Powiązane:

przym. burtowy, zaburtowy

Wiktionary

burtnica

1. w żeglarstwie: pionowa lub półpionowa deska, którą zakończone są wewnętrzne brzegi pokładu i półpokładu jachtu, chroniąca częściowo łódź przed zalaniem przez fale; futrówka;
2. w żeglarstwie: ławka przeznaczona dla wioślarzy;
3. buda nakrywająca koło wodne; burta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ława okrętowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: burtʲˈɲit͡sa, AS: burtʹńica

Wiktionary

burton

Miejscowości w USA:

- Burton – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee

- Burton – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Keya Paha

- Burton – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Geauga

- Burton – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Beaufort

- Burton – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Washington

Wikipedia

burtowy

przymiotnik od: burta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z burtą, dotyczący burty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burta ż.

przym. zaburtowy

Wiktionary

burundi

państwo w Afryce ze stolicą w Bużumburze; Republika Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

Wiktionary

Burundi (wym. [buˈɾundi]), oficjalnie Republika Burundi (rundi Republika y’Uburundi; fr. République du Burundi) – państwo śródlądowe położone w Afryce Wschodniej. Graniczy z Rwandą od północy, Tanzanią od wschodu i południa, oraz z Demokratyczną Republiką Konga od zachodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 1 lipca 1962 r. Burundi zostało ogłoszone niezależnym państwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈrũndʲi, AS: burũndʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burundyjczyk mos., Burundyjka ż.

przym. burundyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Burundi

Wiktionary

burunduk

gryzoń z rodziny wiewiórek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Tamias sibiricus|ref=tak., gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

Wiktionary

Burunduk syberyjski (Eutamias sibiricus) – gatunek ssaka z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w rodzinie wiewiórkowatych (Sciuridae), jedyny przedstawiciel rodzaju burunduk (Eutamias).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈrũnduk, AS: burũnduk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) syberyjski burunduk

Wiktionary

burundyjczyk

obywatel Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Burundi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjt͡ʃɨk, AS: burũndyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burundi n.

:: fż. Burundyjka ż.

przym. burundyjski

Wiktionary

burundyjka

obywatelka Burundi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Burundi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjka, AS: burũndyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burundi n.

:: fm. Burundyjczyk mos.

przym. burundyjski

Wiktionary

burundyjski

związany z Burundi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Burundi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponad 140 osób zginęło w ub. tygodniu podczas bitwy między armią burundyjską i antyrządowymi partyzantami w miasteczku Rumonge położonym nad jeziorem Tanganika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburũnˈdɨjsʲci, AS: burũndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burundi, Burundyjczyk, Burundyjka

Wiktionary

burusz

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek grupy etnicznej zamieszkującej dolinę rzeki Hunza;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zobaczyli czterech Buruszów pasących kozy.

Wiktionary

Powiązane:

przym. buruszaski

rzecz. buruszaski mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Hunza, Hunzu, Buruszaski

Wiktionary

buruszaski

język buruszaski - język należący do grupy języków izolowanych, używany w dolinach północno-zachodnich Indii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z językiem używanym w północnym Pakistanie, niewykazującym bezspornego pokrewieństwa z jakimkolwiek innym językiem świata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język buruszaski (1.1);

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Burusz mos.

Wiktionary

buruszowie

członek ludu zamieszkującego górskie regiony północno-zachodniego Pakistanu oraz przyległe tereny Indii

SJP.pl

Buruszowie – grupa etniczna, której językiem jest buruszaski, zamieszkująca głównie środkową część doliny rzeki Hunzy, dolinę Yasin i dolinę rzeki Nagir (dopływu rzeki Hunzy), w autonomicznym rejonie administracyjnym Gilgit-Baltistan (do 2009 r. Obszary Północne) w północnym Pakistanie. Według danych z 1991 r. grupa ta liczyła niewiele ponad 90 tys. osób. Buruszowie, którzy opuścili Hunzę, mieszkają i/lub pracują w Gilgicie, Śrinagarze, Karaczi; wielu Buruszów pracuje za granicą, głównie w krajach Półwyspu Arabskiego, Afganistanie, Europie i w Ameryce Północnej, i studiuje w Chinach. Na temat przynależności genealogicznej języka Buruszów nie ma wśród językoznawców zgody, przeważnie uważany jest wciąż za język izolowany. Także pochodzenie jego użytkowników jest przedmiotem dociekań naukowych, przy czym podkreśla się brak podobieństw genetycznych między Buruszami a ludami zamieszkującymi w bezpośrednim sąsiedztwie. Na pochodzenie zarówno języka buruszaski, jak i jego użytkowników rzucają światło badania J.H. Holsta, wedle których buruszaski jest spokrewniony z południowo-gruzińskimi językami kartwelskimi, i tam prawdopodobnie należy szukać rdzennych ziem Buruszów. Udokumentowane jest istnienie niezawisłych księstw (państewek) zamieszkałych przez Buruszów: Hunza, Nagir i Yasin od co najmniej XV w. do 1891 r., kiedy to ich tereny weszły w skład Imperium Brytyjskiego, zachowując jednak wewnętrzną niezależność. Wraz z podziałem Indii Brytyjskich w 1947 r. księstwa Buruszów znalazły się w granicach Pakistanu; księstwa Hunzy i Nagiru pozostały samorządne aż do ich likwidacji w 1974 i 1972 r. Buruszowie zamieszkiwali płaskie dna wysoko położonych i trudno dostępnych dolin rzek (Hunzy i jej dopływów), gdzie warunki terenowe, gleby i klimat sprzyjały rolnictwu i pasterstwu; przez stulecia prac irygacyjnych i budowy tarasów na najniższych partiach zboczy górskich powiększali teren upraw i zasiedlenia. Do tradycyjnych zajęć w dalszym ciągu zaliczają się pasterstwo (głównie owce, kozy, jaki i bydło), sadownictwo (głównie jabłka, czereśnie, orzechy włoskie i morele) oraz w mniejszym zakresie uprawa pasz i zbóż. Tradycyjny model życia zmienia się stopniowo, szczególnie w konsekwencji budowy przez Dolinę Hunzy szosy Karakoram Highway (ukończonej w 1978 r.), emigracji zarobkowej i rozwoju turystyki. Od XVI w. Buruszowie wyznają islam: na terenie dystryktów Hunzy i Yasin są to przeważnie izmailici, w dystrykcie Nagir szyici.

Wikipedia

bury

ciemnoszary o brązowym i brudnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ciemnoszary, mający brunatny odcień

(1.2) ciemnoszary z plamami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gwara. więz. stójkowy, policjant

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: bura

Wiktionary

Miejscowości

Belgia

- Bury – dzielnica Péruwelz

Francja

- Bury – miejscowość i gmina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na błękitnym niebie zaczęły się pojawiać bure chmury, zapowiadające złą pogodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburɨ, AS: bury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burek m., Burek mzw.

przym. burawy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) salceson, śledź

Wiktionary

burylszczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kresy. wiertniczy

Wiktionary

burza

intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

(1.2) przen. czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)

(1.3) przen. namiętność, niepokój

(1.4) bezład, chaos

Wiktionary

Burza – zjawisko meteorologiczne związane z intensywnym rozwojem chmur o strukturze pionowej Cumulonimbus. Charakterystyczny dla burz jest intensywny opad deszczu, śniegu lub gradu, którym towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze – najczęściej pioruny, dające charakterystyczne efekty świetlne (błyskawice) i dźwiękowe (grzmoty). Wyróżnia się błyskawice płaskie, liniowe, wstęgowe, paciorkowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek, wracaj natychmiast do domu, bo zanosi się na burzę!

(1.2) Głowę Jacka okala burza długich, falujących włosów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒa, AS: buža

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burzowiec m.

przym. burzowy, burzliwy, przedburzowy

przysł. burzliwie

Wiktionary

burzan

chwast stepowy tworzący bujną gęstwinę zarośli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwarte zbiorowisko wysokiej roślinności stepowej, najczęściej łopianów i ostów;

(1.2) przen. zarośla, gąszcze

Wiktionary

Burzan (ukr. Бур'ян – burján) – wysokie, bujne zarośla roślin zielnych, złożone przede wszystkim z chwastów: ostów i łopianów, występujące dawniej na stepach ukraińskich.

O burzanie pisał Adam Mickiewicz w sonecie Stepy Akermańskie:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najbystrzejszy wzrok nie mógłby odkryć jednej żywej duszy ani nawet żadnego ruchu w ciemnych, zeschniętych i zwiędłych burzanach.

(1.2) Już pilnuje cieląt, które szukają zielonej trawy w burzanach dzikiego bzu za wsią rosnących (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chaszcze

Wiktionary

burzanka

roślina z rodziny dyniowatych, uprawiana w strefie śródziemnomorskiej dla owoców mających zastosowanie w lecznictwie jako środek przeczyszczający; kolokwinta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. bot. arbuz kolokwinta, nazwa systematyczna|Citrullus colocynthis|ref=tak.

Wiktionary

Burzanka – struga, na Żuławach Wiślanych w gminach Milejewo i Elbląg.

Długość Burzanki wynosi 13,8 km. Struga wypływa w okolicy Wilkowa na wysokości 150 m n.p.m. Dalej płynie na południe przez Sierpin, Przezmark, Czechowo i na południe od Gronowa Górnego uchodzi do jeziora Druzno.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. burzan m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolokwinta, kolocynta, arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta

Wiktionary

burzawa

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Burzawa – polski piłkarz plażowy i futsalista

- Zenon Burzawa – polski piłkarz i trener

Wikipedia

burzec

nazwisko

SJP.pl

Burzec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wojcieszków.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Burzec, po jej zniesieniu w gromadzie Wojcieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa siedleckiego.

Wikipedia

burzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|burzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɛ̃ɲɛ, AS: bužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n.

czas. burzyć ndk., zburzyć dk.

przym. burzycielski

Wiktionary

burzenin

wieś w Polsce

SJP.pl

Burzenin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

Siedziba gminy Burzenin. Dawniej miasto – uzyskał lokację miejską przed 1378 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. Prywatne miasto szlacheckie położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego. Do II rozbioru Polski w granicach województwa sieradzkiego. W 1827 roku jako miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w powiecie sieradzkim, obwodzie sieradzkim województwa kaliskiego.

Wikipedia

burzeninianin

mieszkaniec wsi Burzenin

SJP.pl

burzeninianka

mieszkanka Burzenina (wsi w Polsce)

SJP.pl

burzeniński

przymiotnik od: Burzenin, wieś gminna w województwie łódzkim

SJP.pl

burzliwie

przysłówek

(1.1) w sposób burzliwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 15 sierpnia w Towarzystwie Patriotycznym Polskim dyskutowano burzliwie nad sytuacją.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burza ż.

przym. burzliwy

Wiktionary

burzliwiec

przestarzałe: czlowiek o burzliwym charakterze albo prowadzący burzliwy, niespokojny, awanturniczy tryb życia; awanturnik

SJP.pl

burzliwiej

stopień wyższy od przysłówka: burzliwie

SJP.pl

burzliwość

→ burzliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest burzliwe; cecha tego, kto jest burzliwy

Wiktionary

Patrz:
burzliwy
Powiązane:

rzecz. burza ż.

przym. burzliwy

przysł. burzliwie

czas. burzyć ndk.

Wiktionary

burzliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: burzliwy

SJP.pl

burzliwy

1. charakteryzujący się burzami atmosferycznymi;
2. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń;
3. wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji;
4. o gwałtownym przebiegu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się burzami atmosferycznymi

(1.2) przen. pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń

(1.3) wzburzony, zdolny do gwałtownych reakcji

(1.4) o gwałtownym przebiegu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie wypłynęliśmy w morze, bo pogoda była zbyt burzliwa.

(1.2) Żyjemy w burzliwych czasach, nawet kolega może być wrogiem.

(1.2) Zdiagnozowano u niej stwardnienie rozsiane. Po długiej rozmowie z Becky nie mogłem powstrzymać się od wniosku, że jej choroba była po części powiązana z jej emocjonalnie burzliwym życiem.

(1.3) Był on burzliwym człowiekiem, wściekał się o cokolwiek.

(1.4) Narady były bardzo burzliwe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʒˈlʲivɨ, AS: bužlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burza ż., burzowiec mrz.

przym. burzowy

przysł. burzliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwałtowny, intensywny, obfity, rzęsisty

(1.2) pamiętny, pełen wydarzeń

(1.3) gorący, gwałtowny, namiętny, nieopanowany, pot. wybuchowy

(1.4) gwałtowny, rozgorączkowany, zaciekły, zażarty

Wiktionary

burzowiec

kanał odprowadzający z sieci kanalizacyjnej nadmiar wód opadowych; kanał burzowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. bud. kanał burzowy

Wiktionary

- burzowiec – kolektor burzowy, kanalizacja burzowa

3 cieki w Polsce:

- Burzowiec – kanał wodny, dopływ Dłubni

- Burzowiec – potok, dopływ Jagielnicy

- Burzowiec – rów wodny, dopływ Plewki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Absolutną koniecznością jest skierowanie do oczyszczania wody z tzw. burzowców.

(1.1) W burzowcach leżą opony, podkłady kolejowe, a nawet części samochodów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burza ż.

przym. burzliwy

Wiktionary

burzowiny

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. piana, coś burzącego się

Wiktionary

Powiązane:

czas. burzyć

Wiktionary

burzówka

kanalizacja służąca do odprowadzania wód opadowych i roztopowych; kanalizacja burzowa, burzowiec

SJP.pl

burzowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burzowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. burzowy

przysł. burzowo

Wiktionary

burzowy

związany z burzą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący burzy, związany z burzą, zwiastujący burzę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pogoda kwietniowa, zmieniająca się zdecydowanie, niepewna, wietrzna, burzowa, zapowiadająca ocieplenie.

(1.1) W ten pamiętny dla wielu wtorek, około godz. 15.00 pojawiła się chmura burzowa, która pozostawiła po sobie 12 ofiar śmiertelnych i wielkie spustoszenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɔvɨ, AS: bužovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burza ż., burzowość ż.

przym. burzliwy, przedburzowy

Wiktionary

burżua

bourgeois; burżuj:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. członek burżuazji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżujka ż., burżuj mos., bourgeois mos., burżuazja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burżuj

Wiktionary

burżuazja

górna, najzamożniejsza warstwa mieszczaństwa, składająca się z właścicieli przedsiębiorstw handlowych lub produkcyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

(1.2) pot. rzecz luksusowa

Wiktionary

Burżuazja (z fr. bourgeoisie „mieszczaństwo”) – pierwotnie synonim mieszczaństwa, następnie ogółu przedsiębiorców i osób zamożnych. Od końca XV wieku jest to określenie górnych, zamożnych warstw mieszczaństwa, odróżniających się od szlachty, a także ludu żyjącego z pracy swoich rąk. Obecnie oznacza ogół ludzi posiadających kapitały i odpowiednio wysoką pozycję społeczną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Towarzysze i towarzyszki, amerykańska burżuazja knuje podstępy przeciw ludowi pracującemu!

(1.2) Chyba pozwolę sobie dziś na odrobinę burżuazji i zjem sushi zamiast schabowego z ryżem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌburʒuˈwazʲja, AS: buržuu̯azʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuj m., burżujka ż., burżua m., burżuazyjność ż.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mieszczaństwo, burżujstwo

Wiktionary

burżuazyjnieć

stawać się burżuazyjnym, przesiąkać wpływami burżuazji

SJP.pl

burżuazyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest burżuazyjne; cecha tych, którzy są burżuazyjni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżuazja ż., burżuj m., burżujka ż.

przym. burżuazyjny

przysł. burżuazyjnie

Wiktionary

burżuazyjny

dotyczący burżuazji, związany z burżuazją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

(1.2) w komunistycznej nowomowie związany z panowaniem burżuazji, z kapitalizmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżuj m., burżujka ż., burżuazja ż., burżuazyjność ż.

przysł. burżuazyjnie

Wiktionary

burżui

→ burżuj (rzadko); burżujski

SJP.pl

burżuj

bourgeois; burżua:
1. przedstawiciel burżuazji; kapitalista;
2. potocznie: z niechęcią lub podziwem o bogatym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek należący do burżuazji

(1.2) przen. pogard. bogacz

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Patrz, jaki burżuj się z niego zrobił: co miesiąc nową komórkę do szkoły przynosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈburʒuj, AS: buržui ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fż. burżujka ż.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kapitalista

Wiktionary

burżujka

pogardliwie o człowieku bardzo bogatym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta należąca do burżuazji

(1.2) przen. pogard. bogaczka

(1.3) pot. mały, żelazny piecyk opalany drewnem lub węglem, koza

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ta burżujka znowu przyszła w nowych butach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżujstwo n., burżuazja ż., burżua m.

:: fm. burżuj mos.

przym. burżuazyjny, burżujski

Wiktionary

burżujski

→ burżuj; burżui

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pogard. związany z burżujem, dotyczący burżuja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jesteś głupia, burżujska świnia! Otumanili was kapitaliści i księża swoją faszystowską propagandą i zrobili z was dzikusów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burżuazja ż., burżuj mos., burżujka ż.

Wiktionary

burżujstwo

1. ogół burżujów;
2. styl życia właściwy burżujom

SJP.pl

burzyć

1. powodować zniszczenie, rozpadanie się czegoś; niszczyć;
2. przenośnie: niszczyć jakiś ład;
3. powodować mieszanie się, mącenie;
4. burzyć się:
a) przenośnie: denerwować się;
b) buntować się;
c) musować;
d) wichrzyć się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zburzyć)

(1.1) powodować rozpad czegoś budowanego

czasownik przechodni niedokonany (dk. wzburzyć)

(2.1) powodować, że coś kłębi się, pieni się

(2.2) wprowadzać niepokój; tracić spokój

(2.3) gw-pl|Górny Śląsk. dobijać się, stukać, uderzać

czasownik zwrotny niedokonany (dk. zburzyć się)

(3.1) ulegać niszczeniu

(3.2) biol. chem. kulin. ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę

czasownik zwrotny niedokonany (dk. wzburzyć się)

(4.1) pienić się, kłębić się gwałtownie

(4.2) tracić równowagę, gotować się w zdenerwowaniu

(4.3) nie zgadzać się na co

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przypomnij, Panie, / synom Edomu, / dzień Jeruzalem, / kiedy oni mówili: «Burzcie, burzcie - / aż do jej fundamentów!».

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʒɨt͡ɕ, AS: bužyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzliwość ż., burzycielstwo n., burzyciel m., burzycielka ż., zburzenie n., wzburzenie n., burzenie n., reg. pozn. burzowiny. nmos.

czas. zburzyć dk.

przym. burzycielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) demolować, niszczyć, roznosić, rozpirzać, rozwalać, rujnować, wyburzać

(2.1) targać, wzburzać

(2.2) naruszać, wzburzać

(3.1) niszczyć się

(3.2) fermentować, musować

(4.1) kipieć, kotłować się, wrzeć, wzburzać się

(4.2) gotować się, kipieć, wrzeć, wzburzać się

(4.3) buntować się

Wiktionary

burzyciel

ten, który burzy coś, niszczy

SJP.pl

burzycielka

kobieta wprowadzająca zniszczenie, zamęt, naruszająca jakieś zasady

SJP.pl

burzycielski

→ burzyciel

SJP.pl

Patrz:
burzyciel

burzycielstwo

skłonność do burzenia, niszczenia czegoś

SJP.pl

burzyk

ptak z rodziny burzyków, podobny do mewy; nawałnik

SJP.pl

burzykowate

rodzina ptaków z rzędu rurkonosych; petrelowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Procellariidae|Leach|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu rurkonosych;

Wiktionary

Burzykowate, petrelowate (Procellariidae) – rodzina ptaków z rzędu rurkonosych (Procellariiformes).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rogowa pochwa dzioba burzykowatych składa się z płytek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. burzyk mzw.

Wiktionary

burzykowaty

o cechach burzykowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

burzyn

W Polsce

- Burzyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów

- Burzyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne

- Burzyn – gromada

Wikipedia

burzyński

nazwisko

SJP.pl

Burzyński (forma żeńska: Burzyńska; liczba mnoga: Burzyńscy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 9583 osób.

Mężczyźni o tym nazwisku:

- Adam Burzyński (ur. 3 czerwca 1969) – polski gitarzysta. Współtworzył zespoły Kazik na Żywo, Kobranocka

- Adam Prosper Burzyński (ur. 1755, zm. 9 września 1830) – biskup sandomierski, misjonarz

- Ignacy Burzyński – poseł brasławski na sejm 1786 roku

- Jakub Burzyński – dyrygent, śpiewak i teoretyk muzyki

- Jan Burzyński, powstaniec kościuszkowski

- Jan Burzyński (1837-1932), powstaniec styczniowy

- Leszek Burzyński – wojewoda leszczyński (1997–1998), wiceminister spraw wewnętrznych i administracji (1999–2000)

- Mieczysław Burzyński (zm. 1 marca 1924) – poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji

- Piotr Burzyński (ur. 14 października 1819, zm. 19 kwietnia 1879) – prawnik polski, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego

- Roman Burzyński (ur. 1907, zm. 1988) – artysta fotografik

- Stanisław Antoni Burzyński (ur. 1701, zm. 1775) – kasztelan brzeskolitewski i smoleński, jezuita

- Stanisław Rajmund Burzyński (ur. 1943) – biochemik i lekarz

- Stanisław Ryszard Burzyński (ur. 19 października 1948, zm. 5 listopada 1991) – polski piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski

- Stanisław Burzyński (ur. 13 listopada 1892, zm. 1937) – polski działacz polityczny, członek Biura Politycznego KC Komunistycznej Partii Polski

- Tadeusz Burzyński (ur. ok. 1730, zm. 1773) – polski senator i dyplomata czasów stanisławowskich, kasztelan smoleński

- Tadeusz Burzyński (ur. 8 października 1914, zm. 1 sierpnia 1944) – polski duchowny poległy w powstaniu warszawskim

- Tomasz Burzyński (ur. 6 grudnia 1834, zm. 24 maja 1904) – powstaniec styczniowy, zesłaniec syberyjski

- Włodzimierz Burzyński (ur. 29 kwietnia 1900, zm. 17 lipca 1970) – polski inżynier teoretyk budownictwa, profesor Politechniki Lwowskiej oraz Śląskiej

- Zbigniew Burzyński (ur. 31 marca 1902, zm. 30 grudnia 1971) – kapitan Wojska Polskiego, pilot i konstruktor balonów

- Zbigniew Paweł Burzyński (ur. 1 lutego 1952, zm. 19 maja 2025) – polski działacz samorządowy, były prezydent Kutna

Wikipedia

burłacki

→ burłak

SJP.pl

Patrz:
burłak

burłaczyć

przenosić sprzęt pływający w miejscach, gdzie przepłynięcie jest niemożliwe

SJP.pl

burłak

robotnik rzeczny w dawnej Rosji

SJP.pl

Burłak (ros. бурлак) – robotnik transportu rzecznego w Rosji, pracujący przy wiosłach lub holowaniu statków na linie. Burłacy, znani od XVI wieku, utrzymali się do początku XX stulecia. Rekrutowali się z wiejskiej biedoty, włóczęgów i polskich zesłańców.

Wikipedia

bus

potocznie: autobus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus

Wiktionary

Czechy:

- Buš – gmina

Francja:

- Bus – miejscowość

- Bus-la-Mésière – miejscowość

- Bus-lès-Artois – miejscowość

- Bus-Saint-Rémy – miejscowość

Osoby:

- César de Bus – francuski błogosławiony

- Erhard Bus – niemiecki historyk

- Kati Bus – węgierska aktorka

- Schelte Bus – amerykański astronom

- Yohann Bus – gwadelupski piłkarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bus, AS: bus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. busik mrz.

przyr. -bus

Wiktionary

busak

nazwisko

SJP.pl

Busak (cyr. Бусак) – wieś w Czarnogórze, w gminie Nikšić. W 2011 roku liczyła 11 mieszkańców.

Wikipedia

buscopan

złożony preparat farmaceutyczny rozkurczający mięśnie gładkie; stosowany głównie w kolce wątrobowej i nerkowej oraz w chorobie wrzodowej

SJP.pl

busczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; buszczanin; buskowianin

SJP.pl

busczanka

mieszkanka Buska Zdroju; buszczanka; buskowianka

SJP.pl

bush

[czytaj: busz] nazwisko wielu wybitnych amerykańskich i kanadyjskich postaci, np. George Bush - prezydent USA

SJP.pl

Muzyka:

- Bush – brytyjski zespół rockowy

- Bush – album amerykańskiego rapera Snoop Dogga

Osoby o nazwisku Bush:

- Alan Bush – brytyjski kompozytor

- Barbara Bush – żona George’a H.W., była pierwsza dama USA

- Christy Bush – amerykańska fotografik związana z Bespoke Gallery w Chelsea w Nowym Jorku

- George H.W. Bush – 41. prezydent USA (1989-1993)

- George P. Bush – amerykański przedsiębiorca i polityk Partii Republikańskiej, syn Jeba Busha

- George W. Bush – 43. prezydent USA (2001-2009), syn George’a H.W. Busha

- Jeb Bush – były gubernator Florydy, syn George’a H.W., brat George’a W. Busha

- John Bush – amerykański wokalista

- Kate Bush – piosenkarka brytyjska, niezwiązana z rodziną polityczną w USA

- Laura Bush – żona G. W. Busha, była pierwsza dama USA

- Lesley Bush – amerykańska skoczkini do wody, mistrzyni olimpijska z Tokio (1964)

- Marvin P. Bush – amerykański przedsiębiorca, młodszy syn George’a H.W. Busha

- Prescott Bush – senator z Connecticut, ojciec George’a H.W. Busha

- Vannevar Bush – amerykański inżynier, wynalazca, teoretyk wczesnego okresu informatyki, organizator życia naukowego w USA.

Wikipedia

bushcraft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) technika aktywnego wypoczynku polegającego na bytowaniu w naturalnych warunkach, z dala od cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bushcraftowiec m.

przym. bushcraftowy

Wiktionary

bushi

w feudalnej Japonii: członek szlacheckiej warstwy rycerskiej; samuraj

SJP.pl

Bushi (jap. 武士) – w Japonii z okresu przed restauracją Meiji termin ten oznaczał wszystkich ludzi zajmujących się wojaczką. Od określenia bushi pochodzi nazwa kodeksu moralnego japońskich wojowników – Bushidō.

Często mylnie używa się określenia bushi jako synonimu samuraja. Tymczasem bushi było terminem szerszym.

Wikipedia

bushido

[czytaj: busido lub buszido] w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; busido

SJP.pl

- Bushidō – kodeks etyczny

- Bushido – niemiecki raper

Wikipedia

busiarka

→ busiarz

SJP.pl

Patrz:
busiarz

busiarz

potocznie: kierowca busa

SJP.pl

busido

w dawnej Japonii: kodeks honorowy samurajów; bushido

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. kodeks honorowy samurajów w feudalnej Japonii;

Wiktionary

Bushidō (武士道) – ideologia, stanowiąca fundament etycznych, moralnych i wartościowych norm klasy samurajów w feudalnym społeczeństwie Japonii od czasów nowożytnych. Odnosi się to do ogólnego, charakterystycznego dla Japonii, sposobu myślenia.

Jednak nie ma jednoznacznej definicji, a interpretacja bushidō znacznie się różni w zależności od okresu historycznego, statusu społecznego i regionu. Istnieją również ideałowe, estetyczne i religijne aspekty, które mogą znacznie odbiegać od rzeczywistego praktykowania bushidō.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Surowe wskazania busido, żądające od Japończyków hartu ducha wobec katastrof żywiołowych, są chyba najcenniejszą puścizną, jaką dawna Japonia przekazała nowej.

Wiktionary

busiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, buśko, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

busik

zdrobnienie od: bus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bus

(1.2) mały bus lub autobus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuɕik, AS: buśik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bus m., autobus m., autobusik m., autobusiarz m.

przym. busowy, autobusowy

Wiktionary

business

[czytaj: biznes] interes, przedsięwzięcie, handel; biznes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. ekon. interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

Wiktionary

- Biznes (ang. business) – anglicyzm oznaczający działalność gospodarczą.

- Business – singel amerykańskiego rapera Eminema

- The Business – angielski zespół Oi!/punkowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otworzymy mały business, może jakoś się ułoży.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. businessman mos., businesswoman ż., show-business mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. interes

Wiktionary

businessman

[czytaj: BIznesmen lub bizNEsmen] biznesmen;
1. człowiek prowadzący interesy; przedsiębiorca, handlowiec, przemysłowiec;
2. właściciel firmy produkcyjnej, handlowej lub usługowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca interesy

Wiktionary

Przedsiębiorca (fr. entrepreneur) – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych.

W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do Żanety zaczął dostawiać się jakiś businessman i Waldek mu lutnął.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. business mrz.

:: fż. businesswoman ż.

Wiktionary

businessmanka

[czytaj: biznesmenka] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, businesswoman, biznesmenka

SJP.pl

businessowy

przymiotnik od: business; biznesowy

SJP.pl

businesswoman

[czytaj: biznesłomen] kobieta prowadząca interesy; przedsiębiorczyni, biznesmenka, businessmanka

SJP.pl

busing

[czytaj: bas-ing] przewożenie dzieci do i ze szkół, położonych daleko od miejsca zamieszkania uczniów, specjalnymi autobusami (zwłaszcza w USA)

SJP.pl

busion

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

busk

miasto na Ukrainie

SJP.pl

Busk (ukr. Буськ, Buśk) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejonie złoczowskim, nad Bugiem, do 17 lipca 2020 r. siedziba administracyjna rejonu buskiego. 8,3 tys. mieszkańców (2006). W Busku rzeka Bug łączy się z rzeką Pełtwią, ze względu na dużą liczbę odnóg Bugu i mostów miasto było nazywane galicyjską Wenecją.

Wikipedia

buśka

nazwisko

SJP.pl

busker

ktoś, kto zabawia przechodniów, zbierając pieniądze do kapelusza; kuglarz; mim; muzyk; clown

SJP.pl

Występy uliczne, pot. z ang. busking – występy różnego rodzaju artystów (busker): kuglarzy, grajków, aktorów, klaunów, muzyków, brzuchomówców, kataryniarzy, tancerzy, żonglerów, iluzjonistów itd. Występy są zwykle połączone ze zbieraniem datków od przechodniów.

Wikipedia

buski

1. → Busko-Zdrój;
2. → Busk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od: Busko-Zdrój

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Buski – polski powstaniec

- Zbigniew Buski – polski prawnik i publicysta

Zobacz też:

- powiat buski – powiat w Polsce

- rejon buski – jednostka administracyjna Ukrainy

Wikipedia

Patrz:
Busko-Zdrój;
2. → Busk
Przykłady

(1.1) Niedzielny protest piłkarzy AKS jest szeroko komentowany w buskim światku piłkarskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbusʲci, AS: busʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buszczanin mos., buszczanka ż.

Wiktionary

buśkiewicz

nazwisko

SJP.pl

busko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary

busko-zdrój

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w Polsce, w województwie świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim. W latach 1975–1998 w województwie kieleckim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buˈskɔ‿zdruj, AS: busko‿zdrui ̯

Wiktionary

buskowianin

mieszkaniec Buska Zdroju; busczanin; buszczanin

SJP.pl

buskowianka

mieszkanka Buska Zdroju; busczanka; buszczanka

SJP.pl

Buskowianka - uzdrowiskowa woda mineralna wytwarzana w Busku-Zdroju od 1960 r. w dwóch rodzajach: Buskowianka Zdrój i Buskowianka. W 2002 r. Buskowianka została wybrana w drodze przetargu i jest dostarczana na posiedzenia Rady Ministrów.

Wikipedia

busola

1. przyrząd do wyznaczania kursu samolotu lub statku;
2. przestarzale: kompas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kompas służący do wskazywania stron świata

Wiktionary

Busola magnetyczna – urządzenie nawigacyjne służące do wyznaczania kierunku bieguna magnetycznego. Busola, podobnie jak kompas, jest wyposażona w igłę magnetyczną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oni jako pierwsi z Włochów mieli używać busoli, jakkolwiek przyrząd ten chyba zapożyczyli od Arabów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈsɔla, AS: busola

Wiktionary

Powiązane:

przym. busolowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. busolowy

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|bussola. z etym|łac|buxida. od etym|łac|buxis.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) compass

* arabski: (1.1) بوصلة

* białoruski: (1.1) бусоль ż.

* chorwacki: (1.1) busola ż.

* francuski: (1.1) boussole ż.

* hiszpański: (1.1) brújula ż.

* interlingua: (1.1) bussola

* niemiecki: (1.1) Bussole ż.

* rosyjski: (1.1) буссоль ż.

* ukraiński: (1.1) бусоль ż.

* włoski: (1.1) bussola ż.

źródła.

== busola (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) busola, kompas

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kompas

Wiktionary

busolka

zdrobnienie od: busola

SJP.pl

busolowy

związany z busolą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z busolą, dotyczący busoli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. busola ż.

Wiktionary

busowy

→ bus

SJP.pl

Patrz:
bus

buspas

pas ruchu dla autobusów, rzadziej dla prywatnych busów i taksówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pas ruchu dla autobusów

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuspas, AS: buspas

Wiktionary

bust

[czytaj: bast]
1. w grze w oczko: zdobycie liczby punktów większej niż 21; fura;
2. środowiskowo: kryzys finansowy

SJP.pl

- Bust – historyczna nazwa afgańskiego miasta Laszkar Gah

- Bust – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja, w departamencie Bas-Rhin

Wikipedia

buster

urządzenie zwiększające efekt działania maszyny, zwłaszcza w momencie wzrostu obciążenia; booster

SJP.pl

- Buster – film z 1988

- buster – rodzaj urządzenia

- Buster – soundtrack z filmu Buster.

- Buster – manekin z programu Pogromcy mitów

- buster – rodzaj żagla

Zobacz też:

- booster

Wikipedia

bustrofedon

pisanie kolejnych linijek tekstu na przemian od lewej ku prawej i od prawej ku lewej stronie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n, AS: bustrofedõn

Wiktionary

busz

zarośla charakterystyczne dla suchych podzwrotnikowych obszarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

Wiktionary

Busz – formacja roślinna, charakterystyczna dla suchych obszarów podrównikowych, głównie Afryki południowej, Australii (lokalne określenie scrub), w mniejszej skali Afryki wschodniej i Ameryki Południowej. Przeważają w nim krzewy, często kolczaste, zrzucające liście na okres suszy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabłądził i przez trzy dni błąkał się po buszu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃ, AS: buš

Wiktionary

Powiązane:

przym. buszowy

Wiktionary

busza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy;

Wiktionary

Busza (ukr. Буша́́) – wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy, na Podolu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. buszecki

Wiktionary

buszbok

antylopa afrykańska zamieszkująca lasy na południe od Sahary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) grupa gatunków i podgatunków ssaków z rodziny krętorogich

Wiktionary

Buszbok subsaharyjski(Tragelaphus scriptus) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych (Bovidae). Obejmuje osiem podgatunków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuʒbɔk, AS: bužbok

Wiktionary

buszczanin

mieszkaniec Buska Zdroju; busczanin; buskowianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Buska-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: buščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buszczanka ż.

przym. buski

Wiktionary

buszczanka

mieszkanka Buska Zdroju; busczanka; buskowianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Buska-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buʃˈt͡ʃãnka, AS: buščãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buszczanin m.

przym. buski

Wiktionary

buszehr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Wiktionary

Buszehr (perski: بوشهر, dawniej również Abu Szahr ابو شهر) – miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską. Jest stolicą ostanu Buszehr.

Miasto założono w 1736. W mieście znajduje się port lotniczy Buszehr.

Wikipedia

buszek

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Buszek (1883-1954), artysta plastyk, malarz, ceramik, technolog farbiarstwa

- Jan Buszek (1906-1985), kierownik Domu Studenckiego "Żaczek" UJ

- Michał Buszek, poseł do Sejmu Ustawodawczego z 1848

- Rafał Buszek (1987-), siatkarz

- Władysław Buszek (1888-), legionista, oficer Wojska Polskiego, rzeźbiarz, grawer

Wikipedia

buszel

jednostka objętości ciał sypkich w krajach anglosaskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. jednostka objętości, a także masy materiałów sypkich, stosowana zwłaszcza w krajach anglosaskich;

Wiktionary

Buszel (ang. bushel; skrót bu) – jednostka objętości materiałów sypkich stosowana w krajach anglosaskich .

- Buszel angielski (oznaczenie: bu(UK)) = 8 galonów angielskich = 36,36872… litra; wycofany jako oficjalna miara brytyjska w 1970 r.

- Buszel amerykański (oznaczenie: bu(US)) = 35,23907… litra .

1 bu(US) = 0,96894… bu(UK)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Według obliczeń Pimentela sprzed mniej więcej 10 lat, z jednego buszla kukurydzy (buszel to w przybliżeniu 1/40 tony) wyprodukować można 2,5 galona etanolu (prawie 10 l).

(1.1) też tak pomyślałem, ale na buszle mierzy się rzeczy sypkie jak ziarno albo cukier. Na pewno nie tuczniki.

Wiktionary

buszewicz

nazwisko

SJP.pl

buszewski

nazwisko

SJP.pl

buszka

nazwisko

SJP.pl

buszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

buszkowo

W Polsce

- Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

- Buszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn

- Buszkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno

- Buszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

- Buszkowo – gromada

- Buszkowo – nieczynny przystanek kolejowy a dawniej stacja w Buszkowie

Wikipedia

buszman

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmen

SJP.pl

buszmanka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmenka

SJP.pl

buszmański

→ Buszman

SJP.pl

Patrz:
Buszman

buszmen

członek ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. członek ludu afrykańskiego zamieszkującego kotlinę Kalahari i pustynię Namib;

Wiktionary

- Buszmen z Banyoles – kontrowersyjny eksponat ciała afrykańskiego Buszmena

- Buszmeni – afrykański lud

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuʃmɛ̃n, AS: bušmẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. buszmeński

rzecz. Buszmenka ż.

Wiktionary

buszmeni

lud afrykański

SJP.pl

Buszmeni, zwani też San – lud negroidalny, wykazujący też pewne cechy rasy żółtej.

Uchodzi za jeden z najstarszych ludów świata. Niewykluczone, że jego przedstawiciele w epoce neolitu zamieszkiwali również tereny Europy.

Obecnie liczą około 82 tys. osób, zamieszkując tereny Kalahari i regiony sąsiednie w Namibii, Angoli, Zimbabwe i Botswanie. Jeszcze w XVIII w. zamieszkiwali całą Południową Afrykę, ale wyparci zostali przez Burów i ludy Bantu. Przypuszczalnie wcześniej Buszmeni przed ekspansją Bantu zamieszkiwali obszary wschodniej Afryki do Somalii, nieliczne obecnie tam ludy buszmeńskie to Sandawe i Kindiga (Hadza) w południowej Tanzanii, Dorobo (Wandorobo) w górach Kenii i Boni (Waboni) w Somalii.

Wikipedia

buszmenka

członkini ludu afrykańskiego, zamieszkującego pustynię Namib i kotlinę Kalahari; Buszmanka

SJP.pl

buszmeński

1. → Buszmen, → Buszmeni;
2. język buszmeński - język używany przez Buszmenów, należący do języków khoisan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buszmenami, dotyczący Buszmenów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buszmen mos., Buszmenka ż.

Wiktionary

buszować

grasować, plądrować, rozbijać się, szperać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przebierać w jakichś rzeczach, poruszać się, przeszukując coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Basia często z upodobaniem buszuje w second handach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʃɔvat͡ɕ, AS: bušovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buszowanie n.

Wiktionary

buszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|buszować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʃɔˈvãɲɛ, AS: bušovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. buszować

Wiktionary

buszowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny błędnikowatych

SJP.pl

buszówka

rodzaj ptaków z rodziny buszówkowatych

SJP.pl

buszówkowate

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Buszówkowate (Acanthizidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

Wikipedia

buszówkowaty

o cechach buszówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

buszta

nazwisko

SJP.pl

buszyzm

1. doktryna George'a Busha;
2. nieskładne wypowiedzi George'a Busha

SJP.pl

Wikipedia

but

1. okrycie stopy lub dolnej części nogi z mocną częścią spodnią
2. element podpory podtrzymującej statek w czasie budowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy człowieka, rzadko zwierzęcia;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od buta

Wiktionary

But – okrycie stopy, kończyny. Jeden z najbardziej istotnych elementów ubioru ludzkiego, czasem zwierzęcego (końskie buty, tzw. klumpy).

Zwyczajowo buty mają podeszwy i mogą mieć cholewki osłaniające łydki. Jeżeli cholewki sięgają maksymalnie tylko do kostek lub brak jest cholewki, to takie buty określa się mianem półbuty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Emilian wrócił do domu w zabłoconych butach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: but, AS: but

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butowanie n., zbutowanie n.

:: zdrobn. bucik m., butek m.

:: zgrub. bucior m.

czas. butować ndk., zbutować dk.

przym. buciany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bucior, bucik, butek; reg. pozn. papeć, papuć.; gw-pl|Górny Śląsk|szczewik.

Wiktionary

but.

skrót

(1.1) = butelka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mąkę Szymanowską w 2-kilogramowym opakowaniu można kupić za 5,99 zł, zaś oliwę z oliwek [...] za 34,99 zł/but.

Wiktionary

buta

zbytnia śmiałość, pewność siebie; arogancja, zuchwalstwo, tupet, wyniosłość, pycha, bezczelność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zbytnia pewność siebie, pycha

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od but

Wiktionary

Buta – miasto w Demokratycznej Republice Konga, stolica prowincji Dolne Uele. Przez miasto przepływa rzeka Itimbiri. W mieście znajduje się także lokalne lotnisko oraz przebiega linia kolejowa łącząca Bumba z Isiro. Miasto jest zamieszkiwane przez 125 428 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbuta, AS: buta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butność ż.

czas. bucić się ndk.

przym. butny

przysł. butnie

Wiktionary

butada

ekstrawagancki żart, figlarny paradoks

SJP.pl

butadien

związek chemiczny, pochodna butanu o dwóch wiązaniach podwójnych w cząsteczce

SJP.pl

- 1,2-butadien (buta-1,2-dien)

- 1,3-butadien (buta-1,3-dien)

Wikipedia

butadienowy

przymiotnik od: butadien

SJP.pl

butaforia

rekwizyty używane w przedstawieniach teatralnych, będące imitacją przedmiotów

SJP.pl

butaforyjny

przymiotnik od: butaforia

SJP.pl

butan

czwarty w kolei związek chemiczny w szeregu homologicznym alkanów, gaz używany np. w zapalniczkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

Wiktionary

Butan, C
4H
10 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nasyconych, czwarty homolog w szeregu homologicznym alkanów. Jego izomerem jest izobutan.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Butan występuje w dwóch formach izomerycznych: liniowej i rozgałęzionej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutãn, AS: butãn

Wiktionary

Powiązane:

przym. butanowy

Wiktionary

butanol

alkohol butylowy (C4H9OH)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. alkohol alifatyczny o wzorze sumarycznym C_4H_9OH, używany głównie jako rozpuszczalnik oraz jako surowiec chemiczny;

Wiktionary

Butanol, alkohol butylowy, C
4H
9OH – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi. Jest używany głównie jako rozpuszczalnik oraz produkt przejściowy w reakcjach chemicznych, rozważa się jego stosowanie jako paliwa.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) alkohol butylowy

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) butanol m.

* szwedzki: (1.1) butanol w.

źródła.

== butanol (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. butanol

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtãnɔl, AS: butãnol

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alkohol butylowy

Wiktionary

butanowy

związany z butanem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z butanem, dotyczący butanu; zawierający butan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butan mrz.

Wiktionary

butapirazol

handlowa nazwa leku przeciwzapalnego, fenylobutazonu

SJP.pl

Fenylobutazon (łac. phenylbutazonum) – organiczny związek chemiczny, lek o bardzo silnym działaniu przeciwzapalnym, umiarkowanie przeciwbólowym i słabo przeciwgorączkowym oraz antyagregacyjnym, pochodna butylopirazolidyny, należąca do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Wikipedia

butapren

rodzaj mocnego kleju syntetycznego

SJP.pl

Butapren – nazwa handlowa kleju rozpuszczalnikowego, którego głównym składnikiem sklejającym jest kauczuk chloroprenowy.

Wikipedia

butaprenowy

przymiotnik od: butapren

SJP.pl

butch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. LGBT homoseksualna kobieta o męskiej ekspresji

Wiktionary

butek

mały but; bucik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: but

(1.2) mały but

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bucior mrz., but mrz.

Wiktionary

butel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. pachołek

(1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) budel, butyr

(1.2) butyr

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. butelkowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== butel (język wenecki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dziecko

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɛl, AS: butel

Wiktionary

Powiązane:

przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) budel, butyr

(1.2) butyr

Wiktionary

butelczyna

potocznie, żartobliwie o butelce, głównie w kontekście spożywania napojów alkoholowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. lub pogard. butelka (zwykle z trunkiem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałam go pod sklepem, z butelczyną w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈt͡ʃɨ̃na, AS: butelčỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż., buteleczka ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flacha

Wiktionary

buteleczka

zdrobnienie od: butelka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od butelka

(1.2) mała butelka

(1.3) pieszcz. zawartość buteleczki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Heniuś przyniósł litrową buteleczkę wódeczki; napijmy się.

(1.2) W apteczce stała buteleczka z jakimiś kroplami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛˈlɛt͡ʃka, AS: butelečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. zabutelkować dk., butelkować ndk.

przym. butelkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flaszeczka

Wiktionary

buteleczkowaty

podobny do małej butelki

SJP.pl

butelka

a) naczynie z wąską szyjką i małym otworem do przechowywania płynów;
b) zawartość tego naczynia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

Wiktionary

Butelka – rodzaj naczynia, szklanego lub z tworzywa sztucznego, rzadziej metalowego czy ceramicznego. Ma kształt walca zamkniętego u dołu, a u góry stożkowato zwężającego się tak, że otwarty wylot butelki - szyjka - ma znacznie mniejszą średnicę, niż średnica walca. Służy najczęściej do przechowywania różnego rodzaju płynów - napojów: wody, mleka, napojów alkoholowych itp. Butelki zatykane są metalowym kapslem, zakrętką lub korkiem, zapobiegającym wylewaniu się płynu z butelki podczas transportu, a także zabezpieczającym płyn przed kontaktem z powietrzem, który w większości przypadków wpływać może negatywnie na przechowywaną zawartość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani dyrektor zauważyła grupę uczniów z papierosami i butelkami piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛlka, AS: butelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butelkowiec m., butelkownica ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

:: zdrobn. butelczyna ż., buteleczka ż.

:: zgrub. butla ż.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowy, butelkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) butla, flaszka

Wiktionary

butelkomat

automat do skupu zużytych butelek lub puszek

SJP.pl

Maszyna do skupu butelek, kaucjomat – urządzenie akceptujące puste opakowanie szklane bądź plastikowe w zamian za kwotę pieniężną w postaci bonu lub paragonu. Pierwszy patent dla tego typu urządzenia został zarejestrowany w 1920 w USA. Maszyna ta jest popularna w krajach, w których obowiązkowy jest recykling opakowań np. Norwegii, Niemczech czy Austrii.

Wikipedia

butelkonosy

1. delfin butelkonosy - ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; butlonos;
2. wal butelkonosy - ssak zaliczany do podrzędu zębowców, mający szczęki wyciągnięte w charakterystyczny dziób, zamieszkujący Morze Arktyczne i północną część Oceanu Atlantyckiego; wal butelkonosy północny, dogling

SJP.pl

butelkować

rozlewać płyn do butelek

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabutelkować)

(1.1) rozlewać płyn z większego naczynia do butelek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wino nie znosi podróży, ważne jest więc, żeby było butelkowane w kraju, w którym powstało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butla ż., butelkowanie n., butelka ż., buteleczka ż., zabutelkowanie n., butelczyna ż.

przym. butelkowy

Wiktionary

butelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nalewanie płynu do butelek, najczęściej przemysłowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zabutelkowanie n., butelkownica ż., butelka ż., buteleczka ż., butla ż., butelczyna ż., butelkowiec m.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowy

Wiktionary

butelkowaty

przypominający kształtem butelkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do gry w kręgle używa się butelkowatych ciężkich pionów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butelka ż., butla ż.

przym. butelkowy

Wiktionary

butelkowe

związany z butelką

SJP.pl

butelkowiec

środowiskowo: powstaniec rzucający butelki z benzyną na czołgi niemieckie w okresie powstania warszawskiego

SJP.pl

butelkownia

miejsce zakładu produkcyjnego, w którym butelki są napełniane płynem

SJP.pl

butelkowozielony

ciemnozielony

SJP.pl

butelkowy

związany z butelką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący butelki, związany z butelką

(1.2) mający kolor ciemnozielony, taki jak kolor szklanej butelki

(1.3) przypominający kształtem butelkę

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jesień świetnie wygląda w ciepłych zieleniach, od groszkowej, przez oliwkową, do butelkowej.

(1.3) Zdołał nawet wypatrzeć w pobliżu toru kolejowego sławne drzewo butelkowe o wypukłym pniu w kształcie flaszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbutɛlˈkɔvɨ, AS: butelkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butel mrz., butla ż., butelka ż., buteleczka ż., butelczyna ż., butelkowiec mos., butelkownica ż., butelkowość ż., butelkowatość ż., buteleczkowatość ż., butelkowe n., butelkownia ż., butelkowanie n., zabutelkowanie n.

czas. butelkować ndk., zabutelkować dk.

przym. butelkowaty, buteleczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) flaszowy

Wiktionary

buten

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; butylen

SJP.pl

Buten (butylen) – węglowodór nienasycony z grupy alkenów (z jednym wiązaniem podwójnym) o wzorze sumarycznym C_4H_8. Występuje naturalnie w gazach otrzymywanych z przeróbki ropy naftowej. Jest stosowany do otrzymywania butadienu oraz tworzyw sztucznych. Najważniejsze zastosowanie w przemyśle ma metylopropen (do produkcji polimerów i kopolimerów poliizobutylenu).

Wikipedia

butenko

nazwisko

SJP.pl

- Anatolij Butenko (1925–2005) – radziecki filozof

- Bohdan Butenko (1931–2019) – polski rysownik

- Grigorij Butenko (1904–1977) – radziecki działacz partyjny

- Roman Butenko

- Siergiej Butenko

- Wiktor Butenko

Wikipedia

buterbluma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kaczeniec

Wiktionary

butersznit

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznyt

SJP.pl

butersznyt

dawniej: kanapka z masłem i plasterkiem mięsa lub sera; butersznit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. obłożona serem lub wędliną kromka lub bułka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtɛrʃnɨt, AS: buteršnyt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kanapka

Wiktionary

butik

mały sklep detaliczny, przeważnie z odzieżą oraz galanterią; boutique

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

Wiktionary

Butik (z franc. boutique) – niewielki sklep stacjonarny lub internetowy z modną lub ekskluzywną odzieżą bądź galanterią. Często sprzedający produkty jednej marki, w szczególności jednego projektanta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tę sukienkę kupiłam w tamtym butiku obok kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutʲik, AS: butʹik

Wiktionary

Powiązane:

przym. butikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sklepik

Wiktionary

butikowy

przymiotnik od: butik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z butikiem, dotyczący butiku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butik mrz.

Wiktionary

butkiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Butkiewicz (1955-2008) – działacz opozycji

- Bohdan Butkiewicz (ur. 1939) – inżynier

- Henryk Butkiewicz (1889-1962) – dziennikarz

- Jacek Butkiewicz (ur. 1969) – lekkoatleta

- Karol Butkiewicz (1868-1940) – generał

- Leslie Butkiewicz (ur. 1982) – tenisistka belgijska

- Łukasz Butkiewicz (ur. 1988) – szachista

- Michał Butkiewicz (harcerz) (????) – harcmistrz

- Michał Butkiewicz (polityk) (1886-1974) – polityk

- Michał Butkiewicz (szermierz) (ur. 1942) – szermierz

- Piotr Butkiewicz (ur. 1966) – rzeźbiarz, malarz

- Tadeusz Butkiewicz (1881-1972) – chirurg

- Zygmunt Butkiewicz (1872-1935) – wiolonczelista

Wikipedia

butla

1. duża butelka, gąsior;
2. naczynie ze stali służące do przechowywania oraz transportu gazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Wiktionary

- Butla – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim

- butla – duża butelka, ale również pojemnik np:

- butla gazowa

- butla Woulfe’a

- butla tlenowa we wspinaczce

- butla nurkowa

- gąsior

Wikipedia

Powiązane:

przym. butelecki

Wiktionary

butleg

nielegalnie nagrana płyta muzyczna; bootleg

SJP.pl

Bootleg, butleg – nagranie muzyczne rozpowszechniane zazwyczaj bez zgody autora; nagranie pirackie. Istnieją także oficjalne bootlegi, czyli nagrania koncertowe autoryzowane przez artystę lub grupę i będące w normalnej sprzedaży.

Do określenia nielegalnych nagrań z koncertów używa się także terminu ROIO (ang. recordings of indeterminate origin, czyli nagrania o nieokreślonym pochodzeniu).

Wikipedia

butleger

bootlegger, bootleger;
1. nielegalny producent lub przemytnik alkoholu w Ameryce Północnej w czasach prohibicji;
2. potocznie: szmugler, przemytnik, kontrabandzista

SJP.pl

butler

kamerdyner; lokaj; służący

SJP.pl

Herb szlachecki:

- Butler

Miejscowości w USA:

- Butler – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Choctaw

- Butler – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Taylor

- Butler – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Montgomery

- Butler – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie DeKalb

- Butler – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Pendleton

- Butler – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Bates

- Butler – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne

- Butler – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Morris

- Butler – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Richland

- Butler – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Custer

- Butler – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Delaware

- Butler – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler

- Butler – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Day

- Butler – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

- Butler – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waukesha

Wikipedia

butliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) śrpol. butny, pyszny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈtlʲivɨ, AS: butlʹivy

Wiktionary

butlogłów

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych

SJP.pl

Butlogłów (Hyperoodon) – rodzaj ssaków morskich z rodziny zyfiowatych (Ziphiidae).

Wikipedia

butlonos

ssak z rzędu waleni, z rodziny delfinowatych, o wydłużonym pysku przypominającym kształtem butelkę, zamieszkujący wody przybrzeżne wszystkich oceanów; delfin butelkonosy

SJP.pl

Butlonos (Tursiops) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia

butlowy

→ butla

SJP.pl

Patrz:
butla

butniej

stopień wyższy od przysłówka: butnie

SJP.pl

butniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: butny

SJP.pl

butno

dawniej: butnie

SJP.pl

butność

zbytnia pewność siebie, hardość, pycha, buta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest butne; cecha tych, którzy są butni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buta ż.

przym. butny

przysł. butnie

Wiktionary

butny

hardy, bezczelnie stawiający na swoim

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. hardy, bezczelnie stawiający na swoim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Matka mówi o tym ze łzami w oczach, że traciła kontakt z córką, z którą do niedawna jeszcze miała całkiem dobre relacje. Pyskowała, stawała się butna, arogancka, kłamała, była opryskliwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutnɨ, AS: butny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buta ż., butność ż.

czas. bucić się

przysł. butnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dumny, hardy, wyniosły, bezczelny, arogancki, zuchwały, książk. nonszalancki, impertynencki

Wiktionary

butoh

rodzaj praktyki artystycznej i przedstawień łączących japońskie tradycje powiązane z duchowością buddyzmu zen oraz ekspresjonistyczny taniec zachodnioeuropejski

SJP.pl

Butō (jap. 暗黒舞踏 ankoku-butō; dosł. taniec mroku, ciemności, poza Japonią także pisownia butoh) – zbiorcza nazwa określająca różne rodzaje aktywności i technik tańca, inspirowanych przez ruch Ankoku-Buyō.

Wikipedia

butoholiczka

kobieta nałogowo kupująca buty

SJP.pl

butoholiczny

→ butoholizm

SJP.pl

Patrz:
butoholizm

butoholik

osoba uzależniona od kupowania butów

SJP.pl

butoholizm

uzależnienie od kupowania butów

SJP.pl

buton

dawniej: duży kolczyk z brylantem lub ozdobny guzik

SJP.pl

Buton, także: Butung, Butuni – wyspa w Indonezji na morzu Banda u południowo-wschodniego wybrzeża Celebes; powierzchnia 4408 km², ok. 448 tys. mieszkańców (2010).

Na zachód od Buton leży wyspa Muna, na południowy wschód wyspy Tukangbesi, na północ wyspa Wowoni.

Wikipedia

butonierka

1. mały flakonik na kwiatki przypinany do sukni balowej w XVIII i XIX w.;
2. dziura od guzika w klapie marynarki, żakietu, będąca miejscem wkładania kwiatu, miniaturki orderu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka;

(1.2) kraw. niewielka, płytka kieszeń, umieszczona na wysokości piersi w marynarce lub żakiecie

(1.3) daw. niewielki flakonik na kwiaty, który przypinano do sukni balowej

Wiktionary

Butonierka (fr. boutonnière) – niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka.

Dawniej zwany butonierą, służył do zapinania najwyższego guzika. Służył on zapinaniu pod szyję klap marynarki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzisiejszych czasach butonierka nie pełni tej samej roli, co kiedyś.

(1.2) A w butonierkę wetknij sobie ozdobną chusteczkę.

(1.3) Dawniej kobiety nosiły butonierki przy eleganckich sukniach.

Wiktionary

Wymowa:

AS: butońerka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butoniera ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brustasza

Wiktionary

butonierkowy

1. → butonierka;
2. uniemożliwiający całkowite wyprostowanie palca

SJP.pl

butor

Butor (ros. Бутор) – wieś w Mołdawii (Naddniestrzu), w rejonie Grigoriopol, siedziba gminy o tej samej nazwie. W 2004 roku liczyła 3042 mieszkańców.

Wikipedia

butorolka

but z kółkami wbudowanymi w podeszwę

SJP.pl

butować

1. żargonowo: uruchamiać komputer lub system operacyjny;
2. w gwarze uczniowskiej: kopać nogami

SJP.pl

butowski

nazwisko

SJP.pl

butowy

→ but, np. zakupy butowe

SJP.pl

butros

imię męskie

SJP.pl

butrymowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Butrymowicz:

- Adrian Butrymowicz (zm. 1802), duchowny greckokatolicki

- Bogusław Butrymowicz (1872–1965), polski poeta okresu Młodej Polski, tłumacz i historyk literatury

- Mateusz Antoni Butrymowicz (1745–1814), sędzia grodzki piński

Wikipedia

butryn

nazwisko

SJP.pl

- Karol Butryn

- Piotr Butryn

- Renata Butryn

Wikipedia

buttler

1. [czytaj: butler] polski herb hrabiowski;
2. [czytaj: batler] nazwisko

SJP.pl

button

[czytaj: baTN] rodzaj bannera zamieszczanego na stronach internetowym, po kliknięciu w obszar którego użytkownik zostaje przeniesiony na stronę reklamodawcy

SJP.pl

butut

jednostka monetarna Gambii; 100 bututów = 1 dalasi

SJP.pl

Dalasi (kod ISO 4217: GMD) – jednostka monetarna Gambii. Dzieli się na 100 bututów.

W 1971 dalasi zastąpiło funta gambijskiego jako oficjalną walutę Gambii. Kursie wymiany ustalony został na poziomie: 1 GMD = 0,4 funta = 4 szylingi. Obecnie w obiegu znajdują się monety o nominale 25 i 50 bututów oraz 1 dalasi. Banknoty: 5, 10, 20, 25, 50, 100, 200 GMD.

Wikipedia

butwiak

butwiak owłosiony - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

butwieć

o substancjach organicznych: ulegać rozkładowi pod wpływem bakterii i grzybów; gnić, murszeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbutwieć)

(1.1) podlegać rozkładowi pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. butwiec m., butwielina ż., butwienie n., zbutwienie n.

czas. zbutwieć dk.

Wiktionary

butwiel

1. rzadko: rozkład, zgnilizna;
2. dawniej: rodzaj grzybka

SJP.pl

butwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozkładanie się pod wpływem wilgoci i mikroorganizmów

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

czas. butwieć

Wiktionary

butwina

próchnica

SJP.pl

Próchnica nadkładowa, ektopróchnica, podściółka, butwina, surowina – poziom organiczny pokrywający w lasach powierzchnię gleby mineralnej.

Próchnica nadkładowa zbudowana jest z resztek roślinnych w różnych stadiach mineralizacji i humifikacji. Grubość tej warstwy jest odwrotnie proporcjonalna do intensywności biologicznych procesów rozkładu (butwienia z udziałem tlenu i beztlenowego gnicia).

Wikipedia

butyl

1. jednowartościowy rodnik alkilowy wywodzący się od butanu;
2. bardzo odporny i wytrzymały rodzaj kauczuku syntetycznego do wyrobu kabli, izolacji i dętek

SJP.pl

Grupa butylowa (–CH_2CH_2CH_2CH_3 lub –C_4H_9) – alkilowa grupa funkcyjna pochodząca od butanu (C_4H_10), powstała wskutek oderwania od niego jednego atomu wodoru. Grupa butylowa oznaczana jest symbolem Bu.

Wyróżnia się cztery izomeryczne rodniki grupy butylowej:

Wikipedia

butylen

alken mający 4 atomy węgla w cząsteczce; buten

SJP.pl

butylowy

związany z butylem

SJP.pl

butyn

alkin mający 4 atomy węgla w cząsteczce

SJP.pl

- 1-butyn (etyloacetylen)

- 2-butyn (dimetyloacetylen)

Wikipedia

butyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. pachołek

(1.2) stpol. oprawca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbutɨr, AS: butyr

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) butel

Wiktionary

butyrometr

przyrząd do oznaczania zawartości tłuszczu w mleku i produktach mlecznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych;

Wiktionary

Butyrometr (tłuszczomierz) – przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku oraz mięsie oraz w przetworach mlecznych i mięsnych.

Z uwagi na przeznaczenie wyróżnia się:

- butyrometr Gerbera – do oznaczania mleka pełnego, spożywczego, serwatki, maślanki i innych napojów mlecznych (podziałka zwykle od 0 do 6% z dokładnością do 0,1%),

- butyrometr Siegfelda (tzw. podwójny) – do oznaczania mleka odtłuszczonego, maślanki i serwatki (podziałka zwykle od 0 do 0,5% z dokładnością do 0,01%)

- butyrometr Teicherta – do oznaczania mleka w proszku (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 0,5%)

- butyrometr Koehlera ze skalą odwróconą w stosunku do pozostałych – do oznaczania śmietany (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 1%)

- butyrometr van Gulika (otwarty po obydwu stronach, z naczyniem do odważania próbki) – do oznaczania serów i twarogów (podziałka zwykle od 0 do 35% z dokładnością do 0,5%).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbutɨˈrɔ̃mɛtr̥, AS: butyrõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tłuszczomierz

Wiktionary

butyrski

pułk butyrski - pułk piechoty okresu Imperium Rosyjskiego

SJP.pl

buu

wyraz mający naśladować płacz lub buczenie; bu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący niski monotonny dźwięk, np. płacz lub buczenie

Wiktionary

Lista postaci występujących w Dragon Ball

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) bu

Wiktionary

buw

Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = eduk. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie

Wiktionary

buw-owski

→ BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); buwowski

SJP.pl

buwowski

przymiotnik od: BUW (Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego); BUW-owski

SJP.pl

buxtehude

Buxtehude – miasto w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia w powiecie Stade. Liczy około 39,5 tys. mieszkańców. Nazywane miastem bajek. Tutaj rozgrywa się akcja baśni Jeż i zając (niem. Der Hase und der Igel), znanej także w wersji Braci Grimm, chociaż oryginalna baśń dotyczyła jednak miejscowości Bexhövede.

Wikipedia

buza

napój orzeźwiający sporządzany z mąki owsianej lub prosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. napój z lekko sfermentowanej kaszy jaglanej z dodatkiem rodzynek, cytryny i cukru; specjał regionalny Podlasia;

Wiktionary

- Buza – kolonia w województwie lubelskim

- buza – musujący napój

- Buza – gmina w Rumunii, w okręgu Kluż

- Buza – wieś w Rumunii, w okręgu Kluż, w gminie Buza

- Buzan – osiedle w Rosji, w obwodzie astrachańskim, w rejonie krasnojarskim

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) napój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

war. boza

tłumaczenia.

źródła.

== -buza (język zulu.) ==

wymowa. IPA|ˈɓuːza.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pytać, pytać się, zapytać, zadać / zadawać pytania

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) napój

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

war. boza

tłumaczenia.

źródła.

== -buza (język zulu.) ==

wymowa. IPA|ˈɓuːza.

znaczenia.

czasownik

(1.1) pytać, pytać się, zapytać, zadać / zadawać pytania

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

bużanin

członek plemienia słowiańskiego zamieszkującego Wołyń i ziemię nad Bugiem

SJP.pl

bużański

przymiotnik od: Bug

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bugiem, dotyczący rzeki Bug

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bug mrz., bużysko n., Zabużanin mos., Zabużanka ż., zabużanin mos., zabużanka ż.

przym. nadbużański, zabużański

Wiktionary

buzała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. używana najczęściej w warunkach polowych improwizowana grzałka złożona z metalowych elementów, zwykle żyletek, podłączonych do źródła prądu;

Wiktionary

Buzała (od buzować, gdyż jej działanie objawia się natychmiastowym bulgotaniem wody) – improwizowana grzałka, wykonana najczęściej z dwóch żyletek, oddzielonych zapałkami i podłączonych przewodami do źródła napięcia. Jest ona używana głównie w więzieniach, wojsku lub w warunkach polowych, gdy nie ma innego narzędzia do zagotowania wody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z braku sprzętu aresztanci gotują za pomocą aparatury własnej produkcji, zwanej buzałą, a to jest nielegalne i niebezpieczne.

Wiktionary

Powiązane:

czas. buzować ndk.

Wiktionary

buzdygan

1. broń obuchowa, w Polsce używana do celów reprezentacyjnych
2. oznaka stopnia pułkownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. wschodnia broń obuchowa o stalowej głowicy;

Wiktionary

Buzdygan (węg. bozdogan - pałka, tur. – maczuga) – jednoręczna broń obuchowa pochodzenia wschodniego, składająca się ze styliska zakończonego głowicą wyposażoną w szereg wypustek - tzw. piór.

Metalowa głowica buzdyganu osadzona była na trzonku (stylisku) o długości ok. 60 cm. Trzonek wykonywany był z drewna, okuty blachą bądź całkowicie metalowy (w niektórych przypadkach z ukrytym wewnątrz sztyletem - odmiana perska). Metalowa głowica wyposażona była w pióra (najczęściej od 6 do 8, rzadziej w większej ilości) promieniście rozchodzące się od drzewca. Pióra w jej formie bojowej miały kształt trójkątny lub trapezowy, zwężający się ku dołowi. W wersji paradnej pióra bywały zaokrąglone, obite srebrną lub złotą blachą, niekiedy wysadzane klejnotami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W jednym z czółen stał pan Skrzetuski, wyższy nad innych, dumny, spokojny, z porucznikowskim buzdyganem w ręku i z gołą głową, bo mu strzała tatarska zerwała czapkę.

Wiktionary

buzdyganek

roślina zielna rosnąca w Afryce, Azji i Europie południowej; wrzęciołek

SJP.pl

Buzdyganek (Tribulus L.) – rodzaj rośliny z rodziny parolistowatych. Obejmuje 30 gatunków. Rośliny te występują naturalnie niemal w całym Starym Świecie oraz w Australii (brak ich w północnej Europie i Azji). Najbardziej zróżnicowane gatunkowo są na suchych obszarach w Afryce. Buzdyganek naziemny T. terrestris został szeroko rozprzestrzeniony poza swym pierwotnym zasięgiem i spotykany jest na obu kontynentach amerykańskich. We florze Polski rodzaj jest reprezentowany tylko przez ten przejściowo zawlekany gatunek (ma status efemerofita). Rośliny z tego rodzaju przeprowadzają fotosyntezę C4; rozprzestrzeniają się za pomocą owoców zaopatrzonych w ostre kolce, wbijające się w kończyny zwierząt (i raniące je).

Wikipedia

buzek

nazwisko

SJP.pl

Buzek (forma żeńska: Buzek/Buzkowa/Buzkówna; liczba mnoga: Buzkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 206 osób.

Wikipedia

buzer

środowiskowo, pogardliwie: homoseksualista; homoś, pedał, pedzio, cieć, pedalarz, pedalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. środ. pijak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) środ. uderzenie bili kijem trzymanym za plecyecami

wykrzyknik

(3.1) …wyrażający podziw

Wiktionary

buzerant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk. homoseksualista

Wiktionary

buzerować

środowiskowo: odbywać stosunek homoseksualny; cwelić

SJP.pl

buzerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. uprawianie seksu homoseksualnego

Wiktionary

Powiązane:

czas. buzerować

Wiktionary

buzi

zdrobniale o twarzy lub ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na pożegnanie dała mi buzi w policzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑi, AS: buźi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m., buziaczek m.

wykrz. buźka

Wiktionary

buzia

zdrobniale o twarzy lub ustach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. usta

(1.2) pot. twarz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stojąc tam z rozdziawioną buzią, wyglądał jak dureń.

(1.2) Naprawdę masz śliczną trójkątną buzię ze spiczastym noskiem i rzeczywiście trochę przypominasz zaaferowaną myszkę. Cudowną myszkę, z ciekawymi świata ślepkami. Poza tym masz oryginalne, rudawe włosy i zupełnie przyzwoite, wcale nie mysie nóżki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑa, AS: buźa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buziak m.

:: zdrobn. buźka ż., buziuchna ż., buziulka ż., buziunia ż., buzieńka ż.

wykrz. buźka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pysio, usteczka

(1.2) twarzyczka

Wiktionary

buziaczek

zdrobnienie od: buziak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od buziak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buziak m., buzi n.

Wiktionary

buziak

1. pocałunek, cmoknięcie;
2. twarz dziecięca lub dziewczęca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pocałunek, całus

Wiktionary

Pocałunek – akt polegający na kontakcie ust z ciałem innej osoby (np. ustami, policzkiem, dłonią) lub przedmiotem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ukochana dała mi buziaka na pożegnanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuʑak, AS: buźak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buzia ż., buzi n.

:: zdrobn. buziaczek m.

wykrz. buźka

Wiktionary

buzieczka

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buziuchna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: buźka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʑɛt͡ʃka, AS: buźečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buzia ż., buźka ż., buziak m.

wykrz. buźka

Wiktionary

buziol

buziak, całus

SJP.pl

buziuchna

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziunia, buzieczka

SJP.pl

buziulka

pieszczotliwie o buzi; buziunia, buziuchna, buzieczka

SJP.pl

buziunia

pieszczotliwie o buzi; buziulka, buziuchna, buzieczka

SJP.pl

buźka

pieszczotliwie o twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: buzia

wykrzyknik

(2.1) używane jako pozdrowienie lub pożegnanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwoną kredką narysowała uśmiechnięte usteczka i buźka była gotowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buzieczka ż., buzia ż., buziak mrz., buzi n.

Wiktionary

buzować

potocznie: palić się dużym płomieniem

SJP.pl

buzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne palenie się

Wiktionary

Powiązane:

czas. buzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hajcowanie

Wiktionary

buzuki

grecki instrument muzyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. grecki instrument strunowy szarpany

(1.2) muz. irlandzki instrument strunowy szarpany

(1.3) choreogr. grecki taniec

Wiktionary

Buzuki, bouzouki – instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych wywodzący się z Azji Środkowej, popularny również w muzyce celtyckiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krzysztof umie grać na buzuki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈzuci, AS: buzuḱi

Wiktionary

bużumbura

stolica Burundi; Bujumbura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Burundi, dawniej stolica tego państwa;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbura, AS: bužũmbura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bużumburczyk mos., bużumburka ż.

przym. bużumburski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bujumbura

Wiktionary

bużumburczyk

mieszkaniec Bużumbury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bużumbury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburt͡ʃɨk, AS: bužũmburčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż.

:: fż. bużumburka ż.

przym. bużumburski

Wiktionary

bużumburka

mieszkanka Bużumbury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bużumbury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈburka, AS: bužũmburka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż.

:: fm. bużumburczyk mos.

przym. bużumburski

Wiktionary

bużumburski

przymiotnik od: Bużumbura (stolica Burundi)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bużumbura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbuʒũmˈbursʲci, AS: bužũmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bużumbura ż., bużumburka ż., bużumburczyk mos.

Wiktionary

buzułucki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Buzułukiem, dotyczący Buzułuka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Buzułuk mrz.

Wiktionary

buzułuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie wołgogradzkim Rosji, lewy dopływ Chopra

(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie orenburskim Rosji, lewy dopływ Samary

(1.3) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie orenburskim, położone nad rzeką Samarą;

Wiktionary

- Buzułuk (miasto)

- Buzułuk (rzeka)

Wikipedia

Powiązane:

przym. buzułucki

Wiktionary

bużysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) starorzecze, dawne koryto Bugu

Wiktionary

4 jeziora w Polsce:

- Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski

- Bużysko – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa

- Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna

- Bużysko – jezioro w woj. mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To bużysko pełne jest ryb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈʒɨskɔ, AS: bužysko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bug m., zabużanin m., zabużanka ż.

przym. bużański, zabużański

Wiktionary

buła

1. zgrubienie od: bułka;
2. potocznie: biceps; bicek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: bułka

(1.2) geol. kulista lub bochenkowata forma występowania niektórych skał w postaci okrągławych brył;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz lub opuchlizna

(1.4) pot. pejor. epitet wobec człowieka niezgrabnego, otyłego, gapiowatego

(1.5) pot. kulista bryła czegoś albo zgrubienie

(1.6) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

(1.7) stpol. bulla

forma czasownika.

(2.1) gw-pl|Mazury. 3. os. lp. cz. przeszłego, r. żeński od być

Wiktionary

Buła – nazwa kulistych lub bochenkowatych  konkrecji, zazwyczaj dużych, tkwiących w skałach osadowych .

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na drugie śniadanie do szkoły dostałem ogromną bułę z żółtym serem.

(1.2) W formie buły występują często krzemienie i fosforyty.

(1.3) Jo mom buła.

(1.4) Jacek, ale z ciebie buła!

(1.5) Na poboczu porobiły się wielkie buły zmarzniętego błota śniegowego.

(1.6) Bularz to łojant, u którego nastąpił ucisk buły na przysadkę mózgową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułczanka, bułczarka, bułczak, bułkarz, bułkowanie, bułka, bułeczka, męczybuła

czas. bułkować

przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bułka, weka

(1.3) gula, gała, guz, bula

(1.4) gamoń, niezguła, niedorajda, gryncbuła

(1.5) bryła, gruda, kula, gała

(1.6) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary

bułaków

Bułaków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Pogorzela.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Krotoszyn w rejencji poznańskiej. Bułaków należał do okręgu borkowskiego tego powiatu i stanowił część majątku Borzęciczki, którego właścicielem był wówczas Juliusz Radoliński. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 305 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 30 dymów (domostw).

Wikipedia

bułan

koń maści bułanej; bułanek, bułany

SJP.pl

bułana

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon

SJP.pl

bułanek

potocznie koń bułany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. koń maści bułanej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślałem przez chwilę, że nas z bułankiem wichura pogrzebie!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. bułanka ż.

przym. bułany

Wiktionary

bułanka

bułana klacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. klacz maści bułanej

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bułanek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wojak odjechał na bułance w stronę boru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. bułanek m.

przym. bułany

Wiktionary

bułany

o koniu: mający maść płową, żółtobrązową, czarną grzywę i czarny ogon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o koniu płowy, żółtawobrązowy, z czarną grzywą i ogonem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biegnie konik bułany przez łąki i przez łany, przez kurze i przez kwiaty — w nieznane biegnie światy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułanek m., bułanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) izabelowy

Wiktionary

bułat

1. miecz perski albo szabla turecka z szeroką głownią;
2. znakomita stal polerowana, z której na Wschodzie wyrabiano szable

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- bułat – rodzaj broni białej

- bułat – rosyjska nazwa stali damasceńskiej

- Bułat – męskie imię pochodzenia gruzińskiego

- Bułat – nazwisko, m.in.:

- Andrzej Bułat (1948-2020) – polski dziennikarz

- Boris Bułat (1912-1984) – radziecki wojskowy, dowódca partyzancki

- Iwan Bułat (1896-1938) – radziecki działacz państwowy i partyjny

- Jakub Bułat (ur. 1956) – polski etnograf i księgarz, działacz opozycji demokratycznej w PRL

- Jarosław Bułat (1904-1999) – urzędnik państwowy II Rzeczypospolitej i sektora górnictwa w PRL

- Józef Bułat (zm. 1940) – major 6. pułku Legionów, lekarz, zamordowany w Charkowie

- Karolina Bułat (ur. 1975) – polska tenisistka

- Władimir Bułat (1922-2008) – radziecki wojskowy, sierżant, Bohater Związku Radzieckiego

- Wojciech Bułat (1931-2020) – polski historyk

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niestety, Bułat nie uczył się baszkirskiego w szkole podstawowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułat m.

przym. bułatowy, bułatny

Wiktionary

bułatowicz

nazwisko

SJP.pl

bułatowy

→ bułat

SJP.pl

Patrz:
bułat

buława

oznaka władzy hetmana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej

(1.2) urząd, godność, władza, których zewnętrzną oznaką jest buława (1.1)

(1.3) wojsk. broń obuchowa składająca się z trzonu zakończonego ciężką gałką;

Wiktionary

Buława (od st.rus. bulava, ‘pałka z głowicą’) – jednoręczna broń obuchowa, składająca się ze styliska zakończonego kulistą lub gruszkowatą głowicą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za oznakę rangi dano mu dubeltowy haft jeneralski, a na szlifach dwie buławy hetmańskie złożone na krzyż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwava, AS: buu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. buławka ż.

Wiktionary

buławik

rodzaj ryb z rzędu dorszokształtnych

SJP.pl

buławinka

buławinka czerwona - grzyb z klasy workowców

SJP.pl

buławinkowate

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Buławinkowate (Clavicipitaceae (Lindau) O.E. Erikss.) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców (Hypocreales).

Wikipedia

buławinkowaty

o cechach buławinkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

buławinkowiec

przedstawiciel rzędu workowców z podklasy jądrzaków

SJP.pl

buławka

1. zdrobnienie od: buława;
2. mała buława; coś małego w kształcie buławy;
3. grzyb z rodziny buławkowatych, o maczugowatym kształcie i zielonkawym miąższu;
4. buławka włosa - mieszek włosowy

SJP.pl

- buławka (clava) – część czułków niektórych owadów

- buławka (Clavariadelphus) – rodzaj grzybów

Wikipedia

buławkowate

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Buławkowate (Clavariadelphaceae Corner) – rodzina grzybów należąca do rzędu siatkolistkowców (Gomphales).

Wikipedia

buławkowaty

1. podobny do małej buławy;
2. mułek buławkowaty - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. o cechach buławkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

buławnik

roślina z rodziny storczykowatych

SJP.pl

Buławnik (Cephalanthera Rich.) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 19 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, północno-zachodnią Afrykę i zachodnią Amerykę Północną. W Polsce występują trzy gatunki. Rośliny te zasiedlają zwykle żyzne lasy liściaste, rzadziej rosną na łąkach, preferują gleby wapienne.

Wikipedia

buławowy

→ buława

SJP.pl

Patrz:
buława

bułczak

gatunek huby o drzewiastym kapeluszu, pasożytujący przeważnie na drzewach

SJP.pl

bułczanka

tradycyjna wędlina z miąższu bułki, krwi oraz podrobów w osłonce z jelita, przypominająca wyglądem kiełbasę, a konsystencją kaszankę; żymlok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. rodzaj wędliny; odpowiednik kaszanki, w której zamiast kaszy, jako nadzienie zastosowano bułkę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jadłeś jeszcze bułczanki zrobionej przez pana Pawła.

(1.1) Lubię dobrze przyprawiona bułczankę z kiszoną kapustą i ziemniakami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈt͡ʃãŋka, AS: buu̯čãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|żymlok, żemlok.

Wiktionary

bułczany

→ bułka; bułczasty, bułkowy

SJP.pl

bułczarka

1. urządzenie dzielące i zaokrąglające ciasta na bułki;
2. regionalnie: sprzedawczyni bułek

SJP.pl

bułczasty

1. → bułka; bułkowy, bułczany;
2. mający kształt bułki

SJP.pl

bułczyna

ekspresywnie: bułka

SJP.pl

bułeczka

zdrobnienie od: bułka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: bułka

(1.2) mała bułka

(1.3) pot. eufem. srom

Wiktionary

Bułeczka – powieść dla dzieci autorstwa Jadwigi Korczakowskiej. Po raz pierwszy wydana w 1957 roku przez Naszą Księgarnię. W roku 1973 została zekranizowana.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zjedz trochę bułeczki z marmoladką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buˈwɛt͡ʃka, AS: buu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. buła ż., bułka ż.

Wiktionary

bułeczkowatość

potocznie: cecha kogoś łagodnego

SJP.pl

bułeczkowaty

1. przypominający kształtem lub smakiem bułeczkę;
2. o sierści konia lub krowy: żółtawo-jasnobrązowy

SJP.pl

bułeczkowy

1. → bułeczka;
2. ścieg bułeczkowy - ozdobny ścieg zwiększający wytrzymałość szwów

SJP.pl

bułg.

skrót od: bułgarski

SJP.pl

skrót

(1.1) = bułgarski

Wiktionary

Język bułgarski (bułg. български език, bylgarski ezik [ˈbɤ̞lɡɐrski ɛˈzik]) – język z grupy języków południowosłowiańskich oraz bałkańskiej ligi językowej. Posługuje się nim ok. 9 mln ludzi, głównie w Bułgarii, gdzie jest językiem urzędowym, ale także w Grecji, Kanadzie, Macedonii Północnej, Mołdawii, Rumunii, Serbii, USA, Turcji i Ukrainie.

Wikipedia

Powiązane:

zob. bułgarski.

Wiktionary

bułgakow

nazwisko

SJP.pl

Nazwisko Bułgakow (ros. Булгаков) nosili:

- Siergiej Bułgakow (1871-1944), rosyjski teolog

- Michaił Bułgakow (przyjęta w Polsce forma nazwiska: Bułhakow), rosyjski pisarz

- Afanasij Bułgakow, ojciec Michaiła, teolog

- Makary, metropolita moskiewski - imię świeckie: Michaił Bułgakow

Wikipedia

bułgar

obywatel Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

(1.2) hist. członek plemięemienia pochodzenia huńskiego znad Morza Czarnego

(1.3) geogr. zob. Bułgar Wielki.

Wiktionary

Bułgarzy – naród z grupy południowych Słowian, zamieszkujący głównie Bułgarię, w mniejszej liczbie także Macedonię Północną, Grecję, Ukrainę i Mołdawię.

Etnos bułgarski ukształtował się w południowo-wschodnim zakątku Półwyspu Bałkańskiego, w Dobrudży, Mezji, Tracji i Macedonii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy Bułgarzy potrząsają głową, to wtedy oznacza to "tak".

(1.2) Bo Stlawowie z Hunnami a Scyta z Bułgarem, • A z drugiej strony Med znów ze Scytą zmówiony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuwɡar, AS: buu̯gar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułgarski mrz., Bułgaria ż., bułgarskość ż.

:: fż. Bułgarka ż.

przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Protobułgar, Prabułgar

Wiktionary

bułgaria

państwo w Europie ze stolicą w Sofii; Republika Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Wiktionary

Bułgaria, Republika Bułgarii (bułg. България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią Północną od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Bułgaria jest członkiem: Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1955), Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego – NATO (od 2004) oraz Unii Europejskiej (od 2007).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bułgaria jest krajem europejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarʲja, AS: buu̯garʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułgarski mrz., Bułgar mos./mrz., Bułgarka ż., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta mos., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

czas. bułgaryzować ndk.

przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwa oficjalna: Republika Bułgarii

Wiktionary

bułgarka

obywatelka Bułgarii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Wiktionary

Bułgarka – opowiadanie Iwana Wazowa, wydane pierwotnie na łamach czasopisma Byłgarska sbirka w listopadzie 1899 r. pod tytułem Czełopeszkata gora i zamieszczone następnie, już pod nowym tytułem, w tomie opowiadań Pystyr swjat (1902).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: buwˈɡarka, AS: buu̯garka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bułgaria ż., bułgarski mrz., bułgarskość ż., bułgaryzacja ż., bułgaryzowanie n., bułgarystyka ż., bułgarysta m., bułgarystka ż., Protobułgarzy lm., protobułgarski m.

:: fm. Bułgar mos.

czas. bułgaryzować ndk.

przym. bułgarski, protobułgarski

Wiktionary

bułgarski

związany z Bułgarią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Bułgarią lub Bułgarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Bułgarii;

Wiktionary

Język bułgarski (bułg. български език, bylgarski ezik [ˈbɤ̞lɡɐrski ɛˈzik]) – język z grupy języków południowosłowiańskich oraz bałkańskiej ligi językowej. Posługuje się nim ok. 9 mln ludzi, głównie w Bułgarii, gdzie jest językiem urzędowym, ale także w Grecji, Kanadzie, Macedonii Północnej, Mołdawii, Rumunii, Serbii, USA, Turcji i Ukrainie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sozopol jest pięknym kurortem na bułgarskim wybrzeżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarsʲci, AS: buu̯garsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarszczyzna ż., bułgaryzowanie n.

Wiktionary

bułgarsko-polski

dotyczący Bułgarii i Polski

SJP.pl

bułgarskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem bułgarskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bułgarskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bułgarskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: buwˈɡarskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: buu̯garskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

bułgarskość

→ bułgarski

SJP.pl

Patrz:
bułgarski

bułgarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język bułgarski

(1.2) to, co bułgarskie

Wiktionary

Powiązane:

przym. bułgarski

rzecz. bułgarski mrz.

Wiktionary

bułgarysta

znawca języka, kultury i literatury bułgarskiej

SJP.pl

bułgarystka

→ bułgarysta

SJP.pl

Patrz:
bułgarysta

bułgarystyczny

→ bułgarystyka

SJP.pl

Patrz:
bułgarystyka

bułgarystyka

1. nauka zajmująca się badaniem języków, literatur, kultur i historii narodów bułgarskich;
2. wydział na uniwersytecie obejmujący tego typu studia

SJP.pl

Wikipedia

bułgaryzacja

poddawanie wpływom bułgarskim, nadawanie czemuś cech typowo bułgarskich

SJP.pl

Bułgaryzacja (bułgarski: побългаряване) – termin oznaczający proces przyswajania języka bułgarskiego oraz kultury bułgarskiej przez jednostki lub grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Bułgaryzacja może odbywać się zarówno dobrowolnie jak i pod przymusem.

W czasach współczesnych mianem tym określano próby asymilacji Turków zamieszkujących Bułgarię, podejmowane przez tamtejszy reżim komunistyczny.

Wikipedia

bułgaryzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku bułgarskim albo z niego przejęte

SJP.pl

bułgaryzować

poddawać wpływom bułgarskim, rozszerzać wpływy bułgarskie, nadawać czemuś cechy typowo bułgarskie

SJP.pl

bułgaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzucanie komuś języka, kultury i obyczajów bułgarskich

(1.2) nadawanie czemuś bułgarskiego charakteru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułgaryzacja ż., Bułgaria ż., Bułgar m., Bułgarka ż., bułgarski mrz.

czas. bułgaryzować

przym. bułgarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) bułgaryzacja

Wiktionary

bułhak

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Bułhak:

- Barbara Flerow-Bułhak − polska szachistka

- Emanuel Bułhak − polski arystokrata, filozof i religioznawca

- Ewa Konstancja Bułhak − polska aktorka teatralna, filmowa, telewizyjna, dubbingowa i radiowa

- Henryk Bułhak − polski historyk

- Jan Bułhak − polski fotograf

- Janusz Bułhak − polski kompozytor i fotografik

- Jerzy Bułhak − duchowny greckokatolicki

- Jozafat Bułhak − duchowny greckokatolicki

- Władysław Bułhak − polski historyk

Wikipedia

bułhakow

nazwisko, np. Michaił Afanasjewicz Bułhakow (1891-1940), rosyjski dramatopisarz i prozaik, z zawodu lekarz

SJP.pl

Nazwisko Bułgakow (ros. Булгаков) nosili:

- Siergiej Bułgakow (1871-1944), rosyjski teolog

- Michaił Bułgakow (przyjęta w Polsce forma nazwiska: Bułhakow), rosyjski pisarz

- Afanasij Bułgakow, ojciec Michaiła, teolog

- Makary, metropolita moskiewski - imię świeckie: Michaił Bułgakow

Wikipedia

bułhakowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z twórczością Michaiła Bułhakowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bułhakow mos.

Wiktionary

bułka

białe pieczywo pszenne, okrągłe lub podłużne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wypiek o niewielkich rozmiarach;

(1.2) pot. daw. białe pieczywo pszenne, ciasto

(1.3) pot. fałda skóry wystająca spod biustonosza pod pachą

(1.4) slang. wspinaczkowy mięsień, siła mięśni

Wiktionary

Bułka – odmiana delikatnego pieczywa, najczęściej pszennego, żytniego lub kukurydzianego. Czasem bułka może być posypana mąką, makiem, sezamem, innymi ziarnami lub kruszonką. Może też zawierać słodkie nadzienie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poszedłem do sklepu kupić bułki na śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbuw.ka, AS: buu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bułczanka ż., bułczarka ż., bułczak m., bułkarz m., bułkowanie n.

:: zdrobn. bułeczka ż.

:: zgrub. buła ż.

czas. bułkować ndk.

przym. bułczany, bułkowy, bułeczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński|żymła.

(1.4) mięsień, muskuł, pot. muł

Wiktionary

bułkować

potocznie:
1. obtaczać w panierce produkt przeznaczony do smażenia;
2. o biuście: wypychać się poza niedobrany biustonosz; bułkować się

SJP.pl

bułkowaty

przypominający kształtem lub smakiem bułkę

SJP.pl

bułkowy

→ bułka; bułczasty, bułczany

SJP.pl

bułowaciej

stopień wyższy od przysłówka: bułowato

SJP.pl

bułowaty

przypominający kształtem lub smakiem dużą bułkę

SJP.pl

bw

skrót od: Bank Wschodni

SJP.pl

bwa

skrót od: Biuro Wystaw Artystycznych

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = szt. Biuro Wystaw Artystycznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam zaproszenie do BWA na wernisaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɛ‿vu‿ˈa, AS: be‿vu‿a

Wiktionary

Powiązane:

skrótowiec CBWA

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) BeWuA, bewua

Wiktionary

bwe

skrót od: Bank Współpracy Europejskiej

SJP.pl

bwp

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = wojsk. bojowy wóz piechoty;

Wiktionary

bwr

(skrót od: Boiling Water Reactor) - reaktor z wrzącą wodą, rodzaj reaktora wodnego

SJP.pl

bwz

skrót od: Biuro Współpracy z Zagranicą

SJP.pl

by

cząstka składowa form trybu warunkowego; spójnik (w znaczeniu: żeby, aby)

SJP.pl

spójnik

(1.1) …używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

partykuła

(2.1) …tworząca tryb przypuszczający, pisana jako oddzielne słowo w formach bezosobowych

Wiktionary

By – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Doubs.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 65 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 9 osób/km² (wśród 1786 gmin Franche-Comté By plasuje się na 678. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem sobie butelkę wody, by potem nie być spragnionym.

(2.1) Trzeba by coś z tym zrobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ, AS: by

Wiktionary

Powiązane:

przyr. -by

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aby, żeby

Wiktionary

by-pass

[czytaj: bajpas] bajpas, bypass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

SJP.pl

byblijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Byblosem, dotyczący Byblosu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Byblos mrz.

Wiktionary

byblos

miasto w Libanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Wiktionary

Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka.

Stałe osadnictwo istnieje tu od 8000 lat, co czyni Byblos jednym z najdłużej nieprzerwanie zamieszkałych miast na świecie.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. byblijski

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|Byblos. etym|gr|Βύβλος. etym|fen.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Byblos

* arabski: (1.1) جبيل, بيبلوس

* baskijski: (1.1) Biblos

* francuski: (1.1) Byblos, Jbeil

* hiszpański: (1.1) Biblos

* łaciński: (1.1) Byblos ż., Gibalium

* starogrecki: (1.1) Βύβλος ż.

* włoski: (1.1) Biblo

źródła.

== Byblos (język łaciński.) ==

thumb|Byblos (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. hist. Byblos

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. byblijski

Wiktionary

być

1. istnieć, żyć;
2. przebywać, znajdować się gdzieś;
3. trwać przez pewien czas, mieć miejsce, zdarzać się, odbywać się;
4. brać w czymś udział, uczestniczyć;
5. uczęszczać gdzieś, korzystać z czegoś, uczyć się;
6. sięgać, dostawać do jakiejś wysokości;
7. znajdować się w jakimś stanie, doznawać czegoś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) istnieć; trwać

(1.2) znajdować się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzować się jakąś cechą

(1.4) pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań

(1.5) uczestniczyć w czymś

(1.6) należeć do jakiejś organizacji

czasownik posiłkowy używany do tworzenia…

(2.1) …form strony biernej

(2.2) będę, będziesz itd. …czasu przyszłego czasowników niedokonanych

(2.3) -m, -ś, -śmy, -ście …form 1. i 2. os. obu liczb czasu przeszłego i trybu przypuszczającego

(2.4) przest. byłem, byłeś itd. …czasu zaprzeszłego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jutro będzie piątek.

(1.1) Od roku jestem na diecie.

(1.1) Obiad zaraz będzie gotowy.

(1.2) Cześć, kochanie! Już jestem w domu!

(1.2) Gdzie jest klucz od bramy?

(1.2) Byłem kiedyś w Chinach.

(1.3) Karol jest bardzo wysoki.

(1.4) Czy to pan jest sprzedawcą?

(1.5) Byłeś wczoraj na spotkaniu z tym reżyserem?

(1.6) Jerzy nigdy nie był w wojsku.

(2.1) Telewizor jest zepsuty.

(2.2) Jutro będę jechał do Warszawy; mam nadzieję, że dojadę.

(2.4) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt͡ɕ, AS: być

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. byt

(1.2) czas. pobyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) istnieć

(1.2) znajdować się

Wiktionary

bychawa

1. miasto w Polsce;
2. polski herb szlachecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Bychawa – miasto w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bychawa. Położona na Wyżynie Lubelskiej, 30 km na południe od Lublina nad rzekami Gałęzówką i Kosarzewką. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Bychawa liczyła 4855 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈxava, AS: byχava

Wiktionary

bychawianin

mieszkaniec Bychawy

SJP.pl

bychawianka

mieszkanka Bychawy

SJP.pl

bychawski

przymiotnik od: Bychawa

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bartłomiej Bychawski – polski hokeista

- Marek Bychawski – polski kompozytor, trębacz

- Wojciech Bychawski – polski geodeta

- Wojciech Bychawski – polski koszykarz

Zobacz też:

- Powiat bychawski – dawny powiat w woj. lubelskim

Wikipedia

bychom

spójnik

(1.1) stpol. abyśmy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨxɔ̃m, AS: byχõm

Wiktionary

bychowo

2 miejscowości w Polsce:

- Bychowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród

- Bychowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino

Miejscowości na Białorusi

- Bychowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Kurzeniec.

Wikipedia

bychowski

nazwisko

SJP.pl

Nazwisko Bychowski lub Bychowska nosiły m.in. następujące osoby:

- Anatolij Bychowski (ur. 1988) – izraelski szachista

- Bernard Bychowski (1898–1980) – rosyjski filozof

- Boris Bychowski (1908–1974) – rosyjski zoolog, parazytolog

- Helena Bychowska (1909–1959) – polska pisarka i tłumaczka

- Gustaw Bychowski (1895–1972) – polski lekarz psychiatra i psychoanalityk

- Zygmunt Bychowski (1865–1934) – polski lekarz neurolog

Wikipedia

byci

czasownik

(1.1) stpol. być

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕi, AS: byći

Wiktionary

bycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) istnienie

(1.2) znajdowanie się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzowanie się jakąś cechą

(1.4) wykonywanie jakiegoś zawodu

(1.5) uczestniczenie w czymś

(1.6) należenie do jakiejś organizacji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Masz oczy marzące, i styl bycia luźny. / Na pozór łagodny, okrutny jesteś i próżny.

(1.3) Rzekomo bycie uczciwym popłaca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ɕɛ, AS: byće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obycie n., byt m., pobytówka ż., niebyt m., bywalec m.

czas. być / bywać, pobyć, ubyć / ubywać, odbyć / odbywać, zbyć / zbywać, nabyć / nabywać, wybyć / wybywać, przybyć / przybywać, obyć się, wyzbyć / wyzbywać

przym. bytowy, pobytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bytność

Wiktionary

bycina

wieś w Polsce

SJP.pl

Bycina (niem. Bitschin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Wikipedia

byczek

zdrobnienie od: byk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

(1.2) pot. młody byk

(1.3) pot. icht. nazwa systematyczna|Ameiurus nebulosus|Lesueur|ref=tak., sumik karłowaty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) iron. młody, silny mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) kraszanka

(3.2) zob. byczki.

Wiktionary

Byczek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w południowej części gminy Miłki, we wsi Wyszowate, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich.

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Byczek. W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Bycek.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Byczki z tej hodowli są bardzo cenione na wszystkich arenach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɛk, AS: byček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byk m., bykowiec m., byczenie n., byczuś m., bykowe n., Byk mos./mzw., wybyczenie n.

czas. byczyć się ndk., wybyczyć się dk.

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byczuś

Wiktionary

byczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. okładanie bykowcem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byczek m., byk m.

czas. byczyć

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

byczewski

nazwisko

SJP.pl

byczki

konserwa z drobnych ryb słodkowodnych w ostrej zalewie pomidorowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. spoż. rodzaj konserwy rybnej w ostrej zalewie pomidorowej, sporządzonej z drobnych ryb słodkowodnych

Wiktionary

Byczki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

Wieś Byczki powstała w 1345 roku i była własnością Ziemowita III.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłam chleb, masło i byczki, więc z głodu nie umrzemy.

(1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃʲci, AS: byčʹḱi

Wiktionary

byczkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Byczkowski – rosyjski duchowny prawosławny

- Lucjan Byczkowski – polski handlowiec i działacz gospodarczy oraz duński urzędnik konsularny

- Mikołaj Byczkowski – polski wojskowy

- Mikołaj (Byczkowski) – rosyjski duchowny prawosławny

- Stanisław Byczkowski – polski farmaceuta i toksykolog

- Wiesław Byczkowski – polski prawnik i samorządowiec

Wikipedia

byczkowy

przymiotnik od: byczek

SJP.pl

bycznik

chrząszcz z rodziny gnojarzowatych

SJP.pl

Bycznik (Typhaeus typhoeus) – gatunek chrząszcza z rodziny gnojarzowatych. Zamieszkuje Europę od Półwyspu Iberyjskiego po część środkowo-wschodnią oraz Afrykę Północną. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są koprofagami, żerującymi na odchodach zwierząt roślinożernych. Postacie dorosłe aktywne są jesienią i wiosną, a często też zimą. Budują dochodzące do półtora metra głębokości gniazda, w których rozwijają się larwy.

Wikipedia

byczo

przysłówek

(1.1) posp. wspaniale

(1.2) pot. ekon. wzrostowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) posp. Kaśka wygląda byczo w tej nowej kiecce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byczek m., byczenie n., byk m., bykowiec mrz.

czas. byczyć ndk., byczyć się ndk.

przym. byczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czadersko, ekstra, kapitalnie, super

Wiktionary

byczogłowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma głowę przypominającą byczą

(1.2) taki, który ma znamię w kształcie głowy byka

Wiktionary

byczość

potocznie: stan zadowolenia, beztroski, doskonałości

SJP.pl

byczy

1. dotyczący byka;
2. potocznie: wielki, potężny;
3. potocznie: wspaniały, wyśmienity; superancki

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) charakterystyczny dla byka; dotyczący, odnoszący się do byka

przymiotnik relacyjny

(2.1) pot. duży

(2.2) wywołujący wrażenie, budzący podziw

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: byczyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨt͡ʃɨ, AS: byčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byczek mzw., byk mzw., Byk mos./mzw.

przysł. byczo

Wiktionary

byczyć

potocznie: byczyć się - próżnować, nic nie robić; leniuchować, lenić się, obijać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. bić bykowcem

czasownik zwrotny niedokonany byczyć się (dk. brak)

(2.1) pot. próżnować

Wiktionary

Przykłady

(2.1) pot. Zbyszek byczył się cały ranek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byczek m., byczenie n., byk m.

przym. byczy

przysł. byczo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) lenić się, leniuchować, obijać się, próżnować, wałkonić się

Wiktionary

byczyna

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. dzielnica Jaworzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Byczyna (niem. Pitschen) – miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Byczyna.

Pod względem historycznym Byczyna położona jest na Dolnym Śląsku jako część dawnego księstwa brzeskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3353 mieszkańców.

Gminą partnerską jest gmina związkowa Deidesheim w Niemczech.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bɨˈt͡ʃɨ̃na, AS: byčỹna

Wiktionary

byczynianin

mieszkaniec Byczyny

SJP.pl

byczynianka

mieszkanka Byczyny

SJP.pl

byczyński

przymiotnik od: Byczyna

SJP.pl

byczysko

1. zgrubienie od: byk;
2. potocznie: młody, zdrowy, dobrze zbudowany mężczyzna

SJP.pl

bydełko

zdrobnienie od: bydło

SJP.pl

bydgoski

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Bydgoszczy, związany z Bydgoszczą, pochodzący z Bydgoszczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed laty Gopło administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨdˈɡɔsʲci, AS: bydgosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydgoszczanka ż., bydgoszczanin m., Bydgoszcz ż.

Wiktionary

bydgoskie

przymiotnik od: Bydgoszcz, Bydgoskie

SJP.pl

bydgoskość

→ bydgoski

SJP.pl

Patrz:
bydgoski

bydgoszcz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Lipnica;

Wiktionary

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, siedziba wojewody i jednostek mu podporządkowanych oraz największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Stolica Księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego, Obwodu Nadnoteckiego, Departamentu, Rejencji oraz województw: pomorskiego, bydgoskiego i ponownie bydgoskiego. Położone na styku czterech makroregionów Pojezierzy Południowobałtyckich, nad rzeką Brdą, Kanałem Bydgoskim i Wisłą, która poprzez Przełom Fordoński zwraca się ku Morzu Bałtyckiemu. Miasto położone jest częściowo w pradolinie rzeki Brdy. Ciągnie się od Łąk Nadnoteckich aż po Wisłę, gdzie Brda ma swoje ujście. Od strony południowej i północnej usytuowane są pasma wysoczyzn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez Bydgoszcz przepływa Brda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdɡɔʃt͡ʃ, AS: bydgošč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydgoszczanin m., bydgoszczanka ż., bydgoszczak m., Bydgoskie n.

przym. bydgoski, podbydgoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. Bydzia; skr. BDG

(1.1) peryfr. miasto nad Brdą, gród nad Brdą, mały Berlin

Wiktionary

bydgoszczanin

mieszkaniec Bydgoszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bydgoszczy

(1.2) osoba pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem bydgoszczaninem i wiadomo, że chciałbym skończyć karierę w tym mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: bydgoščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fż. bydgoszczanka ż.

przym. bydgoski

Wiktionary

bydgoszczanka

mieszkanka Bydgoszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bydgoszczy

(1.2) kobieta pochodząca z Bydgoszczy, urodzona w Bydgoszczy

Wiktionary

Bydgoszczanka – polski szybowiec amatorski, zbudowany w dwudziestoleciu międzywojennym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbɨdɡɔʃˈt͡ʃãnka, AS: bydgoščãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bydgoszcz ż.

:: fm. bydgoszczanin m.

przym. bydgoski

Wiktionary

bydlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od bydlak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydlak m.

Wiktionary

bydlak

1. potocznie: bydlę (rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi; rzadziej: w ogóle zwierzę);
2. obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. rogate zwierzę hodowlane

(1.2) pot. wyjątkowo duże zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. o mężczyźnie, implikując jego prymitywność, podłość, brak kultury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlak, AS: bydlak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydło n., bydlę n., bydlaczek m., bydełko n., bydlęctwo n., zbydlęcenie n.

:: zdrobn. bydlaczek m.

przym. bydlęcy, bydlacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bydlę, bydlątko

(1.2) bydlę, potwór

(2.1) bydlę, cham

Wiktionary

bydlakowaty

potocznie:
1. postępujący nieetycznie; draniowaty, łachudrowaty, łajdakowaty;
2. duży, wielki

SJP.pl

bydlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. piosenka ludowa, którą śpiewa się przy pasaniu bydła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydło, bydlarz

Wiktionary

bydlątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: bydlę

SJP.pl

bydlątkowaty

kojarzący się z bydlątkiem

SJP.pl

bydlę

1. rogate, przeżuwające zwierzę hodowane przez ludzi (np. krowa, wół);
2. potocznie: zwierzę;
3. przenośnie, obelżywie: osoba o niskiej wartości moralnej, bezmyślna itp.; bydlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rogate hodowlane zwierzę

(1.2) pot. duże zwierzę

(1.3) pot. pogardliwie o nikczemnym człowieku

(1.4) stpol. dobytek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlɛ, AS: bydle

Wiktionary

Powiązane:

przym. bydlęcy

rzecz. bydlak mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wół, krowa

(1.2) bestia

(1.3) bydlak

(1.4) wardęga

Wiktionary

bydlęcić

czynić podobnym do bydlęcia; demoralizować

SJP.pl

bydlęcieć

stawać się podobnym do bydlęcia; zatracać godność ludzką; demoralizować się

SJP.pl

bydlęco

przysłówek

(1.1) jak u bydła, po bydlęcemu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W szczelinie zobaczył bydlęco wyglądający ogon.

(1.1) I szkoda zwać człowiekiem, kto bydlęco żyje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydlę n., bydlęcość ż., bydło n.

przym. bydlęcy

Wiktionary

bydlęcość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bydlęce

Wiktionary

Powiązane:

przym. bydlęcy

przysł. bydlęco

Wiktionary

bydlęcy

przymiotnik od: bydlę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od bydlę

(1.2) niegodny człowieka, byle jaki, bezwartościowy moralnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Efektywność produkcji bydlęcej określa nadwyżkę uzyskanej wartości produkcji nad całkowitymi kosztami jej wytwarzania.

(1.2) Ja i mama załadowane byłyśmy do "bydlęcego", odkrytego wagonu, który po wielu godzinach doczepiono do innych; z łoskotem zasunięto drzwi i zablokowano żelaznymi sztabami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃nt͡sɨ, AS: bydlẽncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydlę n., bydło n., bydlak mos./mzw.

Wiktionary

bydleń

duży, owłosiony owad z rzędu muchówek; giez bydlęcy

SJP.pl

Giez bydlęcy duży, giez bydlęcy, bydleń (Hypoderma bovis) – owad z rodziny gzowatych.

Długość 12–15 mm, ciało barwy ciemnożółtej, gęsto owłosione. Posiada szeroką głowę, ciemniejszą w porównaniu z resztą ciała. Narządy gębowe uległy całkowitemu uwstecznieniu. Na głowie krótkie trójczłonowe czułki. Skrzydła przezroczyste, przydymione na brązowo, delikatne, szerokie. Krótkie nogi zakończone przylgami i pazurkami. Odwłok pięcioczłonowy, krótki, zaokrąglony u samca. Pokładełko stosunkowo krótkie, barwy czarnej.

Wikipedia

bydlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. byt

(1.2) stpol. postępowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈdlɛ̃ɲɛ, AS: bydlẽńe

Wiktionary

bydli

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wołowy

Wiktionary

bydlić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stpol. śrpol. przebywać, żyć

(1.2) stpol. postępować, żyć wedle praw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdlʲit͡ɕ, AS: bydlʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydło n., bydlątko n.

przym. bydlęcy

Wiktionary

bydlin

Bydlin – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze.

Wikipedia

bydło

ssaki pochodzące od tura, hodowane jako zwierzęta domowe dla mięsa, mleka, skór i siły pociągowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

(1.2) zool. w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

(1.3) przen. obraź. określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)

(1.4) stpol. mienie

(1.5) stpol. żywot, byt, istnienie

Wiktionary

Bydło, rogacizna – ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z podrodziny bawołów hodowanych celem uzyskania mleka, mięsa, tłuszczu, skóry oraz wykorzystania ich siły pociągowej. Bydło zalicza się do przeżuwaczy, a co za tym idzie posiada charakterystyczną dla tej grupy zwierząt budowę i fizjologię układu pokarmowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te ubogie pola z trudem żywiły niewielkie stadko bydła.

(1.2) Bydło domowe wywodzi się od tura Bos taurus.

(1.3) To bydło, nie ludzie… Tłocząc się przy wejściu, o mało nie stratowali się nawzajem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨdwɔ, AS: bydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bydlak mos.

:: zdrobn. bydełko n.

przym. bydlęcy

czas. bydlić

przysł. bydlęco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rogacizna, krowy

(1.2) bydło domowe

(1.3) tłuszcza, tłum, dzicz

Wiktionary

byfyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. zob. bifyj.

Wiktionary

byk

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

(1.2) astr. astrol. drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Byka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) geogr. rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

- Byk – samiec bydła, jeleniowatych (wyjątek: samiec sarny to rogacz lub kozioł) i innych parzystokopytnych. W języku potocznym słowo byk oznacza najczęściej samca bydła domowego.

- Byki – grupa ssaków krętorogich określana w systematyce zwierząt jako plemię Bovini

- Byk – gwiazdozbiór

- Byk – jeden z astrologicznych znaków zodiaku

- Byk – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim (obecnie Jasne)

- Byk – rzeka w Mołdawii

- Byk – rzeka w obwodzie donieckim na Ukrainie, dopływ Samary

- Byk - typ dawnego drewnianego statku rzecznego

- Byk – potocznie błąd językowy

- Byk – giełd., w języku potocznym oznacza inwestora-optymistę

- ET22 – potoczne określenie lokomotywy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byk bywa w legendach identyfikowany z bykiem, który porwał Europę na Kretę.

(1.1) Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Byka jest Aldebaran, zwany też Okiem Byka.

(1.1) Konstelacja Byka góruje o północy w listopadzie.

(1.1) W Byku leżą dwie z najjaśniejszych gromad gwiazd – Plejady i Hiady.

(1.2) Byk to jeden ze znaków zodiaku, który występuje po Baranie, a przed Bliźniętami.

(1.2) Pod koniec kwietnia Słońce wchodzi w znak Byka.

(1.2) Bykiem, jednym z wiosennych, ziemskich i stałych znaków zodiaku, rządzi planeta Wenus.

(2.1) Ona zachowuje się jak typowy Byk.

(2.1) Mój tata jest zodiakalnym Bykiem, a mama – zodiakalną Rybą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨk, AS: byk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byk mos./mzw., byczek mzw., byczysko n., bykowiec mzw., bykowe n., bykowość ż., bykowanie n.

czas. bykować ndk.

przym. byczy, bykowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Tau

(1.2) symbol. ♉

Wiktionary

bykiem

1. samiec bydła domowego; dorosły samiec wielkich przeżuwaczy (np. jaka);
2. potocznie: osoba silnie zbudowana;
3. potocznie: pomyłka, błąd;
4. potocznie: uderzenie głową;
5. dawny statek rzeczny, żaglowo-wiosłowy

SJP.pl

bykować

płacić bykowe

SJP.pl

bykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) płacenie podatku od osób bezdzietnych, nieżonatych i niezamężnych (tzw. bykowego)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bykowe n., Byk mos./mzw.

czas. bykować

Wiktionary

bykowaty

potocznie o mężczyźnie: dobrze zbudowany

SJP.pl

bykowe

podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; podatek bykowy

SJP.pl

Bykowe – określenie należności lub podatku, mające w różnych okresach historycznych odmienne znaczenie.

W XVI wieku bykowym nazywano opłatę wnoszoną właścicielowi byka za krycie krów. W ten sposób w XVI i XVII wieku określano także karę za spłodzenie nieślubnego dziecka. Na początku XX wieku słowniki odnotowują także bykowe w znaczeniu „datek pasterzowi za odchowanie krowy” oraz „opłata muzykantom na weselu, uiszczana przez tego, kto chce tańczyć z panną młodą”.

Wikipedia

bykowiec

bicz rzemienny; także cios zadany tym biczem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. bicz wykonany z rzemienia

(1.2) przest. cios zadany bykowcem (1.1)

(1.3) przest. wysuszony penis byka służący jako pejcz

(1.4) łow. kwiecień

Wiktionary

- bykowiec – dawniej: bicz rzemienny

W Polsce

- Bykowiec – część wsi Prądzew w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec

- Bykowiec – część wsi Dalewice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza

Na Białorusi

- Bykowiec – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie wieteckim

Zobacz też

- Bykowce

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dostał przez plecy bykowcem.

(1.2) Za karę otrzymał 20 (= dwadzieścia) bykowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈkɔvʲjɛt͡s, AS: bykovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byk m., byczek m., Byk mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) korbacz

(1.3) byczak

Wiktionary

bykownia

dawna wieś na Ukrainie

SJP.pl

Bykownia (ukr. Биківня, ros. Быковня) – dawna wieś na Ukrainie, od 1923 roku w granicach Kijowa.

Wikipedia

bykowski

nazwisko

SJP.pl

bykowy

podatek bykowy - podatek od mężczyzn niemających urzędowo zarejestrowanego małżeństwa; bykowe

SJP.pl

byle

aby tylko

SJP.pl

spójnik

(1.1) …wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

(1.2) …wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

(1.3) …wyrażający cel, którego minimalnym warunkiem osiągnięcia jest to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

partykuła

(2.1) …występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska

(2.2) …wyrażająca życzenie mówiącego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Możesz gotować ryż parę minut dłużej, byle nie był rozgotowany.

(1.1) Chciałbym tam pracować, byle tylko było trochę czasu na odpoczynek.

(1.2) Byle doczekać do soboty!

(2.1) Podobał ci się ten film? Moim zdaniem był zupełnie byle jaki.

(2.1) Martwię się o mojego syna; spotyka się z byle kim i łazi po nocy byle gdzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlɛ, AS: byle

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bylejakość ż.

partyk. byleby

sp. byleby

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aby, oby, aby tylko, żeby tylko

(2.1) jakikolwiek, ktokolwiek, gdziekolwiek, cokolwiek, lada

Wiktionary

byleby

spójnik łączący zdania lub ich części wyrażające cel lub skutek czynności ze zdania nadrzędnego

SJP.pl

zaimek

(1.1) zob. byle.

partykuła

(2.1) zob. byle.

Wiktionary

Powiązane:

partyk. byle

sp. byle

Wiktionary

byleco

potocznie: ktoś lub coś o niskiej wartości (np. Jakieś takie byleco z tego ich syna.)

SJP.pl

bylejakość

potocznie:
1. brak jakiejkolwiek wartości; lichość, lipność, niesolidność;
2. robienie czegoś byle jak, niedbale

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak staranności, niechlujność, robienie czegoś jakkolwiek, bez zwracania uwagi na jakość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨlɛˈjakɔɕt͡ɕ, AS: bylei ̯akość

Wiktionary

Powiązane:

przym. byle jaki, byle jaki

partyk. byle

zaim. jaki

przysł. byle jak

Wiktionary

bylgja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. córka olbrzyma Aegira i bogini Ran

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* farerski: (1.1) Bylgja ż.

* islandzki: (1.1) Bylgja ż.

źródła.

== Bylgja (język farerski.) ==

wymowa.

IPA|ˈbɪldʒa.

:: homofony|bylgja.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|farerski|ż.

(1.2) mit. Bylgja

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨlʲɟja, AS: bylʹǵi ̯a

Wiktionary

bylica

roślina zielna lub krzew z rodziny złożonych; bielica pospolita; bylnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Artemisia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju astrowatych;

Wiktionary

Bylica (Artemisia L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje od ok. 300 do 500 gatunków w zależności od ujęcia taksonomicznego (ujmowania taksonów w randze gatunków lub podgatunków). Według bazy Plants of the World online do rodzaju należy 475 gatunków. Rośliny te występują w większości na półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej, ale mniej liczne lub introdukowane gatunki spotykane są niemal wszędzie poza Antarktydą. Niektóre gatunki dominują na stepach lub półpustyniach, tworząc tzw. pustynie bylicowe. W Polsce rodzimych jest 5 gatunków, jako antropofity zadomowione występuje 6, a przejściowo dziczejących są 4. Liczne gatunki są uprawiane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy masz uczulenie na bylicę?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) belica, bielica

Wiktionary

bylicki

nazwisko

SJP.pl

bylicolistny

ambrozja bylicolistna - gatunek rośliny z rodziny astrowatych

SJP.pl

bylicowy

1. → bylica;
2. susłogon bylicowy - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

SJP.pl

bylina

1. wieloletnia, trwała roślina zielna;
2. stara rosyjska ludowa pieśń epicka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

Wiktionary

- bylina – zielna roślina wieloletnia

- Bylina – osada w województwie pomorskim, powiecie bytowskim, gminie Parchowo

- Bylina – rzeka w Polsce, stanowiąca dopływ Wieprza

- bylina – tradycyjna ruska lub rosyjska opowieść epicka

- Michał Bylina (1904–1982) – polski malarz batalista

- Stanisław Bylina (1936–2017) – polski historyk mediewista, profesor nauk humanistycznych

- Janka Bylina – pseudonim literacki księdza Jana Siemaszkiewicza, białoruskiego działacza społecznego i poety

- RB-109A Bylina – rosyjski system walki elektronicznej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z reguły nasiona drzew, krzewów i niektórych bylin są większe niż nasiona gatunków jednorocznych.

Wiktionary

byliniak

byliniak rudawy, byliniak glinik - gatunki pluskwiaków z rodziny wysysowatych

SJP.pl

byliniarnia

Wikipedia

bylinowy

związany z byliną

SJP.pl

byliński

nazwisko

SJP.pl

Byliński (Łabędź Odmienny III) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Łabędź.

Wikipedia

bynajmniej

1. partykuła wzmacniająca przeczenie w wypowiedzi, np.: Nie jest to problem bynajmniej prosty.; wcale, zupełnie, ani trochę;
2. wykrzyknienie będące przeczącą odpowiedzią na pytanie; ależ skąd, w żadnym razie, gdzie tam

SJP.pl

partykuła

(1.1) … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

wykrzyknik

(2.1) … stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

Wiktionary

Bynajmniej – czwarty singel polskiej piosenkarki Margaret z jej piątego solowego albumu studyjnego, zatytułowanego Siniaki i cekiny. Singel został wydany 22 września 2023.

Kompozycja znalazła się na 8. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status złotego singla, przekraczając liczbę 25 tysięcy sprzedanych kopii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona chciałaby mnie usidlić, ale ja bynajmniej nie mam zamiaru się żenić.

(2.1) Dostałeś podwyżkę? – Bynajmniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j, AS: bỹnai ̯mʹńėi ̯

Wiktionary

byńdzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Będzin

Wiktionary

bynek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Benon

Wiktionary

bypass

[czytaj: bajpas] bajpas, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. by-pass

Wiktionary

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG – ang. coronary artery bypass grafting) – kardiochirurgiczna operacja wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. bajpasów) omijających miejsce zwężenia lub zamknięcia w tętnicy wieńcowej, które nie nadaje się do angioplastyki ze stentowaniem, stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej chorobie wieńcowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbajpas, AS: bai ̯pas

Wiktionary

byra

nazwisko

SJP.pl

byrd

[czytaj: bert] nazwisko

SJP.pl

Gminy w USA:

- Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Cape Girardeau

- Byrd (ang. Byrd Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Brown

Ludzie:

- William Byrd – kompozytor epoki elżbietańskiej

- Harry F. Byrd – senator z Wirginii

- Harry F. Byrd Jr. – senator z Wirginii, syn Harry'ego

- Robert Byrd – senator z Wirginii Zachodniej, najdłużej zasiadający senator w historii USA

- Joe Byrd – muzyk

- Richard Byrd – admirał, odkrywca polarny, pilot, brat senatora Harry'ego Byrda seniora

- Chris Byrd – amerykański bokser wagi ciężkiej

Wikipedia

byrna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żarówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiela trza chopa, co by wkręcili byrna?

Wiktionary

byron

nazwisko, m.in. George Gordon Byron [czytaj: dżordż gordon bajron], lord, poeta angielski (1788-1824)

SJP.pl

- Byron – przylądek w Australii

Osoby:

- Kari Byron – rzeźbiarka i prezenterka, członkini Pogromców Mitów

- Babbitt Milton Byron – kompozytor

- George Gordon Byron (lord Byron) – poeta i dramaturg

- Tom Byron – amerykański aktor

Wikipedia

byroniczny

[czytaj: bajroniczny] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny

SJP.pl

byronizm

[czytaj: bajronizm] bajronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)

SJP.pl

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George’a Gordona Byrona.

Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G.G. Byrona modelem bohatera romantycznego.

Wikipedia

byronowski

[czytaj: bajronowski] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski, bajroński (byroński), bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)

SJP.pl

byronowy

[czytaj: bajronowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowy, Bajronowski, Byronowski

SJP.pl

byroński

[czytaj: bajroński] rzadko: tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński, bajronistyczny, bajroniczny (byroniczny)

SJP.pl

byrski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Maria Krzysztof Byrski – polski orientalista, nauczyciel akademicki, ambasador

- Tadeusz Byrski – polski reżyser teatralny

- Wincenty Byrski – polski poeta i tłumacz poezji niemieckiej, działacz polityczny

- Wojciech Byrski – polski autor tekstów piosenek, kompozytor, producent muzyczny

Wikipedia

byś

spójnik, forma fleksyjna

(1.1) 2. os. lp. od: by

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨɕ, AS: byś

Wiktionary

bysiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

(1.2) etn. noworoczne kurpiowskie pieczywo obrzędowe w formie figurki, przygotowywane z mąki żytniej chlebowej i gorącej wody;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byczek, bysio, byczuś

Wiktionary

bysio

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysior, osiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od byk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. umięśniony i silny fizycznie mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy przyszedł sąsiad, wszystko poszło błyskawicznie. Po chwili na ściółce leżał śliczny, brązowo-biały byczek. Ludzie dostali zakaz wstępu do chlewni. Siedziałem i patrzyłem, jak bysio próbuje stawiać pierwsze kroki, jak sam z siebie zaczyna ssać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zgrub. bysior mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byczek, bysiek, byczuś

(2.1) bysior

Wiktionary

bysior

potocznie: duży, zwalisty mężczyzna; bysio, osiłek

SJP.pl

byss

cienka, kosztowna tkanina lniana lub bawełniana, stosowana w starożytności jako materiał na szaty dla wysoko postawionych osób

SJP.pl

Poniższa lista przedstawia fikcyjne ciała niebieskie ze świata Gwiezdnych wojen.

Wikipedia

bystra

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

W Polsce

- Bystra – część miasta Szczytna

- Bystra – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice

- Bystra – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański

- Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice (dawniej dwie odrębne wsie: Bystra Krakowska i Bystra Śląska)

- Bystra – przysiółek wsi Koszarawa w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Koszarawa

- Bystra – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz

- Bystra – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia

bystre

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

W Polsce

- Bystre – część miasta Zakopane

- Bystre – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica

- Bystre – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica

- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Czarna

- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów

- Bystre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Baligród

- Bystre – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki

Wikipedia

bystrek

nazwisko

SJP.pl

Bystrek – część wsi Kamień w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia. Wchodzi w skład sołectwa Kamień.

W latach 1975–1998 Bystrek należał administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia

bystroń

Bystroń – polskie i czeskie (Czeski: Bystroň) nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 588 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 619 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa bystry i jest najbardziej rozpowszechnione w północnej środkowej i południowej środkowej Polsce.

Wikipedia

bystronogi

szybko i lekko biegający; chyży

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. poruszający się szybko

Wiktionary

Bystronogi (org. Chołstomier) – opowiadanie Lwa Tołstoja, opublikowane po raz pierwszy w 1885 r.

Pomysł na opowiadanie Tołstoj zaczerpnął od pisarza Michała Stachowicza. Stachowicz sam zamierzał napisać opowiadanie z perspektywy konia wyścigowego, jednak zmarł, nim zdołał pomysł zrealizować. W 1863 r. Tołstoj zrealizował jego zamiar. Tekst wydał dopiero 1885 r. w zbiorze swoich dzieł.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dosiadł bystronogiego rumaka i pomknął w stronę Rawy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rączy; poet. chyży

Wiktionary

bystrooki

mający dobry, przenikliwy wzrok

SJP.pl

bystrość

1. prędkość, szybkość;
2. szybkość orientacji, żywość umysłu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prędkość, szybkość

(1.2) szybkość orientacji, inteligencja, żywość umysłu

(1.3) czułość wzroku lub (rzadziej) słuchu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) miał wielką bystrość w chwytaniu i demaskowaniu podłości, kryjącej się pod maską filantropii, patryotyzmu, religii (…)

(1.2) Zaufawszy swojej znakomitej bystrości, pogardził radami przyjaciół i omal nie przypłacił tego życiem (…)

Wiktionary

Powiązane:

przym. bystry

przysł. bystro

rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prędkość, szybkość

(1.2) inteligencja

Wiktionary

bystrotok

odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrze

SJP.pl

bystry

1. inteligentny, spostrzegawczy;
2. poruszający się szybko i zwinnie;
3. płynący szybko

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie

(1.2) o rzece, potoku: szybko płynący

(1.3) stpol. ostry

(1.4) stpol. niepohamowany

(1.5) gw-pl|Łowicz. o kolorze: żywy

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Bystry – część wsi Istebna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna

- Bystry – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten chłopak jest naprawdę bystry, myślę, że daleko zajdzie.

(1.2) Nurt rzeki jest w tym miejscu bystry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨstrɨ, AS: bystry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bystrość ż., bystrze n., bystrzak m.

przysł. bystro

Wiktionary

bystrzacha

potocznie: osoba bystra, rozgarnięta, błyskotliwa

SJP.pl

bystrzaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od bystrzak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bystrzak m.

Wiktionary

bystrzaczka

→ bystrzak

SJP.pl

bystrzak

potocznie: bystra, zmyślna osoba; spryciarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek bystry, szybko orientujący się w sytuacji

(1.2) środ. młodz. iron. człowiek głupi lub wolno myślący, wolno orientujący się w sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bystrość ż., bystrzacha m., bystrze n.

:: zdrobn. bystrzaczek m.

przym. bystry

przysł. bystrze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spryciarz

Wiktionary

bystrzański

→ Bystra Podhalańska (wieś w Polsce)

SJP.pl

bystrze

1. płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; szypot
2. odcinek kanału, sztolni wodnej lub rurociągu o dużym spadku dna; bystrotok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hydrol. odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

Wiktionary

Bystrze, także: bystrzyca, bystrzyna, szypot – miejsce na rzece, gdzie występuje lokalne przyspieszenie przepływu wody, mniejsze jednak niż w rafie.

Naturalne bystrza powstają w wypłyconej części koryta o zauważalnym, choć mniejszym niż w przypadku rafy, spadku podłużnym oraz prędkości wody. Ponieważ w skali lokalnej prędkość przepływu wzrasta, staje się on turbulentny. Nurt jest rwący i określany jako bulgoczący. Ze względu na występowanie krótkich fal, mogą one sprawiać wrażenie nieruchomych. Mają szklisty grzbiet. Dno w bystrzu zawiera wypukłości, zbudowane jest ze żwiru i niewielkich kamieni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨsṭʃɛ, AS: bysṭše

Wiktionary

Powiązane:

przym. bystry

rzecz. bystrzak mos.

Wiktionary

bystrzej

stopień wyższy od przysłówka: bystro

SJP.pl

bystrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bystry

SJP.pl

bystrzyca

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce, na Śląsku Cieszyńskim i na Ukrainie;

(1.3) geogr. rzeka na Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Dniestru;

Wiktionary

- bystrzyca – miejsce na rzece, gdzie następuje lokalne przyspieszenie przepływu wody

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bystrzyca m., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

przym. bystrzycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bystrzyca Siedmiogrodzka

Wiktionary

bystrzycki

przymiotnik od: Bystrzyca, Bystrzyca Kłodzka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący toponimu Bystrzyca lub Bystrzyca Kłodzka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bystrzyca ż., bystrzyczanin m., bystrzyczanka ż.

Wiktionary

bystrzyczanin

mieszkaniec Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

bystrzyczanka

mieszkanka Bystrzycy Kłodzkiej (miasta w Polsce)

SJP.pl

bystrzyk

ryba akwariowa

SJP.pl

Biologia

- bystrzyk (Rugilus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

- bystrzyk – człon rodzajowy polskich nazw zwyczajowych niektórych ryb z rodziny kąsaczowatych

Geografia

- Bystrzyk – wieś na Ukrainie

- Bystrzyk – szczyt Małych Pienin

- Bystrzyk – struga, dopływ Dęby

- Bystrzyk – potok, dopływ Kwisy

- Bystrzyk – potok, dopływ Łomnicy

Wikipedia

bystrzyna

miejsce bystrego, szybkiego prądu na rzece lub potoku; bystrzyca

SJP.pl

- Bystrzyna – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin

2 cieki w Polsce:

- Bystrzyna – potok, dopływ Budkowiczanki

- Bystrzyna – potok, dopływ Łącznika

Wikipedia

byszewo

W Polsce

- Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

- Byszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo

- Byszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski

- Byszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo

- Byszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Siemyśl

- Byszewo – przysiółek osady Grabowo, w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

- Byszewo – gromada

Wikipedia

byszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Arnold Anastazy Byszewski (1740–1800) – polski oficer, adiutant króla Stanisława Augusta

- Czesław Byszewski (1915–1997) – polski aktor, lektor radiowy, aktor dubbingowy

- Franciszek Byszewski (XVIII w.) – archidiakon sądecki

- Józef Byszewski (ujednoznacznienie)

- Jan Lech Byszewski (1893–1968) – polski prawnik i dyplomata

- Ludwik Byszewski (XX–XXI w.) – polski matematyk

- Michał Byszewski (1883–1936) – polski urzędnik i działacz społeczny

- Przemysław Byszewski (XX–XXI w.) – polski fizyk

- Stanisław Byszewski (XVIII w.) – polski oficer

- Tomasz Byszewski (XVIII–XIX w.) – polski urzędnik i poseł na Sejm

- Władysław Byszewski (1922–2019) – polski hodowca koni, trener, sędzia sportowy

- Zbigniew Byszewski (1929–) – polski dyplomata

Wikipedia

bysztek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztućce

Wiktionary

byszwałd

Byszwałd (niem. Bischwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa w zachodniej części Garbu Lubawskiego.

Na przełomie XVI i XVII wieku należał do dóbr stołowych biskupów chełmińskich.

Wikipedia

byszyce

Byszyce – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

byszyno

Byszyno (niem. Boissin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 204 mieszkańców.

Osada wchodząca w skład sołectwa: Przegonia.

Wikipedia

byt

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) istnienie, całokształt życia

(1.2) warunki materialne

(1.3) to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)

Wiktionary

Byt (gr. το ον to on lub ουσια ousia; łac. ens) – podstawowe pojęcie filozoficzne z dziedziny ontologii i metafizyki, mające na celu określenie stanu istnienia rzeczy jako elementu życia i wszechświata. Byt rozumiany był przez filozofów w historii na wiele różnych sposobów.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rodzice zawsze starają się zapewnić jak najlepszy byt swoim dzieciom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨt, AS: byt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bywalec mos., bytowość ż., bycie n., bytowanie n., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., bytność ż.

czas. bytować, być, bywać, pobyć, przybyć, odbyć

przym. bytowy, pobytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

bytków

Bytków (niem. Bittkow) – dzielnica Siemianowic Śląskich, położona około 2 kilometry na południowy zachód od centrum, która graniczy z dzielnicą Michałkowice oraz miastami: Chorzowem i Katowicami.

Wikipedia

bytkowo

Bytkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Rokietnica.

W Bytkowie znajdowało się pole golfowe.

Wikipedia

bytnica

wieś w Polsce

SJP.pl

Bytnica (niem. Beutnitz) – wieś gminna w powiecie krośnieńskim, w województwie lubuskim. Siedziba gminy Bytnica.

Leży pomiędzy jeziorami Kokno i Bytnickim ok. 12 km od Krosna Odrzańskiego, przy lokalnej drodze Krosno Odrzańskie – Świebodzin, około 2,5 km. od centrum wsi przystanek kolejowy Bytnica na linii Wrocław – Kostrzyn – Szczecin. W latach 1550–1627 miejscowość posiadała prawa miejskie.

Wikipedia

bytnicki

przymiotnik od: Bytnica

SJP.pl

bytniczanin

mieszkaniec wsi Bytnica

SJP.pl

bytniczanka

mieszkanka Bytnicy (wsi w Polsce)

SJP.pl

bytniewski

nazwisko

SJP.pl

bytność

znajdowanie się, czasowe przebywanie gdzieś; pobyt, bycie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. czasowe bycie gdzieś

(1.2) przest. egzystencja

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziękujemy panu profesorowi, że zaszczycił nas swoją bytnością.

(1.1) Podczas bytności na Madagaskarze nabawił się syfilisu.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bytować, być ndk.

rzecz. bycie n., byt mrz., bytowość ż.

przysł. bytowo

przym. bytowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pobyt, przebywanie

(1.2) bycie, istnienie

Wiktionary

bytom

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

(1.2) geogr. zob. Bytom Odrzański.

(1.3) geogr. zob. Nowy Bytom.

Wiktionary

Bytom (niem. Beuthen, śl. Bytōm, Bytōń) – miasto w Polsce na prawach powiatu, położone w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Bytom to jedno z najstarszych miast historycznego Górnego Śląska. Był siedzibą książąt piastowskich Księstwa Bytomskiego. 7 kwietnia 1348 Bytom wraz z całym Śląskiem został formalnie włączony do I Rzeszy Niemieckiej, której częścią był do 1806 roku. Od 1526 r. własność dynastii Hohenzollernów, a od 1623 r. – rodu Donnersmarcków jako Wolne Państwo Stanowe. W latach 1742–1945 miasto znajdowało się w granicach Prus oraz Niemiec, pełniąc istotną rolę jako ośrodek gospodarczy i administracyjny lokalnego zagłębia przemysłowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak z Bytomia do Raciborza, tak z Raciborza do Opola okolica jest czysto polską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨtɔ̃m, AS: bytõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytomiak mos., bytomianin mos., bytomianka ż.

przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Bytóń.

Wiktionary

bytomiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej Bytom i okolice;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po II wojnie światowej obszar zamieszkiwany przez Bytomiaków zasiedlili przybysze z Lwowszczyzny i innych terenów Polski, przybywający na górniczy Górny Śląsk w poszukiwaniu zatrudnienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytom mrz., bytomianin mos., bytomianka ż.

przym. bytomski, podbytomski

Wiktionary

bytomianin

1. mieszkaniec Bytomia;
2. mieszkaniec Bytomia Odrzańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

(1.2) osoba pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Rafał urodził się w Bytomiu Odrzańskim, jest zatem rodowitym bytomianinem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: bytõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytom m.

:: fż. bytomianka ż.

przym. bytomski

Wiktionary

bytomianka

1. mieszkanka Bytomia;
2. mieszkanka Bytomia Odrzańskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego

(1.2) kobieta pochodząca z Bytomia lub Bytomia Odrzańskiego, urodzona w Bytomiu lub Bytomiu Odrzańskim

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Mira urodziła się w Bytomiu Odrzańskim, jest więc rodowitą bytomianką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔ̃ˈmʲjãnka, AS: bytõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytom m.

:: fm. bytomianin m.

przym. bytomski

Wiktionary

bytomkowiec

bielinek bytomkowiec - motyl z rodziny bielinkowatych

SJP.pl

bytomski

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bytomia

(1.2) dotyczący Bytomia Odrzańskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poznali się w bytomskim magistracie.

(1.2) Dostarczał świeże ryby do bytomskich restauracji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔ̃msʲci, AS: bytõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytomiak mos., Bytom m., bytomianin m., bytomianka ż.

przym. podbytomski

Wiktionary

bytomsko

przymiotnik od: Bytom, Bytom Odrzański

SJP.pl

Bytomsko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Żegocina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

bytoń

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Bytom

Wiktionary

Bytoń – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia

bytoński

→ Bytoń (wieś w Polsce)

SJP.pl

bytów

1. warunki materialne;
2. wszystko to, co istnieje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie pomorskim;

Wiktionary

Bytów (kaszub. Bëtowò; niem. Bütow) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny węzeł drogowy (DK20, DW209, DW212, DW228).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbɨtuf, AS: bytuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bytowianin m., bytowianka ż.

przym. bytowski

Wiktionary

bytować

1. żyć, być, trwać;
2. przebywać, mieszkać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. żyć w konkretnych warunkach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przeminął chyba bezpowrotnie statyczny okres dziejów, kiedy na rozległych i wolnych terenach mógł człowiek bytować niezależnie od technik i więzów organizacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) egzystować, istnieć, żyć

Wiktionary

bytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. egzystowanie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. byt m., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) życie, egzystowanie

Wiktionary

bytowianin

mieszkaniec Bytowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bytowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: bytovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytów m.

:: fż. bytowianka ż.

przym. bytowski

Wiktionary

bytowianka

mieszkanka Bytowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bytowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨtɔˈvʲjãnka, AS: bytovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytów, bytowianin

przym. bytowski

Wiktionary

bytownit

minerał z grupy plagioklazów

SJP.pl

Bytownit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych. Nazwa pochodzi od miasta Bytown (dawna nazwa Ottawy) w Kanadzie, gdzie w 1835 roku, po raz pierwszy go opisano.

Wikipedia

bytowo

przysłówek

(1.1) dotycząc bytowania

Wiktionary

W Polsce

- Bytowo – leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz

- Bytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany

- Bytowo – gmina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisarz powinien kochać swój zawód obyczajowo, powinien być zainteresowany tem wszystkiem, co bytowo zrośnięte jest z jego sposobem życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

Wiktionary

bytowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zdolność istnienia będąca cechą bytu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n.

czas. bytować ndk.

przym. bytowy

przysł. bytowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) egzystencjalność

Wiktionary

bytowski

→ Bytów (miasto w Polsce)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bytowa, związany z Bytowem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈtɔfsʲci, AS: bytofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bytów m., bytowianin m., bytowianka ż.

Wiktionary

bytowy

→ byt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do bytu lub bytowania, mający związek z bytem lub bytowaniem

Wiktionary

Patrz:
byt
Przykłady

(1.1) Naród jest związkiem psychiki z bytem: bytowe znaczenie jej jest w nim, z niego wyrasta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bywalec mos., bycie n., byt mrz., bytność ż., bytowanie n., bytowość ż.

czas. bytować ndk.

przysł. bytowo

Wiktionary

bytyń

W Polsce

- Bytyń – część miasta Złocieniec

- Bytyń – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska

- Bytyń – dawna gmina

- Bytyń – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz

- Bytyń – dawna gromada

Wikipedia

bytyński

→ Bytyń

SJP.pl

Patrz:
Bytyń

bywać

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś

(1.2) książk. znajdować się co jakiś czas w jakiejś sytuacji, w jakimś stanie

(1.3) książk. utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go

(1.4) książk. zdarzać się

czasownik w funkcji niesamodzielnej

(2.1) książk. czasownik posiłkowy do tworzenia częstotliwej strony biernej (w czasie teraźniejszym i przeszłym)

(2.2) książk. łącznik w orzeczeniu imiennym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maria bywała w kościele średnio raz w miesiącu.

(1.1) Odkąd zmieniłem pracę, często bywam w stolicy.

(1.2) Nieraz bywałem w kłopotach, ale przyjaciele zawsze mi pomogli.

(1.3) Bywamy u siebie kilka razy w roku.

(1.4) W czasie studiów bywało, że chodziłem spać nad ranem.

(1.4) Bywają tacy zapaleńcy, co kąpią się zimą w morzu.

(2.1) Często bywał namawiany do drobnych przekrętów, ale zawsze okazywał się uczciwy.

(2.2) Dzieci bywają nieznośne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨvat͡ɕ, AS: byvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bywalec m., bywalczyni ż., bywanie n., bycie n., byt m.

przym. bywały

Wiktionary

bywaj

1. przebywać, znajdować się w jakimś miejscu;
2. znajdować się często w jakimś miejscu;
3. odwiedzać kogoś regularnie, co jakiś czas

SJP.pl

bywalczyni

książkowo:
1. kobieta często bywający w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. kobieta, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bywalec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Typowa bikejka jest zwykle stałą klientką solariów oraz bywalczynią dyskotek. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbɨvalˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: byvalčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bywanie n.

:: fm. bywalec m.

czas. bywać ndk.

Wiktionary

bywalec

1. osoba często bywająca w danym miejscu, stały gość jakiegoś lokalu, teatru itp.; stały gość;
2. osoba, która zwiedziła kawał świata, dużo widziała; światowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.

(1.2) książk. człowiek, który dużo podróżuje po świecie, dużo zwiedził

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Służbowo czy prywatnie, porucznik był bywalcem warszawskich lokali. (z Internetu)

(1.2) Nie wiem, jak się pali sziszę. Spytaj Romka, on jest bywalcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvalɛt͡s, AS: byvalec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bywanie n., bycie n., ubywanie n., ubycie n., zbywanie n., zbycie n., przybywanie n., przybycie n., tubylec m., tambylec m., odbywanie n., odbycie n., byt m., niebyt m., pobyt m., pobytówka ż., ubytek m., nabytek m.

:: fż. bywalczyni ż.

czas. być ndk., bywać ndk., ubywać ndk., ubyć dk., zbywać ndk., zbyć dk., przybywać ndk., przybyć dk., odbywać ndk., odbyć dk.

przym. bywszy, bytowy, tubylczy, bywały, niebywały

Wiktionary

bywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bywać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bywać

rzecz. bywalec mos., bywalczyni ż.

Wiktionary

bywałość

→ bywały

SJP.pl

Patrz:
bywały

bywały

1. taki, który dużo podróżował, przebywał w jakimś miejscu;
2. taki, który zna się na wielu rzeczach; doświadczony, obyty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) doświadczony, obyty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈvawɨ, AS: byvau̯y

Wiktionary

Powiązane:

czas. bywać

rzecz. bywalec mos.

Wiktionary

bywszy

gwarowo: były

SJP.pl

byzdra

nazwisko

SJP.pl

byziówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bɨˈʑufka, AS: byźufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

byznes

dawniej: biznes

SJP.pl

byznesmen

dawniej: biznesmen

SJP.pl

byzuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odwiedziny

Wiktionary

była

dawna partnerka życiowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, z którą zakończyło się związek na poziomie małżeństwa lub narzeczeństwa

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ż. przesz. czasownika być

forma przymiotnika.

(3.1) M. i W. ż. lp. od były

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) fm. były

Wiktionary

było

partykuła

(1.1) stpol. …podkreślająca, że czynność, o której mowa w zdaniu, odbyła się w przeszłości

spójnik

(2.1) stpol. albo

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. n. przesz. czasownika być

Wiktionary

były

o kimś, kto był (np. były uczeń) lub o czymś, co było (np. była dyskoteka)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lm. nmos. przesz. czasownika być

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedynym w tym roku filmem, który poświęcony jest w całości wojnom na terenie byłej Jugosławii, jest chorwacki film „Świadkowie”.

(2.1) Dzwonił do mnie mój były, chce się spotkać.

(2.1) Jego były chłopak uprawiał capoeirę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbɨwɨ, AS: byu̯y

Wiktionary

Powiązane:

(2.1) fż. była

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) eks-

(2.1) eks

Wiktionary

byłże

"był" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie byłże on twoim kolegą?")

SJP.pl

byłżeby

tryb przypuszczający czasownika "być" w czasie przeszłym z dołączoną partykułą "-że"

SJP.pl

bz

Bank Zachodni

SJP.pl

bzdęgolić

potocznie: źle grać lub śpiewać; fałszować

SJP.pl

bzdet

z dezaprobatą, lekceważeniem o czymś mało wartościowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sprawa o niewielkim znaczeniu, nic ważnego

(1.2) pot. rzecz o małej wartości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie przejmuj się takimi bzdetami!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɛt, AS: bzdet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bździna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drobiazg

Wiktionary

bzdetny

potocznie: nieistotny, błahy, nieważny

SJP.pl

bzdręgolić

potocznie: grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; dyndolić, dryndolić, brząkać, pitolić, rzępolić

SJP.pl

bzdura

1. coś, co nie ma sensu;
2. niepoważna sprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś nieprawdziwego, niedorzecznego

(1.2) niepoważna rzecz lub sprawa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To kompletna bzdura, że w nocy jeżdżę pijany po mieście. Przecież nie mam samochodu.

(1.2) Ania od godziny paple jakieś bzdury przez telefon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzdura, AS: bzdura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzdurnik m., bzdurność ż., bzdurstwo n.

:: zdrobn. bzdurka ż.

czas. ubzdurać, bzdurzyć

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, bzdurstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

(1.2) błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary

bzdurka

zdrobniale o bzdurze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od bzdura

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] chociaż bazgrolenie tych wszystkich bzdurek jest równie przyjemne co wypełnianie wniosku wizowego na wyjazd do Ameryki, to mam świadomość, że ta praca zadecyduje, jak moja muzyka zabrzmi ze sceny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

bzdurniej

stopień wyższy od przysłówka: bzdurnie

SJP.pl

bzdurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bzdurny

SJP.pl

bzdurność

→ bzdurny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bzdurne; cecha tych, którzy są bzdurni

Wiktionary

Patrz:
bzdurny
Powiązane:

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

rzecz. bzdurstwo n., bzdurka ż., bzdura ż.

Wiktionary

bzdurny

niepoważny, bez sensu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. taki, który nie ma sensu

(1.2) pot. taki, który nie jest ważny, którym nie warto się przejmować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przeczytałem w Polsce wiele, najczęściej kompletnie bzdurnych, wypowiedzi o postmodernizmie.

(1.2) Cieszę się z takiego finału, ale jestem jednocześnie zbulwersowany, że sąd ponad rok musiał się zajmować tak bzdurną sprawą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurstwo n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absurdalny, bezsensowny, niedorzeczny, nonsensowny

(1.2) błahy, głupi, nieistotny, nieważny; posp. duperelny; książk. bagatelny, płochy

Wiktionary

bzdurstwo

dawniej: bzdura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pozbawione sensu stwierdzenie lub pomysł

(1.2) nieistotna rzecz lub sprawa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prasa angielska, oczekując śmierci Hindenburga, wypisywała różne bzdurstwa, że prezydentem Rzeszy zostanie książę Brunszwicki, zięć Wilhelma II i bliski krewny brytyjskiej rodziny panującej.

(1.2) Przekonany o bluźnierstwo przed sądem biskupim zostaje zaraz żywcem spalony. Za liche bzdurstwo w tym rodzaju Cuthbert Simpson niedawno temu został pocięty na ćwierci i w koło wpleciony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzdura ż., bzdurka ż., bzdurność ż., bzdurzenie n., ubzduranie n., ubzdurzenie n.

czas. bzdurzyć ndk., ubzdurać dk., ubzdurzyć dk.

przym. bzdurny

przysł. bzdurnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzdura, brednia, nonsens, niedorzeczność, absurd, kłamstwo, herezja, bujda, blaga, baja, bajka, zmyślenie

(1.2) bzdura, błahostka, głupstwo, banialuka

Wiktionary

bzdurzyć

bredzić, bajać, paplać; potocznie:
1. mówić bzdury, głupstwa;
2. opowiadać o rzeczach nieistotnych

SJP.pl

bzdyk

rzeczownik

(1.1) stpol. dziad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzdɨk, AS: bzdyk

Wiktionary

bździągwa

1. regionalnie: pluskwa;
2. pospolicie, obraźliwie o kobiecie, dziewczynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszczotliwie, obraźliwie, lub z irytacją o kobiecie, zwłaszcza młodej

(1.2) gw-pl|Poznań. pluskwa

(1.3) gw-pl|Poznań. mała rzecz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑd͡ʑɔ̃ŋɡva, AS: bʹźʒ́õŋgva

Wiktionary

bździągwiasty

potocznie: oceniany negatywnie, budzący negatywne uczucia; parchaty

SJP.pl

bździak

pogardliwie o chłopaku; smarkacz, gnojek

SJP.pl

bździć

1. potocznie: wydalać gazy trawienne; smrodzić, puszczać bąka;
2. potocznie: mówić głupstwa; chrzanić, pieprzyć;
3. regionalnie: słabo świecić

SJP.pl

bździdło

potocznie: rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździna, bzdet

SJP.pl

bździna

potocznie:
1. gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździoch, gaz;
2. rzecz o małej wartości, błahostka; drobnostka, drobiazg, bździdło, bzdet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

Wiktionary

Szum (również: Bździna, dawniej: Strużka) – rzeka, prawy (północny) dopływ Tanwi o długości 22,29 km.

Szum płynie z północy na południe przez Roztocze Środkowe i Równinę Biłgorajską. Głównym dopływem (lewym) jest struga Niepryszka. Źródła Szumu znajdują się w lasach Puszczy Solskiej, na terenie uroczyska Międzyrzeki w Roztoczańskim Parku Narodowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uważaj, żeby ci się z przeciwnego końca bździna nie wypsnęła, gdy ci portki z dupy ściągniemy i śpiewać wniebogłosy każemy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzdet m., bżdżenie n., nabżdżenie n., bździoch m., bździucha ż., bździak m.

:: zdrobn. bździnka ż.

czas. bździć ndk., bździeć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierd, bąk, pierdoła, bździoch, bździucha, bździak

Wiktionary

bździnka

zdrobnienie od: bździna (rzecz o małej wartości)

SJP.pl

bździoch

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz

SJP.pl

bździocha

potocznie: gazy wypuszczane przez odbyt; bąk, pierd, bździna, gaz

SJP.pl

bździuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kresy. osoba, od której czuć smród

(1.2) pot. osoba, która puszcza bąki

Wiktionary

Powiązane:

czas. bździć ndk., nabździć dk.

Wiktionary

bziak

rzadko: krzak bzu

SJP.pl

bzianka

1. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim

SJP.pl

- Bzianka – część Rzeszowa

- Bzianka – osiedle w Rzeszowie

- Bzianka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów

2 cieki wodne w Polsce:

- Bzianka – potok, dopływ Pielgrzymówki

- Bzianka – struga, dopływ Ściegnicy

Wikipedia

bzie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. sołectwo w granicach miasta Jastrzębie-Zdrój;

(1.2) geogr. zob. Bzie Dolne.

(1.3) geogr. zob. Bzie Górne.

(1.4) geogr. zob. Bzie Zameckie.

Wiktionary

Bzie (niem. Goldmannsdorf) – sołectwo miasta Jastrzębie-Zdrój. Stanowi wschodni obszar miasta, graniczący z gminą Pawłowice. W 2015 r. sołectwo miało 3937 mieszkańców i zajmowało obszar o powierzchni 1728,73 ha, co stanowi 19% powierzchni miasta. Bzie położone jest nad potokiem Bzianką.

Wikipedia

bzieński

→ Bzianka

SJP.pl

Patrz:
Bzianka

bzik

1. potocznie: lekki obłęd, mania; fiś, hyś, hyź, fiks;
2. przestarzale: dziwak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. dziwak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piotr ma bzika na punkcie znaczków pocztowych. Bez przerwy chodzi do sklepu filatelistycznego i zna chyba na pamięć katalog znaczków pocztowych.

(1.1) Każdy ma jakiegoś bzika, każdy jakieś hobby ma, / a ja w domu mam chomika, kota, rybki oraz psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bʲʑik, AS: bʹźik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzikostwo n., bzikowanie n., zbzikowanie n., bzowina ż.

czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

przym. bzikowaty, zbzikowany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fioł, pot. fiksum, świr; wulg. pierdolec

Wiktionary

bzikować

potocznie: dostawać bzika

SJP.pl

bzikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. popadanie w obłęd, tracenie równowagi psychicznej

(1.2) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zbzikowanie n., bzik m., bzikostwo n.

czas. bzikować ndk., zbzikować dk.

przym. bzikowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) wariowanie

Wiktionary

bzikowaty

dziwaczny, mający bzika

SJP.pl

bzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzówka ż.

przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzowina

Wiktionary

bzionek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitsłow. duch opiekuńczy broniący obejścia przed złymi czarami, mający postać małego człowieczka, żyjącego pod krzakiem bzu.

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbʲʑɔ̃nɛk, AS: bʹźõnek

Wiktionary

bzowiak

bodzieniec bzowiak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

bzowina

potocznie:
1. bez czarny;
2. sok brzozowy; oskoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drzewo bzowe, krzak bzowy

Wiktionary

- bzowina – zwyczajowa nazwa bzu czarnego

- bzowina – zwyczajowa nazwa oskoły (soku z brzozy)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. bez m., bzina ż., bzówka ż., bzik m.

przym. bzowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzina

Wiktionary

bzówka

szewnica bzówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. jagoda bzu czarnego

(1.2) gwara. polewka z jagód bzu czarnego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż.

przym. bzowy

Wiktionary

bzowo

W Polsce

- Bzowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie

- Bzowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie

- Bzowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica

- Bzowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz

- Bzowo – gromada

Wikipedia

bzowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Bzowski:

- Abraham Bzowski (1567–1637) – dominikanin, przedstawiciel nurtu kontrreformacji, historyk Kościoła, hagiograf i kaznodzieja

- Baltazar Bzowski (1514–1574) – właściciel dóbr ziemskich w Bzowie, podstarości jaworowski

- Elisabeth von Janota Bzowski (1912–2012) – niemiecka malarka, graficzka, projektantka znaczków pocztowych

- Jacek Bzowski (zm. 1808) – skarbnik krakowski w 1785 roku, burgrabia krakowski w latach 1775-1785

- Jan Bzowski (zm. przed 1802) – burgrabia krakowski w 1785 roku

- Kazimierz Bzowski (1861–1945) – ziemianin, poseł na Sejm Krajowy Galicji X kadencji

- Kazimierz Janota-Bzowski (1792–1862) – polski szlachcic, oficer wojsk Księstwa Warszawskiego, ziemianin galicyjski

- Leon Bzowski (1901–1966) – polski ksiądz katolicki, uczestnik wojny polsko–radzieckiej i II wojny światowej, jeden z „księży patriotów”

- Władysław Bzowski (1885–1945) – polski wojskowy

- Włodzimierz Bzowski (1881–1942) – polski działacz chłopski i polityk

Wikipedia

bzowy

przymiotnik od: bez (w znaczeniu: lilak)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: bez

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lubo sposób robienia powideł bzowych wcale nie jest trudnym, wielkiej przecież potrzebuje uwagi, żeby w przechowaniu prędkiemu nie uległy zepsuciu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bez m., bzowina ż., bzina ż., bzówka ż.

Wiktionary

bzt

skrótowiec

(1.1) = ekol. biochemiczne zapotrzebowanie na tlen;

Wiktionary

bzura

rzeka w Polsce

SJP.pl

Bzura – rzeka na Nizinach Środkowopolskich, lewy dopływ Wisły o długości 166 km. Większa część biegu prowadzi wzdłuż północnego skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu wynosi 4,5 m. Źródła znajdują się na wysokości 238 m n.p.m. w granicach Łodzi, a ujście do Wisły na wysokości 60 m n.p.m. Jest to typowa rzeka nizinna.

Wikipedia

bzurski

→ Bzura; bzurzański

SJP.pl

bzurzański

→ Bzura; bzurski

SJP.pl

bzybzać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. kroić, ciąć

Wiktionary

Powiązane:

czas. ubzybzać

rzecz. bzybzanie n.

Wiktionary

bzybzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bzybzać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bzybzać ndk.

Wiktionary

bzyczeć

o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzykać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ni stąd, ni zowąd pojawiły się komary i złowróżbnie zaczęły bzyczeć nam nad głowami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bzyčeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzyczenie n., bzykanie n., bzyknięcie n.

Wiktionary

bzyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bzyczeć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. bzyczeć

wykrz. bzz

Wiktionary

bzyg

owad z rzędu muchówek, podobny do pszczoły; bzygi - rodzina tych owadów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. podobny z wyglądu do osy owad z rzędu muchówek;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨk, AS: bzyk

Wiktionary

bzygowate

rodzina dość dużych, rozpowszechnionych na całym świecie owadów z rzędu muchówek, z wyglądu podobnych do pszczołowatych, odgrywających ważną rolę w zapylaniu kwiatów; bzygi

SJP.pl

Bzygowate, bzygi (Syrphidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek z wyglądu podobnych często do os lub pszczół (mimikra). Odgrywają ważną rolę w zapylaniu kwiatów. Dorosłe osobniki występują licznie, zwłaszcza na nasłonecznionych leśnych polanach.

Wikipedia

bzygowaty

o cechach bzygowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

bzygówka

bzygówka wiosenna - gatunek błonkówki z rodziny bzygowatych

SJP.pl

bzyk

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzykot, bzyczenie, bzykanie

SJP.pl

bzykać

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydawać bzyk; bzyczeć;
2. bzykać się - (pospolite) odbywać stosunek płciowy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bzyknąć)

(1.1) o owadzie: wydawać charakterystyczny dźwięk

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wulg. pot. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany bzykać się (dk. brak)

(3.1) wulg. pot. uprawiać z kimś seks, odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod wieczór na turystę, który chce się rozkoszować widokiem zachodzącego słońca, napadają miliony bzykających, złośliwych i krwiożerczych owadów.

(1.1) Zapada zamachał ogromnymi rękami, jakby chciał odgonić chmurę bzykających komarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨkat͡ɕ, AS: bzykać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzyknięcie n., bzykanie n., bzykanko n.

czas. pobzykać dk., bzyknąć dk.

wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzyczeć, brzęczeć

(2.1) posuwać

(3.1) kochać się, kopulować, uprawiać seks, wulg. ruchać, chędożyć, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary

bzykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dźwięk wydawany przez owady, np. pszczoły

(1.2) pot. grub. odbywanie stosunku płciowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨˈkãɲɛ, AS: bzykãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzyk m., bzyknięcie n., bzykanko n.

czas. bzykać, bzykać się, bzyczeć, pobzykiwać, bzyknąć

wykrz. bzz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzęczenie

Wiktionary

bzykanko

potocznie: seks; ruchanko, dymanko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. stosunek płciowy, współżycie seksualne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Że nie wspomnę już o nieziemskiej pokusie na bzykanko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

czas. bzykać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzykanie, dymanko, dupczenie, ruchanie, ruchanko, dymanie

Wiktionary

bzykliwy

wydający bzyk; bzyczący

SJP.pl

bzyknąć

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. bzykać)

(1.1) dokonany od|bzykać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbiegli z nasypu, raz po raz targnęło powietrzem, ale w ciemności kule tylko bzyknęły mu gdzieś nad głową.

(1.1) Bzyknij ją to się lepiej poczujesz, obstawiam, że jej pierwszy „kochanek” był cienkim zawodnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbzɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: bzyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyknięcie n.

czas. bzykać

wykrz. bzz

Wiktionary

bzyknięcie

1. o niektórych owadach (np. musze), urządzeniach, lecących kulach: wydać bzyk;
2. bzyknąć (kogoś) - (pospolite) odbyć stosunek płciowy (z kimś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojedynczy dźwięk wydany przez owada, np. pszczołę

(1.2) pot. grub. odbycie stosunku płciowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bzɨcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: bzyḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzykanie n., bzyk m., bzykanko n.

czas. bzyknąć dk., bzykać ndk., bzyczeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bzykanko

Wiktionary

bzykot

dźwięk wydawany przez lecącego owada, kulę itp.; bzyk, bzyczenie, bzykanie

SJP.pl

bzymek

nazwisko

SJP.pl

bzyp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka w Abchazji, uchodzi do Morza Czarnego;

Wiktionary

Bzyp (abchaski Бзыҧ, Bzyp; ros. Бзып, Bzyp; Бзыбь, Bzyb´; gruz. ბზიფი, Bzipi) – najdłuższa rzeka w Abchazji, mająca 110 km długości. Uchodzi do Morza Czarnego, a jej dorzecze zajmuje powierzchnię 1510 km².

Wikipedia

Powiązane:

przym. bzypijski

Wiktionary

bzypijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bzypem, dotyczący Bzypu (rzeką w Gruzji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Bzyp mrz.

Wiktionary

bzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzzz

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez niektóre owady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bzz, bzz, bzz- nad i pod i w. / Lata, lata, lata pszczoła / I zatacza wielkie koła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bzyk, bzykanie, bzyczenie

czas. bzykać, bzyknąć

Wiktionary

bzzz

wyraz naśladujący odgłos bzyczenia; bz, bzz

SJP.pl

bł.

skrót od: błogosławiony

SJP.pl

skrót

(1.1) = błogosławiony

(1.2) = błogosławiona

Wiktionary

błach

nazwisko

SJP.pl

Błach – nazwisko polskie.

Formy żeńskie: Błachowa, Błachówna. Liczba mnoga: Błachowie.

Wikipedia

błachnio

nazwisko

SJP.pl

błachowiak

nazwisko

SJP.pl

błachowicz

nazwisko

SJP.pl

błachut

nazwisko

SJP.pl

błąd

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niezgodność z zasadami, założeniami

(1.2) działanie, które przynosi złe skutki

(1.3) metrol. różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną

(1.4) mat. w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną

(1.5) mat. we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej

(1.6) stpol. złudzenie

(1.7) stpol. szaleństwo

wykrzyknik

(2.1) powiadomienie kogoś, że nie ma racji

Wiktionary

- nieumyślne działanie, które jest niezgodne z zasadami lub założeniami

- różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną

- fałszywy wniosek z niepoprawnie przeprowadzonego rozumowania

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Publikacja roiła się od błędów.

(1.2) Nie zaprosiłem szefa na urodziny. To był błąd.

(2.1) Błąd! Byłem tam w czerwcu, a nie w maju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃nt, AS: bu̯õnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błądzenie n.

czas. błądzić ndk., zabłądzić dk., pobłądzić dk.

przym. błędny

przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byk, pomyłka, omyłka, reg. śl. abfal.

(1.3) niepewność

Wiktionary

błądek

nazwisko

SJP.pl

błądkowo

Błądkowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.

Przez wieś przepływa struga Dobra. Przysiółkiem wsi jest Kościelnik.

W latach 1945–1954 istniała gmina Błądkowo.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 164 mieszkańców.

Wikipedia

błądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błądzić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błąd mrz.

przym. błędny

Wiktionary

błądzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) poruszać się szukając właściwej drogi

(1.2) poruszać się bez celu

(1.3) postępować, myśleć mylnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staszek nie błądzi, odnajduje mnie prawie zaraz, chyba nawet nie dotyka bieli rajstop.

(1.2) Ręka powoli opada, głowa przechyla się w tył, wzrok błądzi po ścianie, wreszcie Vilbert przeciąga się i mówi dopełniając ironią półuśmiech do uśmiechu.

(1.3) Autor bowiem uważa niegodziwych za głupców, którzy błądzą, narażając się na zgubę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błąd mrz.

przysł. błędnie

przym. błędny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) błąkać się

Wiktionary

błądzikowo

Błądzikowo (kaszb. Błądzëkòwò, niem. Blansekow) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck.

Wieś klasztoru kartuzów w Kartuzach w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

błagać

usilnie prosić o coś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) żarliwie, usilnie prosić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sandra, udając ciężko przestraszoną, od razu zaczęła przepraszać Stasia błagając, aby wszystko jej wybaczył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaɡat͡ɕ, AS: bu̯agać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błaganie n., przebłaganie n., przebłagiwanie n., wybłaganie n., wybłagiwanie n., ubłaganie n., ubłagiwanie n.

przym. błagający, błagany, błagalny

czas. przebłagać dk., przebłagiwać ndk., ubłagać dk., ubłagiwać ndk., wybłagać dk., wybłagiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upraszać, nalegać

Wiktionary

błagająco

w sposób wyrażający błaganie; błagalnie

SJP.pl

błagalnica

dawniej: kobieta, która o coś błaga, zanosi modły

SJP.pl

błagalnik

dawniej: ten, kto błaga, zanosi modły

SJP.pl

błagalny

wyrażający błaganie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażający pokorną prośbę

(1.2) daw. miłosierny, skłonny do przebaczenia lub ofiarowania czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokorny ludek wznosi swe błagalne pienia.

(1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

(1.2) Nasz dziedzic błagalny, przebaczy jak nic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błaganie n., błagalnik m.

czas. błagać ndk.

przysł. błagalnie, błagająco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błagający, proszalny, przebłagalny

Wiktionary

błaganie

usilnie prosić o coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błagać.

(1.2) usilna prośba

Wiktionary

Deprecatio (łac. deprecatio, deprekacja) – figura retoryczna stanowiąca pokorne błaganie o odwrócenie zła.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Błagania matki skłoniły go do powrotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈɡãɲɛ, AS: bu̯agãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. błagać ndk.

przym. błagalny

Wiktionary

błagojewgrad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii;

Wiktionary

Błagojewgrad (bułg. Благоевград – Błagoewgrad, do 1950 Gorna Dżumaja) – miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii, w regionie historyczno-geograficznym Macedonii. Ośrodek administracyjny obwodu Błagojewgrad i gminy Błagojewgrad, nad rzeką Strumą u podnóża gór Riła. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 72 677 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. błagojewgradzki

Wiktionary

błagojewgradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Błagojewgradem, dotyczący Błagojewgradu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błagojewgrad mrz.

Wiktionary

błagowieszczeńsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

(1.2) geogr. miasto w Rosji, w Baszkirii;

Wiktionary

Błagowieszczeńsk (ros. Благовещенск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny obwodu amurskiego, nad Amurem. Miasto leży naprzeciwko chińskiego miasta Heihe.

W mieście znajduje się port lotniczy i rzeczny. Ośrodek kulturalny (muzeum) i naukowy (cztery uczelnie).

Wikipedia

Powiązane:

przym. błagowieszczeński

Wiktionary

błagowieszczeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Błagowieszczeńskiem, dotyczący Błagowieszczeńska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błagowieszczeńsk mrz.

Wiktionary

błahość

małe znaczenie, nieistotność; nieważność, nieważkość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błahe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błahostka ż.

przym. błahy

przysł. błaho

Wiktionary

błahostka

1. rzecz o małej wartości, drobnostka, drobiazg;
2. sprawa lub rzecz błaha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz błaha, mało istotna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokłóciliśmy/łyśmy się o błahostkę.

Wiktionary

Powiązane:

przym. błahy

rzecz. błahość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. pikuś

Wiktionary

błahszy

stopień wyższy od przymiotnika: błahy

SJP.pl

błahy

bez większego znaczenia, niegodny uwagi; nieistotny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

(1.2) stpol. lichy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urządziliście awanturę z tak błahego powodu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaxɨ, AS: bu̯aχy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błahostka ż., błahość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagatelny, banalny, drobny, mało znaczący, nic nieznaczący, nieistotny, niepoważny; pot. bzdurny, głupi; posp. duperelny

Wiktionary

błąkać

chodzić po różnych miejscach, nie mogąc znaleźć drogi; chodzić bez celu, wałęsać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. wprowadzać w błąd

czasownik zwrotny niedokonany błąkać się

(2.1) chodzić bez celu

(2.2) chodzić tu i tam, nie mogąc odnaleźć drogi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błąkanie n., obłąkany mos.

przym. obłąkany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) omamiać, oszukiwać, zwodzić

(2.1) błądzić, wałęsać się, włóczyć się

(2.2) błądzić

Wiktionary

błąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błąkać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niebłąkanie n.

czas. błąkać ndk.

Wiktionary

błąkanina

błąkanie się; chodzenie bez celu; włóczęga

SJP.pl

błam

brzegami zszyte kawałki skóry, służące do podszycia ubioru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) materiał kuśnierski ze zszytych brzegami skór futerkowych, służący m.in. do podszycia płaszcza lub uszycia futra; również sztuka futra pewnej miary

(1.2) przen. płat, płachta czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A kiedy się wystrychnie w usarskim ubierze, / Po kołnierzu go poznasz, bo błam futra bierze.

(1.1) Na wór dla zagrzania ślicznych nóżek Wci serca mego posyłam wilczych ogonów samych błam, w których włożyłoby się sto takich nóżek, jako u Wci serca mego.

(1.2) Rozłożyła wiosna spódnicę zieloną, / Przykryła błota bury błam. / Pachnie ziemia ciałem młodym / Póki wiosna, póki trwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwãm, AS: bu̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błamowanie

czas. błamować

Wiktionary

błamowy

→ błam

SJP.pl

Patrz:
błam

błancza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. guz

Wiktionary

błasiak

nazwisko

SJP.pl

błasik

nazwisko

SJP.pl

błaszak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Błaszak:

- Danuta Błaszak (ur. 1961) – polska poetka

- Czesław Błaszak − polski zoolog, akaralog

- Eugeniusz Błaszak (yr. 1954) – polski żużlowiec

- Genowefa Nowaczyk-Błaszak (ur. 1957) – polska lekkoatletka, biegaczka

- Marcin Błaszak (ur. 1980) – polski aktor

Wikipedia

błaszczak

nazwisko

SJP.pl

- Czesław Błaszczak (1907–1985) – szachista i działacz szachowy

- Jan Błaszczak (1880–1957) – rolnik, sołtys Broniszewic, poseł na Sejm RP

- Janina Błaszczak (1924–2010) – podpułkownik WP

- Joanna Błaszczak (1971–2021) – polska językoznawczyni

- Józef Błaszczak (1926–1986) – polski inżynier i działacz państwowy, wiceminister

- Łukasz Błaszczak (ur. 1977) – polski prawnik, naukowiec

- Mariusz Błaszczak (ur. 1969) – polityk, samorządowiec

- Mirosława Błaszczak-Wacławik (1951–2022) – polska historyczka filozofii, działaczka opozycji w okresie PRL

- Patryk Błaszczak (XX–XXI w.) – polski dyplomata

- Stanisław Błaszczak (1901–1983) – oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej

- Zbigniew Błaszczak (1926–2019) – lekarz weterynarii, urzędnik państwowy i polityk, senator

Wikipedia

błaszczuk

nazwisko

SJP.pl

błaszczyk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Błaszczyk:

Wikipedia

błaszczykiewicz

nazwisko

SJP.pl

błaszczykowski

nazwisko

SJP.pl

- Błaszczykowski – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 272 osoby.

Osoby noszące nazwisko Błaszczykowski:

- Jakub Błaszczykowski – piłkarz

- Józef Błaszczykowski – kolejarz

Wikipedia

błaszczyński

nazwisko

SJP.pl

błaszczyszyn

nazwisko

SJP.pl

błaszki

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błaszki (niem. Schwarzau) – miasto w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błaszki. Przez miasto przepływa rzeka Trojanówka. Błaszki uzyskały lokację miejską przed 1722.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 1987 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed II wojną światową prawie połowę mieszkańców Błaszek stanowili Żydzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʃʲci, AS: bu̯ašʹḱi

Wiktionary

błaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Błaszkiewicz:

- Fabian Błaszkiewicz (ur. 1973) – jezuita

- Feliks Błaszkiewicz

- Jan Antoni Błaszkiewicz

- Tadeusz Błaszkiewicz

- Wanda Rutkiewicz-Błaszkiewicz

Wikipedia

błaszkowianin

mieszkaniec Błaszek (miasta w Polsce)

SJP.pl

błaszkowianka

mieszkanka Błaszek (miasta w Polsce)

SJP.pl

błaszkowski

przymiotnik od: Błaszki

SJP.pl

Błaszkowski (Błażkowski), Błaszkowska:

- Henryk Błaszkowski

- Iwona Błaszkowska

- Leon Błaszkowski

- Łukasz Błaszkowski

Wikipedia

błaszyk

nazwisko

SJP.pl

błaut

nazwisko

SJP.pl

bławat

dawna, kosztowna tkanina jedwabna, zwykle koloru błękitnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. chaber.

(1.2) rodzaj jedwabnej tkaniny

Wiktionary

Bławat – kosztowna, błękitna tkanina jedwabna używana w średniowieczu.

Później nazywano tak każdą tkaninę jedwabną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwavat, AS: bu̯avat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławatnik mos./mzw., bławatek mrz./mzw.

przym. bławatny, bławatowy, bławy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bławatek, chaber, modrak

Wiktionary

bławatek

chaber bławatek - jednoroczna roślina z rodziny złożonych występująca w Europie jako pospolity chwast pól uprawnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z gatunku bławatków (1.1)

Wiktionary

Chaber bławatek, bławatek (Centaurea cyanus L., w niektórych ujęciach systematycznych Cyanus segetum Hill) – gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych. Nazwy ludowe: białasy, głowacz, jasieniec, kardy, kwiatek wołoszek, macoszka, modrak, modrzeńczyk, samosiejka, wasilek, wawer. Występuje w Europie oraz na Syberii Zachodniej. W Polsce pospolity chwast polny, archeofit.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nazrywałam na łące bławatków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławatnik mzw./mos.

przym. bławatkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chaber, chaber bławatek

(1.2) chaber, chaber bławatek, gw-pl|Poznań|modrak.

Wiktionary

bławatkowy

1. → bławatek;
2. niebieskofioletowy; chabrowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) odnoszący się do bławatka

(1.2) koloru niebieskiego, chabrowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławatek m., bławatnik mos./mzw.

przym. bławatny

Wiktionary

bławatnik

przedstawiciel podrodziny małych ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈvatʲɲik, AS: bu̯avatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławat m., bławatek m.

przym. bławatny, bławatowy, bławatkowy

Wiktionary

bławatniki

właściciel sklepu bławatnego; kupiec handlujący bławatami

SJP.pl

Bławatniki (Cotinginae) – podrodzina ptaków z rodziny bławatnikowatych (Cotingidae).

Wikipedia

bławatnikowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Bławatnikowate (Cotingidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 60 gatunków. Występują w Ameryce Południowej i Centralnej oraz w Meksyku.

Długość ciała bławatników waha się od 8 do 50 cm, masa zaś wynosi 6–400 g. Upierzenie bardzo zróżnicowane, występuje wyraźny dymorfizm płciowy; u samców występują barwy czerwone, fioletowe i błękitne. W piórach pochodzących od 25 gatunków, ze wszystkich linii rozwojowych w rodzice, stwierdzono występowanie 16 różnych karotenoidów. Występują również ozdoby w postaci wyrostków skórnych, brodawek lub fragmentów nagiej skóry.

Wikipedia

bławatnikowaty

o cechach bławatnikowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

bławatny

1. dawniej: wykonany z kosztownej, jedwabnej tkaniny, przeważnie koloru błękitnego;
2. koloru bławatka; modry, chabrowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bławatem, dotyczący bławatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławat m., bławatek m., bławatnik mos./mzw.

przym. bławatkowy

Wiktionary

bławy

bladoniebieski, modrawy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jasnoniebieski, bladoniebieski, modrawy

(1.2) blady, mdły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Płowe włosy Marty zalśniły na słońcu, jej bławe oczy i rozchylone usta stały się dziecięce, naiwne i cudne….

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. bławat mrz., bławatek mrz.

Wiktionary

błażej

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Błażej – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa „blaesus” oznaczającego „seplenić”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega ze szkolnej ławy ma na imię Błażej.

(1.1) Błażej Lipowski, pisarz wojskowy, uchodził za autora pierwszego w języku polskim regulaminu piechoty.

(1.1) W Kościele katolickim na 3 lutego przypada wspomnienie św. Błażeja z Sebasty, patrona mówców, śpiewaków, gręplarzy i kamieniarzy oraz chroniącego od chorób gardła.

(1.1) Błażejowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 3 lutego, a także 29 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʒɛj, AS: bu̯ažei ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fż. Błażeja ż.

przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Błażejek, Błażek

Wiktionary

błażeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Błażej

Wiktionary

Błażeja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "seplenić". Żeński odpowiednik imienia Błażej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na liście brakowało Błażei i jej brata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błażejowa ż., Błażejówna ż., Błażejostwo lm m., błażejka ż., Błażejki nmos., Błażejowice nmos., Błażejów mrz.

:: zdrobn. Błażejek mos., Błażek mos.

:: fm. Błażej mos.

przym. Błażejowy, Błażejkowy

Wiktionary

błażejak

nazwisko

SJP.pl

błażejczak

nazwisko

SJP.pl

błażejczyk

nazwisko

SJP.pl

- Henryk Błażejczyk (1937–2019) – polski aktor

- Krzysztof Błażejczyk (ur. 1950) – polski klimatolog, profesor Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk

- Krzysztof Błażejczyk (ur. 1962) – polski dziennikarz i polityk, poseł na Sejm RP I kadencji

- Danuta Błażejczyk (ur. 1953) – polska piosenkarka.

Wikipedia

błażejewicz

nazwisko

SJP.pl

błażejewko

Błażejewko (niem. Weißensee) – część wsi Błażejewo w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik, nad Jeziorem Bnińskim, 6 km na południe od Kórnika.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Wikipedia

błażejewo

Miejscowości w Polsce

- Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Błażejewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik

- Błażejewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk

- Błażejewo – zniesiona osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Wikipedia

błażejewski

nazwisko

SJP.pl

błażejostwo

Błażej z małżonką; Błażejowie

SJP.pl

błażejowice

W Polsce

- Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski

- Błażejowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek

- Błażejowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Wielowieś

- Błażejowice – gromada

Zobacz też

- Błażejowice Dolne

Wikipedia

błażejowie

imię męskie

SJP.pl

błażejowski

nazwisko

SJP.pl

błażejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażeja lub z nim związany

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Błażeja; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Błażej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed Błażejowym domem rosną rosochate kasztany.

(1.1) Sad sąsiadował z Błażejową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

(1.1) Błażejowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

(1.1) Gdy przeszukiwałem wczoraj strych, wpadły mi w ręce Błażejowe limeryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błażej m., Błażeja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Błażeja (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary

błażek

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

Błażek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Błażek, po jej zniesieniu w gromadzie Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 703 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Batorz. Wieś jest sołectwem.

Wikipedia

błazen

1. artysta cyrkowy występujący w roli komicznej;
2. człowiek ośmieszający się;
3. na dworach królewskich i wielkopańskich: osoba mająca zabawiać, rozweselać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) hist. zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

(1.2) przen. ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje

Wiktionary

Błazen – nazwa rodzaju klauna, zwykle kojarzona ze średniowieczem. W Polsce zwany też wesołkiem. Charakterystycznym elementem stroju błazna była czapka o trzech rogach zakończonych dzwoneczkami – trzy rogi symbolizowały ośle uszy i ogon, przyczepiane przez błaznów we wcześniejszym okresie. Oprócz tego błaźni charakteryzowali się kolorowym strojem i specjalnym berłem z wyrzeźbioną głową na końcu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tylko błaznowi wolno żartować z króla.

(1.2) Jacek to klasowy błazen i kawalarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwazɛ̃n, AS: bu̯azẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazenada ż., błazeństwo n., błaznowanie n., błazno m., błazeniec m., błażen m.

:: zdrobn. błazenek m.

:: zgrub. błaźnisko n.

:: fż. błaźnica ż.

czas. zbłaźnić się, błaznować ndk., błaźnieć ndk., błaźnić ndk., zbłaźnić dk.; przest. błazenkować ndk.

przym. błazeński; przest. błaźniwy

przysł. błazeńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trefniś, wesołek, krotochwilnik; stpol. gąska; stpol. błazno, błazeniec, błażen; reg. śl. august.

(1.2) wesołek, klaun, pajac

Wiktionary

błazenada

zachowanie niepoważne; błazeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skończ już z tymi błazenadami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazen mos., błaznowanie n.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błazeństwo, błaznowanie

Wiktionary

błazenek

niewielka, egzotyczna ryba morska; amfiprion

SJP.pl

Amfiprion, ryba ukwiałowa, błazenek (Amphiprion percula) – gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych (Pomacentridae).

Wikipedia

błazeński

taki, który przypomina pajaca, błazna lub taki, który zachowuje się jak pajac; pajacowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwaˈzɛ̃j̃sʲci, AS: bu̯azẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazeństwo n., błazen m., błaznowanie n., błazenada ż.

czas. błaznować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) śmieszny, komiczny, groteskowy

Wiktionary

błazeństwo

wygłupianie się, zachowywanie się jak błazen; błazenada; błaznowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedorzeczne zachowanie się

Wiktionary

Taktowny dowcip (gr. εὐτραπελία, eutrapelia) – w etyce Arystotelesa cnota stanowiąca złoty środek między błazeństwem a nieokrzesaniem. Wydaje się, że współcześnie taktowny dowcip, błazeństwo i nieokrzesanie uznaje się najczęściej za fakty pozaetyczne. Pojęcie taktownego dowcipu wywarło znaczny wpływ na średniowieczne i wczesnonowożytne pojęcie dworności, z którym było też w owych czasach utożsamiane.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te jego błazeństwa już mnie nie bawią.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazen mos., błaznowanie n.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błazenada, błaznowanie

Wiktionary

błażewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andriej Błażewicz – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych

- Jacek Błażewicz – polski inżynier informatyk

Wikipedia

błaziak

nazwisko

SJP.pl

błażków

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

Błażków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Wola Mysłowska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Wola Mysłowska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 57 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Wilczyskach.

Wikipedia

błażkowie

zdrobnienie od: Błażej (imię męskie)

SJP.pl

błażkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Błażka lub z nim związany

SJP.pl

błaźnić

1. ośmieszać, kompromitować kogoś;
2. błaźnić się - ośmieszać się, kompromitować się

SJP.pl

czasownik

(1.1) stpol. oszukiwać

(1.2) stpol. wygłupiać się

czasownik zwrotny niedokonany błaźnić się

(2.1) ośmieszać się, kompromitować się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwaʑɲit͡ɕ, AS: bu̯aźńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błaźnienie n., błazen, błazeństwo, błazenada, błaznowanie

czas. błaznować

Wiktionary

błaźnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błaźnić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. błaźnić

Wiktionary

błaźnisko

zgrubienie od: błazen

SJP.pl

błaznować

zachowywać się niepoważnie, wygłupiać się; pajacować

SJP.pl

czasownik

(1.1) książk. wygłupiać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przestań wreszcie błaznować, to jest już irytujące!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwazˈnɔvat͡ɕ, AS: bu̯aznovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazen m., błazeństwo n., błaznowanie n., błazenada ż.

przym. błazeński

czas. błaźnić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pajacować, świrować

Wiktionary

błaznowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wygłupianie się, zachowywanie się w sposób niepoważny, błazeński

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błazen m., błazeństwo n., błazenada ż.

czas. błaźnić, błaznować ndk.

przym. błazeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pajacowanie

Wiktionary

błażów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na zachodniej Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Błażów – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, założona w 1441 W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Błażów. Miejscowość liczy 862 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. błażowski

Wiktionary

błażowa

miasto w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błażowa – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błażowa, na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Ryjak (dopływ Strugu). Lokalny ośrodek handlowo-usługowy i drobnego przemysłu.

Błażowa położona jest w ziemi sanockiej. Uzyskała lokację miejską przed 1770.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwaˈʒɔva, AS: bu̯ažova

Wiktionary

błażowianin

mieszkaniec Błażowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

błażowianka

mieszkanka Błażowej (miasta w Polsce)

SJP.pl

błażowski

przymiotnik od: Błażowa

SJP.pl

- Błażowski – nazwisko polskie

- Błażowski – herb baronowski

Osoby o nazwisku Błażowski:

- Edward Błażowski

- Julian Błażowski

- Leopold Błażowski

- Marjan Błażowski

- Stanisław Kostka Piotr Błażowski – kanonik lwowski, proboszcz w Jazłowcu

- Wiktor Błażowski – burmistrz Drohobycza

- Włodzimierz Błażowski – doktor prawa, zastępca burmistrza w Przemyślu

Wikipedia

błażusiak

nazwisko

SJP.pl

błecha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błecha bajsła Azora. → Pchła ugryzła Azora.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skoczka, wandzka, wancka

Wiktionary

błędnica

1. błędnica trzaska - gatunek motyla;
2. w wierzeniach ludowych zjawa mamiąca ludzi zwłaszcza uwodząca podróżnych

SJP.pl

- Błędnica – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim

- błędnica (Xylena) – rodzaj motyli z rodziny sówkowatych

Wikipedia

błędnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób błędny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zachował się protokół z 8 i 9 stycznia 1941 r. (błędnie datowany w maszynopisie na rok 1940).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndʲɲɛ, AS: bu̯ẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błąd mrz., błędność ż.

czas. błądzić ndk.

przym. błędny

Wiktionary

błędniej

stopień wyższy od przysłówka: błędnie

SJP.pl

błędniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błędny; zwykle w wyrażeniu: nic błędniejszego - nic bardziej mylnego

SJP.pl

błędnik

labirynt;
1. część ucha środkowego mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;
2. w ogrodnictwie: układ krętych ścieżek okolonych żywopłotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

Wiktionary

- Błędnik (anatomia) – część ucha wewnętrznego

- Błędnik (Gdańsk) – historyczny obszar w Gdańsku i wiadukt o tej samej nazwie

- Błędnik (wiadukt) – wiadukt w Szynkielewie

- błędnik to również polska nazwa labiryntu

Wikipedia

błędnikowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych; labiryntowate, łaźcowate

SJP.pl

Błędnikowate, łaźcowate, labiryntowate (Anabantidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych zaliczana do błędnikowców. Ze względu na atrakcyjne ubarwienie i ciekawą biologię często spotykane w akwarystyce.

Wikipedia

błędnikowce

podrząd okoniokształtnych ryb słodkowodnych, mających narząd skrzelowy służący do oddychania powietrzem atmosferycznym; labiryntowce; łaźcowate

SJP.pl

Błędnikowce (Anabantoidei) – podrząd słodkowodnych ryb okoniokształtnych wyposażonych w narząd błędnikowy zwany labiryntem.

Zaliczane są do nich m.in. łaźce, wielkopłetwy, skrzeczyki, gurami, bojowniki, prętniki, sandelie, buszowce i beloncje. Ze względu na ubarwienie, biologię rozrodu oraz zachowanie są często hodowane w akwariach.

Wikipedia

błędnikowiec

przedstawiciel podrzędu ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; labiryntowiec

SJP.pl

błędnikowy

przymiotnik od: błędnik

SJP.pl

błędnodruk

znaczek pocztowy z błędem drukarskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znaczek pocztowy z błędem drukarskim;

Wiktionary

Błędnodruk – nazwa znaczka lub całostki z błędem drukarskim, powstałym w wyniku nieprawidłowo wykonanej czynności w czasie produkcji, nie wykrytym przez kontrolę i wprowadzonego do sprzedaży. Najczęściej są to przesunięcia całości lub części nadruków i napisów. Zdarzają się też odwrócone rysunki lub napisy, a także błędy w: kolorystyce, rodzaju użytego papieru, perforacji i gumowaniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mam w moich zbiorach żadnego błędnodruku.

Wiktionary

błędność

→ błędny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błędne; cecha tych, którzy są błędni

Wiktionary

Patrz:
błędny
Powiązane:

przym. błędny

przysł. błędnie

Wiktionary

błędny

1. niepoprawny, nieprawdziwy, zawierający błąd;
2. dawniej: błąkający się

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

(1.2) nieprzytomny, zdezorientowany

(1.3) stpol. zmienny

(1.4) stpol. grzeszny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mylisz się, twoje rozumowanie jest błędne.

(1.2) Patrzył na mnie błędnym wzrokiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ndnɨ, AS: bu̯ẽndny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błąd m., błądzenie n., błędność ż.

czas. błądzić ndk., pobłądzić dk.

przysł. błędnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepoprawny, niewłaściwy

Wiktionary

błędów

1. niezgodność z obowiązującymi normami; pomyłka,
2. złe, niewłaściwe postępowanie

SJP.pl

- Błędów – część miasta Dąbrowa Górnicza

- Błędów – część miasta Szczecin

- Błędów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Chąśno

- Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów

- Błędów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica

- Błędów – nieoficjalna nazwa części wsi i ulica w Chełmie Śląskim, dawniej osada w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim w gminie Chełm Śląski

- Błędów – część wsi Krzewata, w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka

- Błędów – gromada w powiecie będzińskim

- Błędów – gromada w powiecie grójeckim

Wikipedia

błędowianin

mieszkaniec Błędowa

SJP.pl

błędowianka

mieszkanka Błędowa

SJP.pl

błędowice

część Hawierzowa (miasta w Czechach)

SJP.pl

Błędowice (czes. Bludovice, niem. Bludowitz) – część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, nad rzeką Łucyną. Wraz z Podlesiem i Żywocicami współtworzy gminę katastralną Bludovice. W 2009 r. liczba mieszkańców wynosiła 2566, zaś w 2010 odnotowano 850 adresów.

Wikipedia

błędowicki

przymiotnik od: Błędowice; błędowski

SJP.pl

błędowo

W Polsce

- Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica

- Błędowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek

- Błędowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo

- Błędowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany

- Błędowo – gromada

- Błędowo – dawna gmina

Wikipedia

błędowski

1. przymiotnik od: Błędowice; błędowicki
2. przymiotnik od: Błędów

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Błędowski – polski oficer

- Franciszek Błędowski – polski oficer

- Jan Błędowski – polski skrzypek, kompozytor

- Piotr Błędowski – polski ekonomista

Wikipedia

błękicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od błękit

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie błękit, lecz tylko blady błękicik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękit m.

Wiktionary

błękit

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor błękitny

(1.2) chem. błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba

(1.3) przen. zob. niebo.

Wiktionary

Błękit, lazur – kolor o odcieniu pomiędzy niebieskim a cyjanem, odpowiadający barwie czystego nieba w słoneczny dzień.

Błękit miał wiele znaczeń zmieniających się przez wieki. Symbolizował wierność, stałość uczuć, czystość i trwałość.

Słowo lazur jest pochodzenia francuskiego i często stosowane jest we Francji w odniesieniu do Morza Śródziemnego (także – Lazurowe Wybrzeże).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Błękit nieba o świcie jest magicznie piękny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɛ̃ŋʲcit, AS: bu̯ẽŋʹḱit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękitnienie n., błękitność ż., błękitek m., zbłękitnienie n., błękicik mrz.

czas. błękitnieć ndk., zbłękitnieć dk.

przym. błękitny, błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

temsłow. błękitno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lazur

(1.3) niebo

Wiktionary

błękitek

atlantycka ryba podobna do śledzia i dorsza

SJP.pl

- błękitek (Micromesistius poutassou) – gatunek ryby z rodziny dorszowatych.

- Błękitek – potoczna nazwa wieżowca w Krakowie

- Błękitek (Kabluey) – amerykański film komediowy z 2008 roku

Wikipedia

błękitnawy

zbliżony do błękitnego, nie do końca błękitny, prawie błękitny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor podobny do błękitnego; niezupełnie błękitny, prawie błękitny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na koniec z lodu firnowego powstaje właściwy, twardy, błękitnawy, prawie pozbawiony powietrza lód lodowcowy, w którym poszczególne kryształy osiągają średnicę do 10 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitˈnavɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękit mrz., błękitność ż., błękitnienie n., błękitek m.

przym. błękitny

:: zdrobn. błękitniutki

przysł. błękitnawo, błękitnie

czas. błękitnieć

temsłow. błękitno-

Wiktionary

błękitniczek

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych

SJP.pl

błękitnidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. kosmetyk, błękitny barwnik do oznaczania delikatnych żyłek na skroniach

Wiktionary

błękitnieć

zmieniać kolor na błękitny

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się błękitnym

(1.2) wydawać się błękitnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękit m., błękitnienie n.

przym. błękitny, błękitnawy

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary

błękitniej

stopień wyższy od przysłówków: błękitnie, błękitno

SJP.pl

błękitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: błękitny

SJP.pl

błękitnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabieranie barwy błękitnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: bu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękit m., błękitek m.

czas. błękitnieć

przym. błękitny, błękitnawy

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

Wiktionary

błękitnik

rodzaj ptaków z rodziny drozdowatych

SJP.pl

błękitniutki

zdrobnienie od: błękitny

SJP.pl

błękitno-biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: błękitny i biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Patrząc pod słońce, błękitno-biała powierzchnia oceanu była zachwycająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

błękitno-różowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) jednocześnie błękitny i różowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) różowo-błękitny

Wiktionary

błękitno-złoty

błękitny i złoty

SJP.pl

błękitnobiały

biały o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błękitnobiałych kolanówek nigdy nie założę, więc nie proś mnie o to więcej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈbʲjawɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnobʹi ̯au̯y

Wiktionary

błękitnogłowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈɡwɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnogu̯ovy

Wiktionary

błękitnooki

mający błękitne oczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci, AS: bu̯ẽŋʹḱitn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebieskooki

Wiktionary

błękitnopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈpʲjurɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopʹi ̯ury

Wiktionary

błękitnopurpurowy

1. purpurowy o odcieniu błękitnym;
2. groch błękitnopurpurowy - jednoroczna roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), o czerwonofioletowych kwiatach i pierzastych liściach, uprawiana na paszę i zielony nawóz; groch polny, peluszka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) purpurowy o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod krwawiącym renem śnieg zrobił się błękitnopurpurowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔpurpuˈrɔvɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnopurpurovy

Wiktionary

błękitność

→ błękitny

SJP.pl

Patrz:
błękitny

błękitnoskrzydły

mający błękitne skrzydła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma błękitne skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈskʃɨdwɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoskšydu̯y

Wiktionary

błękitnoszary

szary o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szary o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy te swetry są błękitnoszare czy szarobłękitne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈʃarɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnošary

Wiktionary

błękitnozielonkawy

nieco zielony o błękitnym odcieniu

SJP.pl

błękitnozielony

zielony o odcieniu błękitnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zielony o błękitnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie spotkałam się jeszcze z błękitnozielonymi lakierami do paznokci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitnoźelõny

Wiktionary

błękitnozłoty

złoty o błękitnym odcieniu

SJP.pl

błękitny

mający kolor nieba; niebieski

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor intensywnie niebieski

Wiktionary

Błękit, lazur – kolor o odcieniu pomiędzy niebieskim a cyjanem, odpowiadający barwie czystego nieba w słoneczny dzień.

Błękit miał wiele znaczeń zmieniających się przez wieki. Symbolizował wierność, stałość uczuć, czystość i trwałość.

Słowo lazur jest pochodzenia francuskiego i często stosowane jest we Francji w odniesieniu do Morza Śródziemnego (także – Lazurowe Wybrzeże).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niebo jest błękitne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: bu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błękit mrz., błękitnienie n.

przysł. błękitnie, błękitno, błękitnawo

przym. błękitnawy

:: zdrobn. błękitniutki

czas. błękitnieć ndk., pobłękitnieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. błękitniutki; lazurowy

Wiktionary

błękity

1. niebieska barwa;
2. barwnik niebieskiego koloru;
3. przenośnie: niebo

SJP.pl

błeszczyński

nazwisko

SJP.pl

Błeszczyński – polski herb szlachecki znany z jedynego wizerunku pieczętnego, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia

błeszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pchła

Wiktionary

błeszno

- Błeszno – jezioro we wsi Bronków, gmina Bobrowice

- Błeszno – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów

- Błeszno – dzielnica Częstochowy

- Błeszno – wzgórze w Częstochowie, w Obniżeniu Górnej Warty

Wikipedia

błeszyński

nazwisko

SJP.pl

Błeszyński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Suchekomnaty.

Wikipedia

błoch

nazwisko

SJP.pl

błochowiak

nazwisko

SJP.pl

błocić

zostawiać ślady błota na podłodze

SJP.pl

błocisko

ekspresywnie: błoto; błotnisko

SJP.pl

błociszewo

Błociszewo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

błocko

potocznie: błoto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od błoto

Wiktionary

Błocko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈbwɔt͡skɔ, AS: bu̯ocko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błotnik m., błoto n.

przym. błotnisty, błotny

Wiktionary

błogi

dający przyjemność; miły, rozkoszny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) sprawiający zadowolenie lub przyjemność, świadczący o zadowoleniu lub przyjemności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogość ż.

przysł. błogo

Wiktionary

błogo

przysłówek

(1.1) w sposób błogi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogość ż.

przym. błogi

Wiktionary

błogocice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Cieszyna;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Radziemice;

(1.3) geogr. przysiółek wsi Ścinawka Górna, w gminie Radków, w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Błogocice – część miasta Cieszyn

- Błogocice – przysiółek wsi Ścinawka Górna w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Radków.

- Błogocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Radziemice

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zatwierdzono plan dla terenów Błogocic.

(1.2) W Błogocicach przyszła na świat jej babka.

(1.3) Z domu w Błogocicach został nam tylko ten stary kredens.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogociczanin mos., błogociczanka ż.

przym. błogocicki, błogocki

Wiktionary

błogocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Błogocic, związany z Błogocicami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecnie błogocki dwór stanowi własność prywatną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Błogocice nmos.

Wiktionary

błogość

stan spokoju i zadowolenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjemny stan zadowolenia, spokoju

Wiktionary

Powiązane:

przym. błogi

przysł. błogo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błogostan

Wiktionary

błogostan

książkowo: stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. błogostanik m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błogość, euforia, rozkosz, szczęśliwość, uniesienie, upojenie, zadowolenie

Wiktionary

błogostanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od błogostan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogostan m.

Wiktionary

błogosława

gatunek banana uprawiany powszechnie w krajach tropikalnych; banan zwyczajny, banan właściwy, banan zaostrzony, figa rajska, pizang

SJP.pl

błogosławiący

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać

SJP.pl

Patrz:
błogosławić

błogosławić

1. w religii: udzielać błogosławieństwa;
2. wyrażać zadowolenie z czegoś, wdzięczność za coś;
3. życzyć komuś w czymś szczęścia, aprobować coś; pochwalać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobłogosławić)

(1.1) rel. udzielać błogosławieństwa

(1.2) książk. dziękować, wyrażać wdzięczność

(1.3) książk. dawać błogosławieństwo czemuś, akceptować coś

(1.4) przen. życzyć komuś szczęścia, pomyślności

(1.5) rel. sprzyjać komuś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na koniec mszy ksiądz błogosławi wiernych.

(1.5) Niech Bóg mu błogosławi w jego poczynaniach!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławiony mos., błogosławiona ż., błogosławienie n., pobłogosławienie n.

czas. pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dziękować, wychwalać

(1.3) akceptować

Wiktionary

błogosławienie

błogosławieństwo;
1. obrzęd polegający na przeżegnaniu kogoś krzyżem lub znakiem krzyża;
2. życzenie przychylności losu;
3. pomyślność, przychylność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie błogosławieństwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławieństwo n., pobłogosławienie n.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

błogosławieństwo

1. w chrześcijaństwie: obrzęd powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
2. sprzyjanie, przychylność, pomyślność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

(1.2) podn. życzenie pomyślności, przychylności losu

(1.3) sprzyjanie, przychylność, pomyślność

Wiktionary

Błogosławieństwo w Biblii – termin religijny oznaczający formułę lub gest wyrażenia życzenia udzielenia łaski przez Boga.Słowo błogosławieństwo pochodzi od łacińskiego bene-dictio (gr. eu-logein) – mówić dobrze, życzyć czegoś dobrego. Swymi korzeniami sięga do hebrajskiego źródłosłowu brk. Ten jeden rdzeń służy do określenia różnych form błogosławieństwa: beraka – błogosławieństwo; barek – błogosławić; baruk – błogosławiony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo / ludy całej ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: bu̯ogosu̯avʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pobłogosławienie n., błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławienie n.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławiony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błogosławienie

Wiktionary

błogosławiona

kobieta zmarła, beatyfikowana przez papieża w Kościele katolickim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmarła kobieta lub dziewczyna uznana przez kościół lub społeczność za godną kultu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: błogosławiony

forma czasownika.

(3.1) forma żeńska ims. przymiotnikowego biernego od: błogosławić

Wiktionary

Błogosławiony – w Kościele katolickim osoba zmarła, która za życia odznaczała się szczególnymi cnotami inspirowanymi doświadczeniem religijnym lub też która z powodu swojej religii poniosła śmierć męczeńską.

Kościół w akcie beatyfikacji zezwala na publiczny kult takiej osoby w skali lokalnej np. diecezji lub ograniczonej do pewnej grupy wiernych, np. zakonu czy zgromadzenia zakonnego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fm. błogosławiony m.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławny, błogosławiony

Wiktionary

błogosławiony

w kościele katolickim: człowiek zmarły, będący przedmiotem oficjalnego kultu lokalnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

przymiotnik

(2.1) pot. przen. szczęśliwy

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: błogosławić

Wiktionary

Błogosławiony – w Kościele katolickim osoba zmarła, która za życia odznaczała się szczególnymi cnotami inspirowanymi doświadczeniem religijnym lub też która z powodu swojej religii poniosła śmierć męczeńską.

Kościół w akcie beatyfikacji zezwala na publiczny kult takiej osoby w skali lokalnej np. diecezji lub ograniczonej do pewnej grupy wiernych, np. zakonu czy zgromadzenia zakonnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Błogosławiony Edmund Bojanowski założył żeńskie zgromadzenie zakonne.

(1.1) Leksykon zawiera hagiografie wszystkich świętych i błogosławionych.

(2.1) Kazik siedzi jak błogosławiony między dwiema niewiastami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błogosławieństwo n., błogosławienie n., pobłogosławienie n., błogosławieniec m.

:: fż. błogosławiona ż.

czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

przym. błogosławny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beatyfikowany; skr. bł.

(2.1) szczęśliwy

(3.1) przest. błogosławion

Wiktionary

błok

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Błok – rosyjski poeta, dramaturg

- Dawid Błok – radziecki kompozytor

Wikipedia

błoń

przestarzałe: błonie

SJP.pl

Błoń (błr. i ros. Блонь) – agromiasteczko na Białorusi, w rejonie puchowickim obwodu mińskiego, około 58 km na południowy wschód od Mińska, nad rzeką Citewką (dopływem Świsłoczy).

Wikipedia

błona

1. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych, np. okrywająca narządy;
2. cienka, elastyczna taśma z materiału sztucznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka, elastyczna powłoka lub taśma

(1.2) biol. cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych

(1.3) hist. daw. półprzejrzysty materiał pochodzenia zwierzęcego do wypełniania ram okiennych do XVII wieku;

Wiktionary

Biologia

- Błony mikroskopowe

- błona biologiczna – membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach.

- błona komórkowa – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego.

- błona jądrowa – podwójna błona białkowo-lipidowa odgraniczająca wnętrze jądra komórkowego od cytoplazmy.

- błona podstawna – wyspecjalizowana struktura, występująca pomiędzy przypodstawną częścią plazmalemmy komórek miąższowych a tkanką podporową.

- błona surowicza – gładka błona, która składa się z cienkiej warstwy komórek wydzielających płyn surowiczy.

- Błony makroskopowe

- błona dziewicza – cienki fałd błony śluzowej u wejścia do pochwy.

- błona bębenkowa – błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego.

- blaszka graniczna przednia rogówki – część oka

- blaszka graniczna tylna rogówki – część oka

- błona naczyniowa – część oka

- błona odblaskowa – odbijająca światło warstwa w oku

- błona maziowa – wewnętrzna warstwa torebki stawowej

- błona mięśniowa – grupa mięśni

- błona podstawowa – błona znajdująca się w ślimaku ucha.

- błona pławna – skórzasta struktura rozpięta między palcami, występująca u niektórych kręgowców w celu ułatwienia poruszania się w środowisku wodnym.

- błony płodowe – błony otaczające zarodek gadów, ptaków, ssaków w tym człowieka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odkryłem na strychu pudełko starych błon negatywów fotograficznych mojego dziadka.

(1.2) Wydrze w pływaniu pomaga błona między palcami.

(1.3) Błona w oknie błękitniała, para nad garnkiem buchała, rdzawa od ognia, sina od świtu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃na, AS: bu̯õna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nabłonek m., błonkówka ż.

:: zdrobn. błonka ż., błoneczka ż.

przym. błoniasty

Wiktionary

błonczatka

bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; ismena

SJP.pl

Błonczatka (Hymenocallis) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje ok. 50 do co najmniej 64 gatunków w wąskim ujęciu taksonomicznym (w przypadku włączenia tu roślin z rodzaju ismena Ismene jest ich kilkanaście więcej). Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Środkowej, zwłaszcza w Meksyku. Na północy jego zasięg obejmuje południowo-wschodnią i południowo-centralną część Stanów Zjednoczonych (do tamtejszej flory należy 15 gatunków błonczatek), Antyle i północną część Ameryki Południowej, po Peru i Brazylię na południu (w Ameryce Południowej rosną tylko trzy gatunki). Jako rośliny introdukowane przedstawiciele rodzaju występują także w Afryce równikowej, na Półwyspie Indyjskim, w Azji Południowo-Wschodniej, w Australii i na wyspach Oceanii.

Wikipedia

błoneczka

bardzo cienka błonka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: błona

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Te części każda z nich iest osobną błoneczką otulona: a każda błoneczka iest niby nitką do wierzchołka żołtka przymocowana. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: bu̯õnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błona ż., błonka ż., nabłonek m., błonkówka ż.

przym. błoniasty

Wiktionary

błonia

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka

SJP.pl

Błonia (niem. Bürgerwiesen) – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Rudniki.

Wikipedia

błonianin

mieszkaniec Błonia

SJP.pl

błonianka

mieszkanka Błonia

SJP.pl

błoniasto-szklisty

błoniasty i szklisty

SJP.pl

błoniasty

mający cechy błony; zrobiony z błony

SJP.pl

błonica

1. ostra choroba zakaźna wywołana zarazkiem maczugowca; dyfteria; dyfteryt;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; ulwa, watka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;

(1.2) bot. glon morski, o dużych, płaskich liściowatych plechach

Wiktionary

Błonica – choroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci, wywoływana przez maczugowiec błonicy. Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany przez niektóre szczepy tych bakterii jad: toksyna błonicza.

W Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia ochronne (w postaci szczepionki Di-Per-Te, DPT/DTP).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔ̃ˈɲit͡sa, AS: bu̯õńica

Wiktionary

Powiązane:

przym. błoniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyfteryt

(1.2) ulwa

Wiktionary

błonicowy

związany z błonicą

SJP.pl

błoniczy

→ błonica; błonicowy

SJP.pl

błonie

duża przestrzeń pokryta trawą, duże pastwisko, łąka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Błonie (jid. ‏בלוינא‎ Bloyna, hebr. ‏בלוניה‎ Blonye) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie. Miasto położone jest na Równinie Łowicko-Błońskiej nad rzeką Rokitnicą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze wzmianki o Błoniu pochodzą z XIII (= trzynastego) wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲɛ, AS: bu̯õńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błonie n.

Wiktionary

błonka

delikatna przezroczysta skórka

SJP.pl

- błonka (Athelia) – rodzaj grzybów z rodziny Atheliaceae

- błonka (łac. membrana) – część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych

Wikipedia

błonkoskrzydłe

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

(1.1) ent. rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

Wiktionary

Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 153 tys. opisanych gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ, AS: bu̯õŋkoskšydu̯e

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błonkówki

Wiktionary

błonkoskrzydły

przedstawiciel jednego z rzędów owadów

SJP.pl

błonkotwórczy

mający zdolność tworzenia błonki

SJP.pl

błonkowaty

przypominający wyglądem błonkę

SJP.pl

błonkówka

owad liczący na świecie około 280 tysięcy gatunków

SJP.pl

błonkówki

rząd owadów, mających dwie pary błoniastych skrzydeł, występują w około dwustu osiemdziesięciu tysiącach gatunków; błonkoskrzydłe

SJP.pl

Błonkoskrzydłe, błonkówki (Hymenoptera) – rząd owadów obejmujący ponad 153 tys. opisanych gatunków występujących na całym świecie, z wyjątkiem rejonów polarnych. Najwięcej gatunków spotyka się w krajach tropikalnych. Do błonkówek należą m.in. pszczoły, osy, mrówki, pilarzowate, gąsieniczniki, bleskotki i trzpiennikowate.

Wikipedia

błonkowy

przymiotnik od: błonka

SJP.pl

błonnik

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; celuloza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. biochem. odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

(1.2) chem. związek organiczny z grupy polisacharydów

Wiktionary

Błonnik (błonnik pokarmowy, włókno pokarmowe) – różnorodne substancje, zazwyczaj pochodzenia roślinnego nieulegające trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka oraz zwierząt monogastrycznych. Jest to mieszanina substancji o charakterze polisacharydowym (celuloza, hemicelulozy, pektyny, gumy, śluzy) i niepolisacharydowym (ligniny, kutyny). Spożycie błonnika ma znaczenie dla funkcjonowania przewodu pokarmowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Osoby stosujące dietę wegetariańską spożywają więcej węglowodanów złożonych, a co za tym idzie więcej błonnika pokarmowego niż osoby odżywiające się w sposób tradycyjny. Spożywanie zalecanej ilości błonnika zmniejsza ryzyko powstania przewlekłych zaparć, uchyłkowatości jelit, raka jelita grubego i hemoroidów.

(1.1) Mąka razowa zawiera więcej błonnika niż biała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔ̃ɲːik, AS: bu̯õ•ńik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) włókno pokarmowe

(1.2) celuloza

Wiktionary

błonnikowy

związany z błonnikiem

SJP.pl

błonotwórczy

mający zdolność tworzenia błony

SJP.pl

błonowy

przymiotnik od: błona

SJP.pl

błoński

przymiotnik od: Błonie

SJP.pl

ludzie:

- Bogusław Biberstein Błoński (?–1765) – cześnik kamieniecki

- Franciszek Błoński (1867–1910) – botanik

- Jan Błoński (1931–2009) – historyk literatury

- Jan Kidawa-Błoński (ur. 1953) – reżyser

- Michał Błoński (ur. 1987) – siatkarz

- Tadeusz Błoński (ur. 1947) – przewodniczący Klubu Polskiego – Stowarzyszenia Polaków i Ich Przyjaciół na Słowacji.

- Wojciech Błoński (ur. 1972) – koszykarz

- Zbigniew Błoński (1909–1940) – pilot zamordowany w Charkowie

- Kacper Błoński (ur. 1998) — youtuber, freak fighter

Wikipedia

błonwit

chleb pszenny z dodatkami

SJP.pl

błota

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obszar bagienny

Wiktionary

W Polsce

- Błota – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wawer

- Błota – część wsi Stary Brześć w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski

- Błota – część wsi Cetty w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz

- Błota – część wsi Bilno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Błota – kolonia w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy

- Błota – część wsi Krępa w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice

- Błota – część wsi Rogóźno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice

- Błota – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice

- Błota – osada w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice

- Błota – część wsi Pszczonów w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków

- Błota – część wsi Głuszyna w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów

- Błota – osada wsi Pakosław w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża

- Błota – część wsi Mszadla Dolna w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk

- Błota – część wsi Mszadla Stara w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk

- Błota – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza

- Błota – kolonia w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

- Błota – część wsi Jurkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów

- Błota – część wsi Daromin w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Wilczyce

- Błota – przysiółek wsi Rączki w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko

- Błota – zniesiona część wsi Gębiczyn w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków

- Błota – część wsi Młodojewo w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Słupca

- Błota – część wsi Nowa Wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów

Inne

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Te błota są pod ochroną, gdyż mieszka tu wiele zagrożonych gatunków zwierząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔta, AS: bu̯ota

Wiktionary

Powiązane:

czas. błocić ndk., ubłocić dk.

rzecz. błotnik m., błoto n.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagno

Wiktionary

błotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. płotka

Wiktionary

Błotka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia

błotko

zdrobniale o błocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od błoto

Wiktionary

Błotko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nowe Łozice.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 171.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stajał marcowy śnieg na klombach. / Po błotku drepcesz krok za krokiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błoto n., błotniak mzw., błotnik mzw./mrz., błocenie n., ubłocenie n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk., ubłocić się dk.

przym. błocisty, błotnisty, błotny

przysł. błotniście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. błocko

Wiktionary

błotnia

drzewo z rodziny dereniowatych rosnące na bagnach Ameryki Północnej; nyssa

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Błotnia – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Pszczew

- Błotnia – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

Miejscowości w innych krajach:

- Błotnia – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim

Wikipedia

błotniak

przedstawiciel błotniaków, rodzaju ptaków drapieżnych z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Circus|ref=tak.;

Wiktionary

Błotniak – jednoosobowy pojazd podwodny, z mokrą kabiną, przeznaczony do zadań dywersyjnych. Przedprototypy i eksploatowane egzemplarze stacjonowały w torpedowni na Oksywiu, tzw. Formozie. Pozostałe jednostki przechowywano w magazynie. Nazwa pochodzi od kryptonimu projektu: „błotniak” – nazwa ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych. Wszystkie jednostki podwodne Marynarki Wojennej nazywane są nazwami ptaków drapieżnych, np. sęp, orzeł itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Błotniak jest ptakiem drapieżnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲak, AS: bu̯otʹńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n.

Wiktionary

błotniarka

1. gatunek słodkowodnego ślimaka;
2. rodzaj barki; szalanda;
3. prasa do filtrowania soków cukrowych pod ciśnieniem

SJP.pl

- błotniarka – szalanda (rodzaj statku)

- błotniarka – prasa do filtracji soków cukrowych

- błotniarka – ślimak z rodziny błotniarkowatych:

- błotniarka jajowata (Radix balthica)

- błotniarka moczarowa (Galba truncatula)

- błotniarka otułka (Myxas glutinosa)

- błotniarka pospolita (Stagnicola palustris)

- błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis)

- błotniarka uszata (Radix auricularia)

- błotniarka wędrowna (Pseudosuccinea columella)

Wikipedia

błotniarki

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarkowate

SJP.pl

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

Wikipedia

błotniarkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych; błotniarki

SJP.pl

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej.

Wikipedia

błotniarkowy

przymiotnik od: błotniarka

SJP.pl

błotnica

1. nazw wielu wsi w Polsce;
2. rzeka, dopływ Morza Bałtyckiego;
3. struga, dopływ Grabowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ornit. uszatka błotna

(1.2) stpol. geol. ruda błotna

Wiktionary

- Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice

- Błotnica – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Złoty Stok

- Błotnica – wieś w województwie lubuskim, w powiecie strzelecko–drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo

- Błotnica – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków

- Błotnica – wieś w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie

- Błotnica – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Przemęt

- Błotnica – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg

- Błotnica – gromada w powiecie białobrzeskim

- Błotnica – gromada w powiecie wolsztyńskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲit͡sa, AS: bu̯otʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

błotnicowate

rodzina malutkich owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, zasiedlających środowiska wodne

SJP.pl

Błotnicowate (Hebridae) – rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych z infrarzędu półwodnych. Jedyna rodzina monotypowej nadrodziny Hebroidea.

Wikipedia

błotnicowaty

o cechach błotnicowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

błotnik

osłona przed błotem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

Wiktionary

- błotnik (technika) – osłona kół pojazdów

- błotnik rowerowy

- chlapacz samochodowy

- Błotnik (województwo pomorskie) – wieś w powiecie gdańskim

- Błotnik (przystanek kolejowy) tamże, na linii wąskotorowej Koszwały — Stegna, zlikwidowany w 1974

- Błotnik – część wsi Zawada na Dolnym Śląsku.

- Diabeł Boruta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muszę kupić błotnik, chyba poszukam najpierw na szrocie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtʲɲik, AS: bu̯otʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błoto n., błotko n., błocisko n., błocko n., błota nmos., błocenie n., ubłocenie n., zabłocenie n., Zabłocie n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk., zabłocić dk.

przym. błotny, błotnisty, błotnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szusblech.

Wiktionary

błotnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z błotnikem, dotyczący błotnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błotnik mrz.

Wiktionary

błotnisko

ekspresywnie: błoto; błocisko

SJP.pl

błotnistość

→ błotnisty

SJP.pl

Patrz:
błotnisty

błotnisty

pełen błota, rozmokły i grząski po deszczu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pokryty błotem, pełen błota

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy szliśmy szeroką i błotnistą aleją kasztanową w stronę lasu, na przyległym polu pojawiła się sarna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɔtʲˈɲistɨ, AS: bu̯otʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błotko n., błoto n., błocko n., błota n., błotnica ż., błotnik m., błotnistość ż.

czas. ubłocić

przym. błotny

Wiktionary

błotniszek

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych

SJP.pl

błotniszka

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych

SJP.pl

błotniszkowate

1. rodzina muchówek;
2. rodzina mchów

SJP.pl

- błotniszkowate − rodzina mchów

- błotniszkowate − rodzina owadów

Wikipedia

błotniszkowaty

o cechach błotniszkowatych (rodzina mchów i muchówek)

SJP.pl

błotno

W Polsce

- Błotno – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn

- Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

- Błotno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dobrzany

- Błotno – gromada

- Błotno – dawna gmina

Wikipedia

błotny

przymiotnik od: błoto

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. pełen błota, pokryty błotem, utworzony z błota

(1.2) biol. żyjący lub rosnący na terenach bagnistych, pełnych

Wiktionary

Błatnia (917 m n.p.m.) – szczyt górski w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni w Beskidzie Śląskim.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. błotko n., błoto n., błotnik mrz., błota lm nm., błotnica ż., błocko n.

czas. błocić ndk.

przym. błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bagnisty

Wiktionary

błoto

1. rozmokła ziemia tworząca gęstą, lepką masę; bagno;
2. grząski, zarośnięty trawą obszar; bagno, moczar, mokradło, trzęsawisko;
3. negatywnie oceniany stan rzeczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mieszanina ziemi i wody;

(1.2) bagno, obszar bagnisty

(1.3) przen. sytuacja lub środowisko dwuznaczne moralnie

(1.4) chem. osady strącone w procesie produkcji cukru w błotniarkach

Wiktionary

- błoto (zawiesina)

- błoto morenowe

W Polsce

- Błoto – dawna osada leśna, obecnie część osiedla Piaski w Niepołomicach

- Błoto – część miasta Suchedniów

- Błoto – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław

- Błoto – część wsi Tuczna, w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna

- Błoto – część wsi Kocierzew Południowy, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy

- Błoto – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz

- Błoto – przysiółek wsi Dąbrowa, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj

- Błoto – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ktoś naniósł błota do mieszkania i nie posprzątał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɔtɔ, AS: bu̯oto

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błotnik m., błota nmos., błotnica ż., błotniarka ż., błocenie n., ubłocenie n., błotniak m., Błotnica ż., błotniarkowate nmos., Błota nmos.

:: zdrobn. błotko n.

:: zgrub. błocko n.

czas. błocić ndk., ubłocić dk.

przym. błotny, błotnisty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. ciapryka, maras.; daw. kał

Wiktionary

błotowiec

gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

SJP.pl

Błotowiec (Tringa semipalmata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), zamieszkujący Amerykę Północną, a zimą także Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

błozewka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Strwiąża

Wiktionary

Błozewka (ukr. Болозівка Bołoziwka, hist. pol. Błożewka, a także pol. Błażewka) – rzeka na Ukrainie, płynąca przez rejon starosamborski i samborski obwodu lwowskiego. Lewy dopływ Strwiąża w dorzeczu Dniestru.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) hist. Błażewka

Wiktionary

błp.

skrót od: błogosławionej pamięci

SJP.pl

błudniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, położona nad rzeką Łomnicą;

Wiktionary

Błudniki (ukr. Блюдники) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim, do 1945 w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie stanisławowskim, siedziba gminy Błudniki.

Błudniki leżą nad Łomnicą.

Urodził się tu Marian Sigmund – polski architekt wnętrz, scenograf.

Wikipedia

Powiązane:

przym. błudnicki

Wiktionary

bługowo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka

- Bługowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów

Wikipedia

błysk

1. nagłe, krótkie, silne światło, błyśnięcie; odblask światła;
2. przenośnie: nagły przejaw czegoś, przebłysk;
3. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka; błyszczka; błyszcz; błyszczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nagłe, krótkie światło

(1.2) książk. przen. nagły przejaw czegoś

(1.3) rodzaj sztucznej przynęty na ryby

Wiktionary

- błysk – nagłe, silne światło

- Błysk – album zespołu Hey

- Błysk/Skin – pierwszy singel Mai Hyży

- Pan Błysk – książka dla dzieci J.R.R. Tolkiena

- Błysk – pseudonim Jana Kempińskiego

- „Błysk” – nazwa oddziału partyzanckiego Armii Krajowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: bwɨsk, AS: bu̯ysk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż., błystka ż., przebłysk m., rozbłysk m., błyszczyk mrz., błyskanie n.

przym. błyskowy, błyskawiczny, błyskotliwy

czas. błyskać, błysnąć, błyszczeć

przysł. błyskawicznie, błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błyśnięcie, flesz

(1.2) przebłysk

Wiktionary

błyskać

1. świecić czymś krótko, z przerwami;
2. jaśnieć, lśnić, wydając błysk;
3. olśniewać, wyróżniać się czymś; błyszczeć, brylować;
4. o zjawiskach psychicznych: uzewnętrzniać się, zjawiać się nagle;
5. błyskać się - o błyskawicach: chwilowo rozświetlać niebo

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. błysnąć)

(1.1) świecić z częstymi, krótkimi przerwami

(1.2) wydawać odblask przez krótki czas

(1.3) przen. wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie

(1.4) pot. pojawiać się nagle i na chwilę

czasownik zwrotny niedokonany błyskać się (dk. błysnąć się)

(2.1) meteorol. ukazywać się jako błyskawica na niebie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urządzenie wydawało wysoki pisk i błyskało niebieskimi światełkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskanie n., błysk mrz., błyskawica ż.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) migać, migotać, mrugać

(1.2) lśnić, mrugać

Wiktionary

błyskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błyskać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskawica ż.

czas. błyskać ndk.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

błyskawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

Wiktionary

Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy (grzmot) oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po błyskawicy zawsze następuje grzmot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡sa, AS: bu̯yskavʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyskanie n., błyszczenie n., pobłyskiwanie n., błyskotliwość ż.

czas. błyskać ndk., błyszczeć ndk., pobłyskiwać ndk.

przym. błyskawiczny, błyskowy, błyskawicowy

przysł. błyskawicznie

Wiktionary

błyskawicowy

przymiotnik od: błyskawica

SJP.pl

błyskawicznie

przysłówek sposobu

(1.1) bardzo szybko, prędko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Epidemia groźnej śpiączki błyskawicznie się rozszerza, a władze przestrzegają przed histerią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: bu̯yskavʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błysk m.

przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ekspresowo, lotem błyskawicy, migiem, galopem

Wiktionary

błyskawiczniej

stopień wyższy od przysłówka: błyskawicznie

SJP.pl

błyskawiczność

→ błyskawiczny

SJP.pl

Patrz:
błyskawiczny

błyskawiczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezwykle szybki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ogień rozprzestrzenił się w błyskawicznym tempie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌbwɨskaˈvʲit͡ʃnɨ, AS: bu̯yskavʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błysk m., błyskanie n., błyśnięcie n., błyskotka ż., błyszczyk m.

czas. błysnąć dk., błyskać ndk.

przysł. błyskawicznie

Wiktionary

błyskoporek

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych; włóknouszek

SJP.pl

Inonotus P. Karst. (błyskoporek) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

błyskota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. światłość, jasność, blask

(1.2) zgrub. błyskotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskotka

Wiktionary

błyskotek

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi

SJP.pl

błyskotka

rodzaj ptaków z podrodziny gołębi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drobiazg, który się błyszczy

Wiktionary

Fulgensia A. Massal. & De Not. (błyskotka) – rodzaj grzybów z rodziny złotorostowatych (Teloschistaceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. błyskotliwość ż., błyskotanie n., błysk mrz., błyskawica ż., błyskota ż., błyszczyk mrz.

czas. błyszczeć

przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mruganka, świecidełko

Wiktionary

błyskotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: błyskotliwie

SJP.pl

błyskotliwość

1. pojętność, lotność, rezolutność;
2. iskrzenie; blask, migotliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest błyskotliwe; cecha tych, którzy są błyskotliwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskawica ż., błyskotka ż.

przym. błyskotliwy

przysł. błyskotliwie

Wiktionary

błyskotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: błyskotliwy

SJP.pl

błyskotliwy

1. inteligentnie dowcipny
2. dawniej: połyskujący, świecący, mieniący się

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

(1.2) daw. taki, który się mieni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyskotliwość ż., błysk mrz.

przysł. błyskotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dowcipny, efektowny, inteligentny, olśniewający

(1.2) mieniący się, połyskujący, świecący

Wiktionary

błyskowy

związany z błyskiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący błysku, generujący błyski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błysk m., błyskawica ż.

Wiktionary

błysnąć

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle

SJP.pl

błyśnięcie

1. zaświecić czymś krótko, z przerwami;
2. zajaśnieć, zalśnić, wydając błysk;
3. przenośnie: olśnić, wyróżnić się czymś;
4. przenośnie: uzewnętrznić się, zjawić się nagle

SJP.pl

błystka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszcz; błyszczka; błyszczyk; błysk

SJP.pl

Błystka – sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne, potocznie nazywana blachą, od materiału, z jakiego jest zrobiona. Obecnie jednak wytwarza się je także z innych materiałów (np. muszli małży). Wyróżniamy kilka rodzajów błystek, w zależności od wykonania. Są to m.in.:

- błystki obrotowe (obrotówki) – składają się z drutu, na którym osadzony jest korpus, koraliki łożyskujące strzemiączko, na którym znajduje się obracające się podczas ściągania, wyprofilowane skrzydełko. To, jak szeroko obracać się będzie skrzydełko zależy od jego ciężaru, kształtu i od tego, jak mocno jest wyprofilowane. Drut z obu stron zakończony jest oczkami – tylne służy do założenia kotwiczki, drugie zaś do umocowania żyłki;

- błystki wahadłowe (wahadłówki) – są to wyprofilowane i przycięte na kształt kawałki metalu, które podczas ściągania w wodzie, pod wpływem jej oporu wykonują ruchy wahadłowe lub – podczas szybkiego ściągania – obracają się. Produkowane w wielu kształtach i rozmiarach, stosowane do wszystkich ryb drapieżnych;

- dewony – są wykonane z metalu, a więc ciężkie. Do właściwej rotacji wymagają szybkiego prądu wody i szybszego tempa przeciągania.

Wikipedia

błyszcz

roztwór stosowany w garbarstwie do nadawania połysku skórom

SJP.pl

Góry:

- Błyszcz – szczyt w Beskidzie Sądeckim

- Błyszcz – wzniesienie w Tatrach Zachodnich, między Banistą Przełęczą a Pyszniańską Przełęczą

- Błyszcz – wzniesienie w Sudetach Środkowych w północno-środkowej części Gór Sowich.

Wikipedia

błyszcząco

przysłówek sposobu

(1.1) jaśniejąc blaskiem

(1.2) olśniewając to, co pozostaje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zabrudziłaś jej błyszcząco czysty parkiet.

(1.2) Moje okna, przy tych umytych przez Oliwię, wypadają błyszcząco.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błysk mrz., błyszczyk mrz.

czas. błyszczeć ndk.

przym. błyszczący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lśniąco, połyskująco, szkliście

Wiktionary

błyszczący

mający mieniącą się powierzchnię

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: błyszczeć

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który się błyszczy

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Zawinęła prezenty w błyszczący papier.

(2.1) Te buty z błyszczącymi klamrami są bardzo wygodne.

(2.1) Powierzchnia płyty była gładka i błyszcząca.

Wiktionary

Powiązane:

czas. błyszczeć ndk.

przysł. błyszcząco

Wiktionary

błyszczak

1. rodzaj ptaków z rodziny szpakowatych;
2. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych;
3. rodzaj grzybów z rodziny śluzowców

SJP.pl

Lamproderma Rostaf. (błyszczak) – rodzaj śluzowców z rodziny Stemonitidaceae.

Wikipedia

błyszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) jaśnieć blaskiem

(1.2) mieć zdolność odbijania światła

(1.3) przen. książk. wywoływać zachwyt, robić wrażenie, olśniewać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy zapadła noc, widać było, jak po drugiej stronie jeziora błyszczą rozpalone niedawno ogniska.

(1.2) Śnieg tak mocno błyszczał w słońcu, że oczy zaczęły nam łzawić.

(1.2) Jej oczy błyszczały od łez.

(1.3) Opowiadając o swoich niezliczonych, egzotycznych podróżach, zawsze błyszczał w towarzystwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: bu̯yščeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyszcz m., błyszczenie n., błyszczka ż., błyszczyk m., nabłyszczacz m., błyskotka ż., błysk mrz., błyskawica ż.

czas. zabłyszczeć ndk., nabłyszczać ndk., nabłyszczyć dk.

przym. błyszczący

przysł. błyszcząco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świecić

(1.2) lśnić, połyskiwać, świecić

(1.3) olśniewać, brylować

Wiktionary

błyszczek

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczyk;
2. rodzaj pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych

SJP.pl

błyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|błyszczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: bwɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: bu̯yščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. błyszcz m., błyszczka ż., błyszczyk m., błyskawica ż.

czas. błyszczeć

Wiktionary

błyszczka

przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błyszczyk; błystka; błyszcz; błysk

SJP.pl

błyszczotka

błyszczotka połyskliwa - gatunek ślimaka płucodysznego

SJP.pl

błyszczyk

1. bezbarwna szminka do warg; błyszczek;
2. przynęta imitującą rybę do łowienia na wędkę ryb drapieżnych; błystka, błyszczka, błyszcz, błysk;
3. rodzaj ryb z rodziny kąsaczowatych;
4. rodzaj ryb z rodziny żuwakowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk;

(1.2) ryb. zob. błystka.

Wiktionary

Błyszczyk (Peprilus triacanthus) – gatunek ryby z rodziny żuwakowatych (Stromateidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Błyszczyk sprawia, że usta wydają się bardziej ponętne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈbwɨʃt͡ʃɨk, AS: bu̯yščyk

Wiktionary

Powiązane:

czas. błyszczeć

rzecz. błysk m., błyskotka ż., błyszczenie n.

przysł. błyszcząco

przym. błyskawiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) błyszczek

Wiktionary

ć

1. litera odpowiadająca spółgłosce "ć";
2. spółgłoska zwarto-szczelinowa, środkowojęzykowa, bezdźwięczna, miękka, ustna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła piątej litery alfabetu

Wiktionary

C z kreską (majuskuła: Ć; minuskuła: ć) – litera diakrytyzowana alfabetu łacińskiego powstała od litery c posiadająca akcent ostry; piąta litera alfabetu polskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ, AS: će

Wiktionary

c-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji C-dur (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy potrafisz zagrać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

Wiktionary

c-klasowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do klasy jakości C

Wiktionary

c-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery C

Wiktionary

c-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "c"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji c-moll (1.1)

Wiktionary

c.

skrót od: celownik

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. celownik

Wiktionary

c.at.

skrót od: ciężar atomowy

SJP.pl

c.b.d.o.

co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)

SJP.pl

skrót

(1.1) = mat. co było do okazania (tekst umieszczany po dowodzie twierdzenia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cbdu., cnd.

Wiktionary

c.i.a.

skrót od: cash in advance - płatne z góry (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

c.k.

skrót od: cesarsko-królewski; ck

SJP.pl

c.k., ck, c. i k. (niem. k. u. k., kaiserlich und königlich, lub k.-k., kaiserlich-königlich, węg. cs. és kir., császári és királyi) – skrót od określeń cesarsko-królewski oraz cesarski i królewski; pochodzi od tytułu władcy Austro-Węgier, który był cesarzem Austrii i królem Węgier jednocześnie. W przypadku wspólnych instytucji obu państw (Ministerstwo Wojny, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i placówki dyplomatyczne, Ministerstwo Finansów, wspólny bank centralny i marynarka handlowa) stosowany był skrót zapisywany po polsku w formie: c. i k., będącej dosłownym tłumaczeniem z niemieckiego k. u k. (cesarski i królewski), natomiast w przypadku instytucji austriackiej części monarchii (Przedlitawii), w tym Galicji, stosowano skrót c.k. (z niemieckiego k.k., cesarsko-królewski). Skróty te w niemieckiej wersji zapisywane są także bez kropek: kuk i kk.

Wikipedia

c.o.

skrót od: centralne ogrzewanie; CO, C.O.

SJP.pl

c.v.

skrót od: curriculum vitae; CV

SJP.pl

c.v.s.

skrót

(1.1) = praw. cum voto separato → ze zdaniem odrębnym;

Wiktionary

c.wł.

skrót od: ciężar właściwy

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciężar właściwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar vwaɕˈt͡ɕivɨ, AS: ćẽũ̯žar vu̯aśćivy

Wiktionary

c18

skrótowiec

(1.1) = Combat 18 (organizacja neonazistowska);

Wiktionary

- Combat 18 – brytyjska organizacja terrorystyczna

- Android 18 z Dragon Ball

- Sauber C18

Wikipedia

ca

circa

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = kolej. czuwak aktywny

Wiktionary

- Ca – symbol pierwiastka chemicznego – wapnia

- CA – akronim od ang. certification authority = urząd certyfikacji (urząd certyfikacji w infrastrukturze klucza publicznego PKI)

- CA – akronim od ang. celulose acetate = octan celulozy

- CA – akronim od ang. cellular automaton = automat komórkowy

- CA – akronim od czuwak aktywny (urządzenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego)

- ca – kod języka katalońskiego

- ca – skrót od wyrazu circa, oznaczającego około

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) czuwak

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈa, AS: ce‿a

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) czuwak

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CA (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = California → Kalifornia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

caatinga

suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; catinga; katinga

SJP.pl

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

Wikipedia

cab

[czytaj: käb] konny pojazd dwukołowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) powóz czterokołowy jako odmiana kabrioletu

(1.2) hist. dawny pojazd dwukołowy z obudowanym z trzech stron pudłem i wysokim kozłem dla woźnicy w tyle nadwozia

Wiktionary

cabaj

nazwisko

SJP.pl

cabak

nazwisko

SJP.pl

cabaletta

[czytaj: kabaletta] krótka pieśń, spełniająca rolę wprowadzenia do utworu operowego

SJP.pl

Wikipedia

caballé

nazwisko

SJP.pl

caballero

[czytaj kawajero lub kawaljero]
1. hiszpański rycerz, jeździec, szlachcic;
2. hiszpański młody mężczyzna, kawaler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowiecznej Hiszpanii: konny wojownik

(1.2) daw. grzecznościowe określenie szlachcica

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rycerz, kawaler

(1.2) pan, szlachcic

Wiktionary

caban

nazwisko

SJP.pl

- Ja’ir Caban (1930-), izraelski polityk

- Ireneusz Caban (1938-2000), polski historyk

- Ľubomír Caban (1980-), słowacki hokeista

- Natasza Caban (1977-), polska żeglarka

- Wiesław Caban (1946-), polski historyk

Wikipedia

cabanatuan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Filipinach nad rzeką Pampanga;

Wiktionary

Cabanatuan – miasto na Filipinach, w środkowej części wyspy Luzon, nad rzeką Pampanga, w regionie Luzon Środkowy, ośrodek administracyjny prowincji Nueva Ecija. W 2010 roku jego populacja liczyła 256 177 mieszkańców.

Ośrodek handlu w ważnym regionie rolniczym; głównie uprawa ryżu, trzciny cukrowej, bananów i kukurydzy, łuszczarnie ryżu. Rozwinięty przemysł spożywczy.

Wikipedia

cabanowski

nazwisko

SJP.pl

cabas

wykrzyknik używany na określenie szybkiego ruchu, jakim ktoś chwyta coś

SJP.pl

cabała

nazwisko

SJP.pl

cabernet

[czytaj: kaberNE] gatunek czerwonego francuskiego wina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmiana winorośli z owocami o ciemnej skórce, pochodząca z terenów między Bordeaux a Krajem Basków;

(1.2) wino wyprodukowane z owoców cabernet (1.1)

Wiktionary

Cabernet – rodzina odmian winorośli o ciemnej skórce. Powszechnie uprawiane są szczepy cabernet sauvignon i cabernet franc, pochodzące z terenów między regionem Bordeaux a Krajem Basków.

W instytutach winiarskich uzyskano pokrewne odmiany, którym nadano nazwy związane z cabernetami:

- cabernet blanc (Szwajcaria)

- cabernet cantor (Niemcy)

- cabernet carbon (Niemcy)

- cabernet carol (Niemcy)

- cabernet colonjes (Szwajcaria)

- cabernet cortis (Niemcy)

- cabernet cubin (Niemcy)

- cabernet dorio (Niemcy)

- cabernet dorsa (Niemcy)

- cabernet foch (Szwajcaria)

- cabernet jura (Szwajcaria)

- cabernet lion (Japonia)

- cabernet mitos (Niemcy)

- cabernet moravia (Czechy)

- cabernet pfeffer (Kalifornia)

- cabernet ruby (Kalifornia)

- cabernet severny (Rosja)

- cabernet suntory (Japonia)

- cabernet eidos (Włochy)

- cabernet volos (Włochy)

Wikipedia

cabiuna

[czytaj: kabiuna] brazylijskie drzewo różane; palisander, dalbergia

SJP.pl

caboche

[czytaj: kaBOSZ] nazwisko francuski, np. postać z powieści Aleksandra Dumasa "Królowa Margot"

SJP.pl

caboclo

[czytaj: kaboklo] Metys brazylijski; kaboklo

SJP.pl

Caboclo (caboco; z tupi kaa'boc – 'ten, który przyszedł z lasu') – określenie używane w stosunku do brazylijskich Metysów, będących potomkami miejscowych Indian i Europejczyków.

Nazwa ta nie odnosi się do wszystkich brazylijskich Metysów, ale do potomków tak zwanych "gumowych żołnierzy", czyli młodych, głównie białych, mężczyzn z południowo-wschodniej Brazylii, którzy wyjechali w głąb dżungli amazońskiej, aby pracować przy pozyskiwaniu kauczuku. Nie przysługiwały im urlopy, więc większość z nich za żony wzięło sobie lokalne, indiańskie kobiety. Dzieci z tych związków nazwano caboclos. Do dzisiejszego dnia społeczności caboclos żyją na terenie stanu Amazonas.

Wikipedia

caboto

[czytaj: Kaboto] nazwisko włoskie

SJP.pl

cabrio

[czytaj: kabrio] kabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu

SJP.pl

Kabriolet – rodzaj nadwozia samochodu z odkrytą kabiną pasażerską, wyposażonego najczęściej w miękki składany dach z impregnowanego materiału.

Wikipedia

cąbrzyć

dawniej: targać, szarpać; combrzyć

SJP.pl

caca

żartobliwie, zwykle w języku dziecięcym: dobry, ładny; dobrze, ładnie; cacy

SJP.pl

Cacá, właśc. Lucas de Deus Santos (ur. 9 października 1982 w Belo Horizonte) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika. Brat Leandro oraz Dedê.

Wikipedia

cacanka

tylko w wyrażeniu: obiecanka cacanka - obietnica bez pokrycia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tylko we frazeologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sãnka, AS: cacãnka

Wiktionary

Powiązane:

przym. cacany, cacy

przysł. cacy, cacy-cacy, cacanie

Wiktionary

cacany

żartobliwie: dobry, doskonały, grzeczny, miły itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. ładny, piękny

(1.2) daw. miły, grzeczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten model jest rzeczywiście bardzo cacany. Chyba dam mu najwyższą notę!

(1.2) Mój synek jest bardzo mądry, kulturalny oraz cacany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cacanie m., cacanka ż.

przym. lub, cacy

przysł. cacy, cacy-cacy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cacy, cacy-cacy, ładny, piękny, śliczny

(1.2) cacy, cacy-cacy, miły, grzeczny, kulturalny, sympatyczny

Wiktionary

caccia

[czytaj: kaczczja albo kaczcza] wokalny kanon dwugłosowy

SJP.pl

Caccia – włoska forma wokalna, odpowiednik francuskiego chace, popularna od epoki trecenta do XVI wieku, związana tematycznie z polowaniem poprzez wykorzystanie licznych onomatopei. Zwykle w formie kanonu z akompaniamentem instrumentów dętych, zwłaszcza rogów.

Wśród twórców caccii znajdowali się m.in.: Gherardello da Firenze, Lorenzo da Firenze, Vincenzo da Rimini, Francesco Landini i Niccolò da Perugia.

Wikipedia

cachaça

rzeczownik

(1.1) destylat z trzciny cukrowej, składnik popularnego brazylijskiego drinku o nazwie caipirinha (ortograficzny|kaipirinia.);

Wiktionary

Cachaça (wym. [ˌkaˈʃasɐ]) – popularny w Brazylii destylowany napój alkoholowy produkowany z fermentowanego soku trzcinowego, z zawartością alkoholu na poziomie 38 lub 48%, z dodatkiem sześciu gramów cukru na litr. Znany również jako aguardente i aguardiente, porównywany z wódką. Cachaça to alkohol, który uważany jest za tzw. dobro narodowe Brazylii, stanowi on jeden z głównych składników popularnego brazylijskiego drinka znanego jako Caipirinha. Cachaça jest nazwą unikalną, która zgodnie z obowiązującym w Brazylii prawem może być nadawana wyłącznie alkoholom produkowanym z cukru trzcinowego na terenie Brazylii

Wikipedia

cache

[czytaj: kesz]
1. podręczna pamięć procesora
2. miejsce na dysku twardym, w którym przeglądarka internetowa przechowuje odwiedzone uprzednio strony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;

Wiktionary

- cache – pamięć podręczna

Miejscowości w USA:

- Cache – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Comanche

- Cache – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Cache

Gminy w USA:

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lawrence

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe

- Cache (ang. Cache Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff

Wikipedia

Powiązane:

czas. cache'ować ndk.

Wiktionary

cache-pot

[czytaj: kaszPO] rodzaj ozdobnego naczynia na doniczkę z kwiatami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W sklepie z antykami znaleźliśmy piękne ceramiczne cache-pot z secesyjnym motywem kwiatowym.

(1.1) Na kuchennym parapecie stoją fiołki i pelargonie w kamionkowych cache-pot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaʃ.'po

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) donica

Wiktionary

cachet

[czytaj: kaSZE] mała pieczęć królewska, używana we Francji do 1789 roku

SJP.pl

cachurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cachurami, dotyczący Cachurów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cachurski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cachurzy lm m.

Wiktionary

caciki

[czytaj: cac-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, cacyki

SJP.pl

cackać

1. rzadko, czasem ironicznie: pieścić, bawić; ceckać, ciaćkać;
2. cackać się:
a) obchodzić się z czymś lub z kimś czule;
b) poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności; ceckać się (regionalnie), ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzad. iron. pieścić, bawić

czasownik zwrotny niedokonany cackać się

(2.1) pot. obchodzić się z czymś zbyt delikatnie, poświęcać czemuś wiele czasu

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Mój szef nie cacka się z nowymi pracownikami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skat͡ɕ, AS: cackać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cackanie n.

Wiktionary

cackanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cackać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sat͡sˈkãɲɛ, AS: cackãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cackać

Wiktionary

cackarstwo

żartobliwie: nadmiar ozdób, cacek

SJP.pl

cacko

1. drobny przedmiot o wartości artystycznej, precyzyjnie wykonany;
2. coś ślicznego, eleganckiego;
3. ozdoba choinkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. coś atrakcyjnego, małego i cennego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Twoja komórka to niezłe cacko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡skɔ, AS: cacko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cacuszko n.

Wiktionary

cackowski

nazwisko

SJP.pl

caców

wieś w Polsce

SJP.pl

Caców – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice.

1870–1954 w gminie Prząsław, 1954–1959 w gromadzie Cierno Żabieniec, 1959–1972 w gromadzie Prząsław, 1973–1976 w gminie Oksa, 1976–1991 w gminie Nagłowice-Oksa, od 1991 w gminie Nagłowice.

Wikipedia

cacoyannis

[czytaj: kakojanis] obce nazwisko, m.in. Michael (Michalis) Cacoyannis (ur. 1922) - grecki reżyser filmowy i teatralny, sławny dzięki ekranizacji powieści "Grek Zorba"; Kakojanis

SJP.pl

cacuś

1. małe, sprawiające miłe wrażenie dziecko;
2. pieszczotliwie o małym, nieagresywnym zwierzęciu

SJP.pl

cacuszko

1. rzecz dająca właścicielowi satysfakcję z jej posiadania;
2. coś nowego, nieużywanego;
3. coś, co zostało dobrze wykonane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od cacko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cacko n.

Wiktionary

cacy

potocznie, żartobliwie:
a) dobry, ładny;
b) dobrze, ładnie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) pot. pieszcz. dobrze, w porządku, ładnie, przyjemnie

przymiotnik

(2.1) pot. pieszcz. dobry, świetny, ładny, przyjemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sat͡sɨ, AS: cacy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cacanka ż.

przym. cacany

Wiktionary

cacy-cacy

pieszczotliwie lub ironicznie: ładnie, uprzejmie

SJP.pl

cacyki

grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, dzadziki, caciki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

Wiktionary

Tzatziki (ngr. τζατζίκι, wym. dzadz-iki, cacyki) – dip (sos) grecki, podawany jako dodatek do dań z grilla, smażonych, pieczonych lub oddzielnie.

Jest najpopularniejszą przystawką w kuchni greckiej); spożywany też z zapieczonym pieczywem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bez cacyków nie wyobrażam sobie greckiej kuchni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈt͡sɨci, AS: cacyḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cacykowy

Wiktionary

cad

[czytaj: kad] skrót od: Computer Aided Design - projektowanie wspomagane komputerowo

SJP.pl

cadaver

[czytaj: kadawer] z łaciny: ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; kadawer

SJP.pl

caddie

[czytaj: kädi] osoba nosząca kije na polu golfowym (zwykle młody chłopak)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkadʲi, AS: kadʹi

Wiktionary

caddy

[czytaj: kadi] pojemniczek, do którego wkłada się płytę CD-ROM przez włożeniem jej do nagrywarki bez wysuwanej tacki

SJP.pl

- caddy – pomocnik golfisty

- Volkswagen Caddy − samochód dostawczo-osobowy

Wikipedia

cadenza

[czytaj: kadenca] odcinek utworu muzycznego o charakterze wirtuozowskim, zazwyczaj w zakończeniu pierwszej części koncertu; kadencja

SJP.pl

cadenzato

[czytaj: kadencato] określenie wykonawcze: zdecydowanie, jak gdyby kończąc

SJP.pl

cadet

[czytaj: kadet] jacht klasy Cadet; kadet

SJP.pl

Cadet – monotypowa, międzynarodowa klasa jachtów dwuosobowych zaprojektowana przez Anglika, Jacka Holta w 1947 r. Kadłub skośnodenny ze ściętym dziobem, miecz szybrowy, ożaglowanie bermudzkie (grot i fok + spinaker). Klasa została zaprojektowana jako jacht dla młodzieży. Jachty często budowano samodzielnie (obecnie, przepisami klasowymi dopuszczone do regat są jedynie łodzie budowane przez licencjonowanych producentów). Znak klasy – litera C. Produkowane są już jedynie epoksydowe.

Wikipedia

cadilac

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rzad. mot. samochód marki Cadillac

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaparkowała swojego cadilaca na naszym parkingu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cadillac mzw., cadillac mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cadillac

Wiktionary

cadillac

[czytaj: KAdilak] samochód marki Cadillac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu;

Wiktionary

Cadillac – amerykański producent luksusowych samochodów osobowych, SUV-ów i samochodów sportowych z siedzibą w Warren, działający od 1902 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezydent używa samochodów marki Cadillac.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cadillac mzw., cadilac mzw.

Wiktionary

cadów

wieś w Polsce

SJP.pl

Cadów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

przez wieś biegnie Łódzka Magistrala Rowerowa N-S

W latach 1975–1998 wierś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

cadyk

żydowski mędrzec utrzymywany przez rzeszę chasydów, którym udziela różnego rodzaju rad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. przywódca duchowy chasydów;

(1.2) przen. dogmatyk, mędrek

Wiktionary

Cadyk, cadik, sadyk (z hebr. צדיק, sprawiedliwy) – charyzmatyczny przywódca jednej z form judaizmu – chasydyzmu, zwany także rebe (hebr. רבי) lub admor (hebr. אדמו״ר, akronim od nasz mistrz, nauczyciel i rabi).

Określenie wzięło się z biblijnej Księgi Przysłów i legendy o Trzydziestu Sześciu Sprawiedliwych (cadyków), którzy swoimi cnotami mają podtrzymywać istnienie świata. Sprawiedliwi mieli ujawnić się w momencie, gdy świat będzie gotowy na zbawienie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sadɨk, AS: cadyk

Wiktionary

caen

[czytaj: ką] miasto północnej Francji, historyczna stolica Normandii

SJP.pl

Caen (wymowa) – miasto i gmina w północnej Francji, stolica historycznej Normandii i ośrodek administracyjny regionu Normandia oraz departamentu Calvados.

Wikipedia

caf

klauzula w umowie handlowej, która reguluje warunki przewozu towaru statkiem, opłaty i ubezpieczenia (cena towaru zawiera wszystkie koszty przewozu)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Centralna Agencja Fotograficzna;

(1.2) = Centralne Archiwum Filmowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) CAF zorganizowała kolejną wystawę.

(1.1) CAF zorganizował kolejną wystawę.

(1.2) CAF zgromadziło kopie wielu znakomitych filmów.

(1.2) CAF zgromadził kopie wielu znakomitych filmów.

(1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF.

(1.1-2) Jadwiga pracowała przez czterdzieści lat w CAF-ie.

Wiktionary

café

[czytaj: kaFE] lokal gastronomiczny, w którym serwuje się gorące napoje, np. kawę, herbatę, gorącą czekoladę, a także wyroby cukiernicze, np. ciasta, wafelki; kawiarnia

SJP.pl

Luksemburg:

- Café Halte – lieu-dit w gminie Wiltz, w kantonie Wiltz

Osoby:

- Maria Mambo Café – angolska polityczka

- Red Café – amerykański raper

Inne:

- café – inne określenie kawiarni

Wikipedia

cafeteria

[czytaj: kafeteria] rzadko: niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; kafeteria

SJP.pl

cafuso

[czytaj: kafuzo] potomek Indianina i Murzynki, bądź Murzyna i Indianki mieszkający w Ameryce Południowej

SJP.pl

cage

[czytaj: kejdż] nazwisko angielskie

SJP.pl

Cage – singel zespołu Dir En Grey wydany w 1999 roku. Drugi utwór to remix piosenki "「S」" z minialbumu Missa.

Wikipedia

cagliari

[czytaj: kaliari] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Wiktionary

Cagliari [czyt. 'kaljari] (sard. Casteddu – zamek) – miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia i miasta metropolitalnego Cagliari. Miasto Cagliari znajduje się na południowym wybrzeżu Sardynii, nad zatoką o tej samej nazwie i na równinie Campidano. Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 149 572 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Burza posłużyła za pretekst, by zawinąć na Sardynię do Cagliari, dokąd nie chciano ich uprzednio wpuścić. Kiedy przybyli tutaj, minister sardyńskiego króla odrzucił prośbę Lucjana, by mógł wraz z rodziną opuścić statek.

(1.1) Podobnie gwałtowny antyariański polemista biskup Lucyferiusz z Cagliari na Sardynii w swoim pamflecie «O królach apostatach», skierowanym w latach 355-361 do cesarza Konstancjusza, pisze o „wierze spisanej w Nicei przez trzystu, a nawet więcej biskupów”.

Wiktionary

cagliostro

[czytaj: kaliostro] nazwisko włoskie, np. Alessandro di Cagliostro (1743 - 1795) włoski awanturnik, okultysta, alchemik, uzdrowiciel

SJP.pl

Alessandro di Cagliostro, Hrabia di Cagliostro, właściwie Giuseppe Balsamo (ur. 2 czerwca 1743 w Palermo, zm. 26 sierpnia 1795 w San Leo) – włoski awanturnik żyjący w XVIII wieku, okultysta, alchemik, uzdrowiciel, wolnomularz, założyciel Zakonu Masonerii Egipskiej i jego mistrz Wielki Kopta. Jeden z uczestników afery naszyjnikowej na dworze króla Francji Ludwika XVI.

Wikipedia

cahors

[czytaj: kaOR] francuskie wino o ciemnej barwie

SJP.pl

Wikipedia

caillois

[czytaj: kajŁA] nazwisko, m.in. Roger Caillois - francuski intelektualista, krytyk literacki, socjolog i filozof

SJP.pl

Roger Caillois fr: ʀɔʒe kajwa (ur. 3 marca 1913 w Reims, zm. 21 grudnia 1978 w Kremlin-Bicêtre) – francuski intelektualista, krytyk literacki, socjolog i filozof.

Wikipedia

caine

[czytaj: kejn] nazwisko angielskie, np. Michael Caine, aktor brytyjski

SJP.pl

- Caine (miejscowość) – miejscowość i gmina we Francji

- Caine z Amberu – jeden z bohaterów „Kronik Amberu” Rogera Zelazny’ego

Wikipedia

caipiroska

[czytaj: kajpiroska] koktajl alkoholowy z wódki, limonki i cukru trzcinowego

SJP.pl

Caipiroska, caipirovka – koktajl alkoholowy, odmiana caipirinhy. Jest przygotowywany z wódki zamiast stosowanej w caipirinhi cachaçy. Pozostałe składniki koktajlu to cząstki limonki, cukier trzcinowy oraz kruszony lód.

Caipiroska jest koktajlem szczególnie popularnym w Brazylii oraz Argentynie, Paragwaju i Urugwaju

Wikipedia

cairn

[czytaj: kern] potocznie: pies rasy cairn terrier

SJP.pl

cajg

mocna tkanina ubraniowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) włók. mocna bawełniana tkanina;

Wiktionary

Cajg (niem. Zeug - tkanina) – mocna tkanina bawełniana lub wełniana wykonywana w splocie skośnym łamanym. Zastosowanie tego splotu tworzy podłużne (wzdłuż osnowy) pasy. Była najtańszą tkaniną używaną na ubrania robocze. W Polsce produkowana od XVII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sajk, AS: cai ̯k

Wiktionary

cajgocze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodnie z kiepskiego materiału

Wiktionary

cajgowy

zrobiony z cajgu

SJP.pl

cajniarnia

średniowieczna huta lub kuźnia, w której wyrabiano sztaby żelazne za pomocą kucia młotem; kleparnia

SJP.pl

cajon

[czytaj: kaHON] drewniany instrument perkusyjny pochodzący z Afryki

SJP.pl

Wikipedia

cajtunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. gazeta

Wiktionary

cajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gazeta

Wiktionary

cajun

[czytaj: kaŻĘ lub KEJdżyn]
1. muzyka ludowa francuskojęzycznej grupy etnicznej zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA;
2. odmiana języka francuskiego, dialekt używany przez tę grupę etniczną

SJP.pl

Cajun /ˈkeɪdʒən/ lub Cadien – osoba należąca do francuskojęzycznej grupy etnicznej („Cajuns”) zamieszkującej wybrzeże Zatoki Meksykańskiej w USA. W większości zamieszkują 22 południowe parafie stanu Luizjana (ten obszar nazywany jest Akadianą). „Cajun” to także nazwa dialektu, kultury i muzyki tej ludności.

Wikipedia

cąkała

nazwisko

SJP.pl

cake-walk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cakewalk

SJP.pl

cakewalk

[czytaj: kejkłok] żywy, towarzyski taniec, powstały w drugiej połowie XIX wieku jako taniec Murzynów amerykańskich, na początku XX wieku popularny w Europie; cake-walk

SJP.pl

cakiel

owca górska

SJP.pl

cakle

owca górska

SJP.pl

Cakle – jedna z ras owcy domowej, hodowana w Polsce.Jest to rasa owiec górskich, tradycyjnie chowana na Podhalu i w Karpatach. Najczęściej owce tej rasy utożsamia się z polską owcą górską, należy jednak zwrócić uwagę, że pierwotne cakle obecnie w Polsce prawie nie występują. Stało się tak, ponieważ przez wiele lat modyfikowano je przez krzyżowanie uszlachetniające z innymi rasami owiec. W 2007 roku opracowano program ochrony zasobów genetycznych tej rasy.

Wikipedia

ćakra

w filozofii indyjskiej: jedno z centrów energetycznych mające wpływ na zdrowie fizyczne, mentalne, emocjonalne lub duchowe człowieka; czakram; czakra

SJP.pl

Ćakra, czakra, czakram (sanskryt: ćakra „koło”, „okrąg”) – jeden z wielu ośrodków psychiczno-energetycznych w ciele, ważnych w okultystycznych praktykach fizjologicznych niektórych odmian hinduizmu i buddyzmu. Czakry wykorzystywane są w różnych starożytnych praktykach medytacyjnych, określanych zbiorczo jako tantra. Są to miejsca, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana. Ośrodek ten odbiera, magazynuje i promieniuje energię o wibracji właściwej dla swojej funkcji (zob. ćakry główne), która konieczna jest do życia istot (w szczególności ludzi). Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.

Wikipedia

cal

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

(1.2) jednostka grubości desek równa 1,6 cm

Wiktionary

Cal (ang. inch; skrót lub symbol: in albo ″) – pozaukładowa jednostka miary długości, odpowiadająca początkowo potrojonej długości średniego ziarna jęczmienia. Jedna z tzw. jednostek imperialnych. Stanowi 1/12 stopy. W USA cal jest podstawową jednostką miary, używaną m.in. w budownictwie, medycynie, policji (np. do pomiaru wzrostu człowieka), mechanice i wielu innych dziedzinach. W Polsce stosowany w hydraulice (średnica rur, złącz itp.), jako miara przekątnej ekranów monitorów, telewizorów i innych urządzeń wyświetlających obraz oraz w niektórych dyscyplinach sportowych, jak np. łucznictwo (ze względu na niewielką liczbę producentów profesjonalnego sprzętu, produkowanego w większości w USA).

1″ = 1 in = 1 cal = 25,4 mm, zwany też „calem międzynarodowym”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Syn Jacka mierzy cztery stopy i dwa cale wzrostu.

(1.2) Mam tylko deski grubości cala, a na elementy nośne potrzebne są dwucalowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sal, AS: cal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. calówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. calówka ż.

frazeologia.

w każdym calu

etymologia.

etymn|niem|Zoll.

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) duim

* albański: (1.1) inç

* angielski: (1.1) inch

* arabski: (1.1) إنش

* asturyjski: (1.1) pulgada ż.

* baskijski: (1.1) hazbete

* białoruski: (1.1) цаля ż.

* bośniacki: (1.1) inč m.

* bretoński: (1.1) meutad ż.

* bułgarski: (1.1) инч m.

* chorwacki: (1.1) palac m., inč m.

* czeski: (1.1) palec m., coul m.

* duński: (1.1) tomme w.

* esperanto: (1.1) colo

* estoński: (1.1) toll

* farerski: (1.1) tummi m.

* fiński: (1.1) tuuma

* francuski: (1.1) pouce m.

* galicyjski: (1.1) polgada ż.

* gruziński: (1.1) დიუმი

* hiszpański: (1.1) pulgada ż.

* irlandzki: (1.1) orlach

* islandzki: (1.1) tomma ż.

* japoński: (1.1) 吋

* jidysz: (1.1) צאָל m. (col)

* kaszubski: (1.1) côl m.

* kataloński: (1.1) polzada ż.

* litewski: (1.1) colis m.

* łaciński: (1.1) uncia ż.

* łotewski: (1.1) colla

* macedoński: (1.1) инч

* maltański: (1.1) pulzier

* niderlandzki: (1.1) duim m.

* niemiecki: (1.1) Zoll m.

* norweski (bokmål): (1.1) tomme m.

* norweski (nynorsk): (1.1) tomme m.

* nowogrecki: (1.1) ίντσα ż.

* portugalski: (1.1) polegada ż.

* rosyjski: (1.1) дюйм m.

* rumuński: (1.1) țol m.

* serbski: (1.1) инч m.

* serbsko-chorwacki: (1.1) инч/inč m.

* słowacki: (1.1) palec m.

* słoweński: (1.1) palec m.

* staroangielski: (1.1) ynce

* szwedzki: (1.1) tum w.

* tigrinia: (1.1) ኢንች

* turecki: (1.1) inç

* tuvalu: (1.1) inisi

* ukraiński: (1.1) дюйм m.

* walijski: (1.1) modfedd ż.

* węgierski: (1.1) hüvelyk

* wilamowski: (1.1) cōl m.

* włoski: (1.1) pollice m.

źródła.

== cal (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. koń

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

calabar

[czytaj: kalabar] miasto w Nigerii

SJP.pl

- Calabar – miasto w Nigerii.

- Calabar – rzeka w Nigerii.

Zobacz też:

- fasola kalabarska – gatunek rośliny z rodziny bobowatych.

Wikipedia

calais

[czytaj: kaLE] francuskie miasto portowe położone nad Cieśniną Kaletańską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-wschodniej Francji, nad Cieśniną Kaletańską;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak twierdzi zarząd Eurotunnelu, każdej nocy w okolicach wjazdu do tunelu we francuskim Calais gromadzi się nawet do tysiąca amatorów pieszej wędrówki pod kanałem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. kaletański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Kalet

Wiktionary

calamian

[czytaj: kalamian] grupa około 100 wysp w zachodnich Filipinach

SJP.pl

Wikipedia

calando

[czytaj: kalando] określenie wykonawcze: zwalniając, ściszając

SJP.pl

Calando – oznaczenie w notacji muzycznej nakazujące stopniowe zmniejszanie natężenia dźwięku (patrz dynamika) z jednoczesnym zmniejszaniem szybkości gry (patrz tempo). W partyturach pojawiło się w połowie XVIII wieku, m.in. w Kwartecie smyczkowym A-dur W.A. Mozarta.

Wikipedia

calanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, kalanetiks

SJP.pl

calascione

[czytaj: kalaszione] dawny instrument muzyczny, prymitywna forma lutni basowej; colascione

SJP.pl

calata

[czytaj: kalata] starowłoski spokojny taniec

SJP.pl

Calata — taniec starowłoski (z początku XVI wieku), występujący w muzyce lutniowej. Pojawia się m.in. w Intavolatura de lauto Oktawiana Petrucciego.

Wikipedia

calcando

[czytaj: kalkando] określenie wykonawcze: jak gdyby ciężko stąpając, depcząc, ale równocześnie przyspieszając

SJP.pl

calcei

[czytaj: KALcei] rodzaj obuwia w starożytnym Rzymie

SJP.pl

calcipiryna

[czytaj: kalcypiryna] handlowa nazwa leku przeciwbólowego

SJP.pl

calcium

[czytaj: kalcjum] łacińska nazwa wapnia (kalcjum)

SJP.pl

Calcium – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson.

Wikipedia

calcowy

→ calec

SJP.pl

Patrz:
calec

caldarium

[czytaj: kaldarium] sala do gorących kąpieli w dawnych łaźniach rzymskich

SJP.pl

Caldarium (łac., także calidarium, cella caldaria, cella coctilium, od calor –„ciepło”) – pomieszczenie z basenem z gorącą wodą w starożytnych termach rzymskich. Było najcieplejszym z pomieszczeń w rzymskich łaźniach, z temperaturą uzyskiwaną za pomocą systemu podpodłogowego ogrzewania zwanego hypocaustum.

Wikipedia

caldera

Caldera (obecnie częściej pod nazwą The SCO Group) – amerykańska korporacja informatyczna. Powstała w 1994 założona przez Raya Noordę i Ransoma Love jako dystrybutor systemu GNU/Linux oraz dostarczyciel opartych na nim gotowych rozwiązań informatycznych i usług.

Wikipedia

calderon

nazwisko, np. Pedro Calderón de la Barca [czytaj: pedro kaldeRON de barka] (1600 - 1681), hiszpański poeta i dramaturg, ojciec hiszpańskiego teatru

SJP.pl

Wikipedia

caldwell

[czytaj: koldłel] nazwisko angielskie

SJP.pl

Osoby:

- Erskine Caldwell – pisarz amerykański

- Gary Caldwell – szkocki piłkarz

- John Caldwell – irlandzki bokser

- Keith Caldwell – nowozelandzki pilot wojskowy

- Kimberly Caldwell – amerykańska wokalistka

- L. Scott Caldwell – amerykańska aktorka

- Mary Letitia Caldwell – amerykańska chemiczka

- Steven Caldwell – szkocki piłkarz

- Tracy Caldwell Dyson – amerykańska astronautka

Wikipedia

cale

przysłówek sposobu

(1.1) daw. całkowicie, całkiem, wcale

Wiktionary

Cale – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Nevada.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡salɛ, AS: cale

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== cale (język arumuński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

calec

1. twardy grunt pod warstwą orną; calizna;
2. jednolity masyw skały; pokład

SJP.pl

Calec, inaczej calizna – określenie warstwy ziemi lub skał nienaruszonych przez prace rolnicze, roboty górnicze. W słowniku archeologicznym jest to grunt jałowy archeologicznie niezawierający materiału kulturowego.

Wikipedia

calendarium

[czytaj: kalendarium] kalendarium

SJP.pl

calendula

roślina z rodziny astrowatych; nagietek

SJP.pl

Nagietek (Calendula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 12 gatunków. Występują one w rejonie Morza Śródziemnego i południowo-zachodniej Azji, od Azorów i Wysp Kanaryjskich po Pakistan i Tadżykistan, poza tym na wielu obszarach rosną jako introdukowane. W Polsce rzadkim chwastem polnym jest nagietek polny C. arvensis, często uprawianym gatunkiem i przejściowo dziczejącym jest nagietek lekarski C. officinalis.

Wikipedia

calgary

[czytaj: KAlgary] miasto w Kanadzie, gdzie w 1988 roku zorganizowano zimowe igrzyska olimpijskie

SJP.pl

Calgary – największe miasto kanadyjskiej prowincji Alberta, leżące na przedgórzu Gór Skalistych u zbiegu rzek Bow i Elbow.

Wikipedia

cali

1. jednostka długości, dziś stosowana tylko w krajach anglosaskich (1 cal = 2,54 cm);
2. dawna polska jednostka długości równa 24 cm (cal staropolski), 24,8 cm (cal nowopolski), dla grubości desek - 16 cm;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; tafla, plenica

SJP.pl

Cali (Santiago de Cali) – miasto w zachodniej Kolumbii, w Andach Północnych. Jest stolicą departamentu Valle del Cauca. Według spisu ludności z 30 czerwca 2018 roku liczyło 2 172 527 mieszkańców, co czyniło je trzecim co do wielkości miastem kraju.

Wikipedia

caliber

[czytaj: KAlyber] samochód typu Dodge Caliber

SJP.pl

calibra

[czytaj: kalibra] samochód typu Opel Calibra

SJP.pl

Opel Calibra – samochód sportowy klasy średniej produkowany przez niemiecką markę Opel w latach 1989–1997.

Wikipedia

calik

nazwisko

SJP.pl

calineczka

postać z bajki

SJP.pl

Calineczka, Calinka,Calóweczka, Paluszka, Odrobinka, Dziecię elfów – baśń Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1835 r. w drugim tomie zbioru Eventyr, fortalte for Børn (Baśnie dla dzieci) pod oryginalnym duńskim tytułem Tommelise.

Wikipedia

caliński

nazwisko

SJP.pl

calisia

[czytaj: kalisja] pianino lub fortepian marki Calisia; kalisja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. fortepian marki Calisia

Wiktionary

- Calisia – łacińska nazwa Kalisii, miejscowości wzmiankowanej przez Klaudiusza Ptolemeusza

- Calisia – łacińska nazwa Kalisza

- Calisia – Fabryka Fortepianów i Pianin „Calisia” w Kaliszu

- Calisia Kalisz – klub sportowy założony w 1937 w Kaliszu

- Calisia – polska kobieca drużyna siatkarska z Kalisza

- MKS Kalisz – polska kobieca drużyna siatkarska w Kaliszu

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kalisja

Wiktionary

calizna

1. twardy grunt pod warstwą orną; calec
2. gleba jeszcze nie zorana;
3. masyw pierwotny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. skała nienaruszona robotami górniczymi

(1.2) roln. niezaorana gleba

(1.3) część gruntu znajdująca się pod orną warstwą gleby

Wiktionary

Calizna to:

1. zawartość pokładu jeszcze nienaruszona robotą górniczą

2. niezaorana część pola malejącą wraz z orką

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈlʲizna, AS: calʹizna

Wiktionary

Powiązane:

przym. cały

Wiktionary

call-back

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, callback

SJP.pl

call-girl

[czytaj: kol gerl] prostytutka przyjmująca zlecenia na telefon; call girl

SJP.pl

callampas

[czytaj: kaJAMpas] dzielnica nędzy na peryferiach miast chilijskich; slumsy, slamsy, barriadas

SJP.pl

callan

[czytaj: kalan] nazwisko angielskie, np. Curtis Callan, amerykański fizyk teoretyk, badacz solitonów, teorii strun i teorii cechowania

SJP.pl

Callan (irl. Callainn) – miasto w hrabstwie Kilkenny w Irlandii, leżące 16 km od miasta Kilkenny.

Wikipedia

callanetics

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, calanetics, kalanetiks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw ćwiczeń gimnastycznych wyszczuplających i ujędrniających ciało

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od dwóch tygodni ćwiczę callanetics i czekam na efekty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkalãˈnɛtʲiks, AS: kalãnetʹiks

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kalanetyka

Wiktionary

callao

[czytaj: KAjao] miasto w Peru

SJP.pl

Callao – największy i najważniejszy port w Peru położony 12 km na zachód od stolicy państwa, Limy.

Callao jest jednym z 25 regionów Peru, składającym się z pojedynczej prowincji, która obejmuje 7 dystryktów.

Wikipedia

callas

[czytaj: KAlas] nazwisko

SJP.pl

- Charlie Callas

- Maria Callas

- Callas (Francja)

Wikipedia

callback

[czytaj: kolbek] usługa polegająca na połączeniu się z operatorem sieci telefonicznej, który oddzwania do użytkownika i koszt połączenia bierze na siebie; call back, call-back

SJP.pl

Wywołanie zwrotne (ang. callback) jest to technika programowania będąca odwrotnością wywołania funkcji. Zwykle korzystanie z właściwości konkretnej biblioteki polega na wywołaniu funkcji (podprogramów) dostarczanych przez tę bibliotekę. W tym przypadku jest odwrotnie: użytkownik jedynie rejestruje funkcję do późniejszego wywołania, natomiast funkcje biblioteki wywołają ją w stosownym dla siebie czasie.

Wikipedia

callisto

Kallisto; satelita Jowisza, ósmy co do odległości od tej planety

SJP.pl

Callisto – fiński zespół muzyczny, wykonujący muzykę będącą wypadkową wpływów hardcore’a i doom metalu (zob. sludge metal). Brzmieniowo i kompozycyjnie utwory zespołu kojarzono z dokonaniami zespołów Isis, Cult of Luna i Pelican. Wczesne dokonania zespołu opisywano niekiedy jako atmosferyczny sludge metal, ale już muzyka z albumu Noir (2006) należy raczej do post metalu. Ze względu na teksty zespół zaliczany jest do zespołów chrześcijańskich.

Wikipedia

calmato

[czytaj: kalmato] określenie wykonawcze: spokojnie, łagodnie

SJP.pl

calonne

[czytaj: kaLON] nazwisko francuskie

SJP.pl

Belgia:

- Calonne – dzielnica Antoing

Francja:

- Calonne – rzeka, dopływ Touques

- Calonne-Ricouart – gmina

- Calonne-sur-la-Lys – gmina

Osoby:

- Jacques Calonne – belgijski kompozytor

- Michel Calonne – francuski pisarz

Zobacz też:

- Calone

Wikipedia

calówka

linijka składana z podziałką calową i centymetrową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) składana linijka drewniana lub metalowa, z podziałką calową i centymetrową

(1.2) przedmiot o grubości, długości lub szerokości jednego cala

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cal m.

Wiktionary

calowy

przymiotnik od: cal

SJP.pl

calszy

stopień wyższy od przymiotnika: cały (w znaczeniu: nienaruszony, nieuszkodzony)

SJP.pl

caluchny

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluśki

SJP.pl

calusieńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; caluteńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: caluśė̃ńḱi

Wiktionary

caluśki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; calutki, caluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zmęczony był okrutnie, bo caluśki dzień owce z hal w doliny na zimę przepędzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈluɕci, AS: caluśḱi

Wiktionary

caluteńki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: caluśki; calusieńki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bo ja przecież byłam przy tobie i w tobie też byłam, cała, caluteńka, do małego palca, do włosa w warkoczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡saluˈtɛ̃ɲci, AS: calutẽńḱi

Wiktionary

calutki

zdrobnienie o odcieniu intensywnym od: cały; caluśki, caluchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈlutʲci, AS: calutʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) caluśki

Wiktionary

calvados

[czytaj: kalwaDOS] francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; kalwados

SJP.pl

- Calvados – napój alkoholowy

- Calvados – departament we Francji

Wikipedia

calvin

[czytaj: kalwin lub kalWĘ] obce nazwisko, np. Jean Calvin (Jan Kalwin), francuski teolog, twórca kalwinizmu

SJP.pl

- Calvin (Ontario)

- Calvin Harris

Miejscowości w USA:

- Calvin – wieś w stanie Luizjana, w parafii Winn

- Calvin – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier

- Calvin – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes

Wikipedia

calypso

[czytaj: kalipso] balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; kalipso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek muzyczny pochodzenia afrykańskiego;

(1.2) choreogr. pochodzący z wysp Morza Karaibskiego taniec towarzyski, którego muzyka oparta jest na improwizowanej balladzie

Wiktionary

- Calypso – gatunek muzyczny

- Calypso – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Jego ulubionym tańcem było calypso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈlʲipsɔ, AS: kalʹipso

Wiktionary

calzone

[czytaj: kalcone] rodzaj pieroga powstającego poprzez zawijanie pizzy

SJP.pl

Calzone [kalˈt͡so.ne] – potrawa kuchni włoskiej. Rodzaj pizzy, zawijanej na kształt pieroga, w którym znajduje się nadzienie.

Wikipedia

cam

[czytaj: kam] skrót od: Computer Aided Manufacturing – komputerowe wspomaganie wytwarzania

SJP.pl

- Cam – rzeka w Anglii

- Cam – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire

- cam – metoda kopiowania filmów; także kopia filmu wykonana tą metodą

- Herszel Cam (1842–1915) – rosyjski oficer, kantonista, kapitan armii carskiej, działacz społeczności żydowskiej

Wikipedia

camargue

[czytaj: kamarg] rasa koni z francuskiego wybrzeża Morza Śródziemnego

SJP.pl

Camargue (czytaj: kamárg) – kraina geograficzna na południu Francji położona między dwiema głównymi odnogami Rodanu w delcie tej rzeki i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terenie departamentu Bouches-du-Rhône, w gminach Arles i Saintes-Maries-de-la-Mer. Tzw. Mała Camargue (la Petite Camargue) jest bagienną niziną na zachód od Camargue, w departamencie Gard.

Wikipedia

camaro

[czytaj: kamaro] samochód typu Chevrolet Camaro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mot. model samochodu marki Chevrolet

Wiktionary

cambio

[czytaj: kambio] zobowiązanie dłużnicze, weksel

SJP.pl

cambrai

[czytaj: kąBRE] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Wiktionary

Cambrai (wymowa, hist. pisownia: Cambray) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Wikipedia

Powiązane:

przym. kambrejski, daw. kambrajski, daw. kambrezyjski

Wiktionary

cambric

[czytaj: kambrik] kambryk;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany

SJP.pl

cambridge

[czytaj: kejmbridż lub kembridż]
1. miasto w Anglii;
2. miasto w Kanadzie;
3. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Wiktionary

Cambridge (wym. [ˈkʰeɪ̯mbɹɪd͡ʒ]) – miasto (city) i dystrykt niemetropolitalny we wschodniej Anglii (Wielka Brytania), stolica hrabstwa Cambridgeshire, położone nad rzeką Cam, około 80 km na północny wschód od Londynu. W 2021 miasto liczyło 152 740 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy przyjedziesz do Cambridge, pójdziemy popływać szkutą!

Wiktionary

cambronne

Cambronne – stacja linii nr 6 metra w Paryżu. Stacja znajduje się w 15. dzielnicy Paryża. Została otwarta 6 października 1942 r.

Wikipedia

camel

[czytaj: kamel] papieros marki Camel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) papieros marki Camel

Wiktionary

- Camel – rzeka w Wielkiej Brytanii w hrabstwie Kornwalia

- Camel – brytyjski zespół grający rock progresywny założony w 1971 roku

- Camel – debiutancki album grupy Camel z 1973 roku

- Camel – marka papierosów

- CAMEL – funkcjonalność roamingowa sieci GSM i UMTS

- Sopwith Camel – brytyjski jednomiejscowy myśliwiec z okresu I wojny światowej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy tylko gospodarze zrobili krótką przerwę w posiłku, natychmiast podniosłem się zza stołu i poczęstowałem oboje oryginalnymi, aromatycznymi camelami ze sklepu wolnocłowego na lotnisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmɛl, AS: kãmel

Wiktionary

camelbak

[czytaj: kamelbak] umieszczany w plecaku pojemnik na wodę z plastikową rurką, umożliwiającą picie w czasie wysiłku fizycznego

SJP.pl

Camelbak (kamel, kamelbak) – potoczna nazwa specjalistycznych bukłaków na wodę. Nazwa pochodzi od jednej z firm produkujących takie bukłaki - CamelBak.

Camelbak to rodzaj plecaka (lub rzadziej torby), zawierający elastyczny wkład na wodę (bukłak), z którego wyprowadzona jest elastyczna rurka, sięgająca do ust użytkownika. Ustnik rurki jest często osłonięty zatyczką chroniącą przed kurzem i błotem. Podstawową zaletą plecaka nawadniającego jest możliwość picia z niewielkim zaangażowaniem rąk (po włożeniu ustnika są one wolne). Dla wojska i oddziałów specjalnych policji zaletą, oprócz uwolnienia rąk użytkownika, jest brak głośnego chlupotania, jaki wydają z siebie częściowo opróżnione manierki. Żołnierz w trakcie poruszania się wywołuje mniejszy hałas.

Wikipedia

camelot

[czytaj: KAmelot] zamek w Anglii, w którym panował legendarny król Artur

SJP.pl

Camelot – w legendach arturiańskich był to zamek-miasto zamieszkiwany przez króla Artura i jego żonę Ginewrę oraz doradcę króla - Merlina. W zamku znajdowała się komnata z Okrągłym Stołem, wokół którego zbierali się Rycerze Okrągłego Stołu. Jego nazwa pochodziła od boga Camulosa, utożsamianego przez Rzymian z Marsem.

Wikipedia

camelowy

[czytaj: kamelowy] beżowy

SJP.pl

camembert

[czytaj: kamamBER] miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; kamamber

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśńeśni;

Wiktionary

- Camembert (miejscowość)

- Camembert (ser)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z serów pleśniowych najbardziej lubię camembert.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) ser

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|franc|Camembert. (miejscowość, z którego pochodziła Marie Harel, która rozpropagowała go w XVIII w.)

uwagi. inna pisownia kamamber; zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) camembert

* esperanto: (1.1) kamemberto

* rosyjski: (1.1) камамбер

* słowacki: (1.1) camembert m.

źródła.

== camembert (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-camembert.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. camembert

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cameo

[czytaj: kamio] krótki występ znanej osoby (np. muzyka, polityka) w filmie lub serialu

SJP.pl

Cameo – krótki udział znanej osobistości (np. aktora, muzyka lub polityka) w filmie, serialu lub w grze komputerowej, ograniczony do roli statysty bądź postaci epizodycznej. Często osoba taka nie jest wymieniona w czołówce bądź też w napisach końcowych.

Wikipedia

camera

[czytaj: kamera] kamera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora

SJP.pl

camerata

[czytaj: kamerata] grupa muzyków, poetów i intelektualistów florenckich, powstała w XVI wieku w celu odrodzenia antycznego teatru muzycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Florencji w północno-wschodniej części miasta

(1.2) geogr. zob. Camerata Cornello.

(1.3) hist. muz. grupa kompozytorów, literatów i teoretyków muzyki powołana we Florencji pod koniec XVI w.;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., camerata ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* włoski: (1.1) Camerata

źródła.

== Camerata (język łaciński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) zool. gatunek płazińca z rodziny nazwa systematyczna|Uteriporidae|ref=tak.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. gamrat m., gamratek m., kamrat m., kamratka ż., camerata ż.

Wiktionary

camerimage

[czytaj: kamerimydż] połączony a warsztatami polski festiwal filmowy poświęcony sztuce operatorskiej; Camerimage Plus

SJP.pl

Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage – jeden z największych na świecie festiwali filmowych poświęcony sztuce operatorów filmowych. Trzy polskie miasta były gospodarzami tego wydarzenia – Toruń (1993–1999), Łódź (2000–2009), Bydgoszcz (2010–2018) i ponownie Toruń (od 2019). Podczas Camerimage odbywają się spotkania z operatorami filmowymi, projekcje filmowe, a także warsztaty i seminaria prowadzone przez wybitnych operatorów i reżyserów. Od początku organizacją festiwalu zajmuje się Fundacja Tumult z siedzibą w Toruniu. Twórcą i dyrektorem festiwalu jest Marek Żydowicz.

Wikipedia

camerlengo

[czytaj: kamerlengo] skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; kamerling

SJP.pl

camerlingo

[czytaj: kamerlingo] skarbnik kolegium kardynałów; kamerling; camerlengo

SJP.pl

cameron

[czytaj: KAmeron] nazwisko

SJP.pl

- szkocki klan Cameron

Miejscowości w USA:

- Cameron – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Coconino

- Cameron – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Cameron

- Cameron – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie DeKalb

- Cameron – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben

- Cameron – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Moore

- Cameron – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Calhoun

- Cameron – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Le Flore

- Cameron – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Milam

- Cameron – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marshall

- Cameron – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Barron

- Cameron – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

Wikipedia

camille

[czytaj: kaMIL] francuskie imię męskie

SJP.pl

Camille Dalmais znana jako Camille (ur. 10 marca 1978 w Paryżu) – francuska piosenkarka, autorka tekstów i okazyjnie aktorka. Poza swoją twórczością solową, znana jest także z występów z grupą Nouvelle Vague.

Wikipedia

camkini

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) damski strój plażowy (odmiana tankini), składający się z fig i topu na cienkich ramiączkach

Wiktionary

camminando

[czytaj: kamminando] określenie wykonawcze: pospieszając

SJP.pl

camo

[czytaj: kamo] środowiskowo: w barwach kamuflażu wojskowego

SJP.pl

Camo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Cuneo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 238 osób, 79,3 os./km².

Wikipedia

camorra

[czytaj: kamorra] tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; kamora; kamorra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kamora.

Wiktionary

Camorra (kamorra) – włoska organizacja przestępcza, której początki datuje się na rok 1820. Powstała w Królestwie Obojga Sycylii, w okresie rządów absolutystycznych była wykorzystywana do celów politycznych. Kolebką Camorry były neapolitańskie więzienia, a jej głównym celem była ochrona więźniów (członków) przed innymi wrogimi gangami. Organizacja dopuszcza się oszustw, zabójstw i rabunków.

Wikipedia

camp

utwór uważany przez swą tandetność za dowcipny

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Polk

- Camp (ang. Camp Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Renville

- Camp (ang. Camp County) – hrabstwo w stanie Teksas

- Camp Branch

- Camp Creek

- Camp Dennison – jednostka osadnicza

- Camp Douglas – wieś

- Camp Hill

- Camp Lake

- Camp Nelson – jednostka osadnicza

- Camp Sherman – jednostka osadnicza

- Camp Verde – miasto

- Camp Wood – miasto

Wikipedia

campana

[czytaj: kampana] instrument perkusyjny składający się z kilkunastu metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie, w które uderza się drewnianym młotkiem; dzwony orkiestrowe, dzwony rurowe

SJP.pl

- Campana – miasto w Argentynie

- Campana – miejscowość i gmina we Francji

- Campana – miejscowość i gmina we Włoszech

- Campana – wyspa w Chile

Wikipedia

campanella

[czytaj: kampanella]
1. włoska nazwa dzwonków, instrumentów muzycznych z grupy idiofonów; campanelli;
2. kompozycja naśladująca dźwięk dzwonka

SJP.pl

campanila

[czytaj: kampanila] dzwonnica w kształcie wysmukłej wieży, wolnostojąca obok kościoła, charakterystyczna dla architektury włoskiej; kampanila

SJP.pl

Kampanila, campanila (wł. campanile) – dzwonnica kościelna charakterystyczna dla architektury włoskiej, wyodrębniona z bryły kościoła i budowana obok niej, inaczej niż w krajach Europy zachodniej i środkowej, w których dzwonnica zespolona była z kościołem.

Wikipedia

campari

[czytaj: kampari] gorzkie, ziołowe wino włoskie

SJP.pl

Wikipedia

campbell

[czytaj: kembl] nazwisko

SJP.pl

- Campbell – klan szkocki.

- Wyspa Campbella – wyspa w Nowej Zelandii

- Fort Campbell – baza wojskowa w Stanach Zjednoczonych

- Fort Campbell – dawny brytyjski fort na Malcie

Osoby:

- Andrew Campbell – szkocki teoretyk zarządzania

- John W. Campbell – amerykański pisarz i wydawca fantastyki naukowej

- Neil Campbell – amerykański biolog i nauczyciel akademicki

Wikipedia

camper

[czytaj: kamper] samochód turystyczny z miejscem do mycia się, spania oraz sporządzania i przechowywania jedzenia; kamper

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. grykomp. osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, z którego strzela do innych graczy

Wiktionary

- kamper – samochód kempingowy

- kampowanie – termin dot. gier komputerowych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten camper znowu mnie zabił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkãmpɛr, AS: kãmper

Wiktionary

Powiązane:

czas. kampić

Wiktionary

campering

[czytaj: kamperink] spędzanie czasu wolnego na podróżowaniu camperem; kampering

SJP.pl

camperowicz

[czytaj: kamperowicz] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowiec, kamperowiec

SJP.pl

camperowiec

[czytaj: kamperowiec] osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu camperem; kamperowicz, camperowicz, kamperowiec

SJP.pl

camperowy

→ camper [czytaj: kamperowy]; kamperowy

SJP.pl

campesino

[czytaj: kampes-ino] indiański rolnik lub robotnik rolny

SJP.pl

campinas

[czytaj: kampinas] miasto w Brazylii

SJP.pl

Wikipedia

camping

[czytaj: kemping] kemping;
1. ogrodzony teren wyposażony w umywalnie, elektryczność itp., przystosowany do obozowania w namiotach albo w domkach (przyczepach) campingowych;
2. czasowe przebywanie na takim terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. kemping.

Wiktionary

Kemping (ang. camping „obozowisko”) – obiekt turystyczny położony na większym terenie, ogrodzony i strzeżony, na którym goście zatrzymują się na pobyt w namiotach, samochodach kempingowych i przyczepach kempingowych, ale mogą także korzystać z pawilonów, domków turystycznych lub innych obiektów stałych. Kempingi umożliwiają przyrządzanie posiłków i parkowanie samochodów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lazurowe Wybrzeże dysponuje licznymi hotelami i campingami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kemping mrz., campingowanie n.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|camping.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== camping (język szwedzki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

(1.1) camping, obozowanie

odmiana.

(1.1) en camping, campingen

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

campingować

[czytaj: kempingować] obozować na campingu, spędzać wakacje na świeżym powietrzu; kempingować

SJP.pl

campingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biwakowanie na campingu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. camping m.

czas. campingować

przym. campingowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kempingowanie

Wiktionary

campingowiec

[czytaj: kempingowiec] potocznie o osobie obozującej na campingu, spędzającej wakacje na świeżym powietrzu; kempingowiec

SJP.pl

campingowy

przymiotnik od: camping (kemping), np. ośrodek campingowy; kempingowy

SJP.pl

campo

[czytaj: kampo] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campos

SJP.pl

Francja:

- Campo – miejscowość i gmina

Hiszpania:

- Campo – miejscowość w comarce Ribagorza

Kamerun:

- Campo – miasto

Portugalia:

- Campo – miejscowość w gminie Barcelos

- Campo – miejscowość w gminie Reguengos de Monsaraz

- Campo – miejscowość w gminie Valongo

- Campo – miejscowość w gminie Viseu

Wikipedia

campoformio

[czytaj: kampoformio] miasto we Włoszech; Campo Formio

SJP.pl

Campoformido (język friulski: Cjampfuarmit) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Udine.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 7235 osób, 344,5 os./km².

W 1797 r. podpisano tu austriacko-francuski pokój (Pokój w Campo Formio).

Wikipedia

campos

[czytaj: kampos] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami; campo

SJP.pl

- Campos – miasto na Majorce w Hiszpanii

- Campos – miasto w stanie Rio de Janeiro w Brazylii

- Campos – miasto w Portugalii

- Campos (formacja roślinna) – wyżynna sawanna z wysokimi trawami i niskimi rozproszonymi krzewami

- Campos Grand Prix – zespół wyścigowy, który od sezonu 2010 rozpocznie swoje starty w Formule 1.

- Leândro Da Silva Campos – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

Wikipedia

campowy

[czytaj: kampowy] związany z campem

SJP.pl

campus

[czytaj: kampus] wyznaczony teren wraz z budynkami należący do anglosaskiej szkoły wyższej; kampus

SJP.pl

Campus – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston.

Wikipedia

campusowy

→ campus [czytaj: kampusowy]; kampusowy

SJP.pl

camry

[czytaj: kamry lub kamri] samochód typu Toyota Camry

SJP.pl

camus

1. [czytaj: kaMI albo kaMÜ, w odmianie: kaMIsa albo kaMÜsa, kaMIsie albo kaMÜsie itd.] nazwisko, np. Albert Camus (1913-60), francuski pisarz, eseista i publicysta;
2. [czytaj: kamus] nazwisko, np. Mario Camus (ur. 1935), hiszpański reżyser i scenarzysta filmowy

SJP.pl

- Camus (anime) – fikcyjna postać z anime/mangi Rycerze Zodiaku.

- Albert Camus – francuski pisarz (1913–1960)

- Matilde Camus – hiszpańska poetka (1919–2012)

Wikipedia

canadian

[czytaj: kanadjen] rzeka w USA

SJP.pl

- Canadian River – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Arkansas

Miejscowości w USA:

- Canadian – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pittsburg

- Canadian – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hemphill

Gminy w USA:

- Canadian (ang. Canadian Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Mississippi

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Canadian (ang. Canadian County) – w stanie Oklahoma

Wikipedia

canaletto

[czytaj: kanaletto]
1. (właściwie Giovanni Antonio Canal, 1697-1768), malarz włoski;
2. (właściwie Bernardo Bellotto, 1721-80), malarz włoski

SJP.pl

Canaletto to przydomek dwóch malarzy okresu rokoka:

- Giovanni Antonio Canal

- oraz jego siostrzeniec Bernardo Bellotto pseudonim Canaletto.

Wikipedia

canarie

[czytaj: kanari]
1. taniec w szybkim tempie popularny w drugiej połowie wieku XVI i w wieku XVII;
2. muzyczna forma taneczna oparta na tańcu o tej samej nazwie

SJP.pl

Canarie – taniec o szybkim tempie, o metrum 3/8 albo 6/8, wywodzący się prawdopodobnie z Wysp Kanaryjskich.

Wikipedia

canarinhos

[czytaj: kanarinios] potocznie w sporcie: reprezentacja Brazylii

SJP.pl

canasta

[czytaj: kanasta] gra karciana dla 2 lub 4 osób wykorzystująca dwie pełne talie kart (z jokerami); kanasta

SJP.pl

canaveral

[czytaj: kanaweral] (1963-73 Przylądek Kennedy'ego) przylądek w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Canaveral (ang. Cape Canaveral, w latach 1963–1973 Przylądek Kennedy’ego, ang. Cape Kennedy) – przylądek znajdujący się na południowo-wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, we wschodniej części półwyspu Floryda. Znajduje się tu Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedy’ego oraz Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral.

Wikipedia

canberczyk

[czytaj: kanberczyk] mieszkaniec Canberry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Canberry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrt͡ʃɨk, AS: kãnberčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Canberra ż.

:: fż. canberka ż.

przym. canberski

Wiktionary

canberka

[czytaj: kanberka] mieszkanka Canberry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Canberry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrka, AS: kãnberka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Canberra ż.

:: fm. canberczyk mos.

przym. canberski

Wiktionary

canberra

[czytaj: kanbera] stolica Australii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Australii;

Wiktionary

Canberra (wym. [ˈkænbᵊrə] lub [ˈkænbɛrə]) – stolica Australii, miasto leżące w odległości 280 km od Sydney i 660 km od Melbourne w obrębie Australijskiego Terytorium Stołecznego. Jest największym miastem Australii położonym w środku lądu i 8. co do wielkości miastem kraju.Canberra ma 431 611 mieszkańców (2021).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. canberczyk mos., canberka ż.

przym. canberski

Wiktionary

canberski

→ Canberra [czytaj: kanberski]; kanberski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Canberra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kãnˈbɛrsʲci, AS: kãnbersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Canberra ż., canberczyk mos.. canberka ż.

Wiktionary

canca

[czytaj: kanka] instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych, służący do akompaniamentu przy śpiewie, używany w Afryce, zwłaszcza w Kongo; sanza

SJP.pl

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Wikipedia

cancer

- Cancer – czasopismo onkologiczne

- Cancer – rodzaj krabów

- Cancer – łacińska nazwa znaku zodiaku raka

- Cancer – brytyjska grupa muzyczna wykonująca death/thrash metal

- Cancer – utwór amerykańskiego zespołu rockowego My Chemical Romance

Wikipedia

cancioneiro

[czytaj: kansjonejro] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancionero

SJP.pl

cancionero

[czytaj: kansjonero] zbiór poezji lirycznych w literaturze hiszpańskiej i portugalskiej; cancioneiro

SJP.pl

candi

rodzaj świątyni spotykany na Jawie i Bali; tjandi, czandi

SJP.pl

Czandi (candi) – rodzaj bogato zdobionej rzeźbami świątyni hinduistycznej lub buddyjskiej na Jawie i Bali.

Wikipedia

candida

[czytaj: kandida] krój pisma drukarskiego stosowany w linotypach

SJP.pl

Candida Berkhout (bielnik) – rodzaj grzybów zaliczany do drożdży.

Wikipedia

candiru

[czytaj: KANdiru] mały sum żyjący w Amazonce i żywiący się krwią

SJP.pl

Wandelia, kandyra, karnero (Vandellia cirrhosa) – gatunek słodkowodnej pasożytniczej ryby sumokształtnej z rodziny Trichomycteridae.

Wikipedia

candomble

[czytaj: kandomBLE] synkretyczny kult afroamerykański, popularny w Brazylii; candomblé

SJP.pl

Candomblé – religia afroamerykańska, praktykowana głównie w Brazylii, a także w sąsiednich krajach. Nazwy religii pochodzą z języka joruba.

Wikipedia

canelloni

[czytaj: kaneloni] cannelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu canelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego

SJP.pl

canetti

[czytaj: kanetti] nazwisko, np. Elias Canetti (1905 - 94), dramaturg szwajcarski

SJP.pl

canga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Canga renatae -gatunek kosarza z podrzędu Cyphophthalmi i rodziny Neogoveidae. Jest jedynym znanym przedstawicielem monotypowego rodzaju Canga.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, cangi.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zange.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|obcęgi.

źródła.

== canga (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. kanion

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, cangi.

Wiktionary

cangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bajscanga, bajscangi, canga.

Wiktionary

canioning

[czytaj: kanioning] pokonywanie głębokich kanionów lub wodospadów za pomocą lin alpinistycznych; kanioning

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zob. kanioning.

Wiktionary

cannabis

[czytaj: kanabis] jednoroczna roślina zielna z rodziny konopiowatych; kanabis, konopie

SJP.pl

Konopie (Cannabis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny konopiowatych. Rodzaj dość powszechnie uznawany jest przez botaników za monotypowy z konopiami siewnymi (Cannabis sativa) jako jedynym gatunkiem. Część badaczy wydziela jednak kilka gatunków w obrębie rodzaju. Koncepcja wyróżnienia konopi indyjskich pojawiła się po raz pierwszy w roku 1783 w "Encyclopedique de botanique". Gatunek został opisany przez Jeana Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarcka. Badania genetyczne na roślinach pochodzących z różnych części świata potwierdzają politypową koncepcję rodzaju i pozwalają wyróżnić konopie siewne, indyjskie i dzikie oraz siedem taksonów domniemanych. Wyniki te pozwalają przypisać pulę genową roślin uprawianych na nasiona i włókna w Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej do C. sativum. Rośliny należące do puli genowej C. indica uprawiane są na nasiona i włókna w Azji wschodniej, jako narkotyk w Azji południowej, Afryce i Ameryce Łacińskiej oraz rosną jako rośliny dzikie w Indiach i Nepalu. Trzecia pula genowa obejmuje rośliny ruderalne w Azji środkowej. Rośliny określane jako konopie dzikie C. ruderalis rejestrowane m.in. w Europie i Polsce, są zdziczałymi formami C. sativa i ich odrębność taksonomiczna jest wątpliwa.

Wikipedia

cannavaro

[czytaj: kannawaro] nazwisko włoskie

SJP.pl

cannelloni

[czytaj: kaneloni] canelloni;
1. rodzaj makaronu w kształcie dużych, grubych rurek;
2. potrawa z makaronu cannelloni wypełnionego farszem, posypanego serem, a następnie zapieczonego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. włoski makaron w postaci rurek o średnicy około trzech cm, podawany często z farszem;

Wiktionary

Cannelloni – włoski makaron wyglądem przypominający rurki o średnicy około 3 cm. Najczęściej nadziewany jest mięsem mielonym, sosem pomidorowym oraz beszamelowym, a całość posypywana jest startym serem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bardzo lubię cannelloni ze szpinakiem.

(1.1) Mamo, dzisiejsza zupa z cannelloni była super.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkãnɛˈlɔ̃ɲi, AS: kãnelõńi

Wiktionary

canneński

→ Cannes [czytaj: kanneński]; kanneński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cannes (miejscowością we Francji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cannes n.

Wiktionary

cannes

[czytaj: kan] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co roku na festiwal do Cannes ściągają rzesze fanów filmu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. canneński

Wiktionary

cannolo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny sycylijski deser w formie rurki ze słodkim nadzieniem z ricotty;

Wiktionary

Cannolo /kan’nɔ:lo/ (l.m. cannoli) – deser sycylijski; rurki z chrupiącego ciasta nadziane kremem z sera ricotta.

Legenda mówi, że cannoli pierwszy raz zostały stworzone w IX wieku w miasteczku Caltanissetta na Sycylii przez nałożnice emira, jako hołd dla jego potencji.

Wikipedia

cannon

Osoby o nazwisku Cannon:

- James Patrick Cannon – amerykański komunista i działacz związkowy

- John Cannon – kanadyjski kierowca wyścigowy

- John Cannon – kanadyjski rugbysta

- Walter Bradford Cannon – amerykański fizjolog, neurolog i psycholog.

Wikipedia

canoe

[czytaj: kaNU] kanoe, kanu;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka

SJP.pl

Canoe (pol. kanu) – tradycyjna łódź wiosłowa (czasem żaglowa) Indian północnoamerykańskich; stanowiła ogromny wkład w eksplorację i podbój wschodnich obszarów kontynentu przez przybyszów z Europy, którym ułatwiała poruszanie się po bogatym w rzeki i jeziora terenie.

Wikipedia

canon

[czytaj: kanon] urządzenie marki Canon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) fot. pot. sprzęt marki Canon

Wiktionary

Canon Inc. (jap. キヤノン株式会社 Kyanon Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produktach optycznych oraz rozwiązaniach do profesjonalnego druku.

Portfolio marki obejmuje aparaty fotograficzne, kamery, drukarki osobiste i biznesowe, skanery, plotery, oprogramowanie do zarządzania środowiskiem druku oraz urządzenia diagnostyki obrazowej. Canon oferuje także usługi biznesowe oraz konsulting.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkãnɔ̃n, AS: kãnõn

Wiktionary

canopus

[czytaj: kanopus] gwiazda; Kanopus

SJP.pl

Kanopus (α Car) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Kila (obserwowana wielkość gwiazdowa: −0,74m), druga (po Syriuszu) pod względem jasności gwiazda nocnego nieba. Odległa od Słońca o około 309 lat świetlnych.

Wikipedia

canossa

Kanossa; miejscowość we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Kanossa.

Wiktionary

Kanossa (wł. Canossa) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Reggio Emilia, u podnóża Apenin, ok. 25 km od Parmy. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Kanossie należał pierwotnie do Matyldy, hrabiny Toskanii.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

frazeologia.

pójść do Canossy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Kanossa.

źródła.

== Canossa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kanossa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. kanosjanka ż., Kanossa ż.

frazeologia.

pójść do Canossy

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Kanossa.

źródła.

== Canossa (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kanossa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

canotier

[czytaj: kanotJE] rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotiera, kanotier

SJP.pl

canova

[czytaj: kanowa] nazwisko, np. Antonio Canova, malarz, architekt oraz przedstawiciel klasycyzmu w rzeźbie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Canova – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner

- Canova – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba

Gminy w USA:

- Canova (ang. Canova Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Miner

Wikipedia

canowiecki

nazwisko

SJP.pl

cantabile

[czytaj: kanTAbile] określenie wykonawcze: śpiewnie

SJP.pl

Cantabile (wł. śpiewnie) – termin w muzyce odnoszący się do wprawnego stylu śpiewu lub gry na instrumencie. W dosłownym tłumaczeniu z języka włoskiego „śpiewnie”. Gioseffo Zarlino w opracowaniu Le istitutioni harmoniche z 1558 napisał, że cantabile znaczy „dobrze zaśpiewane”. The Oxford dictionary of music interpretuje termin w odniesieniu do sprawnie, płynnie wykonanej i dobrze wyeksponowanej melodii.

Wikipedia

cantal

[czytaj: kąTAL] gatunek francuskiego sera podobnego do cheddara, wyrabianego w Owernii

SJP.pl

- Cantal – masyw górski w Masywie Centralnym

- Cantal – departament Francji

- cantal – rodzaj sera

Wikipedia

cantalamessa

[czytaj: KANtalamessa] nazwisko włoskie

SJP.pl

cantatorium

[czytaj: kantatorium] w Kościele katolickim: księga ze śpiewami solowymi, wykonywanymi w trakcie liturgii słowa

SJP.pl

cantedeskia

bylina bagienna; uprawiana w szklarniach na kwiaty cięte (rzadziej jako roślina doniczkowa); cantedeskia etiopska - kalla, kalia

SJP.pl

Cantedeskia, kalijka, kalia (Zantedeschia Spreng.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne, jak i ich kultywary, są szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

canterbury

[czytaj: KANterbery]
1. miasto w Anglii;
2. nizina w Nowej Zelandii

SJP.pl

Canterbury – miasto o statusie city w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Canterbury, położone nad rzeką Stour. Siedziba arcybiskupstwa Canterbury, centralnego dla anglikańskiego Kościoła Anglii. Liczba mieszkańców wynosi 42 258 (2001), a powierzchnia 23,54 km².

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy.

Wikipedia

canticum

[czytaj: KANtikum] w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn, kantyk

SJP.pl

cantiga

[czytaj: kantiga] średniowieczna pieśń o charakterze świeckim lub sakralnym

SJP.pl

Cantiga – gatunek średniowiecznej poezji w języku galicyjsko-portugalskim (gallegoportugués); pieśń jednogłosowa o charakterze świeckim lub sakralnym. Miała wiele form w zależności od treści poetyckiej:

- cantiga de amor – pieśń miłosna

- cantiga de amigo – tęskna kobieca pieśń miłosna

- cantiga de escarnio – pieśń satyryczna

- cantiga de gesta – narracyjna pieśń epicka

- cantiga de Santa Maria – poświęcona kultowi maryjnemu. Najbardziej znanym autorem tego typu cantigas jest kastylijski król Alfons X Mądry

Wikipedia

cantilena

[czytaj: kantylena] kantylena;
1. krótka pieśń epicka w średniowiecznej poezji francuskiej;
2. rodzaj sekstyny;
3. w muzyce instrumentalnej: melodia odznaczająca się śpiewnością

SJP.pl

- Cantilena – średniowieczna pieśń monofoniczna

- Cantilena – angielska pieśń polifoniczna popularna w XIII i XIV wieku

- Cantilena – w XIX wieku szybki, potoczysty pasaż instrumentalny

- Cantilena Kameralny Chór Męski – zespół chóralny założony w 1966 roku we Wrocławiu

Wikipedia

cantino

[czytaj: kantino] najwyżej brzmiąca struna w instrumencie

SJP.pl

canto

[czytaj: kanto] muzyka:
1. głos prowadzący melodię;
2. śpiew;
3. melodia

SJP.pl

cantuccini

Cantucci (zwane też cantuccini) – rodzaj włoskich ciasteczek (herbatników) pochodzących z Toskanii. W najprostszej wersji przyrządzane z jajek, mąki, cukru i grubo siekanych, nieprażonych migdałów w skórce. Piecze się je dwukrotnie, dzięki czemu są suche, kruche, dosyć twarde i mogą być przechowywane przez dłuższy czas.

Wikipedia

canyoning

[czytaj: kanjoning] rodzaj sportu ekstremalnego, pokonywanie rzek i wodospadów w górskich kanionach bez użycia sprzętu pływającego

SJP.pl

canzona

[czytaj: kancona] kancona;
1. rodzaj wiersza lirycznego o tematyce miłosnej i wojennej
2. wielogłosowa pieśń świecka z XV i XVI w.

SJP.pl

Canzona (lub kancona) może oznaczać:

- canzona – utwór liryczny

- canzona – forma muzyczna

Wikipedia

canzonetta

[czytaj: kanconetta] kanconeta; kanconetta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku
2. liryczny utwór instrumentalny

SJP.pl

Canzonetta (wym. kanconetta; wł., zdrob. od canzona) – krótka, popularna forma muzyczna z XVI i XVII wieku o lekkim charakterze, wywodząca się z Włoch.

Canzonetta posiada prostą budowę (aa b cc) i jest homofoniczna. Były popularne w Niemczech oraz Anglii, gdzie przekształciły się w angielską ayre. Kompozytorzy tworzący canzonetty:

- Claudio Monteverdi

- Lodovico Grossi da Viadana

- Felice Anerio

- Adriano Banchieri

- Luca Marenzio

- Pietro Cerone

- Orazio Vecchi

- Giovanni Artusi

- Hans Leo Hassler

- Giovanni Maria Nanino

- Francesca Caccini

- Salamone Rossi

- Hans Leo Hassler

- Joseph Haydn

Wikipedia

cap

1. samiec kozy domowej (kozioł) lub owcy (baran), zwłaszcza stary albo wytrzebiony;
2. samiec kozicy lub sarny;
3. potocznie: człowiek niesympatycznie wyglądający;
4. potocznie: uparciuch, głupiec;
5. hak na linie do opuszczania i podnoszenia aparatu wiertniczego; hak wyciągowy;
6. przestarzałe: kołek spinający dwa bale; czop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) baran lub kozioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. człowiek mało inteligentny, głupi

(2.2) łow. samiec kozicy

(2.3) pot. brodacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) techn. zawieszony na linie hak służący do opuszczania i podnoszenia świdra podczas ręcznego wykonywania otworu wiertniczego

(3.2) daw. czop łączący drewniane bale

(3.3) rodzaj modyfikacji RNA;

Wiktionary

- CAP – system komputerowo wspomaganego planowania procesów – ang. Computer Aided Planning

- CAP – typ misji obronnej wykonywanej przez myśliwce w obronie własnego okrętu.

- CAP – Carrierless Amplitude Phase modulation, modulacja wykorzystywana m.in. w systemach ADSL

- CAP – Common Agricultural Policy, WPR, w krajach UE

- CAP – brytyjskie wojskowe oznaczenie Chloroacetofenonu

- Cap (łac. Capricornus) – skrót oznaczający gwiazdozbiór Koziorożca

- cap (kap, czapeczka) – charakterystyczna dla Eukaryota modyfikacja mRNA

- cap – samiec kozy, kozioł (także kastrowany)

- acetyloftalen celulozy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten cap potwornie śmierdzi!

(2.1) Ale z niego cap!

(2.2) Nigdy wcześniej nie widziałem tak dużego capa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sap, AS: cap

Wiktionary

Powiązane:

przym. capi

czas. capić, capnąć

Wiktionary

capacitas

[czytaj: kaPAcitas] z łaciny: zdolność pojmowania; pojętność, bystrość

SJP.pl

capart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieład, nieporządek

Wiktionary

ćapati

rodzaj indyjskiego chleba pszennego; chapati, czapati, ciapata

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

Wiktionary

Ćapati, czapati lub chapati (marathi: पोळी (poli), चपाती (ćapati), hindi: चपाती, urdu: چپاتی, wymowa IPA: cəpa:t̪i) – okrągłe cienkie placuszki z przaśnego ciasta z mąki pszennej; podstawa kuchni w południowej Azji, zwłaszcza w Indiach i Pakistanie oraz wschodniej Afryce. Wykonane są z mąki pszennej, wody i soli. Ćapati piecze się na gorącym kamieniu lub na wypukłym metalowym naczyniu tava. Na koniec trzyma się przez chwilę nad wolnym ogniem, aż na powierzchni placuszka utworzą się rumiane bąble. Placki smaruje się sklarowanym masłem ghee. Ćapati używa się jako sztućców, nabierając nimi jedzoną potrawę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Następnie dostajemy ryż i gotowane warzywa oraz tradycyjne indyjskie pieczywo – ćapati (…). Te drugie to bardzo smaczne, chrupiące wafle z ostrymi przyprawami.

(1.1) Samin uczy Maxa ugniatać ćapati i piec je na rozgrzanej płycie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chapati, czapati

Wiktionary

capała

nazwisko

SJP.pl

capella

[czytaj: kapella] najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy; Kapella; Koza

SJP.pl

Capella – miasto w Australii, w stanie Queensland.

Wikipedia

capetown

[czytaj: kejptałn] rzadko: Kapsztad (stolica RPA)

SJP.pl

Kapsztad (afr. Kaapstad, wym. [ˈkɑːpstat]; xhosa iKapa; ang. Cape Town, wym. [ˈkeɪp taʊn]) – najstarsze i jedno z największych pod względem liczby mieszkańców miasto w Południowej Afryce, legislacyjna stolica tego kraju oraz Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Liczy ok. 4 mln mieszkańców, z czego ok. 45% stanowią Koloredzi, 17% stanowi ludność biała, a 35% to czarni Afrykanie i Azjaci (Hindusi, Chińczycy).

Wikipedia

capi

inaczej: kozi

SJP.pl

capiący

przymiotnik

(1.1) pot. śmierdzący, brzydko pachnący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przyniósł do domu capiące kalosze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: capʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

czas. capić ndk., capieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) śmierdzący, cuchnący

Wiktionary

capić

1. potocznie: śmierdzieć, cuchnąć, syfić;
2. dawniej, dziś gwarowo: łapać, chwytać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Małopolska, Podhale. śmierdzieć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fuj, co tam tak capi?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. capienie n., cap mos./mrz./mzw.

przym. capiący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cuchnąć, śmierdzieć, walić

Wiktionary

capieć

dawniej: głupieć, durnieć; baranieć

SJP.pl

capienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|capić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. capić

Wiktionary

capierzyć

regionalnie: capierzyć się - czapierzyć się (rozpościerać się na różne strony)

SJP.pl

capik

nazwisko

SJP.pl

capina

narzędzie drwala do przesuwania kłód; skublica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. narzędzie do przemieszczania drewna, złożone z haku z drewnianą rękojeścią

Wiktionary

capitulum

[czytaj: kapitulum] werset odczytywany podczas katolickich obrzędów liturgicznych, nie będący cytatem z Pisma Świętego

SJP.pl

caplować

zwykle o koniu: przebierać szybko nogami, dreptać

SJP.pl

czasownik

(1.1) o koniu: dreptać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈplɔvat͡ɕ, AS: caplovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. caplowanie n.

Wiktionary

caplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|caplować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. caplować ndk.

Wiktionary

capnąć

potocznie:
1. chwycić, złapać; ucapić;
2. ukraść; gwizdnąć, buchnąć;
3. pojmać, zaaresztować; przyskrzynić, zapuszkować;
4. ugryźć, ukąsić, użądlić; dziabnąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. capać)

(1.1) pot. chwycić coś nagle

(1.2) pot. szybko przejąć coś, co należy do kogoś innego

(1.3) pot. niespodziewanie aresztować kogoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. capnięcie n., cap mzw./mos./mrz.

czas. capać ndk.

wykrz. cap

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwycić, dopaść, złapać

(1.2) porwać, skraść, ukraść, zwędzić

(1.3) aresztować, dopaść, ująć, złapać

Wiktionary

capoeira

[czytaj: kapuejra lub kapoejra] sztuka walki stworzona przez brazylijskich niewolników na przełomie XVIII i XIX wieku, łącząca elementy tańca i walki; kapoeira

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. brazylijska sztuka walki;

(1.2) sport. środ. trening capoeiry (1.1)

Wiktionary

Capoeira – brazylijska sztuka walki, której formy są rytmiczne, akrobatyczne i skupiają się na kopnięciach. Ruchy capoeira są bardzo płynne i rytmiczne. Z Brazylii, a więc z języka portugalskiego, pochodzą słownictwo i teksty piosenek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trenując capoeirę, poznaliśmy trochę kulturę Brazylii.

(1.2) Zaraz po capoeirze Jurek zwykle wraca prosto do domu.

Wiktionary

capoń

capoń osikowy, capoń mglisty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

SJP.pl

capote

[czytaj: kapołti] obce nazwisko, np. Truman Capote (1924 - 84), pisarz amerykański

SJP.pl

- Truman Capote (1924–1984) – amerykański pisarz

- Capote – kanadyjsko-amerykański film biograficzny z 2005

- Capote – amerykański koń wyścigowy

Wikipedia

cappadocia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L'Aquila;

(1.2) geogr. adm. gmina we Włoszech, z ośrodkiem administracyjnym w Cappadocii (1.1)

Wiktionary

Cappadocia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Abruzja, w prowincji L’Aquila.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 504 osoby, 7,5 os./km².

Wikipedia

cappuccinator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. spoż. urządzenie lub jego część służące do spieniania mleka na cappuccino

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cappuccino n.

przym. cappuccino

Wiktionary

cappuccino

[czytaj: kapuczino]
1. czarna kawa ze zmiksowanym mlekiem;
2. coś o smaku takiej kawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

przymiotnik

(2.1) mający smak cappuccino (1.1)

(2.2) mający kolor cappuccino (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Klasyczne włoskie cappuccino składa się z 25 cm³ espresso, do którego wlewa się odpowiednio spienione mleko.

(2.1) Z lodów najbardziej lubię cytrynowe, waniliowe i cappuccino.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cappuccinator mrz., kapucyn mos.

przym. kapucyński

Wiktionary

cappuccinowy

[czytaj: kapuczinowy]
1. mający smak cappuccino - napoju;
2. mający kolor beżowy, taki jak cappuccino - napój

SJP.pl

capra

[czytaj: kapra] nazwisko włoskie

SJP.pl

Koziorożec (Capra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

caprese

[czytaj: kapreze] włoska sałatka z mozzarelli i pomidorów, często z dodatkiem liści bazylii i oliwy z oliwek

SJP.pl

Caprese [kaˈpre.ze] – rodzaj sałatki pochodzącej z regionu Kampania w południowych Włoszech. Przyrządza się ją z pokrojonych w plastry pomidorów oraz mozzarelli przełożonych na przemian, polanych oliwą z oliwek posypanych grubo zmielonym pieprzem i udekorowanych liśćmi bazylii.Ma ona odzwierciedlać włoską flagę.

Wikipedia

capri

[czytaj: kapri]
1. wyspa na Morzu Tyrreńskim;
2. miejscowość we Włoszech

SJP.pl

Capri – włoska wyspa na Morzu Tyrreńskim w Zatoce Neapolitańskiej, w Mieście Metropolitalnym Neapol. Część archipelagu Wysp Kampańskich, położona jest w pobliżu półwyspu Sorrento, oddzielona od niego cieśniną Piccola.

Niewielka, o wydłużonym kształcie, górzysta wyspa zbudowana jest ze skał wapiennych (pobliska Ischia jest pochodzenia wulkanicznego). Jej powierzchnia wynosi 10,4 km², a obwód 17 km, najwyższe wzniesienie to Monte Solaro (589 m n.p.m.), na którym znajdują się ruiny zamku. Na wierzchołek ów można wjechać wyciągiem krzesełkowym z miasteczka Anacapri.

Wikipedia

capriccio

[czytaj kapriczczio] kaprys;
1. instrumentalny utwór w stylu wolnym;
2. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny

SJP.pl

- capriccio (kaprys) – w okresie baroku polifoniczny utwór instrumentalny, będący jedną ze wstępnych form fugi, w XIX wieku krótki solowy utwór instrumentalny o charakterze improwizacji

- capriccio – przedstawienie artystyczne, głównie w rysunku, malarstwie i grafice, odbiegające od powszechnie przyjętych zasad kompozycji, ujmujące jakiś temat w sposób fantastyczny, humorystyczny lub karykaturalny

- capriccio – weduta fantastyczna, kaprys architektoniczny.

- Capriccio – ostatnia opera Richarda Straussa (1942)

- Capriccio – nagranie Capriccio Richarda Straussa

Wikipedia

capriccioso

[czytaj: kapriczjozo] określenie wykonawcze: żartobliwie, kapryśnie

SJP.pl

capricornus

[czytaj: kaprikornus] Koziorożec, jeden ze znaków zodiaku, gwiazdozbiór widoczny na niebie półkuli południowej

SJP.pl

Koziorożec (łac. Capricornus, dop. Capricorni, skrót Cap) – jeden z gwiazdozbiorów zodiakalnych, 40. co do wielkości, znany już w starożytności. Jest dziesiątym i zarazem najmniejszym spośród gwiazdozbiorów zodiakalnych. Położony jest na południowej półkuli nieba. Te blade gwiazdy nazywane były już przez cywilizacje Sumerów i Chaldejczyków Suhur-mash-ha, czyli Kozia ryba. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 50. W Polsce widoczny latem.

Wikipedia

caprifolium

[czytaj: kaprifolium] bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; kapryfolium, przewiercień

SJP.pl

capsa

[czytaj: kapsa lub kafsa] miasto w Tunezji

SJP.pl

Kafsa, Gafsa (arab. ‏قفصة‎, Qafṣa, staroż. Capsa) – miasto w środkowej Tunezji, ośrodek administracyjny gubernatorstwa Kafsa.

Ośrodek mezolitycznej kultury kapskiej.

Wikipedia

capsella

[czytaj: kapsella] pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie; tasznik pospolity

SJP.pl

Wikipedia

capstrzyk

1. sygnał apelu wieczornego w wojsku lub na obozach młodzieżowych, odegrany na trąbce lub na bębnie;
2. przemarsz wojska lub członków jakiejś organizacji ulicami miasta wraz z orkiestrą, odbywający się z okazji jakiejś uroczystości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

(1.2) przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia

Wiktionary

Capstrzyk – ustalony sygnał wykonywany na trąbce lub na sygnałówce, oznajmujący koniec zajęć dziennych i wzywający do spoczynku i ciszy nocnej lub apelu wieczornego, używany między innymi w wojsku czy harcerstwie. Słowo to może także oznaczać wieczorny przemarsz oddziałów wojskowych, drużyn harcerskich lub innych organizacji ulicami miasta, zazwyczaj z orkiestrą (a niekiedy także z pochodniami), odbywający się w wieczór poprzedzający uroczystość z ich udziałem.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Burmistrz miasta zaprosił wszystkich mieszkańców na uroczysty capstrzyk z okazji 67. (= sześćdziesiątej siódmej) rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapsṭʃɨk, AS: capsṭšyk

Wiktionary

capstrzykowy

→ capstrzyk

SJP.pl

Patrz:
capstrzyk

captiva

[czytaj: kaptiwa] samochód typu Chevrolet Captiva

SJP.pl

Captiva – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lee, nad Zatoką Meksykańską.

Wikipedia

capu

część wyrażenia

(1.1) tylko w wyrażeniu zob. łapu-capu, łapu capu, na łapu-capu, na łapu capu.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łapu-capu.

źródła.

== capu (język korsykański.) ==

wymowa. IPA|'kapu.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. głowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sapu, AS: capu

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|łapu-capu.

źródła.

== capu (język korsykański.) ==

wymowa. IPA|'kapu.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. głowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) testa

Wiktionary

capua

[czytaj: KApu-a] rzymska nazwa włoskiego miasta Kapua

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Kapua.

Wiktionary

Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na północ od Neapolu, nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.

30 listopada 1734 kapitulacja garnizonu austriackiego przed wojskami hiszpańskimi podczas wojny o sukcesję polską.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 19 030 osób, 396,5 os./km².

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum|Kapua.

źródła.

== Capua (język angielski.) ==

thumb|Capua (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kapua

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

zobtłum|Kapua.

źródła.

== Capua (język angielski.) ==

thumb|Capua (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Kapua

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

capuletti

[czytaj: kapuletti] nazwisko rodowe tytułowej bohaterki tragedii miłosnej "Romeo i Julia" autorstwa Williama Szekspira; Kapuleti, Capuleti

SJP.pl

caputa

nazwisko

SJP.pl

caqueteuse

[czytaj: kakTEZ] dawne krzesło z wysokim oparciem, poręczami i siedziskiem w kształcie trapezu

SJP.pl

car

1. dawny władca w Rosji, Bułgarii lub Serbii;
2. żartobliwie: osoba najważniejsza w jakiejś grupie lub najlepsza w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. lobelia wodna

Wiktionary

Car (bułg. цар, ros. царь, serb. цар / car) – tytuł monarszy używany w Europie Wschodniej; państwo rządzone przez cara to carstwo, z kolei sam system rządów nazywany jest caratem. Carstwami były Bułgaria (od X wieku), Serbia (od XIV wieku) i Rosja (od XVI wieku), a carem (carzem) nazywano także władców Gruzji i chanów tatarskich, zwłaszcza chana krymskiego – car perekopski (zob. Złota Orda, Wielka Orda, Chanat Krymski, Chanat Kazański, Chanat Syberyjski i in.).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pokoju gubernatora wisiał wielki portret cara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sar, AS: car

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carstwo n., carat m., carewicz m., carówna ż.

:: fż. caryca ż.

przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cesarz

Wiktionary

car-detailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, cardetailing, car detailing

SJP.pl

car-pooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; carpooling

SJP.pl

car-sharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, carsharing, karszering

SJP.pl

carabobo

[czytaj: karawowo] prowincja w Wenezueli

SJP.pl

Carabobo (hiszp. Estado Carabobo) – jeden z 23 stanów Wenezueli. Stolicą stanu jest Valencia, miasto to jest równocześnie głównym ośrodkiem przemysłowym kraju.

Stan Carabobo leży na zachód od stolicy Wenezueli, Caracas. Zajmuje powierzchnię 4650 km², a w roku 2011 zamieszkiwało go 2 245 744 osób. Dla porównania, w roku 1970 mieszkańców było 497 tys.

Wikipedia

caracas

[czytaj: karakas] stolica Wenezueli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wenezueli;

Wiktionary

Caracas (pełna nazwa: Santiago de León de Caracas) – stolica Wenezueli, największe miasto w kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gazety donoszą, że Wenezuela ma zamiar kupić wszystkie towary, które Białoruś zaprezentuje na Narodowej wystawie w Caracas w tym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kaˈrakas, AS: karakas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karakaszczyk mos., karakaska ż.

przym. karakaski

Wiktionary

caranista

członek rumuńskiej Narodowej Partii Chłopskiej, istniejącej w latach 1926 - 1947, restytuowanej w roku 1990

SJP.pl

carat

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; caryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara

Wiktionary

- carat – władza cara, zwłaszcza w Rosji, Bułgarii i Serbii

- samodzierżawie – ustrój polityczny w Rosji od XVII wieku do roku 1917; wersja monarchii absolutnej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Upadek caratu w 1917 r. oraz klęska państw centralnych w listopadzie 1918 r. nie oznaczały likwidacji zagrożenia dla odradzającego się po latach niewoli państwa polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarat, AS: carat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carowa ż., carewicz m., carstwo n.

przym. carski

Wiktionary

caravaggio

[czytaj: karawadżjo] (właściwie: Michelangelo Merisi, 1573-1610) malarz włoski

SJP.pl

Wikipedia

caravaggionista

[karawadżjonista] malarz tworzący pod wpływem sztuki Caravaggia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. malarz artysta, który tworzy w nurcie caravaggionizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. caravaggionizm m.

:: fż. caravaggionistka ż.

Wiktionary

caravaggionistyczny

→ caravaggionizm [czytaj: karawadżjonistyczny]

SJP.pl

caravaggionizm

[czytaj: karawadżionizm] kierunek barokowego malarstwa realistycznego, czerpiącego przede wszystkim ze sztuki Caravaggia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. hist. formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta przez kontynuatorów i naśladowców Caravaggia;

Wiktionary

Caravaggionizm – formuła stylistyczna w malarstwie barokowym wprowadzona i rozwinięta ok. 1605-1640 przez włoskich kontynuatorów i naśladowców Caravaggia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. caravaggionista mos.

Wiktionary

caravan

[czytaj: karawan]
1. przyczepa samochodowa pełniąca funkcję mieszkania; karawan;
2. samochód typu Dodge Caravan

SJP.pl

Wikipedia

caravaning

[czytaj: karawaning] karawaning;
1. turystyka polegająca na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową;
2. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy

SJP.pl

caravaningowiec

[czytaj: karawaningowiec] osoba uprawiająca turystykę polegającą na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową lub samochodem przebudowanym na wędrowny domek kempingowy; karawaningowiec

SJP.pl

caravaningowy

→ caravaning; karawaningowy

SJP.pl

carbo

[czytaj: karbo] z łaciny: węgiel (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

carbonada

[czytaj: karbonada] pieczeń z rusztu; karbonada

SJP.pl

carbonara

[czytaj: karbonara] potrawa kuchni włoskiej składająca się z makaronu spaghetti z sosem na bazie jajek, sera i boczku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;

przymiotnik

(2.1) związany z carbonarą (1.1) lub zawierający tę potrawę

Wiktionary

Pasta alla carbonara – potrawa kuchni włoskiej złożona z makaronu, jajek, pancetty lub guanciale, sera pecorino romano lub parmezanu oraz czarnego pieprzu. Niepoprawnym jest mówienie o „sosie carbonara”, ponieważ makaron i pozostałe składniki stanowią tu nierozerwalną całość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej włoskiej knajpce zamawiam zawsze carbonarę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pasta alla carbonara

Wiktionary

carcassonne

[czytaj: karkaSON] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Wiktionary

Carcassonne (wymowa, oksyt. Carcassona) – miasto i gmina we Francji, w regionie Oksytania. Miasto jest prefekturą departamentu Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) daw. Karkassona

Wiktionary

carcinogen

[czytaj: karc-inogen] zewnętrzny czynnik rakotwórczy; karcinogen, kancerogen

SJP.pl

carcinoma

[czytaj: karc-inoma] nowotwór złośliwy wywodzący się najczęściej z tkanki nabłonkowej; rak

SJP.pl

Rak (łac. carcinoma, z łac. cancer – „rak”, „krab”, z gr. καρκινος /karkinos/ – „rak”, „krab morski”) – grupa nowotworów złośliwych wywodzących się z tkanki nabłonkowej.

Nazwa ta odnosi się do guzów powstających z nabłonków pochodzenia ekto- lub endodermalnego oraz z nabłonka narządów moczowo-płciowych. Nie są nazywane rakami nowotwory złośliwe wywodzące się z „nabłonków” pochodzenia mezodermalnego, np. śródbłonka, międzybłonka, błony maziowej.

Wikipedia

cardano

[czytaj: kardano] nazwisko włoskie, np. Girolamo Cardano (1501 - 76), włoski matematyk

SJP.pl

- Girolamo Cardano – XVI-wieczny matematyk włoski

- Cardano - sieć blockchain

- (11421) Cardano – planetoida

- Cardano al Campo – miejscowość we Włoszech

- Wzory Cardano – wzory na pierwiastki wielomianów trzeciego stopnia

Wikipedia

cardetailing

[czytaj: karditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, auto-detailing, car detailing, car-detailing

SJP.pl

cardetailingowy

→ cardetailing [czytaj: karditejlingowy]; autodetailingowy, detailingowy

SJP.pl

cardiff

[czytaj: kardif] stolica Walii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i stolica Walii;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkumnastu miejscowości w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii

Wiktionary

Cardiff (wym. [ˈkɑrdɪf]; wal. Caerdydd, wym. [kɑːɨrˈdɨð]) – miasto ze statusem city w Wielkiej Brytanii, stolica Walii, ośrodek administracyjny hrabstwa Cardiff, historycznie wchodzące w skład w hrabstwa Glamorgan (Morgannwg). Jest położone nad rzeką Taff, u jej ujścia do Kanału Bristolskiego. W 2011 roku miasto liczyło 335 145 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkardʲif, AS: kardʹif

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kardifczyk m., kardifka ż.

przym. kardifski

Wiktionary

cardigan

[czytaj: kardigen, kardigan] zapinany sweter bez kołnierza; kardigan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inna pisownia wyrazu → kardigan

Wiktionary

- Welsh Corgi Cardigan – rasa psa

- Cardigan – miejscowość w Walii

- Cardigan – zatoka na Morzu Irlandzkim

- cardigan – sweter rozpinany na przodzie

- The Cardigans – szwedzki zespół rockowy

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. kardigan mrz.

Wiktionary

cardin

[czytaj: karDĘ, w odmianie: kardena, kardenowi itd.] nazwisko

SJP.pl

cardinale

[czytaj: kardinale]
1. nazwisko
2. miejscowość we Włoszech

SJP.pl

Cardinale – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 2113 osób.

Wikipedia

cardinalia

[czytaj: kardinalia] liczebniki główne

SJP.pl

carding

[czytaj: karding] nielegalne wykorzystywanie numerów cudzych kart kredytowych w Internecie

SJP.pl

Phishing – metoda oszustwa, w której przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji (np. danych logowania, danych osobowych, danych karty kredytowej), zainfekowania komputera szkodliwym oprogramowaniem czy też nakłonienia ofiary do określonych działań. Jest to rodzaj ataku opartego na inżynierii społecznej.

Wikipedia

cardo

[czytaj: kardo] główna ulica w rzymskim obozie wojskowym lub mieście, biegnąca z północy na południe

SJP.pl

- Cardo − typ ulicy

- Cardo − parafia w Asturii

- Cardo − część aparatu gębowego stawonogów

- Cardo − zamek w muszli małżów

- Cardo − część aparatu genitalnego samców błonkówek

Wikipedia

cardox

[czytaj: kardoks] urządzenie do bezpiecznego urabiania węgla w warunkach grożących wybuchem metanu lub pyłu węglowego

SJP.pl

carewicz

syn cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. syn cara

Wiktionary

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,

- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɛvʲit͡ʃ, AS: carevʹič

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

przym. carski, carewiczowy

Wiktionary

carewna

córka cara; carówna

SJP.pl

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,

- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

carewo

miasto w Bułgarii

SJP.pl

Carewo (bułg. Царево; do 1934 Wasiliko, 1950–93 Miczurin) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Burgas, niewielki port i kurort nad Morzem Czarnym, siedziba administracyjna gminy.

Wikipedia

carey

[czytaj: karej lub kari] nazwisko angielskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carey – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Blaine

- Carey – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot

- Carey – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron

Gminy w USA:

- Carey (ang. Carey Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Iron

Wikipedia

carezzando

[czytaj: kareccando] określenie wykonawcze: pieszczotliwie

SJP.pl

cargo

[czytaj: kargo]
1. ładunek statku albo samolotu; kargo;
2. ubezpieczenie transportowe obejmujące wszelkie zagrożenia przewożonego ładunku; kargo;
3. środek transportu przystosowany do przewożenia określonego ładunku; kargo;
4. część portu przeznaczona na załadunek i rozładunek towaru; kargo;
5. kult cargo - kult praktykowany w Australii i Oceanii przez Aborygenów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. towar transportowany na pokładzie statku

(1.2) hand. ubezpieczenie transportowanego towaru

Wiktionary

- anglicyzm oznaczający ładunek podlegający transportowi

- cargo – kulty z wysp Pacyfiku

- terminal cargo – część lotniska

W Australii:

- Cargo – miejscowość w stanie Nowa Południowa Walia

W Wielkiej Brytanii:

- Cargo – miejscowość w Kumbrii (Anglia)

- torby cargo – linia toreb marki owee część CARGO by owee

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. hiszp.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) شحن

źródła.

== cargo (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-cargo.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ładunek, towar

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. hiszp.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) شحن

źródła.

== cargo (język angielski.) ==

wymowa. audioUS|En-us-cargo.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) ładunek, towar

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

carillion

[czytaj: karylion] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillon, karylion

SJP.pl

carillon

[czytaj: kariJĄ] instrument muzyczny z grupy idiofonów, umieszczany na wieżach kościelnych, ratuszowych itp.; kurant dzwonowy, carillion, karylion

SJP.pl

Carillon, karylion (z fr. carillon, ze starofr. careignon albo quarrillon, z łac. quaterniō – „czwórka (obiektów)”) – instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, będący zespołem zawieszonych nieruchomo dzwonów (wieżowych), na których można wybijać melodie młotkami za pomocą specjalnej klawiatury.

Wikipedia

carillonowy

[czytaj: kariljonowy] związany z carillonem

SJP.pl

carina

[czytaj: karina] samochód typu Toyota Carina

SJP.pl

Carina – typ jachtu żaglowego, slup jednokadłubowy, balastowy lub balastowo-mieczowy.

Jego długość wynosi 5,96 metra, szerokość 2,11 metra, a powierzchnia ożaglowania około 16 m². Wysokość od KLW 8,5 m. Kadłub jest laminatowy, ma 4 koje, brak wydzielonego kambuza i kingstona. W Polsce dopuszczony do żeglugi po morskich wodach wewnętrznych i wodach śródlądowych. Produkowany w Morskiej Stoczni Jachtowej im. L. Teligi w Szczecinie w latach siedemdziesiątych XX w.

Wikipedia

carioca

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioka, karioka

SJP.pl

Wikipedia

carioka

[czytaj: karioka] latynoska odmiana fokstrota; carioca, karioka

SJP.pl

carisma

[czytaj: karizma] samochód typu Mitsubishi Carisma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód osobowy marki Mitsubishi Carisma

Wiktionary

caritas

[czytaj: KAritas] w chrześcijaństwie: miłość bliźniego, miłosierdzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. międzynarodowy ruch katolicki propagujący i organizujący na przełomie XIX i XX wieku dobroczynną działalność w Kościele katolickim

(1.2) rel. międzynarodowa katolicka organizacja charytatywna;

(1.3) rel. diecezjalny lub parafialny punkt doraźnej pomocy potrzebującym

Wiktionary

- Caritas – organizacja charytatywna o zasięgu międzynarodowym, związana z Kościołem katolickim

- Caritas – łaciński termin na jedną z trzech cnót w teologii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poczta w Niemczech uhonorowała jednego z pionierów Caritasu specjalnym znaczkiem pocztowym.

(1.2) Dyrektorką polskiego Caritasu wybrano zakonnicę z mojej wioski.

(1.2) Wysłała córkę na kolonie Caritasu do Rumi.

(1.3) Kobiety w Caritasie poradziły jej, by poszła zapytać proboszcza.

(1.3) W które dni tygodnia jest otwarty Caritas?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. caritas ż.

Wiktionary

carl

[czytaj: karl] imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carl – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Barrow

Gminy w USA:

- Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Adams

- Carl (ang. Carl Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McPherson

Zobacz też:

- Karl

Wikipedia

carlisle

[czytaj: karlajl] miasto w Anglii

SJP.pl

Carlisle (wym. [ˈkɑːlaɪl], [kɑːˈlaɪl]) – miasto (city) w północno-zachodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Kumbria, ośrodek administracyjny dystryktu (unitary authority) Cumberland, położone nad ujściami rzek Caldew i Petteril do rzeki Eden, około 16 km na południe od granicy Szkocji. W 2001 roku liczyło 71 773 mieszkańców.

Wikipedia

carlo

[czytaj: karlo] imię męskie

SJP.pl

carlos

[czytaj: karlos] hiszpańskie imię męskie

SJP.pl

- Carlos – hiszpański i portugalski odpowiednik imienia Karol

- Carlos – trzyodcinkowy francusko-niemiecki miniserial telewizyjny z 2010 roku

Wikipedia

carlsbad

[czytaj: karlsbad] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carlsbad – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Diego

- Carlsbad – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Eddy

- Carlsbad – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Tom Green

Wikipedia

carlsberg

[czytaj: karlsberg] grupa piwowarska

SJP.pl

- Carlsberg Group – duński producent piwa

- Carlsberg Polska – i jego polski oddział

- Carlsberg – marka piwa

Wikipedia

carlyle

[czytaj: karlajl] nazwisko angielskie

SJP.pl

Carlyle – sztuczny zbiornik wodny w większości położony w hrabstwie Clinton, a częściowo w hrabstwie Bond i hrabstwie Fayette. Jest to największy (105,2 km²) sztuczny zbiornik w stanie Illinois i największe jezioro całkowicie położone w tym stanie.

Wikipedia

carmagnola

[czytaj: karmaniola] karmaniola;
1. nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej;
2. płaszcz z długim kołnierzem, noszony przez rewolucjonistów francuskich w okresie Wielkiej Rewolucji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie;

Wiktionary

Carmagnola – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn. Według danych na rok 2016 gminę zamieszkiwało 29 115 osób, 304 os./km².

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|włoski|Carmagnola.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) Carmagnole

* włoski: (1.1) Carmagnola

źródła.

== Carmagnola (język włoski.) ==

thumb|Carmagniola (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Carmagnola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. karmaniola ż., carmagnola ż.

Wiktionary

carmagnole

[czytaj: karmaNIOL] nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej; carmagnola, karmaniola

SJP.pl

Carmagnole 1981 – album studyjny Jacka Kaczmarskiego zarejestrowany w 1982 roku w Stentor Studio w Wiesbaden (RFN) i wydany przez miejscową wytwórnię CDN. W dyskografii Kaczmarskiego jest pierwszą solową płytą wydaną na emigracji, a jednocześnie jest pierwszą solową płytą wydaną oficjalnie bez politycznych przeszkód, które w przypadku zarejestrowanej rok wcześniej studyjnej płyty Krzyk uniemożliwiły jej wydanie do 1989 roku. Nakład pierwszego wydania wyniósł pięćset egzemplarzy płyt winylowych.

Wikipedia

carmen

[czytaj: karmen]
1. w starożytnej poezji łacińskiej: pieśń liryczna albo wiersz liryczny;
2. przenośnie: poezja;
3. dekolt w sukience lub bluzce odsłaniający plecy i ramiona; dekolt hiszpański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

- Carmen – imię żeńskie hiszpańskiego pochodzenia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pani Carmen owdowiała w zeszłym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkarmɛ̃n, AS: karmẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Karmen ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Karmen

Wiktionary

carnap

[czytaj: karnap] nazwisko, np. Rudolf Carnap (1891 - 1970), filozof niemiecki

SJP.pl

carnauba

[czytaj: karnauba] naturalny wosk roślinny z liści kopernicji; karnauba

SJP.pl

carnival

[czytaj: KARniwal] samochód typu Kia Carnival

SJP.pl

- Carnival (album B.A.P)

- Carnival (album New Model Army)

- Carnival (przedsiębiorstwo)

Wikipedia

carnot

[czytaj: karNO] nazwisko francuskie, np. Marie François Sadi Carnot (1837 - 1894), prezydent Francji, Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796 - 1832), francuski fizyk i matematyk

SJP.pl

Carnot może oznaczać nazwisko rodziny francuskich polityków, matematyków i fizyków.

Do najbardziej znanych należeli:

- Lazare Nicolas Marguerite Carnot (1753–1823) matematyk i polityk, ojciec Nicolasa i Lazare’a Hippolyte’a

- Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796–1832) matematyk, syn Lazare’a Nicolasa

- Lazare Hippolyte Carnot (1801–1888) polityk, minister oświaty, syn Lazare’a Nicolasa

- Marie François Sadi Carnot (1837–1894) polityk, prezydent Francji, syn Lazare’a Hippolyte’a

- Marie Adolphe Carnot (1830–1920) – inżynier górnictwa, chemik

Wikipedia

caro

[czytaj: karo] samochód typu Polonez Caro

SJP.pl

- Caro – miasto w USA, w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola

- Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.

- Caro – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.

- Caro – marka papierosów

- Caro – samochód osobowy Polonez

- willa Caro

- zespół taneczny Caro Dance

Wikipedia

carobójca

zabójca cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zabójca cara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ignacy Hryniewiecki był carobójcą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carobójstwo n.

:: fż. carobójczyni ż.

przym. carobójczy

Wiktionary

carobójczy

dotyczący carobójcy lub carobójstwa

SJP.pl

carobójczyni

→ carobójca

SJP.pl

Patrz:
carobójca

carobójstwo

zabicie cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. zabójstwo cara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tego typu tematyce odzwierciedliły się dylematy dekabrystów dotyczące carobójstwa — jednej z koncepcji realizacji celu, jakim było zniesienie samowładztwa w Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carobójca m., carobójczyni ż.

przym. carobójczy

Wiktionary

carogród

dawna słowiańska nazwa Konstantynopola (obecnie Stambuł)

SJP.pl

Konstantynopol (gr. Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica Cesarstwa Rzymskiego, w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261), stolica Imperium Osmańskiego w latach 1453–1922. Od 1930 miasto nazywa się Stambuł.

Wikipedia

carogrodzki

przymiotnik od: Carogród

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Carogrodem, dotyczący Carogrodu (współcz. Stambuł)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Carogród mrz.

Wiktionary

carol

[czytaj: karol] nazwa tradycyjnych pieśni ludowych o pogodnym charakterze, wywodzących się z pogańskich obrzędów związanych z okresem zimowego przesilenia dnia z nocą

SJP.pl

- Carol (The Price of Salt) – powieść Patricii Highsmith wydana pierwszy raz w 1952 roku

- Carol – film fabularny z 2015 roku w reżyserii Todda Haynesa

Wikipedia

carolina

Filmy:

- Carolina – Komedia romantyczna

Miejscowości w USA:

- Carolina – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Covington

- Carolina – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Washington

- Carolina – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Marion

Wikipedia

caroline

Geografia

miasta:

- Caroline – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins

- Caroline – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

gminy:

- Caroline (ang. Caroline Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke

- Caroline (ang. Caroline Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tompkins

Wikipedia

carowa

caryca;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji

SJP.pl

carówna

córka cara; carewna

SJP.pl

Carewicz (ros. царевич) – tytuł określający syna cara (Rosji, Bułgarii, Serbii). Tytuł określający córkę cara to carewna (ros. царевна).

Na Rusi od XVI wieku słowa carewicz używano w dwóch znaczeniach:

- pierwszym - dla określenia syna cara rosyjskiego,

- drugim - dla określenia potomków (nie tylko synów) książąt gruzińskich i tatarskich chanów (kazańskich, syberyjskich i in.). Najznamienitszym nierosyjskim carewiczem w Rosji był chan kasimowski.

Wikipedia

carpaccio

[czytaj: karpaczczio] przystawka z cienkich plastrów surowego mięsa z sosem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. przystawka włoska przyrządzana z bardzo cienkich plasterastrów surowego mięsa lub ryby, polana sosem lub oliwą z oliwek;

Wiktionary

Carpaccio [karˈpat.t͡ʃo] – danie kuchni włoskiej z surowego mięsa, serwowane zazwyczaj jako przystawka.

Tradycyjnie przygotowywane jest z wołowiny, współcześnie także z cielęciny, łososia lub tuńczyka, jako bardzo cienko pokrojone lub rozbite mięso. Mięso w carpaccio jest zazwyczaj polane oliwą, sokiem z cytryny, czasem przyprawiane szalotką, kaparami, a podawane z dodatkami – sałatami i cienko pokrojonymi serami, np. parmezanem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na naszym stole na obiadokolacji było carpaccio z ryby, rolada wiśniowa i kilka kieliszków porto.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) od nazwiska weneckiego malarza

uwagi. zobacz też: Indeks:Polski - Jedzenie

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) carpaccio

* duński: (1.1) carpaccio w.

źródła.

== carpaccio (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kulin. carpaccio

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

carpentier

Ludzie o nazwisku Carpentier

- Alain Carpentier (ur. 1933) – francuski kardiochirurg

- Georges Carpentier (ur. 1894-1976) – francuski bokser

- Alejo Carpentier (ur. 1904-1980) – kubański pisarz

Wikipedia

carpooling

[czytaj: karpuling] przewożenie autem osób korzystających z tej samej trasy w zamian za pokrycie części kosztów paliwa; car-pooling

SJP.pl

Carpooling, car-pooling – współdzielenie przejazdów (np: do pracy); system upodobniający i dostosowujący samochód osobowy do transportu zbiorowego. Polega na zwiększaniu liczby pasażerów w czasie przejazdu samochodem, głównie poprzez kojarzenie osób dojeżdżających do pracy lub nauki na tych samych trasach. Jest rozwijany w sytuacjach, gdy ze względu na małe natężenie ruchu nieopłacalne jest uruchamianie linii zorganizowanego transportu zbiorowego.

Wikipedia

carpoolingowy

→ carpooling [czytaj: karpulingowy]

SJP.pl

carracci

- Annibale Carracci

- Agostino Carracci

- Lodovico Carracci

Wikipedia

carrara

[czytaj: karrara] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Wiktionary

Carrara – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Massa-Carrara. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 65 560 osób, 923,4 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W XVIII w. rozwinięty na wielką skalę handel wydobywanym w okolicach Carrary marmurem i wytwarzanymi z niego wyrobami objął zasięgiem tereny całej Europy, a w końcu wieku także Stany Zjednoczone.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kararyjczyk mos., kararyjka ż., karara ż., karar mrz.

przym. kararyjski, karraryjski

Wiktionary

carrefour

[czytaj: karFUR] sieć francuskich hipermarketów działająca na terenach wielu krajów, w tym w Polsce

SJP.pl

Groupe Carrefour (wym. francuska /kaʁfuʁ/, wym. polska /karˈfur/) – francuska spółka akcyjna, posiadająca sieć hipermarketów i supermarketów, powstała we Francji w 1960 roku. Pierwszy supermarket należący do rodzin Marcela Fourniera i Louisa Defforeya otwarto w Annecy we Francji w 1960 roku. Został wybudowany przy skrzyżowaniu 5 ulic i stąd nazwa Carrefour – co oznacza w języku francuskim „skrzyżowanie”.

Wikipedia

carrera

[czytaj: karrera] samochód typu Porsche Carrera

SJP.pl

carroccio

[czytaj: karROczjo] czterokołowy wóz zaprzęgnięty w muły, używany przez włoskie wojsko w XI-XIV wieku

SJP.pl

Carroccio – rydwan, wóz bojowy zaprzężony w woły, używany przez armie średniowiecznych republik i księstw włoskich. Była to prostokątna platforma na pełnych, drewnianych kołach, na której umieszczano sztandar miasta i ołtarz polowy, gdzie kapłan odprawiał mszę przed bitwą, i z której trębacze zagrzewali wojsko do boju.

Wikipedia

carrol

[czytaj: KErol] nazwisko

SJP.pl

carroll

[czytaj: karol] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Carroll – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Carroll

- Carroll – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Coös

- Carroll – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne

- Carroll – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua

- Carroll – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield

Wikipedia

carsharing

[czytaj: karszering] samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, car-sharing, karszering

SJP.pl

Car-sharing ([kɑrʃeərɪŋ]) – system wspólnego użytkowania samochodów. Samochody udostępniane są za opłatą użytkownikom przez operatorów floty pojazdów, którymi są różne przedsiębiorstwa, agencje publiczne, spółdzielnie, stowarzyszenia lub grupy osób fizycznych.

Wikipedia

carsharingowy

→ carsharing [czytaj: karszeringowy]; karszeringowy

SJP.pl

carski

przymiotnik od: car

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) należący, odnoszący się do cara lub Rosji z czasów, gdy władali nią carowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W 1917 roku carska Rosja była rolniczym imperium, w którym 84 procent ludności mieszkało na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarsʲci, AS: carsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. car m., carewicz m., carówna ż., caryca ż., carstwo n., carat m.

Wiktionary

carskosielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Carskim Siołem, dotyczący Carskiego Sioła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przekraczając fantazyjną, kutą w żelazie bramę carskosielskiego parku, Aleksander Siergiejewicz ma dwanaście lat (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Carskie Sioło n.

Wiktionary

carson

[czytaj: KA:rsen] nazwisko, m.in. Sir Edward Henry Carson (1854-1935) - polityk brytyjsko-irlandzki

SJP.pl

Osoby

- Adam Carson – perkusista i jeden z założycieli zespołu AFI

- Bud Carson – zawodnik i trener futbolu amerykańskiego

- Carson McCullers – amerykańska pisarka

- Ciarán Carson – (ur. w 1948) czołowy poeta irlandzki, prozaik, muzyk

- Crystal Carson – amerykańska aktorka

- Dan Carson – ewangeliczny biblista, kaznodzieja

- Edward Carson – brytyjski prawnik i polityk

- Hannah Carson – amerykańska lekkoatletka

- Jimmy Carson – amerykański hokeista

- Johnny Carson – amerykański aktor komediowy

- Kit Carson – amerykański podróżnik

- Lisa Nicole Carson – amerykańska aktorka

- Rachel Carson – amerykański biolog

- Scott Carson (ur. w 1985) – angielski piłkarz występujący na pozycji bramkarza w West Bromwich Albion

- Sofia Carson (ur. w 1993) – amerykańska piosenkarka, aktorka i autorka tekstów

- Terrence C. Carson – amerykański aktor filmowy i telewizyjny

Wikipedia

carstwo

1. państwo rządzone przez cara;
2. panowanie cara, władza cara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) carat

(1.2) śrpol. państwo

Wiktionary

Carstwo, carat – państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł cara lub carycy. Nazwa pojawiła się w średniowieczu. „Carstwo” jest słowiańską nazwą cesarstwa, wywodzącą się z Bizancjum. Tytułu car używali władcy Rosji, Bułgarii i Serbii.

W 1721 Piotr I Wielki przyjął godność imperatora, która miała być traktowana jako odpowiednik cesarskiej, zaś tytulaturę carską określono jako odpowiednik królewskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sarstfɔ, AS: carstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. car m., caryca ż., carat mrz.

przym. carski

Wiktionary

cartagena

[czytaj: kartahena]
1. miasto i port w Kolumbii;
2. miasto i port w Hiszpanii; Kartagena

SJP.pl

Miasta i gminy

- Kartagena (hiszp. Cartagena) – miasto w Hiszpanii

- Cartagena – miasto w Chile

- Cartagena de Indias – miasto w Kolumbii

- Cartagena del Chairá – miasto i gmina w Kolumbii

- Cartagena – miasto w Kostaryce

- Cartagena – stacja kolejowa w Kartagenie, w Hiszpanii

- Cartagena – stacja metra w Madrycie

Wikipedia

cartageński

→ Cartagena [czytaj: kartaheński]; kartageński

SJP.pl

carter

[czytaj: karter] nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Aaron Carter – amerykański piosenkarz

- Alexander Carter – kanadyjski biskup

- Allister Carter – angielski snookerzysta

- Angela Carter (właśc. Angela Olive Stalker) – angielska pisarka

- Chris Carter – amerykański reżyser, scenarzysta, producent

- Chris Carter – amerykański baseballista

- Daniel Carter – nowozelandzki rugbysta

- David Carter – amerykański obrońca futbolu amerykańskiego

- Dixie Carter – amerykańska aktorka

- Frank Carter (właśc. Chris Carter) – angielski muzyk i tatuator

- Frederic Carter – kanadyjski polityk

- Gerald Emmett Carter – kanadyjski arcybiskup

- Helena Bonham Carter – brytyjska aktorka

- Howard Carter – egiptolog, odkrywca grobowca Tutanchamona

- Jimmy Carter (właśc. James Earl Carter, junior) – 39 prezydent USA.

- Kevin Carter – fotografik z RPA

- Laura-Mary Carter – brytyjska wokalistka, gitarzystka i autorka tekstów

- Nick Carter – członek Backstreet Boys

- Phillip Carter – brytyjski biznesmen

- Rosalynn Carter – pierwsza dama USA w latach 1977–1981

- Rubin Carter ps. Hurricane – amerykański bokser

- Sasha Carter – kanadyjska curlerka

- Stephen L. Carter – amerykański prawnik, pisarz

- Vince Carter – amerykański koszykarz

Wikipedia

cartier

Cartier – stacja metra w Montrealu, na linii pomarańczowa. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w Pont-Viau, w mieście Laval.

Wikipedia

carting

[czytaj: karting] sport motorowy lub zawody sportowe rozgrywane przy użyciu gokartów; karting

SJP.pl

cartingowy

→ carting [czytaj: kartingowy]

SJP.pl

cartman

[czytaj: kartman] nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

cartridge

[czytaj: kartridż] cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartrydż; kartridż

SJP.pl

Kartridż (kartrydż, ang. ROM cartridge) – nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy (najczęściej grę).

Wikipedia

caruso

[czytaj: karuzo] nazwisko włoskie, np. Enrico Caruso (1873 - 1921), włoski tenor

SJP.pl

- Caruso (nazwisko) –

- Caruso (piosenka) –

Wikipedia

carving

[czytaj: karwing] karwing;
1. technika jazdy na nartach polegająca na poruszaniu się na krawędziach nart, zwykle bez kijków, pozwalająca na osiąganie większych prędkości w porównaniu z klasyczną jazdą;
2. sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach, popularna w krajach Dalekiego Wschodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;

(1.2) pot. narta do uprawiania carvingu (1.1)

(1.3) szt. kulin. pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach

Wiktionary

- carving – technika jazdy na krawędziach nart

- carving – sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach wywodząca się z krajów Dalekiego Wschodu: Chin, Tajlandii, Japonii; obecnie najbardziej popularna w Tajlandii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uprawiam carving od dziesięciu lat.

(1.2) Kupiłam okazyjnie używane carvingi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. carvingowy

Wiktionary

carvingi

[czytaj: karwingi] narty do uprawiania carvingu (techniki jazdy); karwingi, narty carvingowe

SJP.pl

carvingować

[czytaj: karwingować]
1. rzeźbić w owocach i warzywach;
2. poruszać się na krawędziach nart, zwykle bez kijków

SJP.pl

carvingowiec

[czytaj: karwingowiec] narciarz stosujący carving (technikę narciarską)

SJP.pl

carvingowy

[czytaj: karwingowy] związany z carvingiem (np. klub carvingowy), przeznaczony do carvingu (np. narty carvingowe)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z carvingiem, dotyczący carvingu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Magda kupiła nowe narty carvingowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carving m.

przym. karwingowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karwingowy

Wiktionary

caryca

carowa;
1. żona cara;
2. władczyni w dawnej Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. władczyni Rosji

(1.2) hist. żona cara

Wiktionary

- caryca – żona cara lub kobieta-car

- Caryca – pierwotna nazwa statku SS "Kościuszko"

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Katarzyna II, zwana także Wielką, była carycą Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carowa ż., carewicz m., carówna ż., carat m., carstwo n.

:: fm. car m.

przym. carski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) carowa

Wiktionary

carycyn

dawna nazwa obecnego Wołgogradu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. nazwa Wołgogradu do 1925 roku

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡saˈrɨt͡sɨ̃n, AS: carycỹn

Wiktionary

caryński

nazwisko

SJP.pl

caryzm

ustrój państwowy, w którym absolutną władzę posiada car; carat

SJP.pl

carz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. władca, panujący

(1.2) daw. władca tatarski, chan

(1.3) daw. władca turecki, sułtan

(1.4) daw. władca ruski, car

(1.5) daw. cesarz rzymski narodu niemieckiego

(1.6) daw. bot. lepiężnik

Wiktionary

Przykłady

(1.2) (…) jeden kniaź lacki pohańbił krymskiego carza i kary nie odebrał (…)

(1.2) W tymże roku 1503, Augusta trzydziestego dnia, carzewic Prekopski Bitikierej Soltan, syn carza Mendlikiereja, wpadł bez wieści w państwa Litewskie, mając z sobą sześć tysięcy ludzi i przyszed naprzód do Słucka… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saʃ, AS: caš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. carzyk m., carzewic m.

Wiktionary

casa

[czytaj: kasa] samolot marki CASA

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Casa – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry

Gminy w USA:

- Casa (ang. Casa Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Perry

Firmy:

- Construcciones Aeronáuticas SA – hiszpańska wytwórnia lotnicza

Wikipedia

casablanca

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Maroka;

Wiktionary

Casablanca (arab. الدار البيضاء, Ad-Dār al-Bayḍāʾ; marok. arab. ḍ-Ḍar l-Biḍa) – miasto w zachodnim Maroku, nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Casablanca-Sattat. W 2024 roku liczyło ok. 3,2 mln mieszkańców, co czyni je największym pod względem liczby ludności miastem w kraju oraz całym Maghrebie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widywałem go więc w porcie szczecińskim i gdyńskim, spotykałem w Hamburgu i Antwerpii, w Las Palmas i Casablance, a w roku 1987 nawet w Kanale Sueskim.

Wiktionary

casablanka

[czytaj: kasablanka] miasto w Maroku; Casablanca

SJP.pl

Casablanca (arab. الدار البيضاء, Ad-Dār al-Bayḍāʾ; marok. arab. ḍ-Ḍar l-Biḍa) – miasto w zachodnim Maroku, nad Oceanem Atlantyckim, siedziba administracyjna regionu Casablanca-Sattat. W 2024 roku liczyło ok. 3,2 mln mieszkańców, co czyni je największym pod względem liczby ludności miastem w kraju oraz całym Maghrebie.

Wikipedia

casanova

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanowa, kasanowa, uwodziciel, donżuan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. bałamut, uwodziciel

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałaś tego casanovę, jak się Jadźki dostawiał?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lowelas, podrywacz, bałamut, donżuan, wszetecznik, kochaś, Romeo, zalotnik, kobieciarz

Wiktionary

casanowa

[czytaj: kasanowa lub kazanowa] książkowo: poszukiwacz przygód miłosnych; casanova, kasanowa, uwodziciel, donżuan

SJP.pl

casarecce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski makaron w kształcie ruloników pergaminu, popularny szczególnie w kuchni sycylijskiej

Wiktionary

casco

[czytaj: kasko] ubezpieczenie obejmujące środki transportu, ale niedotyczące przewożonego towaru; kasko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Casco – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland

- Casco – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland

- Casco – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

- Casco – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

Wikipedia

case

[czytaj: kejs] środowiskowo: etui na smartfon; kejs

SJP.pl

cash

- Cash – bollywoodzki film akcji

Miejscowości w USA:

- Cash – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead

- Cash – miejscowość w stanie Georgia

- Cash – miejscowość w stanie Michigan

- Cash – miejscowość w stanie Teksas

Wikipedia

cashback

[czytaj: keszbek] cash back;
1. zwrot części ceny produktu przy płaceniu kartą płatniczą;
2. usługa bankowa umożliwiająca pobranie gotówki w czasie płacenia kartą za zakupy

SJP.pl

Cashback – dwa filmy w reżyserii Seana Ellisa: krótkometrażowy z roku 2004 oraz długometrażowy z 2006 roku. Producentem obu filmów był Lene Bausagen, wystąpili w nich: Sean Biggerstaff, Emilia Fox, Shaun Evans, Michelle Ryan, Stuart Goodwin. Za produkcję obu obrazów odpowiedzialne było studio Ugly Duckling.

Wikipedia

cashbackowy

→ cashback

SJP.pl

Patrz:
cashback

cashew

[czytaj: kaszü lub keszu] orzech nerkowca (nanercza zachodniego)

SJP.pl

cashomat

[czytaj: keszomat] maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; bankomat, automatyczny kasjer

SJP.pl

casio

[czytaj: kasjo] produkt marki Casio

SJP.pl

Casio (jap. カシオ計算機株式会社 Kashio Keisanki Kabushiki-gaisha) – międzynarodowe przedsiębiorstwo branży elektronicznej, z siedzibą w dzielnicy Shibuya w Tokio, Japonia.

Firmę Casio założył w kwietniu 1946 r. Tadao Kashio. W 1957 roku dotychczasowa nazwa Kashio Seisakujo została zmieniona na Casio Computer Co. Ltd., a do zarządu przedsiębiorstwa dołączyli pozostali bracia Kashio: Kazuo, Toshio i Yukio. Nazwa przedsiębiorstwa pochodzi od nazwiska prezesa zapisanego w rōmaji i jest dopasowana dla zagranicznego klienta. Zmiana nazwy z Kashio na Casio była tłumaczona możliwością uznania koncernu za firmę włoską, czego Tadao Kashio chciał uniknąć.

Wikipedia

cassapanca

[czytaj: kassapanka] we włoskiej sztuce renesansowej - bogato rzeźbiona ława ze skrzynią i oparciami, będąca prototypem kanapy; kassapanka

SJP.pl

Cassapanca – mebel służący do siedzenia będący prototypem kanapy, ława z pełnym oparciem pod kątem prostym względem siedzenia i podłokietnikami, ustawiana na podeście. Została rozpowszechniona w renesansie. Jej poprzednikiem była cassone – ozdobna skrzynia.

Wikipedia

cassata

[czytaj: kassata] rodzaj lodów włoskich w formie półkuli złożonej z kilku warstw lodów o różnych smakach; kassata

SJP.pl

cassate

[czytaj: kassate] lody cassate: lody włoskie o kilku smakach z mrożoną bitą śmietaną i owocami; kassate

SJP.pl

cassazione

[czytaj: kassacione] z włoskiego: kasacja; utwór muzyczny wykonywany na wolnym powietrzu, rodzaj divertimenta lub serenady

SJP.pl

Kasacja (niem. Cassatio, Cassatione, Cassation, Kassation, Gassation; wł. cassatio, cassazione, rzadziej niem. Grassaten, wł. crassatio) – instrumentalna cykliczna forma muzyczna na orkiestrę lub zespół kameralny, zbliżona do serenady, divertimenta i nokturnu, przeznaczona do wykonań na wolnym powietrzu, szczególnie wieczorami.

Wikipedia

cassettone

[czytaj: kassettone] prototyp komody, mebel rozpowszechniony we Włoszech w XVI wieku

SJP.pl

cassidy

Cassidy, Barry Adrian Resse (ur. 7 lipca 1982) – amerykański raper, zadebiutował w 2004 roku z albumem Split Personality z którego pochodzi przebój Hotel nagrany z piosenkarzem R&B R. Kellym.

Wikipedia

cassini

- Cassini-Huygens – sonda kosmiczna

- César François Cassini de Thury (1714–1784) – francuski astronom i kartograf

- Giovanni Cassini (1625–1712) – włoski astronom i matematyk

- Jacques Cassini (1677–1756) – francuski astronom

- Jean Dominique Cassini (1748–1845) – francuski astronom i karograf

Wikipedia

cassino

[czytaj: kas-ino] miasto we Włoszech

SJP.pl

Cassino – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone. Miasto znajduje się u podnóża wzgórza Monte Cassino. Główny przemysł: montaż samochodów i wyrób zabawek. W sąsiednim Piedimonte San Germano znajduje się duży zakład Fiata Stabilimento Fiat di Cassino.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 32 586 osób, 397,4 os./km².

Wikipedia

cassirer

- Ernst Cassirer (1874–1945)

- Paul Cassirer (1871–1926)

Wikipedia

cassis

[czytaj: kaS-IS] niskoprocentowy likier z czarnych porzeczek

SJP.pl

Cassis – gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu (13). Położona jest na wschodnich przedmieściach Marsylii, bezpośrednio przy Parku Narodowym Calanques i zachodnim krańcu Lazurowego Wybrzeża, między Marsylią (30 km) i Tulonem (42 km).Według danych na rok 2021 gminę zamieszkiwało 6720 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 250 osób/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-W. Lazurowe Cassis plasuje się na 85. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 380.).

Wikipedia

cassone

[czytaj: kassone] renesansowa, duża włoska skrzynia, przeznaczona do przechowywania ubiorów i kosztowności

SJP.pl

Wikipedia

cassoulet

[czytaj: kasuLE] francuska potrawa, zapiekanka z białej fasoli, wieprzowiny, baraniny, boczku wędzonego z dodatkiem ziół, przypraw i różnych warzyw; również ogniotrwałe naczynie, w którym przygotowuje się i podaje tę potrawę

SJP.pl

Cassoulet – wolno gotowany gulasz warzywno-mięsny pochodzący z południowej Francji. Jest przygotowywany z białej fasoli z dodatkiem kaczki lub gęsi, kiełbasy, wieprzowiny, baraniny i doprawiony czosnkiem oraz ziołami. Według tradycji pochodzi z miasta Castelnaudary w departamencie Aude w regionie Oksytanii. W Aude występują różne odmiany tego dania.

Wikipedia

castiglione

Castiglione (kors. I Castiglioni) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 1 osób/km².

Wikipedia

casting

[czytaj: kasting] kasting;
1. wybieranie osób do filmu, reklamy, pokazu mody itp.;
2. spotkanie, na którym wybiera się takie osoby

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) środ. film. konkurs mający wyłonić aktora, prezentera, modelkę itp. (czasem także zwierzę) do jakiejś roli;

(1.2) wędk. sport. dyscyplina sportowa polegająca na rzucaniu lekką muszką lub ciężarkiem do tarczy, wykorzystująca najważniejsze techniki wędkarskie: muchową i spinningową;

Wiktionary

Casting [wymowa: kasting], kasting – spotkanie, na którym dokonuje się wyboru aktora, modela, prezentera do roli w filmie lub reklamie, występu w pokazie mody i tym podobnych.

Aktorzy nieprofesjonalni lub bez menedżera (dzieci, modele, statyści) zazwyczaj korzystają z usług agencji castingowych (informujących o zbliżających się castingach).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chodzę na castingi, ale nie dostałam jeszcze żadnej roli.

Wiktionary

castingować

[czytaj: kastingować] wybierać osoby do filmu, reklamy, pokazu mody itp.

SJP.pl

castingowiec

[czytaj: kastingowiec] osoba przeprowadzająca casting

SJP.pl

castingowy

związany z castingiem (kastingiem); kastingowy

SJP.pl

castor

[czytaj: kastor] smolista ciecz powstająca z odgazowania węgla kamiennego, stosowana jako składnik budowlanych zapraw cementowych (zwiększa ich właściwości wodoszczelne)

SJP.pl

Biologia

- Castor (bóbr) – rodzaj gryzoni z rodziny bobrowatych

Geografia

Miejscowości i gminy

- Castor – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire, w Wielkiej Brytanii

- Castor – miejscowość w Alberta (Kanada)

- Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Madison, w USA

- Castor (ang. Castor Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard, w USA

- Castor – wieś w stanie Luizjana, w parafii Bienville, w USA

Wikipedia

castorama

[czytaj: kastorama] sieć hipermarketów budowlanych

SJP.pl

Castorama – sieć sklepów z materiałami budowlanymi, remontowymi, dekoracyjnymi i ogrodniczymi. Wywodząca się z Francji firma jest od 2002 częścią brytyjskiej grupy Kingfisher.

Wikipedia

castra

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum

SJP.pl

Castrum Romanum (łac.), częściej w lm castra Romana (obóz rzymski) lub castra Romanorum (obóz Rzymian) – warowny obóz rzymski wznoszony przez legionistów według ściśle określonego planu.

Usytuowany przeważnie na wzniesieniu w pobliżu wody i lasu, na terenie umożliwiającym szybkie rozwinięcie szyków; kwadratowy lub prostokątny, otoczony zawsze fosą i wałem (agger), często też murem lub palisadą (vallum), z czterema bramami.

Wikipedia

castries

stolica Saint Lucia

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Saint Lucia;

Wiktionary

Castries – stolica Saint Lucia i dystryktu Castries, na zachodnim wybrzeżu wyspy, port nad Morzem Karaibskim. Według danych z 2001 roku miasto liczyło 10 873 mieszkańców. Zabytkiem miasta jest katedra Niepokalanego Poczęcia NMP wzniesiona w 1899 roku. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy (produkcja rumu i cukru), stoczniowy. W 1941 wybudowano tu bazę Armii Stanów Zjednoczonych. W 1948 i 1953 uległo zniszczeniom w wyniku pożarów.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Castries|Ms=Castries.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Castries

* szwedzki: (1.1) Castries n.

źródła.

== Castries (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Castries

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Castries

* szwedzki: (1.1) Castries n.

źródła.

== Castries (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Castries

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

castro

[czytaj: kastra] rzymski warowny obóz wojskowy; castrum

SJP.pl

Brazylia:

- Castro – miasto

Chile:

- Castro – miasto

Hiszpania:

- Castro de Rey – miasto

- Castro-Urdiales – miasto

Portugalia:

- Castro Marim – miejscowość

Stany Zjednoczone:

- Castro – dzielnica San Francisco

- Castro – hrabstwo

- Castro Valley – obszar niemunicypalny

Wikipedia

castroizm

[czytaj: kastroizm] lewicowa ideologia stworzona przez Fidela Castro, łącząca marksizm z koncepcjami José Martí i solidarnością latynoamerykańską

SJP.pl

castrum

[czytaj: kastrum] rzymski obóz wojskowy zabezpieczony przed wrogiem wałem ziemnym i fosą; castra

SJP.pl

Castrum Romanum (łac.), częściej w lm castra Romana (obóz rzymski) lub castra Romanorum (obóz Rzymian) – warowny obóz rzymski wznoszony przez legionistów według ściśle określonego planu.

Usytuowany przeważnie na wzniesieniu w pobliżu wody i lasu, na terenie umożliwiającym szybkie rozwinięcie szyków; kwadratowy lub prostokątny, otoczony zawsze fosą i wałem (agger), często też murem lub palisadą (vallum), z czterema bramami.

Wikipedia

castryzm

[czytaj: kastryzm] system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; kastryzm

SJP.pl

casual

[czytaj: każual] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casualowy

SJP.pl

casualowy

[czytaj: każualowy] zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; każualowy, casual

SJP.pl

casus

[czytaj: kasus] kazus; przestarzale:
1. zdarzenie, wypadek, przykry zbieg okoliczności;
2. zagadnienie, problem

SJP.pl

- Kazus

- Casus belli

- Casus foederis

- Casus mixtus

Wikipedia

cat

[czytaj: ket] wyspa na Oceanie Atlantyckim, należąca do Bahamów

SJP.pl

- cat – polecenie systemu Unix

- Caterpillar – producent maszyn budowlanych i górniczych

- Stanisław Mackiewicz ps. Cat – Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie

- Cat – wyspa w archipelagu Bahama

- .cat – domena internetowa

- CAT – Centrum Antyterrorystyczne

Wikipedia

cat-friendly

[czytaj: kat frendli] przyjazny dla kotów

SJP.pl

catalina

[czytaj: katalina] skalista wyspa w Kalifornii należąca do archipelagu Wysp Santa Barbara

SJP.pl

- PBY Catalina – amerykańska patrolowa łódź latająca

- (83360) Catalina – planetoida

- Catalina Sky Survey – amerykański program badawczy, w ramach którego poszukiwane są komety i planetoidy bliskie Ziemi

- 257P/Catalina – kometa

- C/1999 F1 (Catalina) – kometa

Wikipedia

catanzaro

[czytaj: kantancaro] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w Kalabrii;

Wiktionary

Catanzaro – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Catanzaro. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 90 240 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Catanzaro dwóch mężczyzn, uznanych za przywódców buntu, „pochwycono, skuto kajdanami, uduszono u stóp szubienicy, a następnie powieszono za jedną nogę, po dwóch zaś dniach poćwiartowano, a ich głowy umieszczono w żelaznych klatkach u bram miasta”, jako przerażające memento dla tych, którzy ośmielą się zbuntować przeciwko królowi Filipowi III.

Wiktionary

catcalling

[czytaj: katkoling] ordynarne komentarze lub zaczepki o charakterze seksualnym kierowane przez mężczyzn w stronę kobiet w miejscu publicznym; cat calling

SJP.pl

catch

[czytaj: kacz] utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy; kanon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. utwór polifoniczny, w którym linię melodyczną głosu rozpoczynającego powtarzają kolejno wszystkie występujące głosy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kanon

Wiktionary

catch-as-catch-can

[czytaj: kacz as kacz ken] z angielskiego: chwytaj, jak możesz chwycić;
1. używanie wszystkich dostępnych środków ułatwiających osiągnięcie celu;
2. działanie chaotyczne, bezplanowe;
3. w sporcie: walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone; wolnoamerykanka

SJP.pl

catechu

[czytaj: katechu] wyciąg z kory i drewna niektórych indyjskich drzew tropikalnych; katechu

SJP.pl

catenaccio

[czytaj: katenaczio] w piłce nożnej - taktyka zmasowanej obrony, murowanie własnej bramki, zwłaszcza dla utrzymania osiągniętego już, korzystnego dla własnej drużyny wyniku

SJP.pl

Catenaccio (wł. rygiel, zasuwka) – system taktyczny w piłce nożnej kładący szczególny nacisk na dobrze zorganizowaną obronę oraz faule taktyczne, skupiający się na chronieniu własnej bramki bardziej niż zdobywaniu goli. Znany stał się dzięki argentyńskiemu trenerowi Helenio Herrerze, który w latach sześćdziesiątych wdrożył ten system w Interze Mediolan. Dzięki niemu Inter w Serie A wygrywał większość swych meczów wynikiem 1:0.

Wikipedia

catering

[czytaj: katering] katering;
1. usługa polegająca na odpłatnym dostarczaniu oraz serwowaniu jedzenia i napojów na przyjęciach;
2. posiłek serwowany w samolocie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;

Wiktionary

Catering, katering – usługa polegająca na przygotowywaniu i dostarczaniu na zamówienie gotowych potraw lub na organizacji przyjęć np. (wesel, jubileuszy), imprez, bankietów i konferencji, wydarzeń kulturalnych, wydarzeń firmowych jak i również codzienne zapewnianie posiłków w szkołach, miejscach pracy etc. przygotowywanych poza obiektem klienta. Pierwotnie termin związany z naziemną obsługą lotnisk i odnoszący się do przygotowywania i serwowania posiłków dla pasażerów i załogi samolotów na czas lotu. Nową formą cateringu jest catering dietetyczny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam imieniny, ale nie chce mi się stać przy garach, więc zamówię catering.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cateringowy

Wiktionary

cateringowy

→ catering [czytaj: kateringowy]; kateringowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cateringiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mam czasu przygotowywać przyjęcia, zamówię firmę cateringową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkatɛrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: katerʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. catering m.

Wiktionary

catgut

[czytaj: katgut lub ketgut] cienka nić chirurgiczna do zszywania tkanek i narządów, ulegająca wchłonięciu po kilku tygodniach; ketgut, katgut

SJP.pl

Katgut, ketgut (z ang. catgut, prawdopodobnie od cattle – bydło, gut – jelito), struna chirurgiczna – włókno wytwarzane z baranich lub kozich jelit charakteryzujące się dobrymi właściwościami mechanicznymi, ulegające biodegradacji. Stosowane w chirurgii. Szwy wykonane z catgutu wchłaniane są stopniowo przez organizm pacjenta, rozpuszczając się bez żadnych pozostałości. Umożliwia to jednoczesne łączenie kilku warstw tkanek bez potrzeby usuwania szwów. Obecnie zastępowane przez syntetyczne włókna wchłanialne np. poliglikolowe.

Wikipedia

catherine

1. [czytaj: katrIN] żeńskie imię francuskie
2. [czytaj: KEtrin] żeńskie imię angielskie

SJP.pl

Catherine – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Wilcox.

Wikipedia

catinga

[czytaj: katinga] suchy las złożony z palm i sukulentów, występuje w Gujanie i Brazylii; caatinga; katinga

SJP.pl

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

Wikipedia

catio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) felinol. specjalny wybieg dla kota domowego zaspokajający jego potrzebę ruchu, obserwacji i eksplotacji, a jednocześnie zapewniający bezpieczeństwo tak dla samego kota, jak i dla środowiska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy nudziło mi się na budowie, to zbudowałem moim kotom catio i tor do gonitw w domu.

Wiktionary

ćatni

[czytaj: czatni] pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, chutnej, czatnej

SJP.pl

Chutney, czatni, hindi चटनी ćatni – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.

Wikipedia

cauda

[czytaj: kałda] pionowa kreska będąca elementem niektórych nut lub ligatur w systemach notacyjnych stosowanych ok. XIII-XVI wieku

SJP.pl

cauda (cau; łac. ogon, ogoniasty) – pozioma i nisko zawieszona chmura, kształtem przypominająca ogon, rozciągająca się od głównej strefy opadów deszczu w superkomórce burzowej do chmury stropowej (murus), będącej zazwyczaj na tej samej wysokości co cauda. Ruch chmury odbywa się od głównego obszaru opadów w stronę chmury stropowej, a w miejscu jej połączenia z chmurą murus często można zaobserwować gwałtowne prądy wstępujące.

Wikipedia

caudillismo

[czytaj: kaudijismo lub kaudiljismo] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillizm

SJP.pl

caudillizm

[czytaj: kaudilizm] autorytarny sposób rządzenia charakterystyczny dla latynoamerykańskich caudillos; caudillismo

SJP.pl

caudillo

[czytaj: kałdijo lub kałdiljo] latynoamerykański przywódca wojskowy lub polityczny, posiadający nieograniczoną władzę; tytuł takiego przywódcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) polit. przywódca hiszpański

(1.2) polit. hiszpański lub latynoamerykański przywódca, rodzaj dyktatora lub kacyka

Wiktionary

Wikipedia

causa

[czytaj: kałsa] w prawie:
1. sprawa, interes, proces;
2. stosunek prawny, podstawa prawna

SJP.pl

Causa (łac. przyczyna) – prawnie istotna przyczyna dokonania czynności prawnej.

Czynności prawne przysparzające dzieli się na czynności kauzalne i czynności abstrakcyjne (oderwane). Dla ważności tych pierwszych wymagane jest istnienie i ważność (zgodność z prawem) kauzy, czyli prawnie istotnej przyczyny przysporzenia.

Wikipedia

causeur

[czytaj: koZER] człowiek umiejący rozmawiać, gawędzić interesująco, dowcipnie; gawędziarz; kozer

SJP.pl

caval

[czytaj: kawal] dęty instrument drewniany podobny do fletu prostego, wykorzystywany w bałkańskiej i tureckiej muzyce ludowej

SJP.pl

cavalieri

Cavalieri to nazwisko włoskie.

Osoby:

- Bonaventura Cavalieri (1598–1647) – włoski matematyk i astronom

- Catarina Cavalieri (1755–1801) – sopranistka

- Diego Cavalieri – piłkarz brazylijski

- Emilio de’ Cavalieri (1550–1602) – włoski kompozytor

Miejsca:

- San Polo dei Cavalieri – miejscowość i gmina we Włoszech

Wikipedia

cavaliers

[czytaj: KAwaljers] koszykarski klub z Cleveland, występujący w NBA

SJP.pl

New Zealand Cavaliers – nazwa przybrana przez grupę reprezentantów Nowej Zelandii w rugby union w roku 1986 na tournée po Południowej Afryce. Wyrokiem nowozelandzkiego sądu reprezentacja Nowej Zelandii nie mogła wyjechać do kraju promującego apartheid.

Wikipedia

cavalli

nazwisko, m.in.: Francesco Cavalli (1602-1676), włoski kompozytor, organiska oraz śpiewak tenorowy

SJP.pl

cavata

[czytaj: kawata] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, cavatina

SJP.pl

cavatina

[czytaj: kawatina] w muzyce: solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; kawatyna, kawatina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. krótka pieśń solowa o prostszej budowie niż aria

(1.2) muz. krótki i powolny utwór instrumentalny

Wiktionary

Cavatina (kawatina, kawatyna) – krótkie arioso, które w operze i oratorium zamykało recytatyw, szczególnie popularne w XVIII wieku.

Cavatina ma niewielkie rozmiary, prostą strukturę, często charakter liryczny. Jest pozbawiona repetycji (jak np. „Porgi amor” w Weselu Figara Mozarta) i zwrotów ornamentalnych. Zasadniczo utrzymana w wolnym tempie, u niektórych twórców (Bellini, Verdi) bywała dwuczęściowa, z drugą częścią wyrazistszą i szybszą. Charakterystycznym przykładem jest kawatina Rozyny „Una voce poco fa” z Cyrulika sewilskiego Rossiniego. Zapewne do najbardziej znanych należą kawatina Księcia „La donna è mobile”z opery Rigoletto Verdiego i „Casta Diva” z Normy Belliniego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hrabianka Cecylia śpiewać miała cavatinę Belliniego, a towarzyszyć jej miał Wacław.

(1.2) Grał on przy gościach dwa walce Straussa i cavatiny dwie Donizettiego.

Wiktionary

cave

[czytaj: kejw] nazwisko

SJP.pl

Cave – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 9519 osób, 559,9 os./km².

Urodził tu się dyplomata papieski abp Antonino Pinci.

Wikipedia

cavendish

- Cavendish – miasto w USA

- Cavendish – jednostka osadnicza w USA

- Cavendish – wieś w Anglii

- Cavendish – osada w Kanadzie

- Cavendish – brytyjska rodzina szlachecka wywodząca się z Cavendish w hrabstwie Suffolk

- Cavendish – krater księżycowy

- (12727) Cavendish – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

caxton

Caxton – wieś w Anglii, w hrabstwie Cambridgeshire, w dystrykcie South Cambridgeshire. Leży 15 km na zachód od miasta Cambridge i 78 km na północ od Londynu. Miejscowość liczy 480 mieszkańców.

Wikipedia

cayatte

[czytaj: kaJAT] nazwisko francuskie, m.in. André Cayatte (1909-1989) - scenarzysta i reżyser filmowy

SJP.pl

cayenne

[czytaj: kaJEN]
1. pieprz cayenne; ostra przyprawa;
2. samochód typu Porsche Cayenne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. pieprz kajeński;

Wiktionary

- Cayenne (Kajenna) – stolica i główny port Gujany Francuskiej

- pieprz cayenne (pieprz kajeński) – rodzaj bardzo ostrej przyprawy

- Porsche Cayenne − samochód marki Porsche

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lubię dodawać do moich potraw cayenne, gdy są zbyt mdłe, ponieważ nadaje im wyrazistości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kajenna ż.

przym. kajeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieprz kajeński, pieprz cayenne, papryka cayenne

Wiktionary

cazin

miasto w Bośni i Hercegowinie

SJP.pl

Cazin – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie uńsko-sańskim, siedziba miasta Cazin. W 2013 roku liczyło 13 863 mieszkańców, z czego większość stanowili Boszniacy.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz elektromaszynowy.

Wikipedia

cążki

1. małe cęgi; obcążki;
2. mały przyrząd do obcinania skórek przy paznokciach; kleszczyki

SJP.pl

cążkowy

→ cążki; obcążkowy

SJP.pl

cał

przymiotnik

(1.1) stpol. śrpol. cały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saw, AS: cau̯

Wiktionary

cała

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego

SJP.pl

całbecki

nazwisko

SJP.pl

całka

jedno z podstawowych pojęć analizy matematycznej, stosowane w technice, fizyce, ekonomii i innych naukach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

(1.2) techn. jedna ze ścian złożonych z blatów surowiznowych, lanych w ognisku fryszerskim, którymi piec płomienny jest obstawiony zewnątrz i które tworzą skrzynię

(1.3) daw. rub. niewinna dziewczyna, dziewica

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój kolega miał problem z wyznaczeniem trudnej całki.

(1.1) Aby rozwiązać to zadanie, konieczne jest wyznaczenie całki na przedziale [0, 1].

(1.1) Całka nieoznaczona jest pojęciem odwrotnym do pochodnej funkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawka, AS: cau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całkowanie n., scałkowanie n., całość ż.

:: zdrobn. całeczka ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny, cały, całkowity

przysł. całkowo, całkowicie, cało

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ostawa

Wiktionary

całki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. cały

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: całka

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲci, AS: cau̯ʹḱi

Wiktionary

całkiem

zupełnie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, zupełny, pełny

(1.2) w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojej! Całkiem o tym zapomniałam!

(1.2) Film był całkiem dobry, choć jego ostatnie sceny wydawały mi się trochę tandetne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawʲcɛ̃m, AS: cau̯ʹḱẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całość ż.

przym. całkowity

przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zupełnie, maksymalnie, całkowicie, kompletnie, totalnie; daw. wniwecz

Wiktionary

całkować

wyliczać całkę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) mat. szukać całki dla danej różniczki lub pochodnej albo rozwiązania danego równania różniczkowego

(1.2) przen. ujmować w jedną całość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvat͡ɕ, AS: cau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. scałkować dk.

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

przym. całkowy, całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) scalać, dopełniać, syntetyzować, uogólniać

Wiktionary

całkowalność

istnienie całki jakiejś funkcji w określonym sensie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co może być scałkowane

Wiktionary

Funkcja całkowalna – funkcja, dla której istnieje całka w sensie danej teorii całki (Riemanna, Lebesgue’a, Henstocka-Kurzweila, Stieltjesa itp.)

Wikipedia

Powiązane:

przym. całkowalny

przysł. całkowalnie

Wiktionary

całkowalny

dający się scałkować

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. dający się scałkować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvalnɨ, AS: cau̯kovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n., całkowalność ż.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy

Wiktionary

całkowanie

liczenie całek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

Wiktionary

Całka – ogólne określenie wielu różnych, choć powiązanych ze sobą, pojęć analizy matematycznej. Najczęściej przez „całkę” rozumie się całkę oznaczoną lub całkę nieoznaczoną, choć istnieje wiele innych odmian całki. Ścisłe definicje można znaleźć w artykułach dotyczących poszczególnych całek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za pomocą rachunku, zwanego w wyższej matematyce całkowaniem, polegającego w zasadzie na sumowaniu wielkości nieskończenie małych, możemy (…) pochodne [logarytmu] zastąpić wielkościami skończonymi i wymiernymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowy, całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

całkowicie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób całkowity, pełny, bez reszty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pablo całkowicie poświęcił się malarstwu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲit͡ɕɛ, AS: cau̯kovʹiće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., całość ż., całkowitość ż., całostka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowity, cały, całkowy

przysł. całkiem, cało

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyłącznie, zupełnie, kompletnie, absolutnie, zgoła, totalnie, maksymalnie, gruntownie, kompletnie, nieskalanie, doskonale, nieskazitelnie, skrajnie, święcie, całkiem, diametralnie, dokumentnie, bez reszty, do gruntu, do imentu, do końca, do szpiku kości, do ostatka, do reszty, na amen, na dobre, na fest, od a do zet, od początku do końca, w całej okazałości, w całej pełni, w całej rozciągłości, w całości, w pełni, w zupełności, z gruntu, od deski do deski, na sto procent, ad finem, reg. pozn. na cołki łeb., gwara. hetki, daw. het

Wiktionary

całkowiciej

stopień wyższy od przysłówka: całkowicie

SJP.pl

całkowitoliczbowy

związany z liczbami całkowitymi, dotyczący liczb całkowitych

SJP.pl

całkowitość

wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co jest całkowite (obejmuje sobą pewną całość)

(1.2) mat. cecha czegoś, co jest całkowite (może zostać wyrażone jako wynik dodawania lub odejmowania jedynek)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym doraźnym pochodzeniu, a równocześnie całkowitości pesymizmu Miłosza jest może źródło licznych antytez, na których rozpięta jest jego liryka.

(1.2) Pomysł z tym odejmowaniem nie jest najlepszym pomysłem na sprawdzanie całkowitości liczby.

Wiktionary

Powiązane:

przym. całkowity, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zupełność

Wiktionary

całkowity

1. obejmujący całość, kompletny;
2. taki, który należy do zbioru liczb, w którym żadna z liczb nie jest ułamkiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy

(1.2) mat. będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oddanie jej było całkowite, świeciła przykładem ofiarności, stałości i uporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawkɔˈvʲitɨ, AS: cau̯kovʹity

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całkowicie, całkiem

przym. cały

rzecz. całkowitość ż., całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cały

Wiktionary

całkowy

związany z całką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mat. związany z całką, dotyczący całki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sawˈkɔvɨ, AS: cau̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

czas. całkować ndk., scałkować dk.

przym. całkowalny, cały

przysł. całkowicie

Wiktionary

całkujący

taki, który dokonuje całkowania, zgromadzenia, zintegrowania czegoś, np. element lub układ techniczny

SJP.pl

całobrzegi

o liściu: mający brzegi gładkie, bez ząbków

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. o liściu: mający gładki brzeg, pozbawiony wcięć i ząbków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bazylia to roślina z kruchą, rozgałęzioną łodygą, liście ma z ogonkami całobrzegie lub ząbkowane.

Wiktionary

całodniowość

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodzienność

SJP.pl

całodniowy

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodzienny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cały dzień, będący rezultatem całego dnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiliśmy całodniowe karnety, więc mogliśmy szusować do oporu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈdʲɲɔvɨ, AS: cau̯odʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całodzienny

Wiktionary

całodobowo

przysłówek sposobu

(1.1) przez całą dobę, 24 godziny na dobę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świeży chleb tutaj jest całodobowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔdɔˈbɔvɔ, AS: cau̯odobovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. całodobowy

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

całodobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całodobowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. całodobowy

przysł. całodobowo

Wiktionary

całodobowy

1. trwający całą dobę; dwudziestoczterogodzinny;
2. pracujący całą dobę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) otwarty lub czynny całą dobę

(1.2) trwający całą dobę

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całodobowo

rzecz. całodobowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) całodzienny

Wiktionary

całodzienność

cecha czegoś trwającego cały dzień; całodniowość

SJP.pl

całodzienny

taki, który trwa lub jest aktualny przez cały dzień; całodniowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który trwa przez cały dzień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Robotnik udał się do domu, zmęczony całodzienną pracą w fabryce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całodzienność

przysł. całodziennie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całodobowy

Wiktionary

całogodzinny

trwający całą godzinę

SJP.pl

całokształt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zorganizowana całość, rozważany w całości układ

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Henryk Sienkiewicz dostał Nobla za całokształt twórczości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔkʃtawt, AS: cau̯okštau̯t

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całość, ogół, system

Wiktionary

całoletni

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa całe lato

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Burmistrz postanowił ożywić atmosferę Olsztyna organizując całoletni cykl imprez kulturalnych i sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈlɛtʲɲi, AS: cau̯oletʹńi

Wiktionary

całomiesięczny

trwający cały miesiąc

SJP.pl

całonocność

cecha czegoś trwającego całą noc

SJP.pl

całonocny

przymiotnik

(1.1) trwający całą noc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Panowie i pani wracają właśnie z balu po całonocnej hulance.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔ̃ˈnɔt͡snɨ, AS: cau̯õnocny

Wiktionary

całopalenie

palenie zwłok w ofierze; ciałopalenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bibl. rel. złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego

(1.2) przen. poświęcenie wszystkiego, nawet siebie

Wiktionary

Całopalenie lub ofiara całopalenia (hebr. עלה, trb. 'ola, stgr. ὁλόκαυστος, trb. holokaustos, łac. holocaustum) – ofiara składana bóstwu, całkowicie trawiona przez ogień.

Obrzęd popularny szczególnie w tradycji żydowskiej, wielokrotnie wspomniany w Biblii. Po raz pierwszy w starotestamentowym obrazie potopu, następnie między innymi w kontekście ofiary Abrahama (ostatecznie dokonanej z baranka, zamiast jego syna Izaaka). Oprócz tego sposób i okoliczności jego przeprowadzania zostały opisane również w Księdze Liczb oraz w Kodeksie Kapłańskim pochodzącym z Księgi Kapłańskiej – tam, pełniący rolę różnych rodzajów ofiar, na przykład ofiary codziennej lub ofiary w szabat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miłować Go całym sercem, całym umysłem i całą mocą i miłować bliźniego jak siebie samego daleko więcej znaczy niż wszystkie całopalenia i ofiary.

Wiktionary

Powiązane:

przym. całopalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) holocaust, holokaust, ofiara całopalna

Wiktionary

całopalny

przymiotnik

(1.1) rel. przeznaczony do całopalenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całopalenie n.

Wiktionary

całopojazdowy

transport całopojazdowy - transport, w którym zleceniodawca płaci za całą powierzchnię pojazdu

SJP.pl

całopostaciowy

przedstawiający całą postać

SJP.pl

całoroczność

→ całoroczny

SJP.pl

Patrz:
całoroczny

całoroczny

trwający cały rok

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całorocznie

Wiktionary

całość

1. wszystkie części, fragmenty połączone ze sobą, tworzące samodzielną jednostkę; całkowitość;
2. nienaruszalność, nietykalność;
3. liczba należąca do zbioru liczb całkowitych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

(1.2) filoz. zwarty układ, którego cechy i prawidłowości decydują o wszelkich właściwościach jego poszczególnych składników

(1.3) książk. nienaruszalność i niepodzielność czegoś

(1.4) mat. liczba całkowita

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie połowy pomarańczy to jedna całość owocu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɔɕt͡ɕ, AS: cau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

przym. całościowy, cały

przysł. całościowo, całkiem, całkowicie

rzecz. całka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednia, jedność, komplet

(1.2) całokształt, ogół, suma, uniwersum

(1.3) niepodzielność, nienaruszalność, integralność

Wiktionary

całościować

łączyć coś w całość

SJP.pl

całościowo

przysłówek

(1.1) w sposób całościowy, uwzględniając całość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józek planowaćanował podejść do tych zagadnień całościowo, ale mu nie pozwolono.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całostka ż., całościowość ż., całość ż.

przym. cały, całościowy

przysł. w całości

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kompleksowo, różnokierunkowo, wielostronnie, wszechstronnie

Wiktionary

całościowość

→ całościowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całościowe; cecha tych, którzy są całościowi

Wiktionary

Patrz:
całościowy
Powiązane:

przym. całościowy

przysł. całościowo

Wiktionary

całościowy

przymiotnik

(1.1) obejmujący całość, dogłębny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: cau̯ośćovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. całościowo

rzecz. całość ż., całościowość ż.

przym. cały

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) globalny, holistyczny

Wiktionary

całościujący

łączyć coś w całość

SJP.pl

całosemestralny

trwający cały semestr

SJP.pl

całospektaklowy

o utworze scenicznym: wypełniający cały spektakl

SJP.pl

całostka

niewielka, samodzielna część większej całości

SJP.pl

Całostka pocztowa – druk pocztowy (karta, koperta, sekretnik, opaska gazetowa, blankiet telegraficzny) opatrzony wydrukowanym na nim znakiem opłaty, upoważniający do uzyskania usługi pocztowej określonej taryfą pocztową.

Wikipedia

całostkowy

→ całostka

SJP.pl

Patrz:
całostka

całostronicowy

wypełniający cała stronę (zazwyczaj o tekście)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zajmujący całą stronę

Wiktionary

całotonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest całotonowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. całotonowy

przysł. całotonowo

Wiktionary

całotygodniowość

→ całotygodniowy

SJP.pl

Patrz:
całotygodniowy

całotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający cały tydzień; obejmujący cały tydzień

Wiktionary

całować

1. dotykać ustami w celu wyrażenia swoich uczuć; składać pocałunek, dawać buzi;
2. całować się - całować wzajemnie jeden drugiego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

czasownik zwrotny niedokonany całować się (dk. brak)

(2.1) dawać i dostawać pocałunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klepał Pawła na powitanie po plecyecach i długo, obleśnie całował Misię w rękę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwɔvat͡ɕ, AS: cau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pocałunek mrz., całus mzw., całowanie n., całusek mzw./mrz.

przym. całuśny

czas. pocałować dk., ucałować dk.

Wiktionary

całowagonowy

wypełniający cały wagon

SJP.pl

całowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Całowanie – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Karczew.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Warszawicach.

Wieś szlachecka Całowanie położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: cau̯ovãńe

Wiktionary

całun

lekka tkanina służąca do przykrywania trumny, zwłok; kir

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

Wiktionary

Całun (staropolski czałun sieć, tkanina we wzorze sieci) – w Polsce określenie zasłony, okrywy z tkaniny (najczęściej w kolorze czarnym), służącej do przykrywania zwłok, trumny i katafalku najczęściej w delikatnym wzorze sieci. We Francji mianem chalon określano dawnej rodzaj specjalnej tkaniny, o wzornictwie szachownicy, wyprodukowanej z wełny.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) stpol. syndon, czecheł

Wiktionary

całunek

dawniej: pocałunek

SJP.pl

całunny

przymiotnik od: całun

SJP.pl

całunowy

→ całun, np. płótno całunowe

SJP.pl

całus

pocałunek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. pocałunek

Wiktionary

Pocałunek – akt polegający na kontakcie ust z ciałem innej osoby (np. ustami, policzkiem, dłonią) lub przedmiotem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kasia rozdaje dziś wszystkim całusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawus, AS: cau̯us

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całowanie n., pocałowanie n., pocałunek m.

:: zdrobn. całusek m.

czas. całować ndk., pocałować dk., ucałować dk., scałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|dzióbek, dzióbeczek., gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk|pusa.

Wiktionary

całusek

zdrobnienie od: całus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od całus

(1.2) pot. pocałunek

Wiktionary

Gurami całujący, całusek, całusek Temmincka (Helostoma temminkii) – gatunek słodkowodnej ryby, jedyny przedstawiciel rodziny całuskowatych (Helostomatidae) i rodzaju Helostoma. Często hodowana jako ryba akwariowa.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rysiu przesyłał Wandzi ukradkiem całuski.

(1.2) Cały wagon całusków imieninowych śle Janka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całus mrz., całowanie n.

czas. całować ndk., pocałować dk.

przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) całus, pocałunek, buziak, buzi

Wiktionary

całuski

zdrobnienie od: całus

SJP.pl

całuskowy

→ całusek

SJP.pl

Patrz:
całusek

całuśny

lubiący się całować

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. lubiący się całować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡saˈwuɕnɨ, AS: cau̯uśny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całowanie n., całunek, pocałunek, całus, całusek

czas. całować, pocałować

Wiktionary

cały

1. ogarniający całkowicie, obejmujący wszystko; wszystek, pełny, zupełny;
2. pełen czegoś;
3. jedyny, wyłączny;
4. duży, znaczny;
5. w dobrym stanie, nienaruszony, nieuszkodzony;
6. potocznie: charakterystyczny dla siebie samego

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

(1.2) jedyny, wyłączny

(1.3) duży, wielki

(1.4) nie uszkodzony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie sprzedam panu całej kolekcji, najwyżej niektóre elementy.

(1.2) Ta cela to cały mój świat.

(1.3) Mam całą masę problemów.

(1.4) Na szczęście żołnierze wrócili cali i zdrowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sawɨ, AS: cau̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. całość ż., całka ż., całostka ż., scalanie n., scalenie n., całkowanie n., scałkowanie n., całkowitość ż., ocalanie n., ocalenie n., calizna ż.

czas. scalać ndk., scalić dk., całkować ndk., scałkować dk., ocalać ndk., ocalić dk.

przym. całkowity, całościowy, całkowy

przysł. cało, całkowicie, całościowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wszystek, pełen, reg. pozn. całki.

Wiktionary

cb

skrót od: kolumb (dawna nazwa niobu)

SJP.pl

cb-radio

[czytaj: s-i-bi-radio] CB-radio;
1. system radiokomunikacji amatorskiej w paśmie obywatelskim; radiowa łączność obywatelska;
2. radiotelefon do komunikacji w tym systemie, stosowany zwłaszcza w samochodach

SJP.pl

cba

skrót od: Centralne Biuro Antykorupcyjne, służba specjalna państwa polskiego, urząd do spraw zwalczania korupcji

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik rodzaju nijakiego

(1.1) = Centralne Biuro Antykorupcyjne;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) CBA zostało powołane przez polski parlament 12 (= dwunastego) maja 2006 (= dwa tysiące szóstego) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈa, AS: ce‿be‿a

Wiktionary

cbdo

skrótowiec

(1.1) = co było do okazania; zob. c.b.d.o..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ‿bɛ‿dɛ‿ˈɔ, AS: ce‿be‿de‿o

Wiktionary

cbdu.

skrót

(1.1) = mat. co było do udowodnienia (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ckd., cnd., ∎

Wiktionary

cbos

[czytaj: CEbos] skrót od: Centrum Badania Opinii Społecznej

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub nijakiego

(1.1) = Centrum Badania Opinii Społecznej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Opinie o immunitecie poselskim są jasne. Z ostatnich badań CBOS-u wynika, że 57% ankietowanych opowiada się za jego zniesieniem w myśl zasady, że nie ma równych i równiejszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɔs, AS: cebos

Wiktionary

cbr

skrót od: Constant Bit Rate, metoda kodowania plików dźwiękowych, stosowana w formacie MP3

SJP.pl

cbs

1. [czytaj: cebe-ES] skrót od: Centrum Badań Strategicznych;
2. [czytaj: s-ibi-ES] skrót od: Columbia Broadcasting System

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Centralne Biuro Śledcze;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿bɛ‿ˈːɕ, AS: ce‿b•‿eś

Wiktionary

cbśp

skrótowiec

(1.1) = Centralne Biuro Śledcze Policji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stanowisko zastępcy komendanta CBŚP wciąż pozostaje nieobsadzone.

Wiktionary

cbwa

Centralne Biuro Wystaw Artystycznych

SJP.pl

cc

1. korpus konsularny, oznaczenie na samochodach;
2. cichociemni

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. cesarskie cięcie

Wiktionary

CC to liczba 200 w rzymskim systemie liczbowym.

CC może również oznaczać:

- CC (kot), od CopyCat, pierwszy na świecie sklonowany kot (jesień 2001).

CC jako skrót lub kod może również oznaczać:

- Cichociemny,

- Posiadanie Orderu Kanady, jako skrót za nazwiskiem,

- Kod linii IATA linii Air Atlanta Icelandic,

- Wyspy Kokosowe, jako skrót według standardu ISO 3166,

- .cc, domenę internetową Wysp Kokosowych,

- Carbon Copy, oznaczające w e-mailach polecenie wysłania kopii do dodatkowych odbiorców, innych niż główni, a także kopia wykonana przez kalkę.

- Carson City, miasto w USA,

- Collegium Civitas, szkoła wyższa w Warszawie.

- Corps consulaire, z francuskiego: korpus konsularny,

- Centymetr sześcienny, od angielskiego cubic centemeter, równy mililitrowi.

- Licencje Creative Commons, rodzina licencji

- Compact Cassette – kaseta kompaktowa

- Coupe-Cabrio, typ nadwozia samochodów osobowych

- Customer Care, pojęcie marketingowo-sprzedażowe

- Crowd Control, pojęcie używane w grach oznaczające umiejętności kontroli tłumu.

- Cięcie cesarskie

- typ napisów dialogowych (z ang. Closed Captions) projektowany z myślą o osobach niesłyszących

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈt͡sɛ, AS: ce‿ce

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CC (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = carbon / courtesy copy → DW (w korespondencji kopia grzecznościowa, „do wiadomości”)

(1.2) = creative commons

(1.3) = dypl. consular corps → korpus konsularny

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ccc

1. Cena Czyni Cuda - sklep obuwniczy
2. liczba rzymska 300

SJP.pl

ccd

skrót od: Charge Coupled Device, technika odwzorowywania obrazu wykorzystywana w aparatach cyfrowych i skanerach

SJP.pl

cchinwali

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Wiktionary

Cchinwali (gruz. ცხინვალი, ros. Цхинвал, oset. Цхинвал) – największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetia Południowa, de iure zaś miasto w Gruzji w regionie Wewnętrzna Kartlia. Położone jest nad brzegami rzeki Didi Liachwi (Wielka Liachwa). W latach 1934–1961 nosiło ono nazwę Staliniri.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cchinwalski

Wiktionary

cchinwalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cchinwali, dotyczący Cchinwali

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cchinwali n.

Wiktionary

ćcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teściowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕːa, AS: •ća

Wiktionary

ccm

skrót od: cubic centimetre (centymetr sześcienny)

SJP.pl

skrót

(1.1) = ang. cubic centimetre → centymetr sześcienny

Wiktionary

CCM

- Contemporary Christian Music (CCM) – współczesna muzyka chrześcijańska

- Radio CCM

- CCM – metoda zbioru kukurydzy (Corn-Cob-Mix)

- CCM – algorytm szyfrowania

- CCM (ang. Climate Control Module) – moduł sterowania klimatyzacji

ccm

- centymetr sześcienny (ang. cubic centimeter) – jednostka objętości

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cm³

Wiktionary

cd

symbol kadmu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = ang. compact disc → płyta kompaktowa

(1.2) = franc. corps diplomatique → korpus dyplomatyczny

Wiktionary

- płyta kompaktowa – poliwęglanowy krążek z zakodowaną cyfrowo informacją do bezkontaktowego odczytu światłem lasera optycznego

- CD – antygen różnicowania komórkowego, gronko różnicowania, kompleks różnicowania; standard używany w celu identyfikacji molekuł na powierzchni komórek

- C.D. – album muzyczny grupy Kombii

- kadm (symbol chemiczny: Cd) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego

- kandela (symbol: cd) – jednostka światłości źródła światła

- cd – polecenie powłoki służące do przemieszczenia się pomiędzy katalogami w systemie operacyjnym

- CD – kod przypisany Demokratycznej Republice Konga według standardu ISO 3166-1 alfa-2

- .cd – domena internetowa przypisana do Demokratycznej Republiki Konga

- korpus dyplomatyczny – skrót od francuskiego corps diplomatique

- choroba Leśniowskiego-Crohna – w medycynie jest skrótem oznaczającym chorobę Leśniowskiego-Crohna (ang. Crohn’s disease)

- CD – w informatyce jest skrótem oznaczającym collision detection – wykrywanie kolizji pakietów w sieciach komputerowych

- Cash Dispenser – rodzaj bankomatu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kopie moich najważniejszych plików nagrałem na płytkę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płytka, gł. w mowie cedek

Wiktionary

cd-r

[czytaj: s-i-di-er albo ce-de-er] (skrót od: Compact Disc Recordable) płyta kompaktowa, na której możliwy jest jednokrotny zapis porcji danych lub zapis wielosesyjny; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R

SJP.pl

cd-rom

[czytaj: s-i-di-rom lub ce-de-rom] skrót angielskiego: Compact Disc - Read Only Memory; nośnik danych, odczytywanych za pomocą promienia lasera, dających się zapisać tylko jeden raz, ale wielokrotnie możliwych do odczytania

SJP.pl

cd-rw

[czytaj: s-i-di-er-wu albo ce-de-er-wu] skrót angielskiego: Compact Disc ReWritable; płyta kompaktowa, na której możliwy jest wielokrotny zapis danych; urządzenie umożliwiające zapis danych na płytach CD-R i CD-RW

SJP.pl

cd-text

w informatyce: możliwość umieszczania tekstu na płytach CD

SJP.pl

cd.

skrót od: ciąg dalszy

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciąg dalszy (skrót umieszczany przed tekstem, wskazujący, że ten tekst jest kontynuacją innego)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈdɛ, AS: ce‿de

Wiktionary

cdd

skrót od: Centralny Dom Dziecka

SJP.pl

cddb

skrót od: Compact Disc DataBase, największa internetowa baza informacji na temat płyt CD

SJP.pl

cdn.

[skrót czytany jako całe wyrażenie lub potocznie: ce-de-en] ciąg dalszy nastąpi

SJP.pl

skrót

(1.1) = ciąg dalszy nastąpi, skrót umieszczany pod tekstem wskazujący, że tekst ma dokończenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co się stanie z księżniczką? cdn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿de‿ẽn

Wiktionary

cdt

[czytaj: ce-de-TE albo potocznie: cedet] skrót od: Centralny Dom Towarowy; Cedet

SJP.pl

cdt-owski

→ cedet, → CDT (Centralny Dom Towarowy); cedetowski

SJP.pl

cdu

Christlich-Demokratische Union, Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna, partia w Niemczech

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) polit. niemiecka chadecka partia polityczna;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na ten zjazd wszyscy czekali, bo w 1094 roku, kiedy CDU była w kiepskim stanie, to właśnie kanclerzowi udało się ją poderwać.

(1.1) Niemiecka opozycja nie zgadza się z przedstawicielami CDU.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿dɛ‿ˈu, AS: ce‿de‿u

Wiktionary

ce

nazwa litery C

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery c / C

Wiktionary

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ, AS: ce

Wiktionary

ceauşescu

[czytaj: czauszesku] nazwisko

SJP.pl

ceber

duże drewniane wiadro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

(1.2) pot. głowa

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Ceber – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla

- Ceber – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Inne znaczenie:

- ceber (naczynie)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛbɛr, AS: ceber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebr mrz.

:: zdrobn. ceberek mrz., cebrzyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|szaflik.

Wiktionary

ceberek

mały ceber; cebrzyk

SJP.pl

cebertowicz

nazwisko

SJP.pl

cebertyzacja

metoda zeskalania (petryfikacji) gruntu za pomocą szkła wodnego i chlorku wapnia; elektropetryfikacja

SJP.pl

Elektropetryfikacja (elektro- + petryfikacja – gr. pétra „skała” + łac. facere „czynić”), zeskalanie, cebertyzacja, elektroiniekcja, elektrosylikatyzacja – proces zeskalania podłoża (gruntu) przez działanie polem elektrycznym przy jednoczesnym wprowadzaniu do niego zawiesin cementowych i roztworów szkła wodnego oraz chlorku wapnia.

Wikipedia

cebion

preparat zawierający kwas askorbinowy (witamina C), najczęściej w pastylkach lub zastrzykach

SJP.pl

cebr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duże drewniane naczynie z uchwytami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛpr̥, AS: cepr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceber m.

:: zdrobn. cebrzyk m., ceberek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceber

Wiktionary

cebrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cebrów (ukr. Цебрів, Cebriw) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Cebrów, położony na linii Tarnopol - Lwów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cebrowski

Wiktionary

cebrowy

związany z cebrem

SJP.pl

cebrzyczek

zdrobnienie od: cebrzyk

SJP.pl

cebrzyk

mały ceber; ceberek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mały ceber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceber mrz., cebr mrz.

Wiktionary

cebu

Cebu – wyspa w środkowej części Filipin pomiędzy cieśninami Cebu i Tañon; otoczona 167 mniejszymi wysepkami. Długość 217 km, szerokość do 32 km; powierzchnia 4422 km², 3 miliony mieszkańców (najgęściej zaludniona wyspa Filipin).

Powierzchnia górzysta, z kilkoma szczytami ponad 700 m n.p.m. (najwyższy 1073 m n.p.m.), na wybrzeżu wąskie, żyzne niziny z uprawą kukurydzy, tytoniu, trzciny cukrowej, bawełny, palmy kokosowej. Wydobycie węgla brunatnego, rud miedzi, złota i srebra; przemysł włókienniczy, spożywczy (rafinacja cukru), rybołówstwo. Wyspa jest znana też jako miejsce śmierci Magellana.

Wikipedia

cebuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cebuański;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cebu mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) cebuano

Wiktionary

cebula

roślina warzywna o ostrym smaku i zapachu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. cebula jadalna, nazwa systematyczna|Allium cepa|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z cebuli (1.1)

(1.3) bot. część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

(1.4) archit. przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.2)

(1.5) pot. żart. staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

(1.6) bot. zob. cebula morska.

(1.7) zob. cebula naprężeń.

(1.8) slang. przestęp. miotacz gazowy

(1.9) slang. przestęp. kiełbasa

Wiktionary

Botanika

- cebula – przekształcony pęd podziemny rośliny

- cebula zwyczajna (Allium cepa L.) – popularna roślina warzywna

- cebula morska (Drimia maritima L.) – urginia morska, gatunek rośliny z rodziny hiacyntowatych

Geografia

- Cebula – szczyt w Beskidzie Śląskim

Osoby o nazwisku Cebula

- Adam Cebula – polski pisarz

- Andrzej Cebula – polski pisarz, dziennikarz, przewodnik

- Antoni Cebula – polski funkcjonariusz UB i MO

- Ewald (Edward) Cebula – polski piłkarz i trener

- Henryk Cebula (ur. 1953) – polski satyryk, rysownik i karykaturzysta

- Józef Cebula (ujednoznacznienie)

- Karol Cebula – polski rzemieślnik, przedsiębiorca, samorządowiec, wydawca prasy

- Marcin Cebula – polski piłkarz

- Marek Cebula – polityk, przedsiębiorca

- Ryszard Cebula (ur. 1966) – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny

- Stanisław Cebula (ujednoznacznienie)

- Tomasz Cebula – polski piłkarz

- Zbigniew Cebula (ur. 1961) – polski malarz, pedagog

Zobacz też

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Drobno posiekaną cebulę usmażyć na złoty kolor.

(1.3) Chciałabym posadzić cebule tulipanów na działce.

(1.4) W oddali widać było cebule cerkwi.

(1.5) Wuj wyjął z kieszonki zegarek, wielką cebulę na złotym łańcuszku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈbula, AS: cebula

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebulak, cebularka ż., cebularz m., cebulica, cebulnica, cebulnik m., cebulowa ż., cebulówka ż., Cebulówka ż., cybulak m., cybulus m.; stpol. cebułka

:: zdrobn. cebulka ż.

przym. cebulaty, cebulasty, cebulkowaty, cebulkowy, cebulowaty, cebulny, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. cybula

(1.2) stpol. cybula

Wiktionary

cebulacki

→ cebulak

SJP.pl

Patrz:
cebulak

cebulactwo

buractwo, prostactwo; pogardliwie:
1. ogół cech osoby prostackiej, zawistnej oraz mającej skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim;
2. ogół osób prostackich, zawistnych oraz mających skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. neol. zawistne, skąpe lub chamskie zachowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Internauci nie pozostali obojętni na takie zachowanie jednej z głównych twarzy TVN-u. Okrzyknęli jego zachowanie mianem „cebulactwa”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebularka ż., cebulak m.

przym. cebulowy, cebulkowy

Wiktionary

cebulak

pogardliwie: wieśniak; wsiok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. osoba niewychowana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. drożdżówka z cebulą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebulactwo n., cebula ż.

Wiktionary

cebulanka

1. udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie
2. śmietka cebulanka - muchówka z rodziny muchowatych, której larwy żerują we wnętrzu cebuli jadalnej

SJP.pl

cebularz

1. potocznie: rolnik uprawiający cebulę;
2. regionalnie: pieczywo z przypieczoną cebulą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rolnik, który uprawia cebulę na skalę przemysłową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. bułka lub pszenny placek z przypieczoną na wierzchu cebulą;

Wiktionary

Cebularz – wywodzący się z kuchni żydowskiej pszenny placek, o średnicy od 15 do 20 centymetrów, pokryty pokrojoną w kostkę cebulą wymieszaną z makiem (15%–20%), charakterystyczny dla Lubelszczyzny.

Cebularz to jeden z najbardziej popularnych produktów tradycyjnych w województwie lubelskim. Pierwsze wzmianki na jego temat, a także przekazywana z pokolenia na pokolenie receptura, sięgają XIX stulecia. Jako pierwsi cebularze zaczęli wypiekać Żydzi z lubelskiego Starego Miasta, a przed II wojną światową był już on znanym przysmakiem na całej Lubelszczyźnie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulactwo n., cebulka ż., cebulica ż., Cebulówka ż., cebulanka ż., cebulówka ż., cebularka ż.

przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulacki

Wiktionary

cebulasty

kształtem przypominający cebulę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ujrzałem gotyckie i barokowe kościoły, cebulaste cerkwie i synagogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlastɨ, AS: cebulasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz mos./mrz., cebulowa ż.

przym. cebulowy, cebulkowy, cebulkowaty, cebulowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cebulowaty

Wiktionary

cebulica

roślina ozdobna z rodziny liliowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Scilla|ref=tak., gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cebulica dwulistna objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlʲit͡sa, AS: cebulʹica

Wiktionary

Powiązane:

przym. cebulowy

rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oszloch

Wiktionary

cebulicowaty

puszkinia cebulicowata - roślina z rodziny szparagowatych

SJP.pl

cebulka

1. zdrobnienie od: cebula;
2. bulwa roślin cebulowych, będąca organem rozmnażania;
3. korzeń włosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała cebula; zdrobn. od zob. cebula.

(1.2) kulin. drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula

(1.3) bot. bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

(1.4) anat. korzeń włosa

(1.5) bot. pot. odmiana gruszki

(1.6) pot. wielowarstwowe ubranie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebularz mos./mrz., cebularka ż., cebula ż., cebulactwo n.

przym. cebulkowy, cebulowy, cebulasty, cebulowaty, cebulkowaty

Wiktionary

cebulkowatość

→ cebulkowaty

SJP.pl

Patrz:
cebulkowaty

cebulkowaty

1. przypominający kształtem cebulkę;
2. dotyczący cebulki; o roślinie: mający, wytwarzający cebulkę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula, cebulka

przym. cebulowy, cebulasty, cebulowaty

Wiktionary

cebulkowy

przymiotnik od: cebulka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do cebulki – rośliny jadalnej; też: zrobiony z dodatkiem cebulki

(1.2) bot. o roślinach: wytwarzający cebulki

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W Holandii poziom wód gruntowych na polach, przeznaczonych pod uprawę hiacyntów, tulipanów, narcyzów[,] i innych roślin cebulkowych, znajduje się na głębokości 55–60 cm.

(1.2) Na ziemi były ustawione setki cebulkowych roślin kwitnących o tej porze: tulipany, hiacynty, konwalie, szafrany [...]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebulka ż., cebulactwo n., cebula ż.

przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) cebulkowaty

Wiktionary

cebulowa

potocznie: zupa cebulowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na bazie cebuli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula ż.

przym. cebulasty, cebulowaty, cebulowy

Wiktionary

cebulowatość

→ cebulowaty

SJP.pl

Patrz:
cebulowaty

cebulowaty

przypominający kształtem cebulę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbulɔˈvatɨ, AS: cebulovaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebularz m., cebulowa ż.

przym. cebulowy, cebulkowy, cebulasty, cebulkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cebulasty

Wiktionary

cebulówka

udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie

SJP.pl

- Cebulówka – szczyt górski w Beskidzie Sądeckim

- Cebulówka – wieś o spornej przynależności państwowej (de iure Mołdawia, de facto Naddniestrze)

- udnica cebulówka – gatunek muchówki z rodziny bzygowatych

- cebulówka – potoczna nazwa zupy cebulowej

Wikipedia

cebulowy

związany z cebulą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

(1.2) bot. o roślinie wykształcającej cebulę

(1.3) przen. złożony z warstw, tak jak cebula

(1.4) przen. o kształcie cebuli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lubię przegryzać cebulowe chipsy, choć nie cierpię cebulowej zupy.

(1.2) Tulipany i krokusy to rośliny cebulowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛbuˈlɔvɨ, AS: cebulovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cebula ż., cebulka ż., cebulica ż., cebulowa ż., cebularz mrz./mos., cebularka ż.

przym. cebulkowy, cebulowaty, cebulasty

Wiktionary

cebulski

nazwisko

SJP.pl

cebuszka

środowiskowo: poduszka w kształcie litery "C" do karmienia dzieci

SJP.pl

cebłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. cebłowski

Wiktionary

cecenowo

stara wieś kaszubska w województwie pomorskim

SJP.pl

Cecenowo (kaszb. Cécenowò, Cécnowò, Cecënowò lub też Cecenowò, niem. Zezenow) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce przy drodze wojewódzkiej nr . W kierunku północnowschodnim od Cecenowa znajduje się rezerwat przyrody Las Górkowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

cech

1. organizacja zrzeszająca rzemieślników;
2. miejsce, gdzie znajduje się ta organizacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) organizacja zrzeszająca rzemieślników;

(1.2) siedziba cechu (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lm. zob. cecha.

Wiktionary

Cech (z niem. Zunft), także gildia w kontekście wspólnot kupieckich, zwłaszcza zachodnioeuropejskich – organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła łącząca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

- podnoszenie kwalifikacji zawodowych

- utrwalanie więzi środowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki i godności

- prowadzenie na rzecz członków działalności społeczno-organizacyjnej, oświatowej i gospodarczej

- reprezentowanie interesów członków wobec organów władzy i administracji oraz sądów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛx, AS: ceχ

Wiktionary

Powiązane:

przym. cechowy

Wiktionary

cecha

część całkowita liczby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

(1.2) mat. zob. cecha logarytmu.

(1.3) stpol. znamię, piętno

(1.4) stpol. poszewka na poduszkę

Wiktionary

- cecha (filozofia)

- cecha (kontrola)

- cecha (psychologia)

- cecha (programowanie obiektowe)

- cecha jubilerska

- cecha w matematyce, inaczej podłoga lub część całkowita

- cecha postaci w grze fabularnej

- cecha statystyczna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Specyficzną cechą samochodu Bolesława jest to, że psuje się zaraz po uruchomieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxa, AS: ceχa

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-3)

:: rzecz. cechówka ż., cechowanie n.

:: czas. cechować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atrybut, własność, właściwość, wyróżnik

Wiktionary

cechmistrz

starszy członek cechu, przewodniczący cechu

SJP.pl

cechmistrzyni

→ cechmistrz

SJP.pl

Patrz:
cechmistrz

cechna

imię żeńskie

SJP.pl

cechować

1. być lub mieć charakterystyczną cechę kogoś lub czegoś;
2. opatrywać znakiem firmowym;
3. zaznaczyć drzewa przeznaczone do wyrębu lub ścięte

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym

(1.2) dawać czemuś oznaczenie, znak; znakować, stemplować

czasownik zwrotny niedokonany cechować się

(2.1) charakteryzować się jakąś cechą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cechuje go pracowitość i cierpliwość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈxɔvat͡ɕ, AS: ceχovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cechowanie n., cecha

czas. nacechować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) znamionować, wyróżniać, charakteryzować

(1.2) znaczyć

Wiktionary

cechowacz

pracownik nanoszący skalę i inne znaki na szklanych i metalowych wyrobach pomiarowych

SJP.pl

cechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cechować.

Wiktionary

- cechowanie (fizyka)

- cechowanie termometru

- cechowanie (kontrola)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛxɔˈvãɲɛ, AS: ceχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cechować

Wiktionary

cechówka

ręczne narzędzie slużące do opatrywania czegoś charakterystycznym znakiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd służący do odbijania na drewnie znaku okreslającego pochodzenie drewna

Wiktionary

- cechówka – przyrząd podobny do młotka, służący do odbijania na drewnie znaku (cechy) nadleśnictwa.

- Cechówka – dawna miejscowość obecnie w granicach Sulejówka

- Cechówka – polana na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym

- Cechówka – potok, dopływ Skawy

Wikipedia

cechownia

1. pomieszczenie, w którym zbierają się górnicy przed zjazdem pod ziemię i po powrocie;
2. miejsce, w którym odbywa się cechowanie

SJP.pl

Cechownia (żarg. dom zborny, zbór, cehaus, cajhoż ) – część kopalni, rodzaj poczekalni, w której górnicy zbierają się i wykonują czynności służbowe przed zjazdem w dół lub po powrocie na powierzchnię. W cechowni odbywają się także górnicze uroczystości .

Wikipedia

cechownica

narzędzie ręczne do cechowania

SJP.pl

cechowniczy

związany z cechowaniem wyrobów jubilerskich

SJP.pl

cechownik

część automatycznej centrali telefonicznej, sterująca procesem zestawiania połączeń

SJP.pl

cechowy

przmiotnik od: cech (zrzeszenie rzemieślników)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cechu, związany z cechem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Statuty cechowe puszkarzy pochodzą z XV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cech mrz.

Wiktionary

cechsztyn

1. szósty, najmłodszy okres ery paleozoicznej;
2. warstwa skorupy ziemskiej z tego okresu;
3. wapień powstały w tym okresie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. młodsza epoka permu

(1.2) geol. warstwa skał pochodzących z cechsztynu (1.1);

Wiktionary

Cechsztyn – nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia morskiego, powstałych w bardzo płytkim i ciepłym akwenie (morza epikontynentalnego) obejmującego znaczne obszary Europy Zachodniej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek; datowane są na perm późny i środkowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛxʃtɨ̃n, AS: ceχštỹn

Wiktionary

Powiązane:

przym. cechsztyński

Wiktionary

cechsztyński

→ cechsztyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od cechsztyn

Wiktionary

Patrz:
cechsztyn
Przykłady

(1.1) Groźne dla środowiska mogą być wypływy solanek ze złóż cechsztyńskich, położonych stosunkowo płytko pod dnem.

(1.1) Natomiast w rejonie Międzychodu, w permskich utworach dolomitu głównego i wapienia cechsztyńskiego, zostały odkryte złoża ropy, a odwierty przeprowadzone zostały w Grotowie, Sowiej Górze i Sierakowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛxˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: ceχštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cechsztyn

Wiktionary

cechunek

znakowanie drzew przeznaczonych do wyrębu

SJP.pl

cecil

Miejscowości w USA:

- Cecil – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Cook

- Cecil – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding

- Cecil – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

Gminy w USA:

- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Haywood

- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bottineau

- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Washington

Wikipedia

cecilia

[czytaj: ses-ilia] obce imię żeńskie

SJP.pl

- Cecilia (Luizjana)

- Cecilia (Kentucky)

- Cecilia (piosenkarka)

- Cecylia

Wikipedia

ceckać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ciaćkać;
2. ceckać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)

SJP.pl

ceckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceckać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ceckać

Wiktionary

cecora

miejscowość w Rumunii, miejsce bitwy między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego a wojskami turecko-tatarskimi w roku 1620

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Wiktionary

Cecora (rum. Țuțora) – miejscowość i gmina w Rumunii, w okręgu Jassy, ok. 1046 mieszkańców (stan z 2002 roku).

Wikipedia

Powiązane:

przym. cecorski

Wiktionary

cecorski

→ Cecora

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cecorą, dotyczący Cecory

Wiktionary

Patrz:
Cecora
Powiązane:

rzecz. Cecora ż.

Wiktionary

cecot

nazwisko

SJP.pl

cecydium

zniekształcenie jakiejś części rośliny spowodowane przez pasożyta; wyrośl, wyrośle

SJP.pl

cecyl

imię męskie

SJP.pl

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6

- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec

- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej

- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla

- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz

- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca

- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

Wikipedia

cecylia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) daw. pot. żart. geogr. Sycylia

Wiktionary

Cecylia – żeński odpowiednik imienia Cecyliusz. Obchodzi imieniny 10 czerwca i 22 listopada.

Odpowiedniki w innych językach:

- esperanto: Cecila

- francuski: Cécile

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wspomnienie św. Cecylii, patronki muzyki kościelnej, obchodzone jest 22 listopada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈt͡sɨlʲja, AS: cecylʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cecylian m., Cecyliusz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. Cilka., reg. śl. Cila.

Wiktionary

cecylian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecylian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów. Oznacza „należący do Cecyliusza”.

Cecylian imieniny obchodzi 16 kwietnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj poprosiłam Cecyliana o pomoc w rachunkach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary

cecylianostwo

Cecylian z małżonką; Cecylianowie

SJP.pl

cecylianowie

Cecylian z małżonką; Cecylianostwo

SJP.pl

cecylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliana lub z nim związany

SJP.pl

cecyliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecylii lub z nią związany

SJP.pl

cecyliusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6

- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec

- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej

- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla

- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz

- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca

- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaoszczędzimy Cecyliuszowi tego widoku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cecylia ż.

Wiktionary

cecyliuszek

zdrobnienie od: Cecyliusz (imię męskie)

SJP.pl

cecyliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliuszka lub z nim związany

SJP.pl

cecyliuszostwo

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszowie

SJP.pl

cecyliuszowie

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszostwo

SJP.pl

cecyliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliusza lub z nim związany

SJP.pl

cecylka

zdrobnienie od: Cecylia (imię żeńskie)

SJP.pl

cecylówka

wieś w Polsce

SJP.pl

2 wsi w gminie Głowaczów:

- Cecylówka-Brzózka

- Cecylówka Głowaczowska

Wikipedia

cecyniówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Cecyniówka (ukr. Цеценівка) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cecyniówecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Cecyniowce, Czeczeniowce

Wiktionary

cedeciak

regionalnie: cedet

SJP.pl

cedent

wierzyciel dokonujący cesji swej wierzytelności lub innych praw na rzecz cesjonariusza

SJP.pl

Cedent łac. cedens „ustępujący”) – osoba, która przelewa swoje prawa na kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Druga osoba uczestnicząca w cesji, cesjonariusz, przyjmuje rzeczone uprawnienia.

W prawie międzynarodowym cedentem określa się państwo, które w formie cesji zrzeka się praw do określonego terytorium na rzecz innego państwa, nazywanego w tym przypadku cesjonariuszem.

Wikipedia

cedentka

→ cedent

SJP.pl

Patrz:
cedent

cedet

potocznie: Centralny Dom Towarowy, największy warszawski dom towarowy w dwudziestoleciu po II wojnie światowej

SJP.pl

Centralny Dom Towarowy (CDT), Centralny Dom Dziecka, Dom Towarowy „Smyk”, od 2018 budynek biurowy Cedet – budynek domu towarowego znajdujący się w Warszawie, pierwotnie pod adresem ul. Bracka 15/19, obecnie ul. Krucza 50.

Wikipedia

cedetowski

przymiotnik od: cedet, CDT (Centralny Dom Towarowy); CDT-owski

SJP.pl

cedi

[czytaj: sedi] jednostka monetarna Ghany; 1 cedi = 100 pesewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Ghany o symbolu ₵;

Wiktionary

Cedi – jednostka monetarna Ghany od 1965 r. 1 cedi = 100 pesewa.W obiegu znajdują się:

- monety o nominałach 1, 5, 10, 20, 50 pesewa, 1 i 2 cedi

- banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 cedi

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) سيدي

* baskijski: (1.1) cedi

* francuski: (1.1) cédi m., cedi m.

* ukraiński: (1.1) седі m.

* węgierski: (1.1) cedi

źródła.

== cedi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. cedi

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛdʲi, AS: cedʹi

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* arabski: (1.1) سيدي

* baskijski: (1.1) cedi

* francuski: (1.1) cédi m., cedi m.

* ukraiński: (1.1) седі m.

* węgierski: (1.1) cedi

źródła.

== cedi (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. cedi

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cédille

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

W Unikodzie znak diakrytyczny cedylla występuje w wersjach:

Wikipedia

cedować

przekazać prawo do czegoś innej osobie

SJP.pl

czasownik

(1.1) zrzekać się swoich praw lub obowiązków na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazać na mocy umowy międzynarodowej część swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɔvat͡ɕ, AS: cedovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. proceder m., cesja, cedent, cedowanie

Wiktionary

cedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrzekanie się swoich praw na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazywanie na mocy umowy międzynarodowej części swojego terytorium innemu państwu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛdɔˈvãɲɛ, AS: cedovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cedować

rzecz. cedent, cesja

Wiktionary

cedr

długowieczne drzewo iglaste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cedrus|ref=tak., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

(1.2) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

Cedr (Cedrus Trew) – rodzaj długowiecznych drzew z rodziny sosnowatych. W zależności od ujęcia systematycznego wyróżnia się od dwóch do czterech gatunków. Cedry występują w rejonach górskich Afryki Północnej i Azji Zachodniej w trzech obszarach rozdzielonych znacznymi dysjunkcjami. Rosną w górskich lasach na wysokościach od 1100 do ok. 3000 m n.p.m. Ze względu na niewielkie areały i eksploatację status gatunku zagrożonego ma cedr atlaski, a cedr libański jest gatunkiem narażonym. Cedry są źródłem bardzo cenionego drewna, sadzone są także jako drzewa ozdobne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zbocza góry gęsto porastały cedry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛtr̥, AS: cetr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cedrzyniec m., cedrzyk m., cedrówka ż., cedrowina ż., cedrzyna ż.

przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cedrowina; rzad. cedrzyna

Wiktionary

cedrat

drzewo lub krzew z rodziny cytrusowatych; cytron

SJP.pl

Cytron, cedrat (Citrus medica L.) – gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych (Rutaceae Juss.). Prawdopodobnie pochodzi z podnóża Himalajów (północno-wschodnie Indie, północna Mjanma). Rozprzestrzeniony już w starożytności do Chin i Europy (tu dotarł jako pierwszy z owoców cytrusowych ok. 300 r. p.n.e.). Jest prawdopodobnie jednym z trzech gatunków rodzicielskich (obok pomarańczy olbrzymiej i mandarynki) większości form uprawnych cytrusów.

Wikipedia

cedro

Cedro – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Bernalillo.

Wikipedia

cedron

dolina między Jerozolimą a Górą Oliwną; okresowy strumień płynący tą doliną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. strumień w Judei, przepływający przez Jerozolimę i Pustynię Judzką;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku cieków wodnych w Polsce

Wiktionary

Cedron (Kidron, hebr. ‏נחל קדרון‎, Nahal Qidron, arab. Wadi an-Nar) – niewielki strumień płynący doliną o tej samej nazwie położoną między Wzgórzem Świątynnym a Górą Oliwną w Jerozolimie, wielokrotnie wymieniany w Biblii. Z Doliną Cedronu (hebr. Emek Kidron, arab. Wadi an-Nar) błędnie identyfikowana jest Dolina Jozafata, w Biblii symboliczne określenie miejsca przyszłego Sądu Ostatecznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kazał je spalić na zewnątrz Jerozolimy, na polach nad Cedronem, a popiół z nich zanieść do Betel.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|hebr|קדרון.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Kidron

* francuski: (1.1) Cédron m.

* wilamowski: (1.1) Cedron m.

* włoski: (1.1) Cedron m.

źródła.

== Cedron (język wilamowski.) ==

ortografie.

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geogr. Cedron

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cedrowice

Cedrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

cedrowina

drewno cedrowe; cedrówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewn. drewno cedrowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cedr mrz.

przym. cedrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. cedrzyna; cedr

Wiktionary

cedrówka

1. ptak z rodziny jemiołuszek
2. drzewo z rodziny miodlowatych; cedrzyk

SJP.pl

cedrowy

związany z cedrem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z cedru

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cedru

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do cedru, będący częścią cedru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dobiegł do zagajnika cedrowego, gdzie chwilę odpoczął.

(1.2) Artystka wykonuje cedrowe szkatułki na klejnoty.

(2.1) Sadzonkę obsypała cedrowymi igłami przywiezionymi z gór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdrɔvɨ, AS: cedrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cedr mrz., cedrowina ż.

Wiktionary

cedrski

przymiotnik od: Cedry Wielkie

SJP.pl

cedrzyk

drzewo z rodziny miodlowatych; cedrówka

SJP.pl

cedrzyniec

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych

SJP.pl

Cedrzyniec (Calocedrus) – rodzaj drzew należących do rodziny cyprysowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące we wschodniej Azji i jeden rosnący w Ameryce Północnej. Rośliny te uprawiane są jako ozdobne i pozyskiwane są jako źródło drewna.

Wikipedia

cedularny

podatek cedularny - rodzaj podatku polegający na odrębnym opodatkowaniu każdego rodzaju dochodów podatnika

SJP.pl

ceduła

1. codzienny urzędowy wykaz kursów walut, dewiz itp.
2. wykaz przesyłek lub towarów przyjętych do przewozu określonym środkiem transportu
3. raport dzienny z odbytego kursu tramwaju lub pociągu, zawierający wykaz sprzedanych biletów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. lista cen giełdowych

(1.2) hand. list przewozowy

(1.3) hand. lista biletów rozprowadzonych przez obsługę tramwaju lub pociągu

(1.4) druk. spis znaków danego kroju pisma

(1.5) daw. prospekt, reklama

(1.6) daw. kwit, zlecenie na piśmie

Wiktionary

Ceduła giełdowa – publikowany codziennie przez giełdy urzędowy wykaz kursów walut, dewiz i papierów wartościowych lub cen towarów, według których dokonywano transakcji giełdowych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cedułka ż.

przym. cedułkowy

Wiktionary

cedułka

zdrobniale o cedule

SJP.pl

cedylla

znak diakrytyczny podobny do ogonka, występujący np. we francuskiej literze ç („c” z cedyllą)

SJP.pl

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

W Unikodzie znak diakrytyczny cedylla występuje w wersjach:

Wikipedia

cedynia

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Cedynia (niem. Zehden, łac. Cedene) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cedynia. Najdalej na zachód położone miasto Polski, w zachodniej części pasa Pojezierza Zachodniopomorskiego.

Według danych z 31 grudnia 2021 roku Cedynia liczyła 1470 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈdɨ̃ɲa, AS: cedỹńa

Wiktionary

cedynianin

mieszkaniec Cedyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

cedynianka

mieszkanka Cedyni (miasta w Polsce)

SJP.pl

cedyński

przymiotnik od: Cedynia

SJP.pl

cedzak

1. dziurkowane naczynie kuchenne do odcedzania; durszlak;
2. sieć rybacka w kształcie worka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie kuchene z dziurkami w dnie;

Wiktionary

Cedzak (inaczej durszlak, od niem. Durchschlag) – rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem. Może być wyposażony w uchwyt oraz w podstawkę lub nóżki, które pozwalają mu stać samodzielnie i umożliwiają swobodny odpływ cieczy. Służy do odcedzania i płukania żywności.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cedzidło n., odcedzaczka ż., cedzenie n., odcedzanie n., odcedzenie n., przecedzanie n., przecedzenie n., wycedzanie n., wycedzenie n.

:: zdrobn. cedzaczek m.

czas. cedzić ndk., odcedzać ndk., odcedzić dk., przecedzać ndk., przecedzić dk., wycedzać ndk., wycedzić dk.

przym. cedzakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) durszlak

Wiktionary

cedzakowaty

przypominający cedzak

SJP.pl

cedzakowy

przymiotnik od: cedzak

SJP.pl

cedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: ceʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cedzić

rzecz. cedzak mrz.

Wiktionary

cedzić

1. przelewać ciecz przez filtr, sito;
2. pić lub przelewać coś powoli, z przerwami;
3. mówić coś bardzo powoli, z przerwami

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przepuszczać płyn przez sito, sitko, cedzak, filtr w celu oczyszczenia lub oddzielenia części stałych

(1.2) pić lub przelewać powoli

(1.3) przen. wymawiać wolno, z przerwami

czasownik zwrotny niedokonany cedzić się (dk. brak)

(2.1) być cedzonym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wody dołowe są cedzone, a następnie przepływają przez piaskownik, gdzie zatrzymywane są cząstki węgla o średnicy 0,1 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛd͡ʑit͡ɕ, AS: ceʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cedzak m., cedzidło n., cedzik m., cedziny nmos., cedzenie n., przecedzenie n., przecedzanie n.

czas. przecedzić dk., przecedzać ndk.

przym. cedzakowy, cedzidłowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) filtrować

(1.2) sączyć

Wiktionary

cedzidło

1. filtr o działaniu okresowym, otwarty lub zamknięty zbiornik z dnem sitowym; nucza;
2. przyrząd do cedzenia

SJP.pl

Wikipedia

cedzidłowy

związany z cedzidłem

SJP.pl

cedziny

pozostałości po cedzeniu płynu, męty, osad

SJP.pl

cedzitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. cedzak, durszlak

Wiktionary

cedzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. durszlak

Wiktionary

cedzyna

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

SJP.pl

Cedzyna – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Górno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

cedzyński

→ Cedzyna

SJP.pl

Patrz:
Cedzyna

cefal

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

SJP.pl

Cefal, cefal pospolity, łoban, mugil cefal (Mugil cephalus) – ryba z rodziny mugilowatych (Mugilidae).

Wikipedia

cefalaspis

najstarszy znany kręgowiec ziemski wymarły w okresie dewonu

SJP.pl

cefale

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

SJP.pl

cefalizacja

ewolucyjny proces wyodrębniania części głowowej organizmu

SJP.pl

Cefalizacja (gr. kephalé – głowa) – proces ewolucyjny prowadzący w rozwoju osobniczym do rozrastania się przedniej części ciała i wyodrębnienia wyspecjalizowanego odcinka głowowego zawierającego otwór gębowy, narządy zmysłów i zwoje nerwowe. Występuje u wolno żyjących zwierząt dwubocznie symetrycznych, począwszy od wieloszczetów (Polychaeta) i płazińców (Platyhelminthes).

Wikipedia

cefalokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; mugilokształtne

SJP.pl

Mugilokształtne, cefalokształtne (Mugiliformes) – monotypowy rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący rodzinę:

- Mugilidae – mugilowate, cefalowate

W starszych klasyfikacjach rodzina Mugilidae była zaliczana do okoniokształtnych.

Wikipedia

cefalokształtny

o cechach cefalokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

cefalometr

przyrząd do mierzenia głowy

SJP.pl

cefalometria

metoda pomiaru głowy człowieka; kefalometria

SJP.pl

cefalometryczny

→ cefalometria; kefalometria

SJP.pl

cefalosporyna

półsyntetyczny antybiotyk o szerokim spektrum działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju nazwa systematyczna|Acremonium|ref=tak. (dawniej znanego pod nazwą nazwa systematyczna|Cephalosporium.);

Wiktionary

Cefalosporyny – grupa półsyntetycznych antybiotyków β-laktamowych o szerokim spektrum działania bakteriobójczego. Są to pochodne kwasu 7-aminocefalosporynowego (7-ACA) i zawierają w swojej cząsteczce dwupierścieniową strukturę cefemu, który wykazuje większą odporność na działanieβ-laktamaz niż penam.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Listę głównych osiągnięć farmakologicznych ostatniego sześćdziesięciolecia otwiera odkrycie penicyliny, znajdują się też na niej takie leki jak kortyzol (działanie przeciwuczuleniowe i przeciwzapalne), cefalosporyna (otworzyła drogę przeszczepom) [...]

Wiktionary

cefalosporynowy

→ cefalosporyna

SJP.pl

Patrz:
cefalosporyna

cefalowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; mugilowate

SJP.pl

Mugilowate, cefalowate (Mugilidae) – rodzina ryb mugilokształtnych (Mugiliformes). Poławiane jako ryby konsumpcyjne o smacznym mięsie.

Wikipedia

cefałka

potocznie: życiorys; CV, curriculum vitae

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pot. CV (= curriculum vitae); życiorys

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Roznoszone cefałki często trafiają do kosza w obawie o własny stołek.

Wiktionary

cefeida

gwiazda zmieniająca blask na skutek okresowych pulsacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. gwiazda zmieniająca swoją jasność w wyniku okresowych pulsacji;

Wiktionary

Cefeidy (zwane też gwiazdami typu δ Cephei lub cefeidami klasycznymi od nazwy gwiazdozbioru Cefeusza) – gwiazdy zmienne pulsujące, olbrzymy.

Cefeidy są wyjątkowo jasne, tysiąc lub nawet dziesięć tysięcy razy jaśniejsze od Słońca. Regularnie zmieniają jasność wskutek pulsacji. Pulsacje powodują okresowe zmiany wielkości gwiazdy oraz temperatury powierzchni i typu widmowego (od A lub F w maksimum blasku do G lub K w minimum).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najlepszymi świecami standardowymi do pomiaru parametru Hubble’a są dwa rodzaje gwiazd: Cefeidy oraz supernowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cefeusz mos./mzw.

Wiktionary

cefeusz

łac. Cepheus; gwiazdozbiór nieba północnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);

(1.2) mitgr. król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Wiktionary

- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Etiopii, syn Belosa

- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Tegei, syn Aleosa

- Cefeusz – gwiazdozbiór nieba północnego

Wikipedia

Przykłady

(1.1, 2.1) Mityczny Cefeusz jest identyfikowany z gwiazdozbiorem Cefeusza.

(1.1) Perseusz pokonał potwora morskiego i uwolnił Andromedę, córkę Kasjopei i Cefeusza.

(2.1) Cefeusz widnieje na niebie niedaleko konstelacji, które są z nim mitologicznie powiązane.

(2.1) Najjaśniejszą gwiazdą w Cefeuszu jest Alderamin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈfɛwuʃ, AS: cefeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cefeida ż., Cefeida ż.

przym. Cefeuszowy

zob. Kefeus.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Kefeus

(1.2) war. Kefeus

(2.1) skr. Cep

Wiktionary

cefotaksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk o szerokim spektrum działania, z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych

Wiktionary

Cefotaksym, (łac. Cefotaximum) – półsyntetyczny antybiotyk będący cefalosporyną III generacji o działaniu bakteriobójczym do stosowania pozajelitowego. W przeciwieństwie do innych pozajelitowych cefalosporyn III generacji jest metabolizowany, w wyniku czego powstaje czynny metabolit – deacetylocefotaksym. Cefotaksym należy do najbardziej aktywnych cefalosporyn wobec bakterii Gram-dodatnich.

Wikipedia

cefta

skrót od: Central European Free Trade Agreement – Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu; Cefta

SJP.pl

cefuroksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

Wiktionary

Cefuroksym – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczna cefalosporyna II generacji o działaniu bakteriobójczym o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Aktywny wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Nieaktywny wobec bakterii atypowych. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, stąd stosuje się podawanie drogą parenteralną (pozajelitową). Nie jest metabolizowany, a jego biologiczny okres półtrwania wynosi ok. 80 min. Wydalanie następuje przez nerki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dopiero po włączeniu leczenia cefuroksymem stan chorej zaczął się poprawiać.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Aprokam, Biofuroksym, Cefuroxim-MIP, Zinacef; wzór sumaryczny C_16H_16N_4O_8S

Wiktionary

cęgi

1. ręczne narzędzie metalowe do chwytania przedmiotów, wyciągania gwoździ, cięcia drutu itp.; obcęgi;
2. środkowa para zębów siecznych u niektórych zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. obcęgi.

(1.2) zool. środkowa para siekaczy u niektórych ssaków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ŋʲɟi, AS: cẽŋʹǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obcęgi nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcęgi, kleszcze

Wiktionary

cegielnia

wytwórnia cegły i innych glinianych materiałów budowlanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

Wiktionary

Cegielnia – zakład wytwórczy, zajmujący się produkcją cegieł ceramicznych, wypalanych z gliny.

Cegielnie stawia się najczęściej w pobliżu miejsc bogatych w zasoby gliny, co pozwala zredukować koszty transportu surowca. Budowa cegielni, szczególnie po zmechanizowaniu produkcji cegieł w pierwszej połowie XIX wieku, była widomym znakiem pojawiania się w okolicy przemysłu i budownictwa przemysłowego, potrzebującego materiałów budowlanych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɟɛlʲɲa, AS: ceǵelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglarstwo n., cegła ż., cegiełka ż., cegłówka ż., ceglak m.

przym. cegielniany, cegielniczy, ceglany, ceglasty

Wiktionary

cegielniany

→ cegielnia

SJP.pl

Patrz:
cegielnia

cegielnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cegieł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzrostową tendencją charakteryzowało się cukrownictwo, gorzelnictwo i cegielnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɟɛlʲˈɲit͡stfɔ, AS: ceǵelʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglarstwo n., ceglak mrz., ceglarz

przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceglarstwo

Wiktionary

cegielniczy

dotyczący cegły, cegielni, cegielnictwa

SJP.pl

cegielnik

ceglarz;
1. pracownik produkujący cegły;
2. dawniej: właściciel cegielni

SJP.pl

Cegielnik – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 990 mieszkańców. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.

We wsi znajduje się nieczynny cmentarz ewangelicki, założony w 1873 r., z najstarszymi zachowanymi nagrobkami z końca XIX i pocz. XX w.

Wikipedia

cegielski

nazwisko, np. Hipolit Cegielski (1813-68), polski przemysłowiec, działacz społeczno-kulturalny i polityk

SJP.pl

Osoby:

- Hipolit Cegielski (1813 lub 1815-1868) – polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk

- Stefan Cegielski (1852-1921) – polski przemysłowiec i działacz społeczno-polityczny

- Jerzy Cegielski (1887-1940) – polski oficer

- Longin Cegielski (1920-1987) – polski działacz ludowy, doktor nauk rolnych, ekonomista, polityk

- Henryk Cegielski (1945-2015) – polski koszykarz

- Tadeusz Cegielski (ur. 1948) – polski historyk

- Wayne Cegielski (ur. 1956) – walijski piłkarz

- Max Cegielski (ur. 1975) – polski dziennikarz, pisarz, prezenter radiowy i telewizyjny

- Wojciech Cegielski (ur. 1977) – polski dziennikarz

- Krzysztof Cegielski (ur. 1979) – polski żużlowiec

Wikipedia

cegiełka

1. mała cegła;
2. kawałek czegoś w kształcie prostopadłościanu;
3. wkład w coś, składka

SJP.pl

Cegiełka (słow. Cigeľka; ukr. Цігелька, Cihelka; romski (vlax) Cigeľka) – wieś i gmina (obec) na Słowacji w kraju preszowskim, powiat Bardejów, przy granicy z Polską.

Wikipedia

cegiełkować

czyścić coś, ścierać za pomocą cegły

SJP.pl

cegiełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cegiełkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cegiełkować

przym. ceglany

Wiktionary

cegiełkowy

1. przypominający sposób ułożenia cegieł w murze;
2. związany z cegiełką - datkiem

SJP.pl

ceglaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ceglak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglak m.

Wiktionary

ceglak

dom z cegły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ceglany dom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlak, AS: ceglak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cegielnia, cegielnictwo, cegielnik, cegiełka, ceglarka, ceglarstwo, ceglarz, cegła

:: zdrobn. ceglaczek m.

przym. cegielniany, cegielniczy, cegiełkowy, ceglany, ceglarski, ceglasty

przysł. ceglasto

temsłow. ceglasto-

Wiktionary

ceglany

1. zrobiony z cegły, pochodzący z cegły (np. ceglane domy, ceglany pył);
2. mający kolor cegły, pomarańczowoczerwony (np. ceglane rumieńce, wypieki); ceglasty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany z cegły

(1.2) związany z cegłą, dotyczący cegły

(1.3) zob. ceglasty.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Huknął samochodem o ceglany mur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlãnɨ, AS: ceglãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cegła ż., cegiełka ż., cegielnia ż., ceglarstwo n., ceglak m., cegiełkowanie n., cegielnik m., cegielnictwo n., ceglarka ż., ceglarz m.

czas. cegiełkować

przym. ceglarski, cegielniany, ceglasty, cegiełkowy, cegielniczy

przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cegłowy

(1.3) ceglasty, pomarańczowoczerwony

Wiktionary

ceglarek

maszyna do produkcji cegieł

SJP.pl

ceglarka

maszyna do produkcji cegieł

SJP.pl

ceglarski

dotyczący ceglarza, ceglarstwa; wykonany przez ceglarza

SJP.pl

ceglarstwo

przemysł cegielniczy; cegielnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Wiktionary

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ceglarstwo jest zanikającą profesją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlarstfɔ, AS: ceglarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegiełka ż., ceglarz m., cegielnia ż., cegielnictwo n.

przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cegielnictwo

Wiktionary

ceglarz

cegielnik;
1. człowiek produkujący cegły (prostopadłościany z wypalonej gliny);
2. właściciel cegielni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

Wiktionary

Strycharz, ceglarz, cegielnik – rzemieślnik wyrabiający cegły. Forma żeńska – strycharka – pracownica cegielni wyrabiająca cegły ręcznie.

Też przyrząd do wyrównywania gliny w formie, rodzaj deseczki, zwany był strychulcem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ceglarz mieszka w następnym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡlaʃ, AS: ceglaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglak m., cegielnik, ceglarstwo n., cegielnictwo n.

:: fż. ceglarka ż.

przym. ceglany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cegielnik, strycharz

Wiktionary

ceglastobrązowy

brązowy o odcieniu ceglastym; rudoczerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor brązowy o odcieniu ceglastym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy w tej cegielni ceglastobrązowe cegły są w ciągłej produkcji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ceglastobrõũ̯zovy

Wiktionary

ceglastoczerwony

czerwony o odcieniu ceglastym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nazwał mnie zdzirą tylko dlatego, że miałam wyrazistą, ceglastoczerwoną szminkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ceglastočervõny

Wiktionary

ceglastopory

borowik ceglastopory - kapeluszowy grzyb jadalny o trzonie koloru ceglanego

SJP.pl

ceglastoróżowy

różowy o odcieniu ceglastym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o ceglastym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie słyszałeś o ceglastoróżowym kolorze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛɡlastɔruˈʒɔvɨ, AS: ceglastoružovy

Wiktionary

ceglasty

podobny do koloru cegły; pomarańczowoczerwony, ceglany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego tarcza będzie widoczna, koloru ceglastego, rozjaśniona światłem rozproszonym w atmosferze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlastɨ, AS: ceglasty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglak mrz., cegła ż., cegielnia ż.

przym. ceglany

przysł. ceglasto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceglany, pomarańczowoczerwony

Wiktionary

cegliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dusza do żelazka

Wiktionary

cegliński

nazwisko

SJP.pl

Cegliński – polskie nazwisko.

Wikipedia

ceglować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛɡˈlɔvat͡ɕ, AS: ceglovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceglowanie n., ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. ceklować

Wiktionary

ceglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceglować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ceglować ndk.

Wiktionary

cęgosz

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; skorek

SJP.pl

cęgosze

przedstawiciel rzędu niewielkich owadów z podgromady uskrzydlonych; skorek

SJP.pl

Wikipedia

cęgowy

związany z ręcznym narzędziem metalowym do chwytania przedmiotów, wyciągania gwoździ, cięcia drutu itp.; obcęgowy

SJP.pl

cegła

1. materiał budowlany;
2. kawałek jakiejś masy mający kształt prostopadłościanu;
3. książka, która leży w księgarni i nie znajduje nabywców;
4. książka o dużej objętości, często nieciekawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

(1.2) przen. pot. bardzo gruba i nudna książka lub dokument

(1.3) środ. kolej. sieciowy rozkład jazdy pociągów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten mur jest z cegieł.

(1.2) Profesor zalecił studentom przeczytanie swojej cegły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛɡwa, AS: cegu̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cegielnia ż., cegielnik m., cegłówka ż., Cegielnik m., Cegłowo n., Ceglanka ż., Ceglarki nmos.

:: zdrobn. cegiełka ż.

przym. ceglany, ceglasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cegłówka

(1.2) tomiszcze

Wiktionary

cegłopodobny

przypominający cegłę

SJP.pl

cegłów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

Cegłów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów. Leży nad rzeką Mienią, w oddaleniu 55 km od Warszawy oraz 42 km od Siedlec. Siedziba gminy Cegłów.

Administracyjnie na terenie Cegłowa funkcjonują dwa sołectwa Cegłów 1 i Cegłow 2

Wikipedia

cegłowianin

mieszkaniec Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

cegłowianka

mieszkanka Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

SJP.pl

cegłówka

1. stara, zużyta cegła;
2. duży kawałek cegły

SJP.pl

cegłowski

przymiotnik od: Cegłów (wieś w województwie mazowieckim)

SJP.pl

ceik

motyl mający na odwłoku plamę w kształcie litery C

SJP.pl

cej

liczebnik nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę, nieco

Wiktionary

cejlon

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. dawniej: Sri Lanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

(1.2) hist. dawna nazwa Sri Lanki

Wiktionary

Cejlon (syng. Śrī Laṁkā, tamil. İlankai, ang. Ceylon) – jedna z największych wysp Oceanu Indyjskiego, leżąca na południowy wschód od wybrzeży Indii, od których oddzielona jest cieśniną Palk. Ma powierzchnię 65,6 tys. km² i stanowi jednocześnie państwo Sri Lankę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedynie kilka procent powierzchni Cejlonu przykrywają skały osadowe kenozoiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛjlɔ̃n, AS: cei ̯lõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cejlończyk mos., Cejlonka ż.

przym. cejloński

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Sri Lanka

Wiktionary

cejlończyk

mieszkaniec Cejlonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cejlonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cejlon mrz.

:: fż. Cejlonka ż.

przym. cejloński

Wiktionary

cejlonit

minerał, odmiana spinelu; spinel zielony

SJP.pl

cejlonka

mieszkanka Cejlonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Cejlonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cejlon mrz.

:: fm. Cejlończyk mos.

przym. cejloński

Wiktionary

cejloński

przymiotnik od: Cejlon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Cejlon

(1.2) hist. związany z historycznym Cejlonem (obecnie Sri Lanka)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛjˈlɔ̃j̃sʲci, AS: cei ̯lõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cejlończyk, Cejlonka, Cejlon

Wiktionary

cejnowa

nazwisko, m.in. Florian Stanisław Cejnowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Ceynowa, Cenowa

SJP.pl

cejrowski

nazwisko

SJP.pl

- Wojciech Cejrowski – dziennikarz, satyryk, podróżnik

- Stanisław Cejrowski – polski animator i działacz jazzowy. Ojciec Wojciecha Cejrowskiego

Wikipedia

cek

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

SJP.pl

Cek (również Jek, Dzheg lub Dzhek) – wieś w Azerbejdżanie, w Rejonie Quba, w gminie Əlik, położona na wysokości 1643 m n.p.m. Miejscowość słynie z własnego języka oraz obyczajów i tradycji. Obecnie w miejscowości mieszka 312 mieszkańców, z czego większość zalicza się do ludności rdzennej.

Wikipedia

cekaem

ciężki karabin maszynowy; ckm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ciężki karabin maszynowy

Wiktionary

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – karabin maszynowy charakteryzujący się znaczną masą, przystosowany do prowadzenia ognia z masywnej podstawy (np. trójnogu). Waga samego karabinu właściwego waha się w przedziale 14-20 kg, natomiast całego zestawu (uwzględniając podstawę, wyposażenie dodatkowe i ewentualne chłodziwo) może przekraczać 60 kg (bez amunicji).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obsługa cekaemu zajęła dogodne stanowisko do prowadzenia ostrzału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cekaemista m.

przym. cekaemowy

skr. ckm

Wiktionary

cekaemista

żołnierz obsługujący cekaem

SJP.pl

cekaemistka

→ cekaemista

SJP.pl

Patrz:
cekaemista

cekaemowy

przymiotnik od: cekaem (ciężki karabin maszynowy)

SJP.pl

cekanowo

2 miejscowości w Polsce:

- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk

- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno

Wikipedia

cekauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekhauz

SJP.pl

cekcyn

wieś w Polsce

SJP.pl

Cekcyn (niem. Polnisch Cekzin; kaszb. Cékcëno) – wieś borowiacka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn na południowym skraju Tucholskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Wielkim Cekcyńskim.

Wikipedia

cekcynek

Cekcynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn, nad jeziorem Cekcyńskim Wielkim.

Miejscowość formalnie utworzono 1 stycznia 2013.

Wikipedia

cekcyński

przymiotnik od: Cekcyn

SJP.pl

cekhauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekauz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

Wiktionary

- Cekhauz – inaczej arsenał, czyli budynek przeznaczony do składu broni

- Cekhauz (Białystok) – budynek dawnej zbrojowni w Białymstoku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkxaws, AS: cekχau̯s

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) arsenał, zbrojownia

Wiktionary

cekin

złota moneta włoska, późniejszy dukat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

(1.2) hist. numizm. złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

Wiktionary

Cekin (wł. zecchino [dzekˈkiːno]) – złota moneta włoska, odmiana dukata bita od XIII wieku w Wenecji. Jedna z najwcześniejszych monet złotych Europy średniowiecznej.

Emitowana od 1284 aż do końca suwerenności Wenecji (1797) w zasadniczo niezmienionym wyglądzie i jakości (bita ze złota w ówcześnie najwyższej osiągalnej technicznie próbie 990), była miejscową wersją ówczesnego italskiego dukata. Na rewersie umieszczano wizerunek Chrystusa w mandorli z inskrypcją SIT T(ibi) XPE (=Christus) DAT(us) Q(uem) TU REGIS ISTE DUCATUS. Awers przedstawiał postać klęczącego doży, odbierającego od patrona Republiki – świętego Marka, wenecki sztandar (gonfalon). Datowanie cekinów umożliwia imię aktualnego doży umieszczane w awersowej legendzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Suknię Iwony zdobiły cekiny.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pajeta

Wiktionary

cekinowy

przymiotnik od: cekin

SJP.pl

ceklacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. tułanie się nocami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bo patrz, iż się jednemu chce gospodarstwa, […], drugiemu opilstwa a ceklacyi, więc szyrmierstwa, więc rozmaitych poskoków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlat͡sʲja, AS: ceklacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik m.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

ceklarski

przymiotnik od: ceklarz (pachołek pełniący służbę przy burmistrzu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. przym. od: ceklarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarsʲci, AS: ceklarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklarstwo n. , ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

czas. ceklować, ceglować

Wiktionary

ceklarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. urząd ceklarza

(1.2) daw. ceklarze (zbiorowo)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlarstfɔ, AS: ceklarstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

przym. ceklarski

czas. ceklować, ceglować

Wiktionary

ceklarz

dawniej: pachołek pełniący służbę przy burmistrzu, pilnujący porządku w mieście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. podlegający burmistrzowi pachołek pilnujący porządku w mieście;

Wiktionary

Ceklarz (zbir, siepacz, oprawca) – pachołek miejski, którego zadaniem było pilnowanie porządku w dzień i w nocy, wyłapywanie włóczęgów i żebraków, stawienie szubienic i wymierzanie kary chłosty.

W Krakowie ceklarze stanowili też osobistą ochronę burmistrza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Śladów żadnych zwęszyć nie mogłem — mówił smutnym głosem Kubala. — Ale oko nad tem mam i ceklarzom po trzy dukaty przyobiecałem, jeżeli na trop wpadną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛklaʃ, AS: ceklaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklmistrz m., ceklowanie n., ceklownik n.

:: fż. ceklarka ż.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

ceklmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przełożony ceklarzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ceklmistrz jest za to odpowiedzialnym Policyi, aby z mięsa i ściérwu upadłego bydła, nieszczęście iakie nie wynikło, co tém jest potrzebniéysza, iż Doktorów wielu twierdzi, że mięso z wieprzów karmionych ścierwém z upadłego bydła może bydź mniéy, lub więcéy szkodliwe dla ludzi w iedzeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkl̥mʲisṭʃ, AS: cekl̦mʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklacja ż., ceklarka ż., ceklarstwo n., ceklarz m., ceklowanie n., ceklownik m.

czas. ceklować ndk.

przym. ceklarski

Wiktionary

ceklować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvat͡ɕ, AS: ceklovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarz m., ceklarka ż., ceklacja ż., ceklarstwo n., ceklowanie n., ceklownik m., cekmistrz m., ceklmistrz m., ceklatum n.

przym. ceklarski

czas. ceglować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. ceglować

Wiktionary

ceklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. odczasownikowy od|ceklować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛklɔˈvãɲɛ, AS: ceklovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklownik, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary

ceklownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nocny włóczęga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛkˈlɔvʲɲik, AS: ceklovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceklarz, stpol. ceklacja, daw. ceklarstwo, stpol. ceklowanie, stpol. cekmistrz, stpol. ceklmistrz, stpol. ceklatum

przym. ceklarski

czas. stpol. ceklować, stpol. ceglować

Wiktionary

cekmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. ceklmistrz.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) […] Indrys z Waradzynia fl. 20 i sukno, jurgielt mały, ale z warunkiem, że gdy się z pola wróci i przyniesie świadectwo od hetmana, albo od cekmistrza, że się dobrze i cnotliwie zachował, podwyższony mu ma być na fl. 10.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛkmʲisṭʃ, AS: cekmʹisṭš

Wiktionary

cekop

Centrala Eksportu Kompletnych Obiektów Przemysłowych

SJP.pl

cekotrofia

dwuetapowa metoda trawienia pokarmu charakterystyczna dla zajęczaków

SJP.pl

Wikipedia

ceków

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

SJP.pl

Ceków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia.

Ceków jest jedną z najstarszych miejscowości w powiecie kaliskim. Wieś położona jest przy drodze 470. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1212 roku, gdy została przez księcia kaliskiego Władysława Odonic podarowana na rzecz kościoła, co potwierdziła bulla papieża Honoriusza III wystawiona 28 maja 1218 roku. Wieś występuje pod nazwą Cekouiz. Prace archeologiczne w 1961 r. prowadzone przez ekipy z Polski i Jugosławii dowodzą zasiedlenie tych terenów i usytuowanie na ważnym prastarym szlaku bursztynowym łączącym Imperium Rzymskie z Wybrzeżem Bałtyckim. Według badań odkryte nad rzeką Żabianką wczesnośredniowieczne grodzisko, broniące drogi kupieckiej, istniało w X-XI wieku.. Charakterystyczny kształt grodziska o nazwie "szwedzkie okopy" nie zachował się, uległ zniszczeniu przez najazdy, pożar i ze względu na bagnistą dolinę Swędrni.

Wikipedia

cekowski

→ Ceków, → Ceków-Kolonia

SJP.pl

Patrz:
Ceków, → Ceków-Kolonia

cekropia

drzewo z rodziny morwowatych; cekropka; drążnia

SJP.pl

cekropka

drzewo z rodziny morwowatych; cekropia; drążnia

SJP.pl

Cekropka, drążnik, drążnia, drzewo trąbowe (Cecropia Loefl.) – rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Obejmuje 61 lub 63 gatunków, niektóre źródła wymieniają ok. 70–80 gatunków. Występują w Ameryce Środkowej (po północny Meksyk i Kubę) oraz w tropikalnej części Ameryki Południowej. Jako rośliny introdukowane spotykane są w Afryce Równikowej, Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Oceanii. Cecropia peltata zaliczona została do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

Wikipedia

cel

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

(1.2) to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także przen.)

(1.3) daw. rzem. najlepsza wykrojona część skóry przeznaczona do zszycia z innymi kawałkami

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: cela

Wiktionary

Cel (gr. τηλος, telos; łac. finis, terminus) – to, ze względu na co następuje działanie; stan lub obiekt, do którego się dąży; cel (etyka), to kres świadomego działania.

Działać celowo może: człowiek, organizacja, społeczeństwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sierżant przyjął meldunek, że wszystkie cele zostały zniszczone.

(1.2) Jaki jest cel waszej podróży?

(1.2) Celem każdego studenta jest obrona dyplomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛl, AS: cel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

przysł. celowo

przyim. celem

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. celujący mrz., celownik mrz., celowość ż., celownica ż., celowniczy mos., celowanie n., nacelowanie n., ucelowanie n., wcelowanie n., wcelowywanie n., wycelowanie n.

czas. celować ndk., nacelować dk., ucelować dk., wcelować dk., wcelowywać ndk., wycelować dk.

przym. celowniczy, celowy, celny, celownikowy, celowościowy

przysł. celowo

przyim. celem

frazeologia.

cel uświęca środki • w celu

etymologia.

etymn|starop|cyl. etym|stczes|cil. etym|śwn|zīl. (> etymn|niem|Ziel.)

por. etymn|gr|Zelos.

uwagi.

(1.1-2) D. lm. „celów”, nie „źle|celi.”

(1.1) zobacz też: cela

wikicytaty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) target; (1.2) objective, aim, goal, design

* arabski: (1.1) هدف ,غاية ,نية ,نيشان ,أمد (1.2) ;هدف ,غاية ,نية ,نيشان ,أمد

* białoruski: (1.1) цэль ż.; (1.2) мэта ż.

* brithenig: (1.2) tarfin m.

* bułgarski: (1.1) цел ż.

* chiński standardowy: (1.2) 目的 (mùdì)

* chorwacki: (1.1) meta ż., cilj m.; (1.2) cilj m.

* czeski: (1.1) cíl, účel

* duński: (1.1) mål n.; (1.2) mål n., formål n.

* esperanto: (1.1) celo; (1.2) celo

* francuski: (1.1) cible ż., objectif m.; (1.2) but m.

* hiszpański: (1.1) objetivo m., blanco m.; (1.2) objetivo m., propósito m., meta ż., objeto m.

* islandzki: (1.2) takmark n.

* krymskotatarski: (1.1) nişan, belgi; (1.2) maqsat, murat, menzil

* łaciński: (1.1) scopus

* niderlandzki: (1.2) doel n.

* niemiecki: (1.1) Ziel n.; (1.2) Zweck m., Ziel n.

* nowogrecki: (1.1) σκοπός

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.2) {{PJM|cel.}}

* rosyjski: (1.1) цель ż.; (1.2) цель ż.

* szwedzki: (1.1) mål n.; (1.2) ändamål n., syfte n., mål n.

* tuvalu: (1.2) pulepulega

* ukraiński: (1.1) мета ż., ціль ż.

* wenedyk: (1.1) cel n.; (1.2) cel n.

* wilamowski: (1.1) cył n.; (1.2) cył n.

* włoski: (1.1) scopo m.; (1.2) scopo m., fine m.

źródła.

== cel (esperanto (morfem).) ==

wymowa.

znaczenia.

morfem|eo.

(1.1) celować, cel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cel.

skrót oceny szkolnej: celujący, odczytywany jako cały, odmienny wyraz; cel (skrót zapisywany bez kropki (zwyczajowo) lub z kropką (zgodnie z regułą))

SJP.pl

ćela

uczeń guru; czela

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) rel. w hinduizmie uczeń guru

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛla, AS: ćela

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inna pisownia: czela

Wiktionary

celadon

kobieciarz, bawidamek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ckliwy, czuły i stały kochanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. porcelanowe szkliwo o barwie seledynowej, stosowane w ceramice artystycznej;

Wiktionary

Celadon, seladon (chiń. upr. 青瓷; chiń. trad. 青瓷; pinyin qīngcí) – typ ceramiki chińskiej, charakteryzujący się grubymi ściankami i szarawym szkliwem o barwie zielonkawej z całą gamą odcieni aż do oliwkowych i szarawych. Ceramika ta produkowana była w wytwórni Longquan w prowincji Zhejiang od IX wieku, później również w Korei. Wśród wyrobów najczęściej znajdowały się czarki i naczynia z wykonaną podszkliwnie dekoracją reliefową, wytłaczaną, rzeźbioną o wzorach przedstawiających motywy kwiatowe lub zwierzęce. Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przysiada się do niej i nawija, celadon jeden.

(2.1) Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. seledynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amant, kochanek, miłośnik

Wiktionary

celakantokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne

SJP.pl

Celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne (Coelacanthiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii), obejmujący liczne gatunki znane ze śladów kopalnych, w tym dwa, które przetrwały do czasów współczesnych. Charakteryzują się dyficerkalną płetwą ogonową, złożoną z 3 płatów (jeden na końcu płetwy i dwa symetrycznie rozłożone), obecnością zewnętrznych nozdrzy (brak nozdrzy tylnych). Przednia płetwa grzbietowa położona przed środkiem korpusu.

Wikipedia

celbowo

Celbowo (d. Celibowo, Czielbowa; kaszb. Celbòwò, niem. Celbau) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck, na Kępie Puckiej.

Wikipedia

celbrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. stolik, blat, który służył do odbierania pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlbrat, AS: celbrat

Wiktionary

celebes

wyspa w Indonezji; Sulawesi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Wiktionary

Celebes, Sulawesi – indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego i Wielkich Wysp Sundajskich. Z powierzchnią równą 174 600 km² znajduje się na 11. miejscu listy największych wysp świata.

Celebes ma nieregularny, rozczłonkowany kształt – stanowiące dużą część wyspy cztery półwyspy oddzielone są głęboko wcinającymi się zatokami. Wyspa ta nie ma nizin przybrzeżnych. Wyspę opływają morza: Flores, Banda, Moluckie, Celebes. Terytorium Celebesu jest górzyste, występują liczne wulkany – zarówno aktywne, jak i wygasłe. Najwyższym z nich jest Soputan (1827 m n.p.m.). W centrum wyspy znajdują się Góry Molengraffa, z najwyższym szczytem jest Rantekombola 3455 m n.p.m. (według innych źródeł jest nim Rantemario 3478 m n.p.m.). W dolinach śródgórskich i rowach tektonicznych oddzielających poszczególne pasma leżą liczne jeziora. Klimat równikowy wybitnie wilgotny, średnia roczna suma opadów: 2000 mm. Cechuje się nierównomiernym rozkładem opadów w ciągu roku. Wyspa pokryta jest wiecznie zielonymi lasami równikowymi. W kotlinach śródgórskich ukształtowała się formacja przypominająca sawannę. Uprawia się głównie palmę kokosową, ryż, kawę oraz kauczukowiec. Na wyspie eksploatuje się rudy niklu i żelaza oraz szlachetne odmiany drewna.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celebeski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Sulawesi

* białoruski: (1.1) Сулавесі

* czeski: (1.1) Sulawesi

* francuski: (1.1) Célèbes

* hiszpański: (1.1) Célebes

* kataloński: (1.1) Cèlebes

* litewski: (1.1) Sulavesis

* niemiecki: (1.1) Sulawesi

* rosyjski: (1.1) Сулавеси

* słowacki: (1.1) Sulawesi

* słoweński: (1.1) Sulavezi

* ukraiński: (1.1) Сулавесі

* włoski: (1.1) Sulawesi

źródła.

== Celebes (język angielski.) ==

wymowa. IPA3|səˈliːbiːz.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Celebes

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbɛs, AS: celebes

Wiktionary

Powiązane:

przym. celebeski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celebeski

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Sulawesi

* białoruski: (1.1) Сулавесі

* czeski: (1.1) Sulawesi

* francuski: (1.1) Célèbes

* hiszpański: (1.1) Célebes

* kataloński: (1.1) Cèlebes

* litewski: (1.1) Sulavesis

* niemiecki: (1.1) Sulawesi

* rosyjski: (1.1) Сулавеси

* słowacki: (1.1) Sulawesi

* słoweński: (1.1) Sulavezi

* ukraiński: (1.1) Сулавесі

* włoski: (1.1) Sulawesi

źródła.

== Celebes (język angielski.) ==

wymowa. IPA3|səˈliːbiːz.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. Celebes

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) Sulawesi

Wiktionary

celebeski

1. → Celebes (wyspa w Indonezji); sulaweski;
2. wężojad celebeski - gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych;
3. świnia celebeska - gatunek ssaka z rodziny świniowatych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celebesem, dotyczący Celebesu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celebes mrz.

Wiktionary

celebra

1. uroczyste odprawianie nabożeństwa, obrzędu;
2. potocznie: celebracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uroczyste sprawowanie mszy lub nabożeństwa

(1.2) robienie czegoś z namaszczeniem, z wielką pompą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec Święty przewodniczył uroczystej celebrze w Bazylice św. Jana na Lateranie.

(1.2) Znowu idziemy na obiad do jego matki i będę musiała uczestniczyć w tej całej celebrze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebrytka ż., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt m., celebryta mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celebracja, celebrowanie

Wiktionary

celebracja

celebrowanie;
1. wykonywanie czegoś z namaszczeniem, ze szczególną powagą;
2. zachowanie przesadnie poważne i pompatyczne;
3. ceremonialne odprawianie nabożeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praktykowanie czegość z namaszczeniem, uroczyście

(1.2) typ zachowania, odznaczający się przesadną pompatycznością

Wiktionary

Celebracja (z łac. celebrare – uczęszczać, praktykować, powtarzać, sławić) – w religii katolickiej, a także prawosławiu sprawowanie kultu względem Boga ceremonialnie, uroczyście, z namaszczeniem. Stąd duchowny odprawiający nabożeństwo lub prowadzący procesję zwany jest celebransem. Poza kościołem czasownik celebrować oznacza obchodzić coś uroczyście, pompatycznie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponad dwa miliony wiernych z całego świata wzięło udział w papieskich audiencjach i celebracjach w roku 2009 w Watykanie i Castel Gandolfo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrzęd

(1.2) celebra

Wiktionary

celebracyjnie

przysłówek

(1.1) od celebracyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebracja ż., celebrowanie n., celebra ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

celebracyjny

przymiotnik od: celebracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z celebracją, dotyczący celebracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrant mos., celebrantka ż., celebrytka ż., celebryt mos., celebryta mos., celebrans mos., celebracja ż.

czas. celebrować ndk.

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

celebrans

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant;

Wiktionary

Celebrans (łac. celebrans – celebrujący; imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego od celebrare – celebrować) – duchowny sprawujący liturgię. Najczęściej określenie to odnosi się do księży katolickich, starokatolickich, prawosławnych oraz pastorów i diakonów protestanckich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z zakrystii wyszedł celebrans ubrany w różowy ornat.

(1.1) Sodalistki wręczyły celebransowi bukiet frezji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebrytka ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrant m., celebracja ż., celebryt m., koncelebra ż., celebryta mos.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celebrant

Wiktionary

celebrant

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrans

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans;

(1.2) daw. żart. osoba obchodząca uroczystość

Wiktionary

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym, przedstawiający zagadnienia hydrografii Śródziemia, czyli zagadnienia dotyczące wód występujących ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Hasła przedstawione są w kolejności alfabetycznej według kategorii wód stojących i płynących. Na końcu przedstawiono inne formacje wodne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z ministrantów pomógł celebrantowi zdjąć monstrancję z podwyższenia.

(1.1) Wierni idą w procesji zaraz za celebrantem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrowanie n., celebrans m., celebracja ż., celebryt m., celebryta mos.

:: fż. celebrantka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celebrans

Wiktionary

celebrantka

→ celebrant

SJP.pl

Patrz:
celebrant

celebret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. dokument upoważniający duchownego katolickiego do sprawowania sakramentów w obcej diecezji;

Wiktionary

Celebret (łac. celebret) – dokument kościelny upoważniający prezbitera do sprawowania sakramentów na terenie obcej sobie diecezji.

Celebret wystawia własny ordynariusz prezbitera, a więc jego biskup lub wyższy przełożony zakonny (prowincjał). Dokument poświadcza wolność od kar kościelnych. Celebrety zawierają dane osobowe kapłana, jego zdjęcie, prolongację urzędową systematycznie odnawianą zgodnie z prawem kanonicznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Proboszcz pojechał do kurii podbić swój celebret.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) dokument

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|celebret.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) celebret

źródła.

== celebret (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) adm. celebret

odmiana.

(1.1) lp. celebret; lm. celebrets

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

celebrity

[czytaj: selebriti] osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebryta

SJP.pl

- celebryta – termin odnoszący się do osoby często występującej w środkach masowego przekazu i wzbudzającej ich zainteresowanie, bez względu na pełniony przez nią zawód

- Celebrity (film) – amerykańska komedia z 1998 roku

Wikipedia

celebrować

1. obchodzić uroczyście jakieś doniosłe wydarzenie, uroczyście świętować;
2. robić coś z namaszczeniem, przesadną powagą;
3. odprawiać uroczyste nabożeństwo

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować

(1.2) robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

(1.3) odprawiać nabożeństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jacek tak lubi sushi, że celebruje każdy kęs.

(1.3) Mszę celebrował katowicki biskup pomocniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɔvat͡ɕ, AS: celebrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebra ż., celebrant mos., celebrantka ż., celebryta m., celebrytka ż., celebryt m., celebracja ż., celebrowanie n., celebrans m., koncelebrowanie n.

czas. koncelebrować ndk.

przym. celebracyjny, celebrycki

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

celebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. uroczyste obchodzenie jakiegoś święta lub ważnego wydarzenia

(1.2) rel. szczególnie uroczyste odprawianie mszy lub innego nabożeństwa

(1.3) książk. wykonywanie jakiejś czynności z nadmierną powagą i namaszczeniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛbrɔˈvãɲɛ, AS: celebrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. celebrować

rzecz. celebracja ż., celebra ż., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryt mos., celebryta mos., celebrytka ż.

przym. celebracyjny

przysł. celebracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świętowanie

Wiktionary

celebrycić

potocznie: dążyć do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

SJP.pl

celebrycki

→ celebryta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celebrytą, dotyczący celebryty

Wiktionary

Patrz:
celebryta
Powiązane:

rzecz. celebryta m., celebryt mos., celebrytka ż.

czas. celebrować

Wiktionary

celebryckość

→ celebrycki

SJP.pl

Patrz:
celebrycki

celebryctwo

bycie celebrytą - osobą popularną, często pojawiającą się w środkach masowego przekazu

SJP.pl

celebryt

rzadko: osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. celebryta.

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɛbrɨt, AS: celebryt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebryta mos., celebrans mos., celebrant mos., celebrantka ż., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celebryta

Wiktionary

celebryta

osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) telew. ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie chcę być celebrytą i na rautach machać do kamery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈbrɨta, AS: celebryta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebryt m., celebrans m., celebrant m., celebra ż., celebracja ż., celebrowanie n.

:: fż. celebrytka ż.

czas. celebrować ndk.

przym. celebrycki, celebracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celebryt, znany z tego, że jest znany

Wiktionary

celebrytka

kobieta popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

(1.2) jubil. niewielka, delikatna przywieszka w kształcie serduszka, gwiazdki, koniczynki itp. noszona na łańcuszku

Wiktionary

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. celebrytoza ż., celebra ż., celebrowanie n., celebrantka ż., celebrans mos., celebrant mos., celebryta mos., celebryt mos.

przym. celebrycki, celebracyjny

czas. celebrować

Wiktionary

celebrytoza

potocznie: dążenie do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. dążenie do zdobycia lub zwiększenia popularności poprzez częste pojawianie się w mediach i zachowywanie się w sposób typowy dla celebrytów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celebryta m., celebrytka ż.

Wiktionary

celej

nazwisko

SJP.pl

Celej – przysiółek w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przysiółek wchodzi w skład sołectwa Kapice-Celej w gminie Stoczek Łukowski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 przysiółek liczył 64 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Łukowskim.

Wikipedia

celejewski

nazwisko

SJP.pl

celejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

- Celejów (herb szlachecki)

W Polsce

- Celejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica

- Celejów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga

- Celejów – gromada w woj. lubelskim

- Celejów – dawna gmina w woj. lubelskim

W Ukrainie

- Celejów – wieś w obwodzie tarnopolskim

Wikipedia

Powiązane:

przym. celejowski

Wiktionary

celem

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

SJP.pl

przyimek

(1.1) książk. w celu

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: cel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Celem napisania pracy musiałem kupić papier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɛ̃m, AS: celẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cel m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) w celu, żeby, aby, by

Wiktionary

celer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

Wiktionary

celere

w muzyce - prędko, szybko

SJP.pl

celeron

model procesora firmy Intel

SJP.pl

Intel Celeron – rodzina procesorów firmy Intel przeznaczona na rynek niskobudżetowy. Nazwa pochodzi z łac. celer, czyli szybki. Cechą charakterystyczną tych procesorów (w porównaniu do procesorów Pentium) jest mniejsza ilość pamięci podręcznej. Przekłada się to na znaczne zmniejszenie ceny takich układów, ponieważ produkcja pamięci SRAM (stanowiącej pamięć podręczną) jest stosunkowo droga.

Wikipedia

celesta

perkusyjny instrument klawiszowy należący do grupy idiofonów, przypominający fisharmonię; czelesta

SJP.pl

Czelesta (wł. celesta = rajski; skrót: Cel.) – klawiszowy instrument muzyczny z grupy instrumentów perkusyjnych wynaleziony pod koniec XIX w., przypominający kształtem fisharmonię. Dźwięk powstaje w nim w wyniku uderzania uruchamianych przy pomocy klawiszy młoteczków w metalowe płytki połączone z rezonatorem skrzynkowym, które wydają dźwięk zbliżony do dzwonków. Instrument ma zazwyczaj 49-65 klawiszy oraz skalę obejmującą trzy, cztery lub pięć oktaw.

Wikipedia

celestino

obce imię męskie

SJP.pl

celestyn

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Celestyn – imię męskie

- celestyn – minerał z grupy siarczanów

- Celestyn – jezioro w Polsce, w woj. mazowieckim

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. celestyn mos./mrz., Celestynów mrz.

:: fż. Celestyna ż.

przym. celestynowski; przest. gwara. Celestynowy, Celestynin

Wiktionary

celestyna

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Celestyn

Wiktionary

Celestyna – żeński odpowiednik imienia Celestyn pochodzenia łac., oznaczającego 'niebiański'. Patronką tego imienia jest bł. Katarzyna Celestyna Faron.

Celestyna imieniny obchodzi:

- 18 marca, jako wspomnienie bł. Celestyny od Matki Bożej (Marianna Donati)

- 6 kwietnia, jako wspomnienie św. Celestyny z Metzu

- 9 kwietnia, jako wspomnienie bł. Katarzyny Celestyny Faron.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzieciństwie Celestynie zdarzało się niemieć ze strachu podczas burzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlɛˈstɨ̃na, AS: celestỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celestyn mos.

Wiktionary

celestyni

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

SJP.pl

- celestyni − nieistniejąca kongregacja benedyktyńska

- celestyni − nieistniejący odłam zakonu franciszkańskiego

Wikipedia

celestyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyny lub z nią związany

SJP.pl

celestynka

zdrobnienie od: Celestyna

SJP.pl

celestynostwo

Celestyn z małżonką; Celestynowie

SJP.pl

celestynów

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

SJP.pl

W Polsce

- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno

- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków

- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Celestynów

- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń

- Celestynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski

Wikipedia

celestynowianin

mieszkaniec wsi: Celestynów

SJP.pl

celestynowianka

mieszkanka Celestynowa

SJP.pl

celestynowie

Celestyn z małżonką; Celestynostwo

SJP.pl

celestynowski

przymiotnik od: Celestynów

SJP.pl

celestynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyna (Celestyny) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

celestyński

związany z celestynem, celestynami

SJP.pl

celia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Celia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od rzymskiej nazwy rodowej Caelius, która z kolei powstała z rzymskiego caelum – "niebo". Patronem tego imienia jest św. Celiusz, pustelnik z I w., który większość swojego życia spędził w toskańskiej grocie.

Celia imieniny obchodzi 27 lipca.

Zobacz też: (169) Zelia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W piątek Celia dała nogę z ostatniej lekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲja, AS: celʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|Caelia. etym|łac|caelum. → niebo; por. etymn|pol|Celina.

uwagi.

(1.1) ; zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Celia

* francuski: (1.1) Célia ż.

* łaciński: (1.1) Caelia ż.

* włoski: (1.1) Celia ż.

źródła.

== Celia (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż. Celina, Celia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

celiaczka

kobieta nadwrażliwa na gluten

SJP.pl

celiak

osoba nadwrażliwa na gluten

SJP.pl

celiakia

choroba głównie niemowląt i małych dzieci, spowodowana nadwrażliwością na gluten

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego

Wiktionary

Celiakia, choroba trzewna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten – choroba glutenozależna o charakterze autoimmunologicznym, uwarunkowana odpowiedzią immunologiczną organizmu wywołaną przez gluten i związane z nim prolaminy, występująca u osób genetycznie predysponowanych. Charakteryzuje się obecnością objawów klinicznych zależnych od glutenu, obecnością w surowicy przeciwciał specyficznych dla choroby trzewnej, HLA-DQ2 i/lub DQ8.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Leczenie celiakii to dożywotnia dieta bezglutenowa.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choroba trzewna

Wiktionary

celibacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celibat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie celibat, lecz tylko mały celibacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celibat m.

Wiktionary

celibat

1. bezżeństwo duchownych w niektórych religiach
2. potocznie: wstrzemięźliwość płciowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. bezżeństwo duchownych;

(1.2) pot. przen. dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych

Wiktionary

Celibat (łac. caelebs – bez żony, samotny) – forma życia polegająca na dobrowolnej wstrzemięźliwości seksualnej oraz zrezygnowaniu z wchodzenia w związek małżeński. Ma charakter religijny i jest praktykowany przez kapłanów Kościoła rzymskokatolickiego oraz mnichów wszystkich Kościołów chrześcijańskich. Także duchowni w innych religiach, jak np. w buddyzmie, praktykują celibat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Kościele katolickim obowiązuje celibat duchownych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲibat, AS: celʹibat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celibatariusz m., celibacik mrz.

przym. celibatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agamia, bezżeństwo

Wiktionary

celibatariusz

osoba żyjąca w celibacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba żyjąca w celibacie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛlʲibaˈtarʲjuʃ, AS: celʹibatarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celibat m.

:: fż. celibatariuszka ż.

przym. celibatowy

Wiktionary

celibatariuszka

→ celibatariusz

SJP.pl

Patrz:
celibatariusz

celibatowy

związany z celibatem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celibatem, dotyczący celibatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celibat mrz., celibatariusz mos.

Wiktionary

celica

[czytaj: selika] samochód typu Toyota Celica

SJP.pl

- Celica – miasto w Ekwadorze, w prowincji Loja

- Celica – kanton w Ekwadorze, w prowincji Loja

- Toyota Celica – sportowy samochód osobowy produkowany przez japońską firmę Toyota

- Józef Celica (1910–1980) – podpułkownik rezerwy ludowego Wojska Polskiego

Wikipedia

celigów

Celigów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

celijski

przymiotnik

(1.1) związany z Celiusem, wzgórzem rzymskim

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celius m.

Wiktionary

celina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i miast w Polsce, Bułgarii i Stanach Zjednoczonych

(1.3) mot. marka radzieckiego samochodu terenowego

Wiktionary

- Celina – imię żeńskie

W Polsce

- Celina – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice

- Celina – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawsze z Celiną żyliśmy na dobrej stopie.

(1.2) Babka pojechała do swej siostry w Celinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlʲĩna, AS: celʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Celinka

Wiktionary

céline

[czytaj: seLIN] francuskie imię żeńskie

SJP.pl

celininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celiny lub z nią związany

SJP.pl

celinka

zdrobnienie od: Celina (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Celina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie zapomnij o Celince, ma dzisiaj urodziny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Celina

Wiktionary

celinograd

miasto w południowym Kazachstanie

SJP.pl

Astana (kaz. cyr. i ros. Астана; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019, i ponownie od 2022 r. Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim.

Wikipedia

celinogradzki

przymiotnik od: Celinograd

SJP.pl

celinów

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 5

- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów

- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice

- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew

- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie

Wikipedia

celinowo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Celinowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka

- Celinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

Zobacz też

- Celin, Celina, Celinki, Celinów, Celinówek, Celiny

Wikipedia

celiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Celiński (zm. 1690) – podsędek łukowski, podstarości łukowski, poseł na sejm 1658 roku

- Stanisław Celiński – pisarz grodzki stężycki, komornik graniczny łukowski w XVII wieku

- Józef Jan Celiński (1779-1832) – polski farmaceuta

- Narcyz Celiński (1817-1866) – wojskowy, przywódca powstania zabajkalskiego w 1866

- Sławomir Celiński (1852-1918) – polski inżynier i architekt, rzeźbiarz

- Stanisław Celiński (1919-1995) – polityk, poseł na Sejm PRL VII kadencji

- Bogdan Celiński (1921-2016) – polski wojskowy, inżynier mechanik

- Ryszard Celiński (1936-2000) – polski polityk i strażak

- Andrzej Celiński (ur. 1950) – polski polityk i socjolog

- Krzysztof Celiński (ur. 1950) – polski menedżer kolejowy

- Andrzej Celiński (ur. 1961) – polski reżyser, dramaturg, scenograf teatralny i filmowy

- Marcin Celiński (ur. 1970) – polski publicysta i wydawca

- Karol Celiński (ur. 1980) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

Wikipedia

celiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp., M. i B. lm. od: Celina

Wiktionary

W Polsce

- Celiny – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów

- Celiny – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice

- Celiny – część wsi Świesielice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów

- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów

- Celiny – część wsi Turów w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn

- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Ożarowice

- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn

- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik

- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków

- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

Wikipedia

celit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; cellit; acetyloceluloza

SJP.pl

celius

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Wiktionary

Celius (łac. Caelius mons, wł. Celio) – jedno z siedmiu wzgórz w obrębie Rzymu, położone pomiędzy Eskwilinem i Awentynem. W starożytności było dzielnicą zamieszkaną przez zamożnych Rzymian. Do dziś zachowały się m.in.: Mur Aureliana, fundament świątyni Klaudiusza, ruiny willi rodu Lateranii Plautii.

Przyłączone do miasta przez króla Tullusa Hostiliusza.

Wikipedia

Powiązane:

przym. celijski

Wiktionary

celka

1. mała cela;
2. przedział w stacji elektroenergetycznej;
3. najmniejszy fragment sieci przestrzennej kryształu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cela

(1.2) mała cela

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Stary organista miał na probostwie niewielką celkę, w której zatrzymywał się w niedzielne popołudnia, czekając na wieczorne nabożeństwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cela ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) izdebka, pokoik

Wiktionary

celkować

w jedwabnictwie: wkładać pary motyli do torebek izolacyjnych w celu utworzenia greny

SJP.pl

celkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. celkować

Wiktionary

celkowy

przymiotnik od: celka

SJP.pl

cella

w starożytności: pomieszczenie z posągiem bóstwa, stanowiące część świątyni rzymskiej; cela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;

Wiktionary

Naos (gr. ναός naós - okręt, nawa), cella (łac. cella - izba) – najważniejsze pomieszczenie w świątyni.

W starożytnej Grecji i Rzymie pomieszczenie, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos). W większych świątyniach naos był dzielony na trzy części (nawy) i poprzedzony pronaosem w postaci portyku. W jego tylnej części symetrycznie do pronaosu znajdował się często opistodomos, a między opistodomosem i naosem bywał umieszczany adyton.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) naos

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|cella.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) cella ż., naos m.

* hiszpański: (1.1) cella ż., cela ż.

* włoski: (1.1) cella ż.

źródła.

== cella (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. brew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːa, AS: ce•la

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|łac|cella.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) cella ż., naos m.

* hiszpański: (1.1) cella ż., cela ż.

* włoski: (1.1) cella ż.

źródła.

== cella (język galicyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. brew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naos

Wiktionary

cellit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; acetyloceluloza; celit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. proszek wykorzystywany w produkcji lakierów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛllʲit, AS: cellʹit

Wiktionary

cello

[czytaj: CZEllo] smyczkowy instrument o czterech strunach strojonych w kwintach, opierany o podłoże; wiolonczela

SJP.pl

Cello – jedna z pierwszych przeglądarek internetowych i klient Gophera dla Windows 3.1. Stworzył ją Thomas R. Bruce. Pierwszą wersję opublikowano 8 czerwca 1993, ostatnią (1.01a) 9 kwietnia 1994.

Cello został stworzony z myślą o prawnikach, którzy przeważnie używali systemów Microsoft Windows, a ówczesne przeglądarki były tworzone głównie dla systemu Unix.

Wikipedia

cellografia

1. współczesna technika graficzna, w której kompozycję tworzy się rozgrzanym narzędziem na płycie termoplastycznej;
2. grafika wykonana tą techniką

SJP.pl

Cellografia (łac. cello(n) + gr. graphia), również celloryt – współczesna wypukła lub wklęsła technika graficzna. Kompozycja jest robiona na termoplastycznej tafli (np. cellon) na której gorącym narzędziem wytapiane są formy lub kształty. Płytę taką następnie pokrywa się farbą i odbija na papierze, co daje efekt końcowy. Technika wymyślona została przez Polaka Mariana Malinę.

Wikipedia

cellograficzny

→ cellografia

SJP.pl

Patrz:
cellografia

cellon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. podobne do celuloidu, trudno palne tworzywo sztuczne używane do produkcji lakierów oraz błon fotograficznych i filmowych

Wiktionary

Cellon – tworzywo sztuczne otrzymywane z octanu celulozy, ma własności zbliżone do celuloidu, lecz jest trudno palny. Stosowany głównie do wyrobu błon filmowych i lakierów.

W okresie I wojny światowej bywał stosowany jako pokrycie wczesnych samolotów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlːɔ̃n, AS: ce•lõn

Wiktionary

cellone

[czytaj: czellone] strunowy instrument smyczkowy wynaleziony i opatentowany przez niemieckiego lutnika Alfreda Stelznera, wydający dźwięki o dwie oktawy niższe od skrzypiec

SJP.pl

cellonowy

związany z cellonem

SJP.pl

cellony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

SJP.pl

cellulit

[czytaj: celulit] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulitis

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

Wiktionary

Cellulit – nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania, nasila się w ciąży, menopauzie i w zaburzeniach hormonalnych. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W krajach rozwiniętych od 80 do 95% kobiet ma cellulit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlulʲit, AS: celulʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lipodystrofia, skórka pomarańczowa

Wiktionary

cellulitis

[czytaj: celulitis] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulit

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie tkanki łącznej;

Wiktionary

Zapalenie tkanki łącznej, cellulitis (łac. cellulitis) – choroba skóry i tkanki łącznej podskórnej, wywoływana przez infekcję bakteryjną (szczepy Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes).

Choroba często występuje po wcześniejszym zranieniu, ukąszeniu lub poparzeniu, najczęściej na odsłoniętych partiach ciała.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛluˈlʲitʲis, AS: celulʹitʹis

Wiktionary

cellulitowy

→ cellulit

SJP.pl

Patrz:
cellulit

celmer

nazwisko

SJP.pl

celnica

dawniej: budynek straży celnej

SJP.pl

celnictwo

ogół czynności związanych z pobieraniem ceł

SJP.pl

celniczka

pracownica urzędu celnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: celnik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: celʹńička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cło n.

:: fm. celnik m.

przym. celny

czas. clić

Wiktionary

celniczy

związany z celnikiem

SJP.pl

celniej

stopień wyższy od przysłówka: celnie

SJP.pl

celniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: celny (w znaczeniu: trafny, znakomity)

SJP.pl

celnik

1. pracownik urzędu celnego pobierający cło;
2. dawniej: urzędnik ściągający podatki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

(1.2) daw. urzędnik ściągający podatki

Wiktionary

Służba Celna – urząd, dawna służba umundurowana podległa ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. W jej miejsce powołano Służbę Celno-Skarbową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celnik na granicy skontrolował samochód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlʲɲik, AS: celʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cło n.

:: fż. celniczka ż.

czas. clić ndk., oclić dk.

przym. celny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) stpol. jawnik

Wiktionary

celność

→ celny

SJP.pl

Patrz:
celny

celny

1. trafiający w cel, do celu
2. trafny, udany, zręczny
3. znakomity, doskonały, wybitny
4. rzadziej: będący w najlepszym gatunku
5. przymiotnik od: cło

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w celu, trafiający do celu

(1.2) związany z cłem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To był celny strzał piłkarza gości.

(1.2) Przemytnik nie przejmuje się wszystkimi procedurami celnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlnɨ, AS: celny

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) czas. celować

(1.2) zob. cło.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trafny

Wiktionary

celobioza

dwucukier złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem betaglikozydowym, produkt przejściowy przy rozkładzie (hydrolizie) celulozy

SJP.pl

Celobioza – organiczny związek chemiczny, dwucukier, dimer D-glukozy, zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, połączonych wiązaniem β-1,4-o-glikozydowym. Może być jednostką strukturalną celulozy i produktem jej częściowej hydrolizy. Ma właściwości redukujące.

Wikipedia

celofan

przezroczysta folia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

Wiktionary

Celofan (pol. tomofan) – przezroczysta lub barwiona, szeleszcząca folia celulozowa, otrzymywana z regenerowanej wiskozy (którą otrzymuje się w reakcji celulozy z dwusiarczkiem węgla), przetłaczanej przez dyszę szczelinową do kąpieli koagulacyjnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔfãn, AS: celofãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celofanik mrz.

przym. celofanowy

Wiktionary

celofanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celofan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celofan m.

przym. celofanowy

Wiktionary

celofanowy

przymiotnik od: celofan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z celofanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celofan mrz., celofanik mrz.

Wiktionary

celofyz

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) paleont. nazwa systematyczna|Coelophysis|Cope|ref=tak., rodzaj dinozaura, teropoda z rodziny celofyzów;

(1.2) paleont. dinozaur z rodzaju celofyz (1.1)

Wiktionary

Celofyz (Coelophysis) – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdobyczą celofyza padały zwykle małe zwierzęta lądowe, choć przypuszcza się, że mógł on polować również na ryby oraz być padlinożercą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. eucelofyz mzw., celofyzoidy lm nm., celofyzy lm nm.

Wiktionary

celolit

materiał stosowany w budownictwie do izolacji cieplnej, rodzaj pianobetonu

SJP.pl

Beton komórkowy (ABK) – materiał budowlany, rodzaj lekkiego betonu otrzymywanego poprzez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza pod odpowiednim ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego powstają w nim jednorodne pory, zwane komórkami.

Wikipedia

celoma

wtórna jama ciała

SJP.pl

Wtórna jama ciała, celoma (gr. koílōma jama) – jama ciała, która powstaje w mezodermie w trakcie rozwoju zwierząt triploblastycznych. Powstanie wtórnej jamy ciała umożliwiło oddzielenie głównej jamy ciała (zawierającej przewód pokarmowy i inne narządy) od ściany zewnętrznej, stanowiącej ograniczenie dla mięśni i nadającej wygląd zwierzęciu. Stanowi szkielet hydrauliczny i umożliwia funkcjonowanie układu pokarmowego niezależnie od ruchów powłok ciała i sposobu poruszania się zwierzęcia. U płazińców, wstężnic i obleńców ograniczona jest do wnętrza gonad, u pozostałych grup zastępuje w rozwoju osobniczym pierwotną jamę ciała. Po raz pierwszy pojawiła się u pierścienic.

Wikipedia

celomatyczny

torbiel celomatyczna - rodzaj torbieli zwykle tworzącej się w miejscach stanów zapalnych, zwłaszcza w płucach

SJP.pl

celon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. zob. cellon.

Wiktionary

- celon – tworzywo sztuczne

- Celon – miejscowość i gmina we Francji

- Celon – rzeka leżąca w Śródziemiu, fikcyjnym kontynencie z twórczości J.R.R. Tolkiena

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlɔ̃n, AS: celõn

Wiktionary

celonowy

związany z celonem

SJP.pl

celony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

SJP.pl

celostat

urządzenie wykorzystujące układ zwierciadeł płaskich, umożliwiające obserwację nieba bez poruszania lunetą

SJP.pl

Celostat – układ dwóch płaskich zwierciadeł, który umożliwia obserwację dowolnego rejonu nieba za pomocą nieruchomego przyrządu optycznego, np. lunety.

Zazwyczaj pierwsze zwierciadło celostatu pozostaje nieruchome, a drugie poruszane mechanizmem zegarowym, obraca się dookoła osi, która leży w jego płaszczyźnie. Celostat ma także swoje zastosowanie w heliofizyce.

Wikipedia

celoteks

materiał budowlany z włókien trzciny cukrowej, stosowany do ocieplania i wygłuszania ścian

SJP.pl

celować

1. mierzyć do celu;
2. przenośnie: zmierzać do czegoś, dążyć do osiągnięcia czegoś;
3. być najlepszym w jakiejś dziedzinie; przodować;
4. dawniej: sztukować futro, dobierając odpowiednie kawałki, tzw. cele;
5. dawniej: przewyższać kogoś

SJP.pl

czasownik

(1.1) mierzyć do celu

(1.2) starać się do czegoś trafić

(1.3) być w czymś bardzo dobrym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Celowałem w środek tarczy, ale nie wstrzymałem oddechu i spudłowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvat͡ɕ, AS: celovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celujący mrz., cel m., celowanie n., celownik m., celowość ż.

czas. wycelować

przym. celny, celowy

przysł. celnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mierzyć

Wiktionary

celowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celować.;

Wiktionary

Celowanie – nadanie części broni odpowiadającej za kierunek lotu pocisku (na przykład lufie) takiego położenia w przestrzeni, aby miotany pocisk trafił w cel. Do celowania służą celowniki.

Wikipedia

Powiązane:

czas. celować ndk.

rzecz. cel m., celownik mrz.

przym. celny

Wiktionary

celowiec

dawna nazwa Klagenfurtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;

Wiktionary

Klagenfurt am Wörthersee (do 31 stycznia 2008 Klagenfurt; słoweń. Celovec ob Vrbskem Jezeru; pol. hist. Celowiec) – miasto statutarne w południowej Austrii, stolica kraju związkowego Karyntia oraz powiatu Klagenfurt-Land do którego jednak miasto nie należy. Liczy 104 332 mieszkańców (1 stycznia 2023). Jest to największe miasto Karyntii i szóste pod względem wielkości miasto Austrii.

Wikipedia

Powiązane:

przym. celowiecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Klagenfurt

Wiktionary

celowiecki

przymiotnik od: Celowiec

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Celowcem, dotyczący Celowca, pochodzący z Celowca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celowiec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klagenfurcki

Wiktionary

celówka

1. potocznie: zasiłek na określony cel;
2. środowiskowo: oddział policji do poszukiwań celowych

SJP.pl

celownica

przyrząd topograficzny; kierownica

SJP.pl

celowniczy

żołnierz odpowiedzialny za obsługę wszelkich przyrządów celowniczych

SJP.pl

Celowniczy – żołnierz odpowiedzialny za celowanie i prowadzenie ognia z broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

- W piechocie: żołnierz wchodzący w skład obsługi zespołowej broni strzeleckiej (np. karabinu maszynowego) spełniający podstawową funkcję przy jej obsługiwaniu: przenosi broń, a w trakcie walki naprowadza ją na cel oraz prowadzi ogień. Dodatkowo wespół z asystującym mu ładowniczym może usuwać zacięcia, oraz przeładowywać broń.

- W artylerii: żołnierz wchodzący w skład obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu), wykonujący wszystkie czynności, dotyczące nastawiania przyrządów celowniczych i celowania

- W wojskach pancernych: członek załogi wozu bojowego (np. czołgu), odpowiednik celowniczego w artylerii. W przypadku gdy załoga pojazdu liczy tylko 3 osoby, funkcję celowniczego jak i ładowniczego pełni zbiorczo działonowy.

Wikipedia

celownik

1. w językoznawstwie: trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego; dativus, datiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka; dativus, datiwus;
3. przyrząd w broni palnej służący do celowania, np. celownik mechaniczny, noktowizyjny, optyczny, radiolokacyjny;
4. w fotografii: element aparatu fotograficznego, który służy do ustalania granic fotografowanego obrazu i do oceny jego kompozycji;
5. sporcie: oznaczenie na mecie, np. w postaci taśmy, wskazujące kres wyścigów;
6. urządzenie optyczne stosowane w przyrządach geodezyjnych do nakierowania kątomierza na oddalony przedmiot;
7. w żegludze przybrzeżnej: przedłużenie linii łączącej dwa przedmioty na brzegu albo na morzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

(1.2) część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu

(1.3) gram. trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

Wiktionary

- celownik w broni,

- celownik w językoznawstwie.

- Celownik – program interwencyjny TVP 1.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kapral nie trafił w cel, gdyż miał zepsuty celownik.

(1.3) W klasie tylko Janek nie wie, na jakie pytania odpowiada celownik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvʲɲik, AS: celovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cel m., celowanie n., celność ż.

czas. celować

przym. celowniczy, celny, celownikowy

przysł. celnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) muszka

(1.2) wizjer

(1.3) datiwus, dativus

Wiktionary

celownikowy

→ celownik; celowniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z celownikiem, dotyczący celownika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celownik mrz., cel mrz.

Wiktionary

celowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób celowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wziąłem na siebie ciężar tajemnicy i celowo dezinformowałem panów.

(1.1) Pragnął jak najszybciej oddalić się od fatalnego miejsca. Celowo zmienił trasę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔ, AS: celovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. celowy

rzecz. cel, celowość

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świadomie, specjalnie, umyślnie

Wiktionary

celowość

1. dostosowanie środków do celów, przydatność do założonego celu;
2. świadome zmierzanie do celu;
3. według teleologii: taki przebieg zdarzeń, zjawisk oraz działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu, np. celowość życia człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co podejmowane jest świadomie dla osiągnięcia określonego celu - rezultatu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɔɕt͡ɕ, AS: celovość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cel m.

czas. celować ndk.

przym. celowy, celowościowy

przysł. celowo

Wiktionary

celowościowy

związany z celowością

SJP.pl

celowy

mający jakiś cel, zamierzony, świadomy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znając go od dzieciństwa, nie mogę uwierzyć że jego wczorajsze zachowanie było celowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈlɔvɨ, AS: celovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cel m., celowość ż.

przysł. celowo

czas. celować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zamierzony, świadomy, umyślny

Wiktionary

celozja

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; grzebionatka

SJP.pl

Celozja (Celosia L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych. Należą do niego rośliny jednoroczne występujące na ciepłych obszarach Azji, Afryki i Ameryki. Gatunkiem typowym jest Celosia argentea L.

Wikipedia

celsius

Anders Celsius (Celsjusz) (1701-44), szwedzki fizyk i astronom

SJP.pl

- Anders Celsius – fizyk i astronom

- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię

- Skala Celsjusza

Wikipedia

celsiusz

nazwisko

SJP.pl

celsjan

twardy minerał z grupy skaleni, glinokrzemian baru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bezbarwny, biały lub żółtawy minerał z grupy skaleni o wzorze sumarycznym Ba(Al_2Si_2O_8), złożony głównie z glinokrzemianu baru;

Wiktionary

Celsjan (skaleń barowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do skaleni alkalicznych. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego astronoma i przyrodnika Andersa Celsjusza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlsʲjãn, AS: celsʹi ̯ãn

Wiktionary

celsjusz

1. Anders Celsius (1701-44), szwedzki fizyk i astronom;
2. stopień Celsjusza - jednostka temperatury nienależąca do układu SI;
3. skala Celsjusza - skala mierzenia temperatury, w której podstawową jednostką jest stopień Celsjusza

SJP.pl

- Anders Celsius – fizyk i astronom

- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię

- Skala Celsjusza

Wikipedia

celt

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poziom cywilizacyjny Celtów w połowie tysiąclecia nie odbiegał od poziomu prawie wszystkich – bo poza Grekami – ludów mieszkających na europejskich wybrzeżach Morza Śródziemnego. Dopiero później narosły dysproporcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlt, AS: celt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celtycki m.

:: fż. Celtyjka ż.

przym. celtycki

Wiktionary

celt.

skrót od: celtycki

SJP.pl

Języki celtyckie – grupa językowa w obrębie języków indoeuropejskich, wywodząca się z rekonstruowanego języka praceltyckiego. Określenia „celtyckie” wobec tych języków użył po raz pierwszy Edward Lhuyd w 1707. Języków celtyckich dawniej używano na rozległym obszarze, obejmującym znaczne połacie zachodniej i południowej Europy oraz Azję Mniejszą, obecnie jednak mówi się nimi w peryferyjnych regionach Wysp Brytyjskich i zachodniej Bretanii, a także w skupiskach mniejszości celtyckojęzycznych na innych kontynentach.

Wikipedia

celta

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. wytrzymała tkanina do produkcji płaszczy i namiotów

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celtowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zelt. (namiot)

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Zelttuch n., Zeltstoff m.

źródła.

== celta (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płachta namiotowa

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛlta, AS: celta

Wiktionary

Powiązane:

przym. celtowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. celtowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|Zelt. (namiot)

uwagi.

tłumaczenia.

* niemiecki: (1.1) Zelttuch n., Zeltstoff m.

źródła.

== celta (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płachta namiotowa

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

celtic

[czytaj: seltik] szkocki klub sportowy

SJP.pl

- Bloemfontein Celtic – południowoafrykański klub piłkarski

- Celtic Frost – thrashmetalowy zespół ze Szwajcarii

- Celtic F.C. – klub piłkarski ze Szkocji

- Celtic Legends – turowa gra komputerowa

- Celtic Park – stadion Celticu Glasgow F.C.

Także:

- Boston Celtics – amerykański klub koszykarski

Wikipedia

celtis

Wiązowiec, obrostnica (Celtis L.) – rodzaj liczący około 60–70 gatunków drzew liściastych zaliczany do rodziny konopiowatych (Cannabaceae), przy czym dawniej (do XX wieku włącznie) klasyfikowany w obrębie wiązowatych (Ulmaceae). Przedstawiciele rodzaju występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, mniej liczni obecni są w strefach umiarkowanych o ciepłym klimacie. W Europie południowej występują 4 gatunki, w Ameryce Północnej 6, w Azji wschodniej ok. 15. Liczni przedstawiciele rodzaju po introdukcji poza ich rodzimy zasięg stali się uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi, zwłaszcza w południowej Afryce i Australii. W Polsce spotykany bywa wiązowiec zachodni (w okolicach upraw rozsiewa się i uznawany jest za zadomowionego już antropofita), rzadziej i raczej tylko w kolekcjach inne gatunki.

Wikipedia

celtka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. Celtyjka.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie jestem Żydówką, ale zawsze wiedziałam, że jako Celtka i saksońska Aryjka znosiłam wszystkie cierpienia, by pomścić prześladowania, których ofiarą padli Żydzi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celtycki m.

:: fm. Celt m.

przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Celtyjka

Wiktionary

celtolog

specjalista w dziedzinie celtologii

SJP.pl

celtologia

nauka badająca historię narodów celtyckich, ich języki i kulturę

SJP.pl

Celtologia – nauka zajmująca się badaniem języków celtyckich, literaturą, sztuką i religią Celtów. Za twórcę tej dyscypliny uchodzi niemiecki językoznawca Johann Kaspar Zeuss.

Wikipedia

celtologiczny

→ celtologia

SJP.pl

Patrz:
celtologia

celtowie

indoeuropejski lud zamieszkujący w starożytności Środkową i Zachodnią Europę; Galowie

SJP.pl

Wikipedia

celtowy

wytworzony z celty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. wytworzony z celty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celta ż.

Wiktionary

celtyberowie

lud zamieszkujący centralną część Hiszpanii w okresie przedromańskim

SJP.pl

Celtyberowie, a raczej Celtoiberowie – nazwa ludu, który zamieszkiwał centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim. Byli wynikiem asymilacji ludów celtyckich zamieszkujących północną część Półwyspu Iberyjskiego i Iberów, osiadłych na południu i wschodzie. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich.

Wikipedia

celtyberski

związany z Celtyberami, ludem zamieszkującym centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celtyber mrz., celtyberyjski mrz.

przym. celtyberyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celtyberyjski

Wiktionary

celtyberyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtyberyjski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celtyber mos.

przym. celtyberski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celtyberski

Wiktionary

celtycki

dotyczący Celtów, charakterystyczny dla Celtów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Celtami i ich kulturą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jeden z języków z grupy celtyckiej (1.1), współcześnie reprezentowanej przez iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Później, w III i II a.C. dynamicznie rozwijał się ośrodek celtycki nad Wisłą w rejonie obecnego Krakowa […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛlˈtɨt͡sʲci, AS: celtycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Celt m., Celtyjka ż., Celtka ż.

Wiktionary

celtyckość

→ celtycki

SJP.pl

Patrz:
celtycki

celtyjka

członkini jednego z ludów indoeuropejskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celtycki mrz.

:: fm. Celt m.

przym. celtycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. Celtka

Wiktionary

celujący

najwyższa ocena szkolna w sześciostopniowym systemie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. eduk. najwyższa ocena szkolna, stopień celujący

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: celować

Wiktionary

Powiązane:

czas. celować

rzecz. cel m., celność ż.

przysł. celująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. cel.; symbol. 6

Wiktionary

celularny

związany z komórką (biologiczną), zbudowany z komórek, np. struktura celularna; komórkowy

SJP.pl

celulaza

w biologii: enzym rozkładający celulozę na celobiozę - dwucukier, wytwarzany przez drobnoustroje przewodu pokarmowego zwierząt przeżuwających

SJP.pl

Celulazy – grupa enzymów z klasy hydrolaz (EC 3), katalizujących hydrolizę wiązań β-1,4-glikozydowych pomiędzy cząsteczkami glukozy w celulozie. Produktem przejściowym tej reakcji jest celobioza.

Większość ssaków (w tym człowiek) nie wytwarza celulaz, dlatego nie mają możliwości trawienia błonnika. Wyjątkiem są przeżuwacze, których układy pokarmowe zawierają mikroorganizmy wytwarzające celulazy, co pozwala im na wykorzystanie celulozy jako znaczącego źródła energii.

Wikipedia

celulicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celulit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celulit m.

Wiktionary

celuloid

przezroczyste, termoplastyczne tworzywo sztuczne

SJP.pl

Celuloid – najstarsze termoplastyczne (mięknie w temp. ok. 90 °C) tworzywo sztuczne. W jego skład wchodzą: nitroceluloza (70–74%), kamfora (20–30%) oraz barwniki i wypełniacze (1,5–3%). Tworzywo to otrzymuje się przez plastyfikację azotanu celulozy w kamforze. Jest ono łatwopalne, a także mało odporne na działanie związków chemicznych oraz światła. Rozpuszcza się w estrach, ketonach oraz mieszaninie alkoholu z eterem.

Wikipedia

celuloidowy

→ celuloid

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zrobiony z celuloidu

Wiktionary

Patrz:
celuloid
Powiązane:

rzecz. celuloid mrz.

Wiktionary

celulolityczny

bakterie celulolityczne - bakterie zdolne do hydrolizy cząsteczek celulozy

SJP.pl

celuloza

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; błonnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

Wiktionary

Celuloza (łac. cellula ‘komórka’) – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek D-glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi (masa molowa 160–560 kg/mol). Łańcuchy te mają długość około siedmiu mikrometrów. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układają się równolegle, tworząc micele połączone mostkami wodorowymi. Uważana jest za najpowszechniej występujący biopolimer na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celulazy trawią celulozę w żołądkach przeżuwaczy.

(1.1) To z celulozy zbudowane są ściany komórkowe roślin telmowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

przym. celulozowy, celulozowniczy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. celulozownia ż., celulozownictwo n.

przym. celulozowy, celulozowniczy

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Cellulose. etym|łac|cellula.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cellulose

* białoruski: (1.1) цэлюлоза ż., клятчатка ż.

* bułgarski: (1.1) целулоза ż.

* czeski: (1.1) celulóza ż.

* duński: (1.1) cellulose w.

* esperanto: (1.1) celulozo

* francuski: (1.1) cellulose ż.

* hiszpański: (1.1) celulosa ż.

* japoński: (1.1) セルロース (serurōsu)

* niemiecki: (1.1) Zellulose ż., Cellulose ż.

* norweski (bokmål): (1.1) cellulose m.

* norweski (nynorsk): (1.1) cellulose m.

* portugalski: (1.1) celulose ż.

* rosyjski: (1.1) целлюлоза (celljulóza) ż., целлулоза (cellulóza) ż.

* rumuński: (1.1) celuloză ż.

* słowacki: (1.1) celulóza ż.

* słoweński: (1.1) celuloza ż.

* szwedzki: (1.1) cellulosa w.

* turecki: (1.1) selüloz

* węgierski: (1.1) cellulóz

* włoski: (1.1) cellulosa ż.

źródła.

== celuloza (język słoweński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. techn. celuloza

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

celulozownia

zakład lub dział fabryki produkujący celulozę

SJP.pl

celulozownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją z masy celulozowej

SJP.pl

celulozowniczy

→ celulozownia

SJP.pl

Patrz:
celulozownia

celulozowy

związany z celulozą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celulozą, dotyczący celulozy, wykonany z celulozy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celuloza ż.

Wiktionary

celurozaur

mezozoiczny drapieżny teropod o pneumatycznych kościach

SJP.pl

cembalo

[czyt. czembalo] klawesyn

SJP.pl

cembrować

wzmacniać ściany zbiorników wodnych lub brzegi rzek, morza itp.; ocembrowywać

SJP.pl

czasownik

(1.1) bud. wzmacniać budulcem brzegi studni lub rzeki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃mˈbrɔvat͡ɕ, AS: cẽmbrovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek m., cembrowacz m.

czas. ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński|cymbrować.

Wiktionary

cembrowacz

robotnik zajmujący się cembrowaniem, wykonujący ocembrowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. budowlaniec pracujący przy cembrowaniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy studni pracował cembrowacz z Koniakowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cembrowina ż., cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

cembrowanie

umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wzmacnianie studni lub brzegów rzeki

(1.2) bud. zob. cembrowina.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ile dni zajęło im cembrowanie tego zbiornika w ogrodzie?

(1.2) Dziadek Leon przyłożył rękę do wielu cembrowań w naszym powiecie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowina ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cembrowina, przest. cembrzyna

Wiktionary

cembrowina

cembrzyna (rzadziej);
1. umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie;
2. betonowy krąg studni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. obmurowanie wzmacniające studnię, zbiornik wodny lub rzekę;

(1.2) przen. jakikolwiek utwardzony wąski krąg przypominający cembrowanie studzienne

Wiktionary

Cembrowina (cembrowanie) – obmurowanie umacniające zbiornik wody, zwykle studni czy fontanny. Wykonana może być z betonowych kręgów studziennych lub kolumny rurowej.

Cembrowaniem nazywane są również obmurowania zbiorników wodnych: brzegu morza, jeziora lub rzeki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wędrowiec przysiadł na cembrowinie studni w Sychem.

(1.2) Siedzimy w studni; dokoła jest cembrowina lodu, oddalona od nas o kilka łokci.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cembrowanie n., ocembrowanie n., cembra ż., cembrzyna ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cembrowanie, przest. cembrzyna

Wiktionary

cembrowinowy

→ cembrowina

SJP.pl

Patrz:
cembrowina

cembrzyna

cembrowina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. cembrowina.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W lecie odrestaurujemy starą cembrzynę u babci Jasi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ocembrowanie n., cembra ż., cembrowanie n., cembrowina ż., cembrunek mrz., cembrowacz mos.

czas. cembrować ndk., ocembrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cembrowina, cembrowanie

Wiktionary

cembrzyński

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Cembrzyński/Cembrzyńska:

- Barbara Cembrzyńska → Barbara Wolańska

- Iga Cembrzyńska (ur. 1939) – polska aktorka, scenarzystka, reżyserka, piosenkarka i kompozytorka

- Józef Cembrzyński (1912–1943) – polski hutnik, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej

Wikipedia

cemenciarz

robotnik pracujacy przy cementowaniu

SJP.pl

cemencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cement

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cement m.

Wiktionary

cement

1. spoiwo do zapraw budowlanych;
2. chemiczne spoiwo skał osadowych; substancja mineralna osadzona w przestrzeniach międzyziarnowych skały osadowej;
3. tkanka kostna pokrywająca korzeń zęba;
4. materiał używany do plombowania zębów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina);

Wiktionary

Cement – hydrauliczne spoiwo mineralne, otrzymywane w cementowniach z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) wypalonych na klinkier w piecu cementowym, a następnie poprzez zmielenie otrzymanego spieku z gipsem, spełniającym rolę regulatora czasu wiązania. Stosowany jest do przygotowywania zapraw cementowych, cementowo-wapiennych i betonów. Wykorzystywany jest do łączenia materiałów budowlanych. Ze względu na skład i właściwości rozróżnia się dwie podstawowe grupy: cementy powszechnego użytku, oraz cementy specjalne. Wymagania i właściwości dla obu grup cementów w Polsce określają normy:

- PN-EN 197-1:2012 „Cement – Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku”

- PN-B-19707:2013 Cement, Cement specjalny – Skład, wymagania i kryteria zgodności

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miasto jest między innymi znane ze swojej produkcji białego i szarego cementu i ze swej wódki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃mɛ̃nt, AS: cẽmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cemencik mrz.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

cementacja

1. cementowanie;
2. spajanie luźnych osadów poprzez wytrącanie w warstwie porowej minerałów z roztworów krążących w skale;
3. proces, w którym powierzchnia metali ulega specyficznym zmianom przez żarzenie w wysokiej temperaturze w obecności innych substancji;
4. w górnictwie: uszczelnianie luźnych skał przez wstrzykiwanie cementu do wywierconych otworów

SJP.pl

Cementacja – proces lityfikacji, polegający najczęściej na wypełnianiu pierwotnych lub wtórnych pustek międzyziarnowych w luźnych skałach klastycznych spoiwem (węglanami, krzemionką, związkami żelaza, minerałami ilastymi lub innymi związkami).

Jedno z pierwszych stadiów diagenezy.

Wikipedia

cementacyjny

przymiotnik od: cementacja

SJP.pl

cementarka

agregat do cementowania rur okładzinowych

SJP.pl

cementobarka

barka do transportu cementu

SJP.pl

cementochłonność

→ cementochłonny

SJP.pl

Patrz:
cementochłonny

cementochłonny

taki, do którego potrzeba wiele cementu

SJP.pl

cementonaczepa

naczepa samochodowa do przewozu cementu

SJP.pl

cementooszczędny

taki, do którego nie potrzeba wiele cementu

SJP.pl

cementosamochód

samochód przeznaczony do przewozu cementu bez opakowania (luzem); cementowóz

SJP.pl

cementować

spajać coś za pomocą cementu; zalewać cementem

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) bud. zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

(1.2) przen. jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać

(1.3) geol. spajać luźne osady skalne rozpuszczalnymi składnikami mineralnymi

czasownik zwrotny niedokonany cementować się

(2.1) być spajanym za pomocą cementu

(2.2) przen. jednoczyć się lub umacniać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie ma rady, trzeba zatrzymać pompę i od nowa cementować rurę.

(1.2) Mówi się nawet, że dziecko, zwłaszcza drugie, cementuje małżeństwo. […] Tak bywa, cementuje na amen jedyne drzwi, przez które można było wyjść z klatki z jedną pociechą. „Porządny” facet nie porzuca żony z dwójką dzieci.

(1.2) Pozycję branży rolno-spożywczej w Waszyngtonie cementuje też 1,2 miliarda dolarów wydanych przez ostatnie 10 lat na lobbowanie Kongresu i Białego Domu. To dzięki tym pieniądzom rokrocznie spada liczba przypadków kontroli mięsa […]. Również dzięki nim w USA nie trzeba na etykietach informować konsumentów, czy żywność jest genetycznie modyfikowana […]

(1.3) Zlepieńce te składają się z fragmentów wapieni oolitowych, tkwiących w piasku kwarcowym, którego ziarna cementuje węglan wapnia.

(2.2) Etos rycerski cementuje się w walce. Kiedy jednak działania zbrojne nie przynoszą satysfakcji, rytuał wyobcuje się z konkretnej rzeczywistości, zaczyna żyć własnym życiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n., cementarka ż.

czas. zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowniany, cementowy

Wiktionary

cementowagon

specjalny wagon kolejowy do transportu cementu i innych materiałów sypkich

SJP.pl

cementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zalewanie cementem

(1.2) łączenie czegoś przy pomocy cementu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., scementowanie n., zacementowanie n.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

cementowiec

specjalistyczny masowiec do transportu cementu

SJP.pl

Cementowiec – statek, zazwyczaj z pojedynczym pokładem i dnem podwójnym, zbiornikami szczytowymi i obłowymi oraz z pojedynczym lub podwójnym poszyciem burtowym, przeznaczony głównie do przewozu suchego cementu luzem, tj. bez opakowania. Cement wsypywany jest bezpośrednio do szczelnej ładowni za pomocą hermetycznego systemu pneumatycznego. W czasie przesyłania cement znajduje się w stanie fluidalnym, tzn. pył przypomina swoimi właściwościami ciecz. Ładownie są zabezpieczone przed wilgocią, mają specjalne wyposażenie i kształt, umożliwiające szybkie i dokładne ich opróżnianie za pomocą systemu dmuchaw, dostarczających osuszone i wolne od oparów oleju powietrze. Używane są też przenośniki śrubowe. Wyposażenie to umożliwia samodzielny załadunek i rozładunek jednostki bez użycia portowej infrastruktury przeładunkowej. Strumień masowy przekraczać może 1000 t/h.

Wikipedia

cementówka

środowiskowo:
1. podkład z cementu;
2. płyta lub cegła z cementu;
3. woda do produkowania cementu i wyrobów cementowych

SJP.pl

cementownia

wytwórnia cementu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka cementu;

Wiktionary

Cementownia – zakład przemysłowy produkujący cement.

Pierwsze cementownie powstały w Wielkiej Brytanii ok. 1840 r.

Najstarszą cementownią na ziemiach polskich (zarazem piątą w świecie) była Cementownia Grodziec uruchomiona w 1857 roku w Grodźcu (od 1975 r. dzielnicy Będzina). Obecnie w Polsce działa największa w Europie cementownia Górażdże w Choruli, w woj. opolskim. Należy ona do Górażdże Cement SA.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cement m., cementowanie n.

czas. cementować

przym. cementowy, cementowniany

Wiktionary

cementowniany

→ cementownia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cementownią

Wiktionary

Patrz:
cementownia
Powiązane:

rzecz. cementowanie n., cement m., cementownia ż.

czas. cementować ndk., zacementować dk.

przym. cementowy

Wiktionary

cementownictwo

przemysł cementowy

SJP.pl

cementowniczy

związany z produkcją, transportem i handlem cementem

SJP.pl

cementownik

prowadnica dostarczająca zaczyn cementowy na spód otworu wiertniczego

SJP.pl

cementowóz

specjalny pojazd drogowy lub kolejowy (cementowagon) wyposażony w zbiorniki do przewozu cementu bez opakowania (luzem)

SJP.pl

cementowy

przymiotnik od: cement

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃mɛ̃nˈtɔvɨ, AS: cẽmẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cement m., cementownictwo n., cementownia ż., cementownik m., cementowiec m., cemenciarz m., cementacja ż., cementówka ż., cementowanie n., scementowanie n., zacementowanie n.

czas. cementować ndk., zacementować dk., scementować dk.

przym. cementowniany

Wiktionary

cementyt

węglik żelaza, jeden ze składników stali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. faza międzymetaliczna występująca w stopach żelaza z węglem;

Wiktionary

Cementyt – metastabilny węglik żelaza o wzorze empirycznym Fe_3C (25% atomów C, co stanowi 6,67% masowych C). Jest jednym ze składników strukturalnych stopów żelaza z węglem występującym w stali i żeliwach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈmɛ̃ntɨt, AS: cẽmẽntyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. cementytowy

Wiktionary

cementytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cementytem, dotyczący cementytu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cementyt mrz.

Wiktionary

cempkowo

Cempkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

cena

1. wyrażona w pewnym mierniku wartość towaru;
2. poważanie, szacunek, znaczenie;
3. w starożytnym Rzymie: główny posiłek dnia, spożywany po południu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. hand. kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

(1.2) przen. wyrzeczenie, jakie trzeba podjąć, aby coś uzyskać

(1.3) hist. popołudniowy posiłek w starożytnym Rzymie;

Wiktionary

Cena – pieniężny wyraz wartości.

Cena może dotyczyć m.in. towaru lub usługi. Według szkoły austriackiej wartość nie jest wielkością obiektywną i taka równość nigdy nie zachodzi, gdyż wtedy nigdy nie doszłoby do wymiany (każda strona musi bardziej wartościować to co otrzymuje od tego co daje w zamian).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Niemczech po wprowadzeniu euro większość cen wzrosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃na, AS: cẽna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cennik m., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cenówka ż.

czas. cenić ndk., doceniać / docenić, oceniać / ocenić, przeceniać / przecenić, wyceniać / wycenić

przym. cenny, cenowy, drogocenny, niedoceniany, nieoceniony, bezcenny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koszt, opłata, odpłatność, taksa

(1.2) wyrzeczenie

Wiktionary

ćenab

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Indiach i Pakistanie

Wiktionary

Ćanab, Ćenab (ang. Chenab; urdu چناب, Canāb; hindi चनाब, Canāb; pendż. ਚਨਾਬ, Canāb, starogr. Ἀκεσίνης Akesines) – rzeka w Indiach i Pakistanie.

Swoje źródła ma w zachodnich Himalajach. Długość rzeki wynosi 1180 km. Uchodzi do rzeki Indus.

Jej wody zamieszkiwał suzu indusowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃nap, AS: ćẽnap

Wiktionary

cenar

rodzaj tańca lub zabawy w średniowiecznej Polsce; cynar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) skoczny taniec niemiecki;

Wiktionary

Cenar – żywy, skoczny taniec pochodzenia niemieckiego; popularny w Europie od końca XV wieku, rozpowszechniony również w Polsce (w XVI - XVII wieku). Taniec ten wspominany jest m.in. przez Jana Kochanowskiego w utworze Pieśń świętojańska o Sobótce, m.in. wspominając:

Tam już pieśni rozmaite,

Tam będą gadki pokryte,

Tam trefne plęsy z ukłony,

Tam i cenar, i goniony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nar, AS: cẽnar

Wiktionary

cencik

zdrobnienie od: cent

SJP.pl

cenckiewicz

nazwisko

SJP.pl

cendrowice

Cendrowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria.

Wieś szlachecka Cedrowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 683.

Wikipedia

cendrowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Mariusz Cendrowski – polski bokser, trener, olimpijczyk

- Mark Cendrowski – amerykański reżyser

- Stanisław Cendrowski – polski bokser i działacz bokserski

- Stefan Cendrowski – polski nauczyciel oraz pracownik i działacz samorządowy

Wikipedia

ceneo

Ceneo.pl – serwis z branży e-commerce z siedzibą we Wrocławiu.

Właścicielem spółki są fundusze Cinven, Permira i Mid Europa, które 16 października 2016 roku kupiły Ceneo.pl i Allegro (jako Grupę Allegro) od koncernu Naspers za kwotę 3,25 mld dolarów.

Na Ceneo.pl swoje oferty prezentuje ponad 18 tys. sklepów internetowych, dzięki czemu użytkownicy serwisu mogą wybierać i porównywać ceny w sumie 20 milionów produktów.

Wikipedia

cenestetyczny

→ cenestezja; cynestetyczny

SJP.pl

cenestezja

w psychologii: poczucie swego ciała, ogół uczuć organicznych doznawanych w danej chwili; cynestezja

SJP.pl

Wikipedia

cenetofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed nowościami, innowacyjnością, nowymi ideami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɛtɔˈfɔbʲja, AS: cẽnetofobʹi ̯a

Wiktionary

ceniawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Ceniawa (ukr. Ценява) – wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie kołomyjskim województwa stanisławowskiego. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 63 Polaków.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Ceniawa, położony na linii Kołomyja – Stefaneszty.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ceniawski

Wiktionary

cenić

poważać coś, kogoś, szanować

SJP.pl

czasownik

(1.1) uznawać walory kogoś/czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urodzeni pod znakiem Panny cenią uporządkowany sposób życia.

(1.1) Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. / Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, / Kto cię stracił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲit͡ɕ, AS: cẽńić

Wiktionary

Powiązane:

czas. oceniać, przeceniać

rzecz. przecena ż., cena ż., cennik mrz., cenienie n.

przym. cenny, cenowy

przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poważać, szanować

Wiktionary

cenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: cẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cenić

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

ceniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Ceniów – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego.

W 1944 r. nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 5 Polaków.

W Ceniowie urodził się Wacław Jaxa-Aksentowicz (1889–1924).

Wikipedia

Powiązane:

przym. ceniowski

Wiktionary

ćennaj

miasto w Indiach; Madras

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Indiach, stolica stanu Tamilnadu;

Wiktionary

Ćennaj lub Madras (hindi चेन्नई, trb.: Ćennaj, trl.: Cennai; tamilski சென்னை, trb.: Sennaj; ang. Chennai; do 2000 hindi मद्रास, trb.: Madras, trl.: Madrās; ang. Madras) – miasto w Indiach na Wybrzeżu Koromandelskim nad Zatoką Bengalską. Jest stolicą stanu Tamilnadu oraz największym ośrodkiem kulturalnym, gospodarczym i edukacyjnym południowych Indii. Jest czwartą aglomeracją miejską w Indiach pod względem ludności. Ćennaj jest wśród najczęściej odwiedzanych miast Indii, w 2015 był 45. miejscem na świecie pod względem ruchu turystycznego. Według Wskaźnika Jakości Życia jest najbezpieczniejszym miastem Indii. Miasto to nazywane jest „indyjską stolicą zdrowia”, 45% ruchu turystycznego to turystyka medyczna. Z powodu dynamicznie zwiększającej się liczby ludności oraz ogólnego rozwoju gospodarczego Indii Ćennaj mierzy się wieloma problemami ekologicznymi, ekonomicznymi i społecznymi.

Wikipedia

ćennajski

→ Ćennaj; madraski

SJP.pl

cenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenny

SJP.pl

cennik

spis towarów lub usług z podaniem cen za nie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. spis towarów wraz z ich cenami

(1.2) hand. spis usług wraz z opłatami za nie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na stronie internetowej znajdziesz cennik wszystkich produktów tej firmy.

(1.2) Koszt wysyłki: wyliczony według cennika Poczty Polskiej na podstawie wagi artykułu. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ɲːik, AS: cẽ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cena, przecena

przym. cennikowy, cenowy, cenny

czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) taryfa

Wiktionary

cennikowy

związany z cennikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cennikem; dokładnie taki jak w cenniku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cennik mrz., przecena ż.

przym. cenowy

Wiktionary

cenność

przestarzałe: duża wartość pieniężna, cena

SJP.pl

cenny

1. o dużej wartości materialnej; wartościowy, drogi, kosztowny;
2. o dużym znaczeniu; ważny, szacowny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający dużą wartość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Archiwum było pełne cennych dokumentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃nːɨ, AS: cẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przecena ż., cena ż., cennik m.

czas. cenić ndk.

przym. cenowy

przysł. cenowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drogi, drogocenny, bezcenny, nieoceniony

Wiktionary

cenobicki

odnoszący się do cenobity, należący do cenobity

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem i cenobitami, dotyczący cenobityzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla cenobityzmu i cenobitów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenobita mos., cenobitka ż., cenobityzm mrz., cenobium n.

Wiktionary

cenobiorca

Cenobiorca - jest to osoba lub przedsiębiorstwo, które nie jest w stanie wpłynąć na wysokość ceny rynkowej danego dobra.

Wikipedia

cenobita

zakonnik prowadzący życie razem z innymi we wspólnym budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

Wiktionary

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsi cenobici mieszkali wspólnie na egipskich pustyniach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃nɔˈbʲita, AS: cẽnobʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenobityzm m., cenobium n.

przym. cenobicki

Wiktionary

cenobitka

zakonnica prowadząca życie razem z innymi zakonnicami we wspólnym budynku

SJP.pl

cenobityczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem, dotyczący cenobityzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenobityzm mrz.

Wiktionary

cenobityzm

formuła życia zakonnego we wspólnocie, w jednym budynku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia monastycznego;

Wiktionary

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za prekursora cenobityzmu uznano św. Pachomiusza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenobium n., cenobita m.

przym. cenobicki, cenobialny, cenobityczny

Wiktionary

cenobium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia zakonnego

(1.2) archit. rel. klasztor

(1.3) biol. skupienie komórek glonów;

Wiktionary

Cenobium – skupienia komórek glonów powstające w wyniku wielokrotnych podziałów i przy zachowaniu łączności za sprawą wspólnej otoczki galaretowatej lub z powodu utrzymywania się komórek siostrzanych w obrębie ścian komórki macierzystej. Cenobia mają zwykle stały dla poszczególnych gatunków kształt i liczbę komórek. Mimo to, możliwe jest także funkcjonowanie cenobiów niepełnych. W niektórych przypadkach tworzenie cenobiów przez organizmy jednokomórkowe, fakultatywnie cenobialne (np. Scenedesmus sp.) ma charakter cyklomorfozy indukowanej obecnością kairomonów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeśli cenobium gardzi eremem i odrzuca go, skazuje się na miernotę.

(1.2) Darłowskie murowane cenobium wybudowano w pobliżu Grabowej Strugi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenobityzm m., cenobita m.

przym. cenobicki, cenobialny

Wiktionary

cenocyt

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; plazmodium
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca; komórczak

SJP.pl

Cenocyt – specyficzny rodzaj komórczaka, czyli wielojądrowej komórki, organizmu lub części organizmu. Charakteryzuje się tym, że podziałom jądra komórkowego nie towarzyszą podziały komórki i nie powstają wewnętrzne ściany komórkowe (septy). Cenocyty występują u niektórych glonów, śluzowców, a także u roślin wyższych w początkowych etapach rozwoju bielma, pylników i nasion. U grzybów strzępki będące cenocytami występują np. u przedstawicieli rzędu Mucorales.

Wikipedia

cenocytyczny

→ cenocyt

SJP.pl

Patrz:
cenocyt

cenogenetyczny

→ cenogeneza

SJP.pl

Patrz:
cenogeneza

cenogeneza

zmiana w rozwoju zarodka niezgodna z prawem biogenetycznym, występująca tylko w okresie rozwoju embrionalnego, mająca znaczenie tylko w czasie jego rozwoju

SJP.pl

cenoman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnej kredy, trwający 99,6 – 93,5 milionów lat temu;

Wiktionary

Cenoman (ang. Cenomanian)

- w sensie geochronologicznym: najstarszy wiek późnej kredy w erze mezozoicznej, trwający 6,6 milionów lat (od 100,5 do 93,9 mln lat). Cenoman jest młodszy od albu a starszy od turonu.

- w sensie chronostratygraficznym: najniższe piętro górnej kredy, wyższe od albu a niższe od turonu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔ̃mãn, AS: cẽnõmãn

Wiktionary

cenopopulacja

osobniki jednego gatunku, zamieszkujące tę samą biocenozę i wykazujące jednakowe cechy przystosowawcze; populacja cenotyczna

SJP.pl

cenota

naturalna studnia wapienna lub jaskinia zalana wodą

SJP.pl

cenotaf

symboliczny grobowiec, zwykle nie zawierający zwłok; kenotaf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. archit. symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

Wiktionary

Cenotaf (kenotaf, kenotafium) – symboliczny grobowiec, wznoszony ku czci zmarłego (nie zawierający jego szczątków). Cenotafy stawiane były w sytuacjach kiedy nie znaleziono ciała osoby zmarłej, ciało to uległo całkowitemu zniszczeniu lub jest pochowane w innym miejscu. Cenotaf może mieć również charakter pomnika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasach nowożytnych spotyka się cenotafy świętych, postaci historycznych, np. św. Wojciecha w kształcie tumby w katedrze w Gnieźnie, ustawiony obok relikwiarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃ˈnɔtaf, AS: cẽnotaf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kenotaf m., kenotafium n.

przym. cenotaficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kenotaf, kenotafium

Wiktionary

cenotwórczy

kształtujący ceny

SJP.pl

cenotwórstwo

w ekonomii: kształtowanie cen, wpływanie na ich wysokość

SJP.pl

cenotyczny

→ cenoza

SJP.pl

Patrz:
cenoza

cenowa

przymiotnik od: cena

SJP.pl

cenówka

potocznie: etykieta z ceną towaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. hand. etykieta cenowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przecena ż.

Wiktionary

cenowo

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący ceny, kosztu czegoś; pod względem ceny

Wiktionary

W Bułgarii

- Cenowo – wieś w obwodzie Ruse

- Cenowo – wieś w obwodzie Stara Zagora

- Cenowo – gmina

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Terapia i doradztwo w zakresie zaburzeń zdrowia psychicznego powinny być także powszechnie dostępne i przystępne cenowo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cena ż.

czas. cenić ndk., przecenić dk., przeceniać ndk., doceniać ndk.

przym. cenowy, cenny

Wiktionary

cenowy

przymiotnik od: cena

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ceną, dotyczący cen

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cena ż., przecena ż., wycena ż., ocena ż., cennik mrz., cenówka ż.

czas. cenić ndk., wyceniać ndk., wycenić dk., przeceniać ndk., przecenić dk.

przym. cenny, cennikowy

przysł. cenowo

Wiktionary

cenoza

zespół biologiczny wielu gatunków roślin i zwierząt tworzące pewną całość

SJP.pl

cent

1. moneta zdawkowa równa setnej części podstawowej jednostki monetarnej w różnych krajach
2. jednostka miary aktywności reaktora jądrowego
3. jednostka miary interwału
4. środowiskowo o centymetrze sześciennym płynnego narkotyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

(1.2) muz. jednostka interwału stanowiąca setną część półtonu równomiernie temperowanego;

Wiktionary

Cent (z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu państw świata. Jej nazwa wywodzi się od części setnej. Bywa oznaczany symbolem ¢.

Jako monetę centa po raz pierwszy wybito w stanie Massachusetts w 1787 r. Poza systemem monetarnym Stanów Zjednoczonych cent jako 1/100 lokalnego dolara występuje, bądź występował, między innymi w (na):

- Liberii (od 1847 r.)

- Kanadzie (od 1888 r.)

- Wyspach Kokosowych (1913, 1968 i 1977 r.)

- Australii (od 1966 r.)

- Trynidadzie i Tobago (od 1966 r.)

- Gujanie (od 1967 r.)

- Nowej Zelandii (od 1967 r.)

- Singapurze (od 1967 r.)

- Fidżi (od 1969 r.)

- Jamajce (od 1969 r.)

- Kajmanach (od 1972 r.)

- Barbadosie (od 1973 r.)

- Wyspach Bahama (od 1974 r.)

- Belize (od 1974 r.)

- Rodezji (w latach 1970–1977).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nt, AS: cẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centuś, centnar, cetnar, centuria, centurion, centym

:: zdrobn. cencik

przym. centowy

Wiktionary

centaur

w mitologii greckiej: koń z torsem i głową człowieka; półkoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

- centaur (gr. Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie – pół człowiek, pół koń

- Centaur (Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej syn Iksjona lub Apollina, przodek centaurów

- Centaur (łac. Centaurus) – gwiazdozbiór nieba południowego

- Centaur A (NGC 5128, Centaurus A) – silne źródło promieniowania radiowego w gwiazdozbiorze Centaura

- Centaur – polski holownik portowy

- A27L Centaur (Mk VIII Cromwell) – wczesna wersja czołgu Cromwell

- HMS „Centaur” – nazwa okrętów Royal Navy

- Centaur – górny człon rakietowy wykorzystywany w rakietach nośnych Atlas i Titan

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntawr, AS: cẽntau̯r

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Cen

Wiktionary

centauromachia

w mitologii greckiej: walka centaurów z Lapitami, w wyniku której centaury musiały opuścić Tesalię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. walka centaurów z Lapitami;

Wiktionary

Centauromachia (także kentauromachia; gr. Κενταυρομαχία Kentauromachía, z gr. Κένταυρος Kéntauros ‘centaur’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mitologii greckiej walka centaurów z Lapitami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntawrɔ̃ˈmaxʲja, AS: cẽntau̯rõmaχʹi ̯a

Wiktionary

centavo

drobna moneta wartości jednej setnej peso

SJP.pl

Centavo (z port. centavo, z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu krajów świata, głównie Ameryki Południowej i Środkowej. Nazwa wywodzi się od części setnej i przyjęta została ze Stanów Zjednoczonych ze zmianą językową.

Wikipedia

centella

mała zielna roślina jednoroczna

SJP.pl

Wąkrotka (Centella L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 51 gatunków. Większość z nich występuje w południowej Afryce, szerzej rozprzestrzeniony – na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej jest wąkrotka azjatycka.

Wąkrotka azjatycka jest ważnym ziołem w tradycyjnej medycynie chińskiej i bywa także rośliną jadalną. Ma długą tradycję wykorzystywania w kosmetyce i ziołolecznictwie z bardzo szerokim spektrum zastosowań.

Wikipedia

center

w grach zespołowych, zwłaszcza koszykówce, gracz występujący na środku ataku

SJP.pl

Sport:

- środkowy – pozycja na boisku w koszykówce

- Center – pozycja w linii ataku w futbolu amerykańskim

- środkowy – pozycja siatkarska

Dzielnica Lublany, stolicy Słowenii:

- Center – centrum

Miejscowości w USA:

- Center – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Rio Grande

- Center – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ralls

- Center – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox

- Center – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver

- Center – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby

- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rock

- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie

Wikipedia

centerka

→ center

SJP.pl

Patrz:
center

centertel

Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o. – w latach 1991–2013 operator sieci telefonii komórkowej w Polsce:

- analogowej Centertel (NMT 450i), działającej w latach 1992–2012;

- cyfrowej Orange (GSM 900/1800, UMTS 2100 MHz, CDMA2000 450 MHz (tylko dane), LTE 1800).

Wikipedia

centertelowski

związany z firmą Centertel

SJP.pl

centesimo

[czytaj: senTEs-imo]
1. zdawkowa moneta Panamy (100 centesimos = 1 balboa);
2. zdawkowa moneta Urugwaju (100 centesimos = 1 peso urugwajskie);
3. dawna zdawkowa moneta Chile (100 centesimos = 1 escudo)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. monet. włoska moneta zdawkowa odpowiadająca setnej części lira, zastąpiona w swojej roli, po wprowadzeniu euro, przez cent

Wiktionary

Centesimo (z łac. centum = „sto”) – moneta zdawkowa w niektórych krajach, 1/100 jednostki podstawowej.

w obiegu

w Urugwaju – 1 centésimo = 1/100 peso

w Panamie – 1 centésimo = 1/100 balboa

wycofane z obiegu

po przejściu na euro:

we Włoszech, Watykanie i San Marino – 1 centesimo = 1/100 lira włoskiego, watykańskiego i San Marino

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|centesimo. → setna część etym|łac|centesimus. etym|łac|centum.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) centesimo

* włoski: (1.1) centesimo m.

źródła.

== centesimo (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. centesimo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃nˈtɛzʲĩmɔ, AS: čẽntezʹĩmo

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|wł|centesimo. → setna część etym|łac|centesimus. etym|łac|centum.

uwagi.

tłumaczenia.

* interlingua: (1.1) centesimo

* włoski: (1.1) centesimo m.

źródła.

== centesimo (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) monet. centesimo

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

centezymalny

o skalach, miarach: podzielony na sto części

SJP.pl

centimo

moneta zdawkowa w niektórych krajach latynoskich

SJP.pl

Centimo (z hiszp. centesimo, z łac. centum = „sto” l. mn. centimos) – jednostka monetarna wprowadzona po raz pierwszy w 1854 r. w Hiszpanii równa w momencie wprowadzenia 1/100 reala, od 1864 r. – 1/100 escudo, od 1869 r. – 1/100 pesety. Centimo bito również w hiszpańskich Filipinach.

Wikipedia

centkiewicz

nazwisko

SJP.pl

centkowski

nazwisko

SJP.pl

centnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; cetnar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. cetnar.

Wiktionary

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy wynosząca ok. 50 kg.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] serce ciężyło mu, jak gdyby w piersiach dźwigał centnar wybuchowych materiałów […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntnar, AS: cẽntnar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cent mrz.

Wiktionary

centnarowy

→ centnar; cetnarowy

SJP.pl

cento

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; centon

SJP.pl

- Cento, bigos literacki – gatunek literacki

- Cento – miejscowość we Włoszech w prowincji Ferrara

- CENTO – Organizacja Paktu Centralnego

Wikipedia

centon

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; cento

SJP.pl

Centon, potocznie bigos literacki (łac. cento, gr. kentron, kento – płaszcz zszyty z kawałków materii) – utwór literacki, głównie w formie poematu, skompilowany w całości z cytatów innych utworów, najczęściej znanych i łatwo rozpoznawalnych.

Forma popularna od późnej starożytności do baroku jako rodzaj zabawy literackiej, ale również używana w literaturze chrześcijańskiej.

Wikipedia

centowy

przymiotnik od: cent

SJP.pl

centr

dośrodkowanie w grach zespołowych

SJP.pl

centra

1. sport. w piłce nożnej: wysokie lub półgórne podanie piłki ze skrzydła w kierunku pola karnego; piłka podana w ten sposób;
2. potocznie: skrzywienie koła rowerowego

SJP.pl

Centra – marka produktów należąca do Exide Technologies SA, producenta akumulatorów. W Polsce zakład produkcyjny oraz siedziba firmy znajdują się w Poznaniu.

Wikipedia

centracja

w psychologii: skupienie się na jednym aspekcie rzeczywistości, wyolbrzymienie go kosztem innych

SJP.pl

centrala

1. główna, nadrzędna część instytucji;
2. urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych;
3. budynek, w którym znajdują się dojścia do łączy telefonicznych lub telegraficznych i urządzenia do połączeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główna siedziba jakiejś firmy lub instytucji

(1.2) budynek lub pomieszczenie kierujące łącznością

(1.3) telekom. urządzenie sterujące połączeniami telekomunikacyjnymi;

(1.4) muz. pot. bęben wielki

Wiktionary

- centrala telefoniczna – zespół urządzeń telekomunikacyjnych

- Centrala – singel zespołu Brygada Kryzys

Zobacz też:

- Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „Centrala”

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dariusz miał kłopot z wygenerowaniem raportu dla centrali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrala, AS: cẽntrala

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrum n., centrowanie n., centrysta m., centralizacja ż.

czas. centrować, wycentrować

przym. centralny, centrowy, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) bęben basowy, bęben wielki, bęben taktowy, taktownik

Wiktionary

centralista

zwolennik centralizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik centralizmu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

przym. centralistyczny

przysł. centralistycznie

frazeologia.

etymologia.

zob. centralizm.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centralist

* hiszpański: (1.1) centralista m.

* rosyjski: (1.1) централист m.

* słowacki: (1.1) centralista m.

* węgierski: (1.1) centralista

* włoski: (1.1) centralista m.

źródła.

== centralista (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski żywotny

(1.1) polit. centralista

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntraˈlʲista, AS: cẽntralʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centralizm m.

:: fż. centralistka

przym. centralistyczny

przysł. centralistycznie

Wiktionary

centralistka

→ centralista

SJP.pl

Patrz:
centralista

centralistyczny

→ centralizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z centralizmem, dotyczący centralizmu; właściwy centralizmowi

Wiktionary

Patrz:
centralizm
Powiązane:

rzecz. centralizm mrz., centralista mos., centralistka ż.

przysł. centralistycznie

Wiktionary

centralizacja

skupienie czegoś w jednym miejscu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

(1.2) praw. polit. podporządkowywanie władz lokalnych władzom centralnym;

(1.3) urb. proces ekologiczny polegający na skupianiu się pewnego typu instytucji lub form zachowań w jednym obszarze miasta

(1.4) ekon. gromadzenie kapitału w wąskiej grupie państw

Wiktionary

- centralizacja – w naukach prawnych to proces koncentracji władzy w określonych instytucjach, powodujący zmniejszenie wpływu na władzę na obszarach peryferyjnych

- centralizacja – w urbanistyce to proces ekologiczny zachodzący na obszarze miasta, powodujący skupianie się pewnego typu instytucji czy form zachowań na małym obszarze

- centralizacja – w ekonomii to globalny proces społeczno-ekonomiczny w wyniku którego władza i większość kapitału gromadzona jest wśród niewielu państw, natomiast reszta skazana jest na to by znajdować się na peryferiach lub półperyferiach

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zmiany w administracji okresu Średniego Państwa cechowało zmierzanie w kierunku centralizacji procesów decyzyjnych kosztem urzędów prowincjonalnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centrala ż., centralizowanie n.

przym. centralizacyjny, centralny

czas. centralizować ndk.

Wiktionary

centralizacyjny

przymiotnik od: centralizacja

SJP.pl

centralizator

w matematyce: specjalna podgrupa danej grupy mająca zastosowanie w jej badaniu

SJP.pl

Centralizator (centrum), normalizator – specjalne podgrupy danej grupy mające szerokie zastosowaniu w jej badaniu.

Wikipedia

centralizatorski

propagujący i dążący do centralizacji, wprowadzający centralizację

SJP.pl

centralizm

system rządów polegający na bezwzględnym podporządkowaniu organów władzy lokalnej władzom centralnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. adm. system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;

Wiktionary

Centralizm (łac. centralis "środkowy") – jest zasadą organizacji i funkcjonowania państwa polegającą na podporządkowaniu organowi centralnemu wszystkich innych organów państwowych oraz skupieniu w jego rękach kompetencji do podejmowania, nadzorowania i kontroli wykonania najważniejszych decyzji. Elementy centralizmu występują we wszystkich typach państw. Realizacja zasady centralizmu umożliwiła w średniowieczu i czasach późniejszych przezwyciężenie rozdrobnienia oraz separatyzmów regionalnych i powstanie państw narodowych. Doktryna centralizmu stała się podstawą absolutyzmu. W warunkach gospodarki wolnokonkurencyjnej ujawniły się silne tendencje decentralizacyjne.W państwach federalnych centralizm jest tendencją zmierzającą do wzmocnienia federacji i rozszerzenia kompetencji jej organów kosztem krajów członkowskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziwne to miasto. Nieufność budzi i stare, i nowe. Stare - to centralizm, biurokracja, woluntaryzm, a także styl sprawowania władzy, ciężką ręką dzierżącej wolną prasę i niezawisłe sądy. Nowe zaś - to świat biznesu, powiązany z urzędami tysiącem nici protekcjonizmu i korupcji, a nie stroniący od interesów z mafiami reketierów.

Wiktionary

centralizować

1. skupiać w jednym miejscu;
2. ograniczać kompetencje terenowych organów władzy państwowej, samorządowej

SJP.pl

centralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. adm. dokonywanie centralizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. scentralizowanie n., centralizacja ż.

czas. centralizować ndk., scentralizować dk.

przym. centralizacyjny

Wiktionary

centralka

urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych

SJP.pl

Bęben wielki (wł. gran cassa, skrót: g.c.), w muzyce rozrywkowej znany też jako bęben basowy, bęben taktowy, taktownik lub centrala. Charakteryzuje się mocną konstrukcją i niskim brzmieniem o nieokreślonej wysokości. Budowany jest w dwóch wielkościach:

- większy, o średnicy 70–90 cm i wysokości walca 35–40 cm, używany w orkiestrach symfonicznych;

- mniejszy o średnicy 35–40 cm i tej samej wysokości walca, używany w zespołach rozrywkowych.

Wikipedia

centralkowy

związany z centralką

SJP.pl

centralne

potocznie: centralne ogrzewanie

SJP.pl

centralnie

przysłówek

(1.1) w sposób centralny, w środku, w centrum

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrum n., centrala ż.

przym. centralny

Wiktionary

centralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centralne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż., centrum n.

czas. centrować ndk., wycentrować dk.

przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

temsłow. centro-

Wiktionary

centralny

1. znajdujący się w centrum;
2. odnoszący się do centrum;
3. główny; kierowniczy, naczelny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. dworzec kolejowy Warszawa Centralna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy ten pociąg staje na Centralnym?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtralnɨ, AS: cẽntralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Dworzec Centralny, Warszawa Centralna

Wiktionary

centralwings

Centralwings (kod linii IATA: C0 / kod linii ICAO: CLW) – polskie linie lotnicze będące własnością spółki Nowy Przewoźnik, należącej do Polskich Linii Lotniczych LOT, która prowadziła działalność gospodarczą w zakresie regularnego i nieregularnego transportu lotniczego oraz leasingu samolotów w formule ACMI i działające w latach 2004–2009.

Wikipedia

centre

[czytaj: sątr] region we Francji

SJP.pl

Francja:

- Region Centralny-Dolina Loary (Centre-Val de Loire, dawniej Centre) – region administracyjny

Stany Zjednoczone:

- Centre – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cherokee

- Centre – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver

- Centre – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby

- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph

- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion

- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks

- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry

- hrabstwo Centre (ang. Centre County) – w stanie Pensylwania

Wikipedia

centriola

rodzaj organelli występującej w niektórych komórkach zwierzęcych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

Wiktionary

Centriola – organellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych i ruchliwych komórkach roślinnych, ale nie ma ich w komórkach większości grzybów i roślin wyższych.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centriole

* słowacki: (1.1) centriola ż., centriol m.

* szwedzki: (1.1) centriol w.

źródła.

== centriola (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. centriola

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtrʲjɔla, AS: cẽntrʹi ̯ola

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) centriole

* słowacki: (1.1) centriola ż., centriol m.

* szwedzki: (1.1) centriol w.

źródła.

== centriola (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. centriola

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) centriol

Wiktionary

centrodia

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centroida

SJP.pl

centrofor

aparat okulistyczny stosowany w leczeniu zeza

SJP.pl

Centrofor – rodzaj aparatu okulistycznego, który jest używany do pobudzania oraz utrwalania fiksacji środkowej. Aparat ten jest stosowany w leczeniu zeza oraz niedowidzenia.

Wikipedia

centroid

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

SJP.pl

Wikipedia

centroida

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

SJP.pl

centrolew

środowiskowo: centrolewica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. polit. koalicja partii centrowych i lewicowych w II Rzeczpospolitej zawiązana w 1929 roku w celu walki z obozem sanacji;

Wiktionary

Centrolew, wł. Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu – sojusz partii centrowych i lewicowych zawiązany w 1929 w celu zwalczania systemu rządów sanacji obozu Józefa Piłsudskiego. W skład Centrolewu weszły: Polska Partia Socjalistyczna, Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”, Stronnictwo Chłopskie, Narodowa Partia Robotnicza oraz mniejsze ugrupowania chrześcijańsko-demokratyczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W latach 1930—1935 posłował z ramienia Centrolewu do Sejmu i pełnił tam funkcję sekretarza klubu parlamentarnego PSL, a następnie SL.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centrolewica ż., centrolewicowość ż.

Wiktionary

centrolewica

1. w demokracjach parlamentarnych: koalicja powstała w wyniku porozumienia między partiami centrum i części lewicy;
2. partia polityczna o umiarkowanie lewicowych poglądach społecznych i gospodarczych, np. liberalna socjaldemokracja, partia zielonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;

Wiktionary

Centrolewica – termin używany na określenie partii politycznych o umiarkowanie lewicowych poglądach politycznych i gospodarczych, będących w opozycji do ugrupowań silniej lewicowych, zwłaszcza komunistycznych. Do centrolewicy zalicza się przede wszystkim socjalliberałów oraz większą część zielonych. Ze względu na ewolucję poglądów, większość partii socjaldemokratycznych, wywodzących się historycznie z ruchu robotniczego i socjalizmu, uznaje się współcześnie za centrolewicowe (np. brytyjska Partia Pracy). Partie centrolewicowe akceptują jako zasadę gospodarkę rynkową. W odróżnieniu od gospodarczych liberałów dopuszczają interwencjonizm państwowy (np. znaczący sektor publiczny) oraz znaczne regulacje m.in. w celu ochrony pracowników. Partie te popierają również progresywne opodatkowanie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Centrolew m., centrolew m., centrolewicowiec m., centrolewicowość ż.

przym. centrolewicowy

przysł. centrolewicowo

Wiktionary

centrolewicowiec

→ centrolewica

SJP.pl

Patrz:
centrolewica

centrolewicowość

→ centrolewicowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrolewicowe; cecha tych, którzy są centrolewicowi

Wiktionary

Patrz:
centrolewicowy
Powiązane:

rzecz. centrolewica ż., centrolew m., Centrolew m., centrolewicowiec m.

przym. centrolewicowy

Wiktionary

centrolewicowy

przymiotnik od: centrolewica

SJP.pl

centromer

miejsce łączące dwa ramiona chromosomu, widoczne jako przewężenie, odgrywające ważną rolę podczas przemieszczania się chromosomów podczas podziału komórki

SJP.pl

Centromer (gr. kéntron) – przewężenie chromosomu, dzielące go na dwa ramiona. W czasie kariokinezy do centromerów w miejscu zwanym kinetochorem przyłączają się włókna wrzeciona kariokinetycznego. W zależności od położenia centromeru chromosomy dzieli się na kilka klas morfologicznych: metacentryczne (ramiona są prawie równe), submetacentryczne (ramiona są nierówne), akrocentryczne (jedno ramię jest dużo krótsze od drugiego) i telocentryczne (centromer leży na końcu chromosomu). Oprócz centromeru (przewężenia pierwotnego) w niektórych chromosomach występuje także przewężenie wtórne, które odcina trabanta (satelitę). Przewężenie wtórne (NOR) jest organizatorem jąderka.

Wikipedia

centromerowy

związany z centromerem

SJP.pl

centronics

Wikipedia

centroplazma

środkowa część komórki sinic, w której znajduje się czynny materiał genetyczny, pełniąca funkcję analogiczną do jądra komórkowego

SJP.pl

centropraw

koalicja partii centrum i części prawicy; centroprawica

SJP.pl

centroprawica

1. koalicja partii centrum i części prawicy; centropraw;
2. partia polityczna o umiarkowanie prawicowych poglądach

SJP.pl

Centroprawica – określenie partii politycznych, a także koalicji wyborczych, znajdujących się na osi politycznej pomiędzy partiami centrowymi a prawicowymi. Takie partie wyznają najczęściej zasady konserwatyzmu w życiu społecznym i solidaryzmu lub liberalizmu w gospodarce. Od lat 80. XVIII wieku do lat 80. XIX wieku, w związku z rezygnacją z merkantylizmu na rzecz kapitalizmu, zaczęły powstawać partie centroprawicowe – na przykład brytyjska Partia Konserwatywna. Partie centroprawicowe najczęściej reprezentują ideologie chrześcijańskiej demokracji i liberalnego konserwatyzmu, w kwestiach gospodarczych opowiadają się za liberalizmem gospodarczym.

Wikipedia

centroprawicowiec

→ centroprawica

SJP.pl

Patrz:
centroprawica

centroprawicowość

→ centroprawicowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centroprawicowe; cecha tych, którzy są centroprawicowi

Wiktionary

Patrz:
centroprawicowy
Powiązane:

rzecz. centroprawica ż., centroprawicowiec m.

przym. centroprawicowy

Wiktionary

centroprawicowy

przymiotnik od: centroprawica

SJP.pl

centropłat

środkowa część płata nośnego samolotu przylegająca do kadłuba; śródpłacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. środkowa część skrzydła połączona okuciami z jego zewnętrznymi częściami

Wiktionary

Centropłat – część konstrukcyjna statku powietrznego (stałopłata). Jest to środkowa część płata nośnego przytwierdzona do kadłuba statku powietrznego. Centropłat często jest punktem mocowania silników w maszynach wielosilnikowych.

W samolotach typu latające skrzydło centropłat pełni rolę kadłuba.

Wikipedia

centrosom

organ komórkowy znajdujący się w pobliżu jądra komórek zwierząt i roślin; śródciałko

SJP.pl

Wikipedia

centrosomowy

związany z centrosomem

SJP.pl

centrostrzał

w piłce nożnej: skierowanie piłki w pole karne przeciwnika, po którym piłka wpada do bramki

SJP.pl

centrować

podawać górą piłkę ze skrzydła do zawodnika atakującego bramkę przeciwnika

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) techn. ustawiać coś współosiowo

(1.2) sport. dośrodkowywać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centralność ż., centrowanie n., centrala ż., centrum n.

Wiktionary

centrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podawanie piłki ze skrzydła do środka pola

(1.2) techn. doprowadzanie czegoś do współśrodkowości lub współosiowości

Wiktionary

Powiązane:

czas. centrować

rzecz. centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dośrodkowywanie

Wiktionary

centrowiec

potocznie: członek grupy parlamentarnej pomiędzy lewicą a prawicą

SJP.pl

centrówka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; nakiełczarka

SJP.pl

centrownica

urządzenie do prostowania kół rowerowych

SJP.pl

centrowość

centrowe poglądy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrowe; cecha tych, którzy są centrowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. centrowy

Wiktionary

centrowy

1. będący centrum czegoś; koncentrujący, skupiający;
2. związany ze stronnictwami centrum

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stanowiący centrum

(1.2) polit. politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centrowość ż., centralność ż., centrowiec mos., centrum n., centrysta mos., centryzm mrz., centrala ż.

Wiktionary

centrozaur

duży roślinożerny ceratops z późnej kredy, z krótkim, wyposażonym w dwa rogi kołnierzem karkowym z tyłu czaszki i wydatnym rogiem nosowym

SJP.pl

Centrozaur (Centrosaurus) – rodzaj dinozaura z grupy ceratopsów.

Wikipedia

centrum

1. środkowa część czegoś;
2. miejsce, w którym coś się koncentruje;
3. stronnictwa lub partie polityczne pośrednie między lewicą a prawicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środkowa część czegoś

(1.2) miejsce, gdzie coś się koncentruje

(1.3) polit. ogół stronnictw i partii politycznych między lewicą a prawicą

(1.4) główna, zwykle środkowa część miasta

Wiktionary

Części miast w Polsce

- Centrum Aleksandrowa Kujawskiego

- Centrum Białegostoku

- Centrum Chorzowa

- Centrum Ełku

- Centrum Kielc

- Centrum Łodzi

- Centrum Piekar Śląskich

- Centrum Piotrkowa Trybunalskiego

- Centrum Raciborza

- Centrum Stargardu

- Centrum Starogardu Gdańskiego

- Centrum Szczecina

- Centrum Świętochłowic

- Centrum Tarnobrzega

- Centrum Tarnowskich Gór

- dawna gmina Warszawa – Centrum

- Centrum – część Limanowej

- Centrum – część miasta Marki w województwie mazowieckim w powiecie wołomińskim

- Centrum – dzielnica Mikołowa

- Centrum – jednostka obszarowa w Poznaniu

- Centrum – dzielnica miasta Siemianowice Śląskie

- Centrum – osiedle Zawiercia

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Rynek znajduje się w centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrũm, AS: cẽntrũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centralność ż., antycentrun n., centrysta m., centrystka ż., centrowiec m., centrala ż., centralka ż.

czas. centrować ndk., wycentrować dk.

przym. centralny, centrowy, scentrowany, zacentrowany, centrystyczny

przysł. centralnie, centrowo

temsłow. centro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ognisko, środek, serce

(1.2) centrala

Wiktionary

centryczny

skierowany do jednego punktu

SJP.pl

centryfuga

przestarzale: wirówka

SJP.pl

Wirówka, separator, centryfuga (łac. centrifuge) – urządzenie do rozdzielania zawiesin i emulsji, przez wprawienie w szybki ruch obrotowy, którego stałe przyspieszenie znacznie przekracza przyspieszenie ziemskie, wielokrotnie zwiększając szybkość sedymentacji.

Wikipedia

centryfugalny

→ centryfuga

SJP.pl

Patrz:
centryfuga

centryfugować

dawniej: odwirowywać

SJP.pl

centryfugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|centryfugować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. centryfugować

Wiktionary

centrypetalny

1. w procesie wirowania: najlżejszy, zlokalizowany najbliżej środka wirówki;
2. w procesach różnicowania tkanek: dośrodkowy, skierowany ku środkowi

SJP.pl

centrysta

zwolennik centryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik umiarkowanego, wyważonego podejścia w polityce, stojący pomiędzy lewicą a prawicą

Wiktionary

centrystka

→ centrysta

SJP.pl

Patrz:
centrysta

centrystowski

→ centryzm

SJP.pl

Patrz:
centryzm

centrystyczny

→ centryzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z politycznym centrum

Wiktionary

Patrz:
centryzm
Powiązane:

rzecz. centralność ż., centryzm mrz., centrum n., centrysta mos., centrala ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) centrowy

Wiktionary

centryzm

ogół poglądów reprezentowanych przez zwolenników politycznego centrum, usytuowany pomiędzy lewicą a prawicą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

Wiktionary

Centrum – określenie stronnictw politycznych, których poglądy można określić jako pośrednie pomiędzy lewicowymi a prawicowymi, odgrywających pewną rolę szczególnie w systemach wielopartyjnych. W szerszym znaczeniu nazwą tą określa się także partie centrolewicowe i centroprawicowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntrɨsm̥, AS: cẽntrysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centrysta m., centrystka ż.

przym. centrystyczny, centrystowski, centrowy

Wiktionary

centumwir

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

SJP.pl

centumwirowie

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

SJP.pl

centuria

1. najmniejsza jednostka w armii starożytnego Rzymu;
2. jednostka podziału ludności starożytnego Rzymu, licząca stu ludzi;
3. jednostka pomiaru gruntu w starożytnym Rzymie, równa około 50 ha;
4. lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; tysiącznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);

(1.2) hist. jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie

(1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Centaurium|Hill|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych;

(1.4) bot. roślina z rodzaju centuria (1.3)

(1.5) książk. przest. sto, setka, stulecie

Wiktionary

- centuria (armia) – jednostka armii rzymskiej (legionu) dowodzona przez centuriona

- centuria (administracja) – jednostka podziału ludności i nadzielanego gruntu w starożytnym Rzymie

- Centuria (stolica tytularna) – stolica tytularna Kościoła rzymskokatolickiego w Algierii

- centuria – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych

- Centuria – rzeka na Śląsku, dopływ Wisły

- Centuria – wieś w USA

- Centuria – część wsi Hutki-Kanki, w Polsce, w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na skutek reform wojskowych Mariusza etatowa liczebność centurii podniesiona została do 100 żołnierzy (nadal dwie centurie tworzyły manipuł). W czasach cesarstwa kohorta legionowa składała się z 6 centurii po 80 żołnierzy każda (tworzących 3 manipuły po 160 żołnierzy).

(1.2) Obywatele dysponujący majątkiem o wartości ponad 100 tys. sesterców tworzyli bowiem 18 centurii jeźdźców (equites), obok których było 175 centurii pieszych (pedites).

(1.4) Powiązane w pęczki, wisiały dziurawce, centurie i jakieś zioła nieznane, a pożyteczne, zbierane z zachowaniem zielarskich tajników, przepisów dziedziczonych po matkach i babkach a to na nowiu, a to z samego rana, a to w południe.

(1.5) "Centurie Magdeburskie" (łac. Centuriae Magdeburgienses) uważane są za pierwszą próbę spisania obszernej historii Kościoła z punktu widzenia reformacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲja, AS: cẽnturʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centurion mos., cent mzw.

przym. centurialny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) oddział

hiponimy.

holonimy.

(1.1) manipuł

meronimy.

(1.3-4) bot. tysiącznik

pokrewne.

rzecz. centurion mos., cent mzw.

przym. centurialny

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|łac|centuria.

(1.3-4) etym|łac|centaurea. / etym|łac|centauria.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) century; (1.2) century

* białoruski: (1.1) цэнтурыя ż.; (1.2) цэнтурыя ż.

* esperanto: (1.1) centurio; (1.2) centurio; (1.3) centaŭrio

* słowacki: (1.1) centúria ż.; (1.2) centúria ż.

źródła.

== centuria (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. wojsk. centuria

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

centurialny

→ centuria

SJP.pl

Patrz:
centuria

centurion

dowódca stuosobowego oddziału, centurii; setnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. wojsk. niższy oficer, dowódca centurii;

(1.2) staroż. przywódca centurii – jednostki podziału ludności;

Wiktionary

- centurion – dowódca 100 żołnierzy w starożytnym Rzymie

- Centurion (A41) – brytyjski czołg

- Centurion: Defender of Rome – komputerowa gra strategiczna

- Centurion – miasto położone w Republice Południowej Afryki

- Centurion – angielski film z 2010 r., w reżyserii Neila Marshalla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈturʲjɔ̃n, AS: cẽnturʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centuria ż., cent m.

:: fż. centurionka ż.

przym. centurialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) setnik

Wiktionary

centuś

1. potocznie: sknera, kutwa;
2. oszczędny do przesady mieszkaniec dawnej Galicji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. mieszkaniec Krakowa

(1.2) pot. człowiek przesadnie oszczędny

Wiktionary

Centuś – żartobliwe i potoczne określenie mieszkańców dawnej Galicji (głównie krakowian), odnoszące się do ich rzekomego skąpstwa, używane jako docinek. Termin Centuś ma swoją genezę w czasach zaborów austriackich, kiedy to najniższą jednostką monetarną (w latach 1857–1892) był krajcar, w Galicji nazywany centem, a Kraków przeżywał okres zapaści gospodarczej i pauperyzacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntuɕ, AS: cẽntuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cent mrz.

przym. centusiowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krakus, krakowiak, krakowianin

(1.2) chciwiec, skąpiec; pot. chytrus, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; książk. harpagon

Wiktionary

centusiowski

→ centuś

SJP.pl

Patrz:
centuś

centyfolia

róża o kwiatach czerwonych lub różowych, składających się z bardzo wielu drobnych płatków; róża stulistna

SJP.pl

Róża stulistna, centyfolia (Rosa × centifolia) – wyhodowany przez ogrodników mieszaniec kilku gatunków róż. Pojawił się we Francji pod koniec XVI w. W jego powstaniu wzięły udział gatunki: Rosa gallica, Rosa moschata, Rosa canina, Rosa damascena. Występuje wyłącznie w uprawie.

Wikipedia

centygram

jednostka masy równa 1/100 grama (skrót: cg)

SJP.pl

Kilogram, oznaczenie kg – jednostka masy, w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI) jest jednostką podstawową.

W Międzynarodowym Układzie Miar jest to jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo).

Wikipedia

centygramowy

związany z centygramem

SJP.pl

centygrej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania, setna część greja

SJP.pl

centyl

parametr służący do opisu populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa, kwantyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); percentyl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

Wiktionary

Percentyl, centyl – kwantyl rzędu k/100, gdzie k = 1, …, 99. Intuicyjnie mówiąc, percentyl jest wielkością, poniżej której padają wartości zadanego procentu próbek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Centyl jest terminem statystycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntɨl, AS: cẽntyl

Wiktionary

Powiązane:

przym. centylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) percentyl

Wiktionary

centyliard

liczba 10 do potęgi 603.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba 10^603 (jedynka z 603 zerami);

Wiktionary

Wikipedia

centylion

liczba 10 podniesiona potęgi 600.

SJP.pl

Centylion– liczba 10^600 (jedynka i 600 zer w zapisie dziesiętnym). W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) centylion oznacza 10^303. W układzie SI mnożnikowi 10^600 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

Wikipedia

centylitr

jedna setna część litra

SJP.pl

Litr, oznaczenie l (mała litera) – pozaukładowa jednostka objętości. W przeliczeniu na jednostki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

W USA, Kanadzie, Australii do oznaczania tej jednostki stosuje się oficjalnie wielką literę L, w pozostałych krajach świata, w tym w Polsce, normą jest stosowanie małej litery l, choć stosowanie wielkiej litery jest również dopuszczalne.

Wikipedia

centylitrowy

przymiotnik od: centylitr

SJP.pl

centylowy

→ centyl

SJP.pl

Patrz:
centyl

centym

jedna setna głównej jednostki monetarnej w wielu krajach, głównie dawnych koloniach francuskich

SJP.pl

Centym (z fr. centime, z łac. centum – „sto”) – powstała w 1795 r. we Francji jednostka monetarna, której nazwa wywodzi się od części setnej. Centym równając się 1/100 lokalnego franka był jednostką monetarną Francji, Belgii (od 1832 r.), Monako (w latach 1837–1838), Luksemburga (od 1854 r.) do czasu wprowadzenia euro w 2002 r.

Wikipedia

centymetr

jednostka długości równa jednej setnej metra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miara długości; jedna setna metra;

(1.2) pot. wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

Wiktionary

Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pudełko ma 40 centymetrów wysokości.

(1.1) Deska musi mieć 2 metry i ani centymetra więcej.

(1.1) Włosy rosną ok. 1 centymetra na miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥, AS: cẽntỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centymetrówka ż.

przym. centymetrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cm

(1.2) centymetr krawiecki, centymetrówka

Wiktionary

centymetrówka

taśma lub listwa z podziałką centymetrową

SJP.pl

centymetrowy

związany z centymetrem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający długość jednego centymetra

(1.2) podzielony na centymetry

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Mierząc obwody ciała stosowano taśmę centymetrową, odczytując wyniki z dokładnością do 0,5 cm i zwracając uwagę, aby taśma przebiegała równolegle do podłoża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛ̃ntɨ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: cẽntỹmetrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. centymetr m.

Wiktionary

centypuaz

jednostka lepkości dynamicznej, setna część puaza

SJP.pl

cenur

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenurus

SJP.pl

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

Wikipedia

cenuroza

choroba owiec i kóz, kołowacizna

SJP.pl

Tasiemiec kręćkowy (Taenia multiceps) – gatunek tasiemca (Cestoda) z rzędu Cyclophyllidea. Pasożyt wewnętrzny psa domowego i innych psowatych, wywołujący chorobę zwaną cenurozą (łac. coenurosis). Jest gatunkiem kosmopolitycznym, występującym głównie w rejonach hodowli owiec. Dojrzały osobnik dorasta do 1 metra długości i 3–5 mm szerokości. Jego taśma (strobila) składa się z 200–250 proglotydów (członów). Gruszkowata główka (scolex) ma cztery mięsiste przyssawki oraz podwójny wieniec 22–32 haczyków. Macica w proglotydach macicznych ma 18–26 prawie równoległych odgałęzień.

Wikipedia

cenurus

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenur

SJP.pl

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

Wikipedia

cenzopapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mem, często wulgarny, wyśmiewający lub atakujący papieża Jana Pawła II;

Wiktionary

Cenzopapa – mem internetowy wyśmiewający lub obrażający papieża Jana Pawła II albo przedmiot z nim związany. Przybiera zazwyczaj postać obrazka, rzadziej filmu, piosenki lub copypasty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z czasem cenzopapy stawały się mniej wulgarne, a przez to też bardziej powszechne.

(1.1) Spodziewaliśmy się więc zatem czegoś spektakularnego, wielkich ścian obklejonych cenzopapami, sal wypełnionych papieskimi pomnikami Dźwigaja, ziemi drżącej od huku Barki.

(1.1) Według Kamińskiej cenzopapą można nazwać również copypastę związaną z papieżem.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cenzo

Wiktionary

cenzor

1. urzędnik cenzury;
2. w starożytnym Rzymie: urzędnik zarządzający m.in. majątkami państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

(1.2) książk. osoba dokonująca oceny i krytyki czyichś działań

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;

Wiktionary

- cenzor – wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie

- cenzor – urzędnik cenzury

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wypełniający gorliwie polecenia przełożonych cenzorzy jakby nie dostrzegali, że ślady po ingerencjach ośmieszają ustrój znacznie bardziej, niż mogłoby to uczynić zwolnione do druku zdanie.

(1.2) Moi uczniowie są dla mnie najostrzejszymi cenzorami.

(1.3) Cenzorowie mieli wprawdzie możność arbitralnego postępowania […], ale to nie wykluczało konieczności trudnych i żmudnych dochodzeń, które w tym lub innym wypadku były nawet niezbędne dla samej powagi urzędu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. cenzorka

przym. cenzorski

czas. cenzurować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) krytyk

Wiktionary

cenzorka

urzędniczka kontrolująca prasę, książki, widowiska itp. pod względem politycznym, obyczajowym lub moralnym

SJP.pl

cenzorować

przestarzale: cenzurować;
1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

SJP.pl

cenzorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenzorować.

Wiktionary

Analiza przeżycia to zbiór metod statystycznych badających procesy, w których interesujący jest czas, jaki upłynie do (pierwszego) wystąpienia pewnego zdarzenia.

Zdarzeniem tym może w szczególności być np.:

- śmierć pacjenta (stąd nazwa metody)

- awaria urządzenia

- zaprzestanie płacenia rachunków przez klienta

- dezaktywacja usługi telekomunikacyjnej (np. pakietu minut)

- odejście pracownika z firmy

Wikipedia

Powiązane:

czas. cenzorować

Wiktionary

cenzorski

→ cenzor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą cenzora

Wiktionary

Patrz:
cenzor
Powiązane:

rzecz. cenzor mos., cenzura ż., cenzurowanie n.

czas. cenzurować ndk.

Wiktionary

cenzorstwo

przestarzale:
1. urząd cenzora;
2. praca cenzora, cenzurowanie, cenzura

SJP.pl

cenzura

1. urzędowa kontrola widowisk teatralnych, filmów, audycji, publikacji itp. przed wprowadzeniem ich w obieg społeczny; urząd pełniący taką kontrolę;
2. świadectwo szkolne;
3. rodzaj kary w Kościele katolickim;
4. termin w psychoanalizie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

(1.2) urząd sprawujący taką kontrolę

(1.3) świadectwo szkolne

(1.4) rel. w Kościele katolickim: kara pozbawienia kogoś prawa korzystania z sakramentów, lub odprawiania mszy

(1.5) stpol. krytyka

Wiktionary

Cenzura (łac. censere ’osądzać’) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronnością. Znana też jest definicja cenzury jako świadomego wprowadzania w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A już w roku 1810 wprowadzono cenzurę prewencyjną i odtąd zgodę na publikację trzeba było uzyskać przed drukiem dzieła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ̃w̃ˈzura, AS: cẽũ̯zura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski

przysł. cenzuralnie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cenzor m., cenzorka ż., cenzurowanie n., ocenzurowanie n.

:: zdrobn. cenzurka ż.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzurowy, ocenzurowany, cenzorski

przysł. cenzuralnie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|censura. etym2|łac|censeo|censere. – osądzać

uwagi.

* W znaczeniu (1.3) zwykle w zdrobnieniu: cenzurka

* nie mylić z|cezura.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) censorship

* arabski: (1.1) رقابة

* baskijski: (1.1) zentsura

* białoruski: (1.1) цэнзура ż.; (1.2) цэнзура ż.

* bułgarski: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* duński: (1.1) censur w.

* esperanto: (1.1) cenzuro

* francuski: (1.1) censure

* hiszpański: (1.1) censura ż.

* kataloński: (1.1) censura ż.

* nowogrecki: (1.1) λογοκρισία ż.; (1.2) λογοκρισία ż.

* rosyjski: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* szwedzki: (1.1) censur w.

* ukraiński: (1.1) цензура ż.; (1.2) цензура ż.

* węgierski: (1.1) cenzúra; (1.2) cenzúra

źródła.

== cenzura (język chorwacki.) ==

ortografie.

wymowa.

IPA|tsenzǔːra.

dzielenie|cen|zu|ra.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cenzura

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cenzuralniej

stopień wyższy od przysłówka: cenzuralnie

SJP.pl

cenzuralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenzuralny

SJP.pl

cenzuralność

→ cenzuralny

SJP.pl

Patrz:
cenzuralny

cenzuralny

1. nienaruszający norm obyczajowych, moralnych i etycznych; przyzwoity, obyczajny, moralny;
2. urzędowo: odnoszący się do cenzury - kontroli publikacji; cenzurowy

SJP.pl

cenzurka

1. zdrobnienie od: cenzura (świadectwo szkolne);
2. przestarzale: ocena szkolna, stopień

SJP.pl

cenzurować

1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ocenzurować)

(1.1) przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

(1.2) rzad. dokonywać krytyki; wytykać błędy

czasownik zwrotny niedokonany cenzurować się (dk. ocenzurować się)

(2.1) być cenzurowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cenzura ż., cenzor m., cenzurowanie n.

przym. cenzurowy, cenzorski, cenzuralny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) krytykować, oceniać

Wiktionary

cenzurowane

dawniej: gra towarzyska, polegająca na zbieraniu drobnych plotek, prawdziwych lub zmyślonych informacji o wybranym uczestniku gry; cenzurowany

SJP.pl

cenzurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

(1.2) książk. wystawienie cenzurek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ocenzurowanie n., cenzura ż., cenzurka ż., cenzor m.

czas. cenzurować ndk., ocenzurować dk.

przym. cenzorski

przysł. cenzuralnie

Wiktionary

cenzurowany

być (czuć się jak) na cenzurowanym - znaleźć się w centrum uwagi, być przedmiotem oceny i krytyki z wielu stron

SJP.pl

cenzurowy

przymiotnik od: cenzura

SJP.pl

cenzus

1. kwalifikacje obywatela ze względu na wykształcenie, wiek, wyznanie, płeć itp.;
2. w wojsku: prawo do awansu;
3. w starożytnym Rzymie: podział obywateli na klasy mające różne obowiązki oraz uprawnienia w stosunku do państwa;
4. cenzus wyborczy - ograniczenie powszechności prawa wyborczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

Wiktionary

Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – zapisanie obywateli do pewnej kategorii majątkowej, do listy opodatkowanych lub uprawnionych.

Stanowi ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.

Wikipedia

cenzusowy

związany z cenzusem

SJP.pl

ceo

najwyższe stanowisko w przedsiębiorstwie lub organizacji, odpowiednik polskiego prezesa zarządu

SJP.pl

ceorl

[czytaj: czerl] średniowieczny chłop anglosaski będący właścicielem działki ziemi w ramach wspólnoty rodowej

SJP.pl

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym dotyczący fikcyjnych postaci ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Na liście najpierw podano ludzi, należących do różnych grup etnicznych, potem hobbitów, elfów i przedstawicieli innych ras.

Daty dotyczące Pierwszej Ery podano za hipotetyczną chronologią autorstwa Roberta Fostera, opracowaną tylko na podstawie Silmarillionu.

Wikipedia

ceówka

rodzaj dachówki o przekroju zbliżonym do litery C

SJP.pl

ceownik

stalowy kształtownik przypominający literę C

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. podłużny, metalowy wyrób hutniczy o przekroju przypominającym literę C;

Wiktionary

Ceownik – wyrób hutniczy, walcowany lub gięty z metalu. Wytwarzany w postaci prostych odcinków. Jego przekrój poprzeczny (profil) przypomina literę C.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈɔvʲɲik, AS: ceovʹńik

Wiktionary

ceowy

mający kształt litery C

SJP.pl

cep

1. prymitywne narzędzie do młócenia zboża;
2. broń używana przez średniowieczną piechotę, mająca postać okutych lub żelaznych drążków;
3. drążek młócący w młocarni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. roln. narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

(1.2) hist. wojsk. broń drzewcowa używana w średniowieczu podobna do cepa (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. głupek

Wiktionary

- Cep – narzędzie rolnicze

- CEP (skrótowiec z ang. Circular Error Probable) – miara celności broni rakietowej

- CEP (skrótowiec z ang. Civil Emergency Planning) – planowanie obrony cywilnej w sytuacji zagrożeń

- Cep – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Jindřichův Hradec, w kraju południowoczeskim

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Patrz, gdzie łazisz, cepie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛp, AS: cep

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepisko n.

przym. cepowy

Wiktionary

cepak

1. regionalnie: bijak (część cepa);
2. gwarowo: człowiek młócący zboże cepami; młocarz;
3. pogardliwie: człowiek nieokrzesany, tępy, głupi; cep, cap, kiep;
4. dawniej: parobek, chłop

SJP.pl

cepaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. cham

Wiktionary

cepeen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pot. stacja benzynowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tu na wsi nie ma żadnej rozrywki, gospodę nawet zamknęli, to i chłopy jeżdżą na cepeen – objaśnia pan Bolek, wdowiec, emeryt, lat 68.

(1.1) W oddali widzę zielone światło przy cepeenie, jednak w dalszym ciągu stoję w miejscu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛɛ̃n, AS: cepeẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepeeniarz m. cepeenowiec m.

skrótowiec CPN m.

Wiktionary

cepeenowiec

pracownik CPN-u (Centrali Produktów Naftowych)

SJP.pl

cepel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cysterna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie moga sie kimnąć bez te ceple. → Nie mogę się zdrzemnąć przez te cysterny.

Wiktionary

cepelia

sklep, gdzie sprzedaje się wyroby rękodzieła twórców zrzeszonych w Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego

SJP.pl

skrótowiec grupowy, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego;

Wiktionary

Cepelia (właśc. Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego – CPLiA) – była organizacja zrzeszająca spółdzielnie rękodzieła ludowego i artystycznego, która prowadziła placówki handlowe zajmujące się zbytem towarów produkowanych w zrzeszonych spółdzielniach, wykonywanych bądź inspirowanych twórczością polskich artystów ludowych. Istniała w latach 1949–1990.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ja kupuję sobie w Cepelii zgrzebne, wełniane spódnice, bo jest mi stale zimno.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepelia ż., cepeliada ż.

przym. cepeliowy, cepeliowski

skr. CPLiA

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) CPLiA

Wiktionary

cepeliada

targi sztuki ludowej

SJP.pl

cepelin

1. sterowiec, statek powietrzny z balonem i gondolą dla załogi; zeppelin;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; kartacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. sterowiec

(1.2) kulin. duża, podłużna pyza ziemniaczana, specjalność kuchni kresowej i litewskiej

Wiktionary

- kartacz (potrawa),

- zeppelin (wym. cepelin) – potoczne określenie sterowca pochodzące od nazwiska Ferdynanda Zeppelina, niemieckiego konstruktora tych maszyn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛlʲĩn, AS: cepelʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sterowiec

(1.2) kartacz

Wiktionary

cepeliowość

cecha czegoś naśladującego ludowy styl lub tradycyjny charakter jakiegoś zjawiska w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

cepeliowski

cepeliowy;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wyprodukowany przez Cepelię, sprzedawany w sklepach Cepelii

przymiotnik jakościowy

(2.1) o cechach komercyjnej ludowości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛpɛˈlʲjɔfsʲci, AS: cepelʹi ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepelia ż., Cepelia ż., cepeliada ż.

przym. cepeliowy

skr. CPLiA, Cepelia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cepeliowy

Wiktionary

cepeliowy

cepeliowski;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

SJP.pl

ceper

1. regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceprzysko;
2. dawniej: wędrowny kuglarz objeżdżający jarmarki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Podhale. osoba niebędąca góralem, pochodząca spoza gór

(1.2) reg-pl|Podhale. turysta, który nie jest właściwie przygotowany do wspinaczki

(1.3) człowiek niezaradny, niezdarny

Wiktionary

Ceper (błędnie: cepr) – określenie używane przez górali w odniesieniu do turystów przyjeżdżających z nizinnych rejonów Polski.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ceperstwo; zdrobn. ceperek, ceprzysko

:: fż. ceperka

przym. ceperski, ceprowski

przysł. po cepersku

Wiktionary

ceperka

→ ceper

SJP.pl

Ceperka (biał. Цапэрка, Caperka; ros. Цеперка, Cepierka) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Czerwona Gwiazda, nad Ceprą.

Wikipedia

Patrz:
ceper

ceperski

→ ceper

SJP.pl

Patrz:
ceper

cephalicus

[czytaj: cefalikus] rodzaj neumy, oznaczający nieznaczne przedłużenie wcześniejszego dźwięku na zmienionej wysokości

SJP.pl

cepik

skrót od: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

SJP.pl

- Jerzy Cepik – polski pisarz

- cepik – przedłużacz rumpla

- CEPiK – Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

Wikipedia

cepil

nazwisko

SJP.pl

cepisko

1. zgrubienie od: cep;
2. regionalnie: dzierżak; cepowisko; cepak (część cepa)

SJP.pl

cepowaty

podobny do cepa

SJP.pl

cepowisko

regionalnie: cepak; cepisko; dzierżak (cześć cepa)

SJP.pl

cepowy

→ cep

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cepem, dotyczący cepa

Wiktionary

Patrz:
cep
Powiązane:

rzecz. cep mrz., cepisko n., cepy nmos.

Wiktionary

ceprostrada

łatwa trasa narciarska

SJP.pl

Ceprostrada – nazwa żółtego szlaku z Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz. Prowadził on niegdyś inną drogą, lecz w 1937 roku PZN stworzył nowy wariant szlaku w związku z budową kolei linowej na Kasprowy Wierch. Użyto wielkich głazów tworzących wygodny i szeroki chodnik. Budowa spowodowała znaczne szkody przyrodnicze w otoczeniu szlaku. Nazwa ceprostrada pochodzi od słów ceper (turysta w Tatrach) i autostrada, jako że powszechnie się uważa, że każdy turysta może go bez problemów przejść. Według pierwotnych założeń, ceprostrada miała prowadzić dalej, poprzez Szpiglasowy Wierch, Liptowskie Mury i Gładką Przełęcz, aż do Kasprowego Wierchu, jednak ze względu na protest władz czechosłowackich, ostatecznie powstał jedynie obecnie istniejący odcinek.

Wikipedia

ceprzyna

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceper, ceprzysko

SJP.pl

ceprzysko

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceper

SJP.pl

cepstralny

→ cepstrum

SJP.pl

Patrz:
cepstrum

cepstrum

odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego)

SJP.pl

Cepstrum – odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego). Słowo cepstrum jest anagramem słowa spectrum.

Cepstrum definiuje się jako:

C(x(t))={\mathcal {F}}^{-1}\left[\ln \left({\mathcal {F}}\left[x(t)\right]\right)\right]

Wikipedia

cepy

1. narzędzie do młócenia zboża; cep;
2. górnictwo: przyrząd zwiększający ręczną siłę przy dokręcaniu części przyrządu wiertniczego;
3. pedały poruszające mechanizm do przeplatania nici osnowy w warsztacie tkackim

SJP.pl

cer

pierwiastek chemiczny o symbolu Ce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od cera

Wiktionary

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cer?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛr, AS: cer

Wiktionary

Powiązane:

przym. cerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ce

Wiktionary

cera

1. wygląd, kolor i gładkość skóry
2. przeplatany ścieg z nici lub przędzy na miejscu dziury; łata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skóra na powierzchni twarzy

(1.2) wygląd cery (1.1)

(1.3) ścieg wypełniający rozdarcie

(1.4) daw. ozdobny koronkowy haft

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. córka

Wiktionary

Cera – wieś w Chorwacji, w żupanii szybenicko-knińskiej, w gminie Unešić. W 2011 roku liczyła 53 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Winnie miała jeszcze inne uroki - młodość, okrągłe kształty, świeżą cerę…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛra, AS: cera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerowanie n.

czas. cerować ndk., zacerować dk.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) skóra

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cerowanie n.

czas. cerować ndk., zacerować dk.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-2) etym|wł|cera. etym2|łac|cera|cēra.

(1.3-4) daw. cyra etym|niem|Zier. (ozdoba)

(1.5) etym|czes|dcera.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.5) zobtłum|córka.

* arabski: (1.1) بشرة ż.; (1.2) بشرة ż.

* bułgarski: (1.2) тен m.

* jidysz: (1.2) קאָליר m. (kolir)

* niemiecki: (1.1) Gesichtshaut ż., Haut ż., Teint m.; (1.2) Gesichtshaut ż., Haut ż., Gesichtsfarbe ż., Teint m.

* perski: (1.1) پوست صورت

* szwedzki: (1.1) hy w.; (1.2) hy w.

* węgierski: (1.1) arcbőr

* włoski: (1.1) carnagione ż., cera ż.; (1.2) carnagione ż., colorito m., carnagione ż.; (1.3) rammendo m.

źródła.

== cera (język asturyjski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wosk

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

ceracjum

wiciowiec z grupy bruzdnic

SJP.pl

ceramiczka

→ ceramik

SJP.pl

Patrz:
ceramik

ceramiczny

1. zrobiony z wypalonej gliny;
2. produkujący ceramikę, używany przy produkcji ceramiki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z ceramiki

(1.2) związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowa dachówka ceramiczna, plastikowyastikowe okna i elegancka elewacja współgrają z otoczeniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrãˈmʲit͡ʃnɨ, AS: cerãmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceramika ż., ceramik m.

Wiktionary

ceramid

organiczny związek chemiczny z grupy lipidów występujący w naskórku, wykorzystywany w lecznictwie i kosmetyce

SJP.pl

Ceramidy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do sfingolipidów, zbudowanych ze sfingozyny połączonej wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym. Występują w naskórku. Odkryto je w latach 70. XX wieku. Do roku 2010 w skórze człowieka zidentyfikowano 11 różnych ceramidów, które różnią się strukturą chemiczną i polarnością. Są wykorzystywane jako składniki kosmetyków do pielęgnacji zniszczonej skóry.

Wikipedia

ceramidowy

związany z ceramidem

SJP.pl

ceramik

artysta lub technik zajmujący się wytwarzaniem wyrobów ceramicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceramika ż.

przym. ceramiczny

Wiktionary

ceramika

1. sztuka (garncarstwo użytkowe i artystyczne), dział technologii, przemysł tworzenia przedmiotów z glinek;
2. wyroby uzyskiwane przez formowanie i dalsze wypalanie niemetalicznych surowców nieorganicznych lub ich mieszanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

(1.2) pot. ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych

Wiktionary

Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ta ceramika jest malowana ręcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrãmʲika, AS: cerãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceramik m., ceramiczka ż.

przym. ceramiczny

Wiktionary

ceramografia

malowanie na wyrobach ceramicznych, zdobienie ceramiki

SJP.pl

ceranów

wieś w Polsce

SJP.pl

Ceranów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Ceranów. Ma status sołectwa. Leży nad Czarną Strugą.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ceranów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

ceranowski

przymiotnik od: Ceranów

SJP.pl

cerapod

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

SJP.pl

cerapody

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

SJP.pl

Cerapody (łac. Cerapoda) – jedna z dwóch grup (według linneuszowskiego systemu klasyfikacji podrzędów) dinozaurów ptasiomiednicznych i takson siostrzany tyreoforów. Cerapody charakteryzują się posiadaniem grubszej warstwy szkliwa na wewnętrznej stronie dolnych zębów. Wydaje się jakoby mogły one odżywiać się twardszymi roślinami niż pozostałe dinozaury. Nazwa Cerapoda jest połączeniem nazw Ceratopsia i Ornithopoda oraz oznacza tyle co „rogate stopy”.

Wikipedia

cerata

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

Wiktionary

Cerata – tkanina bawełniana (w rodzaju flaneli) lub lniana, dość gruba, powlekana z jednej strony grubą warstwą substancji impregnującej i dodatkowo zadrukowana wzorem oraz lakierowana.

Cerata jest materiałem tanim, a jednocześnie wytrzymałym mechanicznie oraz odpornym na wodę i większość produktów stosowanych w kuchni, gospodarstwie domowym, obejściu gospodarczym czy na działce. Dzięki gładkiej powierzchni jest bardzo dobrze zmywalna przy zachowaniu odporności na typowe środki czyszczące. Jej dekoracyjnej powłoce nie szkodzi nawet stały kontakt z wodą, można ją jednak uszkodzić (zmyć) niektórymi rozpuszczalnikami organicznymi, jak aceton czy pochodne benzenu. Impregnatem jest masa, na którą składają się: zagęszczony olej roślinny utwardzający się od tlenu atmosferycznego (pokost) oraz duża ilość mineralnego wypełniacza (np. kaolin).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po nakazie utrzymania czystości w zakładowej stołówce wszystkie stoły schludnie pokryto jednobarwnymi ceratami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ceratowy

Wiktionary

ceratka

potocznie: kawałek ceraty używany do kompresów lub podkładany pod pieluszki niemowląt

SJP.pl

ceratkomajteczki

majteczki z ceraty

SJP.pl

ceratkomajtki

majtki z ceraty; ceratomajtki

SJP.pl

cerato

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

SJP.pl

ceratomajteczki

zdrobnienie od: ceratomajtki

SJP.pl

ceratomajtki

majtki z ceraty; ceratkomajtki

SJP.pl

ceratonia

śródziemnomorska roślina strączkowa z rodziny brezylkowatych; chleb świętojański

SJP.pl

Szarańczyn, różkowiec (Ceratonia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego dwa gatunki drzew, z których Ceratonia oreothauma odkryty został dopiero w końcu XX wieku w Jemenie i Somalii. Znacznie bardziej rozpowszechnionym gatunkiem, też uprawianym jest szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua, pochodzący ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Rośliny te rosną w na terenach suchych i skalistych, często w makii. Kwiaty rozwijają się jesienią i zapylane są przez pszczoły.

Wikipedia

ceratops

rogaty dinozaur z okresu kredy, z charakterystycznym pancerzem ochronnym wokół szyi

SJP.pl

Wikipedia

ceratoryt

technika graficzna polegająca na wykonaniu nożem lub igłą rysunku na ceracie pokrytej gumową warstwą

SJP.pl

Ceratoryt — technika graficzna druku wklęsłego polegająca na stosowaniu ceraty do wykonania formy drukowej wycinając w niej żądany wzór.

Chcąc wydobyć cienkie kreski rysunku nacina się lekko powłokę ceraty. Grube kreski uzyskuje się zdrapując igłą warstwę gumową ceraty aż do samej tkaniny, albo wypalając gumę rozgrzaną igłą. Odbitkę uzyskuje się po nałożeniu farby. Do drukowania używa się rozrzedzonej farby olejnej, która zbiera się w wyciętych zagłębieniach lub też wsiąka w odsłoniętą tkaninę, stanowiącą spód ceraty. Elastyczność ceraty ułatwia drukowanie, dając przy tym charakterystyczne efekty światłocieniowe. Odbitkę wykonaną tą techniką cechuje nierówność poszarpanej kreski.

Wikipedia

ceratówka

dawniej: czapka z ceraty

SJP.pl

ceratowy

przymiotnik od: cerata

SJP.pl

ceratozaur

późnojurajski dinozaur z podrzędu teropodów

SJP.pl

Ceratozaur (Ceratosaurus) – wymarły rodzaj drapieżnego dinozaura z grupy teropodów. Nazwa wywodzi się ze starożytnej greki od słowa κερας/κερατος (keras/keratos) oznaczającego róg i σαυρος (sauros), czyli jaszczur. Osobniki tego rodzaju żyły w jurze późnej (od kimerydu do tytonu). Opisał go w 1884 amerykański paleontolog Othniel Charles Marsh w oparciu o prawie kompletny szkielet odkryty w Garden Park w Kolorado w skałach formacji Morrison. Gatunkiem typowym jest Ceratosaurus nasicornis.

Wikipedia

ceratyt

głowonóg kopalny z grupy amonitów, żyjący w środowisku morskim

SJP.pl

cerber

przenośnie: czujny, surowy strażnik; argus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Wiktionary

Cerber (stgr. Κέρβερος Kérberos, łac. Cerberus) – w mitologii greckiej olbrzymi trzygłowy pies strzegący wejścia do świata zmarłych.

Uważany był za syna Echidny i Tyfona oraz za brata Sfinksa, Hydry i Chimery oraz Ortrosa. Hezjod (Teogonia, 311) przedstawiał go jako bestię „o spiżowym głosie i pięćdziesięciu głowach”. Dopiero w późniejszych przekazach Cerber miał trzy, dwie, a nawet tylko jedną głowę. W niektórych wersjach mitu ma również węża zamiast ogona.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cerber wpuszczał wszystkich, nikomu jednak nie pozwalał powrócić na ziemię.

(1.1) Porwanie Cerbera z Hadesu było dwunastą pracą Heraklesa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrbɛr, AS: cerber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerber mos./mzw., cerberowanie n., cerberowskość ż.

czas. cerberować ndk.

przym. cerberowski

przysł. cerberowsko

Wiktionary

cerberowski

→ cerber

SJP.pl

Patrz:
cerber

cerbet

płyta ścienna wykonana z pustaków ceramicznych łączonych zaprawą cementową

SJP.pl

cercle

[czytaj: serkl] dawniej:
1. zamknięta grupa ludzi; koło towarzyskie;
2. spotkanie ludzi należących do zamkniętego grona, przyjęcie dla takiej grupy ludzi

SJP.pl

cerealia

1. w starożytnym Rzymie: uroczystość obchodzona na cześć bogini urodzaju, Cerery;
2. płatki zbożowe lub kukurydziane

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kult. uroczystości ku czci bogini Ceres obchodzone w starożytnym Rzymie;

(1.2) spoż. płatki zbożowe lub kukurydziane

(1.3) daw. roln. zboże

(1.4) daw. spoż. produkty zbożowe

Wiktionary

Cerealia (Cereales, Cerialia) – rzymskie święto ku czci bogini Cerery (Ceres) obchodzone od 12 do 19 kwietnia, obchodzone na pamiątkę powrotu jej córki Prozerpiny na ziemię.

Kult jej popularny był wśród plebejuszy, a jego głównym miejscem był Awentyn. W ofierze składano jej przed żniwami maciorę, a po nich – pierwociny ze zbiorów (pierwsze ścięte kłosy zbóż).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Ceres ż.

Wiktionary

cerebracja

1. nieświadoma, fizjologiczna aktywność mózgu;
2. ewolucyjny wzrost masy i złożoności mózgu

SJP.pl

cerebralizacja

ewolucyjny proces prowadzący do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez mózg; cerebryzacja, encefalizacja

SJP.pl

Encefalizacja (gr. enképhalos – mózg), cerebralizacja, cerebryzacja (łac. cerebrum – mózg) – ewolucyjny proces, który prowadzi do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez ośrodki wyższe. Polega na koncentracji neuronów w przedniej, głowowej części ciała zwierzęcia i jest związany z wykształceniem się głowy (cefalizacja) i powstaniem mózgu. W antropologii znaczenie terminu cerebryzacja zawężane jest do ewolucyjnego wzrostu rozmiarów mózgu u naczelnych.

Wikipedia

cerebralny

1. związany z mózgiem i jego czynnościami, znajdujący się w mózgu lub będący jego wytworem; mózgowy;
2. spółgłoska cerebralna - spółgłoska, przy wymawianiu której koniec języka styka się z najwyżej położoną częścią podniebienia twardego

SJP.pl

cerebrastenia

zespół zaburzeń pourazowych czaszkowo-mózgowych z osłabieniem, zaburzeniem snu i pamięci, zawrotami i bólami głowy

SJP.pl

cerebrasteniczny

→ cerebrastenia

SJP.pl

Patrz:
cerebrastenia

cerebrotonia

nadwrażliwość, skierowanie do świata wewnętrznego, odcięcie się od świata, powściągliwość; introwersja

SJP.pl

cerebrotonik

osoba uzdolniona intelektualnie, z przewagą sprawności myślowej nad innymi formami aktywności, określona według typologii Shaldona

SJP.pl

cerebrozyd

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; galaktolipid

SJP.pl

Cerebrozydy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do glikolipidów, zbudowanych z galaktozy (rzadziej z glukozy), sfingozyny i kwasów tłuszczowych. Występują w dużej ilości w mózgu (głównie w aksonach) oraz we krwi.

Wikipedia

ceregiela

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zbyteczna, konwencjonalna grzeczność;
2. nieszczere wymawianie się, wysuwanie nieistotnych zastrzeżeń; certowanie się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zbędne, przesadne uprzejmości, konwencjonalne grzeczności, ceremonie

(1.2) pot. nieszczere wykręcanie się z powodu drobiazgów; przedstawianie nieistotnych zastrzeżeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Przepraszamy najmocniej za najście, nie chcielibyśmy przeszkadzać… – Ależ po co te ceregiele, wchodźcie, wchodźcie.

(1.2) Dopiero po wielkich ceregielach szef zgodził się na mój urlop w lipcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛla, AS: cereǵela

Wiktionary

Powiązane:

czas. ceregielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceremonie

(1.2) certacja, certowanie się

Wiktionary

ceregiele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. ceregiela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛˈɟɛlɛ, AS: cereǵele

Wiktionary

ceregielić

ceregielować się; ceregielić się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

SJP.pl

ceregielować

ceregielić się; ceregielować się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

SJP.pl

ceregielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceregielować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ceregielować

Wiktionary

cerekwica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wzniesienie w Górach Sowich

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Cerekwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica

- Cerekwica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin

- Cerekwica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica

Inne

- Cerekwica – wzniesienie w Górach Sowich

- Cerekwica – przystanek kolejowy w Cerekwicy w woj. kujawsko-pomorskim

Wikipedia

cerekwicki

nazwisko

SJP.pl

ceremonia

oficjalna uroczystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

(1.2) przen. czynność wykonywana z namaszczeniem, powagą

(1.3) zob. ceremonie.

Wiktionary

Ceremonia – pojęcie z obszaru nauk o kulturze związany z takimi pojęciami, jak rytuał i obrzęd. Ceremonia stanowi skrajnie skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd. Do przeobrażenia w ceremonię dochodzi w momencie, w którym pierwotne czynności rytualne/obrzędowe przestają stanowić dla ich uczestników jasny komunikat światopoglądowy (np. religijny); zaciera się sens działań, a najważniejsza staje się forma. Ceremonia koncentruje się wokół warstwy performatywnej – istotny jest wygląd uczestników, oprawa, okazałość dekoracji, odpowiednie gesty, wyważone słowa, ogólna elegancja itp. W przeciwieństwie do rytuału bądź obrzędu, ceremonia nie posiada mocy sprawczej, tzn. człowiek, który ją przejdzie, nie zostaje postrzegany przez członków społeczności jako ktoś, kto nabył odmienny status (np. status osoby dorosłej, ucznia).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rozpoczęła się ceremonia immatrykulacji.

(1.2) Wprowadzili nam do firmy ISO 9001 i teraz z byle sprawą jest cała biurokratyczna ceremonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja, AS: cerẽmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceremonie nmos., ceremoniał m., ceremoniowanie n., ceremoniarz m., ceremonialność ż.

czas. ceremoniować się ndk.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceremoniał

Wiktionary

ceremonialniej

stopień wyższy od przysłówka: ceremonialnie

SJP.pl

ceremonialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ceremonialny

SJP.pl

ceremonialność

→ ceremonialny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ceremonialne

Wiktionary

Patrz:
ceremonialny
Powiązane:

rzecz. ceremonia ż., ceremoniał mrz., ceremoniarz mos.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

ceremonialny

1. związany z ceremonią, dotyczący ceremonii; uroczysty, obrzędowy
2. zgodny z konwenansami, czasem zbyt oficjalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z uroczystością

(1.2) sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Religijność chłopska jest ceremonialna, liturgiczna, stanowi bardziej element obyczaju niż światopoglądu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ, AS: cerẽmõńalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceremoniał mrz., ceremonia ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonialność ż.

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obrzędowy, uroczysty

(1.2) etykietalny, dworski, kurtuazyjny, ugrzeczniony

Wiktionary

ceremoniant

przestarzale: człowiek nadmiernie ugrzeczniony, zachowujący się nienaturalnie, przykładający nadmierną wagę do form towarzyskich

SJP.pl

ceremoniantka

→ ceremoniant

SJP.pl

Patrz:
ceremoniant

ceremoniarz

osoba, która sprawuje posługę liturgiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kierująca przebiegiem liturgii

(1.2) daw. urzędnik koordynujacy przebieg uroczystości i ceremonii dworskich, mistrz ceremonii

(1.3) daw. zasady regulujące obchodzenie uroczystości

Wiktionary

Ceremoniarz – osoba sprawująca funkcję liturgiczną, której zadaniem jest koordynacja przebiegu liturgii oraz, w razie potrzeby, przeprowadzanie prób zespołu liturgicznego przed celebrą. Musi biegle znać przepisy liturgiczne, a także powinien cechować się umiejętnością dyskretnego interweniowania w nagłych i wyjątkowych przypadkach. Funkcję tę może sprawować ministrant lub duchowny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kościelny powiedział ceremoniarzowi o ornatach.

(1.2) Król bezgranicznie ufał nadwornemu ceremoniarzowi i nigdy się na nim nie zawiódł.

(1.3) Zgodnie z przyjętym ceremoniarzem gości witano przed wejściem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceremoniał m., ceremonia ż., ceremonialność ż., ceremoniant m., ceremoniantka ż.

czas. ceremoniować się

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) ceremoniał

Wiktionary

ceremoniał

1. tradycyjny lub ustalony prawnie sposób zachowania obowiązujący podczas oficjalnych uroczystości lub obrzędów
2. uroczystość przebiegająca zgodnie z przepisami i tradycją; ceremonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór reguł dotyczących danej ceremonii, przyjęcia

(1.2) uroczystość według określonych przepisów

(1.3) iron. zachowywanie się z przesadną powagą podczas jakiejś czynności

Wiktionary

Powiązane:

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

rzecz. ceremonialność ż., ceremonie nmos., ceremoniarz mos., ceremonia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) etykieta, obrządek, obrzęd, rytuał

(1.2) ceremonia, uroczystość

Wiktionary

ceremonie

oficjalna uroczystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przen. przesadne dowody grzeczności

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|ceremonia.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie bawmy się już w te ceremonie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceremonia ż., ceremoniał m., ceremoniowanie n.

czas. ceremoniować się ndk.

przym. ceremonialny

przysł. ceremonialnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ceregiele

Wiktionary

ceremoniować

ceremoniować się - zachowywać się w sposób nienaturalnie grzeczny, nadmiernie przestrzegać form; certować się

SJP.pl

ceremoniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceremoniować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ceremoniować

rzecz. ceremonia ż., ceremonie nmos.

Wiktionary

cerera

mit. rzym. italska bogini urodzajów; Ceres

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Ceres, Demeter, Demetra.

Wiktionary

Ceres (Cerera) – w mitologii rzymskiej italska bogini wegetacji i urodzajów; całkowicie utożsamiona z grecką Demeter już w V wieku p.n.e..

Córka Saturna i Ops. Była siostrą i kochanką Jowisza, matką Prozerpiny. Jej pozostałe rodzeństwo to: Junona, Westa, Neptun i Pluton. Jako bóstwo italskie była jedną z najstarszych rdzennie rzymskich bogiń; według tradycji miała swego kapłana już w okresie królewskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɛra, AS: cerera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ceres ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ceres, Demeter, Demetra

Wiktionary

ceres

tłuszcz otrzymywany z miąższu orzechów palmy kokosowej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

(1.2) astr. planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoidaanetoid, odkryta w 1801 r.;

(1.3) miasto w USA, w stanie Kalifornia

(1.4) gmina w USA, w stanie Pensylwania

(1.5) miejscowość i gmina we Włoszech;

(1.6) miejscowość w RPA;

Wiktionary

- Ceres – rzymska bogini wegetacji i urodzajów, rzymski odpowiednik Demeter.

- Ceres – planeta karłowata (dawniej planetoida o numerze 1) krążąca w pasie planetoid.

- ceres – tłuszcz roślinny jadalny.

- Ceres (ang. Ceres Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie McKean.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrɛs, AS: ceres

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ceres mrz., Cerealia nmos., cerealia nmos., Cerera ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Cerera, Demeter, Demetra

(1.2) symbol. ⚳

Wiktionary

ceresan

preparat grzybobójczy zawierający organiczne związki rtęciowe, używany do zaprawiania nasion niektórych roślin uprawnych w celu zabezpieczenia ich przed chorobami

SJP.pl

Ceresan – fungicyd na bazie organicznych związków rtęci. Składnik zapraw do zwalczania chorób grzybowych roślin przemysłowych, np. ziaren zbóż, bawełny lub trzciny cukrowej.

Składniki czynne przykładowych preparatów

- Ceresan Universal Nassbeize (producent: Bayer, Niemcy): chlorek (2-metoksyetylo)rtęci(II), MEMC (z ang. methoxyethyl mercury chloride), CH
3OCH
2CH
2HgCl, zawartość w preparacie: 2,5%.

- Ceresan M (inne nazwy: Granoson M, Granosan; producent: DuPont De Nemours and Co.): fenylo(tosylo)amid etylortęci(II) (sulanilamid p-toluilowy etylortęci), CH
3CH
2Hg+
(C
6H
5)(CH
3C
6H
4SO
2)N−
, zawartość w preparacie: 4%.

Wikipedia

cereus

roślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, otąg

SJP.pl

Pałczak, otąg (Cereus Mill.) – rodzaj obejmujący 48 gatunków sukulentów z rodziny kaktusowatych. Występują w Ameryce Południowej i Ameryce Północnej. Nazwa pochodzi o łacińskiego wyrazu cereus (świeca). W Polsce niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny doniczkowe. Gatunkiem typowym jest C. hexagonus (L.) Mill.

Wikipedia

cerezyna

oczyszczony wosk ziemny używany do wyrobu świec

SJP.pl

Cerezyna – rafinowany ozokeryt, otrzymywany głównie z pozostałości po destylacji ropy naftowej.

Cerezyna używana m.in. do wyrobu świec, smarów, kremów, maści i jako materiał izolacyjny. Chemicznie jest to mieszanina wyższych parafin (węglowodorów wielkocząsteczkowych).

Wikipedia

cerezyt

mieszanina soli kwasu olejowego z nasyconym roztworem wapnia, stosowana do zapraw cementowych

SJP.pl

Cerezyt – gęsta, żółta substancja stosowana jako domieszka wodoszczelna do zapraw cementowych, mieszanina soli wapniowej kwasu oleinowego z nasyconym roztworem wodorotlenku wapniowego.

Wikipedia

cergowa

1. szczyt w Beskidach Środkowych o wysokości 716 metrów n.p.m.;
2. wieś w województwie podkarpackim leżąca u podnóża góry o tej samej nazwie

SJP.pl

Wikipedia

cergowski

przymiotnik od miejscowości: Cergowa

SJP.pl

cerka

niewielka cera - plecionka z przędzy lub nici w miejscu rozdarcia, przetarcia lub dziury w tkaninie; łatka

SJP.pl

cerkaria

wolno żyjąca larwa przywr, zaopatrzona w umięśniony, ruchliwy ogonek umożliwiający poruszanie się w wodzie; ogonatka

SJP.pl

Wikipedia

cerkaski

nazwisko

SJP.pl

cerkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. cyrkiel, przyrząd służący do zakreślania koła

(1.2) śrpol. koło, krąg, okrąg, zakrzywienie

Wiktionary

Cerkiel lub cyrkiel – przylegający do polany lub hali obszar lasu nie należący do właścicieli tej polany czy hali, w którym to obszarze mieli oni jednak uprawnienia do wypasu bydła i owiec oraz prawo do pobrania pewnej ilości drewna, ale bez prawa do wykarczowania lasu. Obszar ten był w specjalny sposób oznakowany (ocerklowany lub ocyrklowany). Robiono to za pomocą kopców ułożonych z kamieni, czy usypanych z ziemi lub przez zaciosy i inne znaki na drzewach. Prawo do cerkla było rodzajem prawa rzeczowego i było prawnie usankcjonowane np. w nadaniach królewskich dla osadników lub innych, późniejszych aktach prawnych. Cerkle takie nazywano leśnymi lub pastwiskowymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛl, AS: cerʹḱel

Wiktionary

cerkiew

kościół prawosławny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. świątynia prawosławna;

(1.2) rel. wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

(1.3) archit. rel. świątynia greckokatolicka;

(1.4) rel. wspólnota chrześcijan wyznania greckokatolickiego (unickiego);

(1.5) daw. kościół, świątynia wyznania rzymskokatolickiego

Wiktionary

- dawna nazwa wsi Cerekiew (województwo małopolskie)

- cerkiew (budynek)

- Cerkiew (organizacja)

- Cerkiew prawosławna

- Cerkiew greckokatolicka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za czasów Stalina w ZSRR masowo burzono cerkwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrʲcɛf, AS: cerʹḱef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerkwisko n., Cerkwica ż., Cerkiewnik m.

:: zdrobn. cerkiewka ż.

przym. cerkiewny, starocerkiewny

Wiktionary

cerkiewizm

wyraz, forma gramatyczna lub konstrukcja składniowa przejęte z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego

SJP.pl

cerkiewka

potocznie: mała cerkiew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. niewielka cerkiew

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieco w bok za domami srebrzy się w słońcu biało-niebieska, drewniana cerkiewka, o kilkaset metrów dalej stoi pobudowana z czerwonej cegły „malenna” starowierców, pod samym prawie lasem, już za wsią, mały „nomastyr”, gdzie żyją starowierskie „inoczki”.

(1.1) Historyk dokładnie opisał ikonostas z małej cerkiewki w Bieszczadach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerkiew ż., cerkiewnik mos.

przym. cerkiewny

Wiktionary

cerkiewnik

wyznawca albo duchowny Kościoła wschodniego, obrządku greckokatolickiego

SJP.pl

Cerkiewnik (dawniej niem. Münsterberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Założona w 1383 roku wieś była własnością biskupów warmińskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

cerkiewnosłowiański

język cerkiewnosłowiański - język literacki i liturgiczny wywodzący się z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, używany w cerkwi prawosławnej; cerkiewszczyzna

SJP.pl

cerkiewny

dotyczący cerkwi, związany z cerkwią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cerkwią, dotyczący cerkwi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W korpusie chłopcy obdarzeni dobrym słuchem i głosem śpiewali w chórze cerkiewnym, za co otrzymywali na śniadanie dodatkową bułkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerkiew ż., cerkiewka ż., cerkwisko n.

Wiktionary

cerkiewszczyzna

potocznie:
1. język cerkiewnosłowiański;
2. język staro-cerkiewno-słowiański

SJP.pl

cerkwica

wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim

SJP.pl

Cerkwica (hist. Cerekwica; do 1945 niem. Ciruiz, Scirkitz, Zirkwitz; 1945–1950 Czarkowice) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice, na Równinie Gryfickiej.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cerkwica. W latach 1946–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W 2004 roku we wsi było zameldowanych 1261 osób.

Wikipedia

cerkwicki

→ Cerkwica

SJP.pl

Patrz:
Cerkwica

cerkwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce na którym dawniej stała cerkiew;

Wiktionary

Cerkwisko – miejsce, na którym dawniej stała cerkiew. Na cerkwisku bardzo często znajduje się również cmentarz.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cerkiew ż.

przym. cerkiewny

Wiktionary

cermet

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermetal

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał ceramiczny, kompozyt, wytwarzany wielofazowo spiek metalu i krzemionki;

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) cermetal

Wiktionary

cermetal

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermet

SJP.pl

Wikipedia

cermetowy

→ cermet

SJP.pl

Patrz:
cermet

cern

[czytaj: sern albo cern] skrót od: Centre Européen pour la Recherche Nucléaire (Europejski Ośrodek Badań Jądrowych)

SJP.pl

cerografia

technika wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, polegająca na stosowaniu posrebrzanej płyty miedzianej pokrytej woskiem, na której ręcznie żłobi się rysunek i poddaje trawieniu elektrolitycznemu

SJP.pl

Cerografia – sposób wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, znajdujący zastosowanie w artystycznych technikach graficznych. Polega na ręcznym wyżłobieniu rysunku na pokrytej woskiem posrebrzanej płycie miedzianej, którą następnie poddaje się trawieniu elektrolitycznemu.

Wikipedia

cerograficzny

→ cerografia

SJP.pl

Patrz:
cerografia

ceromancja

wróżenie z wosku w płonących świecach

SJP.pl

Ceromancja (od łac. cera = wosk + gr. manteía = wieszczenie, wróżba) – sposób wróżenia polegający na laniu wosku roztopionego w mosiężnym tyglu. Gorący wosk wlewa się powoli do misy z zimną wodą. Kiedy zetknie się z powierzchnią wody, zastyga, przyjmując rozmaite kształty.

Wikipedia

cerometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się mianowane roztwory soli ceru (głównie siarczan ceru)

SJP.pl

Cerometria – jedna z metod miareczkowania, która wykorzystuje mianowane roztwory siarczanu ceru(IV), Ce(SO_4)2. W cerometrii oznacza się substancje o własnościach redukujących. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem w cerometrii jest fenantrolina.

Wikipedia

ceroplastyczny

→ ceroplastyka; keroplastyczny

SJP.pl

ceroplastyka

sztuka wytwarzania dzieł z wosku, stosowana głównie w rzeźbie portretowej i wotywnej; keroplastyka

SJP.pl

Wikipedia

cerować

naprawiać dziury lub rozdarcia w tkaninie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacerować)

(1.1) wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

(1.2) daw. ozdabiać koronkowymi wszywkami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: cerovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cerowaczka ż., cera ż., cerowanie n.

Wiktionary

cerowacz

1. osoba zajmująca się cerowaniem;
2. osoba wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

SJP.pl

cerowaczka

1. kobieta zajmująca się cerowaniem;
2. kobieta wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

SJP.pl

cerowalnia

pracownia, w której naprawia się zniszczoną odzież; cerownia

SJP.pl

cerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cerować.

Wiktionary

Cerowanie to technika szycia służąca do naprawy dziur lub zużytych obszarów w tkaninie lub dzianinie za pomocą samej igły i nici. Często wykonuje się to ręcznie, ale możliwe jest również cerowanie za pomocą maszyny do szycia. Ręczne cerowanie wykorzystuje ścieg cerujący, prosty ścieg, w którym nić jest „tkana” w rzędach wzdłuż nici materiału, z kierunkiem szwu odwracanym na końcu każdego rzędu, a następnie wypełnianiem tak utworzonej ramy jak podczas tkania. Cerowanie to tradycyjna metoda naprawy uszkodzeń tkanin lub dziur, które nie biegną wzdłuż szwu i gdzie łatanie jest niepraktyczne lub powodowałoby dyskomfort dla użytkownika, na przykład na pięcie skarpety.

Wikipedia

Powiązane:

czas. cerować ndk.

rzecz. cera ż.

Wiktionary

cerówka

gruba igła służąca przede wszystkim do cerowania

SJP.pl

cerownia

1. dział fabryki włókienniczej; cerowalnia;
2. miejsce naprawy uszkodzonej odzieży

SJP.pl

cerowniczy

→ cerownia

SJP.pl

Patrz:
cerownia

cerowy

przymiotnik od: cer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ceru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cer m.

Wiktionary

cersanit

Cersanit S.A. – polska spółka akcyjna produkująca ceramikę sanitarną oraz płytki ceramiczne i gresy, z siedzibą w Kielcach. W latach 2012–2017 nosiła nazwę Rovese S.A.

W skład grupy Cersanit wchodzą europejskie marki: Cersanit, Opoczno, Meissen Keramik, Pilkington’s i Mei. Posiada 11 fabryk w Polsce, Rosji, Rumunii, Niemczech i Ukrainie.

Wikipedia

certa

ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

Wiktionary

Certa (Vimba vimba) – gatunek anadromicznej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛrta, AS: certa

Wiktionary

certacja

potocznie: certowanie się, wymawianie się nieszczerze od czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. walka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛrˈtat͡sʲja, AS: certacʹi ̯a

Wiktionary

certament

dawniej:
1. sprzeczka, spór;
2. mocowanie się, zapasy

SJP.pl

certepartia

pisemny kontrakt dotyczący wynajęcia statku do przewozu towarów

SJP.pl

certolić

cackać się, być zbyt delikatnym

SJP.pl

certować

certować się -
1. wymawiać się nieszczerze od czegoś, robić ceregiele; droczyć się;
2. postępować zbyt delikatnie;
3. dawniej - brać udział w zapasach; walczyć, mocować się

SJP.pl

certowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. certować

Wiktionary

certówka

rodzaj sieci zastawianej do połowu cert

SJP.pl

certyfikacja

1. nadanie certyfikatu
2. inaczej: certyfikat

SJP.pl

Certyfikacja – ściśle określone postępowanie, w którym strona trzecia (organizacja) przyznaje pisemne zaświadczenie w formie certyfikatu, potwierdzające, że produkt, usługa, proces, albo osoba spełnia określone wymagania. Certyfikacja jest częścią procesu oceny zgodności.

Wikipedia

certyfikacyjny

→ certyfikacja

SJP.pl

Patrz:
certyfikacja

certyfikat

oficjalny dokument potwierdzający zgodność z normami, spełnianie wymogów, autentyczność i inne; zaświadczenie, świadectwo; certyfikacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

Wiktionary

Certyfikat

- dokument stwierdzający zgodność wyrobu z deklarowanymi przez wytwórcę lub określonymi w przepisach bądź normach właściwościami (zobacz też: świadectwo wzorcowania)

- dokument potwierdzający prawo do wykonywania określonych w nim czynności

- potwierdzenie posiadania kompetencji w zakresie określonym w certyfikacie, np. poświadczający zdanie egzaminu ze znajomości języka angielskiego na określonym poziomie, czy potwierdzający znajomość obsługi komputera w różnych obszarach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedsiębiorcy zajmujący się nekrobiznesem żądają wprowadzenia certyfikatów potwierdzających odpowiednią jakość trumien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛrtɨˈfʲikat, AS: certyfʹikat

Wiktionary

Powiązane:

czas. certyfikować ndk.

przym. certyfikacyjny

przysł. certyfikacyjnie

Wiktionary

certyfikator

osoba dokonująca certyfikacji

SJP.pl

certyfikatysta

posiadacz certyfikatu, dyplomu

SJP.pl

certyfikować

zaświadczać za pomocą certyfikatu; wystawiać certyfikat

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. certyfikat m., certyfikowanie n.

Wiktionary

certyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certyfikować.

Wiktionary

Certyfikowanie kwalifikacji (ang. professional certification) – proces, w wyniku którego osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, po uzyskaniu pozytywnego wyniku walidacji, otrzymuje od uprawnionego podmiotu certyfikującego dokument potwierdzający nadanie określonej kwalifikacji. Pojęcie stosowane jest w Polskiej Ramie Kwalifikacji...

Wikipedia

Powiązane:

czas. certyfikować

Wiktionary

ceruleina

peptyd wyizolowany ze skóry żaby australijskiej; barwnik syntetyczny o zaprawie chromowej

SJP.pl

ceruloplazmina

enzym obecny we krwi, katalizujący utlenianie żelaza; oksydoreduktaza żelazo(II):tlen

SJP.pl

Ceruloplazmina (lub ferroksydaza; nazwa systematyczna: oksydoreduktaza żelazo(II):tlen; EC 1.16.3.1) – enzym z grupy oksydaz, którego kofaktorem są jony miedzi. Ludzka ceruloplazmina zbudowana jest z 1046 aminokwasów (masa cząsteczkowa 132 kDa) i zawiera średnio ok. 6 atomów miedzi. Zawiera ok. 90% miedzi obecnej w surowicy krwi. Bierze udział w homeostazie żelaza i mechanizmach obronnych w stresie oksydacyjnym.Katalizuje utlenianie Fe2+
do Fe3+
:

4Fe2+
+ 4H+
+ O
2 ⇌ 4Fe3+
+ 2H
2O

Wikipedia

cerusyt

węglan ołowiu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, węglan ołowiu;

Wiktionary

Cerusyt (gr. keros – "wosk"; łac. cereus – "o barwie wosku" lub cerrusa – "biały ołów") – rzadki minerał z grupy węglanów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cerusyt powstaje w strefach wietrzenia złóż ołowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈrusɨt, AS: cerusyt

Wiktionary

Powiązane:

przym. cerusytowy

Wiktionary

cervantes

[czytaj: serwantes] nazwisko, np. Miguel de Cervantes (1547-1616) pisarz hiszpański, autor przygód Don Kichota z La Manchy

SJP.pl

- Miguel de Cervantes – pisarz hiszpański okresu Renesansu

- Ignacio Cervantes – kubański pianista i kompozytor

- Cervantes (mi Arae) – gwiazda wokół której krążą cztery planety

- Cervantes – miasto w Australii

- Cervantes – gmina w Hiszpanii

- Cervantes – miasto w tej gminie

Wikipedia

cerwid

przedstawiciel ssaków z rodziny jeleniowatych, żyjący w lasostepach i lasotundrach

SJP.pl

cerwikografia

fotografowanie szyjki macicznej dla celów diagnostycznych

SJP.pl

cerwuny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. czerwony

(1.2) gw-pl|Łowicz. rudy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) żółty

Wiktionary

ceryntyjski

w mitologii greckiej: łania ceryntyjska - niezwykle szybkie zwierzę, mające rogi ze złota, sierść ze srebra, a kopyta z brązu; Ceryntis, łania kerynejska

SJP.pl

ces

dźwięk c obniżony o pół tonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk c obniżony o półton;

Wiktionary

Ces (C♭) – dźwięk, którego częstotliwość dla ces¹ wynosi około 246,9 Hz. Stanowi tonikę gam Ces-dur i ces-moll. Jest to obniżony za pomocą bemola dźwięk c. Enharmonicznie dźwięki o tej samej wysokości to: h i aisis.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛs, AS: ces

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. C♭

Wiktionary

ces-dur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Ces-dur (1.1)

Wiktionary

césar

[czytaj: seZAR] nagroda francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej

SJP.pl

- César – francuska nagroda filmowa

- César – departament Kolumbii

- César – francuski rzeźbiarz

- César – hiszpański piłkarz

- César (César Aparecido Rodrigues, ur. 1974) – brazylijski piłkarz

- César (César Martins de Oliveira (ur. 1956, zm. 2024) – brazylijski piłkarz

- Cesar – rzeka w Kolumbii

Wikipedia

cesarczyk

dawniej: zwolennik cesarza

SJP.pl

cesarka

cesarskie cięcie, położniczy zabieg operacyjny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. med. cesarskie cięcie

(1.2) środ. więz. samouszkodzenie przez pocięcie się

(1.3) środ. więz. rodzaj tatuażu („tatuaż królewski”)

Wiktionary

Cesarka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż.

Wiktionary

cesarski

1. → cesarz;
2. cięcie cesarskie - rodzaj operacji położniczej, otwarcie jamy brzusznej i macicy w celu wyjęcia płodu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W stajni parobek z podziwem oglądał cesarskiego konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈsarsʲci, AS: cesarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż., cesarstwo n., cesarzowanie n.

przysł. cesarsko

Wiktionary

cesarsko

przysłówek

(1.1) na sposób cesarski, po cesarsku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarz mos.

przym. cesarski

Wiktionary

cesarskość

→ cesarski

SJP.pl

Patrz:
cesarski

cesarstwo

1. państwo rządzone przez cesarza;
2. panowanie cesarza, władza cesarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

(1.2) biol. kategoria systematyczna wyższa od królestwa, stosowana w klasyfikacji biologicznej

(1.3) rzad. władza, godność cesarza

(1.4) polit. państwo rządzone przez cesarza lub cesarzową

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) cesarz z małżonką

Wiktionary

- cesarstwo – państwo będące monarchią, w którym rządzi cesarz

- cesarstwo – w biologii kategoria systematyczna wyższa od królestwa

- Cesarstwo – amerykański serial telewizyjny z 2005 roku (alternatywnie: Imperium)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Japonia jest obecnie jedynym cesarstwem.

(1.2) Ta istota należy do cesarstwa bakterii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈsarstfɔ, AS: cesarstfo

Wiktionary

Powiązane:

przym. cesarski, cesarzewiczowski

rzecz. cesarz m., cesarzowa ż., cesarzowanie n., Cezaria ż., cesarzewicz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) domena

Wiktionary

cesarz

tytuł władcy w państwie o rządach monarchicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) najwyższy stopień monarchiczny;

Wiktionary

Cesarz (od łac. Caesar) – monarcha, któremu przypisuje się rangę i honor wyższe od króla.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cesarz to ktoś, kto włada cesarstwem.

(1.1) Tylko cesarz mógł polować z orłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛsaʃ, AS: cesaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarstwo n., cesarzewicz m., cesarzówna ż., cesarzowanie n., cesarka ż., cesarczyk m., antycesarz m.

:: fż. cesarzowa ż.

przym. cesarski, cesarzewiczowski

przysł. cesarsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) imperator, kajzer, cezar, car; stpol. carz; gwara. cysorz m.

Wiktionary

cesarzewicz

syn cesarza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn cesarza

(1.2) hist. tytuł rosyjskiego następcy tronu;

Wiktionary

Cesarzewicz:

- Cesarzewicz – w języku polskim – syn cesarza dowolnego kraju

- Cesarzewicz – rosyjski tytuł państwowy

- „Cesariewicz” – pancernik

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Hrabia został adiutantem cesarzewicza Mikołaja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarz mos., cesarzowa ż., cesarstwo n., carzyk mos.

:: fż. cesarzówna ż.

przym. cesarzewiczowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) carewicz

Wiktionary

cesarzewiczowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cesarzewiczem, dotyczący cesarzewicza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarzewicz mos., cesarz mos., cesarzówna ż., cesarzowa ż., cesarstwo n., carzyk mos.

Wiktionary

cesarzowa

1. władczyni cesarstwa;
2. żona cesarza;
3. karta w tarocie;
4. żartobliwie: kobieta, która urodziła dziecko przez cesarskie cięcie; cesarzowa mama

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cesarz

(1.2) żona cesarza

Wiktionary

- Cesarzowa – władczyni

- Cesarzowa – karta tarota

- Cesarzowa – film z 2006 roku w reżyserii Zhang Yimou

- Cesarzowa – powieść z 1956 roku, autorstwa amerykańskiej noblistki Pearl S. Buck

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Posłaniec zapomniał skłonić się cesarzowej i ścięto mu głowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛsaˈʒɔva, AS: cesažova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarz m., cesarstwo n., cesarzewicz m., cesarzówna ż., cesarzowanie n., cesarka ż., cesarczyk m.

przym. cesarski, cesarzewiczowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) caryca

(1.2) bazylisa, caryca, imperatorowa

Wiktionary

cesarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cesarzować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cesarz m., cesarzowa ż., cesarskość ż., cesarstwo n.

czas. cesarzować ndk.

przym. cesarski

Wiktionary

cesarzowice

W Polsce

- Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska

- Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie

- Cesarzowice – gromada

Wikipedia

cesarzówna

córka cesarza

SJP.pl

Cesarzewicz:

- Cesarzewicz – w języku polskim – syn cesarza dowolnego kraju

- Cesarzewicz – rosyjski tytuł państwowy

- „Cesariewicz” – pancernik

Wikipedia

cesarzowy

→ cesarz (dawniej); cesarski

SJP.pl

cesena

Cesena – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Forlì-Cesena.Przez centrum miasta przepływa rzeka Savio.

Według danych na rok 2006 gminę zamieszkiwały 94 002 osoby, 376,81 os./km².

Wikipedia

ceses

dźwięk c obniżony o dwa półtony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk c obniżony o cały ton;

Wiktionary

Ceses – dźwięk, którego częstotliwość dla ceses¹ wynosi około 233,1 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk c. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: ais i b.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛsɛs, AS: ceses

Wiktionary

cesja

1. przelanie praw na inną osobę;
2. oddanie części obszaru państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

Wiktionary

- cesja (prawo międzynarodowe)

- przelew (prawo)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cedowanie n.

czas. cedować

Wiktionary

cesjonariusz

osoba przyjmująca wierzytelności bądź inne prawa do czegoś od cedenta

SJP.pl

Cesjonariusz (niem. Zessionar) – osoba, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Cesjonariusz rzeczone uprawnienia otrzymuje od cedenta, czyli drugiej osoby uczestniczącej w cesji.

Wikipedia

cesjonariuszka

→ cesjonariusz

SJP.pl

Patrz:
cesjonariusz

cessna

samolot marki Cessna

SJP.pl

Cessna Aircraft Company – jeden z najbardziej znanych producentów lekkich samolotów (nazywanych dawniej Columbia). Historia firmy sięga początków XX w., kiedy to w 1911 r. Clyde Cessna, farmer zamieszkały w USA, wybudował drewniany samolot i przeleciał nim jako pierwszy trasę pomiędzy rzeką Missisipi oraz Górami Skalistymi. Sukces biznesowy jest zasługą jego wnuka – Dwane’a Wallace’a.

Wikipedia

cest

skrót od: Central European Summer Time - czas środkowoeuropejski letni

SJP.pl

cesta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. droga

Wiktionary

4 miejscowości w Słowenii:

- Cesta – miejscowość w gminie Ajdovščina

- Cesta – miejscowość w gminie Krško

- Cesta – miejscowość w gminie Trebnje

- Cesta – miejscowość w gminie Kočevje

- Cesta – miejscowość w gminie Dobrepolje

Wikipedia

cestiusz

piramida Cestiusza - grobowiec w Rzymie

SJP.pl

cestodoza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; tasiemczyca

SJP.pl

Tasiemczyca, tenioza (łac. tæniasis, Taenia ‘tasiemiec’) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego wywoływana przez tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata) lub tasiemca uzbrojonego (T. solium). W przypadku tego drugiego gatunku pasożyta żywicielem ostatecznym, poza człowiekiem, mogą być również gibbony oraz pawiany.

Wikipedia

cesyjny

→ cesja

SJP.pl

Patrz:
cesja

cet

skrót od: Central European Time - czas środkowoeuropejski

SJP.pl

cetan

węglowodór nasycony, wchodzi w skład ropy naftowej

SJP.pl

Heksadekan, cetan — organiczny związek chemiczny z grupy alkanów o szesnastu atomach węgla połączonych w prosty łańcuch. Stosowany jako wzorzec do wyznaczania liczby cetanowej.

Jest jednym ze związków o najniższej liczbie oktanowej: < −30.

Wikipedia

cetanowy

zawierający cetan, dotyczący cetanu (np. liczba cetanowa, indeks cetanowy - wskaźnik charakteryzujący zdolność paliwa używanego w silniku Diesla do samozapłonu)

SJP.pl

cetel

1. kartka z informacją;
2. w obozach koncentracyjnych: więzienne określenie wezwania, kartki z wezwaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kartka z informacją

(1.2) gwara więzienna kartka z wezwaniem w obozach hitlerowskich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛtɛl, AS: cetel

Wiktionary

cetera

nazwisko

SJP.pl

cętka

drobna podłużna plamka znajdująca się na jednolitym tle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała plamka na tle o jednolitej barwie

(1.2) stpol. blaszka ozdobna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Futro w cętki jest cechą recesywną, kiedy cętki i paski kota krzyżują się, młode mają futro w paski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛ̃ntka, AS: cẽntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cętkowanie n., cętkowaność ż., cętkowatość ż.

czas. cętkować ndk.

przym. cętkowany, cętkowaty

Wiktionary

cetki

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim

SJP.pl

Cetki – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin.

Wikipedia

cętkować

pokrywać cętkami; nakrapiać

SJP.pl

cętkowanie

pokrywać cętkami; nakrapiać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cętkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cętkować

przym. cętkowany

rzecz. cętka ż.

Wiktionary

cętkowany

pokryty cętkami, mający cętki; nakrapiany, cętkowaty

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma cętki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cętka ż., cętkowanie n.

czas. cętkować ndk.

Wiktionary

cętkowatość

podłużne plamki widoczne na określonym tle; cętkowość, cętkowanie

SJP.pl

cętkowaty

pokryty cętkami, nakrapiany; cętkowany

SJP.pl

cętkowość

podłużne plamki widoczne na określonym tle; cętkowatość, cętkowanie

SJP.pl

cętkowy

→ cętka

SJP.pl

Patrz:
cętka

cetlin

Cetlin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa. Leży nad Sierpienicą dopływem Skrwy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Od 1923 działa we wsi jednostka OSP

Wikipedia

cetnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; centnar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pozaukładowa jednostka masy o wartości zależnej od kraju;

Wiktionary

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy wynosząca ok. 50 kg.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kilka pęków sznurów i cetnar mydła dopełniły ładunku, z którym szczęśliwie wylądowałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛtnar, AS: cetnar

Wiktionary

Powiązane:

przym. cetnarowy

rzecz. cent mzw.

Wiktionary

cetnarowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Cetnarowicz – polski historyk

- Halina Cetnarowicz – polska lekarka

- Kazimierz Cetnarowicz – polski harcerz

- Kamil Cetnarowicz – polski aktor

- Piotr Cetnarowicz – polski piłkarz

Wikipedia

cetnarówka

dawniej: beczka o pojemności około 50 litrów

SJP.pl

cetnarowy

przymiotnik od: cetnar (np. waga cetnarowa); centnarowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. związany z cetnarem, dotyczący cetnara

(1.2) daw. mający masę cetnara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cetnar mrz.

Wiktionary

cetniewo

willowa dzielnica Władysławowa

SJP.pl

Cetniewo (kaszb. Cétniéwò) – część miasta i dzielnica miasta Władysławowa, mająca charakter turystyczny.

W dzielnicy znajduje się Ośrodek Przygotowań Olimpijskich.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku.

Wikipedia

cetno

dawniej: liczba parzysta; cet

SJP.pl

cetolog

zoolog zajmujący się wielorybami

SJP.pl

cetologia

dział zoologii zajmujący się wielorybami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o waleniach;

Wiktionary

Cetologia (od gr. κητος, ketos= "wieloryb" i λόγος, logos= "rozum") – dział teriologii, nauka o waleniach (Cetacea), badająca około osiemdziesiąt gatunków wielorybów, delfinów i morświnowatych.

Cetologowie – naukowcy praktykujący cetologię – badają m.in. ewolucję, dystrybucję, morfologię i zachowanie waleni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɔˈlɔɟja, AS: cetoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cetolog m.

przym. cetologiczny

Wiktionary

cetologiczny

→ cetologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. związany z cetologią, dotyczący cetologii

Wiktionary

Patrz:
cetologia
Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: cetoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cetologia ż., cetolog m.

Wiktionary

cetwiński

nazwisko

SJP.pl

cetyna

świeżo ścięte gałęzie drzew iglastych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. ścięte lub opadłe świeże, zielone gałęzie drzew iglastych;

(1.2) leśn. pędy sosnowe wydrążone przez cetyńce i obłamane przez wiatr lub pędy świerkowe ścięte przez wiewiórki

Wiktionary

Cetyna (słow. čečina) – pojęcie stosowane w leśnictwie dotyczące uiglonych, żywych, rzadziej martwych, ułamanych gałązek drzew iglastych.

Może dotyczyć:

- gałązek sosnowych, świerkowych lub jodłowych uciętych po obaleniu drzew, przeznaczonych na stroisz albo na surowiec do produkcji olejków eterycznych, mączki witaminowo-paszowej, pasty chlorofilowo-karotenowej, ekstraktu kąpielowego lub sztucznego włosia,

- pędów sosnowych wydrążonych przez cetyńce i obłamanych przez wiatr,

- pędów świerkowych ściętych przez wiewiórkę w celu ogryzienia pączków kwiatowych.

- ściętych gałązek drzew iglastych, używanych dawniej przez pasterzy karpackich jako pasza zimowa dla owiec i kóz (praktycznie używano jedynie gałązek jodłowych, obrąbywanych z rosnących drzew).

- ściętych gałązek drzew iglastych używanych jako podkład przy cedzeniu mleka, zwłaszcza krowiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przedtem jednak z gałęzi, cetyny i liści zbudował zaimprowizowany szałas (…).

(1.1) (…) leżał na cetynie pogrążony w całkowitej zadumie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cetynowość ż., cetyniak m., cetyniec m.

przym. cetynowy

Wiktionary

cetynia

miasto i gmina miejska w południowej Czarnogórze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Czarnogórze, kolebka państwowości czarnogórskiej;

Wiktionary

Cetynia (czarnog. Цетиње / Cetinje) – miasto w południowej Czarnogórze, siedziba gminy Cetynia. W 2011 roku liczyło 13 918 mieszkańców.

Jest położone u podnóża masywu Lovćen na wysokości ok. 650 m n.p.m. Jugosłowiańskie miasto-bohater. Miasto było kolebką czarnogórskiej państwowości i kultury oraz głównym centrum religijnym, a do 1918 r. stolicą tego kraju. Zgodnie z Konstytucją Czarnogóry z 1992 roku, ze względu na swoje duże znaczenie, Cetynia nosi honorowy tytuł „Stolicy Czarnogóry” („Prijestolnica Crne Gore”). W mieście znajduje się rezydencja prezydenta Czarnogóry, której uroczyste otwarcie miało miejsce 25 listopada 2005.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cetyński

Wiktionary

cetyniak

motyl; szkodnik lasów iglastych

SJP.pl

cetyniec

chrząszcz, żeruje na drzewach iglastych

SJP.pl

Cetyniec (Tomicus) – rodzaj chrząszczy z podrodziny kornikowatych (Scolytidae).

Występuje ponad 10 gatunków zaliczanych do tego rodzaju, w Polsce żyją przedstawiciele dwóch gatunków:

- cetyniec mniejszy

- cetyniec większy

Obydwa cetyńce to groźne szkodniki wtórne lasów sosnowych. Atakują uszkodzone drzewostany. Larwy żerują pod korą, która wskutek tego płatami odpada z drzew.

Wikipedia

cetynowy

związany z cetyną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cetyną, dotyczący cetyny; uzyskany z cetyny; uzyskany z cetyny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cetyna ż.

Wiktionary

cetyński

→ Cetynia (historyczna stolica Czarnogóry)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cetynią, dotyczący Cetynii, pochodzący z Cetynii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cetynia ż.

Wiktionary

cetyryzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

Wiktionary

Cetyryzyna (łac. cetirizinum) – antagonista receptora H_1, pochodna hydroksyzyny. Lek przeciwhistaminowy II generacji. Blokuje receptory H_1 i hamuje chemotaksję eozynofili.

W lecznictwie stosuje się też aktywny izomer lewoskrętny: lewocetyryzynę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biorąc przewlekle cetyryzynę czasem trzeba skontrolować serce i zrobić EKG.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɛtɨrɨˈzɨ̃na, AS: cetyryzỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lewocetyryzyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Acer, Alermed, Alero, Allertec, Alerzina, Amertil, Ceratio, CetAlergin, Cetrizen, Cetyryzyna-Egis, Letizen, Parlazin, Virlix, Zyrtec, ZYX 7

Wiktionary

ceuta

[czytaj: sełta] miasto autonomiczne Hiszpanii, eksklawa w północnym Maroku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka;

Wiktionary

Ceuta (wym. ['θewta], hiszp. Ciudad Autónoma de Ceuta) – hiszpańska jednostka administracyjna − miasto i twierdza położone na afrykańskim cyplu tworzącym Cieśninę Gibraltarską, niemal naprzeciw Gibraltaru. Jest eksklawą na terytorium Maroka. Powierzchnia około 19,7 km². Liczba mieszkańców: 84 959 (2017). Pod względem administracyjnym Ceuta jest miastem autonomicznym, poprzednio należała do hiszpańskiej prowincji Kadyks. W Ceucie znajduje się najbliższy Europie port afrykański i baza marynarki wojennej. Podobnie jak Melilla, tworzy jednomandatowy okręg wyborczy do hiszpańskiego Kongresu Deputowanych, jednej z dwóch izb parlamentu (Kortezów Generalnych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Algeciras i Malaga mają wiele linii promowych i wodolotowych docierających na marokańskie wybrzeże Morza Śródziemnego. Najtańsze jest połączenie z Ceutą – promów odpływa codziennie kilkanaście, a cena biletu w jedną stronę to ok. 1900 peset (…)

Wiktionary

ćevapčići

[czytaj: cieWAPcici] danie kuchni bałkańskiej w postaci podłużnego kotleta z mielonego mięsa; cevapcici, czewapcziczi

SJP.pl

Ćevapčići (serb. ћевапчићи) — rozpowszechnione na Bałkanach danie mięsne, sporządzane w wielu lokalnych odmianach. W Albanii znane jest pod nazwą qofte, w Bośni i Chorwacji jako ćevapi, w Bułgarii jako кебапчета, a w Rumunii jako mititei lub mici. Jest pochodną tureckiego kebabu.

Wikipedia

ceviche

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;

Wiktionary

Ceviche – rodzaj sałatki z owocami morza, która pochodzi najprawdopodobniej z Wicekrólestwa Peru. Potrawa popularna jest w przybrzeżnych regionach Ameryki Łacińskiej i na Karaibach.

Tradycyjne ceviche przyrządza się, zalewając surową, posiekaną rybę sokiem z cytrusów (najczęściej limonki), z dodatkiem cebuli, papryczki chili i soli, i pozostawiając do krótkiego zamarynowania.

Wikipedia

cewa

bęben, na który nawijane są zwoje liny; bobina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od cewka

Wiktionary

Cewa nerwowa, cewka nerwowa – zawiązek układu nerwowego powstający ponad zawiązkiem struny grzbietowej, wzdłuż linii środkowej zarodków strunowców w procesie neurulacji. Zapadające się do wnętrza gastruli komórki grzbietowej ektodermy tworzą rynienkę, a następnie ślepo zakończoną z obu końców rurkowatą strukturę stopniowo przykrywaną ektodermą. U wyżej uorganizowanych strunowców cewka nerwowa rozwija się w mózgowie i rdzeń kręgowy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cewka mrz.

Wiktionary

cewebryta

osoba, która stała się popularna dzięki internetowi; internetowy celebryta

SJP.pl

ceweczka

zdrobnienie od: cewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cewka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cewka ż.

Wiktionary

cewiacz

robotnik obsługujący maszynę do cewienia; przewijacz

SJP.pl

cewiaczka

robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiarka; przewijaczka

SJP.pl

cewiarka

1. maszyna służąca do cewienia; przewijarka;
2. robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiaczka; przewijaczka

SJP.pl

cewiarnia

dział fabryki, w którym odbywa się cewienie przędzy; przewijalnia; przewijarnia

SJP.pl

cewiarski

dotyczący cewienia, pracujący przy cewieniu

SJP.pl

cewić

przewijać przędzę

SJP.pl

cewice

wieś w Polsce w województwie pomorskim

SJP.pl

Cewice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Céwice, niem. Zewitz) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Cewice przy trasie drogi wojewódzkiej nr 212. Miejscowość jest siedzibą gminy Cewice. Na zachód od Cewic przebiegała trasa nieczynnej linii kolejowej nr 237 Lębork-Bytów. Miejscowość obsługiwana była przez znajdującą się w niedalekim Kamieńcu stację kolejową. W pobliskich Siemirowicach znajduje się lotnisko wojskowe. Miejscowość położona jest w północnej części Kaszub, zwanej Nordą.

Wikipedia

cewicki

→ Cewice

SJP.pl

Patrz:
Cewice

cewiopław

morski stułbiopław tworzący kolonie; rurkopław

SJP.pl

cewka

1. naczynie w kształcie rurki w organizmie ludzkim i zwierzęcym;
2. stożkowy rdzeń do nawijania przędzy;
3. noga sarny;
4. rodzaj sidła kłusowniczego;
5. martwa komórka przewodząca wodę i soki w roślinach; tracheida;
6. rodzaj przewodu elektrycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

(1.2) anat. przewodzące naczynie w organizmie ludzkim lub zwierzęcym

(1.6) łow. sidła kłusownicze

(1.7) daw. rurka

Wiktionary

Cewka – część obwodu elektrycznego, zaliczana do elementów biernych. Posiada uzwojenie, czyli zwoje przewodnika nawinięte np. na powierzchnie:

- walca (cewka cylindryczna),

- pierścienia (cewka toroidalna),

- płaską (cewka spiralna lub płaska).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla prądu stałego cewka jest elementem rezystancyjnym o rezystancji przewodnika, z którego jest wykonana.

(1.2) Odcinki wydzielnicze śluzowe mają postać cewek, których ściana jest zbudowana z jednej warstwy komórek sześciennych.

(1.5) Sarny mają gruczoły zapachowe m.in. między racicami tylnych cewek; wydzielająca się z nich ciecz pozostawia w śladach zapach umożliwiający innym zwierzętom rozpoznanie drogi przejścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛfka, AS: cefka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cewa ż., ceweczka ż.

przym. cewkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zwojnica, solenoid, rzad. induktor

Wiktionary

cewkarz

dawniej: robotnik w przędzalni

SJP.pl

cewkowaty

mający kształt cewki

SJP.pl

cewkowy

przymiotnik od: cewka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cewką, dotyczący cewki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cewka ż.

Wiktionary

cewlino

Cewlino – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo. Jest miejscowością sołecką. W skład sołectwa wchodzą także osady Kopanica i Kostrzewa.

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Cewlino leży na obszarze megaregionu Pozaalpejska Europa Środkowa, prowincji Nizina Środkowoeuropejska, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckie, makroregionu Pobrzeże Koszalińskie (313.4), mezoregionu Równina Białogardzka (313.42). Kondracki i Richling zaklasyfikowali mezoregion do typu wysoczyzn młodoglacjalnych przeważnie z jeziorami, w większości o charakterze gliniastym, falistym lub płaskim.

Wikipedia

cewnik

cienka, wąska rurka, służąca do cewnikowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

Wiktionary

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Odprowadzenie moczu z nerki drogą szynowania moczowodu, jak również trudności związane z utrzymaniem takiego cewnika przez dłuższy czas znano od dawna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛvʲɲik, AS: cevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cewnikowanie n.

przym. cewnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kateter

Wiktionary

cewnikować

wprowadzać cewnik naturalnymi drogami do jam i narządów ciała w celach leczniczych lub diagnostycznych

SJP.pl

cewnikowanie

wprowadzanie cewnika; kateteryzacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków

Wiktionary

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cewnik m.

czas. cewnikować

Wiktionary

cewnikowiec

rodzaj glonu, zielenica z nitkowatą plechą

SJP.pl

cewnikowy

związany z cewnikiem

SJP.pl

ceynowa

[czytaj: cejnowa] nazwisko, m.in. Florian Stanisław Ceynowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Cejnowa, Cenowa

SJP.pl

cez

pierwiastek chemiczny o symbolu Cs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

Wiktionary

Cez (Cs, łac. caesium) – pierwiastek chemiczny, metal alkaliczny. Nazwa łacińska caesium (błękitny) pochodzi od silnych niebieskich linii spektralnych w widmie cezu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cez?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛs, AS: ces

Wiktionary

Powiązane:

przym. cezowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Cs

Wiktionary

ceza

rodzaj sieci rybackiej do łowienia ryb dennych; niewód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. sieć rybacka do łowienia przy dnie

Wiktionary

Ceza – typ niewodu, narzędzie do połowu ryb dennych, ciągnione po dnie z zakotwiczonej łodzi; składa się ze stożkowatego worka zwanego matnią o długość około 10 m i 2 skrzydeł o długości 4–6 m.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. cezowy

frazeologia.

etymologia. etym|niem|zeisen. (mocno wiązać)

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɛza, AS: ceza

Wiktionary

Powiązane:

przym. cezowy

Wiktionary

cezak

nazwisko

SJP.pl

cezal

potocznie: sklep przedsiębiorstwa CEZAL (Centrala Zaopatrzenia Lecznictwa)

SJP.pl

cezalpinia

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; brezylka, brezylia

SJP.pl

cezar

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek rodowy Juliusza Cezara

(1.2) film. nazwa filmowej nagrody przyznawanej corocznie przez Francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej

(1.3) kulin. rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Wiktionary

- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz

- cezar – jeden z tytułów używanych przez cesarzy rzymskich

- Cezar – francuska nagroda filmowa

- Cezar – pseudonim Cezarego Augustynowicza

- Florin Cezar Ouatu – rumuński śpiewak

- Cezar – rodzaj sałatki z grzankami i parmezanem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cezar, pozostawiwszy silną straż na obu końcach mostu, ruszył do kraju Sugambrów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cezarianin mos., Cezarion m.

Wiktionary

cezarea

nazwa kilku miast w imperium rzymskim:
1. Cezarea Kapadocka lub Mauretańska (obecnie Kayseri, Turcja);
2. Cezarea Palestyńska lub Nadmorska;
3. Cezarea Filipowa (obecnie Banijas, Syria)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

(1.2) geogr. wieś w Izraelu, w Dystrykcie Hajfy;

Wiktionary

Nazwę Cezarea lub Cezareja nosiło kilka różnych miast w Imperium Rzymskim:

- Cezarea – miejscowość w Izraelu, dawn. Cezarea Nadmorska

- Cezarea Filipowa – dawna nazwa miasta Banjas

- Cezarea Kapadocka – dawna nazwa miasta Kayseri w Turcji

- Cezarea Mauretańska – dawna nazwa miasta Szarszal w Algerii

- Cezarea Nadmorska (Cezarea Palestyńska) – dawna siedziba prokuratorów rzymskich, obecnie Cezarea w Izraelu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Towarzyszyli nam niektórzy uczniowie z Cezarei i zaprowadzili do niejakiego Mnazona z Cypru, jednego z pierwszych uczniów, u którego mieliśmy znaleźć gościnę.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cezarejski

Wiktionary

cezarejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Cezarei, związany z Cezareą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Turyści zwiedzą antyczny teatr cezarejski oraz ruiny akweduktu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cezarea ż.

Wiktionary

cezarek

kusak cezarek - gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych

SJP.pl

cezaria

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Cezaria – żeński odpowiednik imion męskich Cezary i Cezariusz, alternatywny odpowiednik imienia żeńskiego Cezaryna.

Cezaria imieniny obchodzi 12 stycznia.

Znane osoby noszące imię Cezaria:

- Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa, uczona polska, etnolog i historyk sztuki;

- Cesária Évora – piosenkarka światowej sławy;

- Cezaria Iljin-Szymańska — polska architektka, działaczka podziemia, żona Hubalczyka ps. Sęp, kapitana saperów AK, Marka Szymańskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cezar m., cesarz m., cesarstwo n.

:: fm. Cezary m.

Wiktionary

cezarianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. stronnik Gajusza Juliusza Cezara w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego duchowi przodkowie to ludzie tacy jak Porcjusz Kato Młodszy, dzielny przeciwnik Juliusza Cezara, konsekwentny do końca, odbierający sobie życie jako komendant oblężonej przez cezarian Utyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cezar mos., Cezarion mos.

przym. cezariański

Wiktionary

cezarianizm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezarianizmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezaryzm

SJP.pl

cezariański

związany z cesarzem; cesarski, cezaryjski

SJP.pl

cezariusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|m.

Wiktionary

Cezariusz – oboczna forma imienia Cezary.

Cezariusz imieniny obchodzi: 25 lutego, 15 kwietnia, 20 kwietnia i 27 sierpnia.

Znane osoby noszące imię Cezariusz:

- Cezariusz Żórawski (1927–2019) – polski lekarz weterynarii, profesor doktor habilitowany nauk weterynaryjnych

Żeński odpowiednik: Cezaria

Wikipedia

cezariuszostwo

Cezariusz z małżonką; Cezariuszowie

SJP.pl

cezariuszowie

Cezariusz z małżonką; Cezariuszostwo

SJP.pl

cezariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezariusza lub z nim związany

SJP.pl

cezaropapizm

1. tendencja prowadząca do przypisywania państwu zwierzchności nad Kościołem, również w materii teologicznej;
2. system rządów, w którym monarcha sprawuje władzę świecką i kościelną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;

(1.2) polit. doktryna polityczna propagująca podporządkowanie Kościoła państwu

Wiktionary

Cezaropapizm – tendencja nazywana też cezaryzmem, prowadząca do zwierzchności państwa nad Kościołem i decydowaniu o całokształcie życia religijnego, w tym także w materii teologicznej. Przeciwstawia się systemowi teokracji. Cechy cezaropapizmu występowały w gallikanizmie, febronianizmie i józefinizmie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rzeczywiście można mówić o cezaropapizmie w okresie po rewindykacji Justyniana, gdy Wieczne Miasto i jego biskup byli bezpośrednio zależni od cesarza.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cezaropapistyczny

Wiktionary

cezarostwo

Cezar z małżonką; Cezarowie

SJP.pl

cezarowie

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

SJP.pl

cezarowy

przymiotnik od: cezar

SJP.pl

cezary

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cezary – łacińskie imię męskie o nieustalonej do końca etymologii. Jedną z koncepcji jest pochodzenie tego imienia od rzeczownika caesaries – „długie włosy, czupryna”, być może też od słowa caedere (ciąć, wycinać), co miało oznaczać: wycięty z łona matki (stąd pojęcie „cesarskie cięcie”). Jego żeńskie odpowiedniki to Cezaryna i Cezaria.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodszym bratem św. Gorgonii był św. Cezary z Nazjanzu.

(1.1) O problemach Cezarego powiedział nam Grzegorz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈzarɨ, AS: cezary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Cezaria ż.

:: zdrobn. Czarek mos., Czaruś mos.

Wiktionary

cezaryczny

→ cezaryzm; cezarystyczny

SJP.pl

cezaryjski

związany z cesarzem; cesarski, cezariański

SJP.pl

cezaryna

imię żeńskie

SJP.pl

Cezaryna – żeński odpowiednik imienia Cezary. Alternatywna forma imienia Cezaria.

Cezaryna imieniny obchodzi 12 stycznia, 8 kwietnia.

Wikipedia

cezaryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezaryny lub z nią związany

SJP.pl

cezarystyczny

→ cezaryzm; cezaryczny

SJP.pl

cezaryzm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezaryzmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezarianizm

SJP.pl

Cezaryzm – określenie systemu rządów, którego nazwa wywodzi się od tytułu Caesar, występującego w starożytnym Rzymie.

Wikipedia

cezas

CEZAS; Centrala Zaopatrzenia Szkół

SJP.pl

cezowy

przymiotnik od: cez (np. bomba cezowa - urządzenie stosowane do niszczenia nowotworów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cezu

(1.2) dotyczący cezy

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. cez m.

(1.2) rzecz. ceza ż.

Wiktionary

cezura

1. granica chronologiczna, przełomowy moment w dziejach ludzkości;
2. pauza rytmiczna, także średniówka;
3. nieznaczna przerwa między frazami w utworach muzycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. muz. pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną

(1.2) przen. przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej

Wiktionary

- cezura – moment przełomowy rozdzielający wyraźnie różniące się etapy życia, historii, itp. Wyraźnie, jednoznacznie wyznaczający koniec jednej epoki i początek kolejnej.

- cezura w poezji – przerwa międzywyrazowa dzieląca wers na części, np. średniówka

- cezura w muzyce – krótka przerwa w utworze muzycznym pozwalająca na zaczerpnięcie powietrza przez wykonawcę

Wikipedia

cf

symbol kalifornu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

cf.

skrót od: confer (z łaciny: porównaj)

SJP.pl

cfc

[czytaj: s-iefs-I] skrót od: Chelsea Football Club - brytyjski klub piłkarski

SJP.pl

cfci

Congregatio Fratrum Cordis Iesu, Zgromadzenie Braci Serca Jezusowego

SJP.pl

cfmm

skrót od: Congregatio Filiorum Matris Dei Dolorosae, zakon dolorystów

SJP.pl

cg

centygram

SJP.pl

- CG (ang. choking gas – gaz duszący) fosgen

- Kongo (oznaczenie kodowe według ISO 3166-2)

- CG – oznaczenie literowe Grudziądza na tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce

- Grafika komputerowa – grafika komputerowa (ang. computer graphics)

- Cg – język programowania shaderów (ang. C for graphics)

- Centygram

- CG (ang. Coast Guard) – Straż Przybrzeża zob. Straż Przybrzeża Stanów Zjednoczonych, Straż Przybrzeża Republiki Indii.

Wikipedia

cgi

skrót od: Common Gateway Interface, znormalizowany interfejs, umożliwiający komunikację pomiędzy oprogramowaniem serwera WWW a innymi programami znajdującymi się na serwerze; z jego pomocą można dynamicznie (na żądanie klienta) generować dokumenty HTML uzupełniając je np. treścią pobieraną z bazy danych

SJP.pl

cgs

Centymetr Gram Sekunda, dawny układ metryczny

SJP.pl

ch

1. połączenie liter oznaczające spółgłoskę "ch";
2. spółgłoska tylnojęzykowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dwuznak oznaczający spółgłoskę ch (1.2)

(1.2) spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna;

Wiktionary

- Ch (język programowania)

- Ch (dwuznak)

- kod ISO Szwajcaria

- CH – skrót od ang. continuum hypothesis

- CH lub ch – centymalna potencja hahnemannowska – w homeopatii – setne rozcieńczenie substancji źródłowej (C – łac. „centum” = sto, H – od nazwiska Samuela Hahnemanna, twórcy homeopatii)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawsze myślałem, że moher pisze się przez ch.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== ch (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dwuznak, szesnasty element alfabetu słowackiego

odmiana.

(1.1) nieodm.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cha

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza głośny i spontaniczny; ha

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. … oznaczający śmiech

Wiktionary

X, Хx (‘cha’) – litera podstawowej cyrylicy używana w języku białoruskim, w języku rosyjskim, w języku ukraińskim oraz języku serbskim, macedońskim, bułgarskim i oznaczająca spółgłoskę [x]. W niektórych językach może oznaczać (przed określonymi literami) spółgłoskę palatalizowaną [xʲ]. Pochodzi wprost od greckiej litery Χ.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cha! cha! cha! Głuptasek chce korony! cha! cha! cha!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa, AS: χa

Wiktionary

Powiązane:

przym. uchachany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ha

Wiktionary

cha-cha

południowoamerykański taniec towarzyski; cza-cza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. zob. cza-cza.

Wiktionary

Cha-cha, cha-cha-cha, cza-cza – kubański, latynoamerykański taniec towarzyski w metrum parzystym 4/4 i typowym tempie 32-33 taktów na minutę, wywodzący się z rumby i mambo.

Taniec cha-chy opiera się na kroku chassé, czyli kroku w formacie odstaw-dostaw-odstaw. Chassé wykonywane do tyłu nosi nazwę back lock (odstaw-skrzyżuj-odstaw), natomiast w przód lock step (format taki sam jak w krokach do tyłu). Aby cha-cha wyglądała efektownie, należy zwrócić uwagę na przeprostowywanie kolan oraz ogólną moc nóg, co ma również wpływ na ruch innych partii ciała, np. bioder.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃa‿ˈt͡ʃa, AS: ča‿ča

Wiktionary

chaba

nazwisko

SJP.pl

Chaba – władca starożytnego Egiptu z III dynastii.

Wikipedia

chabaj

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. rzeźnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabas m., chabanina

Wiktionary

chabal

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. adorator

Wiktionary

chabanina

mięso gorszego gatunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. mięso gorszego gatunku, także nieświeże

(1.2) lwów., reg-pl|Kraków., reg-pl|Poznań. byle jakie mięso

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie będę jadł tej chabaniny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxabãˈɲĩna, AS: χabãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabaj m., chabas m.

Wiktionary

chabarowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Wiktionary

Chabarowsk (ros. Хабаровск) – miasto w Rosji, położone w południowo-wschodnim regionie azjatyckiej części tego kraju, nad Amurem w pobliżu ujścia rzeki Ussuri.

Stolica Kraju Chabarowskiego; 616 tys. mieszkańców (2020). Współrzędne geograficzne: 48°25′ N 135°07′ E.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈbarɔfsk, AS: χabarofsk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabarowszczanin mos., chabarowszczanka ż.

przym. chabarowski

Wiktionary

chabarowski

przymiotnik od: Chabarowsk (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chabarowskiem, dotyczący Chabarowska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chabarowsk m., chabarowszczanin mos., chabarowszczanka ż.

Wiktionary

chabarowszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chabarowska; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chabarowsk mrz.

:: fż. chabarowszczanka ż.

przym. chabarowski

Wiktionary

chabarowszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chabarowska; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chabarowsk mrz.

:: fm. chabarowszczanin mos.

przym. chabarowski

Wiktionary

chabas

regionalnie: duża porcja mięsa, mięso; habas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. mięso

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabanina, chabaj, chabaśnik

Wiktionary

chabaź

gwarowo: chwast, zielsko

SJP.pl

chabazie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Dolny Śląsk, Lwów. kwiatki, zarośla

Wiktionary

chabazyt

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia i sodu

SJP.pl

Chabazyt, chabasyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zeolitów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. khabazios = ziarnko gradu, co trafnie nawiązuje do wyglądu tego minerału.

Wikipedia

chabek

rodzaj dużej, drewnianej, uzbrojonej łodzi przeznaczonej do różnych prac pomocniczych we flocie w XV wieku

SJP.pl

chaber

pospolity chwast polny o niebieskich kwiatach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju chabrów (1.1)

(1.3) pot. bot. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|ref=tak., chaber bławatek

(1.4) bot. roślina z gatunku chaber bławatek

Wiktionary

Chaber (Centaurea L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje według różnych ujęć systematycznych od ok. 250 do ok. 750 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą Europę, północną Afrykę i znaczną część Azji (z wyjątkiem jej południowo-wschodniej części). Rośliny z tego rodzaju rosną jako introdukowane na wszystkich innych kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki chabra są uprawiane jako rośliny ozdobne.

(1.2) Na obrazie przedstawiony został wazon z chabrami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxabɛr, AS: χaber

Wiktionary

Powiązane:

przym. chabrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) bławatek, gw-pl|Poznań|modrak., gwara. głowacz

Wiktionary

chaberek

nazwisko

SJP.pl

chaberkowo

Chaberkowo (niem. Neu Wuttrienen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

chaberski

nazwisko

SJP.pl

chabet

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej zdaniem koń, którego kupił, niczym się nie różnił od ich zdechłego chabeta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. chabeta ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chabeta, szkapa, rosynant, stpol. myrcha

Wiktionary

chabeta

nędzny, zabiedzony, chudy koń; szkapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starej chabecie niewiele już zostało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. chabet mzw.

:: zdrobn. chabetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szkapa, rosynant, stpol. myrcha

Wiktionary

chabetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od chabeta

(1.2) lekcew. lichy, mniejszy koń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A ile lat ma ta twoja chabetka?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabet mzw., chabeta ż.

Wiktionary

chabić

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraść

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jorg zachabił mi wczorej hefty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chabienie n.

Wiktionary

chabielice

Chabielice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie piotrkowskim.Wieś znajduje się 7 km na południe od miejscowości Szczerców. Jest położona na prawym brzegu rzeki Krasówki (dopływu Widawki), uregulowanej przez KWB Bełchatów. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 483 z Łasku do Częstochowy.Na południowych i zachodnich obrzeżach Chabielic trwają prace wydobywcze Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów.

Wikipedia

chabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chabić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chabić

Wiktionary

chabierów

Chabierów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki. Miejscowość liczy 280 mieszkańców.

W latach 1949–1975 w woj. poznańskim (powiat kaliski). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

chabik

nazwisko

SJP.pl

chabina

dawniej: rózga, pręt

SJP.pl

chabinka

gwarowo: cienka gałązka, witka

SJP.pl

chabiński

nazwisko

SJP.pl

chablis

[czytaj: szabLI] rodzaj białego wina

SJP.pl

Chablis (wym. [ʃabli]) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2569 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 66 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Chablis plasuje się na 75. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 80.).

Wikipedia

chabówka

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

SJP.pl

Chabówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelanowej krakowskiej Anny z Sieniawskich Jordanowej.

Wikipedia

chabowo

Chabowo (niem. Alt Falkenberg, nazwa przejściowa – Szymanów, Sokolice Stare) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Bielice.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chabowo, po jej zniesieniu w gromadzie Bielice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

chabowski

przymiotnik od: Chabowo, Chabówka

SJP.pl

chabrolizm

[czytaj: szabrolizm] styl filmowy inspirowany twórczością reżysera filmowego, Claude'a Chabrola; szabrolizm

SJP.pl

chabros

nazwisko

SJP.pl

chabrowiec

powszelatek chabrowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych

SJP.pl

chabrówka

drobny motyl z rodziny rusałkowatych; przeplatka chabrówka

SJP.pl

chabrowoniebieski

niebieski o chabrowym odcieniu

SJP.pl

chabrowski

nazwisko

SJP.pl

Chabrowski, Habrowski:

- Stefan Jan Chabrowski (ur. 1937), artysta malarz

- Tadeusz Marcin Chabrowski (ur. 1934), polski poeta, duchowny katolicki

Wikipedia

chabrowy

1. → chaber;
2. niebieskofioletowy; bławatkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący chabru, należący do chabru, zrobiony z chabru, związany z chabrem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor intensywnie niebieski, taki jak kolor kwiatu chabra bławatka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maciuś podarował swojej mamusi uroczy chabrowy bukiecik.

(2.1) Kupiłam sobie piękną chabrową sukienkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈbrɔvɨ, AS: χabrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaber mzw./mrz., chabrowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bławatkowy, szafirowy

Wiktionary

chabsko

Chabsko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wikipedia

chabudai

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mebl. niski japoński stolik

Wiktionary

chachać

potocznie: chachać się - śmiać się

SJP.pl

chachaj

potocznie: chachać się - śmiać się

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chachaj – polski architekt

- Elżbieta Chachaj – polska malarka

- Jacek Chachaj – polski historyk

- Marian Chachaj – polski historyk

- Tadeusz Chachaj – polski dyrygent, kompozytor i aranżer

- Władysław Chachaj – polski lekarz alergolog

Wikipedia

chachalnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny;

Wiktionary

Chachalnia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed laty Chachalnia należała do województwa kaliskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chachalnianin mos., chachalnianka ż.

przym. chachalniański

Wiktionary

chachalnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chachalni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej córka wyszła za rodowitego chachalnianina.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chachalnia ż.

:: fż. chachalnianka ż.

przym. chachalniański

Wiktionary

chachalnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chachalni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie rozbawione chachalnianki siedziały na kocu nad ruczajem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chachalnia mrz.

:: fm. chachalnianin mos.

przym. chachalniański

Wiktionary

chachalniański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chachalni, związany z Chachalnią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wypasał na chachalniańskich łąkach sto krów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chachalnia ż., chachalnianin mos., chachalnianka ż.

Wiktionary

chacham

duchowny karaimski; hacham

SJP.pl

chachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chachać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chachać

Wiktionary

chachar

pogardliwie o włóczędze albo o człowieku pochodzącym z niższych warstw społecznych, głównie o chłopie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włóczęga, powsinoga

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

Wiktionary

Powiązane:

przym. chacharski

Wiktionary

chacharski

przymiotnik relacyjny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z chacharem, dotyczący chachara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chachar mos., chachor mos.

Wiktionary

chachlowski

nazwisko

SJP.pl

chachmęcić

gmatwać, sprawiać, że coś jest zawiłe

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, czynić coś trudniejszym do zrozumienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dla dziennikarza depeszowego każdy kontakt z politykiem to informacja; nawet wtedy, gdy on się miga od odpowiedzi albo chachmęci, albo odpowiada, ale na inne pytanie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. nachachmęcić dk., zachachmęcić dk.

Wiktionary

chachmęt

1. potocznie: oszustwo; machlojka, przekręt;
2. dawniej:
a) manowiec, wertep, rozdroże;
b) przenośnie: plątanina, chaos, zamęt

SJP.pl

chachor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziad

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. także bez pejoratywnego wydźwięku, w znaczeniu zbliżonym do pieron

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ty mi nikaj z chachorami łazić niy bydziesz.

(1.2) Z Zeflika się latoś pieroński chachor zrobił.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chacharski

Wiktionary

chachoł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pogard. Ukrainiec lub osoba posługująca się językiem ukraińskim

(1.2) gw-pl|Poznań. kark

Wiktionary

chachulski

nazwisko

SJP.pl

chachuła

nazwisko

SJP.pl

Chachuły (dawn. Chachuła) – dawna wieś, obecnie osiedle na Górnej w Łodzi, w obrębie osiedla administracyjnego Rokicie. Leży na południowym zachodzie miasta, między ulicami Odrzańską a Dubois. Istnieje też ulica Chachuły.

Wikipedia

chachłacki

język chachłacki, gwara chachłacka - określenie różnych gwar wschodniosłowiańskich na obszarze Podlasia

SJP.pl

chaciński

nazwisko

SJP.pl

chaco

[czytaj: czako] formacja roślinna typowa dla pewnych regionów Argentyny, Paragwaju i Boliwii, kompleks zbiorowisk sawannowych i leśnych

SJP.pl

- chaco – formacja roślinna w Ameryce Południowej – suchy, widny las

- Gran Chaco, Chaco – kraina geograficzna w Ameryce Południowej, na pograniczu Boliwii, Paragwaju i Argentyny, podzielona na 3 części:

- Chaco Boreal

- Chaco Central

- Chaco Austral

- Chaco – prowincja w Argentynie

- Chaco – zachodnia część Paragwaju, departamenty: Presidente Hayes, Boquerón, Górny Paragwaj

- Park Narodowy Chaco

Wikipedia

chaconne

[czytaj: szaKON] taniec hiszpański z XVI w. w metrum trójdzielnym; ciaccona

SJP.pl

Chaconne – forma muzyczna oparta na hiszpańskim tańcu w metrum 3/4. Chaconne oznacza również sam taniec.

Zawiera szereg wariacji, lecz żadna z nich nie jest dłuższa niż 8 taktów. Jako taniec jest swawolny i rozwiązły.

Wikipedia

chaczapuri

gruzinski zapiekany placek z serem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

Wiktionary

Chaczapuri (gruz. ხაჭაპური) – gruziński zapiekany placek z serem. Jedno z tradycyjnych dań kuchni kaukaskiej. Występuje w licznych różniących się od siebie odmianach, m.in.:

- chaczapuri adżaruli – chaczapuri adżarskie, z serem i jajkiem;

- chaczapuri imeruli – chaczapuri imeretyńskie, w formie okrągłego placka z zapieczonym w cieście nadzieniem serowym;

- lobiani – chaczapuri z regionu Raczy, z fasolą;

- kubdari – chaczapuri z regionu Swanetii, z mięsem;

- chaczapuri guruli – z regionu Gurii, w kształcie półksiężyca, zwane także ciastem bożonarodzeniowym;

- chaczapuri megrelskie – podobne do imeretyńskiego, z dodatkowym serem na wierzchu.

Wikipedia

chaczaturian

nazwisko obce, np. Aram Iljicz Chaczaturian (1903-1978) - ormiański kompozytor muzyki poważnej, dyrygent i pedagog

SJP.pl

chad

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

(1.1) = med. psych. choroba afektywna dwubiegunowa

Wiktionary

Chad (Ceadda, Chad z Yorku, Cedda; data urodzenia nieznana, zm. 2 marca 672) – średniowieczny anglosaski duchowny, opat kilku klasztorów, biskup Northumbrii i Mercji, czczony jako święty w Kościele katolickim, prawosławnym i anglikańskim. Jest uznawany za jednego z najważniejszych misjonarzy w państwach anglosaskich i za człowieka, który schrystianizował Mercję.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prawie zawsze ChAD pustoszy życie cierpiących na nią ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xat, AS: χat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) F31, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, cyklofrenia; przest. psychoza maniakalno-depresyjna; pot. dwubiegunówka

Wiktionary

chadaj

nazwisko

SJP.pl

chadar

ryba z rodziny łososiowatych

SJP.pl

chadecja

potocznie: chrześcijańska demokracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. chrześcijańska demokracja

Wiktionary

Chrześcijańska demokracja, potocznie chadecja (od skrótu ChD) – nurt w myśli politycznej i społecznej, który pojawił się pod koniec XIX wieku jako odpowiedź myśli katolickiej na rosnące wpływy socjalizmu, świeckiego w swym charakterze, a skrytykowanego w papieskiej encyklice Rerum novarum papieża Leona XIII. Przed tą encykliką już jednak rodziły się ruchy społeczne w Leuven i Mechelen, publikował swoje prace biskup Ketteler, w 1860 zatwierdzono formalnie prawną strukturę frakcji katolickiej w pruskim parlamencie, tworząc partię Centrum-Frakcja Katolicka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈdɛt͡sʲja, AS: χadecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadek m., chadeckość ż.

przym. chadecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrót ChD

Wiktionary

chadecki

→ chadecja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od chadecja

Wiktionary

Patrz:
chadecja
Przykłady

(1.1) - To była próba ratowania Unii przed zniknięciem ze sceny politycznej, przed przekształceniem partii o kilkunastoprocentowym elektoracie w niewielkie ugrupowanie chadeckie - tłumaczył wówczas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈdɛt͡sʲci, AS: χadecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadecja ż., chadek m., chadeckość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrześcijańsko-demokratyczny

Wiktionary

chadeckość

→ chadecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chadeckie; cecha tych, którzy są chadeccy

Wiktionary

Patrz:
chadecki
Powiązane:

rzecz. chadek m., chadecja ż.

przym. chadecki

Wiktionary

chadeczka

1. polityczka należąca do partii chrześcijańsko-demokratycznej;
2. zwolenniczka polityki chadecji

SJP.pl

chadek

polityk należący do partii chrześcijańsko-demokratycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek bądź sympatyk chadecji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxadɛk, AS: χadek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadecja ż., chadeckość ż.

przym. chadecki

Wiktionary

chadrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. gorczyca polna

Wiktionary

chadwick

[czytaj: czedłyk] nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Chadwick:

- Edgar Chadwick – angielski piłkarz

- Edwin Chadwick – angielski reformator społeczny

- George Whitefield Chadwick – amerykański kompozytor

- James Chadwick – angielski fizyk

- John Chadwick – brytyjski filolog

- Philip George Chadwick – angielski pisarz

Wikipedia

chadzać

1. chodzić, udawać się dokądś od czasu do czasu
2. nosić czasami, miewać coś na sobie jako ubiór

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) chodzić od czasu do czasu lub regularnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze przez kilka dni chadzał Kazimierz, olśniony i odurzony, po brukach świętującej i wiwatującej Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxad͡zat͡ɕ, AS: χaʒać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. schadzka ż., przechodka ż., chód mrz., chodzik mrz., chodnik mrz., chodniczek mrz., chodnikowiec mos., chodak mrz., chodaczek mrz., chodzony mrz., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz mos., chodziarka ż., chadzka ż., chadzanie n., chodzenie n.

czas. obejść, chodzić ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

chadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chadzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈd͡zãɲɛ, AS: χaʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przechodka ż., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chodzenie n.

czas. obejść, chodzić ndk., chadzać ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

chadziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. szmaciarz, osoba niechlujna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tyn pieróński chadziaj. Kaj loucóm zajś te chadziaje? Jou by sie nie dziwiół bo to je chadziaj.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadziajka ż., chadziajstwo n., chaziaj m.

przym. chadziajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szmaciorz, ciarach, dziod

Wiktionary

chadziajski

przymiotnik

(1.1) związany z chadziajem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tradycje polskie, hanyskie i chadziajskie trwają w nieustającym zwarciu i konkurują ze sobą na dusze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chadziaj m.

Wiktionary

chądzyński

nazwisko

SJP.pl

chafre

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa; Chefren

SJP.pl

chaga

[czytaj: czaga] gatunek grzyba z rodziny szczecinkowcowatych; czaga, huba brzozowa, błyskoporek podkorowy

SJP.pl

Błyskoporek podkorowy (Inonotus obliquus (Ach. ex Pers.) Pilát) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

chagall

[czytaj: szaGAL] Marc Chagall (1887-1985), francuski malarz i grafik

SJP.pl

chaim

[czytaj: CHA-im] obce imię męskie

SJP.pl

chajder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; cheder

SJP.pl

chajpudyra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, uchodzi do Zatoki Chajpudyrskiej Morza Peczorskiego

Wiktionary

Powiązane:

przym. chajpudyrski

Wiktionary

chajpudyrski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chajpudyrą, dotyczący Chajpudyry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chajpudyra ż.

Wiktionary

chajtać

chajtać się - potocznie: brać ślub; hajtać się

SJP.pl

chajtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chajtać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochajtanie n.

czas. chajtać ndk., ochajtać dk.

Wiktionary

chajtnąć

chajtnąć się - potocznie: wziąć ślub; hajtnąć się

SJP.pl

chajtnięty

potocznie: taki, który wziął ślub; hajtnięty, ochajtnięty

SJP.pl

chakas

przedstawiciel ludu zamieszkującego Chakasję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chakasja ż., chakaski mrz.

:: fż. Chakaska ż.

przym. chakaski

Wiktionary

chakasja

republika autonomiczna w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Chakasja (ros. Республика Хакасия, chak. Хака́с Респу́бликазы, tr. Chakás Respúblikazy) – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Chakas m., Chakaska ż., chakaski mrz.

przym. chakaski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Chakasji

Wiktionary

chakaska

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chakasja ż., chakaski mrz.

:: fm. Chakas mos.

przym. chakaski

Wiktionary

chakaski

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chakasją lub Chakasami, dotyczący Chakasji lub Chakasów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język chakaski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chakasja ż., Chakas mos., Chakaska ż.

Wiktionary

chakowski

nazwisko

SJP.pl

chakrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja, w której ciało jest wygięte do góry w łuk, stopy i dłonie oparte są podłodze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urdva dhanurasana, pozycja koła, pozycja wzniesionego łuku, koło, wzniesiony łuk

Wiktionary

chalaza

chalazon;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka

SJP.pl

Wikipedia

chalazon

chalaza;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka

SJP.pl

chalcedon

tlenek krzemu, odmiana kwarcu; jego barwne odmiany to: agat, chryzopraz, heliotrop, karneol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;

Wiktionary

- Chalcedon (Chalkedon) – miasto w starożytnej Bitynii, obecnie Kadıköy, dzielnica Stambułu

- chalcedon – minerał, odmiana kwarcu

- Chalcedon – potocznie sobór powszechny z 451 r.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzięki recepcji Soboru w Chalcedonie osiągnięto nowy stopień rozwoju idei soborowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chalcedon m.

przym. chalcedoński, chalcedonowy

Wiktionary

chalcedonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chalcedonem, dotyczący chalcedonu; wykonany z chalcedonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chalcedon mrz., Chalcedon mrz.

Wiktionary

chalcedoński

dotyczący Chalcedonu, greckiego miasta w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnicy Stambułu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. hist. odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem

(1.2) rel. hist. odnoszący się do czwartego soboru powszechnego biskupów chrześcijańskich w 451 roku, związany z czwartym soborem powszechnym

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Kościołami chalcedońskimi są obecnie wszystkie Kościoły katolickie i wszystkie Cerkwie prawosławne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chalcedon m., chalcedon m.

Wiktionary

chalcydycki

→ Chalkidiki

SJP.pl

Patrz:
Chalkidiki

chaldea

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldeja

SJP.pl

Chaldeja, Chaldea, akadyjskie Kaldu, nazwa Babilonii lub jej południowej części użyta po raz pierwszy w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II (IX w. p.n.e.); od czasów panowania dyn. chaldejskiej (626–539) nazwą Chaldeja objęto obszar całej Babilonii (w świecie antycznym Chaldeja i Kaldu oznaczały to samo). Zamieszkane przez starożytnych Chaldejczyków. Z Ur chaldejskiego pochodził m.in. biblijny Abraham.

Wikipedia

chaldeja

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldea

SJP.pl

chaldejczycy

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.

SJP.pl

Chaldejczycy (akad. trl. Kaldu, hebr. ‏כשדים‎ Kasdim, stgr. Χαλδαίοι, Chaldaioi) – starożytny lud zachodniosemicki posługujący się dialektem języka aramejskiego.

Wikipedia

chaldejczyk

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek starożytnego ludu semickiego;

Wiktionary

Chaldejczycy (akad. trl. Kaldu, hebr. ‏כשדים‎ Kasdim, stgr. Χαλδαίοι, Chaldaioi) – starożytny lud zachodniosemicki posługujący się dialektem języka aramejskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nabuchodonozor II był ostatnim wielkim królem Chaldejczyków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chaldeja ż., chaldejski m.

:: fż. Chaldejka ż.

przym. chaldejski

Wiktionary

chaldejka

członkini starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.

SJP.pl

chaldejski

przymiotnik od: Chaldeja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

(2.2) jęz. język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Językiem liturgicznym Kościoła chaldejskiego pozostał aramejski.

(1.1) Informacje te znalazłam na chaldejskim portalu informacyjnym.

(2.1) Język chaldejski zapisywany był sumeryjskim pismem klinowym.

(2.2) Współczesny język chaldejski stanowi część tzw. makrojęzyka syryjskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chaldeja ż., Chaldejczyk mos., Chaldejka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) akadyjski

(2.2) nowoaramejski

Wiktionary

chalecki

nazwisko

SJP.pl

- Chalecki – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Michał Chalecki (zm. po 1521) – dyplomata, polski urzędnik, poseł litewski do Złotej Ordy

- Andrzej Chalecki (zm. 1595) – urzędnik, marszałek rzeczycki

- Eustachy Chalecki – dyplomata, poseł do Mołdawii w 1460

- Dymitr Chalecki (1550-1598) – urzędnik, poseł na Sejm, dworzanin Stefana Batorego

- Mikołaj Chalecki (1589-1653) – wojewoda nowogródzki, miecznik wielki litewski

- Hieronim Chalecki (zm. 1672) – polski urzędnik, poseł na Sejm, łowczy podlaski

- Józef Chalecki (zm. 1559) – urzędnik, marszałek hospodarski

- Władysław Chalecki (1606-1668) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego

- Aleksander Chalecki (zm. 1651) – polski urzędnik, sekretarz królewski Zygmunta III Wazy

- Michał Chalecki (1679-1715) – polski urzędnik, poseł na Sejm, oboźny Wielkiego Księstwa Litewskiego

- Gedeon Chalecki – wicemarszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego

- Piotr Chalecki (1765-1813) – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego

- Jan Chalecki (1807-1879 lub 1883) – polski wojskowy

- Wieńczysław Chalecki (1885-1941) – polski wojskowy, major audytor Wojska Polskiego

Wikipedia

chalif

kalif; tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł

SJP.pl

chalikantyt

minerał, uwodniony siarczan miedzi; chalkantyt

SJP.pl

chalimoniuk

nazwisko

SJP.pl

chalin

W Polsce

- Chalin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą

- Chalin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków

- Chalin – gromada

- Chalin – gmina

Wikipedia

chalkantyt

minerał, uwodniony siarczan miedzi; chalikantyt

SJP.pl

Chalkantyt (gr. chalkos - miedź, anthos - kwiat; kwiat miedzi) – minerał z gromady siarczanów. Jest powszechnie spotykany w większości kopalń siarczkowych rud miedzi.

Wikipedia

chalkedon

miasto w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnica Stambułu w Turcji; Chalcedon

SJP.pl

Chalkedon, Chalcedon (gr. Χαλκηδών Chalkēdṓn, łac. Chalcedonia) – starożytne miasto portowe założone przez greckich kolonistów z Megary w roku 676 p.n.e. nad azjatyckim wybrzeżem Bosforu w krainie Bitynia. Miasto znajdowało się na półwyspie Chalkedońskim u wejścia do cieśniny Bosfor prawie dokładnie naprzeciw starożytnego Byzantionu – późniejszego Konstantynopola.

Wikipedia

chalkidiki

półwysep w Grecji

SJP.pl

Półwysep Chalcydycki (gr. Χαλκιδική, łac. Chalcidice) – półwysep w Grecji, na pobrzeżu Morza Trackiego (północnej części Morza Egejskiego), na południowy wschód od miasta Saloniki; historyczna kraina Chalkidyka. Jego powierzchnia wynosi 2945 km².

Wikipedia

chalkidzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chalkidą, dotyczący Chalkidy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczególnie rozpowszechnione były trzy systemy: chalkidzki, ateński i joński. Ten ostatni stał się w IV w. przed Chr. ogólnogreckim alfabetem „klasycznym”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chalkida ż.

Wiktionary

chalkocyt

minerał, siarczek miedzi

SJP.pl

chalkofilny

w chemii: pierwiastek chalkofilny - pierwiastek łatwo łączący się z siarką, tworzący trwałe siarczki

SJP.pl

chalkograf

rytownik będący specjalistą w dziedzinie chalkografii; miedziorytnik

SJP.pl

chalkografia

sztuka rytowania w miedzi lub mosiądzu; miedziorytnictwo

SJP.pl

chalkolit

okres przejściowy między epokami kamienia i brązu; eneolit, epoka miedzi

SJP.pl

Chalkolit (od gr. chalkós — miedź i lithos — kamień), także eneolit lub epoka miedzi – jedna z epok prehistorii, okres przejściowy między archeologicznymi epokami kamienia i brązu, w którym u ludów neolitycznych pojawiły się pierwsze użytkowe wyroby z metalu, głównie z miedzi (narzędzia, broń, ozdoby), obok pozostających wciąż w powszechnym użyciu narzędzi wyrabianych z krzemienia i in. kamienia.

Wikipedia

chalkolityczny

→ chalkolit

SJP.pl

Patrz:
chalkolit

chalkon

nienasycony keton mający dwa pierścienie aromatyczne w cząsteczce

SJP.pl

Chalkon (nazwa systematyczna: 1,3-difenylo-2-propen-1-on, benzylidynoacetofenon) – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych ketonów aromatycznych.

Może być otrzymany np. w reakcji acetofenonu z benzaldehydem w obecności zasady:

Wikipedia

chalkopiryt

minerał, siarczek miedzi i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

Wiktionary

Chalkopiryt (piryt miedziowy) – minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest mieszany siarczek miedzi(II) i żelaza(II) (CuFeS_2). Jest minerałem pospolitym i bardzo szeroko rozpowszechnionym.

Nazwa pochodzi od gr. chalkós, "miedź" + pyrítes, "ogniowy" i nawiązuje do składu chemicznego i barwy tego minerału.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chalkopirytowy

Wiktionary

chalkozyn

minerał, siarczek miedzi; błyszcz miedzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;

Wiktionary

Chalkozyn (gr. khalkos, chalkos - "miedź") – minerał z grupy siarczków.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chalkozynowy

Wiktionary

challenge

[czytaj: czelendż]
1. nazwa zawodów sportowych w niektórych dyscyplinach;
2. bezpośrednia rywalizacja zawodników z czołówki i spoza niej;
3. rodzaj klasyfikacji sportowych dokonywanych przez organizację lub gazetę sportową;
4. w siatkówce i tenisie ziemnym: prośba o elektroniczne sprawdzenie poprawności zagrania

SJP.pl

- Challenge – międzynarodowe zawody lotnicze rozgrywane w latach 1929–1934

- Challenge – wykorzystywany w sporcie system umożliwiający rozstrzygnięcie kontrowersyjnych punktów

- The Challenge – amerykański film fabularny z 2003 roku

Zobacz też:

- Puchar Challenge

Wikipedia

challenger

[czytaj: czelendżer] turniej klasyfikacyjny, zwykle niższy rangą

SJP.pl

- Challenger – wahadłowiec NASA

- Dodge Challenger – samochód osobowy marki Dodge

- Mk VIII Challenger – brytyjski czołg okresu II wojny światowej

- Challenger 1, Challenger 2 i Challenger 3 – brytyjskie czołgi podstawowe

- HMS "Challenger" – osiem okrętów brytyjskiej Royal Navy

- ATP Challenger Series – cykl turniejów tenisowych

- Challenger Series – cykl zawodów w łyżwiarstwie figurowym

- Challenger – polski zespół heavymetalowy

- Challenger – ciągnik rolniczy gąsienicowy

- Challenger – parowóz

- Challenger – moduł księżycowy misji Apollo 17

- Challenger – film z 1990 roku

- Challenger – album Memphis May Fire

Wikipedia

challengerka

→ challenger [czytaj: czelendżerka]

SJP.pl

challengerowy

→ challenger (turniej) [czytaj: czelendżerwy]

SJP.pl

chalno

wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Chalno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Topólka w BIP.

Wikipedia

chalumeau

[czytaj: szaliMO] z francuskiego: dmuchawka;
1. dawny instrument dęty, rodzaj fujarki, pierwowzór klarnetu;
2. niski rejestr klarnetu

SJP.pl

chalupec

nazwisko

SJP.pl

chalupka

Chalupka, Chałupka:

- Adam Chalupka

- Ján Chalupka

- Samo Chalupka

- Franciszek Chałupka

- Jan Kwapiński, właśc. Piotr Edmund Chałupka

- Michael Chalupka

Wikipedia

cham

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. postać biblijna, syn Noego;

Wiktionary

Cham (hebr. חָם Ḥam) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z 3 synów Noego, przodek ludów Kanaanu i Afryki. Od jego imienia wzięła się nazwa grupy ludów chamickich.Za swoje zachowanie w stosunku do ojca został, w popularnym rozumieniu, wraz z potomstwem, przeklęty przez Noego (stąd chamem określa się człowieka źle wychowanego, gbura, prostaka), choć ściśle został przeklęty tylko jeden jego syn Kanaan.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Synami Noego, którzy wyszli z arki, byli Sem, Cham i Jafet. (Rdz 9, 18)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãm, AS: χãm

Wiktionary

Powiązane:

przym. chamicki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chamicki

frazeologia.

etymologia. etym|hebr|חם.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Ham

* arabski: (1.1) حام

* hebrajski: (1.1) חם (Cham)

* interlingua: (1.1) Cham

źródła.

== Cham (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) Cham

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chamade

[czytaj: szaMAD] sygnał bębnem lub trąbką na znak, że się chce wysłać parlamentariusza do nieprzyjacielskiego dowódcy

SJP.pl

chamaechor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina, której pędy przemieszczają się po powierzchni ziemi toczone przez wiatr

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biegacz, biegacz pustynny, biegacz stepowy, biegus

Wiktionary

chaman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. cham

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|cham.

źródła.

== chaman (język francuski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-chaman.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szaman

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|cham.

źródła.

== chaman (język francuski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q150 (fra)-LoquaxFR-chaman.wav.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) szaman

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chamberlain

[czytaj: CZEJMbelin] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Houston Stewart Chamberlain (1855–1927) – niemiecki teoretyk rasizmu brytyjskiego pochodzenia

- Joseph Chamberlain (1836–1914) – brytyjski polityk, ojciec Austena i Neville'a

- Austen Chamberlain (1863–1937) – brytyjski polityk i noblista

- Neville Chamberlain (1869–1940) – premier Wielkiej Brytanii w latach 1937–1940

- Richard Chamberlain (1934–2025) – amerykański aktor i piosenkarz

- Wilt Chamberlain (1936–1999) – amerykański koszykarz. Jedyny w dziejach zdobywca 100 punktów w jednym meczu ligi NBA.

Wikipedia

chambertin

[czytaj: szambertĘ] burgundzkie wino czerwone

SJP.pl

chambord

[czytaj: szamBOR]
1. francuskie miasto w Górnej Normandii (regionie administracyjnym w północnej Francji);
2. francuskie miasto w Centre (regionie administracyjnym w środkowej Francji)

SJP.pl

- Chambord – francuska gmina w regionie Górna Normandia

- Chambord – francuska gmina w regionie Centre

- Zamek w Chambord

Wikipedia

chamedafne

roślina z rodziny wrzosowatych; rozmarynek

SJP.pl

Chamedafne północna (Chamaedaphne calyculata (L.) Moench) – gatunek rośliny należący do rodziny wrzosowatych. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju chamedafne (Chamaedaphne Moench). Występuje w północnej części Eurazji i Ameryki Północnej.

Gatunek bywa uprawiany jako ozdobny, mimo że opisywany jest jako niezbyt okazały.

Wikipedia

chamedora

chamedora wytworna - gatunek roślin z rodziny arekowatych

SJP.pl

Chamedora (Chamaedorea Willd.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych (Arecaceae). Obejmuje co najmniej 107 gatunków. Palmy te występują w Ameryce Środkowej. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Wikipedia

chamefit

roślina wieloletnia o odnawiających się pączkach w dole pędów, bardzo blisko gleby, np. wrzos zwyczajny, borówka, mech; roślina niskopączkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;

Wiktionary

Chamefity, chameofity (gr. χαμαί chamaí = na ziemi, φυτόν phytón = roślina), rośliny niskopączkowe – jedna z form życiowych roślin z klasyfikacji opracowanej przez Christena Raunkiæra. Obejmuje rośliny, których pączki umożliwiające odtworzenie się rośliny w przyszłym sezonie wegetacyjnym znajdują się ponad ziemią, ale nie wyżej niż 0,3 m–0,5 m. Takie usytuowanie pąków zimujących jest przystosowaniem do przetrwania niekorzystnej dla wegetacji pory roku – pod pokrywą śnieżną chronione są przed przemarznięciem. Karłowy wzrost umożliwia tej grupie występowanie także w ekosystemach suchych i gorących (pustynnych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skrajnych warunkach klimatycznych Arktyki przeważają drobne chamefity zimujące pod śniegiem lub schowane w płatach mchów i krzaczkowatych porostów.

Wiktionary

chamek

zdrobnienie od: cham; chamuś

SJP.pl

chameleon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. rzad. herp. kameleon

Wiktionary

- Chameleon – album muzyczny Helloween

- Chameleon – album muzyczny Tomasza Stańko

- Chameleon – album muzyczny Månsa Zelmerlöwa

- Chameleon – gra komputerowa czeskiego studia Silver Wish Games (obecnie 2K Czech)

- Chameleon – postać z serii gier Mortal Kombat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxãmɛˈlɛɔ̃n, AS: χãmeleõn

Wiktionary

chamera

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chmura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) bydzie loć, bo chamery zaś ciągną od zachodu.

Wiktionary

chamerops

chamerops niski - gatunek palmy; palmiczka, karłatka niska

SJP.pl

chamfort

[czytaj: szaFOR] nazwisko

SJP.pl

chamica

chamka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. obraź. kobieta, która zachowuje się niekulturalnie, ordynarnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamstwo n., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n.

:: fm. cham

:: zdrobn. chamek m., chamuś m.

:: zgrub. chamidło n., chamisko n.

czas. chamieć ndk., schamieć dk., odchamiać ndk., odchamić dk.

przym. chamski, chamowaty

przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chamka ż., chamówa ż., chamówka ż.

Wiktionary

chamici

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów

SJP.pl

Chamici – przestarzałe określenie niesemickich ludów zamieszkujących Afrykę Północną przed ekspansją Arabów i innych grup pochodzenia semickiego. Pojęcie to było używane w nauce do lat 60. XX wieku.

Ludy chamickie dzielono w następujący sposób:

- Chamici północni

- Berberowie

- Tuaregowie

- Tibu

- Fulanowie

- Chamici wschodni

- Bedża

- Oromo

- Somalijczycy

- Afarowie

- Nubijczycy

- Koptowie

Wikipedia

chamicki

języki chamickie - grupa języków afrykańskich należących do rodziny językowej semito-chamickiej (od imienia biblijnego Cham)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) zostali podbici przez wojowniczy pasterski lud Tutsi należący do rodziny ludów chamickich wywodzących się z Afryki północnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmʲit͡sʲci, AS: χãmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cham m., Chamita m., Chamitka ż.

Wiktionary

chamidło

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. osoba chamska, prostacka, niekulturalna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałeś? Nie zrobiła mi miejsca, chociaż grzecznie o to prosiłam. Ale z niej chamidło!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmʲidwɔ, AS: χãmʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamowatość ż., chamka ż., chamica ż., cham m., chamstwo n., chamisko n.

przym. chamski, chamowaty

przysł. chamsko, chamowato

czas. schamieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chamisko, ordynus, cham, burak, prostak, ćwok

Wiktionary

chamiec

nazwisko

SJP.pl

- Chamiec – polskie nazwisko.

osoby noszące nazwisko Chamiec

- Krzysztof Chamiec (1930–2001) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.

- Ksawery Jaksa-Chamiec (1848–1910) – polski działacz społeczny, publicysta.

- Zygmunt Chamiec (1882–1948) – polski działacz gospodarczy, organizator polskiej radiofonii, pierwszy dyrektor Polskiego Radia.

Wikipedia

chamisko

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamidło

SJP.pl

chamita

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów

SJP.pl

Chamita – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.

Wikipedia

chamiteks

(okazjonalizm) ironicznie: pracownik ZWCh (Zakładów Włókien Chemicznych) Stilon w Gorzowie Wielkopolskim

SJP.pl

chamityzować

przekształcać w język chamicki, upodabniać do języka chamickiego

SJP.pl

chamka

1. obelżywie o kobiecie prostackiej, niekulturalnej, ordynarnej
2. archaicznie: pogardliwie o kobiecie niższego stanu, zwłaszcza o chłopce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. ordynarna kobieta

(1.2) przest. kobieta niskiego stanu, zwłaszcza chłopka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmka, AS: χãmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamuś m., chamidło n., chamisko n., chamskość ż., chamowatość ż., chamstwo n., chamienie n., schamienie n.

:: fm. cham m.

:: zgrub. chamica ż.

czas. chamieć ndk., schamieć dk.

przym. chamski, chamowaty

przysł. chamsko, po chamsku

Wiktionary

chamois

[czytaj: szaMŁA] kolor jasnożółty

SJP.pl

Chamois – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Dolina Aosty, w dolinie Valtournenche w Alpach Pennińskich.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 92 osoby przy gęstości zaludnienia 6,35 os./1 km².

Wikipedia

chamonix

[czytaj: szamoNI] dawniej: Chamonix-Mont-Blanc - miasto we Francji

SJP.pl

Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Leży w dolinie Vallée de Chamonix.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 9701 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 osoby/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Chamonix-Mont-Blanc plasuje się na 72. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 8. Gmina jest dobrze znana i lubiana przez narciarzy i alpinistów. Największą popularnością cieszy się Mont Blanc, który jest trzecim najczęściej odwiedzanym szczytem na świecie. Chamonix jest czwartą co do wielkości gminą we Francji o łącznej powierzchni 245 km².

Wikipedia

chamonix-mont-blanc

[czytaj: szamoNI mą BLA] miasto we Francji

SJP.pl

Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Leży w dolinie Vallée de Chamonix.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 9701 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 osoby/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Chamonix-Mont-Blanc plasuje się na 72. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 8. Gmina jest dobrze znana i lubiana przez narciarzy i alpinistów. Największą popularnością cieszy się Mont Blanc, który jest trzecim najczęściej odwiedzanym szczytem na świecie. Chamonix jest czwartą co do wielkości gminą we Francji o łącznej powierzchni 245 km².

Wikipedia

chamor

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obrawszy sobie miejsce w pobliżu tego miasta, nabył od synów Chamora, ojca Sychema, za sto kesitów kawał pola, na którym rozbił swe namioty.

Wiktionary

chamosyt

minerał z grupy chlorytów, glinokrzemian żelaza; szamozyt

SJP.pl

chamówa

potocznie: chamskie zachowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. chamskie, bezczelne zachowanie; zupełny brak kultury

(1.2) pot. wiejska zabawa, nieudana dyskoteka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmuva, AS: χãmuva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cham, chamstwo

przym. chamski, chamowaty

czas. schamieć

Wiktionary

chamowatość

→ chamowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamowate; cecha tych, którzy są chamowaci

Wiktionary

Patrz:
chamowaty
Powiązane:

rzecz. cham m., chamisko n., chamidło n., chamka ż., chamica ż., chamskość ż., chamienie n., schamienie n.

czas. chamieć ndk., schamieć dk.

przym. chamowaty, chamski

przysł. chamowato, chamsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ordynarność

Wiktionary

chamowaty

nieokrzesany; grubiański; ordynarny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posp. zachowujący się jak cham

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten nauczyciel jest straszliwie chamowaty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamskość ż., chamica ż., cham mos., chamka ż., chamek mos., chamidło n., chamstwo n., chamówa ż., chamówka ż., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n., chamowatość ż.

czas. chamieć ndk., schamieć dk., odchamiać ndk., odchamić dk.

przym. chamski

przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieokrzesany, grubiański, ordynarny

Wiktionary

champion

[czytaj: czempion] mistrz sportowy; czempion; szampion

SJP.pl

Geografia

Belgia

- Champion – dzielnica Namur

Kanada

- Champion – gmina

Stany Zjednoczone

- Champion – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Chase

- Champion – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson

- Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Marquette

- Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wilkin

- Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas

- Champion (ang. Champion Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson

- Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Williams

- Champion (ang. Champion Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull

Wikipedia

championat

mistrzostwo w jakiejś dyscyplinie sportu; czempionat

SJP.pl

championka

czempionka;
1. mistrzyni w jakiejś dyscyplinie sportu
2. zwierzę (samica), które zostało zwycięzcą zawodów lub konkursu

SJP.pl

champioństwo

[czytaj: czempioństwo] bycie championem, mistrzostwo; czempioństwo

SJP.pl

chamrać

potocznie:
1. gadać, obgadywać;
2. targać, tarmosić, użerać się z czymś lub kimś

SJP.pl

chamranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chamrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chamrać

Wiktionary

chamsa

1. sardela europejska, ryba z rodziny śledziowatych;
2. piątka, w klasycznych literaturach muzułmańskich Wschodu, ogólna nazwa dzieła poetyckiego składającego się z 5 oddzielnych, większych poematów o powtarzających się tematach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

(1.2) icht. pot. ryba z gatunku sardela europejska

(1.3) liter. pięcioksiąg

Wiktionary

- chamsa – pięcioksiąg, utwór poetycki

- chamsa (sardela europejska) – gatunek morskiej ryby z rodziny sardelowatych (Engraulidae)

- chamsa – „ręka Fatimy” lub „ręka Miriam”, symbol używany w krajach orientu

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) ręka Fatimy, ręka Miriam, ręka Boga, hamesz, rzad. hamsa

Wiktionary

chamsin

lokalna nazwa suchego, porywistego wiatru wiejącego na Saharze i często wywołującego burze piaskowe; samum, samiel, hamsin

SJP.pl

Chamsin – ciepły, porywisty wiatr wiejący na pustynnych obszarach Egiptu i Libii.

Wiatr ten jest wywoływany przez układy niżowe przesuwające się na wschód w południowej części Morza Śródziemnego w okresie od lutego do czerwca.

Wikipedia

chamski

źle wychowany, prostacki, ordynarny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posp. pejor. obraź. ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

(1.2) daw. pogard. należący do członka niższej klasy społecznej, właściwy chłopu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie bądź taki chamski, trochę uprzejmości nie zawadzi.

(1.2) Pokojówka zmieniała ciągle salaterki, przynosiła filigranowe talerzyki, łyżeczki, rogowe nożyki, ale chamski syn wstawał po tych ceremoniach tak samo zgłodniały, jak do nich zasiadał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmsʲci, AS: χãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamowatość ż., chamica ż., cham m., chamka ż., chamówa ż., chamidło n., chamstwo n., chamskość ż.

przysł. chamsko

przym. chamowaty

czas. schamieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ordynarny, grubiański

(1.2) włościański, chłopski

Wiktionary

chamsko

przysłówek

(1.1) w sposób chamski, bezczelnie, niegrzecznie, prostacko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chamowatość ż., chamica ż., cham m., chamka ż., chamstwo n., chamidło n., chamskość ż.

przym. chamski, chamowaty

czas. schamieć

Wiktionary

chamskość

→ chamski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamskie; cecha tych, którzy są chamscy

Wiktionary

Patrz:
chamski
Powiązane:

rzecz. cham m., chamka ż., chamowatość ż., chamienie n., schamienie n.

czas. chamieć ndk., schamieć dk.

przym. chamski, chamowaty

przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chamowatość, ordynarność

Wiktionary

chamstwo

1. wybitnie złe zachowanie, cechy właściwe chamowi; grubiaństwo, prostactwo, obelżywość;
2. dawniej: pogardliwie o chłopach;
3. grupa osób zachowująca się ordynarnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiór cech należących do chama; brak kultury

(1.2) daw. pogard. chłopi, lud

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nienawidzę chamstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmstfɔ, AS: χãmstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cham m., chamka ż., chamek m., chamidło n.

czas. chamieć, odchamiać, odchamiać się/dk. schamieć, odchamić, odchamić się

przym. chamski

przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieokrzesanie, ordynarność, grubiaństwo, prostactwo, wulgarność

Wiktionary

chamuś

zdrobnienie od: cham; chamek

SJP.pl

chamy

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz

SJP.pl

Kruta Dołyna (ukr. Крута Долина; hist. Chamy) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (wczesniej w rejonie żółkiewskim). W 2001 roku liczyła 26 mieszkańców.

Wikipedia

chan

dawny tytuł panującego zwierzchnika prowincji lub władcy feudalnego w krajach wschodnich; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rel. chińska odmiana buddyzmu, z której wywodzi się japoński zen;

Wiktionary

- chan – tytuł władców u dawnych ludów mongolskich i tureckich

- Czyngis-chan

- Batu-chan

- Kubilaj-chan

- chan – szkoła chińskiego buddyzmu

- chan – dom zajezdny dla karawan → karawanseraj

- Chan – japoński sufiks będący zwrotem grzecznościowym

- chan – częsty sufiks i powszechne określenie dla forów obrazkowych → imageboard

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Misjonarze i poszukiwacze przygód, tacy jak Marco Polo, mogli bez przeszkód wędrować przez bezkresne państwo chanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãn, AS: χãn

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

rzecz. chanat mrz.

przym. chanowy

Wiktionary

chanaan

starożytna kraina; Kanaan

SJP.pl

Kanaan, Chanaan (hebr. ‏כְּנַעַן‎ Kənáʻan lub כְּנָעַן Kənāʻan, stgr. Χαναάν Chanaan, arab. ‏کنعان‎ Kanʻān) – kraj niski, nizinny, lub − na podstawie tekstów z Nuzi − Mat Kinahhi (kraj purpurowej wełny), starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (teren późniejszej Palestyny, Syrii aż do Eufratu i Fenicji).

Wikipedia

chanameel

Chanameel – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Kuzyn Jeremiasza. Kiedy Jerozolima była zagrożona ze strony Babilończyków, Chanameel zdecydował się sprzedać swoje pole. Pole to kupił Jeremiasz, żeby pokazać, iż pewnego dnia Babilończycy nie będą panować nad Judą, i że warto będzie mieć tu ziemię na własność. Patrz Jr 32

Źródło: Słownik Postaci Biblijnych. [dostęp 2015-12-26].

Wikipedia

chananejski

przymiotnik

(1.1) śrpol. kananejski, związany z Kanaanem, dotyczący Kanaanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chanaan m., Kanaan mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kananejski, kanaański

Wiktionary

chanani

Chanani (hebr. ‏חנני‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Najlepiej znanym z kilku mężczyzn o tym imieniu jest ten, który pojechał do Suzy, aby powiedzieć Nehemiaszowi, że Jerozolima leży wciąż w gruzach, mimo iż część Żydów wróciła z wygnania. Kiedy Nehemiasz odbudował mury Jerozolimy, uczynił Chananiego gubernatorem (zob. Ne 1,2).

Wikipedia

chanat

dawniej:
1. ustrój feudalny, w którym władzę sprawował chan;
2. tereny podległe chanowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. władza chana

(1.2) hist. polit. państwo zarządzane przez chana

Wiktionary

Chanat – dawna, wschodnia forma monarchii, w której panujący władca nosił dziedziczny tytuł chana. Określenie pochodzenia mongolskiego lub tureckiego pojawiło się w starożytności. Chanat mógł być podporządkowany innym chanatom lub być częścią kaganatu lub (w erze nowożytnej) sułtanatu.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Chanat mógł być podporządkowany innym chanatom lub być częścią kaganatu lub (w erze nowożytnej) sułtanatu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chan mos.

przym. chański

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) hist. orda, horda

Wiktionary

chańcza

- Chańcza – wieś w województwie świętokrzyskim

- Chańcza – gromada

- Chańcza – zbiornik retencyjny w województwie świętokrzyskim

Zobacz też

- Hańcza

Wikipedia

chandler

[czytaj: CZANdler] nazwisko

SJP.pl

miejscowości w USA

- Chandler – miasto w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa

- Chandler – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick

- Chandler – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Murray

- Chandler – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Lincoln

- Chandler – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Henderson

Wikipedia

chandra

stan przygnębienia, apatii; depresja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida z grupy pasa głównego asteroid o numerze 1958;

Wiktionary

- chandra – stan przygnębienia, złe samopoczucie, niskie poczucie wartości, apatia, poczucie beznadziejności

- Chandra – miasto na Komorach, na wyspie Anjouan

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) pas główny asteroid

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Chandra

źródła.

== Chandra (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

(1.2) astr. Chandra (planetoida)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) pas główny asteroid

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Chandra

źródła.

== Chandra (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|ż.

(1.2) astr. Chandra (planetoida)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chandrowaty

mający przygnębiający, beznadziejny charakter

SJP.pl

chandryczny

→ chandra

SJP.pl

Patrz:
chandra

chandryczyć

chandryczyć się - kłócić się w sposób szczególnie irytujący dla otoczenia; handryczyć się

SJP.pl

chandżar

rodzaj sztyletu; handżar

SJP.pl

chanel

[czytaj: szaNEL] nazwisko

SJP.pl

Chanel SA – francuski dom mody, założony przez Coco Chanel w 1909 roku w Paryżu.

Wikipedia

chanelka

[czytaj: szanelka] potocznie: mała torebka damska na łańcuszku

SJP.pl

chanelowski

[czytaj: szanelowski] w stylu Chanel, francuskiego domu mody

SJP.pl

changaj

góry w środkowej Mongolii

SJP.pl

Wikipedia

changchun

[czytaj: CZANKczun] miasto w Chinach; Czangczun

SJP.pl

Changchun (chiń. upr. 长春; chiń. trad. 長春; pinyin Chángchūn; dosł. „Długa Wiosna”) – miasto w północno-wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Jilin. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 813 245, zaś cały zespół miejski w 1999 roku liczył 7 025 921 mieszkańców.

Wikipedia

changeant

[czytaj: szanŻĄ] tkanina zmieniająca kolor w zależności od kąta padania światła, używana głównie do produkcji damskiej odzieży

SJP.pl

changsha

[czytaj: CZANKsza] miasto w Chinach; Czangsza

SJP.pl

Changsha (chiń. upr. 长沙; chiń. trad. 長沙; pinyin Chángshā) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Hunan, port nad rzeką Xiang Jiang (uchodzi do jeziora Dongting Hu).

Wikipedia

changzhou

[czytaj: CZANKdżoł] miasto w Chinach; Czangczou

SJP.pl

Changzhou (chiń. 常州; pinyin Chángzhōu) – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, port nad Wielkim Kanałem, na południowym brzegu Jangcy. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 000 831. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 397 108 mieszkańców. Ośrodek przemysłu bawełnianego, maszynowego i spożywczego.

Wikipedia

chania

miasto w Grecji; Kanea

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. greckie miasto na północno-zachodnim wybrzeżu Krety;

Wiktionary

Chania (gr. Χανιά, tur. Hanya, wł. Canea) – miasto w południowej Grecji, na północno-zachodnim wybrzeżu Krety, w administracji zdecentralizowanej Kreta, w regionie Kreta, w jednostce regionalnej Chania. Siedziba gminy Chania. Zlokalizowane na wybrzeżu Morza Śródziemnego (Morza Kreteńskiego), nad Zatoką Chania. W 2011 r. liczyło 53 910 mieszkańców (drugie pod tym względem miasto wyspy). W latach 1898–1971 główny ośrodek administracyjny Krety.

Wikipedia

chanka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;

Wiktionary

Chanka (ros. Oзеро Ханка, chin. upr. 兴凯湖, chin. trad. 興凱湖, pinyin Xīngkǎi Hú) – przepływowe jezioro w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku (współrzędne geograficzne: 45°0′ N, 132°25′ E).

Wikipedia

Powiązane:

przym. chankajski

Wiktionary

chankajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chanką, dotyczący Chanki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chanka ż.

Wiktionary

chankendi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Azji, stolica Karabachu;

Wiktionary

Chankendi (azer. Xankəndi, orm. Խանքենդի, dawniej Stepanakert, orm. Ստեփանակերտ) – wyludnione miasto w Azerbejdżanie, w regionie Górski Karabach położone u podnóża Masywu Karabaskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chankendzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Stepanakert; daw. Wararakn

Wiktionary

chankendzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chankendi, dotyczący Chankendi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chankendi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chankendyjski, hist. stepanakercki

Wiktionary

channeler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. osoba, która zajmuje się channelingiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ostatnich latach channelerzy kontaktują się i otrzymują informacje głównie od istot pozaziemskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. channeling m.

:: fż. channelerka ż.

Wiktionary

channeling

[czytaj: CZAneling] nawiązywanie kontaktu z wyższymi formami świadomości w celu otrzymywania konkretnych i praktycznych przekazów

SJP.pl

Channeling (z ang. channel 'kanał') także kanalizm – fenomen parapsychologiczny, będący przedmiotem wiary osób związanych z tzw. nową duchowością i New Age, polegający na przesyłaniu przez transcendentny ośrodek emisyjny (np. Jezus Chrystus, aniołowie, bogowie greccy) za pomocą „kanału” (termin zaczerpnięty z kanałów radiowych lub telewizyjnych) pewnych treści do osoby znajdującej się w transie lub w stanie podwyższonej świadomości. Kontakt ten, zdaniem wierzących, następuje drogą pozazmysłową, kanałem mentalnym, na ogół bez użycia języka werbalnego.

Wikipedia

chanowy

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chanowe oddziały; chański

SJP.pl

chański

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chańskie ziemie; chanowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub tytułem chana, dotyczący chana

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chan mos., chanat mrz.

przym. chanowy

Wiktionary

chanson

[czytaj: szanSĄ]
1. termin stosowany na określenie różnych typów francuskich pieśni, opartych na formach ballady;
2. lekka, kabaretowa piosenka francuska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. hist. rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;

(1.2) muz. styl piosenki francuskiej, odmiana poezji śpiewanej i piosenki autorskiej, która charakteryzuje się literackim, poetyckim tekstem, melodyjną warstwą muzyczną o skromnej instrumentacji

Wiktionary

Chanson – wielogłosowa forma świeckiej muzyki wokalnej z XV i XVI w. Od XIX w. lekka piosenka solowa.

W twórczości trubadurów i truwerów były to utwory jednogłosowe, oparte na formach ballady, rondeau, virelai. W XIV w. do typu chanson należą liczne ballady Guillaume de Machauta, a w I poł. XV w. ballady przedstawicieli szkoły burgundzkiej: Guillaume’a Dufaya, Gillesa Binchoisa, Nicolasa Grenona, Pierre’a Fontaine’a.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) styl muzyczny

(1.2) styl muzyczny

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. szansonista m., szansonistka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|chanson.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chanson

* niemiecki: (1.1) Chanson ż.

* węgierski: (1.1) sanzon

źródła.

== chanson (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. chanson

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szansonista m., szansonistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) styl muzyczny

(1.2) styl muzyczny

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. szansonista m., szansonistka ż.

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|chanson.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chanson

* niemiecki: (1.1) Chanson ż.

* węgierski: (1.1) sanzon

źródła.

== chanson (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. chanson

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chansonnier

[czytaj: szansoNJE] piosenkarz kabaretowy; szansonista

SJP.pl

chaństwo

dawniej: chanat

SJP.pl

chant

[czytaj: czant] angielska pieśń sakralna

SJP.pl

Chant:

1. angielska pieśń sakralna, z której wyewoluowały kantyczka i psalm. W chancie nuty nie miały ustalonej wartości, lecz były dostosowane do długości śpiewanego słowa.

2. gregoriańska pięcioczęściowa forma wokalna oparta na tekstach biblijnych. Kolejne części składowe to:

1. Intonacja

2. Pierwsza dominanta

3. Medytacja

4. Druga dominanta

5. Finał

Wikipedia

chanta

członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię

SJP.pl

chantajka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju

Wiktionary

Chantajka (ros. Хантайка) – rzeka w Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju. W środkowym biegu rzeki znajduje się Zbiornik Chantajski i Chantajska Elektrownia Wodna.

Długość rzeki wynosi 174 km. Powierzchnia dorzecza obejmuje 30 700 km². Średni przepływ wody wynosi w około ~595 m³/s w odległości 62 km od ujścia do Jeniseju.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chantajski

Wiktionary

chantajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chantajką, dotyczący Chantajki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chantajka ż.

Wiktionary

chanterelle

[czytaj: kantarelle] najwyższa struna w skrzypcach

SJP.pl

Chanterelle – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Cantal.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 165 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Chanterelle plasuje się na 683. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 430.).

Wikipedia

chantilly

[czytaj: szantiJI]
1. francuskie koronki klockowe z białych lub czarnych nici;
2. sos na bazie bitej śmietany podawany na zimno lub ciepło

SJP.pl

Chantilly – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 11 341 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 700 osób/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Chantilly plasuje się na 18. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 165.).

Miejscowość jest znana z rozgrywanych tam wyścigów konnych.

Wikipedia

chantowie

lud zamieszkujący zachodnią Syberię

SJP.pl

Chantowie (dawniej: Ostiacy, w staroruskich kronikach: Jugrowie, nazwy własne Chanti, Chande, Kantek) – lud ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię, na wschód od rzeki Ob. Posługują się językiem chantyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

Wikipedia

chanty-mansyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Wiktionary

Chanty-Mansyjsk (ros. Xaнты-Мaнcийcк) – miasto w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego, często nazywane „Bramą Syberii”. Liczy 103 117 mieszkańców (2021).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk, AS: χãnty mãũ̯syi ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

przym. chanty-mansyjski

Wiktionary

chanty-mansyjski

Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny - jednostka podziału administracyjnego w Federacji Rosyjskiej

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chanty-Mansyjskiem, dotyczący Chanty-Mansyjska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chanty-Mansyjsk mrz.

Wiktionary

chantyjka

członkini ludu zamieszkującego zachodnią Syberię

SJP.pl

chantyjski

1. związany z Chantami - ludem zamieszkującym Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny oraz Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny;
2. język chantyjski - jeden z języków urzędowych Rosji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chantami, dotyczący Chantów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język chantyjski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chanta mos., Chantyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ostiacki

(2.1) ostiacki

Wiktionary

chanuka

radosne święto żydowskie upamiętniające oczyszczenie Świątyni Jerozolimskiej przez Judę Machabeusza z bezczeszczących ją posągów, obchodzone przez 8 dni od 25 dnia hebr. miesiąca kislew; Hanukka, Święto Poświęcenia Świątyni, Święto Świateł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. żyd. ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przeszłam na judaizm. W piątki wieczorem błogosławię świece. W Chanukę palę kolorowe świeczki. Wie pan, co to jest Chanuka? Takie święto?

Wiktionary

Powiązane:

przym. chanukowy

rzecz. chanukija ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Święto Świeczek, Święto Świateł

Wiktionary

chanukija

dziewięcioramienny świecznik żydowski zapalany podczas święta Chanuka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. żyd. judaistyczny dziewięcioramienny świecznik zapalany tradycyjnie z okazji Chanuki;

Wiktionary

Chanukija (hebr. ‏חנוכיה‎) – dziewięcioramienny świecznik żydowski zapalany podczas święta Chanuka.

Istnieje bardzo wiele halachicznych przepisów związanych z ustawianiem chanukii, świec i ich zapalaniem.Zgodnie z tradycją chanukija powinna stać przy drzwiach frontowych domu (na których znajduje się mezuza) lub, gdy drzwi domu nie znajdują się na froncie, ustawiana jest na parapecie okna wychodzącego na ulicę, tak, aby przechodnie mogli ją zobaczyć. Chanuka trwa przez 8 dni, w czasie których zapala się kolejne świeczki – po jednej na każdy dzień. Nie wolno używać świec mających plecione knoty. Zamiast świec niektórzy używają oliwy z oliwek. W naczyniu z oliwą powinien znajdować się jeden knot, by lampka nie przypominała buchającej ogniem pochodni. Świece powinny znajdować się w odległości trzech tefachim od ziemi (tefach = 8 cm albo 9 cm albo 9,6 cm), lecz nie większej niż dziesięć tefachim, choć nawet wtedy micwa zostaje wypełniona. Jeżeli dana osoba mieszka na wysokości dwudziestu amot (ama = 57,6 cm albo 48 cm albo 54 cm) powinna zasięgnąć rady rabina, gdzie zapalić świece.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W piątek wieczorem zarówno chanukiję, jak i świece szabatowe zapalamy 18 minut przed zachodem słońca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chanuka ż.

przym. chanukowy

Wiktionary

chanukowy

1. związany z Chanuką, świętem żydowskim;
2. lampa chanukowa - ośmioramienny świecznik żydowski, zapalany podczas Chanuki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chanuką, dotyczący Chanuki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chanukija ż., Chanuka ż.

Wiktionary

chaoit

minerał zbudowany z węgla, białoszara odmiana grafitu

SJP.pl

Chaoit (biały węgiel) – rzadki białoszary minerał odkryty w przeobrażonym graficie w kraterze Nördlinger Ries w Bawarii. Na podstawie badania dyfrakcji elektronowej zasugerowano, że chaoit może mieć strukturę karbinu (alotropowej odmiany węgla o strukturze polialkinu −(C≡C)n−). Potwierdzeniem tych wniosków mogą być doniesienia o uzyskaniu identycznych struktur poprzez sublimację grafitu w temperaturze 2400–2700 °C lub poprzez naświetlanie grafitu laserem w wysokiej próżni (otrzymane w ten sposób substancje nazwano cerafitem). Jednak późniejsza publikacja zakwestionowała karbinową budowę chaoitu, przypisując uzyskane wyniki dyfrakcji zanieczyszczeniu minerału gliną.

Wikipedia

chaos

bezład, zamęt, zamieszanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieporządek, bezład

(1.2) mitgr. w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

(1.3) mat. wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;

Wiktionary

- Chaos – w mitologii greckiej: uosobienie pierwotnego stanu przed uporządkowaniem elementów wszechświata;

- Chaos – w matematyce: niestabilność rozwiązań równań ze względu na warunki początkowe;

- Chaos – w biologii: rodzaj ameb należących do supergrupy Amoebozoa;

- Chaos – planetoida o numerze katalogowym 19521;

- Chaos – jedna z potęg w świecie Warhammera;

- Chaos – album rapera Braha;

- Chaos – fikcyjna postać ze świata Sonic the Hedgehog.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Graficy wedlowscy trochę bardziej poszaleli niż wawelscy, efekt w miarę estetyczny, chociaż i nadmiar chaosu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaɔs, AS: χaos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaotyczność ż.

przym. chaotyczny

przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezład, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres; pot. bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; wulg. pierdolnik, bajzel, burdel

Wiktionary

chaotycznie

przysłówek

(1.1) książk. w sposób nieuporządkowany, chaotyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaos mrz., chaotyczność ż.

przym. chaotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieporządnie, bezładnie, bezplanowo

Wiktionary

chaotyczniej

stopień wyższy od przysłówka: chaotycznie

SJP.pl

chaotyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chaotyczny

SJP.pl

chaotyczność

nieuporządkowanie; całkowite niezorganizowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chaotyczne; cecha tych, którzy są chaotyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaos m.

przym. chaotyczny

przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezładność, nieskładność

Wiktionary

chaotyczny

znajdujący się w stanie zamętu; bezplanowy, bezładny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W konsekwencji sytuacja społeczna w Transylwanii podczas bardzo długiego okresu była chaotyczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaɔˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χaotyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaos m., chaotyczność ż.

przysł. chaotycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezładny, nieuporządkowany

Wiktionary

chap

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chaps

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wykrzyknik nazywający szybkie pochwycenie czegoś, głównie pożywienia dziobem, zębami, pyskiem

w funkcji czasownika

(2.1) pot. ugryźć, pochwycić zębami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chap! Zaraz cię zjem – zawołał tatuś przebrany za wilka.

(2.1) Treser wyciągnął rękę z krwistym mięsem, a lew chap i nie ma ani mięsa, ani ręki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xap, AS: χap

Wiktionary

Powiązane:

czas. chapnąć

Wiktionary

chapać

potocznie, żartobliwie:
1. gryźć;
2. chwytać (coś);
3. jeść (coś);
4. kraść

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) pot. chwytać, zazwyczaj w usta albo pysk

(1.2) pot. wykonywać duże lub gwałtowne kęsy

(2.1) pot. kraść

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie chapaj tego tak, bo się zadławisz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chapanie n.

Wiktionary

chapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chapać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chapać

Wiktionary

chapanina

potocznie: pazerność, zachłanność

SJP.pl

chapanka

staropolska gra karciana

SJP.pl

chaparajos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparejos, chaps

SJP.pl

chaparejos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparajos, chaps

SJP.pl

chaparral

[czytaj: czaparal] gęstwina karłowatych dębów wiecznie zielonych, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA), przypominającą wyglądem makię

SJP.pl

Chaparral (wym. czaparal; z hiszp. chaparro – niski) – zimozielona, zaroślowa formacja roślinna stanowiąca charakterystyczny składnik roślinności twardolistnej w zachodniej części Ameryki Północnej (w Kalifornii i północno-zachodnim Meksyku). Jest zachodnioamerykańskim odpowiednikiem makii z basenu Morza Śródziemnego.

Wikipedia

chapati

[czytaj: czapati] rodzaj indyjskiego chleba pszennego; ćapati, czapati, ciapata

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. rzad. zob. ćapati.

Wiktionary

Ćapati, czapati lub chapati (marathi: पोळी (poli), चपाती (ćapati), hindi: चपाती, urdu: چپاتی, wymowa IPA: cəpa:t̪i) – okrągłe cienkie placuszki z przaśnego ciasta z mąki pszennej; podstawa kuchni w południowej Azji, zwłaszcza w Indiach i Pakistanie oraz wschodniej Afryce. Wykonane są z mąki pszennej, wody i soli. Ćapati piecze się na gorącym kamieniu lub na wypukłym metalowym naczyniu tava. Na koniec trzyma się przez chwilę nad wolnym ogniem, aż na powierzchni placuszka utworzą się rumiane bąble. Placki smaruje się sklarowanym masłem ghee. Ćapati używa się jako sztućców, nabierając nimi jedzoną potrawę.

Wikipedia

chapeć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Częstochowa. kapeć

Wiktionary

chaperon

[czytaj: szapeRĄ] dawniej: przyzwoitka, starsza opiekunka towarzysząca młodej kobiecie; szaperon

SJP.pl

- chaperon – nakrycie głowy

- białka chaperonowe (opiekuńcze)

Wikipedia

chapiteau

[czytaj: szapiTO] namiot cyrkowy; szapito

SJP.pl

Chapiteau (franc.) – namiot cyrkowy o kształcie elipsy (w cyrkach wieloarenowych) wykonany z brezentu albo tworzyw sztucznych.

Wikipedia

chaplin

[czytaJ: czaplin] nazwisko

SJP.pl

- Charlie Chaplin – brytyjski aktor komediowy, reżyser i scenarzysta

- Geraldine Chaplin – amerykańska aktorka, córka Charliego

- Victoria Chaplin – brytyjsko-amerykańska artystka cyrkowa, klown, córka Charlie

- Christopher Chaplin – szwajcarsko-angielski kompozytor i aktor, najmłodszy syn Charliego

- Chaplin – film biograficzny z 1992 roku

- Chaplin – miasto w USA, w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham

- Chaplin – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Nelson

Wikipedia

chaplinada

[czytaj: czeplinada]
1. sztuka komiczna, burleska w stylu Charlesa Chaplina;
2. w przenośni: wygłupy, błaznowanie, clownada

SJP.pl

chaplinowski

[czytaj: czeplinowski] taki, jak u Charlesa Chaplina, w stylu aktorstwa Chaplina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) film. związany z filmową twórczością Charliego Chaplina; właściwy dla niego

Wiktionary

chapman

[czytaj: czapman] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Chapman – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Dickinson

- Chapman – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Merrick

- Chapman – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook

- Chapman – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Northampton

Wikipedia

chapnąć

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść

SJP.pl

chapnięcie

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść

SJP.pl

chappe

[czytaj: szap] przędza jedwabna z kokonów; szapa

SJP.pl

chappell

Stany Zjednoczone:

- Chappell – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Deuel

Inne:

- Chappell – krater na księżycu

Zobacz też:

- Chapel

- Chappel

Wikipedia

chaps

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chap

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. kęs

wykrzyknik

(2.1) zob. chap.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaps, AS: χaps

Wiktionary

Powiązane:

czas. chapsnąć

Wiktionary

chapsnąć

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Poznań. ugryźć

(1.2) pot. zob. chapnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxapsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χapsnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chapsnięcie n., chaps

wykrz. chaps

Wiktionary

chapsnięcie

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chapsnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chapsnąć

Wiktionary

chaptagaj

dziki wielbłąd

SJP.pl

chara

glon słodkowodny z rzędu ramienic; ramienica

SJP.pl

Wikipedia

charade

[czytaj: szaRA:D lub szaREJD] samochód typu Daihatsu Charade

SJP.pl

charak

nazwisko

SJP.pl

charakter

1. zespół cech psychicznych, właściwych danemu człowiekowi;
2. zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma;
3. przenośnie o człowieku ze względu na jego osobowość;
4. postać literacka silnie zindywidualizowana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. zespół cech psychicznych danej osoby

(1.2) zespół cech psychicznych kogoś, kto odznacza się silną wolą, nieustępliwością i zdecydowaniem

(1.3) zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

Wiktionary

Charakter (z gr. charakteristikos – odróżniający) – piętno, cecha, wizerunek lub właściwość. Zespół cech wyróżniających dany przedmiot, zjawisko, osobę od innych tego samego rodzaju, np. ze względu na wygląd, postać, działanie czy zachowanie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Maria ma okropny charakter, trudno z nią mieszkać.

(1.2) Miał charakter i hart, świetną pamięć, talent, gruntowną znajomość świata roślinnego, wyniesioną z czasów, gdy mógł chodzić i patrzeć.

(1.3) Moja działalność ma charakter czysto społeczny.

(1.3) Odmowa wykonania polecenia przełożonego o odsunięciu lub niedopuszczeniu do pełnienia służby pociąga za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną, wyjątkami są tu przypadki podyktowane charakterem służby lub względami bezpieczeństwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈraktɛr, AS: χarakter

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakteryzowanie n., charakteryzator mos., charakteryzatorka ż., charakternik mos.

:: zdrobn. charakterek m.

:: zgrub. charakterzysko n.

czas. charakteryzować ndk., scharakteryzować dk.

przym. charakterny, charakterowy, charakterystyczny

przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) natura, temperament, usposobienie

Wiktionary

charakterek

potocznie, ironicznie: osoba krnąbrna, kapryśna, trudna dla otoczenia; przyjemniaczek, indywiduum

SJP.pl

charakterniak

gwarowo: człowiek z charakterem, zdecydowany

SJP.pl

charakterniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterny

SJP.pl

charakternik

1. człowiek o silnym charakterze;
2. dawniej: czarownik, czarodziej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. czarodziej, człowiek o nadprzyrodzonych właściwościach uważany za czarownika

(1.2) pot. człowiek o silnej woli, odważny, stanowczy, nacechowany mocnym charakterem

Wiktionary

Charakternik – wśród Kozaków zaporoskich Kozak, któremu przypisywano nadprzyrodzone zdolności (zaklinanie kul, dar jasnowidzenia).

Zajmowali się wróżbiarstwem i lecznictwem ludowym. Prawdopodobnie wywodzili się z pogańskich wołchwów, których do ucieczki na stepy zmusiły prześladowania ze strony chrześcijan.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiedziałem, że to nie człowiek jak my wszyscy, ale charakternik, co z szatanem jest w aliansie, więc tedy wziąłem się na sposób.

(1.1) – Niech ich tam piorun zapali ! Wolę mieć sprawę ze zbójem niż z charakternikiem – odpowiedział Białous – bo że ten książę niesamowity, to niesamowity.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mag

(1.2) twardziel

Wiktionary

charakterność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterne; cecha tych, którzy są charakterni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakter m., charakterek m., charakterniak mos., charakteryzacja ż.

przym. charakterny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hardość

Wiktionary

charakterny

potocznie: mający silny charakter; uparty, stanowczy, bezkompromisowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. kwestion. odznaczający się mocnym charakterem; taki, który łatwo się nie poddaje i skłonny jest do buntu; także.: świadczący o takich cechach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele się mówiło wtedy o koniach charakternych. Całe legendy narastały o koniach, których nikt do końca nie potrafił okiełznać ani ujarzmić.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakterność ż., charakter mrz., charakterek mrz.; pot. charakterniak mos., daw. charakternik mos., charakteryzacja ż.

czas. charakteryzować ndk.

przysł. charakternie, charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hardy, uparty, twardy, nieugięty, wytrwały

Wiktionary

charakterolog

specjalista w dziedzinie charakterologii

SJP.pl

charakterologia

dział psychologii dotyczący wiedzy o charakterach ludzkich, wpływom otoczenia i wychowania, związkach z właściwościami fizycznymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;

Wiktionary

Charakterologia – (z gr.) – nauka o charakterze.

M.in. w Niemczech i Polsce dziedzina psychologii utożsamiana z nauką o osobowości, choć ze względu na normatywne konotacje i często heurystyczną budowę poszczególnych typologii mniej obecna w głównym nurcie współczesnej psychologii osobowości.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. charakterolog m., charakteryzacja ż.

przym. charakterologiczny

przysł. charakterologicznie

Wiktionary

charakterologiczny

→ charakterologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z charakterologią, dotyczący charakterologii

Wiktionary

Patrz:
charakterologia
Powiązane:

rzecz. charakterologia ż., charakterolog mos.

Wiktionary

charakteropata

osoba dotknięta charakteropatią

SJP.pl

Wikipedia

charakteropatia

w psychologii: trwałe zaburzenia psychiki człowieka wskutek organicznych zmian w nerwowym układzie ośrodkowym, wywołane czynnikami zewnętrznymi; degeneracja psychiczna, degradacja psychiczna, psychodegradacja, psychodegeneracja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych;

Wiktionary

Wikipedia

charakteropatka

→ charakteropata

SJP.pl

Patrz:
charakteropata

charakteropatyczny

dotyczący charakteropatii

SJP.pl

charakterotwórczy

wyrabiający charakter

SJP.pl

charakterowy

→ charakter

SJP.pl

Patrz:
charakter

charakterystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ubrany był dosyć charakterystycznie: żółte spodnie, czerwona koszula i zielony kapelusz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakterystyka ż., charakter m., charakteryzacja ż., charakterystyczność ż.

czas. charakteryzować ndk.

przym. charakterystyczny

Wiktionary

charakterystyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charakterystycznie

SJP.pl

charakterystyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterystyczny; bardziej charakterystyczny

SJP.pl

charakterystyczność

zespół cech charakteryzujących daną osobę, przedmiot lub zagadnienie; swoistość; znamienność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterystyczne; cecha tych, którzy są charakterystyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakter m., charakterek m., charakteryzacja ż., charakteryzowanie n.

czas. charakteryzować ndk.

przym. charakterystyczny

przysł. charakterystycznie

Wiktionary

charakterystyczny

właściwy komuś lub czemuś; wyróżniający się, znamienny, szczególny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska

(1.2) wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Takie zachowanie jest charakterystyczne dla ludzi z autyzmem.

(1.2) W mieście znajdują się najbardziej charakterystyczne zabytki związane z kulturą starożytną.

(1.2) Po wejściu do pokoju był wyczuwalny charakterystyczny ostry zapach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: χarakterystyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakter m., charakterystyka ż., charakterystyczność ż., charakteryzacja ż.

przysł. charakterystycznie

czas. charakteryzować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) specyficzny, szczególny, wyjątkowy; książk. dystynktywny

Wiktionary

charakterystyka

1. opis cech charakteryzujących kogoś lub coś;
2. analiza, interpretacja, ukazanie (np. w dziele naukowym, literackim) cech wewnętrznych i zewnętrznych osoby lub postaci literackiej;
3. zależność między pewnymi wielkościami rozważanymi przy badaniu maszyn lub urządzeń; wykres przedstawiający taką zależność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

(1.2) przedstawienie cech zewnętrznych oraz wewnętrznych jakiejś osoby lub postaci literackiej

Wiktionary

- charakterystyka amplitudowo-fazowa

- charakterystyka Bodego

- charakterystyka całościowa

- charakterystyka pierścienia w algebrze

- charakterystyka impulsowa

- charakterystyka logarytmiczna amplitudowa i fazowa – patrz charakterystyka Bodego

- charakterystyka obciążeniowa

- charakterystyka porównawcza

- charakterystyka postaci

- charakterystyka prędkościowa

- charakterystyka psychologiczna

- charakterystyka regulacyjna

- charakterystyka skokowa

- charakterystyka statyczna

- charakterystyka (technika)

- charakterystyka światła nawigacyjnego

- charakterystyka statyczna normalna

- charakterystyka warstwicowa

- charakterystyka widmowa

- charakterystyka wytrzymałości połukowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨsˈtɨka, AS: χarakterystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakter m., charakteryzacja ż., charakteryzowanie n., charakteryzator m., charakteryzatorka ż.

czas. charakteryzować

przym. charakterystyczny

przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) portret

Wiktionary

charakterystyki

wartości liczbowe w statystyce

SJP.pl

charakteryzacja

1. nadawanie czyjejś twarzy i sylwetce cech innej osoby;
2. akcesoria do zmiany czyjegoś wyglądu zewnętrznego;
3. zmieniony wygląd po zastosowaniu tych akcesoriów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. film. czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

(1.2) teatr. film. rezultat charakteryzacji (1.1)

(1.3) teatr. film. akcesoria do charakteryzacji (1.1)

(1.4) liter. proces tworzenia postaci literackiej;

Wiktionary

- charakteryzacja – termin literacki

- charakteryzacja – w matematyce

- charakteryzacja – w sztuce teatralnej i filmowej

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Podobała mi się charakteryzacja hobbitów w ekranizacji tej trylogii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈzat͡sʲja, AS: χarakteryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakter m., charakteryzator m., charakteryzatorka ż., charakteryzatornia ż., charakterność ż., charakteryzowanie n., ucharakteryzowanie n., charakterystyczność ż., charakteryzatorstwo n., charakterologia ż., charakterystyka ż.

czas. charakteryzować ndk., ucharakteryzować dk., scharakteryzować dk.

przym. charakterny, charakterystyczny, charakteryzatorski

przysł. charakternie, charakterystycznie

Wiktionary

charakteryzacyjny

→ charakteryzacja

SJP.pl

Patrz:
charakteryzacja

charakteryzator

osoba zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej

SJP.pl

Charakteryzator – zawód polegający na nadaniu twarzy i sylwetce aktora cech granej przez niego postaci (wieku, osobowości, wyglądu zewnętrznego). Swoje zadanie charakteryzator wykonuje na podstawie scenariuszy zatwierdzonych przez reżyserów i producentów we współpracy z kostiumografami. Wykorzystuje do tego własną wiedzę i doświadczenia plastyczne. W ekipie filmowej pion charakteryzatorski (w odróżnieniu od np. pionu oświetlenia) pracuje bezpośrednio z aktorem.

Wikipedia

charakteryzatorka

kobieta zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: charakteryzator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨzaˈtɔrka, AS: χarakteryzatorka

Wiktionary

Powiązane:

zob. charakteryzator.

Wiktionary

charakteryzatornia

miejsce w teatrze lub na planie filmowym, gdzie przygotowuje się makijaż, fryzury, charakteryzuje się aktorów

SJP.pl

charakteryzatorski

→ charakteryzator

SJP.pl

Patrz:
charakteryzator

charakteryzować

1. opisywać charakter kogoś lub czegoś;
2. zmieniać wygląd zewnętrzny człowieka za pomocą odpowiednich środków

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. scharakteryzować)

(1.1) robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne

(1.2) cechować, być cechą

(1.3) wykonywać charakteryzację

czasownik zwrotny niedokonany charakteryzować się (dk. scharakteryzować się)

(2.1) odznaczać, wyróżniać się czymś

(2.2) wykonywać charakteryzację własnej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Charakteryzując cechy sztuki awangardowej, nie możemy zapominać o świadomym odrzuceniu dorobku pokoleń artystów.

(1.2) Sztukę awangardową charakteryzuje ucieczka od realizmu i tradycyjnych form artystycznych.

(1.3) Długo charakteryzowała aktora na ciężko pobitego.

(2.1) Jazz charakteryzuje się rytmem synkopowanym.

(2.2) Jak to pani Basia jest chora?! Mam się sam charakteryzować?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: χarakteryzovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakterystyczność ż., charakteryzowanie n., charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakter m.

przym. charakterystyczny

czas. scharakteryzować, ucharakteryzować

przysł. charakterystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opisywać

Wiktionary

charakteryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) definiowanie charakterystycznych cech kogoś lub czegoś

(1.2) modyfikowanie czyjegoś wyglądu zewnętrznego przy pomocy np. makijażu w celu upodobnienia kogoś do innej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze mnie samego wychodzą wszystkie dzieła poety! te charakteryzowania poszczególnego człowieka, jak egzystuje i żyje, tak że ludzie myślą, że go rozpoznają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraktɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: χarakteryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charakterystyczność ż., ucharakteryzowanie n., charakteryzacja ż., charakterystyka ż., charakter mrz.

czas. charakteryzować ndk., ucharakteryzować dk.

Wiktionary

charan

Harran, Charan albo Carrhae – stanowisko archeologiczne na terenie starożytnego miasta w południowo-wschodniej Turcji, około 40 kilometrów na południowy wschód od Şanlıurfy. Obecnie jest to miasto należące do prowincji Şanliurfa, liczące 9743 mieszkańców.

Wikipedia

charbielin

3 miejscowości w Polsce:

- Charbielin – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy

- Charbielin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice

- Charbielin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Przemęt

Wikipedia

charbin

miasto w Chinach; Harbin

SJP.pl

Charbin – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Powidz, nad jeziorem Niedzięgiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy zespół pałacowy wpisany do krajowego rejestru zabytków pod numeremnr rej.: 335/77 z 21.05.1984 roku. W jego skład wchodzi pałac z 1869 roku (z późniejszymi zmianami) oraz park z końca XIX wieku.

Wikipedia

charbinowice

Charbinowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

charbowo

Charbowo (niem. Kleedorf) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.

Charbowo było własnością rodu Sulimów. W 1520 r. wieś oddawała dziesięcinę do kościoła w Kłecku. W okresie reformacji w Charbowie osiedlili się osadnicy ze Szkocji. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

charboł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. stary, zniszczony but

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kaj som moje charboły?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szczewik

Wiktionary

charbrowo

Charbrowo (kaszb. Charbrowò lub też Chabrowò, niem. Charbrow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko przy drodze wojewódzkiej nr . Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzą również miejscowości Krakulice, Charbrowski Bór, Podroże i Cegielnia Charbrowska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

charchać

młodzieżowo:
1. pluć, spluwać; charkać, melać;
2. smarkać

SJP.pl

charchała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. człowiek często plućujący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈxawa, AS: χarχau̯a

Wiktionary

charchot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, chargot

SJP.pl

charchotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charkotliwy

SJP.pl

charchut

nazwisko polskie

SJP.pl

charci

odnoszący się do charta

SJP.pl

charciarz

1. osoba hodująca charty;
2. myśliwy polujący z chartami

SJP.pl

charcica

samica charta

SJP.pl

Charczyca, Charcica (biał. Харціца; ros. Хартица) – agromiasteczko na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Dubno, nad Niemnem i przy drodze republikańskiej .

Wikipedia

charciczka

→ charcik

SJP.pl

Patrz:
charcik

charcik

1. karłowata rasa psa z grupy chartów;
2. pies tej rasy;
3. mały lub młody chart, gończy pies myśliwski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: chart

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarʲt͡ɕik, AS: χarʹćik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chart m.

Wiktionary

charczący

→ charczeć

SJP.pl

Patrz:
charczeć

charczeć

1. wydawać chrapliwe dźwięki, będące oznaką kłopotów z oddychaniem;
2. wydawać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
3. mówić coś chrapliwym głosem

SJP.pl

czasownik

(1.1) mówić chrapliwie

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chrapać podczas snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec charczał do syna umierając w szóstej części tego filmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxart͡ʃɛt͡ɕ, AS: χarčeć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charczenie n.

Wiktionary

charczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieborak, chorowity

Wiktionary

charczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|charczeć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. charczeć

Wiktionary

charczo

gruzińska zupa z wołowiny lub jesiotra, z dodatkiem migdałów i orzechów

SJP.pl

Wikipedia

chardin

[czytaj: szarDĘ] nazwisko

SJP.pl

chardonnay

[czytaj: szardoNE]
1. szczep winorośli wykorzystywanych do produkcji białego wina;
2. wino z winogron tego szczepu

SJP.pl

Chardonnay (wym. [ʃaʁdɔnɛ]) – biała, przemysłowa odmiana winorośli, wykorzystywana do produkcji białego wina oraz win musujących.

Wikipedia

charewicz

nazwisko

SJP.pl

Charewicz:

- Leon Charewicz

- Zofia Charewicz

Wikipedia

charga

1. miasto w Egipcie;
2. grupa oaz w południowym Egipcie; Al-Charidża

SJP.pl

Charga (arab. الخارجة, Al-Charidża) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Nowa Dolina, położone w oazie Charga na Pustyni Libijskiej.

Wikipedia

chargeback

[czytaj: czerdżbek] zwrot środków pobranych z karty płatniczej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących transakcji

SJP.pl

Chargeback (z ang. obciążenie zwrotne) – procedura zwrotu środków za transakcję dokonaną kartą płatniczą realizowana przez wystawcę karty i inicjowana przez klienta w sytuacji, gdy nie otrzymał on produktów albo usług, za które zapłacił (lub np. okazały się uszkodzone), nastąpiła pomyłka techniczna w rozliczeniu transakcji lub transakcja nosiła znamiona oszustwa.

Wikipedia

chargot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, charchot

SJP.pl

chargotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, charkotliwy, charchotliwy

SJP.pl

chariklo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa opiekująca się małym Achillesem, żona centaura Chirona

(1.2) mitgr. nimfa, wielbicielka Ateny, matka wróżbity Tejrezjasza

(1.3) astr. planetoida (prawdopodobnie największa) z grupy centaurów

Wiktionary

(10199) Chariklo (1997 CU_26) – prawdopodobnie największa planetoida z grupy centaurów, okrążająca Słońce w ciągu 63 lat w średniej odległości 15,84 au. Odkryta 15 lutego 1997 roku. Planetoida jest piątym – po czterech planetach olbrzymach – znanym nam obiektem Układu Słonecznego mającym pierścienie. Pierścienie zostały zauważone przypadkiem podczas obserwacji zakrycia gwiazdy przez Chariklo.

Wikipedia

charisteria

nazwa publikacji ofiarowywanej w hołdzie osobie o wielkich zasługach i osiągnięciach w jakiejś dziedzinie twórczości lub nauki

SJP.pl

charkać

potocznie:
1. wydawać suchy nieartykułowany głos, chrząkać chrapliwie;
2. głośno pluć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła

SJP.pl

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pluć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie charkej mi sam do zupy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chark m., charkanie n.

Wiktionary

charkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|charkać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obcharkanie n.

czas. charkać ndk., obcharkać dk.

Wiktionary

charkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Charkiewicz – polska ekonomistka, feministka

- Grzegorz (Charkiewicz) – polski biskup prawosławny

- Jarosław Charkiewicz – polski publicysta, tłumacz, prawnik i rusycysta

- Walerian Charkiewicz – polski historyk, publicysta polityczny, poeta

- Zygmunt Charkiewicz – radziecki botanik i systematyk

Wikipedia

charkliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkotliwy, chargotliwy, charchotliwy

SJP.pl

charknąć

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem

SJP.pl

charknięcie

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem

SJP.pl

charkot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; chargot, charchot

SJP.pl

charkotać

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie

SJP.pl

charkotania

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie

SJP.pl

charkotanie

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie przez człowieka lub zwierzę charkotliwych, często gardłowych dźwięków

(1.2) wydawanie przez maszynę lub inną rzecz charkotliwych dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charkotliwość ż., charkot m.

czas. charkotać ndk.

przym. charkotliwy

przysł. charkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) charczenie, chrapanie, rzężenie

(1.2) charczenie, rzężenie

Wiktionary

charkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: charkotliwie

SJP.pl

charkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co charkotliwe; cecha tych, którzy są charkotliwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charkotanie n.

czas. charkotać

przym. charkotliwy

przysł. charkotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrypliwość

Wiktionary

charkotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charchotliwy

SJP.pl

charków

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Wiktionary

Charków (ukr. Харків, Charkiw; ros. Харьков Charkow) – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, położone na południowym krańcu Wyżyny Środkoworosyjskiej, stolica obwodu charkowskiego. Na początku 2021 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 1,43 mln, Charków zajął drugie miejsce (po Kijowie) wśród najludniejszych ukraińskich miast. Jest jednym z dziesięciu największych miast Ukrainy pod względem powierzchni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Charkowie odbędą się niektóre mecze piłkarskich mistrzostw Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarkuf, AS: χarkuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charkowianin mos., charkowianka ż., Charkowszczyzna ż.

przym. charkowski

Wiktionary

charkowianin

mieszkaniec Charkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Charkowa; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Charków mrz.

:: fż. charkowianka ż.

przym. charkowski

Wiktionary

charkowianka

mieszkanka Charkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Charkowa; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Charków mrz., Charkowszczyzna ż., Charkiw m.

:: fm. charkowianin mos.

przym. charkowski

Wiktionary

charkowski

1. → Charków;
2. obwód charkowski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Charkowem, dotyczący Charkowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈkɔfsʲci, AS: χarkofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Charków m., charkowianin m., charkowianka ż.

Wiktionary

charlać

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ujek jak mioł tubera, to ino kurzył i charloł.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherlok mos.

Wiktionary

charleroi

Charleroi (wa. Tchålerwè, Châlerwè) – miasto w południowej Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, siedziba administracyjna okręgu Charleroi. Największe miasto prowincji, jedno z większych w kraju. Leży na północno-zachodnim krańcu wyżyny Condroz w Ardenach, nad rzeką Sambrą. Mieszkańcy miasta nazywani są Carolos. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem Walonii.

Wikipedia

charles

[czytaj: czarls] imię angielskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

(1.2) imię|polski|m.

Wiktionary

- Charles – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Massachusetts

- Charles – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Maine

- Charles – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Devon

Biografie:

- Charles (Charles Dias de Oliveira Barbosa, ur. 1984) – brazylijski piłkarz

- George Charles

- Jennifer Charles

- Ray Charles

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 40. rocznicę wydarzeń 1968 r. NBC powtarza swój kultowy wywiad z Charlesem Mansonem przeprowadzony dokładnie 20 lat wcześniej. [http://www.dziennik.pl/opinie/article178612/Lata_60_rewolucja_na_weekend.html?service=print Dziennik.pl]

(1.2) Jego misja miała na celu wyjaśnienie sytuacji Charles'owi de Gaulle'owi i przekonanie go, żeby Francja udzieliła wsparcia Stanom Zjednoczonym w ewentualnym konflikcie atomowym.

Wiktionary

charleston

[czytaj: czarlston] szybki taniec w rytmie 4/4, podobny do fokstrota, modny w latach 20. i 30. XX wieku

SJP.pl

- charleston – taniec towarzyski

- Charleston – włoski film komediowy z 1977

Miejscowości w Australii:

- Charleston – miasto w stanie Australia Południowa

Miejscowości w USA:

- Charleston – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Franklin

- Charleston – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Coles

- Charleston – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot

- Charleston – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Tallahatchie

- Charleston – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Mississippi

- Charleston – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Montgomery

- Charleston – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Charleston, nad Atlantykiem (największe)

- Charleston – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Bradley

- Charleston – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Wasatch

- Charleston – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Kanawha (stolica stanu Wirginia Zachodnia)

- Charleston – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans

Wikipedia

charlestończyk

[czytaj: czarlstończyk] mieszkaniec Charlestonu

SJP.pl

charlestonka

[czytaj: czarlstonka]
1. perkusyjny instrument muzyczny z grupy idiofonów; break-maszyna, high-hat;
2. mieszkanka Charlestonu

SJP.pl

charlestonowy

→ charleston [czytaj: czarlstonowy]

SJP.pl

charlestoński

[czytaj: czarlstoński] przymiotnik od miasta: Charleston

SJP.pl

charlie

[czytaj: czarli albo czerli] obce imię męskie

SJP.pl

Charlie, właściwie Károly Horváth (ur. 28 października 1947 w Ondódzie) – węgierski muzyk i piosenkarz.

Wikipedia

charlton

[czytaj: czarlton] dzielnica Londynu

SJP.pl

Miasta w USA:

- Charlton – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Washington

- Charlton – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester

- Charlton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga

Gminy w USA:

- Charlton (ang. Charlton Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester

- Charlton (ang. Charlton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Otsego

- Charlton (ang. Charlton Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga

Wikipedia

charmant

[czytaj: szarMĄ] powabny, ujmujący

SJP.pl

Charmant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente. W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia trzech ówczesnych gmin – Charmant, Chavenat oraz Juillaguet – utworzono nową gminę Boisné-La Tude. Siedzibą gminy została miejscowość Charmant. W 2013 roku populacja Le Rouget wynosiła 369 mieszkańców.

Wikipedia

charme

[czytaj: szarm] urok, powab, wdzięk osobisty; szarm

SJP.pl

- La Charme – francuska gmina w regionie Franche-Comté

- Le Charme – francuska gmina w Regionie Centralnym

- Charmé – francuska miejscowość i gmina w regionie Poitou-Charentes

- La Charmée – francuska gmina w regionie Burgundia

Wikipedia

charmeur

[czytaj: szarmör] mężczyzna ujmujący, fascynujący, atrakcyjny

SJP.pl

charmeuse

[czytaj: szarmöz] kobieta ujmująca, fascynująca, atrakcyjna

SJP.pl

charmęzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chrust

Wiktionary

charnowo

W Polsce

- Charnowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka

- Charnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty

- Charnowo– zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Charnowie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia

charolaise

[czytaj: szaroLEZ] francuska rasa bydła domowego pochodząca z Masywu Centralnego; szarol

SJP.pl

Wikipedia

charon

1. w mitologii greckiej: przewoźnik dusz przez rzekę Styks lub Acheron do Hadesu;
2. księżyc Plutona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. naturalny satelita Plutona;

Wiktionary

- Charon – w mitologii greckiej przewoźnik dusz zmarłych przez rzekę Acheron (lub Styks)

- Charon – księżyc Plutona

- Charon – fińska grupa muzyczna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hemera uchodziła za córkę Ereba i Nyks oraz siostrę Etera, Charona i Nemezys.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarɔ̃n, AS: χarõn

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) ⯕

Wiktionary

charszewo

Charszewo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rogowo.

Wikipedia

charsznica

wieś w woj. małopolskim

SJP.pl

Charsznica (do czerwca 2004 Charsznica-Wieś) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Charsznica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

charsznicki

przymiotnik od: Charsznica

SJP.pl

charszniczanin

mieszkaniec Charsznicy

SJP.pl

charszniczanka

mieszkanka Charsznicy

SJP.pl

chart

duży pies myśliwski z charakterystycznym zadem w kształcie łuku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

Wiktionary

Charty – grupa ras psa. Charakterystyczna dla psów z tej grupy jest aerodynamiczna budowa ciała, umożliwiająca osiąganie dużej prędkości w pogoni za zwierzyną. Podczas pogoni psy te kierują się wzrokiem, a nie węchem. Jest to jeden z najstarszych typów psa. Charty są użytkowane do polowań, jako psy ozdobne oraz wyścigowe. Pod względem użytkowym zaliczane są do psów myśliwskich – gończych, ale organizacje kynologiczne klasyfikują je w odrębnej grupie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xart, AS: χart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. charcik m.

:: fż. charcica ż.

przym. charci

Wiktionary

chartaria

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartularia

SJP.pl

charter

[czytaj: czarter] umowa między armatorem a frachtującym o wynajęcie statku lub samolotu na określony czas; czarter

SJP.pl

charterować

[czytaj: czarterować] wynajmować statek lub samolot na określony kurs lub czas; czarterować

SJP.pl

charterowy

→ charter [czytaj: czarterowy]; czarterowy

SJP.pl

chartowaty

typ chartowaty - typ psów o podłużnej, stożkowatej głowie z wąską czaszką i małymi uszami zwróconymi do tyłu

SJP.pl

chartres

[czytaj: szartr] miasto we Francji

SJP.pl

Chartres (wymowa) – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym-Dolinie Loary, w departamencie Eure-et-Loir.

Wikipedia

chartreuse

[czytaj: szarTRÖZ] francuski likier ziołowy; szartreza

SJP.pl

Chartreuse – francuski likier oparty na destylacie winnym i ekstraktach ze 130 różnych ziół. Jego nazwa pochodzi od klasztoru kartuzów La Grande Chartreuse w okolicach Grenoble.

Istnieją dwa podstawowe typy likieru Chartreuse:

- Zielony Chartreuse (55% obj. alkoholu)

- Żółty Chartreuse (43% obj. alkoholu)

Oprócz tego produkowane są jeszcze:

- Chartreuse VEP

- Liqueur du 9ème Centenaire

- Chartreuse 1605

Wikipedia

chartryjski

[czytaj: szartryjski] przymiotnik od: Chartres

SJP.pl

chartularia

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartaria

SJP.pl

chartum

stolica Sudanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sudanu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chartum wspiera ugandyjskich rebeliantów, bo - jak twierdzi - Uganda pomaga sudańskim separatystom z Ludowej Armii Wyzwolenia Sudanu SPLA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxartũm, AS: χartũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chartumczyk mos., chartumka ż.

przym. chartumski

Wiktionary

chartumczyk

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); chartumianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chartumu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmt͡ʃɨk, AS: χartũmčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chartum mrz.

:: fż. chartumka ż.

przym. chartumski

Wiktionary

chartumianin

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); chartumczyk

SJP.pl

chartumianka

chartumka;
1. mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu);
2. mieszkanka Chartumu Północnego (miasta w Sudanie)

SJP.pl

chartumka

mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu); chartumianka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chartumu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmka, AS: χartũmka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chartum mrz.

:: fm. chartumczyk mos.

przym. chartumski

Wiktionary

chartumski

przymiotnik od: Chartum (stolica Sudanu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Chartum

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W zoo chartumskim reprezentowane są absolutnie wszystkie gatunki zwierzyny sudańskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈtũmsʲci, AS: χartũmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chartum m., chartumczyk m., chartumka ż.

Wiktionary

chartyzm

pierwszy masowy ruch polityczny robotników angielskich, żądający demokratycznych reform politycznych; czartyzm

SJP.pl

charybda

jeden z żeńskich potworów czyhający na statki na skałach Przylądka Scylla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Wiktionary

Charybda (gr. Χάρυβδις Chárybdis) – w mitologii greckiej jeden z dwóch potworów morskich (drugim była Skylla) czyhających na żeglarzy po obu stronach cieśniny, lokalizowanej jako Cieśnina Mesyńska.

Wikipedia

charydżyci

wyznawcy jednego z trzech (poza sunnizmem i szyizmem), skrajnego odłamu islamu

SJP.pl

Charydżyzm (arab. ‏خوارج,‎ chawāridż) – najmniejszy z trzech głównych nurtów islamu (obok sunnizmu i szyizmu). Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, powstałą wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa.

Wikipedia

charydżycki

→ charydżyta

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z charydżytami, dotyczący charydżytów lub charydżyzmu

Wiktionary

Patrz:
charydżyta
Powiązane:

rzecz. charydżyta mos., charydżyzm mrz.

Wiktionary

charydżyta

członek pierwszego w islamie ugrupowania polityczno-religijnego negującego władzę kalifa

SJP.pl

charydżytka

→ charydżyta

SJP.pl

Patrz:
charydżyta

charydżyzm

jeden z trzech (obok sunnizmu i szyizmu) nurtów islamu

SJP.pl

Charydżyzm (arab. ‏خوارج,‎ chawāridż) – najmniejszy z trzech głównych nurtów islamu (obok sunnizmu i szyizmu). Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, powstałą wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa.

Wikipedia

charyna

rodzaj węża z rodziny dusicieli; wąż gumowy

SJP.pl

charyta

w mitologii greckiej: każda z trzech córek Zeusa (Eufrozyne, Aglaja lub Talia), bogiń wdzięku, uroków ludzkiego życia i przyrody

SJP.pl

charytatywnie

przysłówek

(1.1) nie pobierając wynagrodzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Policjanci pomagają dzieciom charytatywnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charytatywność ż.

przym. charytatywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dobroczynnie

Wiktionary

charytatywność

dobroczynność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co charytatywne;

Wiktionary

Charytatywność – cecha działań mających na celu niesienie pomocy jej potrzebującym, w sposób bezinteresowny, dobroczynny, filantropijny.

W ścisłym ujęciu jest to nurt chrześcijańskiej filantropii religijnej. Nazwa wywodzi się od łacińskiego słowa caritas, oznaczającego miłosierdzie lub miłość chrześcijańską wobec ubogich. W potocznym użyciu „charytatywność” i „filantropia” bywają traktowane zamiennie, jednak oba terminy różnią się istotnym aspektem. Źródłem charytatywności jest nakaz religijny, zaś filantropia czerpie inspirację ze świeckiej idei humanitaryzmu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. charytatywny

przysł. charytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dobroczynność

Wiktionary

charytatywny

płynący z miłości do bliźniego; dobroczynny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) We Wrocławiu odbył się koncert charytatywny znanych zespołów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarɨtaˈtɨvnɨ, AS: χarytatyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charytatywność ż.

przysł. charytatywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miłosierny, dobroczynny, dobry, filantropijny, humanitarny, przest. zbożny

Wiktionary

charytolog

teolog zajmujący się zagadnieniami łaski Bożej

SJP.pl

charytologia

w teologii chrześcijańskiej: dział dogmatyki, którego przedmiotem jest łaska

SJP.pl

Charytologia (charis łaska, logos słowo) – nauka o Bożej łasce, jedna z dziedzin teologii dogmatycznej.

Wikipedia

charytologiczny

→ charytologia

SJP.pl

Patrz:
charytologia

charyzjusz

imię męskie

SJP.pl

Charyzjusz – imię męskie pochodzące od przydomka św. Marcina Charity.

Charyzjusz imieniny obchodzi 16 kwietnia.

Wikipedia

charyzma

charyzmat;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

Wiktionary

Charyzma (gr. chárisma „dar”) – termin zaczerpnięty z teologii, gdzie określał jednostki obdarowane łaską boską, „darem bożym”, obecnie rozumiany jest jako:

- Atrybut, osobista cecha jednostki, wyjątkowa jakość jej przypisywana, coś, co ktoś posiada lub jest w to wyposażony. Charyzmę utożsamia się z wszelkiego rodzaju osobistymi cechami jednostki, które czynią ją wyjątkową na tle reszty społeczności.

- Relacja między liderem a jego zwolennikami, czyli wpływ, jaki ma ten pierwszy na drugich. Jest to zdolność lidera do wywierania bardzo wyraźnego wpływu na normatywną orientację innych członków wspólnoty. W efekcie ukształtowania się tej relacji powinny ulec transformacji wartości czy też przekonania akceptowane przez zwolenników, a nie tylko ich zachowania. Lider zostaje uznany za charyzmatycznego, gdyż po pierwsze, ma określoną misję do wypełnienia, a po drugie, w sposób spontaniczny zostają uznane przez zwolenników jego wyjątkowe cechy, zdolności czy właściwości. Uznanie to opiera się na irracjonalnych odczuciach i emocjach, dla których punktem odniesienia są cechy czy zdolności lidera postrzegane na podobieństwo boskiego stygmatu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Andrzej wykazuje się niebywałą charyzmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈrɨzma, AS: χaryzma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzmat mrz., charyzmatyczka ż.

przym. charyzmatyczny

przysł. charyzmatycznie

Wiktionary

charyzmacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od charyzmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzmat m.

Wiktionary

charyzmat

charyzma;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół cech charakteru czyniących daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa

(1.2) teol. szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

(1.3) rel. typ wrażliwości religijnej, który wyróżnia daną osobę z otoczenia

Wiktionary

Charyzmat (od l.m. stgr. χαρίσματα: chárismata, od l.p. stgr. χάρισμα chárisma „dar”, od stgr. χάρις charis, „piękno, łaska, wdzięczność”) – termin stosowany w chrześcijaństwie, oznaczający dary Ducha Świętego, służące zbudowaniu Kościoła.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Kościół pierwszych wieków posługiwał się charyzmatami bardzo intensywnie.

(1.2) Obdarowanie charyzmatem nie może zatem być głównym argumentem świadczącym o świętości człowieka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzma ż., charyzmatyk m., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż., charyzmacik mrz.

przym. charyzmatyczny

przysł. charyzmatycznie

Wiktionary

charyzmatyczka

1. kobieta obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: kobieta obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. kobieta obdarzona charyzmatami

(1.2) teol. członkini wspólnoty charyzmatycznej

(1.3) teol. członkini ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W spotkaniu z charyzmatyczką z USA w Pionkach wzięło udział prawie sto osób.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzmat m., charyzma ż.

:: fm. charyzmatyk m.

przym. charyzmatyczny

przysł. charyzmatycznie

Wiktionary

charyzmatycznie

przysłówek

(1.1) teol. przy użyciu darów charyzmatycznych

(1.2) pot. z charyzmą, z zaangażowaniem, inaczej niż przeciętnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak posługiwać charyzmatycznie na Mszy Św. z modlitwą w intencji uzdrowienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzmat mrz., charyzmatyk mos., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż., charyzma ż.

przym. charyzmatyczny

Wiktionary

charyzmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charyzmatycznie

SJP.pl

charyzmatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charyzmatyczny

SJP.pl

charyzmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. cecha tego, co charyzmatyczne

(1.2) socjol. cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błędne metodologicznie jest utożsamianie charyzmatyczności katolickiej z ruchem pentekostalnym.

(1.2) O jego charyzmatyczności decydowały siła woli i hart ducha.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. charyzmat m., charyzmatyk m., charyzmatyczka ż.

(1.2) rzecz. charyzma ż., charyzmatyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) charyzma

Wiktionary

charyzmatyczny

1. obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnymi właściwościami, budzącymi i utrzymującymi czyjś autorytet wśród innych;
2. w religii: obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnym darem łaski bożej, darem Ducha Świętego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) socjol. obdarzony charyzmą, estymą

(1.2) rel. obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józef Piłsudski był charyzmatycznym przywódcą, pociągał za sobą tłumy Polaków.

(1.2) Nie ulega wątpliwości, że ruch charyzmatyczny z całym swoim zapałem ewangelizacyjnym stał się pewnym wyzwaniem dla Kościoła katolickiego i dalej nim jest.

(1.2) W Licheniu odbyły się warsztaty posługi charyzmatycznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. charyzma ż., charyzmatyczność ż., charyzmat mrz., charyzmatyk mos., charyzmatyczka ż., charyzmatyczność ż.

przysł. charyzmatycznie

Wiktionary

charyzmatyk

1. osoba obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: osoba obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. ktoś obdarzony charyzmatami;

(1.2) rel. członek wspólnoty charyzmatycznej

(1.3) rel. członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego

Wiktionary

Charyzmatyk – obdarzony charyzmatami, w znaczeniu religijnym – darami Ducha Świętego. W szerszym znaczeniu oznacza również:

- wyznawcę ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego (np. zielonoświątkowca, czy neocharyzmatyka),

- członka ruchu odnowy charyzmatycznej w łonie Kościołów tradycyjnych, np. Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Franciszek z Asyżu był włoskim charyzmatykiem.

(1.2) Każdy członek tej wspólnoty jest charyzmatykiem i posługuje charyzmatami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neocharyzmatyk mos., charyzmat mrz.

:: fż. charyzmatyczka ż.

przym. charyzmatyczny

przysł. charyzmatycznie

Wiktionary

charz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) daw. zdrobn. Zachariasz

Wiktionary

- Charz Pierwszy (lub Charz A) – zachodnia część miasta Nałęczowa w województwie lubelskim, w powiecie puławskim (do 1956 samodzielna wieś)

- Charz Drugi (lub Charz B) – południowa część miasta Nałęczowa w województwie lubelskim, w powiecie puławskim (do 1956 samodzielna wieś)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaʃ, AS: χaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Zachariasz m.

:: zdrobn. Charzyk m.

Wiktionary

charzewice

- Charzewice – dzielnica Stalowej Woli

- Charzewice – wieś w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Zakliczyn

- Charzewice – dawna gmina wiejska

- Charzewice – gromada w powiecie brzeskim

- Charzewice – gromada w powiecie tarnobrzeskim

Wikipedia

charzewo

Charzewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo. Prowadzi przez nią Wielkopolska Droga św. Jakuba.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

charzewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Charzewski (1941-), polski polityk, samorządowiec

- Emil Holuka-Charzewski (1890-), polski oficer

- Jan Józef Charzewski, urzędnik ziemski XVII wieku

- Józef Charzewski, urzędnik ziemski XVIII wieku

- Stanisław Charzewski (1882-1916), polski oficer

- Tadeusz Charzewski (1892-1924), polski nauczyciel

Wikipedia

charzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) daw. zdrobn. Zachariasz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaʒɨk, AS: χažyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Charzykowy nmos., Zachariasz, Charz

Wiktionary

charzykowski

przymiotnik od: Charzykowy

SJP.pl

charzykowy

wieś turystyczno-letniskowa w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś letniskowa i turystyczna niedaleko Chojnic;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nigdy nie zapomnę wakacji w Charzykowach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaʒɨˈkɔvɨ, AS: χažykovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Charzyk

przym. charzykowski

Wiktionary

charzyno

Charzyno (niem. Garrin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Siemyśl.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. Charzyno miało 898 mieszkańców.

Wikipedia

charzyński

nazwisko

SJP.pl

charłać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać

SJP.pl

charłacki

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłaczy

SJP.pl

charłactwo

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; kacheksja

SJP.pl

Wyniszczenie (kacheksja, z gr. kakòs zły; héxis stan), przestarzale charłactwo (łac. marasmus, inanitio) – znaczny spadek masy ciała wskutek utraty tkanki tłuszczowej, tkanki mięśniowej oraz zwiększonego katabolizmu białek z powodu choroby podstawowej.

Wikipedia

charłaczy

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłacki

SJP.pl

charłaj

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać

SJP.pl

charłak

człowiek wyniszczony chorobą, wychudzony; kachektyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek schorzały, mizernie wyglądający

(1.2) człowiek bez środków do życia, biedak

Wiktionary

Mugol (ang. muggle) – określenie z cyklu powieściowego o Harrym Potterze angielskiej autorki J.K. Rowling, oznaczające osobę pozbawioną mocy magicznej oraz – najczęściej – nieposiadającą wiedzy na temat istnienia magicznego świata.

Termin ten stosowany jest w uniwersum przez czarodziejów brytyjskich, z kolei amerykańscy nazywają osoby takie „no-maj” (wym. nołmadż), co stanowi skrót od „no magic” (niemagiczny).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zakonnica uwijała się przy charłakach, starając się ulżyć ich niedoli.

(1.2) W sieni stało jakiś dwóch charłaków, prosząc feldmarszałka o jałmużnę.

Wiktionary

Powiązane:

czas. charłać ndk.

przym. charłacki

przysł. charłacko

rzecz. charłackość ż., charłactwo n., charłaczość ż., charłaczyna ż., charłanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cherlak, cherlawiec, chory, słabeusz, wymoczek

(1.2) biedak

Wiktionary

charłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|charłać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. charłać

rzecz. charłak mos.

Wiktionary

charławy

wychudzony, wyniszczony chorobą; charłacki, charłaczy, kachektyczny

SJP.pl

chasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zgraja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃sa, AS: χõũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chąsba ż., chąśba, chąźba, chądźba, chąśnik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chąsza, chąza

Wiktionary

chąsba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kradzież

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chąśnik mos., chąsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) starop|chąźba.

Wiktionary

chasbułatow

nazwisko

SJP.pl

chashitsu

w architekturze japońskiej pawilon ogrodowy, wznoszony specjalnie do ceremonialnego picia herbaty

SJP.pl

chąsieński

związany z Chąśnem

SJP.pl

chasmofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina korzystająca z gleby powstającej w szczelinach skał

Wiktionary

chasmogamia

zapłodnienie zachodzące w otwartym kwiecie

SJP.pl

Chasmogamia – rodzaj zapylenia zachodzący w otwartym kwiecie. Jej przeciwieństwem jest klejstogamia, zachodząca w kwiecie zamkniętym.

Wikipedia

chasmogamiczny

→ chasmogamia

SJP.pl

Patrz:
chasmogamia

chąśnik

wojownik - uczestnik słowiańskich wypraw łupieżczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek słowiańskich wypraw łupieżczych, organizowanych w XI i XII wieku;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃ɕɲik, AS: χõũ̯śńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chąsa ż., chąsba ż.

Wiktionary

chąśno

gmina wiejska w województwie łódzkim

SJP.pl

Wikipedia

chasor

Chasor, Hazor (hebr. תל חצור, Tel Chacor) – ruiny starożytnego miasta kananejskiego położone na północ od Jeziora Tyberiadzkiego w Górnej Galilei, na północy Izraela. Leży przy kibucu Ajjelet ha-Szachar, przy drodze z Rosz Pinna do Kirjat Szemona.

Wikipedia

chassis

[czytaj: szas-i]
1. podwozie samochodu;
2. obudowa (w komputerach) lub metalowa rama bądź płytka drukowana (w odbiornikach radiowych, telewizyjnych itp.), do której mocowane są podzespoły urządzenia

SJP.pl

- chassis (IPA: ˈtʃæsi) – słowo dotarło do polszczyzny z języka angielskiego (źródłowo wywodzi się z łaciny: capsa, następnie z francuskiego châssis). Ma wiele znaczeń w różnych dziedzinach:

- w elektronice – bazowy element konstrukcyjny urządzeń elektronicznych takich jak: radioodbiornik, telewizor, monitor, wzmacniacz akustyczny i in., który może być wykonany w postaci wytrawionej płytki drukowanej najczęściej FR-4, lub CEM-2. Może być też ramą metalową, stanowiącą zasadniczy konstrukcyjny moduł urządzenia; służy do mocowania elementów składowych.

- w motoryzacji – podwozie, rama konstrukcyjna pojazdu

Wikipedia

chasyd

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca chasydyzmu

Wiktionary

Chasydyzm (hebr. ‏חסידות‎ chasidut, dosł. „pobożność, bogobojność”), chasydzi (hebr. ‏חסיד‎ chasid, l.mn. ‏חסידים‎ chasidim) – ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym, powstały w łonie judaizmu. Występował w historii w trzech odmianach:

- chasydyzm antyczny lub starożytny – jego przedstawiciele znani są także pod nazwą asydejczyków (zwłaszcza w Biblii Tysiąclecia, wyd. III z 1990 r. i dalsze);

- chasydyzm niemiecki – zwany też aszkenazyjskim lub nadreńskim;

- chasydyzm polski – powszechnie i potocznie zwany chasydyzmem. Ta odmiana jest najszerzej znana, m.in. dlatego, że rozwija się do dziś (jako ruch o odmiennym charakterze, jest jednak w prostej linii spadkobiercą ruchu powstałego w XVIII wieku).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W drzwiach do bożnicy stało dwóch chasydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxasɨt, AS: χasyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chasydyzm m.

:: fż. chasydka ż.

przym. chasydzki

Wiktionary

chasyda

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt

SJP.pl

chasydka

wyznawczyni chasydyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni chasydyzmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przy wejściu do mykwy stała otyła chasydka.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chasydyzm mrz.

:: fm. chasyd m.

przym. chasydzki

Wiktionary

chasydyzm

ruch religijny w judaizmie, kierowany przez cadyków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

(1.2) rel. chasydyzm polski

Wiktionary

Chasydyzm (hebr. ‏חסידות‎ chasidut, dosł. „pobożność, bogobojność”), chasydzi (hebr. ‏חסיד‎ chasid, l.mn. ‏חסידים‎ chasidim) – ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym, powstały w łonie judaizmu. Występował w historii w trzech odmianach:

- chasydyzm antyczny lub starożytny – jego przedstawiciele znani są także pod nazwą asydejczyków (zwłaszcza w Biblii Tysiąclecia, wyd. III z 1990 r. i dalsze);

- chasydyzm niemiecki – zwany też aszkenazyjskim lub nadreńskim;

- chasydyzm polski – powszechnie i potocznie zwany chasydyzmem. Ta odmiana jest najszerzej znana, m.in. dlatego, że rozwija się do dziś (jako ruch o odmiennym charakterze, jest jednak w prostej linii spadkobiercą ruchu powstałego w XVIII wieku).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym czasie studiował chasydyzm pod kierunkiem Dawida ben Szlomy z Lelowa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chasyd mos., chasydka ż.

przym. chasydzki

Wiktionary

chasydzki

przymiotnik od: chasyd

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chasyd mos., chasydka ż., chasydyzm mrz.

Wiktionary

chasza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zgraja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃w̃ʃa, AS: χõũ̯ša

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chąsa

Wiktionary

chaszczak

gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków, np. chaszczak madagaskarski

SJP.pl

chaszcze

bardzo gęste, dzikie krzaki; zielska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gęste krzaki lub zarośla

Wiktionary

chat

[czytaj: czat] rozmowa prowadzona za pośrednictwem Internetu; czat

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj nijaki

(1.1) = eduk. Chrześcijańska Akademia Teologiczna

Wiktionary

Czat (również chat, z ang. chat [tʃæt] – pogawędka) – rodzaj rozmowy między dwoma lub wieloma użytkownikami komputerów za pośrednictwem Internetu lub innej sieci komputerowej, polegającej na naprzemiennym przesyłaniu wiadomości tekstowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Władze inwigilowały profesorów ChAT-u.

Wiktionary

chata

drewniany budynek na wsi lub w górach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach;

(1.2) etn. prosty, prymitywny budynek stawiany przez ludy pierwotne

(1.3) pot. przen. każde mieszkanie lub dom rodzinny

Wiktionary

Chata (regionalnie: chałpa, chałupa, checza, chyża, izba) – dom wiejski, najczęściej drewniany.

Chaty często składały się z trzech izb: środkowej – sieni i dwóch bocznych – czarnej i białej. Izba czarna była głównym pomieszczeniem, stał w niej piec. Pełniła rolę kuchni a czasem sypialni. Izba biała była pomieszczeniem bardziej reprezentacyjnym. Służyła tylko celom mieszkaniowym. Obok białej izby budowano często dodatkowe pomieszczenie – komorę, służącą jako magazyn. Jeszcze innym pomieszczeniem był służący jako sypialnia alkierz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W oknach chat widać było światła naftowych kaganków.

(1.2) Tymczasem w chatach czarowników ozwały się w bomie na szczycie góry dzikie ryki złego Mzimu.

(1.3) Czasem, jak ma robotę, to nie ma jej w domu po parę dni. A ja mam wolną chatę, chłopaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxata, AS: χata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chatnik m., chatar m.

:: zdrobn. chatka ż., chateńka ż., chatynka ż.

przym. chatowy, chatkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chatka, chateńka, chatynka, chałupa, domek

(1.2) chyża, koleba, szałas, lepianka, pantok, półziemianka

(1.3) mieszkanie, dom; pot. chałupa; slang. chawira (hawira)

Wiktionary

chatanga

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;

Wiktionary

Chatanga (ros. Хатанга) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim. Długość 227 km, długość ciągu rzecznego od źródeł Kotuja 1636 km; powierzchnia dorzecza 364 tys. km²; średni roczny przepływ przy ujściu 3286 m³/s.

Powstaje z połączenia rzek Cheta i Kotuj, płynie w kierunku północno-wschodnim po Nizinie Północnosyberyjskiej, uchodzi estuarium do Zatoki Chatańskiej Morza Łaptiewów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chatański

Wiktionary

chatański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chatangą, dotyczący Chatangi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chatanga ż.

Wiktionary

chatar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. gospodarz schroniska turystycznego lub chatki w górach;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chata ż., chatnik m., chatka ż., chateńka ż., chatynka ż.

przym. chatowy, chatkowy

Wiktionary

chatbot

[czytaj: czatbot] program, z którym można się komunikować przez chat (czat); czatbot

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) inform. program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bot

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chatbot

źródła.

== chatbot (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Lepticed7-chatbot.wav. audioUS|En-us-chatbot.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) inform. chatbot

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

chateaubriand

[czytaj: szatoBRJĄ albo szatoBRJAN] pieczeń z polędwicy wołowej; szatobriand

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) polędwica wołowa pieczona na ruszcie, podawana z ziemniakami;

Wiktionary

- François-René de Chateaubriand

- Chateaubriand (potrawa)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będąc ostatnio w restauracji zamówiłem chateaubriand.

Wiktionary

chateńka

zdrobnienie od: chatka

SJP.pl

chatgpt

nazwa chatbota

SJP.pl

chatib

w islamie: kaznodzieja wygłaszający kazanie w meczecie

SJP.pl

Chatib (arab. خطيب, ḫaṭīb; tur. hatip) – w islamie kaznodzieja wygłaszający chutbę w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy lub modlitw w trakcie świąt bajram. Chatibem jest najczęściej imam każdego meczetu, główny mułła. Ponieważ chutba oprócz treści religijnych odnosi się także do wydarzeń bieżących, chatib bywa nierzadko swego rodzaju felietonistą. Wzorem chatiba był Al-Dżahiz.

Wikipedia

chatka

mały domek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: chata

(1.2) mała chata

(1.3) rodzaj schroniska lub schronu turystycznego, głównie w górach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W głuchej puszczy przed chatką leśnika rota strzelców stanęła zielona.

(1.3) Pod wierzchołkiem Czarnej Kopy znajdowała się najmniejsza z karkonoskich chatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxatka, AS: χatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chata ż., chateńka ż., chatynka ż., chatar mos.

przym. chatkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chateńka, chatynka

(1.3) schron turystyczny, bacówka

Wiktionary

chatować

[czytaj: czatować] rozmawiać z kimś za pośrednictwem Internetu; czatować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) alternatywna pisownia → czatować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikt nikogo nie zmusza do pracy — wolny wybór: albo pracujesz albo chatujesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈtɔvat͡ɕ, AS: čatovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chatowanie n., chat m., chatter m., chatownik m., chatroom m.

przym. chatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czatować

Wiktionary

chatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chatować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃatɔˈvãɲɛ, AS: čatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chatować

Wiktionary

chatowicz

[czytaj: czatowicz] uczestnik czatu; czatowicz, czatownik, chatownik

SJP.pl

chatowiczka

uczestniczka czatu; czatowniczka, czatowiczka, chatowniczka

SJP.pl

chatowniczka

[czytaj: czatowniczka] uczestniczka czatu; czatowniczka, czatowiczka, chatowiczka

SJP.pl

chatownik

[czytaj: czatownik] uczestnik czatu; czatownik, czatowicz, chatowicz

SJP.pl

chatowy

[czytaj: czatowy] przymiotnik od: chat (rozmowa prowadzona za pośrednictwem Internetu; czat), np. chatowi maniacy; czatowy

SJP.pl

chatrak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. konfident

Wiktionary

chatroom

[czytaj: czat rum] internetowy kanał dyskusyjny; chat room, czatownia, czateria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abyście się jednak mogli spotkać, musicie się pojawiać w chatroomie o ustalonej porze. (z Internetu)

(1.1) Nie zawsze spotykała się z miłym przyjęciem, często była wyrzucana z chatroomów. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chat mrz./ż., chatownik mos., chat room mrz., czatownia ż.

czas. chatować ndk.

przym. chatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. chat room

Wiktionary

chattanooga

[czytaj: czataNUga] miasto w USA

SJP.pl

Chattanooga – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Tennessee. Leży nad rzeką Tennessee, niedaleko granicy ze stanem Georgia. Według spisu w 2020 roku liczy 181,1 tys. mieszkańców i jest 4. co do wielkości miastem stanu Tennessee. Obszar metropolitalny Chattanooga obejmuje 567,4 tys. mieszkańców.

Wikipedia

chatyna

regionalnie: mała, nędzna chata

SJP.pl

chatynka

mały drewniany budynek na wsi lub w górach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: chata

(1.2) mała lub skromna chata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chata ż., chatka ż., chatar mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chatka

Wiktionary

chaucer

[czytaj: CZOser] nazwisko

SJP.pl

chaus

gatunek drapieżnego kota; kot błotny, kot bagienny, kot trzcinowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Felis chaus|Schreber|ref=tak., drapieżny ssak z rodziny kotowatych o maskującym umaszczeniu występujący w południowej Azji i Egipcie;

Wiktionary

Kot błotny, chaus, kot bagienny, kot trzcinowy (Felis chaus) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Opisany w 1777 roku. Spokrewniony ze żbikiem europejskim. Jeden z dwóch kotów (obok kota nubijskiego) znanych z egipskich malowideł; był przez Egipcjan używany do polowania na ptaki. Przypomina budową kota domowego, lecz wyróżnia go maskujące umaszczenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie odważyłabym się trzymać chausa w domu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kot bagienny, kot błotny, kot trzcinowy

Wiktionary

chavannes

[czytaj: szaWAN] nazwisko, m.in. Edouard Chavannes (1865-1918) - sinolog francuski; Pierre Cécile Puvis de Chavannes (1824-1898) - malarz francuski

SJP.pl

Francja:

- Chavannes – gmina w Regionie Centralnym

- Chavannes – gmina w regionie Rodan-Alpy

- Chavannes-sur-l’Étang – gmina

- Chavannes-sur-Reyssouze – gmina

- Chavannes-sur-Suran – miejscowość

Szwajcaria:

- Chavannes-de-Bogis – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Nyon

- Chavannes-des-Bois – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Nyon

- Chavannes-le-Chêne – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Jura-Nord vaudois

- Chavannes-le-Veyron – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Morges

- Chavannes-les-Forts – miejscowość w gminie Siviriez w kantonie Fryburg, w okręgu Glâne

- Chavannes-près-Renens – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Ouest lausannois

- Chavannes-sous-Orsonnens – miejscowość w gminie Villorsonnens w kantonie Fryburg, w okręgu Glâne

- Chavannes-sur-Moudon – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Broye-Vully

Wikipedia

chawa

imię żeńskie

SJP.pl

chawira

potocznie: dom, mieszkanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara przestępcza dom, mieszkanie

(1.2) prostytutka

(1.3) gwara przestępcza kryjówka

(1.4) gwara przestępcza duża kieszeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvʲira, AS: χavʹira

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) zdrobn. chawirka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zob. prostytutka.

Wiktionary

chawirka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara przestępcza zdrobn. od chawira

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvʲirka, AS: χavʹirka

Wiktionary

chawłodno

Chawłodno – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

chazael

Chazael (hebr. ‏חֲזָהאֵל‎) – król Aramu-Damaszku, wspominany w Starym Testamencie i źródłach asyryjskich. Jego imię widnieje także na jednej z płytek z kości słoniowej znalezionych w Arslan Tash. Panował od ok. 844/842 p.n.e. do ok. 800 p.n.e.

Wikipedia

chazan

w judaizmie: kantor prowadzący nabożeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny

Wiktionary

Chazan (hebr. ‏חַזָּן‎ chazzan, jid. ‏חזן‎ chazn; inaczej kantor) – w judaizmie osoba prowadząca nabożeństwo z mniejszego pulpitu przed aron ha-kodeszem. W judaizmie ortodoksyjnym funkcję tę pełnią tylko mężczyźni, natomiast w judaizmie reformowanym dopuszcza się do niej kobiety, tzw. chazanit.

Wikipedia

chazar

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek ludu koczowniczego pochodzenia tureckiego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wg tego listu, Żydzi z Persji i Armenii uciekając przed prześladowaniami zasymilowali się prawie całkowicie pośród przyjmujących ich Chazarów.

(1.1) W 965 roku wielki książę kijowski Świętosław rozgromił Chazarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxazar, AS: χazar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chazarka ż.

przym. chazarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Kozar

Wiktionary

chazarka

członkini koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego

SJP.pl

chazarowie

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego

SJP.pl

Wikipedia

chazarski

dotyczący Chazarów, charakterystyczny dla Chazarów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chazarami, dotyczący Chazarów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chazar m., Chazarka ż.

Wiktionary

chąźba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zob. chąsba.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chąsa ż.

Wiktionary

chazbijewicz

nazwisko

SJP.pl

chaziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łódź. białystok. bogaty gospodarz

(1.2) poznań. daw. chłop ze wschodu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chaziajstwo n., chadziaj m.

Wiktionary

chąziebny

przymiotnik

(1.1) stpol. dotyczący kradzieży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃w̃ˈʑɛbnɨ, AS: χõũ̯źebny

Wiktionary

chazmatozaur

przypominający krokodyla archozaur z epoki triasu

SJP.pl

chazmozaur

duży dinozaur roślinożerny z kryzą wokół głowy i trzema rogami, podobny do triceratopsa

SJP.pl

chała

1. podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz;
2. pospolicie: marna, bezwartościowa rzecz, zwykle o przedstawieniu, filmie, utworze literackim itp.; kicz, szmira, chłam, gniot

SJP.pl

- chała – demon w mitologii słowiańskiej

- chała – rodzaj pieczywa

Wikipedia

chałaciarski

przymiotnik od: chałaciarz

SJP.pl

chałaciarz

ubogi Żyd noszący tradycyjny chałat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. Żyd w chałacie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Był to widocznie żyd, ale ani surdutowiec ani chałaciarz, bo jego suknia jedwabna miała formę raczej księżej sutanny; nie nosił ani pejsów ani jarmułki na głowie, a brodę miał z rzymska przystrzyżoną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałat mrz., chałacik mrz., chałatowy mos.

przym. chałatowy

Wiktionary

chałacik

zdrobnienie od: chałat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chałat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie chałat, lecz tylko mały chałacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałat m., chałaciarz mos., chałatowy mos.

przym. chałatowy

Wiktionary

chałasiński

nazwisko

SJP.pl

chałat

1. długi płaszcz noszony na Wschodzie;
2. luźny fartuch ochronny; kitel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szeroka, sięgająca stóp odzież w formie płaszcza noszona w niektórych krajach Wschodu, również przez społeczność żydowską wschodniej Europy

(1.2) fartuch, wierzchnie okrycie chroniące ubranie

Wiktionary

Chałat (także kapota) – szeroka wierzchnia odzież zapinana z przodu i sięgająca stóp, noszona zwłaszcza przez Żydów we wschodniej Europie.

W Małopolsce, chałat to też nazwa stroju szkolnego lub fartucha, który noszą biolodzy, chemicy, archiwiści i lekarze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxawat, AS: χau̯at

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałacik mrz., chałaciarz mos., chałatowy mos.

przym. chałatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kitel, daw. puderman, pudermantel

Wiktionary

chałatowi

rzadko spotykane określenie Żydów

SJP.pl

chałatowy

przymiotnik od: chałat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kraw. związany z chałatem, dotyczący chałatu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. Żyd noszący chałat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kup trochę chałatowego sukna, gdy będziesz w Łodzi.

(2.1) Przede mną wysiadł jeden chałatowy z wielką torbą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałat mrz., chałacik mrz., chałaciarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) daw. chałaciarz

Wiktionary

chałbiński

nazwisko

SJP.pl

chałchas

przedstawiciel najliczniejszej spośród ludów mongolskich grupy etnicznej

SJP.pl

chałchasi

najliczniejszy lud mongolski

SJP.pl

Chałchasi, Chałchowie, Chałcha-Mongołowie – grupa etniczna, najliczniejsza spośród ludów mongolskich, zamieszkująca Mongolię (2,1 mln) oraz Mongolię Wewnętrzną. Łączna ich liczba wynosi 6,5 mln.

Chałchasi dzielą się na około 10 pomniejszych grup, które stopniowo zatracają swoją odrębność i są traktowane jako społeczności regionalne.

Wikipedia

chałchaska

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim

SJP.pl

Patrz:
Chałchas

chałchaski

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim

SJP.pl

Patrz:
Chałchas

chałka

mała, podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. słodki, pleśćeciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;

Wiktionary

Chałka, chała – w kuchni polskiej słodkie, w kuchni żydowskiej tylko lekko słone, puszyste, drożdżowe pieczywo pszenne w postaci zaplecionego warkocza. Można także spotkać wypieki w kształcie bułek lub wałka zamkniętego w okrąg.

Chałka zwana jest też czasem plecionką albo kukiełką (na Podhalu). Jest rytualnym typem pieczywa dla Żydów, w szczególności Aszkenazyjczyków, którzy zwyczajowo spożywają ją w czasie szabatu i świąt. Jej nazwa wywodzi się z hebrajskiego „חַלָּה” (chala).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na progu piekarni stał piekarz z cudowną, rumianą chałką w ręce, którą wyciągnął w moją stronę.

(1.1) Na żydowskim targowisku w Jerozolimie widzieliśmy chałki i precle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawka, AS: χau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chała ż.

:: zdrobn. chałeczka ż.

przym. chałkowy

Wiktionary

chałkowaty

→ chałka

SJP.pl

Patrz:
chałka

chałowaty

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. kiepski, marny, o niskiej wartości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawɔˈvatɨ, AS: χau̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chała

przym. chałowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szmirowaty, dziadowski

Wiktionary

chałowy

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowaty

SJP.pl

chałtura

potocznie, pejoratywnie: mało ambitna praca, zwłaszcza artystyczna lub naukowa, podjęta głównie dla zarobku i byle jak wykonana; również produkt takiej pracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa, łatwa praca (szczególnie z dziedziny kultury, sztuki), ale zazwyczaj mało ambitna, wykonywana jedynie dla szybkiego zarobku, często niedbale

(1.2) efekt, produkt chałtury (1.1)

Wiktionary

Chałtura – zjawisko pracy zarobkowej (głównie w zawodach artystycznych). W potocznym języku oznacza działalność motywowaną względami wyłącznie zarobkowymi. W wielu przypadkach oznacza pójście na kompromis oraz może stanowić uszczerbek na wizerunku artysty. Chałtura ma zdecydowanie wydźwięk negatywny. W powszechnym rozumieniu jest często kojarzona z występami "celebrytów" na wydarzeniach sponsorowanych przez korporacje niemające na co dzień związku z kulturą, bądź organy władzy publicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mogę dziś wpaść do ciebie, bo mam chałturę na bankiecie dla jakichś nowobogackich.

(1.2) Przyszedł właściciel galerii obejrzeć moje obrazy, a tu na wierzchu leżą same chałtury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawˈtura, AS: χau̯tura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałturnictwo n., chałturnik ż., chałturowiec m., chałturszczyk m., chałturzysta m., chałturzystka ż.

:: zdrobn. chałturka ż.

przym. chałturowy, chałturniczy

czas. chałturzyć

Wiktionary

chałturka

niewielka chałtura

SJP.pl

chałturnictwo

podejmowanie działalności jedynie dla zarobku; zajmowanie się dodatkową, zwykle niedbale wykonywaną pracą

SJP.pl

chałturniczka

→ chałturnik

SJP.pl

Patrz:
chałturnik

chałturniczy

→ chałtura; chałturowy

SJP.pl

chałturnik

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturszczyk

SJP.pl

chałturować

chałturzyć; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy

SJP.pl

chałturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chałturować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chałturować

Wiktionary

chałturowiec

potocznie: osoba uprawiająca chałturę; chałturzysta

SJP.pl

chałturowy

→ chałtura; chałturniczy

SJP.pl

chałturszczyk

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturnik

SJP.pl

chałturzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chałturzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxawtuˈʒɛ̃ɲɛ, AS: χau̯tužẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałtura ż., chałturka ż., chałturnik m., chałturowiec m., chałturzysta m., chałturszczyk m.

czas. chałturzyć ndk., chałturować ndk.

przym. chałturowy

Wiktionary

chałturzyć

chałturować; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać dodatkową pracę w dziedzinie kultury i sztuki wyłącznie w celach zarobkowych, nie troszcząc się o poziom (artystyczny itp.)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktor nie będzie już chałturzył w reklamie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawˈtuʒɨt͡ɕ, AS: χau̯tužyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałtura ż., chałturka ż., chałturnik m., chałturowiec m., chałturszczyk m., chałturzysta m., chałturzystka ż., chałturnictwo n., chałturzenie n.

przym. chałturowy, chałturniczy

Wiktionary

chałturzysta

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturszczyk, chałturnik

SJP.pl

chałturzystka

kobieta zarabiająca robieniem chałtur

SJP.pl

chałubiński

nazwisko

SJP.pl

chałupa

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

(1.2) pot. nieduży, zaniedbany budynek o nietrwałej konstrukcji

(1.3) pot. o domu lub mieszkaniu, zwłaszcza własnym

(1.4) łow. legowisko zająca w śniegu

Wiktionary

- chałupa – rodzaj budynku mieszkalnego

- Chałupa – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Należy zwrócić uwagę na wrażliwość estetyczną fundatorów krzyży i kapliczek […] Obiekty te harmonizowały z zabudową wsi, z urodą chałup, wzbogacały krajobraz.

(1.3) Janek nie poszedł na imprezę, został w chałupie.

(1.4) Na noc szedł mróz, więc szarak wykopał sobie głębszą chałupę w polu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈwupa, AS: χau̯upa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chałupnictwo n., chałupnik m., chałupnica ż.

:: zdrobn. chałupka ż., chałupina ż.

:: zgrub. chałupsko n.

przym. chałupniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chata, dym

(1.2) chałupsko, buda, rudera

(1.3) pot. chata; książk. dach nad głową

(1.4) kopno

Wiktionary

chałupczak

nazwisko

SJP.pl

chałupina

mały, nędzny dom

SJP.pl

chałupinka

zdrobnienie od: chałupina

SJP.pl

chałupisko

1. zgrubienie od: chałupa; pogardliwie o chałupie; chałupsko;
2. dawniej: miejsce zajmowane przez chałupę

SJP.pl

- Chałupisko – osada w gminie Łącko

- Chałupisko – szczyt w Gorcach

Wikipedia

chałupka

zdrobnienie od: chałupa

SJP.pl

Chalupka, Chałupka:

- Adam Chalupka

- Ján Chalupka

- Samo Chalupka

- Franciszek Chałupka

- Jan Kwapiński, właśc. Piotr Edmund Chałupka

- Michael Chalupka

Wikipedia

chałupnica

1. kobieta wykonująca u siebie w domu prace rzemieślnicze na zamówienie przedsiębiorcy; chałupniczka;
2. dawniej: kobieta bezrolna, posiadająca tylko chałupę z obejściem;
3. przestarzałe: kobieta wiejska niemająca własnego gospodarstwa ani domu, mieszkająca w cudzej chacie; komornica

SJP.pl

chałupnictwo

praca wykonywana przez rzemieślnika na zlecenie w domu, z surowców dostarczanych przez przedsiębiorcę

SJP.pl

System nakładczy (również chałupnictwo) – produkcja wykonywana we własnym pomieszczeniu i własnymi narzędziami chałupnika dla nakładcy, który dostarczał surowce i materiały oraz odbierał wyroby gotowe. Rozwinęło się od XIII w., zwłaszcza w dziedzinie produkcji tekstyliów.

Wikipedia

chałupniczka

→ chałupnik

SJP.pl

Patrz:
chałupnik

chałupniczość

→ chałupniczy

SJP.pl

Patrz:
chałupniczy

chałupniczy

→ chałupnictwo

SJP.pl

Patrz:
chałupnictwo

chałupnik

rzemieślnik wykonujący u siebie w domu pracę na zamówienie przedsiębiorcy

SJP.pl

Chałupnik:

- dawniej (XVII–XVIII w.): chłop bezrolny (lub prawie bezrolny) posiadający dom (chałupę) lub w nim mieszkający niekoniecznie na stałe, nieposiadający ziemi lub jedynie mały ogród i obejście. Zwykle zobowiązany odrabiać pańszczyznę. Przykład: „Chałupnicy, ogródki tylko przy chałupie mający, po gr. 6. płacą” AktaKrak III 36. W 1767 r. na wsi śląskiej chałupnicy stanowili 15%, zagrodnicy – 49% i kmiecie – 36%.

- obecnie: rzemieślnik drobnej wytwórczości, wykonujący pracę u siebie w domu na własnym warsztacie na zlecenie i z surowców dostarczanych przez nakładcę. Termin „chałupnik” wiąże się z prawem pracy. Chałupnik korzysta z niektórych praw pracowniczych.

Wikipedia

chałupski

nazwisko

SJP.pl

chałupsko

zgrubienie od: chałupa

SJP.pl

chałupy

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 4 podstawowe

- Chałupy – część wsi Komarno w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoski, w gminie Janowice Wielkie

- Chałupy – przysiółek wsi Tworzymirki Górne w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz

- Chałupy – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz

- Chałupy – część wsi Wielkie Drogi w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina

- Chałupy – część wsi Przecieszyn w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Brzeszcze

- Chałupy – część wsi Wincentów w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Tczów

- Chałupy – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

- Chałupy – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Władysławowo

- Chałupy – część wsi Zbytków w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień

- Chałupy – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno

Wikipedia

chałwa

bardzo słodki wyrób cukierniczy z tłustej, włóknistej masy, otrzymanej z karmelu i miazgi nasion roślin oleistych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

Wiktionary

Chałwa (pers. halva, sanskryt halawa, hebr. halwa, arab. halawi, tur. helva, gr. χαλβάς) – wyrób cukierniczy z karmelu oraz miazgi nasion oleistych pochodzący z Iranu. Popularny w wielu innych rejonach świata – na Bałkanach, w krajach śródziemnomorskich i zachodniej Azji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxawva, AS: χau̯va

Wiktionary

Powiązane:

przym. chałwowy

Wiktionary

chałwowy

→ chałwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z chałwą

Wiktionary

Patrz:
chałwa
Powiązane:

rzecz. chałwa ż.

Wiktionary

chcący

ten, kto czegoś chce, chętny do czegoś

SJP.pl

chcenie

potocznie: to, czego się pragnie; chęć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczuwanie chęci zrobienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) niechcenie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chcica ż., chciwość ż., chciejstwo n.

czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

przym. chciwy

frazeologia.

etymologia.

odczasownikowy od|chcieć.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== chcenie (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chcenie

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxt͡sɛ̃ɲɛ, AS: χcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chcica ż., chciwość ż., chciejstwo n.

czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

przym. chciwy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) niechcenie

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chcica ż., chciwość ż., chciejstwo n.

czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

przym. chciwy

frazeologia.

etymologia.

odczasownikowy od|chcieć.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== chcenie (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chcenie

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chceszli

dawniej: czasownik "chcieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li"; czy chcesz

SJP.pl

chciany

mieć chęć, ochotę na coś

SJP.pl

chcica

silna chęć lub ochota, zwłaszcza w znaczeniu seksualnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. silne pragnienie, najczęściej w kontekście seksualnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕit͡sa, AS: χʹćica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chcenie n., chciejstwo n., zachcianka ż., chciwość ż.

czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

przym. chciwy

przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pragnienie, pożądanie, chęć, żądza

Wiktionary

chcieć

mieć chęć, ochotę na coś

SJP.pl

czasownik modalny niedokonany

(1.1) odczuwać chęć zrobienia czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mamo, nie chcę dziś iść do szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: χʹćėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chciwość ż., zachcianka ż., chciejstwo n., chcica ż., chcenie n., zechcenie n.

czas. zechcieć dk.

przym. chciwy

przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pragnąć, pożądać, mieć chęć, mieć ochotę, odczuwać brak, potrzebować, życzyć sobie, pot. mieć chrapkę, napalić się

Wiktionary

chciejca

rzadko: osoba przeświadczona o tym, że coś będzie tak, jak sobie wyobraża, jakby chciała

SJP.pl

chciejlista

lista rzeczy, które dana osoba chciałaby dostać w prezencie; wishlista

SJP.pl

chciejstwo

rzadko:
1. myślenie życzeniowe;
2. chęć do działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. branie za rzeczywistość faktów istniejących tylko w sferze własnych marzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕɛ̇jstfɔ, AS: χʹćėi ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chcica ż., chcenie n., chcica ż.

czas. chcieć ndk., zechcieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) myślenie życzeniowe

Wiktionary

chciwie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób charakteryzujący się chciwością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Publiczność chciwie spijała słowa z ust mówcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivʲjɛ, AS: χʹćivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chciwiec mos., chciwość ż., chcica ż.

czas. chcieć ndk.

przym. chciwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zachłannie, pazernie

Wiktionary

chciwiec

człowiek chciwy; chciwus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chciwość ż., chciwus mos.

przym. chciwy

przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chciwus, centuś, harpagon, łapigrosz

Wiktionary

chciwiej

stopień wyższy od przysłówka: chciwie

SJP.pl

chciwość

→ chciwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
chciwy
Przykłady

(1.1) Piotr z chciwości oszukiwał swoich klientów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivɔɕt͡ɕ, AS: χʹćivość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chciwiec m., chcenie n., chcica ż.

czas. chcieć

przym. chciwy

przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pazerność, zachłanność

Wiktionary

chciwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chciwy; bardziej chciwy

SJP.pl

chciwus

potocznie: człowiek chciwy; chciwiec

SJP.pl

chciwuska

→ chciwus

SJP.pl

Patrz:
chciwus

chciwy

chorobliwie żądny dóbr materialnych, zachłanny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który odznacza się chciwością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój chciwy kuzyn zagarnął dla siebie wszystkie kopie zamiast rozdać je zebranym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲt͡ɕivɨ, AS: χʹćivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chciwość ż., chciwstwo n., chciwiec m., chciwosz m., chcica ż., chcenie n.

czas. chcieć ndk.

przysł. chciwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pazerny, zachłanny

Wiktionary

chd

[czytaj: cha-de] skrót od: Chrześcijańska Demokracja

SJP.pl

skrót

(1.1) = chrześcijańska demokracja, chadecja

Wiktionary

che

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza złośliwy, ironiczny; he

SJP.pl

Che – hiszpański wykrzyknik używany w części Ameryki Południowej (Argentyna) oraz w hiszpańskiej Walencji. W innym zapisie (tchê) stosowany także w części Brazylii.

Okrzyk che! wyraża radość lub podziw. Słowo posiada także drugie znaczenie – człowiek, przyjaciel, kolega - i jest kolokwialną formą zwracania się do ludzi niezależnie od ich statusu społecznego.

Wikipedia

cheapfake

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metoda manipulacji polegająca na przerabianiu fotografii prostymi, powszechnie dostępnymi narzędziami graficznymi

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) deepfake

hiperonimy.

(1.1) manipulacja, fotomontaż

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|cheapfake. etym|ang|cheep|fake. → tani + fałszywy, fałszywka; określenie ukute w opozycji do „deepfake”, manipulacji obrazem wymagającej zaangażowania zaawansowanych technologii i sztucznej inteligencji

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cheapfake

źródła.

== cheapfake (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) cheapfake

odmiana.

(1.1) lp. cheapfake; lm. cheapfakes

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) deepfake

hiperonimy.

(1.1) manipulacja, fotomontaż

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|cheapfake. etym|ang|cheep|fake. → tani + fałszywy, fałszywka; określenie ukute w opozycji do „deepfake”, manipulacji obrazem wymagającej zaangażowania zaawansowanych technologii i sztucznej inteligencji

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cheapfake

źródła.

== cheapfake (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) cheapfake

odmiana.

(1.1) lp. cheapfake; lm. cheapfakes

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cheat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) inform. środ. program komputerowy służący do oszukiwania w grach komputerowych

Wiktionary

Cheat – łamanie zasad gry komputerowej ustalonych przez jej autorów poprzez modyfikację elementów mechaniki gry. Celem używania cheatów jest zyskanie przewagi nad komputerem w rozgrywce, a także chęć jak najszybszego zdobycia nagrody. Stosowanie cheatów w grach wieloosobowych jest negatywnie traktowane przez społeczność i może skutkować banem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cheater mos., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

czas. cheatować ndk., czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary

cheater

[czytaj: cziter] osoba oszukująca w grze komputerowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. osoba oszukująca w grach komputerowych, korzystająca z programów dających mu przewagę nad przeciwnikami

Wiktionary

- Cheat – termin używany w grach komputerowych

- Cheater – singel Michaela Jacksona z box setu The Ultimate Collection

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cheat mrz., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

czas. cheatować ndk., czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary

cheatować

[czytaj: czitować] środowiskowo: oszukiwać w grze komputerowej

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) środ. oszukiwać w grach komputerowych, stosować programy dające przewagę nad przeciwnikami, np. wspomaganie celowania bronią, widzenie przeciwników przez ściany itp.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cheat mrz., cheater mos., cheaterka ż., cheaterskość ż., cheatowanie n., czit mrz., cziter mos., cziterka ż., cziterskość ż., czitowanie, zcheatowanie n., zczitowanie n.

czas. czitować ndk., zcheatować dk., zczitować dk.

przym. cheaterski, cheatowy, cziterski, czitowy

Wiktionary

chebd

dziki bez; hebd

SJP.pl

chęć

1. wola, ochota, pragnienie;
2. intencja, zamiar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Choć Piotr nie pali już dwa lata, nagle poczuł chęć na papierosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ɲt͡ɕ, AS: χẽńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chętny m., chętna ż., chuć ż., chutliwość ż.

:: zdrobn. chętka ż.

przym. chętny, chętliwy, chutny, chutliwy

przysł. chętnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ochota, chrapka, chętka, apetyt

Wiktionary

chęch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gęsto rosnący mech

(1.2) bot. nadbrzeżne zarośla

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej stopy delikatnie deptały uginający się pod nimi chęch.

(1.1) Zając czmychnął i ukrył się w chęchu nad ruczajem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chęchy lm. nmos.

Wiktionary

chechelski

nazwisko

SJP.pl

chęchy

gwarowo: mokre zarośla, podmokłe tereny, nieużytki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) łódź., poznań. gęste krzaki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chęchami zarosło, trzeba to wyciąć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chęch m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarośla

Wiktionary

chechłać

czasownik przechodni

(1.1) łódź. kroić tępym narzędziem

(1.2) lud. moczyć, prać bieliznę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co tak chechłasz ten chleb? Wziąłbyś inny nóż.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chechłanie n.

Wiktionary

chechłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chechłać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chechłać ndk.

Wiktionary

chechłowo

Chechłowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

chęcinianin

mieszkaniec Chęcin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chęcin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tegorocznym plebiscytebiscycie kolejny raz wygrał chęcinianin.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chęciny lm. nmos.

:: fż. chęcinianka ż.

przym. chęciński

Wiktionary

chęcinianka

mieszkanka Chęcin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chęcin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka chęcinianek już czekało przed szkołą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chęciny lm. nmos.

:: fm. chęcinianin mos.

przym. chęciński

Wiktionary

chęciński

przymiotnik od: Chęciny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chęcin, związany z Chęcinami

Wiktionary

Nazwisko polskie, od nazwy miejscowości Chęciny lub Chęcin.

- Arkadiusz Chęciński (ur. 1971) – polski samorządowiec i przedsiębiorca, prezydent Sosnowca

- Czesław Chęciński (1851–1916) – polski lekarz patolog, malariolog

- Jan Chęciński (1826–1874) – polski pisarz, librecista, aktor teatralny

- Marian Chęciński (1894–1937) – polski działacz komunistyczny

- Michał Chęciński (1924–2011) – oficer PRL-owskiego kontrwywiadu wojskowego

- Piotr Chęciński (ur. 1981) – polski dziennikarz telewizyjny

- Sylwester Chęciński (1930–2021) – polski scenarzysta i reżyser filmowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Właśnie zwiedzamy chęcińskie zabytki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chęciny lm. nmos., chęcinianin mos., chęcinianka ż.

Wiktionary

chęciny

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. część miasta Mszana Dolna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim;

(1.2) geogr. nazwa kilku wsi i części miast w Polsce

Wiktionary

Chęciny – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chęciny. Położone około 15 kilometrów od Kielc, na Wyżynie Kieleckiej, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 31 grudnia 2022 roku miasto zajmowało powierzchnię 14,13 km² i liczyło 4316 mieszkańców, z czego liczba mężczyzn wynosiła 2103 osób (48,7%), zaś kobiet – 2213 (51,3%). Gęstość zaludnienia wynosiła 305 osób/km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na zamku w Chęcinach więziono kniazia Andrzeja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ɲˈt͡ɕĩnɨ, AS: χẽńćĩny

Wiktionary

Powiązane:

przym. chęciński

rzecz. chęcinianin mos., chęcinianka

Wiktionary

checklista

[czytaj: czeklista] lista kontrolna, lista zadań do wykonania

SJP.pl

checkpoint

[czytaj: CZEKpoint]
1. punkt kontrolny na wyścigach sportowych;
2. punkt kontrolny na lotnisku;
3. punkt zapisu w grach komputerowych

SJP.pl

Check Point Software Technologies Ltd. – amerykańsko-izraelski międzynarodowy dostawca oprogramowania z zakresu cyberbezpieczeństwa. Portfolio obejmuje bezpieczeństwo sieci, stacji roboczych, rozwiązań chmurowych, urządzeń mobilnych oraz danych w różnej formie.

Wikipedia

checza

rzadko: chata kaszubska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. etn. chata kaszubska

Wiktionary

Chata (regionalnie: chałpa, chałupa, checza, chyża, izba) – dom wiejski, najczęściej drewniany.

Chaty często składały się z trzech izb: środkowej – sieni i dwóch bocznych – czarnej i białej. Izba czarna była głównym pomieszczeniem, stał w niej piec. Pełniła rolę kuchni a czasem sypialni. Izba biała była pomieszczeniem bardziej reprezentacyjnym. Służyła tylko celom mieszkaniowym. Obok białej izby budowano często dodatkowe pomieszczenie – komorę, służącą jako magazyn. Jeszcze innym pomieszczeniem był służący jako sypialnia alkierz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojciec nie potrzebował tutaj żadnej mapy. Za trzema wierzbami droga szła w prawo i już dochodziliśmy do checzy Bieszków.

Wiktionary

cheddar

[czytaj: czeDAR, CZEdar] twardy żółty ser podpuszczkowy; czedar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;

Wiktionary

Cheddar, czedar – rodzaj angielskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów podpuszczkowych, dojrzewających oraz twardych. Ser cheddar zawiera ok. 25% tłuszczu. Ma żółtopomarańczową barwę, smak ostry, lekko kwaskowy oraz orzechowy. Cheddar jest produkowany w kształcie walców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Krysia przyniosła ze sklepu kilka gatunków sera: brie, camembert i cheddar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛdar, AS: čedar

Wiktionary

cheddarowy

→ cheddar [czytaj: czedarowy]

SJP.pl

cheder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; chajder

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;

Wiktionary

Cheder (hebr. חדר pokój) – szkoła żydowska o charakterze religijnym utrzymywana przez gminę religijną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛdɛr, AS: χeder

Wiktionary

Powiązane:

przym. chederowy

Wiktionary

chederowy

przymiotnik od: cheder

SJP.pl

chędogi

1. książkowo: czysty, schludny, porządny, np. "Dom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi." (Adam Mickiewicz);
2. dawniej: piękny, ładny, śliczny, np. "Waćpan stworzyłeś bardzo chędogi wiersz."

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. schludny

(1.2) daw. piękny, ładny, śliczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔɟi, AS: χẽndoǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chędożenie n., ochędóstwo n.

czas. chędożyć ndk., ochędożyć dk., wychędożyć dk.

przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) schludny, czysty, porządny, zadbany, wysprzątany

(1.1) piękny, ładny, śliczny

Wiktionary

chędogo

przysłówek sposobu

(1.1) daw. schludnie, czysto, porządnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) [...] od kopy nożów męskich tak od przebijanych, malowanych, nowokrzenskich, tak „stolikiem piłowanym, tak z gałką, jako spertem i od inszych wszelakich chędogo urobionych okrom tych, któreby były macicą albo inszą materyą na klej sadzone, po gr. 15.

(1.1) [...] podziwiano także znacznéj wielkości samowary, czajniki, lichtarze, kandelabry i t.d. w guście staroświecko-modnym, chędogo i z dobrym smakiem wypracowane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔɡɔ, AS: χẽndogo

Wiktionary

Powiązane:

przym. chędogi

czas. chędożyć

rzecz. chędożenie

Wiktionary

chędożej

stopień wyższy od przysłówka: chędogo

SJP.pl

chędożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. robienie porządku

(1.2) wulg. o mężczyźnie uprawianie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃ndɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: χẽndožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chędożyć

przym. chędogi

przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wulg. jebanie, pierdolenie, pieprzenie, posuwanie; posp. ciupcianie

Wiktionary

chędożyć

1. pospolicie: mieć stosunek seksualny;
2. książkowo: sprzątać, ładzić, porządkować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. sprzątać, czyścić, porządkować

(1.2) przest. odbywać z kimś stosunek płciowy

czasownik zwrotny niedokonany chędożyć się

(2.1) przest. współżyć płciowo ze sobą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Osobno jest czternaście tysięcy rzemieślników, którzy ręczne bronie robią do szaraju ustawicznie, i powinni je chędożyć w sklepach co tydzień, aby nic pordzewiałego nie nalazło się, kiedy tam cesarz zajrzy.

(1.1) W Rawie już stojąc na kwaterze, nie miałem obowiązku chędożenia konia, lecz przy trąbieniu pobudki musiałem być w stajni tak jak inni żołnierze, wolałbym jednak był konia chędożyć a spać na sienniku w koszarach, jak mieć kwaterę jaką tam miałem.

(1.2) Degas żyje jak mały notariusz i nie lubi kobiet; wie, że gdyby je lubił i dużo chędożył, to ze swoją mózgową chorobą byłby w malowaniu do niczego.

(2.1) I pragnie jak najprędzej połączyć się z tobą. / Ach, już widzę, jak będziecie chędożyć się z sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈdɔʒɨt͡ɕ, AS: χẽndožyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chędożenie n., chędożyciel m., chędożnik m.

czas. ochędożyć dk.

(1.1) przym. chędogi

:: przysł. chędogo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) kopulować, uprawiać seks; wulg. ruchać, bzykać, posuwać, pieprzyć, pierdolić

Wiktionary

chedyw

dziedziczny tytuł wicekrólów Egiptu w okresie 1867-1914; kedyw

SJP.pl

Kedyw – tytuł dziedziczny pochodzenia perskiego, używany w XIX i XX wieku przez władców Egiptu.

Tytuł „kedyw” (tur. Hıdiv), tłumaczony na język polski jako „wicekról”, a na angielski „viceroy”, został po raz pierwszy użyty nieoficjalnie przez Muhammada Alego paszę, ówczesnego osmańskiego namiestnika (wali) Egiptu i Sudanu, uznany oficjalnie przez rząd osmański w 1867, a następnie używany przez Isma’ila Paszę i jego następców do 1914.

Wikipedia

cheerleader

[czytaj: czirlider] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; cheerleaderka, czirliderka, pomponiarka

SJP.pl

cheerleaderka

[czytaj: czirliderka] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; czirliderka, pomponiarka

SJP.pl

Cheerleading (ang. przewodzenie dopingowaniu) – zorganizowane układy składające się z elementów gimnastyki, tańca i akrobacji wykonywane w celu kibicowania zespołom sportowym w czasie meczów. Także osobna dyscyplina sportu. Cheerleading najpopularniejszy jest w Stanach Zjednoczonych, ale przyjął się też w wielu innych krajach.

Wikipedia

cheerleading

[czytaj: czirliding] zagrzewanie drużyny sportowej do walki przez cheerleaderki; czirliding

SJP.pl

Cheerleading (ang. przewodzenie dopingowaniu) – zorganizowane układy składające się z elementów gimnastyki, tańca i akrobacji wykonywane w celu kibicowania zespołom sportowym w czasie meczów. Także osobna dyscyplina sportu. Cheerleading najpopularniejszy jest w Stanach Zjednoczonych, ale przyjął się też w wielu innych krajach.

Wikipedia

cheeseburger

[czytaj: czisburger] hamburger z dodatkowym plastrem sera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kulin. hamburger serwowany z plasterastrem żółtego sera;

Wiktionary

Cheeseburger – hamburger z dodanym żółtym serem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idziesz do McDonalda? Weź mi cheeseburgera i colę.

Wiktionary

cheeseburgerek

[czytaj: czisburgerek] zdrobnienie od: cheeseburger

SJP.pl

chefren

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa

SJP.pl

Chefren (z gr.; egip. Cha-ef-re – „Niechaj Re objawia się w chwale”), u Herodota Chephren, u Diodora Chabryes – władca starożytnego Egiptu z IV dynastii, z okresu Starego Państwa.

Wikipedia

cheironomia

prowadzenie chóru przez określające melodię ruchy rękami

SJP.pl

Wikipedia

cheironomiczny

notacja cheironomiczna, znaki cheironomiczne - wczesnośredniowieczny rodzaj zapisu nutowego

SJP.pl

chejron

w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chiron

SJP.pl

Chiron, Chejron (stgr. Χείρων Cheírōn, łac. Chiron) – w mitologii greckiej najmądrzejszy i najbardziej cywilizowany z centaurów.

Był nieśmiertelnym królem centaurów, którego spłodził z magnezyjskimi kobyłami Kentauros, syn Nefele i Iksjona. Według innej wersji jego rodzicami byli tytan Kronos i okeanida Filyra.

Wikipedia

chejroskopia

dziedzina kryminalistyki zajmująca się identyfikacją człowieka na podstawie odbitek linii papilarnych występujących na dłoniach

SJP.pl

Chejroskopia – dział techniki kryminalistycznej, pokrewny do daktyloskopii, zajmujący się badaniem linii papilarnych znajdujących się na krawędziach palców oraz na wewnętrznych częściach dłonii.

Wikipedia

chejroskopijny

→ chejroskopia; chejroskopowy

SJP.pl

chejroskopowy

→ chejroskopia; chejroskopijny

SJP.pl

chelacja

reakcja powstawania chelatu (rodzaj związku chemicznego, taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelatacja

SJP.pl

Chelatacja, chelatowanie, chelacja (gr. chele – kleszcze, szczypce kraba) – reakcja chemiczna tworzenia chelatu, czyli kompleksowego związku chemicznego o cząsteczce złożonej z organicznej struktury pierścieniowej wielopodstawnego ligandu (pochodzącej z tzw. chelatora, czyli czynnika chelatującego) i związanego z nią kilkoma wiązaniami jonu centralnego – kationu metalu. Nazwa nawiązuje do chwycenia kationu jakby w kleszcze wiązań struktury pierścieniowej.

Wikipedia

chelat

związek kompleksowy stosowany w leczeniu zatruć metalami ciężkimi

SJP.pl

Chelaty, związki chelatowe – związki kompleksowe, w których organiczny ligand łączy się z jonem centralnym za pomocą więcej niż jednego wiązania koordynacyjnego. Jonem centralnym chelatowego związku kompleksowego jest najczęściej dwu- lub trójwartościowy kation metalu.

Wikipedia

chelatacja

reakcja powstawania chelatu (związek chemiczny taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelacja

SJP.pl

Chelatacja, chelatowanie, chelacja (gr. chele – kleszcze, szczypce kraba) – reakcja chemiczna tworzenia chelatu, czyli kompleksowego związku chemicznego o cząsteczce złożonej z organicznej struktury pierścieniowej wielopodstawnego ligandu (pochodzącej z tzw. chelatora, czyli czynnika chelatującego) i związanego z nią kilkoma wiązaniami jonu centralnego – kationu metalu. Nazwa nawiązuje do chwycenia kationu jakby w kleszcze wiązań struktury pierścieniowej.

Wikipedia

chelatacyjny

→ chelatacja

SJP.pl

Patrz:
chelatacja

chelatometria

w chemii: rodzaj kompleksometrii, oznaczanie substancji przez miareczkowanie mianowanym roztworem odczynnika tworzącego z nią chelaty

SJP.pl

chelatować

łączyć w kompleksy chelatowe (kleszczowe) za pomocą związków chelatowych

SJP.pl

chelatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chelatować.

Wiktionary

Chelatacja, chelatowanie, chelacja (gr. chele – kleszcze, szczypce kraba) – reakcja chemiczna tworzenia chelatu, czyli kompleksowego związku chemicznego o cząsteczce złożonej z organicznej struktury pierścieniowej wielopodstawnego ligandu (pochodzącej z tzw. chelatora, czyli czynnika chelatującego) i związanego z nią kilkoma wiązaniami jonu centralnego – kationu metalu. Nazwa nawiązuje do chwycenia kationu jakby w kleszcze wiązań struktury pierścieniowej.

Wikipedia

Powiązane:

czas. chelatować

Wiktionary

chelatowy

przymiotnik od: chelat

SJP.pl

chelodyna

chelodyna rotiańska - gatunek żółwia z rodziny wężoszyjnych

SJP.pl

chelonit

skamieniały szylkret, drogi kamień

SJP.pl

chelsea

[czytaj: czels-i]
1. dzielnica Londynu;
2. londyński klub sportowy

SJP.pl

- Chelsea – dzielnica Londynu

- Chelsea F.C. – angielski klub piłkarski

- Chelsea – brytyjski zespół muzyczny

- Chelsea – album brytyjskiego zespołu Chelsea

- Chelsea − dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku

- Chelsea – amerykański zespół muzyczny

Wikipedia

cheltenham

Cheltenham – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Cheltenham, nad rzeką Chelt (dopływ Severn). W 2021 roku miasto liczyło 115 940 mieszkańców.

Położone jest w Cotswold, krainie historycznej, zwanej Sercem Anglii. Mottem miasta jest Salubritas et Eruditio („Zdrowie i Wykształcenie”). Dumą Cheltenham są jedyne w Wielkiej Brytanii naturalne wody alkaliczne. Wody te mają właściwości moczopędne i przeczyszczające, o czym przekonać się można w Town Hall lub Pittville Pump Room, gdzie mieści się również muzeum i galeria mody. W tutejszym uzdrowisku gościli niegdyś Alfred Tennyson i Thomas Hardy. W Cheltenham odbywają się corocznie liczne festivale: muzyki ludowej, jazzu, współczesnej muzyki poważnej, literatury, nauki, konkurs Britain In Bloom (Brytania w kwiatach).

Wikipedia

chem-bełdyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Kyzył, nazwa używana w latach 1918-1926

Wiktionary

Kyzył (ros. Кызы́л) – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Tuwy. Miejski kod OKATO to 93 401.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chem-bełdyrski

Wiktionary

chem.

skrót od: chemia, chemiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

chemabrazja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. zabieg z użyciem kwasów kosmetycznych wykonywany w celu złuszczenia naskórka i regeneracji skóry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fachowo wykonana chemabrazja rozjaśnia skórę, spłyca zmarszczki, usuwa zmiany potrądzikowe.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peeling chemiczny, chemiczna eksfoliacja, kwasy

Wiktionary

chemia

dział nauki zajmujący się badaniem właściwości atomów, związków chemicznych, jak również reakcji między nimi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

(1.2) pot. dużo sztucznych (nienaturalnych) środków chemicznych

(1.3) pot. przen. coś, co podświadomie łączy, zbliża dwoje ludzi, również w kontekście erotycznym

(1.4) pot. med. zob. chemioterapia.

(1.5) pot. szkolna lekcja chemii (1.1)

Wiktionary

Chemia (arab. كيمياء kīmijāʾ, الخيمياء al-chīmijāʾ prawdopodobnie od stgr. χημ(ε)ία chēm(e)ía, χυμεία chymeía „rozpuszczanie, stapianie”) – nauka przyrodnicza badająca naturę i właściwości substancji, a zwłaszcza przemiany zachodzące pomiędzy nimi. Współcześnie wiadomo, że przemiany substancji wynikają z praw, według których atomy łączą się poprzez wiązania chemiczne w mniej lub bardziej trwałe związki chemiczne, a także praw, według których wiązania tworzą się i ulegają rozrywaniu, prowadząc do przemian jednych substancji chemicznych w inne, co jest nazywane reakcjami chemicznymi. Chemia zajmuje się także rozmaitymi właściwościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój brat studiuje chemię.

(1.2) W tych warzywach nie ma żadnych zdrowych substancji, tylko sama chemia.

(1.3) Na koncercie jazzowym między muzykami a słuchaczami musi działać chemia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃mʲja, AS: χẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemik m., chemiczka ż., chemiczność ż., chemikalia lm. nmos., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n., chemica ż., chemikaliowiec m.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

temsłow. chemio-, chemi-

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) fluidy

Wiktionary

chemiatria

dawny kierunek w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim; chemia lekarska, jatrochemia

SJP.pl

chemica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od chemiczka

(1.2) środ. grub. nauczycielka chemii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy chemica nadal stawia wam z poprawy najwyżej „dobry” i uśrednia to z wcześniejszym „niedostatecznym”?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizowanie n., chemikalium n., chemizator m., chemizatorka ż., chemiczność ż., chemikaliowiec m.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

temsłow. chemio-, chemi-

Wiktionary

chemiczka

1. specjalistka w dziedzinie chemii;
2. nauczycielka chemii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią

(1.2) pot. uczn. nauczycielka chemii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maria Skłodowska-Curie jest bardzo znaną chemiczką.

(1.2) Nasza chemiczka postawiła wszystkim jedynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃka, AS: χẽmʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemia ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

:: fm. chemik m.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

Wiktionary

chemicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób odnoszący się do chemii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten granatowoniebieski napój wygląda na barwiony chemicznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃʲɲɛ, AS: χẽmʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemica ż., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizm ż., chemiatria ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

Wiktionary

chemicznofizyczny

związany z chemią fizyczną, działem chemii zajmującym się analizą zjawisk fizycznych zachodzących w trakcie przemian chemicznych; fizykochemiczny

SJP.pl

chemiczny

związany z chemią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chemią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwa płyny różnią się składem chemicznym.

(1.1) Każdy pierwiastek ma swój symbol chemiczny.

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma wolfram?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: χẽmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

zob. chemia.

Wiktionary

chemigraf

osoba wyspecjalizowana w dziedzinie chemigrafii

SJP.pl

chemigrafia

obróbka chemiczna powierzchni niektórych metali

SJP.pl

Wikipedia

chemigraficzny

→ chemigrafia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chemigrafią, dotyczący chemigrafii

Wiktionary

Patrz:
chemigrafia
Powiązane:

rzecz. chemigrafia ż., chemigraf mos.

Wiktionary

chemik

1. specjalista w dziedzinie chemii;
2. nauczyciel chemii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

(1.2) pot. nauczyciel chemii w szkole

Wiktionary

Chemia (arab. كيمياء kīmijāʾ, الخيمياء al-chīmijāʾ prawdopodobnie od stgr. χημ(ε)ία chēm(e)ía, χυμεία chymeía „rozpuszczanie, stapianie”) – nauka przyrodnicza badająca naturę i właściwości substancji, a zwłaszcza przemiany zachodzące pomiędzy nimi. Współcześnie wiadomo, że przemiany substancji wynikają z praw, według których atomy łączą się poprzez wiązania chemiczne w mniej lub bardziej trwałe związki chemiczne, a także praw, według których wiązania tworzą się i ulegają rozrywaniu, prowadząc do przemian jednych substancji chemicznych w inne, co jest nazywane reakcjami chemicznymi. Chemia zajmuje się także rozmaitymi właściwościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykształcony chemik mieszał kwas w próbówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃mʲik, AS: χẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemia ż., chemikalia nmos., chemikaliowiec m., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

:: fż. chemiczka ż.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

Wiktionary

chemikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

Wiktionary

Substancja chemiczna (substancja czysta, chemikalia (tylko l.mn.)) – substancja jednorodna, o stałym, określonym składzie chemicznym, jakościowym (co do rodzaju atomów pod względem liczby atomowej i ewentualnie, co do poszczególnych rodzajów atomów w cząsteczce) i najczęściej także ilościowym (liczby atomów różnych rodzajów w cząsteczce); zbiór atomów lub cząsteczek spełniających kryterium stałości składu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak na razie, za wykorzystywanie seksualne więźniów, bicie, polewanie ich chemikaliami i zimną wodą oraz rażenie prądem amerykańskie dowództwo ukarało żołnierzy oficjalną naganą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja, AS: χẽmʹikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemikaliowiec m., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizacja ż., chemizator m., chemizowanie n.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

Wiktionary

chemikaliowiec

typ statku; zbiornikowiec przeznaczony do transportu płynnych chemikaliów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek handlowy przystosowany do przewozu chemikaliów;

Wiktionary

Chemikaliowiec – zbiornikowiec przeznaczony do przewozu płynnych chemikaliów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chemikalia nmos., chemia ż., chemik m., chemiczka ż., chemizowanie n., chemikalium n., chemizator m., chemizatorka ż., chemiczność ż., chemica ż.

czas. chemizować ndk.

przym. chemiczny, chemizacyjny

przysł. chemicznie

temsłow. chemio-, chemi-

Wiktionary

chemikalium

(zwykle w liczbie mnogiej) produkt chemiczny

SJP.pl

chemilitografia

metoda otrzymywania odpowiednich struktur na podłożu półprzewodnikowym z wykorzystaniem chemicznego trawienia

SJP.pl

chemiluminescencja

świecenie zimnego materiału pod wpływem reakcji chemicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. świecenie wywołane reakcją chemiczną;

Wiktionary

Chemiluminescencja – zjawisko emisji fal świetlnych w wyniku reakcji chemicznych.

Zjawisko to występuje, na przykład, podczas utleniania fosforu białego oraz reakcji lucyferyny z lucyferazą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O chemiluminescencji wywoływanej przez oksydacyjne procesy rozkładu informowano już w latach 60-tych ubiegłego stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲilũmʲĩnɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: χẽmʹilũmʹĩnescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. chemiluminescencyjny

Wiktionary

chemiluminescencyjny

→ chemiluminecscencja

SJP.pl

Patrz:
chemiluminecscencja

chemiochirurgia

metoda usuwania tkanek, np. naskórka, metodami chemicznymi, stosowana głównie w kosmetyce

SJP.pl

chemiochłonność

→ chemiochłonny

SJP.pl

Patrz:
chemiochłonny

chemioodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemoodporny

SJP.pl

chemioterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeuta

SJP.pl

chemioterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeutka

SJP.pl

chemioterapeutyczny

→ chemioterapia; chemoterapeutyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemioterapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. chemoterapeutyczny

Wiktionary

chemioterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, nie posiadający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemoterapeutyk; lek, preparat chemoterapeutyczny

SJP.pl

Chemioterapeutyki – substancje chemiczne stosowane w leczeniu chorób zakaźnych i zakażeń. Są to leki przeciwdrobnoustrojowe otrzymane metodą syntezy chemicznej, nieposiadające swojego odpowiednika w przyrodzie.

Bezpośrednio działanie wszystkich chemioterapeutyków polega na zwalczaniu rozwoju drobnoustrojów w organizmie. Do tej grupy leków należą między innymi sulfonamidy przeciwbakteryjne (w przeciwieństwie do sulfonamidów moczopędnych i przeciwcukrzycowych).

Wikipedia

chemioterapia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. med. terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

Wiktionary

Chemioterapia – używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych. Skrótowo często terminem tym określa się leczenie przeciwnowotworowe za pomocą cytostatyków.

Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich (1854–1915). Zastosował on salwarsan (organiczną pochodną arsenową) w leczeniu chorób wywoływanych przez krętki i pierwotniaki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chemioterapia budziła we mnie więcej strachu niż sama choroba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja, AS: χẽmʹi ̯oterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. chemioterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. chemoterapia; pot. chemia

Wiktionary

chemisorpcja

rodzaj adsorpcji, w której między adsorbentem i adsorbatem tworzą się wiązania chemiczne

SJP.pl

Chemisorpcja – adsorpcja chemiczna, polegająca na tworzeniu się silnych wiązań chemicznych między adsorbentem i adsorbatem.

Aby usunąć chemisorbowaną cząsteczkę nie wystarczy silnie obniżyć ciśnienie lub stężenie adsorbatu, wystarczające w przypadku adsorpcji fizycznej. Należy jeszcze silnie podnieść temperaturę. W niektórych przypadkach usunięcie adsorbatu może być niemożliwe bez destrukcji adsorbentu. Przykładem jest tlen chemisorbowany na węglu aktywnym po ogrzaniu wydziela się, ale w postaci tlenków węgla.

Wikipedia

chemizacja

stosowanie osiągnięć chemii w praktyce, przede wszystkim w rolnictwie

SJP.pl

chemizacyjny

przymiotnik od: chemizacja

SJP.pl

chemizator

specjalista w dziedzinie chemizacji

SJP.pl

chemizatorka

specjalistka w dziedzinie chemizacji

SJP.pl

chemizm

właściwości chemiczne

SJP.pl

chemizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chemizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chemizować

rzecz. chemikaliowiec mrz., chemica ż., chemia ż., chemiczka ż., chemik mos., chemikalia nmos.

przysł. chemicznie

Wiktionary

chemnitz

[czytaj: kemnic] miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, położone w Saksonii nad rzeką Chemnitz (1.2) u podnóża Rudaw;

(1.2) geogr. rzeka w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, biorąca swój początek w mieście Chemnitz (1.1);

Wiktionary

Chemnitz (w latach 1953–1990 Karl-Marx-Stadt) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Saksonii, nad rzeką Chemnitz, u podnóża Rudaw. Po Lipsku i Dreźnie trzecie co do wielkości miasto Saksonii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɛmnɪts

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Kamienica Saska, hist. Karl-Marx-Stadt (1953-1990)

Wiktionary

chemoautotrof

organizm samożywny (autotrof) wykorzystujący energię pozyskaną z utleniania zredukowanych związków chemicznych celem wytworzenia związków organicznych

SJP.pl

Chemoautotrofy – organizmy chemosyntetyzujące, które wykorzystują energię chemiczną pozyskiwaną z utleniania związków nieorganicznych do produkcji związków organicznych. Przykładem takich organizmów są bakterie metanowe, siarkowe, nitryfikacyjne (Nitrobacter, Nitrosomonas, Nitrosospira), żelaziste (Ferrobacillus) czy wodorowe (Hydrogenomonas). Mają zdolność do przyswajania dwutlenku węgla kosztem energii – w wyniku czego powstają związki przyswajalne dla roślin.

Wikipedia

chemoautotrofia

odżywianie się na drodze chemosyntezy

SJP.pl

Chemoautotrofy – organizmy chemosyntetyzujące, które wykorzystują energię chemiczną pozyskiwaną z utleniania związków nieorganicznych do produkcji związków organicznych. Przykładem takich organizmów są bakterie metanowe, siarkowe, nitryfikacyjne (Nitrobacter, Nitrosomonas, Nitrosospira), żelaziste (Ferrobacillus) czy wodorowe (Hydrogenomonas). Mają zdolność do przyswajania dwutlenku węgla kosztem energii – w wyniku czego powstają związki przyswajalne dla roślin.

Wikipedia

chemoautotroficzny

odżywiający się przez chemosyntezę

SJP.pl

chemogeniczny

w geologii: złoże chemogeniczne - złoże powstałe przez nagromadzenie substancji mineralnych wytrąconych z wody w wyniku zachodzących w niej reakcji chemicznych

SJP.pl

chemokina

niskocząsteczkowe białko z grupy cytokin

SJP.pl

chemokinowy

→ chemokina

SJP.pl

Patrz:
chemokina

chemolak

dwuskładnikowy lakier stosowany do galanterii z drewna, zwłaszcza do parkietów, boazerii

SJP.pl

chemolitografia

litografía chemiczna

SJP.pl

chemometria

dział chemii zajmujący się wykorzystaniem metod komputerowych i matematycznych w analizowaniu danych chemicznych

SJP.pl

Wikipedia

chemometryczny

→ chemometria

SJP.pl

Patrz:
chemometria

chemonastia

rodzaj ruchów rośliny, zależny od budowy organu, wywołany chemiczną reakcją na bodziec

SJP.pl

Chemonastia – reakcja nastyczna roślin na działanie czynnika chemicznego. Zachodzi między innymi podczas ruchów aparatów szparkowych, w odpowiedzi na zmiany stężenia CO_2 i O_2 oraz u roślin owadożernych podczas chwytania ofiary.

Wikipedia

chemonastyczny

→ chemonastia

SJP.pl

Patrz:
chemonastia

chemoodporność

→ chemoodporny

SJP.pl

Patrz:
chemoodporny

chemoodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemioodporny

SJP.pl

chemoproteinowy

odnoszący się do białek złożonych, zawierających oprócz łańcucha białkowego pewne grupy prostetyczne

SJP.pl

chemoreceptor

receptor wrażliwy na substancje chemiczne

SJP.pl

Chemoreceptory – receptory rozróżniające substancje chemiczne, pełniące u wielu organizmów podstawowe funkcje zmysłowe. Są one dość pierwotne filogenetycznie i występują praktycznie u wszystkich grup zwierząt – od pierwotniaków do ssaków (w tym człowieka). Uczestniczą one we wszystkich procesach życiowych, m.in.: odnajdywanie pokarmu, unikanie drapieżników, dobór partnera seksualnego, komunikacja chemiczna.

Wikipedia

chemoreceptorowy

→ chemoreceptor

SJP.pl

Patrz:
chemoreceptor

chemosterylant

środek chemiczny powodujący bezpłodność, stosowany do ograniczania populacji niektórych zwierząt, wykorzystywany w ochronie roślin

SJP.pl

chemosterylizacja

wywoływanie bezpłodności przez stosowanie chemosterylantów

SJP.pl

chemosyntetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chemosyntetyzować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chemosyntetyzować

Wiktionary

chemosynteza

biochemiczny proces asymilacji dwutlenku węgla przy zużytkowaniu energii uzyskanej z utlenienia tlenem atmosferycznym prostych substancji nieorganicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

Wiktionary

Chemosynteza – starszy ewolucyjnie od fotosyntezy i mniej od niej skomplikowany sposób autotrofizmu. Przeprowadzają go bakterie nazywane chemoautotrofami, których źródłem energii do asymilacji dwutlenku węgla (CO_2) są reakcje utlenienia prostszych związków nieorganicznych lub metanu. Odgrywa ona bardzo ważną rolę w obiegach pierwiastków ważnych biologicznie (np. azotu, węgla lub fosforu). Asymilacja dwutlenku węgla rozpoczyna się od karboksylacji rybulozo-1,5-bisfosforanu.

Wikipedia

chemotaksja

ruch lokomocyjny niższych organizmów lub swobodnych komórek w kierunku bodźca chemicznego lub w przeciwną doń stronę przy jednoczesnym unikaniu granicy bodźca niekorzystnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

Wiktionary

Chemotaksja – reakcja ruchowa całego organizmu lub zdolnych do samodzielnego ruchu komórek na kierunkowe chemiczne bodźce. Często nie jest łatwo określić, co jest właściwą taksją, a co kinezą. Podobnie, chemotaksja zbliżona jest do chemonastii, która jednak dotyczy tylko fragmentów ciała, a nie całego organizmu (np. ruch czułków rosiczek zamykających ofiarę jest kombinacją haptonastii i chemonastii, a nie chemotaksją). Służy m.in. do odnalezienia pokarmu lub partnera seksualnego (poprzez feromony), a także znajdywaniu się gamet. W zależności od kierunku ruchu w stosunku do kierunku działania bodźca wyróżniane są:

- chemotaksja dodatnia – w kierunku rosnącego gradientu stężeń, czyli w kierunku źródła chemoatraktanta.

- chemotaksja ujemna – w kierunku malejącego gradientu stężeń, czyli w kierunku przeciwnym do źródła chemorepelenta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja, AS: χẽmotaksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. chemotaktyczny

Wiktionary

chemotaksonomia

dział taksonomii stosujący badanie związków chemicznych występujących w organizmach żywych do ulepszenia ich systematyki

SJP.pl

Wikipedia

chemotaktyczny

dotyczący chemotaktyzmu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chemotaksją, dotyczący chemotaksji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chemotaksja ż.

Wiktionary

chemotaktyzm

ruch kierunkowy żywych komórek roślinnych i zwierzęcych spowodowany bodźcami chemicznymi

SJP.pl

chemoterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeuta

SJP.pl

chemoterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeutka

SJP.pl

chemoterapeutyczny

→ chemoterapia; chemioterapeutyczny

SJP.pl

chemoterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, niemający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemioterapeutyk; lek chemoterapeutyczny

SJP.pl

chemoterapia

1. metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapia;
2. zapobieganie chorobom roślin lub ich zwalczanie przy użyciu związków chemicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. zob. chemioterapia.

(1.2) roln. zwalczanie lub przeciwdziałanie chorobom roślin z użyciem syntetycznych środków chemicznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔtɛˈrapʲja, AS: χẽmoterapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. chemia

Wiktionary

chemotransdukcja

przenoszenie wewnątrzkomórkowe wywoływane przez substancję chemiczną działającą na komórki postsynaptyczne

SJP.pl

chemotroniczny

→ chemotronika

SJP.pl

Patrz:
chemotronika

chemotronik

chemik specjalizujący się w stosowaniu zjawisk chemicznych dla celów elektroniki

SJP.pl

chemotronika

gałąź elektrochemii wykorzystująca zjawiska chemiczne dla celów elektroniki

SJP.pl

chemotropiczny

→ chemotropizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z chemotropizmem, dotyczący chemotropizmu

Wiktionary

Patrz:
chemotropizm
Powiązane:

rzecz. chemotropizm mrz.

Wiktionary

chemotropizm

ruch kierunkowy organizmów roślinnych i zwierzęcych polegający na zwracaniu się w kierunku bodźca chemicznego lub w stronę doń przeciwną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

Wiktionary

Chemotropizm – reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny. Ruch w kierunku zwiększającego się stężenia związku chemicznego określany jest jako chemotropizm dodatni. Chemotropizm ujemny polega na ruchu w kierunki niższego stężenia substancji chemicznej. Bodziec chemiczny stymuluje lub hamuje wzrost komórek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥, AS: χẽmotropʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. chemotropiczny

Wiktionary

chemotypia

różnica w składzie chemicznym roślin lub mikroorganizmów tego samego gatunku, wynikająca z odmienności wtórnych metabolitów

SJP.pl

chemoutwardzalny

twardniejący pod wpływem czynników chemicznych

SJP.pl

chemperek

nazwisko

SJP.pl

chemseks

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemsex

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność

Wiktionary

Chemseks (ang. chemsex, party and play, high and horny) - aktywność seksualna podejmowana pod wpływem narkotyków, przyjmowanych w celu przedłużenia czasu trwania stosunku płciowego i intensyfikacji doznań seksualnych. Pojęcie to stosuje się w szczególności w odniesieniu do mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami, a zjawisko to występuje przede wszystkim w środowiskach gejowskich w większych miastach. Określenie chemseks dotyczy narkotyków przyjmowanych doustnie, donosowo lub doodbytniczo; w przypadku substancji przyjmowanych dożylnie używa się określenia slamseks.

Wikipedia

chemsex

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemseks

SJP.pl

Chemseks (ang. chemsex, party and play, high and horny) - aktywność seksualna podejmowana pod wpływem narkotyków, przyjmowanych w celu przedłużenia czasu trwania stosunku płciowego i intensyfikacji doznań seksualnych. Pojęcie to stosuje się w szczególności w odniesieniu do mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami, a zjawisko to występuje przede wszystkim w środowiskach gejowskich w większych miastach. Określenie chemseks dotyczy narkotyków przyjmowanych doustnie, donosowo lub doodbytniczo; w przypadku substancji przyjmowanych dożylnie używa się określenia slamseks.

Wikipedia

chen

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik

SJP.pl

Anser – rodzaj ptaków z podrodziny gęsi (Anserinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

cheney

[czytaj: czenej lub czeni lub czini] nazwisko

SJP.pl

- Cheney – miejscowość we Francji

- Dick Cheney – były wiceprezydent USA

Miejscowości w USA:

- Cheney – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick

- Cheney – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Spokane

Wikipedia

chengdu

Wikipedia

chennai

Ćennaj lub Madras (hindi चेन्नई, trb.: Ćennaj, trl.: Cennai; tamilski சென்னை, trb.: Sennaj; ang. Chennai; do 2000 hindi मद्रास, trb.: Madras, trl.: Madrās; ang. Madras) – miasto w Indiach na Wybrzeżu Koromandelskim nad Zatoką Bengalską. Jest stolicą stanu Tamilnadu oraz największym ośrodkiem kulturalnym, gospodarczym i edukacyjnym południowych Indii. Jest czwartą aglomeracją miejską w Indiach pod względem ludności. Ćennaj jest wśród najczęściej odwiedzanych miast Indii, w 2015 był 45. miejscem na świecie pod względem ruchu turystycznego. Według Wskaźnika Jakości Życia jest najbezpieczniejszym miastem Indii. Miasto to nazywane jest „indyjską stolicą zdrowia”, 45% ruchu turystycznego to turystyka medyczna. Z powodu dynamicznie zwiększającej się liczby ludności oraz ogólnego rozwoju gospodarczego Indii Ćennaj mierzy się wieloma problemami ekologicznymi, ekonomicznymi i społecznymi.

Wikipedia

chenopodium

Komosa (Chenopodium L.) – rodzaj roślin, należący w różnych systemach klasyfikacyjnych do rodziny komosowatych lub szarłatowatych (m.in. system APG IV z 2016). Obejmuje 130 gatunków, przy czym na początku XXI wieku znacznym zmianom uległo ujęcie taksonomiczne rodzaju (wyłączono liczne gatunki do osobnych rodzajów: Chenopodiastrum, Dysphania, Lipandra, Oxybasis i Teloxys), tu zaś włączono gatunki z rodzaju Einadia. Rośliny z tego rodzaju spotykane są na całym niemal świecie. W Polsce występuje 11 gatunków rodzimych lub introdukowanych (liczne gatunki z flory polskiej trafiły w XXI wieku do ww. rodzajów). Rośliny te zasiedlają zwykle siedliska towarzyszące człowiekowi (ruderalne), wiele gatunków to chwasty w uprawach.

Wikipedia

chentejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z górami Chentej, dotyczący gór Chentej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chentej mrz.

Wiktionary

cheops

1. władca starożytnego Egiptu IV dynastii;
2. piramida Cheopsa - największa piramida egipska, wybudowana na przełomie XXVII i XXVI w. p.n.e

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. jeden z faraonów;

Wiktionary

Cheops (z gr.) – władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię "Cheops" to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od Chnum-chuefui (z egip. Chnum mnie chroni).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stare cywilizacje, nie tylko egipska, wiedziały co robią, budując piramidy w Babilonii, w meksykańskim Teotihuacan, wśród Olmeków i Majów, w Peru i Boliwii, w Indiach, Kambodży, Australii, Japonii i Chinach, gdzie jest największa na świecie, tak zwana Biała Piramida, mająca 300 metrów wysokości, czyli ponad dwa razy większa od piramidy Cheopsa.

Wiktionary

chepresz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛprɛʃ, AS: χepreš

Wiktionary

chepri

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitegip. staroegipski bóg wschodzącego Słońca mający postać skarabeusza;

Wiktionary

Chepri (stający się, Ten-Który-Się-Staje, powstały [sam z Siebie]) – prabóstwo egipskie, czczone pod postacią skarabeusza. Był bogiem wschodzącego słońca. W Starym Państwie uważany za personifikację Atuma i jako taki uznany za stwórcę bóstw. W tekstach Księgi umarłych ma związek z symboliką zmartwychwstania.

Chepri w hieroglifach

Wikipedia

cher

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

Cher (ur. jako Cheryl Sarkisian 20 maja 1946 w El Centro w Kalifornii) – amerykańska piosenkarka, aktorka, pisarka, biznesmenka, komiczka, tancerka, projektantka mody, modelka, filantropka, producentka muzyczna, autorka tekstów i prezenterka telewizyjna. Często określana przez media mianem Bogini Popu (ang. Goddess of Pop).

Wikipedia

chera

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych

SJP.pl

Chera, chera australijska (Cheramoeca leucosterna) – gatunek małego ptaka z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cheramoeca. Zamieszkuje Australię. Nie wyróżnia się podgatunków.

Morfologia

Wikipedia

cherbourg

[czytaj: szerBU:R] miasto we Francji

SJP.pl

Cherbourg-en-Cotentin – miasto i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Manche, port nad kanałem La Manche, na półwyspie Cotentin. W 2013 roku liczba ludności wynosiła 80 978 mieszkańców.

Gmina została utworzona 1 stycznia 2016 roku z połączenia pięciu ówczesnych gmin: Cherbourg-Octeville, Équeurdreville-Hainneville, La Glacerie, Querqueville oraz Tourlaville. Siedziba gminy ulokowana została na terenie dawnej gminy Cherbourg-Octeville.

Wikipedia

cherek

nazwisko

SJP.pl

cherem

1. klątwa za naruszenie przepisów religijnych w judaizmie
2. poświęcenie rzeczy lub osoby jako tabu

SJP.pl

Cherem (hebr. חֵרֶם – ‘klątwa’, dziś: ‘bojkot’, ‘ostracyzm’) – kara anatemy nakładana przez sąd rabinacki na osobę, która rażąco naruszyła przykazanie (micwa) lub odmówiła podporządkowania się orzeczeniom prawnym miejscowego rabinatu; najsurowsze klątwy rzucano na denuncjatorów w czasach prześladowań. Do przestępstw przeciw prawu religijnemu, za które grozi kara cheremu, należą: kontynuowanie pracy przed wyprawieniem pochówku zmarłemu, próba obejścia orzeczenia sądu rabinackiego przez odwołanie się do władz państwowych, znieważenie rabina, posiadanie groźnego psa i niezachowywanie stosownych środków bezpieczeństwa, odnoszenie się do kogoś jak do niewolnika, masturbacja, praca w wigilię święta Paschy, nieuzasadnione nałożenie klątwy.Pierwsza wzmianka o cheremie rozumianym jako wykluczenie ze społeczności pochodzi z Księgi Ezdrasza 10, 8: „Jeśli zaś chodzi o każdego, który – wbrew poleceniu przywódców i starszyzny – w ciągu trzech dni nie przybędzie, to cały dobytek jego będzie podlegał klątwie, a on wykluczony będzie ze społeczności powracających z wygnania”.

Wikipedia

cherlać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; charłać

SJP.pl

cherlacki

związany z cherlakiem

SJP.pl

cherlactwo

potocznie: wątłość, słabowitość, chorowitość; mizeractwo, chuderlawość

SJP.pl

cherlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od cherlak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherlak m.

Wiktionary

cherlaczka

→ cherlak

SJP.pl

Patrz:
cherlak

cherlak

człowiek wątły, mizerny, chorowity

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) człowiek chorowity, słabowity

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherlactwo n., cherlawiec m., cherlawość ż., cherlakowatość ż.

:: zdrobn. cherlaczek m.

przym. cherlawy, cherlakowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) charłak, cherlawiec, chucherko, chuchrak, chuchro, chuderlak, marnota, mimoza, mizeractwo, mizeraczek, mizerak, mizerota, mizerotka, wymoczek, wyskrobek, zdechlak, zgniłek, zmora

Wiktionary

cherlakowaty

o wyglądzie cherlaka; chuderlawy

SJP.pl

cherlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cherlać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cherlać

Wiktionary

cherlawiec

potocznie: człowiek cherlawy; cherlak

SJP.pl

cherlawość

→ cherlawy

SJP.pl

Patrz:
cherlawy

cherlawy

1. o człowieku: słaby, mizerny, chorowity;
2. przenośnie: taki, który jest w złym stanie; kiepski, lichy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: wątły, słaby i chorowity

(1.2) przen. będący w złym stanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛrˈlavɨ, AS: χerlavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherlawiec m., cherlak mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mizerny

Wiktionary

chermoula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;

Wiktionary

Chermoula (szermula) – pochodzący z krajów Maghrebu rodzaj marynaty do pieczonych warzyw, mięs i ryb.

Podstawowymi składnikami szermuli są świeża kolendra, czosnek i kmin rzymski. Innymi składnikami, dodawanymi w zależności od przepisu, są papryka słodka lub ostra, szafran lub pieprz, a także kiszona cytryna, cebula i natka pietruszki. Do szermuli dodaje się także sok cytrynowy i oliwę. Jest to marynata używana głównie do ryb i owoców morza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kawałki kurczaka włóż do dużej, szklanej miski, nałóż chermoulę i pozostaw do zamarynowania na całą noc.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. szermula ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szermula

Wiktionary

cherokee

[czytaj: cziroki] samochód typu Jeep Cherokee

SJP.pl

Czirokezi (ang. Cherokee) – plemię Indian północnoamerykańskichMiejscowości w USA:

- Cherokee – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Colbert

- Cherokee – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee

- Cherokee – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Butte

- Cherokee – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cherokee

- Cherokee – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Alfalfa

- Cherokee – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Swain

Wikipedia

cheronea

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheroneja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

Wiktionary

Cheronea, Cheroneja (gr. Χαιρώνεια, Cheronia; łac. Chaeronea) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, w gminie Liwadia, położona między rzeką Kifisos a górą Turio. W 2011 roku liczyła 556 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bitwa pod Cheroneą, która powaliła Teby na kolana, Tespiom przyniosła radość, pokój i pomyślność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛa, AS: χerõnea

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cheroneja ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

przym. cheronejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Cheroneja

Wiktionary

cheroneja

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheronea

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;

Wiktionary

Cheronea, Cheroneja (gr. Χαιρώνεια, Cheronia; łac. Chaeronea) – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, w gminie Liwadia, położona między rzeką Kifisos a górą Turio. W 2011 roku liczyła 556 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛja, AS: χerõnei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cheronea ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

przym. cheronejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Cheronea

Wiktionary

cheronejski

przymiotnik od: Cheronea (miasto starożytne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cheroneją, dotyczący Cheronei

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W muzeum cheronejskim przechowywane są artefakty z okolicznych wykopalisk archeologicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛrɔ̃ˈnɛjsʲci, AS: χerõnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cheronea ż., Cheroneja ż., cheronejczyk m., cheronejka ż.

Wiktionary

cherry

[czytaj: szery]
1. likier lub wino wytwarzane z wiśni; cherry brandy;
2. samochód typu Nissan Cherry

SJP.pl

Stany Zjednoczone:

- Cherry – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Bureau

- Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Montgomery

- Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis

- Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler

- Cherry (ang. Cherry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Sullivan

- hrabstwo Cherry (ang. Cherry County) – w stanie Nebraska

- Cherry Hill Mall – jednostka osadnicza

Wikipedia

cherson

miasto obwodowe w południowej Ukrainie; Chersoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Wiktionary

Chersoń (ukr. Херсон, Cherson) – miasto obwodowe na południu Ukrainy nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego, 283 649 mieszkańców w 2021. W mieście znajduje się stacja kolejowa Chersoń.

Jedyne miasto obwodowe Ukrainy zajęte w ramach rosyjskiej inwazji z 2022 roku. Od 2 marca do 11 listopada 2022 miejscowość znajdowała się pod okupacją sił rosyjskich.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Chersońszczyzna ż., chersończyk m., chersonka ż.

przym. chersoński

Wiktionary

chersonez

nazwa kilku miast i półwyspów w starożytnej Grecji

SJP.pl

Chersonez – z gr. – półwysep

Nazwą tą w starożytności określano:

- Półwysep Gallipoli – Chersonez Tracki

- Chersonez Taurydzki (Tauryda) – miasto na Krymie, także cały Półwysep Krymski

- Półwysep Jutlandzki – Chersonez Cymbryjski (zob.: Cymbrowie)

W czasach nowożytnych także:

- Półwysep Malajski – Złoty Chersonez

Wikipedia

chersoński

1. → Chersoń;
2. obwód chersoński - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chersoniem, dotyczący Chersonia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chersoń mrz.

Wiktionary

cherub

cherubin;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rel. bibl. zob. cherubin.

(1.2) pot. zob. cherubin.

Wiktionary

Cherub lub cherubin (l.mn. cheruby, cherubini, cherubiny, cherubinowie; hebr. l.p. כְּרוּב kərūv, l.mn. כְּרוּבִים krūvîm od akadyjskiego karābu – błogosławieństwo, modlitwa, poświęcenie) – według wierzeń, potężna nadprzyrodzona istota, stojąca bardzo wysoko w hierarchii bytów, znajdująca się często w bezpośredniej bliskości Boga. Mylona często z uskrzydlonymi puttami pojawiającymi się w dziełach sztuki nowożytnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛrup, AS: χerup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherubin m., Cherubin m., zdrobn. cherubinek m., cherubinowość ż.

przym. cherubinowy, cherubowy

Wiktionary

cherubin

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Cherubin (biskup koptyjski)

- Cherubin (biskup poznański)

- Cherubin (Đermanović)

- Cherubin (imię)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wcześnie rano podwieźliśmy Cherubina na stację kolejową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cherubin m., cherub m., zdrobn. cherubinek m., cherubinowość ż.

przym. cherubinowy, cherubowy

Wiktionary

cherubinek

plastyczne przedstawienie w sztuce małego cherubina

SJP.pl

cherubini

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie

SJP.pl

- cherubini (cheruby, cherubiny, cherubinowie) – uskrzydlone istoty nadprzyrodzone, według tradycji chrześciańskiej zaliczane do aniołów

- Luigi Cherubini

Wikipedia

cherubinkowaty

będący dziecięcej urody, mający wygląd cherubinka

SJP.pl

cherubinkowy

przymiotnik od: cherubinek

SJP.pl

cherubinowość

→ cherubinowy

SJP.pl

Patrz:
cherubinowy

cherubinowy

przymiotnik od: cherubin

SJP.pl

cherubowy

przymiotnik od: cherub

SJP.pl

cheruskowie

potężne plemię germańskie, zamieszkujące w starożytności tereny między Wezerą i Łabą

SJP.pl

Cheruskowie (łac. Cherusci) – jedno z plemion germańskich, o którym wspomina Tacyt w swym dziele Germania.

Cheruskowie zamieszkiwali tereny północnych Niemiec na zachód od Półwyspu Jutlandzkiego. Za sąsiadów mieli rzymską Galię, Longobardów, Semnonów i Chattów. Na kartach historii pojawili się w 58 p.n.e., kiedy Juliusz Cezar pokonał ich wodza Ariowista, spieszącego na pomoc Celtom w Galii.

Wikipedia

cheshire

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

Wiktionary

Cheshire (wymowa: [ˈt͡ʃɛʃə]) – hrabstwo ceremonialne i historyczne w zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad estuariami rzek Mersey i Dee, przy granicy z Walią. Do 2009 roku pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z żółtych serów najbardziej lubię cheshire.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chester

Wiktionary

chester

[czytaj: czester] ser podobny do czedara; czester

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

Wiktionary

Chester (wal. Caer) – miasto w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, ośrodek administracyjny dystryktu Cheshire West and Chester, położone przy granicy walijskiej, nad rzeką Dee. Ma 118 200 mieszkańców (2011).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z żółtych serów najbardziej lubię chester.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛstɛr, AS: čester

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cheshire

Wiktionary

chesterfield

[czytaj: CZESterfild] papieros marki Chesterfield

SJP.pl

Geografia

Miejscowości

Wielka Brytania:

- Chesterfield – miasto w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Chesterfield – dystrykt hrabstwa Derbyshire (Anglia)

- Chesterfield – stacja kolejowa w Chesterfield

- okręg wyborczy Chesterfield – okręg wyborczy obejmujący miasto Chesterfield (hrab. Derbyshire)

- Chesterfield – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

Wikipedia

chesterfieldzki

→ Chesterfield [czytaj: czesterfilcki]

SJP.pl

chesterton

Miasta w USA:

- Chesterton – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Porter

Miasta w Anglii:

- Chesterton (Cambridge) – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire

- Chesterton – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire

- Chesterton (Huntingdonshire) – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire

- Chesterton – miejscowość w hrabstwie Oxfordshire

- Chesterton – miejscowość w hrabstwie Shropshire

- Chesterton – miejscowość w hrabstwie Staffordshire

- Chesterton – miejscowość w hrabstwie Warwickshire

Wikipedia

cheta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę;

Wiktionary

Cheta – jedna z rzek syberyjskich.

Wypływa z podnóża szczytu Kamienia w Górach Putorana, płynie południowym skrajem półwyspu Tajmyr, następnie skręca na północny wschód w kierunku miasta Chatanga, gdzie łączy się z rzeką Kotuj, tworząc rzekę o tej samej nazwie, która uchodzi do Morza Łaptiewów.

Wikipedia

chętka

potocznie: ochota na coś, zwykle krótkotrwała; zachcianka, kaprys, chrapka

SJP.pl

chętkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chętkie; cecha tych, którzy są chętcy

Wiktionary

Powiązane:

przym. chętki

przysł. chętko

Wiktionary

chętkowski

nazwisko

SJP.pl

chętliwy

przymiotnik

(1.1) stpol. chętny (np. do pomocy), przychylny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛ̃nˈtlʲivɨ, AS: χẽntlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

przym. chętny

rzecz. chętny mos., chęć ż.

Wiktionary

chętnie

przysłówek sposobu

(1.1) z chęcią, z ochotą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) One mówiły chętnie, opowiadając o sprawnej organizacji RGO w Tarnowskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ntʲɲɛ, AS: χẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chęć ż., chętny mos., chuć ż., chutliwość ż.

przym. chętny, chutny, chutliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ochoczo

Wiktionary

chętniej

stopień wyższy od przysłówka: chętnie

SJP.pl

chętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chętny

SJP.pl

chętność

→ chętny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chętne; cecha tych, którzy są chętni

(1.2) stpol. przyjemność

(1.3) stpol. wdzięk

Wiktionary

Patrz:
chętny
Powiązane:

rzecz. chętny mos., zachęta ż., zachęcanie n., chętka ż., niechętność ż.

czas. zachęcać ndk., zachęcić dk.

przym. chętny

Wiktionary

chętny

mający chęć do czegoś; skory, skłonny do czegoś; ochoczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający chęć zrobienia czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ochotnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On twierdził, że jest chętny do pomocy.

(2.1) Firma szuka chętnych do pracy na stanowisku starszego marynarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛ̃ntnɨ, AS: χẽntny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chęć ż., chętka ż., chuć ż., chutliwość ż., chętność ż.

przym. chętliwy, chutny, chutliwy

przysł. chętnie, chutliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ochoczy, skłonny, chętliwy, skory, gotowy, skwapliwy

Wiktionary

chetonik

morska ryba okoniokształtna z rodziny chetonikowatych

SJP.pl

chetonikowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ustnikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle

SJP.pl

Chetonikowate, ustnikowate, szczeciozębowate , szczeciozęby, ryby motyle (Chaetodontidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych.

Wikipedia

chetonikowaty

o cechach chetonikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

chetyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pobliżu znaleziono groby Chetytów.

(1.1) Efron Chetyta, który siedział wśród swych współplemieńców, odpowiedział Abrahamowi wobec nich i wobec wszystkich wchodzących w bramę miasta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Chetytka ż.

przym. chetycki

Wiktionary

chevalier

[czytaj: szewalJE] nazwisko, m.in. Maurice Chevalier (1888-1972) - francuski piosenkarz, tancerz i aktor

SJP.pl

- kawaler, franc. chevalier – tytuł niższej szlachty

- USS Chevalier (DD-451) – amerykański niszczyciel typu Fletcher

Osoby o tym nazwisku:

- Anaïs Chevalier – francuska biathlonistka

- Marcel Chevalier – francuski kat

- Maurice Chevalier – francuski piosenkarz i aktor

Wikipedia

cheviot

[czytaj: szewiot] rasa owiec o długiej, lśniącej wełnie; szewiot

SJP.pl

- Cheviot – miasto w Nowej Zelandii

- Cheviot – miasto w USA, w stanie Ohio

- The Cheviot – szczyt w Anglii, w paśmie Cheviot Hills

- Cheviot (szewiot) – rasa owiec

Wikipedia

chevrolet

[czytaj: szewrolet] samochód marki Chevrolet; szewrolet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Chevrolet – amerykański producent samochodów osobowych, SUV-ów, samochodów sportowych, vanów i pickupów z siedzibą w Detroit działający od 1911 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziadek lubił samochody marki Chevrolet.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chevrolet mzw.

Wiktionary

chevroletka

[czytaj: szewroletka] potocznie: samochód marki Chevrolet

SJP.pl

chevron

[czytaj: szewron] amerykańska korporacja branży energetycznej

SJP.pl

Antarktyda:

- Chevron Rocks – formacja skalna

Belgia:

- Chevron – dzielnica (section) gminy Stoumont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

Osoby:

- Jean-Noël Chevron – francuski architekt

- Philip Chevron – irlandzki muzyk

Wikipedia

chewa

[czytaj: czewa] język urzędowy Malawi; czewa

SJP.pl

Chewa, Heva Dağı – najwyższy szczyt Gór Szawszeckich. Wznosi się na wysokość 2812 m n.p.m..

Wikipedia

chewbacca

[czytaj: czubaka] fikcyjna postać z uniwersum Gwiezdnych wojen

SJP.pl

Chewbacca (znany też jako Chewie) – fikcyjna postać z Gwiezdnych wojen, przedstawiciel rasy Wookieech pochodzący z planety Kashyyyk. Jest wojownikiem i pilotem-mechanikiem. Od trzeciej do siódmej części grał go Peter Mayhew. W ósmej i dziewiątej części cyklu oraz w filmie Han Solo: Gwiezdne wojny – historie zastąpił go Joonas Suotamo.

Wikipedia

chewi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. niewielka kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji

Wiktionary

chewra

banda, grupa złodziei, środowisko przestępcze; hewra

SJP.pl

chewsuretia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;

Wiktionary

Chewsuretia (gruz. ხევსურეთი, dosł. kraj dolin) – kraina historyczno-geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji. Jest to jeden z trzech gruzińskich regionów (obok Tuszetii i Kazbegi), leżących na północ od Pasma Wododziałowego Wielkiego Kaukazu, a więc na Kaukazie Północnym.

Wikipedia

cheyenne

[czytaj: szaJEN]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Cheyenne – miasto w północno-środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, stolica i największe miasto stanu Wyoming, a także stolica hrabstwa Laramie. Miasto jest najdalej na północ wysuniętą częścią szybko rozwijającej się aglomeracji Front Range Urban Corridor, w której zawierają się m.in. takie miasta jak Denver czy Colorado Springs.

Wikipedia

chełbia

meduza z gromady krążkopławów

SJP.pl

chełchowski

nazwisko

SJP.pl

- Henryk Chełchowski − poeta barokowy

- Hilary Chełchowski − polityk PPR i PZPR, wicepremier

- Kazimierz Chełchowski − lekarz, działacz społeczny

- Stanisław Chełchowski − ziemianin, działacz społeczny i podróżnik

Wikipedia

chełkowo

Chełkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia

chełkowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Chełkowski (1929-2005) – ks. pallotyn, misjonarz w Afryce

- August Chełkowski (1927-1999) – fizyk Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Marszałek Senatu RP II kadencji w latach 1991-1993

- Józef Chełkowski (1868-1954) – działacz społeczny, właściciel ziemski, samorządowiec

Wikipedia

chełm

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Gdańska;
3. obszar Krakowa;
4. szczyt w Beskidzie Niskim;
5. szczyt w Beskidzie Wyspowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości, dzielnic i części miast w Polsce;

(1.2) geogr. nazwa kilku gór i wzniesień w Polsce

(1.3) geogr. mezoregion fizycznogeograficzny, garb na Wyżynie Śląskiej;

(1.4) geogr. jezioro w gminie Łobez, w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

Chełm (pod koniec XVIII wieku stosowana też pisownia Hełm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce, w województwie lubelskim. Leży 42 km od granicy z Białorusią i 21 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu, jest trzecim co do liczby ludności miastem w województwie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chełm był tuż przede mną, plątanina domów, ogrodów i cerkwi, osypana błyszczącą rosą świateł, piętrzyła się na tle nieba czarnymi, groźnymi konturami.

(1.2) Dość rozległe, częściowo jedynie zalesione wzgórze Chełmu stanowi kulminację w grzbiecie wododziałowym Wisły i Odry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwm, AS: χeu̯m

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chełmianin mos., chełmianka ż., Chełmszczyzna ż.

przym. chełmski

Wiktionary

chełmce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Chełmce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica

- Chełmce – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy

- Chełmce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

- Chełmce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek

- Chełmce – gromada w powiecie inowrocławskim

- Chełmce – gromada w powiecie kaliskim

- Chełmce – gromada w powiecie kieleckim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmt͡sɛ, AS: χeu̯mce

Wiktionary

chełmczanin

1. mieszkaniec Chełmka;
2. mieszkaniec Chełmca

SJP.pl

chełmczanka

1. mieszkanka Chełmka;
2. mieszkanka Chełmca

SJP.pl

chełmecki

przymiotnik od: Chełmek; chełmkowski

SJP.pl

chełmek

1. miasto w Polsce;
2. wyspa w Świnoujściu;
3. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chełmek – miasto w woj. małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chełmek, nad Przemszą.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Chełmek należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 8413 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmɛk, AS: χeu̯mek

Wiktionary

Powiązane:

przym. chełmecki, chełmkowski

Wiktionary

chełmiak

ptak afrykański; szyszak; turak; bananojad

SJP.pl

Wikipedia

chełmianin

mieszkaniec miasta Chełm

SJP.pl

chełmianka

mieszkanka Chełma

SJP.pl

ChKS Chełmianka Chełm – polski klub piłkarski z siedzibą w Chełmie.

Wikipedia

chełmice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wzniesienie w województwie pomorskim, w gminie Karsin, najwyższe po Wieżycy

(1.2) wąskotorowa mijanka w Chełmiczkach, w województwie kujawsko-pomorskim

Wiktionary

Chełmice (kasz. Chôłmice) – wzniesienie na obszarze mezoregionu Bory Tucholskie, położone w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, zlokalizowane w kierunku północno-zachodnim od wsi Wiele. Jego wysokość to 201,5 m n.p.m.. To najwyższe wzniesienie w regionie po Wieżycy.

Chełmice są najwyższym wzniesieniem w gminie Karsin.

Wikipedia

chełmicki

nazwisko

SJP.pl

- Bogdan Chełmicki (1895-1982) – ziemianin, poseł

- Bohdan Chełmicki (1880-1962), dyplomata

- Eustachy Chełmicki (1776-1852) – kapitan

- Ludwik Chełmicki (1903-1970) – lekkoatleta

- Mikołaj Chełmicki (zm. 1808) – generał

- Onufry Chełmicki (1755-1815) – starosta

- Włodzimierz Chełmicki (1887-1968) – pisarz, krytyk

- Wojciech Chełmicki (1952-2011) – geograf, hydrolog, profesor zwyczajny

- Zygmunt Chełmicki (1851-1922) – ksiądz

Wikipedia

chełmiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmiec (do 29 maja 1953 – Chełmiec Polski) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Chełmiec, której jest siedzibą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmʲjɛt͡s, AS: χeu̯mʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

przym. chełmiecki

Wiktionary

chełmiecki

przymiotnik od: Chełmiec

SJP.pl

chełmieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na chełmieńskim ratuszu już wisiały biało-czerwone flagi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełmno n., chełmnianin mos., chełmnianka ż.

przym. chełmiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chełmiński

Wiktionary

chełminiak

nazwisko

SJP.pl

chełmiński

przymiotnik od: Chełmno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem

Wiktionary

- Antoni Chełmiński (ur. 5 stycznia 1863, zm. 23 kwietnia 1905), polski numizmatyk

- Antoni Chełmiński (ur. 26 czerwca 1905, zm. 10 września 1933), oficer Wojska Polskiego, pilot

- Franciszek Chełmiński (ur. 23 maja 1862, zm. 1932 w Łodzi) – polski architekt

- Jan Chełmiński (ur. 1851, zm. 1925) – malarz polsko-amerykański

- Karol Chełmiński (ur. 1813, zm. 21 kwietnia 1894), uczestnik polskich powstań narodowych, zesłaniec

- Tomasz Chełmiński (ur. 17 września 1929, zm. 11 kwietnia 2006), polski iluzjonista

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na chełmińskim ratuszu już wisiały biało-czerwone sztandary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełmno n., chełmnianin mos., chełmnianka ż.

przym. chełmieński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chełmieński

Wiktionary

chełmkowski

przymiotnik od: Chełmek; chełmecki

SJP.pl

chełmnianin

mieszkaniec Chełmna

SJP.pl

chełmnianka

mieszkanka Chełmna

SJP.pl

chełmno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmno (niem. Culm, Kulm) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko–pomorskim, siedziba powiatu chełmińskiego; leży nad Wisłą, u ujścia Fryby. W latach 1945-1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2023 roku Chełmno liczy 18 052 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) przebywając długo w Toruniu i Chełmnie, wyuczył się polskiej mowy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmnɔ, AS: χeu̯mno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chełmnianin mos., chełmnianka ż.

przym. chełmiński, chełmieński

Wiktionary

chełmoniec

Chełmoniec (niem. Gruneberg) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 43 Eskadra Towarzysząca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Chełmoniec.

Wikipedia

chełmoński

nazwisko

SJP.pl

- Chełmoński – nazwisko

osoby o nazwisku Chełmoński lub Chełmońska:

- Anna Chełmońska-Soyta (ur. 1961) – polska profesor nauk weterynaryjnych

- Adam Chełmoński (1861–1924) – polski lekarz, chirurg, opisał objaw Chełmońskiego

- Adam Chełmoński (1890–1959) – polski prawnik, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej

- Adam Chełmoński (1929–2001) – polski prawnik

- Józef Chełmoński (1849–1914) – polski malarz

Wikipedia

chełmski

przymiotnik od: Chełm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chełma, związany z Chełmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotkamy się przy ratuszu na chełmskim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełm m.

Wiktionary

chełmskie

przymiotnik od: Chełm

SJP.pl

chełmsko

przymiotnik od: Chełm

SJP.pl

W Polsce

- Chełmsko – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Przytoczna

- Chełmsko – kolonia wsi Sulimierz w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz

- Chełmsko – gromada

- Chełmsko – przystanek kolejowy w Chełmsku, w województwie lubuskim

Zobacz też

- Chełmsko Śląskie

Wikipedia

chełmszczyzna

jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej; ziemia chełmska

SJP.pl

Wikipedia

chełmża

miasto w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Chełmża (pol. do 1251 r. Łoza, niem. Culmsee, Kulmsee) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, na zachodnim brzegu Jeziora Chełmżyńskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Chełmża liczyła 13 691 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Toruńskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego jako pierwsze w regionie wyjdzie poza granice miasta, w którym działa, i rozpocznie budowę mieszkań w Chełmży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwmʒa, AS: χeu̯mža

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chełmżanin, chełmżanka

przym. chełmżyński

Wiktionary

chełmżanin

mieszkaniec Chełmży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chełmży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒãɲĩn, AS: χeu̯mžãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełmża ż.

:: fż. chełmżanka

przym. chełmżyński

Wiktionary

chełmżanka

mieszkanka Chełmży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chełmży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒãnka, AS: χeu̯mžãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełmża ż.

:: fm. chełmżanin mos.

przym. chełmżyński

Wiktionary

chełmżyński

przymiotnik od: Chełmża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Chełmży, związany z Chełmżą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 23 czerwca br. przedstawiciele Policji i władz samorządowych uroczyście otworzyli odnowiony gmach chełmżyńskiego komisariatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɛwmˈʒɨ̃j̃sʲci, AS: χeu̯mžỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chełmża ż., chełmżanin m., chełmżanka ż.

Wiktionary

chełpa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. przechwalanie się

Wiktionary

Chełpa (niem. Helpe) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 42 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Wardyń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɛwpa, AS: χeu̯pa

Wiktionary

chełpić

chełpić się - mieć się za kogoś lepszego i okazywać to otoczeniu

SJP.pl

chełpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chełpliwie

SJP.pl

chełpliwość

książkowo: upodobanie do chełpienia się, czyli oznajmiania z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach; zarozumiałość, pyszałkowatość, przemądrzałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyniosłość, buta

Wiktionary

Powiązane:

przym. chełpliwy

przysł. chełpliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. chwalba

Wiktionary

chełpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chełpliwy

SJP.pl

chełpliwy

zarozumiały, samochwalczy, pyszałkowaty, przemądrzały; książkowo:
1. lubiący się chełpić, czyli oznajmiać z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach, sugerując, żę są one wyjątkowe i niepowtarzalne;
2. właściwy komuś, kto tak się zachowuje, np. chełpliwa wypowiedź

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) skłonny do przechwalania się i wynoszenia nad innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chełpliwość ż.

czas. chełpić się

przysł. chełpliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pyszałkowaty, zarozumiały

Wiktionary

chełst

bryźnięcie wody, fali itp.

SJP.pl

W Polsce

- Chełst – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Siennica

- Chełst – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko

- Chełst – gromada

- Chełst – rzeka, dopływ Łeby w woj. pomorskim, w pow. lęborskim

- Chełst – potok, dopływ Skorej

Zobacz też

Chełstowo, Chełsty, Chełstów, Chełstówek

Wikipedia

chełstów

bryźnięcie wody, fali itp.

SJP.pl

Chełstów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

Wikipedia

chełstówek

Chełstówek – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

Wikipedia

chełstowo

Chełstowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

chełstowski

nazwisko

SJP.pl

chełznać

czasownik

(1.1) stpol. kiełznać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛwznat͡ɕ, AS: χeu̯znać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chełznanie n.

Wiktionary

chełznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chełznać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chełznać ndk.

Wiktionary

chgw

skrót od: chuj go wie; chgw

SJP.pl

chi

1. wyraz, zwykle powtarzany, naśladujący śmiech, zwłaszcza cichy, czasem ironiczny; hi;
2. chińska jednostka długości; cze, czi;
3. nazwa jednej z greckich liter;
4. [czytaj: czi albo ki] wg chińskiego taoizmu i medycyny chińskiej: energia przenikająca cały świat i ludzkie ciało

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

Wiktionary

- Chi (litera)

- Chi (energia życiowa)

- rozkład chi kwadrat

- Chi (album)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲi, AS: χʹi

Wiktionary

chi-kwadrat

1. rozkład chi-kwadrat - metoda rozkładu zmiennej losowej;
2. test zgodności chi-kwadrat - rodzaj testu statystycznego sprawdzającego słuszność hipotez

SJP.pl

chia

[czytaj: CZIja] szałwia hiszpańska lub argentyńska, której nasiona są popularnym dodatkiem spożywczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Salvia hispanica|ref=tak., szałwia hiszpańska

(1.2) bot. spoż. nasiona szałwii hiszpańskiej

Wiktionary

Astronomia

- Chia – krater uderzeniowy na Marsie

Botanika

- Chia – szałwia hiszpańska, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych, pochodzący z centralnej i południowej części Meksyku oraz z Gwatemali

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) nasiona chia

synonimy.

(1.1) szałwia hiszpańska

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|chia. etym|hiszp|chía. etym|nah|chiyan.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|szałwia hiszpańska.

* angielski: (1.1) chia; (1.2) chia

* hiszpański: (1.1) chía ż.

* niemiecki: (1.1) Chia ż.; (1.2) Chiasamen m.

źródła.

== chia (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chia.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. spoż. chia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲija, AS: čʹii ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szałwia hiszpańska

Wiktionary

chianina

rasa bydła z Toskanii, największa na świecie i jedna z najstarszych

SJP.pl

chianti

[czytaj: kjanti] wytrawne wino toskańskie o aromacie fiołków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włoskie wino wytrawne;

Wiktionary

- Chianti – kraina historyczna i region winiarski we Włoszech (w środkowej części Toskanii)

- chianti – wino produkowane w regionie Chianti

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – Na początek poprosimy butelkę chianti, a potem zastanowimy się, co dalej.

Wiktionary

chiapas

Wikipedia

chiaroscuro

[czytaj: kjaroskuro]
1. malarstwo, w którym duży nacisk położony jest na wyeksponowanie światłocienia;
2. światłocień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. rozłożenie światła i cienia na obrazie

(1.2) szt. ostry kontrast światłocieniowy charakterystyczny dla malarstwa niektórych mistrzów;

(1.3) szt. odmiana drzeworytu

Wiktionary

Chiaroscuro (wł. chiaro – "jasny" i scuro – "ciemny") – termin stosowany czasem wymiennie ze "światłocieniem", ale kładący bardziej nacisk na różnice w natężeniu światła, podczas gdy "światłocień" oznacza ogólny rozkład świateł i cieni w dziele (malarskim, graficznym, rysunkowym), dzięki którym uzyskuje się wrażenie trójwymiarowości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzięki chiaroscuro scena się ożywia.

(1.2) Malarz zastosował pierwszy raz chiaroscuro w swym obrazie „Madonna w grocie” w 1483 roku.

(1.3) Po XVI wieku drzeworyt chiaroscuro stracił na popularności.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) drzeworyt światłocieniowy

Wiktionary

chiasm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiazm, chiasmus

SJP.pl

chiasmus

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiazm

SJP.pl

chiastolit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana andaluzytu;

Wiktionary

Chiastolit (nazywany także: Howdenitem lub Kamieniem krzyżowym) – odmiana andaluzytu, bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów.

Nazwa pochodzi od gr. chiasto = przekątnie ułożony oraz chiastos = podobny do krzyża, krzyżowy. Rozpoznawany po charakterystycznym krzyżu widocznym na przekroju kryształu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) howdenit, kamień krzyżowy

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) andaluzyt

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr. chiasto 'ułożony przekątnie'

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chiastolite

* słowacki: (1.1) chiastolit m.

źródła.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲjaˈstɔlʲit, AS: χʹi ̯astolʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) howdenit, kamień krzyżowy

Wiktionary

chiazm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiasmus

SJP.pl

Chiazm (gr. χιασμός chiasmos, χίασμα chiasma – „ułożenie na krzyż”, „skrzyżowanie”) – klasyczna figura retoryczna, odmiana inwersji. Paralelizm składniowy polegający na odwróceniu symetrii dwóch całostek składniowych, z których druga powtarza porządek syntaktyczny składników, ale w odwrotnej kolejności. Szczególnie według schematu: podmiot – orzeczenie, orzeczenie – podmiot, np:

Wikipedia

chiazma

1. miejsce, w którym 2 homologiczne chromosomy mogą wymienić między sobą odcinki
2. skrzyżowanie nerwów wzrokowych

SJP.pl

- Chiazma (genetyka)

- Chiazma (anatomia)

Wikipedia

chiba

[czytaj: ciba] miasto w Japonii

SJP.pl

Wikipedia

chibiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chibinami, dotyczący Chibin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Apatyty chibińskie mogłyby dostarczyć wielu miliardów ton nefelinu, jednakże brak na miejscu taniego opału, a przede wszystkim brak wapienia, którego potrzeba 8 ton na 1 tonę uzyskiwanego z nefelinu aluminium, skłoniły do porzucenia tych ciekawych prób.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chibiny nmos.

Wiktionary

chibiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;

Wiktionary

Chibiny (ros. Хибины, kil. Умптек) – pasmo górskie w Arktyce, zbudowane głównie z głębinowych skał magmowych (sjenitów), należące do obwodu murmańskiego, położone w Kole podbiegunowym północnym u nasady Półwyspu Kolskiego w północno-zachodniej Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chibiński

Wiktionary

chicago

[czytaj: szikago albo czikago] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

(1.3) astr. planetoida o numerze 334 znajdująca się w zewnętrznej części głównego pasa planetoidaanetoid;

Wiktionary

Chicago ([ʃɪˈkɑ:gəʊ]) – miasto w Stanach Zjednoczonych, położone nad jeziorem Michigan w stanie Illinois, siedziba hrabstwa Cook, w pobliżu centrum kontynentu północnoamerykańskiego, ponad 800 km od granicy z Kanadą. Stanowi trzecie pod względem wielkości i zaludnienia miasto w Stanach Zjednoczonych (po Nowym Jorku i Los Angeles). Obszar metropolitalny Chicago liczy 9,3 mln mieszkańców i jest to także trzecia co do wielkości amerykańska aglomeracja.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chicago jest wielkiem centrum zorganizowanej Polonii.

(1.1) Skład biało-czerwonych zdecydowanie odbiegał od optymalnego, natomiast rywale do Chicago przyjechali w najmocniejszym zestawieniu, z kadrą naszpikowaną medalistami ostatnich mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich w Rio de Janeiro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chicagowianin mos., chicagowianka ż.

przym. chicagowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. Miasto Wiatrów, peryfr. Wietrzne Miasto

Wiktionary

chicagoski

→ Chicago [czytaj: czikagoski]; czikagowski, chicagowski

SJP.pl

chicagowski

[czytaj: czikagowski] dotyczący Chicago (miasto w Stanach Zjednoczonych); czikagowski; chicagoski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chicago, związany z Chicago

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przycumujemy przy chicagowskim nabrzeżu portowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chicago n.

przym. Chicago

Wiktionary

chicano

[czytaj czikano] w USA: członek meksykańskiej mniejszości narodowej

SJP.pl

chicanos

[czytaj: czikanoz] w USA: grupa etniczna o pochodzeniu latynoskim

SJP.pl

chich

potocznie: cichy, tłumiony śmiech, chichot; zwykle w lm - chichy

SJP.pl

chicha

[czytaj: czicza] brazylijski napój alkoholowy; chica

SJP.pl

Chicha – rodzaj napoju alkoholowego wyrabianego przez Rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej z rejonu Andów, który istniał już w czasach imperium Inków. Jest wytwarzany ze specjalnego gatunku kukurydzy (tzw. chicha de jora).

Ma blady słomkowy kolor i kwaśny posmak przypominający lekkie wino jabłkowe – cydr.

Wikipedia

chichester

[czytaj: czyczester] miasto w Anglii

SJP.pl

Chichester (wymowa) – miasto o statusie city w południowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie West Sussex, w dystrykcie Chichester. W 2001 roku miasto liczyło 27 477 mieszkańców.

Wikipedia

chichewa

[czytaj: cziczewa] język z rodziny bantu używany w południowo-środkowej Afryce, język urzędowy Malawi; cziczewa

SJP.pl

chichocik

potocznie: krótki, tłumiony śmiech; chichotek, śmieszek

SJP.pl

chichot

tłumiony, cichy śmiech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tłumiony śmiech o wysokim tonie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na sali zapanowała grobowa cisza, tylko z kąta dobiegał czyjś głupawy chichot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲixɔt, AS: χʹiχot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chichotek m., chichotka ż.

:: zdrobn. chichocik m.

czas. chichotać

Wiktionary

chichota

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka

SJP.pl

chichotać

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachichotać)

(1.1) śmiać się niezbyt głośnym, powstrzymywanym śmiechem o wysokim tonie

czasownik zwrotny niedokonany chichotać się (dk. zachichotać się)

(2.1) to samo znaczenie co (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chichot mrz., chichotanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chichotać się, chichrać się

(2.1) chichotać, chichrać się

Wiktionary

chichotania

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)

SJP.pl

chichotanie

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chichotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chichotać

Wiktionary

chichotek

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek

SJP.pl

chichotka

potocznie: kobieta, dziewczyna skłonna do śmiechu; śmieszka

SJP.pl

chichotki

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek

SJP.pl

chichotliwość

→ chichotliwy

SJP.pl

Patrz:
chichotliwy

chichotliwy

1. skłonny do chichotania; chichoczący;
2. piskliwy, podobny do chichotu

SJP.pl

chichoty

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka

SJP.pl

chichrać

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)

SJP.pl

chichrania

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)

SJP.pl

chichranie

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chichrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chichrać

Wiktionary

chickenburger

[czytaj: czikenburger] hamburger z kotletem z piersi kurczaka

SJP.pl

chief

[czytaj: czif] główny mechanik na statku; czif

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) główny mechanik na statku

Wiktionary

The Chief, a w rzeczywistości dr Niles Caulder – fikcyjna postać występująca w komiksach DC Comics. Jest liderem zespołu superbohaterów Doom Patrol. Postać wystąpiła w serialach telewizyjnych i filmach. Po raz pierwszy pojawił się na ekranie w serialu Titans. Grał go Bruno Bichir. Następnie wystąpił w Doom Patrol. Wcielił się w niego Timothy Dalton.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kapitan zszedł pod pokład i zauważył umorusanego chiefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲif, AS: čʹif

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) główny mechanik

Wiktionary

chihuahua

[czytaj: cziłała] bardzo mały, wielkouchy pies o krótkiej sierści, którego rasa ma być rzekomo starsza od cywilizacji Azteków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kynol. rasa psów do towarzystwa;

Wiktionary

- Chihuahua – stan Meksyku

- Chihuahua – miasto w Meksyku

- Chihuahua– pustynia na pograniczu Stanów Zjednoczonych i Meksyku

- Chihuahua – rasa psa

- Chihuahua – singel DJ BoBo

Wikipedia

chijski

przymiotnik od: Chios

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chios, dotyczący Chios

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chios

Wiktionary

chikungunya

[czytaj: czikungunia] tropikalna choroba wirusowa przenoszona przez komary, objawiająca się gorączką i bólem mięśni; czikungunia

SJP.pl

Chikungunya (wymawiane: „czikungunia”), czikungunia – tropikalna choroba wirusowa, występująca głównie w południowej Azji i wschodniej Afryce, podobna do dengi, przenoszona przez komary.

W 2006 wystąpiły masowe zachorowania na wyspach Oceanu Indyjskiego (Reunion, Majotta, Seszele, Mauritius, Komory, Madagaskar, Malediwy) oraz w zachodnich, nadbrzeżnych rejonach Indii i w Malezji.

Wikipedia

chile

[czytaj: czile] chili, chilli, czili; rzadko:
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chile - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chile - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chile - przyprawy lub strączków rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Chile (hiszp. Chile, [ˈt͡ʃile]), oficjalnie Republika Chile (República de Chile, wym. [reˈpuβlika ðe ˈt͡ʃile], wymowa) – państwo w Ameryce Południowej, w południowo-zachodniej części kontynentu. Zajmuje powierzchnię 756 102 km², a zamieszkane jest przez 18 549 457 osób (szac. 2023).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne gatunki stewii występują w Ameryce od Chile po północny Meksyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲilɛ, AS: čʹile

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chilijczyk mos., Chilijka ż.

przym. chilijski

Wiktionary

chilenizacja

[czytaj: czilenizacja] przejęcie przez władze państwowe Chile kontroli nad gospodarką, nacjonalizacja w Chile w latach 1964-73

SJP.pl

chili

[czytaj: czili] chilli, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chili - przyprawy lub strączków rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku;

(1.2) przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1)

(1.3) zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)

Wiktionary

geografia

- Chili (ang. Chili Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Hancock

- Chili (ang. Chili Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe

- Chili – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe

- Chili – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba

- Chili – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kapsaicyna, alkaloid papryczek chili, zapobiega powstaniu i postępom uszkodzenia wątroby.

Wiktionary

chiliaizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zob. chiliazm.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W historii Kościoła możemy wymienić wiele idei o charakterze mesjańskim, począwszy od wczesnochrześcijańskiego chiliaizmu, […] po idee Moskwy – Trzeciego Rzymu.

Wiktionary

chiliarcha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w starożytnej Grecji: dowódca oddziału wojskowego liczącego ponad tysiąc osób;

Wiktionary

Chiliarcha (gr. χιλίαρχος chilíarchos [rzadziej χειλίαρχος cheilíarchos lub χιλιάρχης chiliárchēs] – dosł. tysięcznik) – w wojskach starożytnych Greków dowódca oddziału liczącego ponad tysiąc ludzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hefajstion zmarł w październiku 324 r. przed Chr. Umierał jako chiliarcha imperium. Aleksander nigdy nie pogodził się ze śmiercią przyjaciela.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiliarchia ż.

Wiktionary

chiliasta

zwolennik, głosiciel chiliazmu; milenarysta, millenarysta

SJP.pl

chiliastyczny

dotyczący chiliazmu lub chiliastów (np. wiara chiliastyczna, ruchy chiliastyczne); milenarystyczny, millenarystyczny

SJP.pl

chiliazm

pogląd religijno-historiozoficzny opierający się na wierze w powtórne przyjście i tysiącletnie panowanie Chrystusa na ziemi przed końcem świata; milenaryzm, millenaryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata

Wiktionary

Millenaryzm lub milenaryzm (łac. mille „tysiąc”), także chiliazm (od gr. χίλια [chilia] „tysiąc”) – w judaizmie i chrześcijaństwie pogląd wyznający bliskie nadejście tysiącletniego panowania Królestwa Bożego, szczególnej formy epoki mesjańskiej. Interpretując pewne fragmenty Biblii, zwłaszcza Księgę Apokalipsy 20,1-7, wyznania i ruchy milenarystyczne wierzą, że owo milenium będzie okresem tysiąca lat zbawienia i panowania szczęśliwości na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podobieństwo chiliazmu do żydowskich wyobrażeń mesjańskich nie umknęło uwagi obserwatorów, którzy często zarzucali im wtórną judaizację.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) millenaryzm

Wiktionary

chilijczyk

[czytaj: czilijczyk] obywatel Chile

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Chile

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy Chilijczycy w Chile mówią po chilijsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijt͡ʃɨk, AS: čʹilʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chile n.

:: fż. Chilijka ż.

przym. chilijski

Wiktionary

chilijka

[czytaj: czilijka] obywatelka Chile

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Chile

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijka, AS: čʹilʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chile n.

:: fm. Chilijczyk mos.

przym. chilijski

Wiktionary

chilijski

[czytaj: czilijski] przymiotnik od: Chile

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Chile

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy Chilijczycy w Chile mówią po chilijsku? Nie, mówią po hiszpańsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈlʲijsʲci, AS: čʹilʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chile n., Chilijczyk mos., Chilijka ż.

Wiktionary

chiliński

nazwisko

SJP.pl

chill

[czytaj: czil] młodzieżowo: relaks, luz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. zob. chillout.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) slang. chillout, chill-out, chill out

Wiktionary

chill-oucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chill-out

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chill-out m.

Wiktionary

chill-out

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. zob. chillout.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chill-oucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chillout, chill out, chill

Wiktionary

chilli

[czytaj: czili] chili, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chilli - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chilli - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chilli - przyprawy lub strączków rośliny

SJP.pl

- papryka chilli

- Chilli – polski zespół muzyczny

- Chilli – album zespołu Chilli

Wikipedia

chillon

[czytaj: sziJĄ] zamek w Szwajcarii

SJP.pl

chilloucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chillout

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chillout m.

Wiktionary

chillout

[czytaj: czilałt] spokojna, relaksująca muzyka elektroniczna, przeciwieństwo muzyki dance

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. stan całkowitego wyluzowania, zrelaksowania, ignorowania problemów

Wiktionary

Chillout (także chill out) – gatunek muzyczny, w którego skład wchodzi wiele spokojnych stylów tworzonych przez artystów i producentów sceny muzyki elektronicznej.

Chilloutem jest zarówno wolniejszy house, niektóre formy muzyki tranceowej, ambient, jak i nu jazz, trip-hop, downtempo czy instrumentalny hip-hop. Pojęcie powstało w latach 90. XX wieku ze slangowego określania relaksowania się.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chilloucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chill-out, chill out, chill

Wiktionary

chilloutować

[czytaj: czilautować] chilloutować się - potocznie: relaksować się, odpoczywać; czilautować się

SJP.pl

chilloutowy

[czytaj: czilałtowy] przymiotnik od: chillout (rodzaj muzyki); łagodny dla ucha, wyciszony, spokojny, np. chilloutowy utwór muzyczny

SJP.pl

chillować

[czytaj: czilować] młodzieżowo: chillować się - odpoczywać, relaksować się; czilować się

SJP.pl

chimborazo

wygasły wulkan w Andach, najwyższy szczyt Ekwadoru, położony w centralnej jego części

SJP.pl

Chimborazo – szczyt pochodzenia wulkanicznego (wygasły stratowulkan) w Andach (Kordyliera Zachodnia – Cordillera Occidental). Najwyższy szczyt Ekwadoru, położony w centralnej jego części na północny wschód od Guayaquil, o wysokości 6263,47 m n.p.m. Góra jest objęta parkiem narodowym Sangay. Mimo iż Chimborazo leży prawie na równiku, jego szczyt pokryty jest lodowcami (granica wiecznego śniegu przebiega tu na wysokości 4800 m). Zdobyty po raz pierwszy 4 stycznia 1880 przez angielskiego podróżnika i andynistę Edwarda Whympera.

Wikipedia

chimek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Joachim

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Achim.

Wiktionary

chimera

1. motyw dekoracyjny w postaci Chimery lub podobnego potwora, występujący w sztuce;
2. coś nierealnego; ułuda, mrzonka, fantazja;
3. u zwierząt: osobnik powstały przez połączenie się dwóch odrębnych zarodków;
4. organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie, powstały np. w wyniku mutacji;
5. duża ryba głębinowa z rodziny chimerowatych, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym; przeraza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Wiktionary

w biologii

- chimera – w genetyce, organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie

- chimery – niejednoznaczna nazwa zwyczajowa ryb zrosłogłowych, stosowana przez różnych autorów w odniesieniu do:

- wszystkich zrosłogłowych (Holocephali)

- rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes)

- rodziny chimerowatych (Chimaeridae) z rzędu chimerokształtnych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʲĩˈmɛra, AS: χʹĩmera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chimera ż., chimeryzm m., mikrochimeryzm m., chimeryczność ż., chimerokształtne nmos., chimerowate nmos.

przym. chimeryczny, chimerowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Chimajra

Wiktionary

chimerny

rzadko: kapryśny, dziwaczny, grymaśny; chimeryczny

SJP.pl

chimerowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, o wydłużonym ciele zakończonym długim i cienkim ogonem, występujących w chłodnych głębokich wodach morskich

SJP.pl

Chimerowate, przerazowate, chimery (Chimaeridae) – rodzina morskich ryb zrosłogłowych z rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes). W zapisie kopalnym znane są z kredy.

Wikipedia

chimerowaty

o cechach chimerowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

chimery

okazywanie swojego niezadowolenia bez widocznego powodu; fochy, grymasy, humory, dąsy

SJP.pl

w biologii

- chimera – w genetyce, organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie

- chimery – niejednoznaczna nazwa zwyczajowa ryb zrosłogłowych, stosowana przez różnych autorów w odniesieniu do:

- wszystkich zrosłogłowych (Holocephali)

- rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes)

- rodziny chimerowatych (Chimaeridae) z rzędu chimerokształtnych

Wikipedia

chimeryczka

kobieta zmienna, kierująca się kaprysami

SJP.pl

chimeryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chimeryczny

SJP.pl

chimeryczność

zmienność; kierowanie się kaprysem

SJP.pl

chimeryczny

zmieniający usposobienie (zdanie, pogląd) pod wpływem emocji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zmienny, kapryśny

(1.2) nierealny, niemożliwy do urzeczywistnienia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chimera ż., chimeryczność ż., Chimera ż.

Wiktionary

chimeryk

człowiek zmienny, kieruje się kaprysami, chimerami

SJP.pl

chimeryzm

stan organizmu będącego chimerą

SJP.pl

Chimera (gr. Χίμαιρα, nazwa mitycznego potwora) – organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie.

W świecie roślin chimera pojawia się na skutek zaburzeń mitozy w stożku wzrostu i czasami w wyniku szczepienia roślin (np. laburnocytisus Adama +Laburnocytisus adamii). Wśród zwierząt natomiast chimery mogą powstać wskutek podwójnego zapłodnienia komórki jajowej, połączenia zarodków lub częściowej wymiany komórek między zarodkami. Powstały osobnik ma niektóre narządy zbudowane z komórek o innym składzie chromosomów niż reszta jego organizmu.

Wikipedia

chimichanga

[czytaj: czimiczanga] potrawa meksykańska, smażone burrito

SJP.pl

Chimichanga – potrawa meksykańska. Rodzaj burrito smażonego na oleju lub maśle, popularnego na północy Meksyku, szczególnie w stanach Sonora i Sinaloa. Pszenną tortillę o różnych rozmiarach pokrywa się farszem mięsnym i składa tworząc prostokątną torebkę. Często zdarzają się również inne dodatki, jak fasola, ryż, ser. Danie podawane jest z pikantnymi sosami lub guacamole.

Wikipedia

chimichurri

[czytaj: czimiczuri] argentyński sos pikantny

SJP.pl

Chimichurri (ang. chimichurri) – tradycyjny sos kuchni argentyńskiej i urugwajskiej, będący najpowszechniejszą przyprawą do mięsa, zwłaszcza do argentyńskiej wołowiny przygotowywanej na grillu (asado). Chimichurri jest szeroko rozpowszechniony w krajach Ameryki Łacińskiej i zdobył międzynarodowe uznanie kulinarne dzięki intensywnemu profilowi smakowemu i uniwersalności zastosowań.

Wikipedia

chimkiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chimkami, dotyczący Chimek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chimki nmos.

Wiktionary

chin

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. zob. chin japoński.

Wiktionary

Osoby:

- Cheryl Chin – singapurska aktorka

Inne:

- Chin Check – singel N.W.A

- Chin japoński – rasa psów

Zobacz też:

- Aksai Chin

- Czin

- Ramegnies-Chin

- So-chin

Wikipedia

chiń.

skrót od: chiński (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

china

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj talerza perkusyjnego, wydający charakterystyczny, jasny, ostry dźwięk;

(1.2) farm. chem. rzad. zob. chinina.

(1.3) bot. zob. chinowiec.

(1.4) bot. kora chinowca (drzewa chinowego)

Wiktionary

Geografia

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- China – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec

- China – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Jefferson

Gminy w Stanach Zjednoczonych:

- China (ang. China Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lee

- China (ang. China Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec

- China (ang. China Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair

Wikipedia

chinage

[czytaj: sziNAŻ] technika farbiarska polegająca na farbowaniu wybranych partii nici, a nie całych tkanin

SJP.pl

chinalugijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chinalugami, dotyczący Chinalugów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język chinalugijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chinalugowie lm m.

Wiktionary

chinatown

[czytaj: czajnatałn] dzielnica miasta zamieszkana głównie przez ludzi pochodzenia chińskiego

SJP.pl

- Chinatown – dzielnica w większych miastach zamieszkiwana przez ludność pochodzenia chińskiego

- Chinatown – dzielnica chińska znajdująca się na terenie miasta Liverpool

- Chinatown – dzielnica w śródmieściu (downtown) Los Angeles

- Chinatown – amerykański film fabularny w reżyserii Romana Polańskiego z 1974 r. z Jackiem Nicholsonem

- Chinatown – album grupy Thin Lizzy z 1980 r.

Wikipedia

chinch

[czytaj: czincz] rodzaj złącza elektronicznego; cinch, czincz

SJP.pl

Złącze RCA (złącze AV) (złącze cinch, wym. /sɪntʃ/) – złącze elektroniczne używane w urządzeniach elektrycznych elektroniki konsumenckiej np. amplituner, magnetowid, gramofon, magnetofon.

Wikipedia

chińcz

nazwisko

SJP.pl

chińczyk

gra planszowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Chin

(1.2) osoba narodowości chińskiej;

Wiktionary

- Chińczycy – naród zamieszkujący południowo-wschodnią Azję

- Chińczyk – obywatel Chińskiej Republiki Ludowej lub Republiki Chińskiej

- chińczyk – gra planszowa

- Chińczyk – powieść Henninga Mankella

- Chińczyk – pseudonim żołnierza Armii Krajowej st. sierż. Wacława Sadrzaka

- Chińczyk – pseudonim urugwajskiego piłkarza Álvaro Recoba

- Chińczyk – pseudonim ekwadorskiego piłkarza Luisa Gómeza

- Chińczyk – pseudonim chilijskiego piłkarza Carlosa Caszely

- Chińczyk – pseudonim portugalskiego piłkarza Pedro Gonçalvesa

- Chińczyk – pseudonim Marcina Chlebnego, członka grupy muzycznej Fliper

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Chińczycy są dumni z pięciu tysięcy lat swojej historii, dłuższej niż jakiegokolwiek innego narodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chińczyk mzw., Chiny nmos., chiński mrz., chińszczyzna ż., chińskość ż.

:: fż. Chinka

przym. chiński

przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) lekcew. Kitajec / kitajec

Wiktionary

chindelewicz

nazwisko

SJP.pl

chiné

[czytaj: szinE] mieniąca się tkanina jedwabna lub bawełniana

SJP.pl

chineczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Chinka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wachlarze sprzedawała uśmiechnięta Chineczka.

(1.1) Otóż za przykładem swych dwóch poprzedniczek – a może spontanicznie – Chineczka ta napisała do Andropowa list, w którym zapytywała w prostych słowach, „dlaczego Rosjanie zabili jej najbliższą przyjaciółkę, która znajdowała się w samolocie Boeing 747 zestrzelonym nad wyspą Sachalin.”''

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

przym. chiński

przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

chinhydron

równomolowa mieszanina chinonu i hydrochinonu

SJP.pl

Chinhydron organiczny związek chemiczny, kompleks chinonu z hydrochinonem w stosunku molowym 1:1. W temperaturze pokojowej występuje w formie czarnozielonych kryształów. Jest stosowany jako składnik elektrody chinhydronowej.

Wikipedia

chinidyna

alkaloid, pochodna chinoliny, izomer optyczny chininy, działa hamująco na układ przywspółczulny, stosowany jako lek antyarytmiczny

SJP.pl

Chinidyna (łac. chinidinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid otrzymywany z kory drzewa chinowego (Cinchona), otrzymywany także syntetycznie.

Jest najstarszym lekiem przeciwarytmicznym, prototypem leków stabilizujących błonę komórkową (grupa IA według podziału Vaughana Williamsa). Chinidyna jest prawoskrętnym izomerem chininy. W przeciwieństwie do niej chinidyna ma słabe działanie przeciwzimnicze, a spotęgowane działanie przeciwarytmiczne. Mechanizm działania polega na zmniejszeniu przewodnictwa i kurczliwości mięśnia sercowego, zmniejszeniu wrażliwości węzła zatokowego, przedłużeniu okresu refrakcji. Ponadto chinidyna zwalnia przewodnictwo włókien przedsionkowych i pęczka Hisa. Oprócz wpływu na serce lek zmniejsza napięcie mięśni gładkich, rozszerza naczynia krwionośne, obniża ciśnienie krwi między innymi przez rozszerzenie naczyń.

Wikipedia

chinina

przeciwmalaryczny środek leczniczy; china

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩˈɲĩna, AS: χʹĩńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chinowiec mrz., chinidyna ż.

przym. chinowy, chininowy

Wiktionary

chininowy

przymiotnik od: chinina

SJP.pl

chinka

obywatelka Chin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Wiktionary

- Chinka (film 1967)

- Chinka (film 1987)

- Chinka (film 2001)

- Chinka (film 2009)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie wakacji poznałam całkiem miłą Chinkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩŋka, AS: χʹĩŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chińczyk mzw., Chiny nmos., chiński mrz., chińszczyzna ż.

:: fm. Chińczyk mos.

przym. chiński

przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. pogard. kitajka

Wiktionary

chinkali

potrawa kuchni gruzińskiej, duże pierogi wypełnione bulionem

SJP.pl

Wikipedia

chinków

Chinków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.

Wikipedia

chinoiserie

[czytaj: szinłaZRI]
1. motywy sztuki Dalekiego Wschodu występujące w sztuce europejskiej;
2. ornamentyka naśladująca motywy chińskie, występująca w dobie rokoka

SJP.pl

Chinoiserie (fr., dosł. „chińszczyzna”, wym. szinuazeri) – eklektyczny styl w sztuce, wzornictwie i architekturze europejskiej nawiązujący do kultury chińskiej. Charakteryzuje się zapożyczaniem chińskich motywów i materiałów, m.in. laki, porcelany itd. Chinoiserie pojawiła się we Francji w połowie XVII wieku. Szybko opanowała Europę, a w XVIII wieku stała się jednym z elementów rokoko. Sama nazwa zaczęła być używana w XVIII wieku.

Wikipedia

chinoksyzol

środek działający przeciwzapalnie i przeciwgrzybiczo, stosowany w zapaleniu gardła i jamy ustnej

SJP.pl

chinol

lekceważąco o Chińczyku; Chinol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. Chińczyk

Wiktionary

chinolina

zasadowy, toksyczny związek heterocykliczny o przykrym zapachu, stosowany do konserwacji preparatów anatomicznych, produkcji barwników i środków farmaceutycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek chemiczny zawierający azot, wykorzystywany do tworzenia barwników;

Wiktionary

Chinolina (C_9H_7N) – związek heterocykliczny zawierający azot, zbudowany ze skondensowanych pierścieni: benzenowego i pirydynowego. W temperaturze pokojowej jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, silnie załamująca światło, rozpuszczalna w alkoholu i eterze, ma własności zasadowe.

Jest ważnym surowcem do otrzymywania barwników, środków farmaceutycznych Jest też stosowana w analizie chemicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości mają roztwory wodne chinoliny?

Wiktionary

Powiązane:

przym. chinolinowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chinolinowy

frazeologia.

etymologia.

etym|niemiecki|Chinolin.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) quinoline

* arabski: (1.1) كينولين m.

* białoruski: (1.1) хіналін m.

* czeski: (1.1) chinolin m.

* fiński: (1.1) kinoliini

* japoński: (1.1) キノリン

* łotewski: (1.1) hinolīns m.

* słowacki: (1.1) chinolín m.

* włoski: (1.1) chinolina ż.

źródła.

== chinolina (język włoski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. chinolina

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chinolinowy

przymiotnik od: chinolina

SJP.pl

chinolka

lekceważąco o Chince; Chinolka

SJP.pl

chinolog

specjalista w zakresie sinologii; sinolog

SJP.pl

chinolon

chemioterapeutyk o działaniu bakteriobójczym

SJP.pl

chinon

związek organiczny używany do produkcji barwników

SJP.pl

- Chinon Industries – marka sprzętu fotograficznego

- Chinon – miejscowość we Francji

- Chinon – wino z regionu Dolina Loary

- chinony – grupa związków chemicznych

- chinon – związek chemiczny

Wikipedia

chinonowy

przymiotnik od: chinon

SJP.pl

chinook

[czytaj: cziNUK, czyNUK lub sziNUK]
1. ciepły, wilgotny wiatr znad zachodnich wybrzeży USA
2. ciepły, suchy wiatr wiejący wzdłuż wschodnich zboczy Gór Skalistych;
3. rasa psa pociągowego

SJP.pl

Chinook – ciepły, suchy i porywisty wiatr typu fenowego, wiejący ze wschodnich stoków Gór Skalistych na równiny.

Może spowodować gwałtowny wzrost temperatury nawet o kilkanaście stopni Celsjusza w ciągu zaledwie kilku godzin (rekord odnotowano 22 stycznia 1943, gdy temperatura w Spearfish w Dakocie Pdołudniowej w 2 minuty wzrosła o 27 °C[niewiarygodne źródło?]) i spowodować, że śnieg głęboki na stopę zniknie prawie całkowicie w przeciągu jednego dnia – stąd jego nazwa.

Wikipedia

chinosy

uniwersalne bawełniane spodnie męskie z prostymi nogawkami w pastelowych kolorach

SJP.pl

Chinosy, także chino, spodnie drelichowe – popularne spodnie męskie. Ich historia sięga XIX wieku. Nawiązują krojem do spodni formalnych, jednak wykonane są z innego typu materiałów, sprawiając, że są strojem półformalnym. Mogą występować w różnych wersjach kolorystycznych.

Wikipedia

chinowiec

wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, china

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny marzanowatych;

Wiktionary

Chinowiec, drzewo chinowe (błędnie: drzewo chininowe) (Cinchona L.) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Obejmuje ponad 40 – 60 tropikalnych gatunków, występujących w stanie dzikim w Andach. Niektóre gatunki obecnie są uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej, m.in. na wyspach: Cejlon, Jawa, Jamajka, a także w Indiach, Australii, Nowej Gwinei i Afryce.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chinina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) drzewo chinowe

Wiktionary

chinowy

przymiotnik od: china

SJP.pl

chinozol

proszek barwy żółtej o intensywnym, specyficznym zapachu i piekącym smaku

SJP.pl

chiński

1. → Chiny;
2. zupka chińska - rozpuszczalna zupa w proszku z makaronem, którą zalewa się wrzącą wodą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chin lub Chińczyków

(1.2) odnoszący się do języka chińskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy w Chinach;

Wiktionary

Język chiński (chiń. upr. 汉语; chiń. trad. 漢語; pinyin Hànyǔ lub 中文; pinyin Zhōngwén) – język lub grupa spokrewnionych języków (w klasyfikacji ISO 639-3: makrojęzyk) z rodziny języków chińsko-tybetańskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chcesz jeść chińską zupkę na śniadanie?

(2.1) Leon nauczył się chińskiego na studiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩj̃sʲci, AS: χʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chineczka ż., Chiny nmos., Chińczyk mos., Chinka ż., chińszczyzna ż., chińskość ż., chińczyk m.

przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. pogard. kitajski

(2.1) chińszczyzna; pot. pogard. kitajski

Wiktionary

chińsko

przysłówek

(1.1) na sposób chiński, po chińsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W spisie znalazły się chińsko brzmiące nazwy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

przym. chiński

przysł. po chińsku

Wiktionary

chińskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem chińskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chińskim

(1.3) spisany, stworzony w języku chińskim

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszego dnia po przyjeździe wyłączył chińskojęzyczny kanał telewizyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χʹĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

chińskość

→ chiński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co chińskie; chiński charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:
chiński
Przykłady

(1.1) O chińskości dzielnicy świadczą napisy na szyldach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiński mrz., Chiny lm nm., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż.

przym. chiński

przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

chińszczeć

stawać się takim, jak Chińczycy

SJP.pl

chińszczyzna

1. chiński język i kultura;
2. produkty pochodzące z Chin, często jako synonim produktów niskiej jakości;
3. potrawa kuchni chińskiej lub orientalnej;
4. coś trudnego do zrozumienia, zagmatwanego;
5. przestarzale: nadmierna grzeczność, przesadny rytuał

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kultura chińska, język chiński; ogół tego, co chińskie

(1.2) pejor. przen. pot. wyroby niskiej jakości

(1.3) pot. danie kuchni azjatyckiej

(1.4) nadmierna grzeczność

(1.5) pot. coś niezrozumiałego i trudnego

Wiktionary

Przykłady

(1.5) To dla mnie chińszczyzna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲĩj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: χʹĩĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chiny nmos., Chińczyk m., chińczyk m., Chinka ż., Chineczka ż., chiński m., chińskość ż., schińszczenie n., schińszanie n.

czas. schińszczyć dk., schińszczać ndk., schińszczeć dk.

przym. chiński

przysł. po chińsku, chińsko

Wiktionary

chintz

[czytaj: cinc, czinc lub czints] mocna tkanina bawełniana, zazwyczaj powleczona warstwą wosku, używana do dekoracji wnętrz

SJP.pl

chiny

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. państwo w Azji;

Wiktionary

Chińska Republika Ludowa, ChRL (chiń. upr. 中华人民共和国; chiń. trad. 中華人民共和國; pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó, wymowa), Chiny (chiń. upr. 中国; chiń. trad. 中國; pinyin Zhōngguó, wymowa) – państwo w Azji Wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej, zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to drugie pod względem liczby ludności państwo świata o populacji przekraczającej 1,4 mld osób, co stanowi 18,4% populacji świata. Pod względem powierzchni jest 3. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki 2. po USA (pod względem PKB nominalnego) i 1. pod względem PKB realnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zeszłym roku na wakacjach byliśmy w Chinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲĩnɨ, AS: χʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiński mrz., Chińczyk mos., Chinka ż., Chineczka ż., chińczyk mzw., chińszczyzna ż., chińskość ż.

przym. chiński

przysł. chińsko, po chińsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Chińska Republika Ludowa; ofic. skr. ChRL; Państwo Środka, Państwo Zielonego Smoka

Wiktionary

chioggia

[czytaj: kjodżja] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja;

Wiktionary

Chioggia – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja.

Historyczne centrum Chioggii położone jest na wyspie (leżącej w południowej części Laguny Weneckiej), która podzielona jest kanałami. Stąd określenie „mała Wenecja”, jak często nazywa się Chioggię. Tuż obok – bezpośrednio nad Adriatykiem – położona jest Sottomarina, nadmorska dzielnica miasta z hotelami i szeroką plażą.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 51 755 osób, 279,8 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wojna wlokła się 100 lat. Raz bitwy wygrywali Genueńczycy, raz Wenecjanie. Decydująca rozegrała się w Chioggii na brzegu laguny, prawie pod pyskami czterech koni ze złoconego brązu, przytaszczonych do Wenecji po klęsce Bizancjum z tamtejszego hipodromu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chioggiański

Wiktionary

chioggiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Chioggią, dotyczący Chioggii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Scenografia Awantury w Chioggii autorstwa Marcina Stajewskiego to wielki walor spektaklu. W pastelowe kadry dekoracji wtapiają się wysmakowane kolorystycznie kostiumy chioggiańskich mieszczek.

(1.1) (…) Fra Pedro przełożył z tomu chioggiańskiego biskupa co najmniej dziewięć wierszy (…)

(1.1) Lud chioggiański jest właściwym bohaterem tego utworu. Naturalnie, lud taki, jakim go widzi bystry mieszczański obserwator.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chioggia ż.

Wiktionary

chiolit

minerał zawierający fluor, sód i glin, przypominający strukturą i kolorem kriolit

SJP.pl

chionofil

organizm żyjący w niskich temperaturach; psychrofil, kriofil

SJP.pl

Chionofil – organizm należący do fauny naśnieżnej, przystosowany do przebywania w niskich temperaturach, typowych dla strefy podbiegunowej. Chionofile pojawiają się w zimie, ale występują także w innych porach roku, są one odporne na mróz, ale nie wykształciły morfologicznych lub fizjologicznych przystosowań do życia w niskich temperaturach. Wiele chionofili to relikty polodowcowe.

Wikipedia

chionosfera

strefa całorocznego gromadzenia się śniegów, w której mogą formować się lodowce

SJP.pl

chios

1. wyspa grecka na Morzu Egejskim;
2. miasto w Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. adm. greckie miasto na wschodnim wybrzeżu wyspy o tej samej nazwie;

Wiktionary

Chios (gr. Χίος, łac. Chius) – wyspa w Grecji na Morzu Egejskim, położona na azjatyckim szelfie kontynentalnym, u wybrzeży Turcji. Wyspa jest zbudowana ze skał wapiennych i kredowych. Ważny ośrodek turystyczny. W przeszłości znana jako „wyspa kupców”, „wyspa kapitanów”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyspa Chios stała się schronieniem dla uciekinierów.

(2.1) Wielu turystów uważa, że Chios jest urocze i spokojne.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chijski

Wiktionary

chip

[czytaj: czip] układ scalony wyprodukowany w jednym krysztale krzemu; czip

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. układ scalony

(1.2) elektron. zob. mikroczip.

Wiktionary

- chip – pojedyncza struktura półprzewodnikowego układu scalonego, potocznie układ scalony

- Chip – postać z disnejowskich filmów animowanych;

- Chip – niemiecki miesięcznik komputerowy;

- Chip Online – strona internetowa;

- Chip – polski miesięcznik komputerowy;

- Chip – czeski miesięcznik komputerowy;

- ChIP – immunoprecypitacja chromatyny;

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲip, AS: čʹip

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chipset m., czips / chips m., czip m., czipowanie n., zaczipowanie n.

czas. czipować ndk., zaczipować dk.

przym. chipowy, czipsowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kość, kostka, czip

Wiktionary

chipotle

[czytaj: czipołtlej] meksykańskie wędzone papryczki jalapeño

SJP.pl

chipować

[czytaj: czipować] zakładać lub wszczepiać chipy, oznaczać coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; czipować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachipować)

(1.1) techn. wet. wyposażać w chip

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Weterynarz pojechał chipować psy do sąsiedniej wsi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip mrz., chipowanie n.

przym. chipowy, czipowy

Wiktionary

chipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wet. zaopatrywanie w chip

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W naszej gminie chipowania odbywają się na wiosnę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip mrz.

czas. chipować ndk., zachipować dk.

przym. chipowy, czipowy

Wiktionary

chipówka

[czytaj: czipówka] potocznie: karta wyposażona w chip; czipówka

SJP.pl

chipowy

→ chip [czytaj: czipowy]; czipowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektron. związany z chipem, dotyczący chipu, wyposażony w chip

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈpɔvɨ, AS: čʹipovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip m., czip m., chipowanie ndk., czipowanie ndk., zachipowanie dk., zaczipowanie dk.

czas. chipować ndk., czipować ndk., zachipować dk., zaczipować dk.

przym. czipowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czipowy

Wiktionary

chippendale

[czytaj: czypendejl] styl w meblarstwie angielskim

SJP.pl

Chippendale – niejednorodny styl (czasem określany jako style) w meblarstwie angielskim, który pojawił się ok. połowy XVIII wieku. Nazwa pochodzi od nazwiska ebenisty Thomasa Chippendale’a, który wydał w 1754 w Londynie wzornik Gentelman and Cabinet-marker’s Director. Jest to pierwszy styl w meblarstwie angielskim nazwany nie od imienia władcy, ale od nazwiska twórcy.

Wikipedia

chippendales

[czytaj: czipendejls] tancerz erotyczny męskiego zespołu tanecznego; chippendale

SJP.pl

Chippendales – amerykański grupa taneczna składająca się z mężczyzn, którzy wykonują striptiz mając na sobie w górnej części ciała charakterystyczne muszki, białe kołnierze i mankiety koszul noszone na gołym torsie.

Wikipedia

chippendalowski

przymiotnik od: chippendale

SJP.pl

chips

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kulin. cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

Wiktionary

Chips – szwedzki zespół muzyczny, założony przez Kikki Danielsson i Lasse Holma w 1979 roku.

Prócz założycieli zespołu, w początkowy skład grupy wchodzili także Lars Westman, Lisa Magnusson, Monica Silverstrand oraz Mats Rådberg. W 1980 roku grupa muzyczna ubiegała się o występ podczas Konkursu Piosenki Eurowizji z utworem „Mycke’ mycke’ mer”, zajmując ostatecznie czwarte miejsce w szwedzkich preselekcjach Melodifestivalen i przegrywając w nich z Lizą Öhman, Janne Lucas oraz Tomasem Ledinem. W tym samym roku zespół wydał swój pierwszy anglojęzyczny album muzyczny zatytułowany Chips. Po jego premierze grupa udała się w trasę koncertową do Niemiec Zachodnich, a jej skład zasiliły Elisabeth Andreassen oraz Britta Johansson.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uwielbiam chipsy cebulowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲips, AS: čʹips

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip mrz., czip mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. czips

Wiktionary

chipset

zestaw układów scalonych spełniający jako całość określone zadanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

Wiktionary

Chipset – grupa specjalistycznych chipów, które są przeznaczone do wspólnej pracy. Mają zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane są jako jeden produkt.

W komputerach termin chipset jest powszechnie używany w odniesieniu do specjalistycznego układu scalonego lub zestawu układów płyty głównej komputera lub karty rozszerzeń.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) mostek północny / południowy chipsetu • sterownik chipsetu

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) układ scalony

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chipsetowy

rzecz. chip mrz.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|chipset. etym|ang|chip|set.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chipset

* bośniacki: (1.1) čipset m.

* czeski: (1.1) čipová sada ż.

* estoński: (1.1) kiibistik

* hiszpański: (1.1) chipset m.

* niemiecki: (1.1) Chipsatz m.

* nowogrecki: (1.1) τσίπσετ n.

* rosyjski: (1.1) чипсет m.

* turecki: (1.1) chipset

źródła.

== chipset (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chipset.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) elektron. chipset

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chipsetowy

rzecz. chip mrz.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) układ scalony

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chipsetowy

rzecz. chip mrz.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|ang|chipset. etym|ang|chip|set.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chipset

* bośniacki: (1.1) čipset m.

* czeski: (1.1) čipová sada ż.

* estoński: (1.1) kiibistik

* hiszpański: (1.1) chipset m.

* niemiecki: (1.1) Chipsatz m.

* nowogrecki: (1.1) τσίπσετ n.

* rosyjski: (1.1) чипсет m.

* turecki: (1.1) chipset

źródła.

== chipset (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chipset.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) elektron. chipset

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chipsik

[czytaj: czipsik] zdrobnienie od: chips; czipsik

SJP.pl

chipsoholiczka

[czytaj: czipsoholiczka] kobieta uwielbiająca jeść chipsy; czipsoholiczka

SJP.pl

chipsoholik

[czytaj: czipsoholik] osoba uwielbiająca jeść chipsy; czipsoholik

SJP.pl

chipsoholizm

[czytaj: czipsoholizm] częste jedzenie chipsów traktowane jako objaw choroby; czipsoholizm

SJP.pl

chipsowy

→ chips [czytaj: czipsowy]; czipsowy

SJP.pl

chipsy

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips

SJP.pl

Chipsy (lub czipsy) – popularna przekąska w postaci cienkich, osuszonych plastrów, najczęściej ziemniaków, ale również innych warzyw, zazwyczaj usmażonych w głębokim tłuszczu. Ze względu na wysoką wartość energetyczną chipsów, do ich produkcji stosowane są również zamienniki tłuszczu oraz nowoczesne technologie produkcji, takie jak na przykład gotowanie z zastosowaniem mikrofal, a następnie spryskiwanie niewielką ilością oleju (bez zanurzenia w tłuszczu). Poszczególne smaki uzyskuje się dzięki doborowi przypraw i aromatów, rzadziej ziół.

Wikipedia

chiptune

[czytaj: cziptjun] muzyka syntetyczna tworzona przez układy dźwiękowe

SJP.pl

Chiptune (Chip music) – określenie ogółu muzyki generowanej przez układy dźwiękowe.

Ideą jest wykorzystywanie syntezy dźwięku, czyli jego generowania zamiast odtwarzania gotowych próbek. Stosuje się do tego celu takie układy jak np. MOS 6581 lub CO12294, stąd nazwa chiptune (chip – układ scalony). Brzmienia uzyskiwane w ten sposób subiektywnie mogą wydawać się surowe lub też ubogie. Dzieje się tak za sprawą realizowania prostego w porównaniu do syntezatorów, toru syntezy.

Wikipedia

chira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. wódka

Wiktionary

chirac

[czytaj: sziRAK] nazwisko

SJP.pl

- Chirac (Lozère) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon

- Chirac (Charente) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes

- Jacques Chirac (1932–2019) – polityk francuski, prezydent Francji w latach 1995–2007

Wikipedia

chiragra

przewlekła choroba stawów; dna; artretyzm; podagra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. med. dna moczanowa objawiająca się w palcach dłoni

Wiktionary

Dna moczanowa, inaczej artretyzm, skaza moczanowa, podagra (dawniej pedogra), gdy obejmuje duże palce u stóp – choroba charakteryzująca się zwykle nawracającymi epizodami ostrego zapalenia stawów – zaczerwienionego, tkliwego, gorącego obrzęku stawu. Najczęściej (w ok. 50% przypadków) obejmuje staw śródstopno-paliczkowy mieszczący się u podstawy dużego palca stopy. Może również występować jako guzki dnawe, kamienie nerkowe czy nefropatia moczanowa. Przyczyną dny jest podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi. Kwas ten krystalizuje się, a jego kryształki odkładają się w stawach, ścięgnach, a także otaczającej je tkance.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden cierpi okrutną w swych nogach podagrę, / Drugi zasię narzeka w ręku na chiragrę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiragryk m.

Wiktionary

chiralność

cecha cząsteczek polegająca na nieidentyczności cząsteczki wyjściowej i jej lustrzanego odbicia

SJP.pl

- symetria chiralna – w matematyce

- chiralność cząsteczek – w chemii

- chiralność – w fizyce

Wikipedia

chiralny

→ chiralność

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

Wiktionary

Patrz:
chiralność
Powiązane:

rzecz. chiralność ż.

Wiktionary

chirashi

[czytaj: cziraszi] rodzaj sushi podawanego w miseczce lub drewnianym pudełku wypełnionym ryżem i z rozrzuconymi na nim różnorodnymi składnikami

SJP.pl

Chirashi-zushi (jap. 散らし鮨, 散らし寿司, ちらし寿司, 散らしずし) − rozproszone, posypane, rozdzielone sushi.

Rodzaj japońskiej potrawy sushi, podawanej w miseczce lub drewnianym pudełku wypełnionym ryżem (zwilżonym octem) i ułożonymi, rozrzuconymi na nim różnorodnymi składnikami: owocami morza, grzybami shiitake, krewetkami, warzywami czy tofu.

Wikipedia

chirico

[czytaj: kiriko] nazwisko

SJP.pl

chirofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ogół gatunków nietoperzy zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wykład dotyczył chirofauny jaskiń beskidzkich.

Wiktionary

chirograf

dokument średniowieczny używany w dyplomacji zachodnioeuropejskiej

SJP.pl

chirolog

osoba wróżąca z linii dłoni; chiromanta

SJP.pl

chirologia

1. sposób porozumiewania się na migi, stosowany wśród głuchoniemych; daktylografia;
2. wróżenie z rąk; chiromancja

SJP.pl

chirologiczny

→ chirologia

SJP.pl

Patrz:
chirologia

chiromancja

wróżenie z linii papilarnych dłoni; chirologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;

Wiktionary

Chiromancja (z gr. cheir = ręka, manteia = wróżenie) – wróżenie z dłoni. Zagadnienie to było różnie nazywane na przestrzeni wieków np. nauka starożytna, sztuka dywinacyjna, wróżenie lub umiejętność odczytywania losów ludzkich z dłoni. Chirognomia to badanie konturów, zewnętrznych kształtów dłoni (szerokość, długość), spoistości wnętrza dłoni, kształtu palców i określanie ogólnego wyrazu. Chirologia polega na badaniu wnętrza dłoni, tj. wzgórków, linii i znaków.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chiromanta m., chiromantka ż.

Wiktionary

chiromanta

osoba wróżąca z linii dłoni; chirolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ezot. wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiromancista mos., chiromantyk mos.

:: fż. chiromantka ż., chiromantyczka ż., chiromancistka ż.

przym. chiromancki, chiromantyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. chiromancista, chiromantyk, rękowieszcz

Wiktionary

chiromantka

kobieta zajmująca się chiromancją, czyli wróżeniem z ręki

SJP.pl

chiron

1. w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chejron;
2. małe ciało Układu Słonecznego

SJP.pl

- Chiron – planetoida o numerze katalogowym 2060

- Chiron (Chejron, gr. Cheiron) – w mitologii greckiej jeden z centaurów

Wikipedia

chironomia

sztuka i nauka wykonywania gestów rąk przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka gestykulacji przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych;

Wiktionary

Chironomia (gr. cheir = dłoń) – złożony system gestykulacji łączący rytm i ruch, rozwinięty przez starożytnych Greków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: χʹirõnõmʹi ̯a

Wiktionary

chironomiczny

przymiotnik od: chironomia

SJP.pl

chiroplast

przyrząd utrzymujący nadgarstek i palce we właściwej pozycji przy nauce gry na fortepianie, popularny na początku XIX wieku

SJP.pl

chiropraktyczka

→ chiropraktyk; kręgarka

SJP.pl

chiropraktyczny

→ chiropraktyka, → chiropraktyk

SJP.pl

Patrz:
chiropraktyka, → chiropraktyk

chiropraktyk

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa

SJP.pl

Chiropraktyka – dziedzina medycyny niekonwencjonalnej oparta na diagnozie, leczeniu oraz zapobieganiu mechanicznym zaburzeniom i dysfunkcjom narządu ruchu. W szczególności skupiona na manipulacji kręgosłupa, gdyż według pierwotnych hipotez chiropraktycznych schorzenia układu ruchu mogą wpływać na ogólne zdrowie organizmu poprzez system nerwowy.

Wikipedia

chiropraktyka

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa

SJP.pl

Chiropraktyka – dziedzina medycyny niekonwencjonalnej oparta na diagnozie, leczeniu oraz zapobieganiu mechanicznym zaburzeniom i dysfunkcjom narządu ruchu. W szczególności skupiona na manipulacji kręgosłupa, gdyż według pierwotnych hipotez chiropraktycznych schorzenia układu ruchu mogą wpływać na ogólne zdrowie organizmu poprzez system nerwowy.

Wikipedia

chiropterofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. ogół nietoperzy (nazwa systematyczna|Chiroptera|ref=tak.) na danym terenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiropterologia

Wiktionary

chiropterogamia

zapylanie roślin przez nietoperze

SJP.pl

Zoogamia, zoidiogamia, zwierzęcopylność – zapylenie przez zwierzęta. W ten sposób zapylanych jest większość roślin okrytonasiennych oraz część nagonasiennych. Zwykle zapylaczem są owady, ptaki lub ssaki, a tylko niekiedy inne zwierzęta. Jako zapylacza traktuje się gatunki zwierząt uczestniczące regularnie w procesie. Możliwe jest też przypadkowe zapylanie przez inne gatunki.

Wikipedia

chiropterolog

specjalista w dziedzinie chiropterologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) zool. specjalistka w dziedzinie chiropterologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polscy chiropterolodzy odkryli w peruwiańskich jaskiniach nowy gatunek nietoperzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛˈrɔlɔk, AS: χʹiropterolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiropterologia ż.

przym. chiropterologiczny

przysł. chiropterologicznie

Wiktionary

chiropterologia

nauka o życiu i zwyczajach oraz anatomii nietoperzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o nietoperzach;

Wiktionary

Chiropterologia – gałąź zoologii (teriologii) zajmująca się badaniem nietoperzy. Nazwa tej dziedziny wiedzy pochodzi od łacińskiej (acz greckiego pochodzenia) nazwy naukowej nietoperzy Chiroptera, co znaczy dosłownie rękoskrzydłe. Ze względu na unikatowy wśród ssaków tryb życia nietoperzy (zdolność do aktywnego lotu, jak również – u większości gatunków – ścisła zależność od dostępności kryjówek w ciągu dnia, przeważająco nocna aktywność oraz echolokacja) nauka ta posługuje się odmienną metodyką niż pozostałe gałęzie teriologii. Do specyficznych narzędzi badawczych należą detektory ultradźwięków oraz sieci do odłowów latających nietoperzy, podobne lub tożsame z sieciami ornitologicznymi. Chiropterologia zbliża się do ornitologii również metodami znakowania zwierząt będących obiektami jej badań, ponieważ nietoperze – podobnie jak ptaki – znakuje się metalowymi obrączkami. Oprócz typowych dla całej zoologii badań taksonomicznych czy populacyjnych, jak również związanych z preferencjami siedliskowymi poszczególnych gatunków, chiropterologia wytworzyła specyficzne dla siebie kierunki badań, np. wybiórczości kryjówek dziennych i zimowych, czy ekologii sensorycznej (sensory ecology) analizującej – często za pomocą skomplikowanych eksperymentów behawioralnych – percepcję zmysłową nietoperzy (wzrokową, słuchową, węchową) i adaptacje sygnałów echolokacyjnych do wykorzystywania różnych siedlisk i różnych typów ofiar. Tę ostatnią rozwijają szczególnie badacze niemieccy (Bjorn Siemers, Elizabeth Kalko). Rozwój chiropterologii jest powiązany z postępami w bioakustyce.Specyfiką chiropterologii jest zaangażowanie w badania naukowe, jak również monitoring i inwentaryzację nietoperzy dla potrzeb ochrony przyrody, dużej liczby przeszkolonych amatorów i organizacji pozarządowych, współpracujących z profesjonalnymi naukowcami zatrudnionymi w placówkach badawczych, bądź nawet realizujących własne projekty. Również ta cecha upodabnia silnie chiropterologię do ornitologii, w którą zaangażowane są tysiące obserwatorów-hobbystów. W Europie amatorzy uczestniczą zwłaszcza w monitoringu liczebności nietoperzy zimujących w kryjówkach podziemnych, wykorzystując fakt, że liczone zwierzęta przebywają wówczas w stanie hibernacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chiropterologia jest działem teriologii, ta zaś - zoologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛrɔˈlɔɟja, AS: χʹiropteroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiropterolog m., chiropterofauna ż.

przym. chiropterologiczny

przysł. chiropterologicznie

Wiktionary

chiropterologiczny

→ chiropterologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z chiropterologią, dotyczący chiropterologii

Wiktionary

Patrz:
chiropterologia
Przykłady

(1.1) Na Uniwersytecie Wrocławskim dwa razy w roku organizowane są kursy chiropterologiczne dla amatorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirɔptɛrɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹiropteroloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chiropterologia ż., chiropterolog m.

Wiktionary

chirotechnika

dziedzina techniki zajmująca się estetyką kształtu produkowanych narzędzi pracy

SJP.pl

chirotonia

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: udzielenie święceń na diakona, prezbitera i biskupa

SJP.pl

Wikipedia

chirurg

lekarz będący specjalistą w dziedzinie chirurgii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka w zakresie chirurgii

Wiktionary

Chirurgia (z grec. cheir − ręka, ergon – czyn, działanie, cheirurgia – ręcznie wykonywana praca) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym chorób i urazów. Osoba praktykująca chirurgię lub dziedzinę pochodną chirurgii nazywana jest chirurgiem. Jest ona nauką nadrzędną i zawiera wiele podspecjalności. Sama nazwa chirurgia jest zwykle identyfikowana ze specjalnością lekarską o nazwie chirurgia ogólna. Jest to kliniczna dziedzina medycyny. Oprócz chirurgii zabiegowej istnieje jednak szeroki zakres chirurgii zachowawczej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chirurg musi być bardzo dokładny.

(2.1) Żona Kowalskiego jest chirurgiem plastycznym.

(2.1) Doświadczona chirurg-laparoskopistka przeprowadziła appendektomię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʲirurk, AS: χʹirurk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chirurgia ż.

:: fż. chirurżka ż.

przym. chirurgiczny

przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1-2) chirurg ogólny

Wiktionary

chirurgia

1. dział medycyny zajmujący się leczeniem chorób poprzez przeprowadzanie zabiegów operacyjnych;
2. oddział chirurgiczny w szpitalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

(1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się chirurgią (1.1)

Wiktionary

Chirurgia (z grec. cheir − ręka, ergon – czyn, działanie, cheirurgia – ręcznie wykonywana praca) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym chorób i urazów. Osoba praktykująca chirurgię lub dziedzinę pochodną chirurgii nazywana jest chirurgiem. Jest ona nauką nadrzędną i zawiera wiele podspecjalności. Sama nazwa chirurgia jest zwykle identyfikowana ze specjalnością lekarską o nazwie chirurgia ogólna. Jest to kliniczna dziedzina medycyny. Oprócz chirurgii zabiegowej istnieje jednak szeroki zakres chirurgii zachowawczej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Warszawie odbyła się konferencja na temat chirurgii plastycznyastycznej, w której uczestniczyło ponad 300 lekarzy z całej Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʲiˈrurʲɟja, AS: χʹirurʹǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chirurg m., chirurżka ż., chirurgini ż.

przym. chirurgiczny

przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chirurgia ogólna

(1.2) chirurgia ogólna

Wiktionary

chirurgicznie

przysłówek sposobu

(1.1) med. w sposób związany z chirurgią lub za pomocą zabiegu chirurgicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Możemy pozbyć się tej zmiany chirurgicznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chirurg mos., chirurgia ż.

przym. chirurgiczny

Wiktionary

chirurgiczny

→ chirurgia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. charakteryzujący się precyzją, dokładnie odmierzony, wycelowany

Wiktionary

Patrz:
chirurgia
Przykłady

(1.1) Pacjent zemdlał widząc jakieś chirurgiczne przyrządy.

(2.1) Snajper trafił do odległego celu z chirurgiczną precyzją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʲirurʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: χʹirurʹǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chirurg m., chirurgia ż.

przysł. chirurgicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) operacyjny

(2.1) precyzyjny, dokładny

Wiktionary

chirurżka

→ chirurg

SJP.pl

Patrz:
chirurg

chirus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. pijak

Wiktionary

Hexagrammos – rodzaj ryb skorpenokształtnych z rodziny terpugowatych.

Wikipedia

chisaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw;

Wiktionary

Chisaria (bułg. Хисаря) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw; siedziba administracyjna gminy Chisaria. Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego w Bułgarii z 31 grudnia 2011 miasto liczyło 7066 mieszkańców.

Wikipedia

chitarrone

strunowy instrument szarpany, rodzaj mniejszego teorbanu

SJP.pl

Chitarrone (kitaron) – rodzaj lutni. Strunowy szarpany instrument muzyczny, popularny od XVI do XVIII wieku.

Jest typem arcylutni; ma szyjkę długości ok. 120 cm, i korpus lutni. Posiada struny melodyczne (1 pojedyncza i 5 podwójnych) oraz struny basowe w liczbie 5–8. Instrument ten miał szerokie możliwości gry akordowej (wielogłosowej). Wykorzystywany do akompaniamentu przy utworach wokalnych i kameralnych jako instrument realizujący basso continuo.

Wikipedia

chiton

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Polyplacophora|ref=tak., mięczak z rodzaju chitonów;

Wiktionary

Chiton (stgr. χιτών) – koszula lniana lub wełniana z krótkimi rękawami noszona w starożytnej Grecji; rodzaj tuniki pochodzenia wschodniego (fenickiego).

Składała się z dwóch prostokątnych kawałków materiału zszytych dłuższymi bokami do wysokości ramion, spinanych na ramionach fibulami lub guzikami. Wkładano ją bezpośrednio na ciało, nie zdejmowano do snu (rozpinając tylko pasek); dzieci nosiły bez przepasania. Lżejszą jej odmianę zwano chitonionem (χιτώνιον).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʲitɔ̃n, AS: χʹitõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chityna ż., chitozan m.

przym. chitynowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) wielotarczowiec, wielopłytkowiec

Wiktionary

chitony

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji

SJP.pl

Chitony, wielotarczowce, wielopłytkowce (Polyplacophora) – gromada morskich mięczaków obejmująca około 1000 gatunków. Wielkości od 3 mm do 43 cm (największy jest Cryptochiton stelleri). U chitonów zauważalna jest jeszcze pierwotna metameria, która zaniknęła w pozostałych gromadach mięczaków. Nazwa gromady wywodzi się od greckiego słowa chitōn, które oznacza tunikę i dało też początek nazwie chityna. Ciało ich jest owalne lub spłaszczone, dwubocznie symetryczne. Pancerz złożony jest z ośmiu nachodzących na siebie dachówkowato płytek aragonitowych (płytki te są szare lub brunatne, a pancerz posiada charakterystyczne rzeźbienia).

Wikipedia

chitozan

polisacharyd, pochodna chityny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

Wiktionary

Chitozan – organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów; pochodna chityny, powstająca w wyniku jej częściowej deacetylacji. Jest nietoksyczny, biokompatybilny i degradowalny.

Jest stosowany w medycynie, m.in. jako składnik materiałów opatrunkowych. Działa antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo, tamuje krwawienie oraz przyspiesza proces gojenia ran. Używa się go także w opatrunkach stosowanych na polu walki w celu doraźnego powstrzymania krwawienia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chityna ż., chiton mrz./mzw.

przym. chitozanowy, chitynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poli(2-deoksy-2-aminoglukoza), deacetylowana chityna

Wiktionary

chittyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwróciliśmy się z prośbą o pomoc do Chittytów i nas nie zawiedli.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Chittytka ż.

przym. chittycki

Wiktionary

chityna

wielocukier zbliżony budową do celulozy; substancja występująca w błonach komórkowych u grzybów i bakterii, tworząca okrywy ciała bezkręgowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

Wiktionary

Chityna (stgr. χιτών chiton ‘wierzchnia szata’) – organiczny związek chemiczny z grupy biopolimerów, polisacharyd zbudowany z cząsteczek β-glukozaminy, połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi. Występuje w ścianach komórkowych wodorostów, grzybów i bakterii, a także w szkieletach zewnętrznych stawonogów (które tworzy wraz z białkami oraz solami wapnia i magnezu). Jej obecność potwierdzono także u mięczaków, ramienionogów i mszywiołów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chitynowy

rzecz. chiton mrz./mzw.

Wiktionary

chitynowy

przymiotnik od: chityna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chityna ż., chitozan m., chiton m.

Wiktionary

chiwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;

Wiktionary

Chiwa (uzb. Xiva) – miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej, ok. 51 tys. mieszkańców (2004) i ok. 90 tys. w 2017 roku. Położone jest 35 km od stolicy regionu Urgenchu i ledwo 5 km od granicy z Turkmenistanem.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chiwański

Wiktionary

chiwański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chiwą, dotyczący Chiwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chiwa ż.

Wiktionary

chiwian

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; przetrwał; ajlant; bożodrzew; ailant

SJP.pl

chiwiatyt

rodzaj minerału, siarczek bizmutowo-ołowiowy

SJP.pl

chiłok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;

Wiktionary

- Chiłok – rzeka w azjatyckiej części Rosji

- Chiłok – miasto w azjatyckiej części Rosji

Wikipedia

chjena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. pot. ChZJN (Chrześcijański Związek Jedności Narodowej)

Wiktionary

Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (ChZJN, potocznie Chjena) – powstał 16 sierpnia 1922 jako koalicja wyborcza Związku Ludowo-Narodowego, Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Pracy, Narodowo-Chrześcijańskiego Stronnictwa Ludowego i Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Rolniczego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dlatego w czwartym głosowaniu endecy „dodali” nieco głosów Narutowiczowi, eliminując tym samym kandydata ludowców. Sprawa wydała się więc przesądzona – endecy z Chjeny byli przekonani, że w ostatecznym pojedynku wyborczym ludowcy, nie mając już swojego kandydata – Wojciechowskiego, poprą hrabiego Maurycego Zamoyskiego, który choć nie „ich”, to jednak sto razy lepszy od kandydata konkurencyjnego PSL Wyzwolenia – Narutowicza.

Wiktionary

chjeno-piast

Chjeno-Piast – potoczna nazwa koalicji parlamentarnej w Sejmie II Rzeczypospolitej, która w 1923 i ponownie w 1926 tworzyła zaplecze dla drugiego i trzeciego rządu Wincentego Witosa.

Porozumienie o powołaniu koalicji (zwane paktem lanckorońskim) podpisano 17 maja 1923. W jej skład weszły Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast” i Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (ironicznie zwany Chjeną). Zgodnie z ustaleniami chadecy i endecy z ChZJN oraz ludowcy z „Piasta” mieli utworzyć w Sejmie I kadencji większość parlamentarną. Dziewięć dni później po uprzedniej dymisji Władysława Sikorskiego, nowym premierem został Wincenty Witos. W skład jego rządu weszło 14 ministrów z koalicji Chjeno-Piast. Gabinet ten urzędował do grudnia 1923, kiedy to utracił większość sejmową w związku z secesją grupy posłów „Piasta”.

Wikipedia

chlabicz

nazwisko

SJP.pl

chlać

potocznie:
1. pić w dużej ilości;
2. pić alkohol w nadmiarze; chlorzyć

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. posp. pić, zwłaszcza alkohol

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Janek chla już od pięciu dni.

(1.1) Od tygodnia tylko chlejesz. Opamiętaj się wreszcie, stary!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlat͡ɕ, AS: χlać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlanie n., ochlajtus m., ochlaj m.

czas. ochlać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żłopać, drinkować

Wiktionary

chlacz

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlejus

SJP.pl

chladać

czasownik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szukać

Wiktionary

chlajna

rodzaj płaszcza noszonego przez mężczyzn w starożytnej Grecji

SJP.pl

Chlajna (stgr. χλαῖνα), zdrobn. chlajnion – wierzchni ubiór męski w starożytnej Grecji, niekiedy stosowany w odmianie nazywanej lope.

Był to obszerny, chroniący przed zimnem, prostokątny płaszcz wełniany, spinany na piersiach lub na prawym ramieniu, znany już Homerowi. Noszono go poza domem, zwłaszcza na wsi (zamiast himationu), zazwyczaj luźno jako narzutkę na znacznie krótszy i przylegający bezpośrednio do ciała chiton. Kobiety nosiły go niekiedy jak peplos, z wykładaną tzw. apoptygmą, często jednak składano go na pół i wsuwając pod lewe ramię (mężczyźni przerzucali przez ramię), spinano szpilą na prawym.

Wikipedia

chlajus

potocznie: człowiek nadużywający alkoholu; ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, pijus

SJP.pl

chlamida

obszerna męska szata wierzchnia noszona w starożytnej Grecji do jazdy konnej

SJP.pl

- chlamida (płaszczak, Chlamydoselachus anguineus) – gatunek rekina z rodziny płaszczakowatych

- chlamida – męska szata noszona w starożytnej Grecji

Wikipedia

chlamidomonas

jednokomórkowy glon występujący głównie w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych

SJP.pl

chlamidospor

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba

SJP.pl

chlamidospora

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba

SJP.pl

chlamydia

rodzaj bakterii, pasożyt organizmów eukariotycznych, odgrywający ważną rolę w chorobach zakaźnych przenoszonych drogą płciową

SJP.pl

Chlamydie (łac. Chlamydiae) – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. W swojej błonie komórkowej zewnętrznej posiadają lipopolisacharyd (LPS), podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu muraminowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek dzięki posiadaniu rybosomów.

Wikipedia

chlamydie

rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych

SJP.pl

Chlamydie (łac. Chlamydiae) – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. W swojej błonie komórkowej zewnętrznej posiadają lipopolisacharyd (LPS), podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu muraminowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek dzięki posiadaniu rybosomów.

Wikipedia

chlamydioza

bakteryjna choroba przenoszona droga płciową

SJP.pl

Chlamydie (łac. Chlamydiae) – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. W swojej błonie komórkowej zewnętrznej posiadają lipopolisacharyd (LPS), podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu muraminowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek dzięki posiadaniu rybosomów.

Wikipedia

chlamydospora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. grubościenny zarodnik przetrwalnikowy powstający ze strzępek grzybni;

Wiktionary

Chlamydospora – zarodnik grzybów o grubej ścianie komórkowej przystosowany do przetrwania przez dłuższy czas niesprzyjających warunków środowiska. Chlamydospory powstają ze strzępek grzybni i u różnych gatunków mogą tworzyć się w postaci pojedynczych komórek, w formie łańcuchów lub zgrupowań. Powstają głównie w wyniku rozmnażania bezpłciowego i występują u workowców i niższych grzybów. U podstawczaków są rzadkie. Znanych jest kilka gatunków poliporoidalnych, u których chlamydospory tworzą się na podstawkach. Inonotus rickii zamiast bazydiokarpu wytwarza masę chlamydospor.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxlãmɨdɔˈspɔra, AS: χlãmydospora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. askospora, bazydiospora, egzospora, mejospora

Wiktionary

chlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlać

Wiktionary

chlańsko

potocznie: impreza, na której pije się dużo alkoholu; biba, pijatyka, libacja

SJP.pl

chlap

wyraz naśladujący odgłos powstający przy chlapaniu

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) odgłos chlapania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlap, AS: χlap

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapacz mos./mrz., chlapanie, chlapa, chlapanina, chlapawica

czas. chlapać, pochlapać, zachlapać

przym. chlapiący, pochlapany, zachlapany

Wiktionary

chlapa

potocznie: brzydka, deszczowa pogoda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brzydka, deszczowa pogoda

(1.2) błoto i mokry śnieg

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapawica ż., chlapacz mos./mrz.

czas. chlapać

wykrz. chlap

Wiktionary

chlapać

1. rozpryskiwać jakąś substancję;
2. uderzać o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: mówić coś bez zastanowienia;
4. potocznie: wypić wódkę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlapnąć)

(1.1) wywoływać rozproszenie płynu z powstaniem plusku

(1.2) wylewać się porcjami z pluskiem

(1.3) pot. mówić bez zastanowienia

(1.4) pot. pić trunek

czasownik zwrotny niedokonany chlapać się (dk. chlapnąć się)

(2.1) obryzgiwać czymś siebie

(2.2) oblewać jeden drugiego

(2.3) pot. spędzać czas na kąpaniu się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapa ż., chlapacz mrz., chlapanie n., chlapanina ż., chlapawica ż., chlapnięcie n.

czas. rozchlapywać, chlapnąć dk.

wykrz. chlap, chlapu-chlapu, chlapu, chlap, chlapu, chlapu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bryzgać, obryzgiwać, ochlapywać

(1.3) paplać

(2.3) kąpać się

Wiktionary

chlapacz

gumowy płat montowany na karoserii samochodowej przy kołach przeciwdziałający nadmiernemu wydobywaniu się wody spod podwozia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. ktoś, kto chlapie językiem, mówi byle co

Wiktionary

Chlapacz samochodowy – element montowany seryjnie lub dodawany opcjonalnie do samochodu, który ma na celu ochronę nadwozia przed kamieniami, wodą, błotem.

Montowany jest za kołami samochodu przy jednej lub przy obu osiach.

Szczególne zastosowanie dla chlapacza znalazło się w rajdach samochodowych, które często odbywają się na drogach szutrowych. Chlapacz ma za zadanie ochronić nie tylko nadwozie samochodu, ale przede wszystkim kibiców przed wylatującym spod kół żwirem czy kamieniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naderwany chlapacz nad tylnym kołem szurał po mokrym asfalcie, nad nim zaś w najlepsze rósł mech, któremu łagodna zima nie dała rady. Samochodzik rzęził straszliwie, kaszląc spalinami, lecz dalej parł pod górkę.

(2.1) Hanka, ja wiem, że ze mnie taki chlapacz jest, że czasami ręce opadają, ale jakby świat był taki pod szyję zapięty, taki zasznurowany jak te twoje cudne usteczka, to ludzkość by się w ogóle nie posuwała.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapawica ż., chlapa ż., chlapanina ż., chlapanie n., chlapnięcie n., nachlapanie n.

czas. chlapać ndk., chlapnąć dk., nachlapać dk., rozchlapywać ndk., rozchlapać dk.

wykrz. chlap

Wiktionary

chlapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlapać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlapać, rozchlapywać

wykrz. chlap

rzecz. chlapawica ż., chlapacz mos./mrz.

Wiktionary

chlapawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. chlapa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapa ż., chlapanina ż., chlapanie n., chlapnięcie n., nachlapanie n., chlapacz m.

czas. chlapać ndk., chlapnąć dk., nachlapać dk.

wykrz. chlap, chlapu-chlapu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlapa, chlapanina, słota

Wiktionary

chlapnąć

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) rozproszyć ciecz

(1.2) pot. powiedzieć coś bezmyślnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlapanie n., chlapnięcie n., chlapacz m., chlapawica ż.

czas. chlapać ndk.

Wiktionary

chlapnięcie

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę

SJP.pl

chlapu

wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chlapania, przeważnie używany przez dzieci lub przez dorosłych w rozmowie z nimi; chlapu-chlapu; chlapu, chlapu; chlapu, chlap

SJP.pl

chlasnąć

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chlastać)

(1.1) pot. gwałtownie uderzyć z rozmachem i świstem

(1.2) pot. gwałtownie zranić ostrym przedmiotem

(1.3) pot. uderzyć czymś zdolnym do przecięcia skóry (np. batem)

(1.4) pot. gwałtownie oddzielić od całości ostrym narzędziem

(1.5) pot. (o cieczy) gwałtownie uderzyć o kogoś lub coś, rozpryskując się

(1.6) pot. rozpryskać jakąś ciecz szybko i gwałtownie

(1.7) pot. przen. ostro skrytykować kogoś

czasownik zwrotny dokonany chlasnąć się (ndk. chlastać się)

(2.1) pot. uderzyć siebie samego

(2.2) pot. uderzyć siebie nawzajem

(2.3) pot. zranić siebie samego ostrym przedmiotem

(2.4) pot. uderzyć siebie samego czymś zdolnym do przecięcia skóry

(2.5) pot. gwałtownie schlapać siebie samego

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chlusnąć, smagnąć, zbiczować

(1.3) pociąć

(1.6) chlusnąć

(1.7) chlusnąć, wychłostać, zjechać

Wiktionary

chlaśnięcie

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć

SJP.pl

chlast

wykrzyknik nazywający odgłos gwałtownego uderzenia

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca odgłos bicia, chłosty

(1.2) onomatopeja naśladująca odgłos cięcia nożem, szablą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlastanie n., wychlastanie n., pochlastanie n.

czas. chlastać ndk., wychlastać dk., pochlastać dk.

Wiktionary

chlastać

potocznie:
1. uderzać z pluskiem, chlupotem;
2. wydawać plusk, chlupot;
3. uderzać z rozmachem i świstem;
4. robić coś od razu;
5. rozdzierać gwałtownie;
6. zacinać, uderzać, przecinać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chlasnąć)

(1.1) pot. ciąć kogoś lub siebie

(1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wykrzykując straszliwe klątwy i ohydne wyzwiska, demeryt chlastał szablą, aż bryzgała jucha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlastat͡ɕ, AS: χlastać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlastanie n., chlaśnięcie n.

wykrz. chlast

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ranić

Wiktionary

chlastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlastać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlastać

wykrz. chlast

Wiktionary

chlc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. choroba Leśniowskiego-Crohna;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ChL-C

Wiktionary

chleb

1. pieczywo z mąki i wody na drożdżach lub na zakwasie, formowane w bochenki; bochenek takiego pieczywa;
2. przenośnie: byt, utrzymanie, zarobek, praca;
3. zboże

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

(1.2) przen. sposób zarabiania na życie, zawód, źródło utrzymania

(1.3) pot. wódka

(1.4) stpol. żywność

(1.5) stpol. żyto

(1.6) stpol. zboże

Wiktionary

Chleb – pieczywo otrzymywane z wypieku ciasta będącego jednorodnym połączeniem mąki i wody, poddanego najczęściej, ale nie zawsze, fermentacji alkoholowej, wyrobionego w bochny różnego kształtu i wielkości.

Chleb znany w starożytności nie przypominał współczesnego pulchnego wypieku, raczej zbliżony był do podpłomyka, znanej obecnie macy lub cienkiego podkładu pod pizzę. Taki chleb łatwiej było łamać niż kroić i zapewne stąd wziął się powszechnie znany w wielu kulturach zwyczaj obrzędowego łamania chlebem. Zwyczaj łamania, a nie krojenia chleba, utrzymał się zresztą do dzisiaj w kulturze śródziemnomorskiej (m.in. we Francji).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To oburzające, żeby w piekarni nie było świeżego chleba!

(1.2) Sklepikarze skarżą się na supermarkety, że im chleb odbierają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɛp, AS: χlep

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlebak mrz., chlebnica ż.

:: zdrobn. chlebaszek mrz., chlebek mrz., chlebuś mrz.

przym. chlebowy, chlebny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pieczywo; gw-pl|Górny Śląsk|chlyb.

Wiktionary

chlebaczek

zdrobnienie od: chlebak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chlebak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlebak m.

Wiktionary

chlebak

1. skórzana torba używana do przenoszenia żywności podczas wycieczek;
2. drewniany lub metalowy pojemnik używany w gospodarstwach domowych do przechowywania pieczywa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

(1.2) średniej wielkości torba z paskiem, na prowiant;

Wiktionary

Chlebak – pojemnik kuchenny służący do przechowywania pieczywa, zmniejszający jego wysychanie i umożliwiający utrzymanie porządku.

Chlebaki w formie pojemników wykonywane są głównie z drewna, z tworzyw sztucznych i metalu. Chlebak składa się z części nieruchomej (dna) jak i części ruchomej (pokrywy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja mama chleb przechowuje w chlebaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛbak, AS: χlebak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chleb m., chlebek m.

:: zdrobn. chlebaczek m.

przym. chlebowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. chlebnica

Wiktionary

chlebczyn

Chlebczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 19 w odległości 1,5 km na północ od Sarnak i linii kolejowej nr 31 Siedlce – Siemianówka z przystankiem Sarnaki. We wsi funkcjonuje jednostka OSP.

Wikipedia

chlebda

nazwisko

SJP.pl

chlebek

zdrobnienie od: chleb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: chleb

(1.2) mały chleb, niekiedy ze słodkimi dodatkami

(1.3) bot. lud. ślaz

Wiktionary

- Chlebek – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Chlebek:

- Józef Chlebek – polski nauczyciel w Buczaczu, w Galicji w Austro-Węgrzech.

- Lesław Juliusz Chlebek (2 stycznia 1883–9 kwietnia 1928) – polski nauczyciel, wojskowy i działacz społeczny, oficer Legionów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziś na śniadanie zjadłem dwie kromeczki chlebka z masłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛbɛk, AS: χlebek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chleb m., chlebuś m., chlebak m.

przym. chlebowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlebuś

Wiktionary

chlebice

Chlebice (niem. Wiesenthal, w latach 1948–1953 Niemaszchleba) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

chlebicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chlebicki – polski botanik, mykolog i herpetolog

- Jan Chlebicki – polski inżynier chemik

Wikipedia

chlebiński

nazwisko

SJP.pl

chlebnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. szafa lub pojemnik do składowania chleba

(1.2) rzad. dzieża do wyrobu ciasta na chleb

(1.3) daw. specjalna łopata do wkładania chleba do pieca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chleb przechowywany w chlebnicy wysycha szybciej – tam przechowujemy tylko chleb tradycyjny i owocowy […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chleb mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlebak

(1.2) dzieża

(1.3) łopata

Wiktionary

chlebno

Chlebno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wikipedia

chlebny

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebowy

SJP.pl

chlebodajny

1. dający chleb;
2. dający zarobek, utrzymanie;
3. urodzajny, żyzny

SJP.pl

chlebodawca

1. książkowo: pracodawca;
2. dawniej: ten, kto daje wyżywienie, utrzymanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ten, kto zatrudnia kogoś do pracy, zapewnia zarobek

(1.2) przest. ten, kto zapewnia wyżywienie, utrzymanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. chlebodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pracodawca

Wiktionary

chlebodawczyni

1. kobieta dająca wyżywienie;
2. kobieta dająca komuś płatną pracę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta zatrudniająca osoby

(1.2) daw. kobieta żywiąca

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na powitanie swej chlebodawczyni suczka zamerdała ogonem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. chlebodawca mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pracodawczyni

(1.2) żywicielka

Wiktionary

chleboholiczka

kobieta uwielbiająca jeść pieczywo

SJP.pl

chleboholik

osoba uwielbiająca jeść pieczywo

SJP.pl

chleboholizm

żartobliwie: zamiłowanie do pieczenia domowego chleba

SJP.pl

chlebomat

automat do sprzedaży pieczywa

SJP.pl

chlebopiek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Warszawa. piekarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piekarz

Wiktionary

chlebowice

Chlebowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Głowno.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

Wikipedia

chlebowiec

1. drzewo z rodziny morwowatych, o jadalnych owocach, rosnące w okolicach zwrotnikowych; drzewo chlebowe;
2. żywiak chlebowiec - niewielki chrząszcz z rodziny kołatkowatych

SJP.pl

Chlebowiec (Artocarpus J. R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych. Obejmuje 56 gatunków. Rośliny te rosną w Azji Południowo-Wschodniej, wyspach zachodniej Oceanii oraz w północnej części Australii. Owoce szeregu gatunków są jadalne. Popularnie uprawiane (współcześnie w tropikach także poza pierwotnym zasięgiem) są takie gatunki jak: chlebowiec właściwy, różnolistny, chempedak i wonny.

Wikipedia

chlebówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Chlebówka (niem. Brotsack) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw na obszarze Wielkich Żuław Malborskich przy drodze krajowej nr 55.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wikipedia

chlebowo

W Polsce

- Chlebowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia

- Chlebowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno

- Chlebowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin

- Chlebowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bulkowo

- Chlebowo – osada w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko

- Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

- Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół

- Chlebowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

- Chlebowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec

- Chlebowo – nieczynny przystanek osobowy dawnej linii kolejowej nr 410

Wikipedia

chlebowski

nazwisko

SJP.pl

Chlebowski (forma żeńska: Chlebowska; liczba mnoga: Chlebowscy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi pośrednio od pokarmu – chleb.

Wikipedia

chlebowy

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z chleba, zawierający chleb

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z chlebem, odnoszący się do chleba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chleb mrz., chlebek mrz., chlebuś mrz., chlebak mrz., chlebowiec mrz., chlebowe n.

Wiktionary

chlebożerca

żartobliwie: człowiek lubiący jeść chleb

SJP.pl

chlebuś

pieszczotliwe zdrobnienie od: chleb; chlebek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. chleb

Wiktionary

chlejus

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlacz

SJP.pl

chlejuska

→ chlejus; alkoholiczka, pijaczka

SJP.pl

chlestakowszczyna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": bezczelność, hucpiarstwo, tupeciarstwo

SJP.pl

chlestakowszczyzna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": hucpiarstwo, bezczelność, tupeciarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. bezczelne łgarstwa

Wiktionary

chlew

budynek z całym zapleczem technicznym przeznaczony do hodowli trzody chlewnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

(1.2) przen. miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno

Wiktionary

Chlew, chlewnia, świniarnia – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd..

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W środku obszerniejszego podwórza, przed obórką, chlewem i drwalniami stało kilka fur chłopskich.

(1.2) Ale tu chlew! Posprzątaj w końcu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɛf, AS: χlef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlewnia ż.

:: zdrobn. chlewek mrz., chlewik ż.

przym. chlewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlewnia, świniarnia; daw. gw-pl|Poznań|kubel.

Wiktionary

chlewek

zdrobnienie od: chlew; chlewik

SJP.pl

chlewiarnia

zespół chlewów w dużym gospodarstwie rolnym

SJP.pl

chlewice

dawna nazwa Gliwic (miasta na Śląsku)

SJP.pl

W Polsce

- Chlewice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Moskorzew

- Chlewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Boleszkowice

- Chlewice – gromada

Wikipedia

chlewicki

nazwisko

SJP.pl

chlewiczek

zdrobnienie od: chlewik

SJP.pl

chlewik

zdrobnienie od: chlew; chlewek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: chlew

Wiktionary

Chlew, chlewnia, świniarnia – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd..

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znika cuchnąca obórka dla każdej chorej na gruźlicę krowiny i znika dwakroć bardziej cuchnący chlewik dla brudnej świnki, mającej na sobie i w sobie miliony zarazków chorobotwórczych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛvʲik, AS: χlevʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlew m., chlewnia ż.

Wiktionary

chlewiska

związany z miejscowością Chlewiska

SJP.pl

W Polsce

- Chlewiska – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia

- Chlewiska – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Lubartów

- Chlewiska – wieś woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń

- Chlewiska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

- Chlewiska – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Narol

- Chlewiska – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz

- Chlewiska – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz

Wikipedia

chlewiski

związany z miejscowością Chlewiska

SJP.pl

chlewiszczanin

mieszkaniec Chlewisk

SJP.pl

chlewiszczanka

mieszkanka Chlewisk

SJP.pl

chlewmistrz

pracownik doglądający hodowli trzody chlewnej

SJP.pl

chlewmistrzyni

kobieta opiekująca się trzodą chlewną; chlewiarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej opiekująca się trzodą chlewną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. chlewmistrz

Wiktionary

chlewnia

1. budynek do hodowli, chowu i tuczenia świń; chlew, świniarnia;
2. świnie hodowane w danym gospodarstwie, fermie itp.; trzoda chlewna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. budynek do przemysłowej hodowli świń

(1.2) zootechn. przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń

Wiktionary

Chlew, chlewnia, świniarnia – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd..

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albert poszedł zanieść zlewki do chlewni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɛvʲɲa, AS: χlevʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlew mrz., chlewek mrz., chlewik mrz.

przym. chlewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świniarnia

Wiktionary

chlewny

związany z hodowlą świń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chlewem, dotyczący chlewu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spośród zwierząt gospodarskich w Katowicach w 2010 pogłowie drobiu liczyło 56,8 tys., trzody chlewnej 589, a bydła 126 sztuk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlew mrz., chlewnia ż.

Wiktionary

chlewowy

→ chlew

SJP.pl

Patrz:
chlew

chliborob

członek ukraińskiej partii (Ukrajinśka Chliborobśka Partija) jednoczącej głównie zamożne chłopstwo, działającej w latach 1918-20

SJP.pl

chlip

chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos płaczu

Wiktionary

chlip-chlip

chlipu-chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania

SJP.pl

chlipać

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie

SJP.pl

czasownik

(1.1) pić wciągając płyn z odgłosem

(1.2) płakać żałośnie z cichym westchnieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zziębnięty chłopiec łapczywie chlipał gorące kakao.

(1.2) Dziecko cicho chlipało w kącie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlʲipat͡ɕ, AS: χlʹipać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlipanie n., chlipnięcie n.

czas. chlipnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłeptać

(1.2) popłakiwać, łkać, szlochać

Wiktionary

chlipalski

nazwisko

SJP.pl

chlipania

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie

SJP.pl

chlipanie

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlipać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlipnięcie n.

czas. chlipać ndk., chlipnąć dk.

Wiktionary

chlipała

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie

SJP.pl

chlipliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chlipliwie

SJP.pl

chlipliwy

przypominający żałosne płakanie; chlipiący

SJP.pl

chlipnąć

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie

SJP.pl

chlipnięcie

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie

SJP.pl

chlipu

chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania

SJP.pl

chlipu-chlipu

chlip-chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania

SJP.pl

chliszcz

nazwisko

SJP.pl

chloantyt

minerał, arsenek niklu

SJP.pl

Chloantyt – minerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od gr. chloantes (khloantes) – zielonkawy, nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia.

Wikipedia

chlodwig

imię królów Franków; Klodwig

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Chlodwig I (fr. Clovis Ier, łac. Clodovicus, frankijski Chlodowech; ur. ok. 466, zm. 27 października 511) – władca Franków, syn Childeryka I i Basiny. Najsłynniejszy spośród merowińskich władców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spory z Chlodwigiem trwały dekadę.

Wiktionary

chloe

[czytaj: klołi]
1. imię żeńskie pochodzenia greckiego;
2. w mitologii greckiej: jedna z nimf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Chloe (wym. Chloe) – imię żeńskie pochodzenia greckiego (gr. Χλοη), oznaczające "zielony pęd", "młode dziewczę". Przydomek greckiej bogini Demeter. Imię Chloe pojawia się także w Biblii, w 1. liście do Koryntian. W okresie baroku i rokoko imię to często było wykorzystywane przez autorów sielanek, nawiązujących do antycznego romansu greckiego Dafnis i Chloe Longosa. Dafnis i Chloe to także balet Ravela.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doniesiono mi bowiem o was, bracia moi, przez ludzi Chloe, że zdarzają się między wami spory.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chloris ż., chlor m., chlorek m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n.

czas. chlorować ndk.

przym. chlorowy

Wiktionary

chlor

pierwiastek chemiczny o symbolu Cl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. kloszard lub pijak

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chlor jest gazem trującym.

(2.1) Pod budką z piwem stał jakiś chlor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔr, AS: χlor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlorek m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n., Chloe ż., Chloris ż.

czas. chlorować ndk.

przym. chlorowy

przedr. chloro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Cl

Wiktionary

chlorak

miernik chlorak (chlorissa cloraria) - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych, o niebieskawozielonych skrzydłach i rozpiętości skrzydeł 18-20 mm, podobny do miernika seledyniaka

SJP.pl

chloral

związek organiczny zawierający chlor, powstały wskutek chlorowania alkoholu etylowego

SJP.pl

Chloral (trichloroetanal, aldehyd trichlorooctowy), CCl_3CHO – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Jest to bezbarwna, ruchliwa, oleista ciecz o drażniącym słodkawo-eterowym zapachu. Rozpuszcza się w alkoholu etylowym, eterze dietylowym, chloroformie. Z wodą tworzy hydrat CCl_3CH(OH)2 zwany wodzianem chloralu lub hydratem chloralu.

Wikipedia

chloramfenikol

antybiotyk działający na liczne bakterie Gram-dodatnie, riketsje i chlamydia; dawniej stosowany głównie w durze brzusznym; chloromycetyna

SJP.pl

Chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) – antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym wobec szeregu bakterii G- i G+, a także riketsji, mykoplazm, chlamydii i innych. Pierwotnie wyizolowany w 1947 roku przez Paula Burkholdera i współpracowników z produktów Gram-dodatnich bakterii Streptomyces venezuelae. Można go również uzyskać syntetycznie.

Wikipedia

chloramina

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych

SJP.pl

Chloroamina, NH
2Cl – nieorganiczny związek chemiczny, monochlorowa pochodna amoniaku.

Wikipedia

chloraminy

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych

SJP.pl

Chloroaminy – grupa organicznych związków chemicznych, chlorowych pochodnych sulfonamidów, powstałych przez działanie podchlorynów na amoniak lub związki zawierające grupę aminową (-NH_2) albo iminową (=NH).

Większość wykazuje właściwości bakteriobójcze.

Wikipedia

chloran

sól kwasu chlorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu chlorowego (HClO₃); związek chemiczny, w którym jon ClO₃⁻ łączy się z kationem metalu

Wiktionary

Sole tlenowych kwasów chloru – organiczne i nieorganiczne związki chemiczne, sole 4 tlenowych kwasów chloru. Są silnymi utleniaczami, ogrzewane wobec reduktorów mogą rozkładać się wybuchowo. Są zwykle dobrze rozpuszczalne w wodzie. Wraz ze zwiększającą się wartościowością atomu centralnego zmniejszają się właściwości utleniające związku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chlorany są silnymi utleniaczami.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chloranowy

rzecz. chlor mzw./mos./mrz., Chloe ż.

Wiktionary

chlorany

sól kwasu chlorowego

SJP.pl

Sole tlenowych kwasów chloru – organiczne i nieorganiczne związki chemiczne, sole 4 tlenowych kwasów chloru. Są silnymi utleniaczami, ogrzewane wobec reduktorów mogą rozkładać się wybuchowo. Są zwykle dobrze rozpuszczalne w wodzie. Wraz ze zwiększającą się wartościowością atomu centralnego zmniejszają się właściwości utleniające związku.

Wikipedia

chlorargiryt

minerał, chlorek srebra; srebro rogowe, kerargiryt

SJP.pl

chlorator

przyrząd służący do odkażania wody; chlorownik, chlorownica

SJP.pl

chloratyt

ogólna nazwa materiałów wybuchowych utworzonych przez zmieszanie chloranu potasowego z substancjami bogatymi w węgiel; używane w czasie pierwszej wojny światowej

SJP.pl

chlorawy

kwas chlorawy - nazwa zwyczajowa kwasu chlorowego (III)

SJP.pl

chlorchinaldin

lek bakteriobójczy

SJP.pl

Chlorochinaldol (łac. chlorquinaldolum) – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna 8-hydroksychinoliny. Stosowany jako lek o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym.

Wikipedia

chlorcyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorocyjan

SJP.pl

chlordan

organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych

SJP.pl

Chlordan – organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych o działaniu podobnym do DDT i HCH. Chlordan bywa również stosowany jako herbicyd selektywny.

Wikipedia

chlorek

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu solnego;

Wiktionary

Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.

W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się:

- sole kwasu solnego;

- pochodne kwasów, w których przynajmniej jedna grupa OH została zastąpiona przez atom chloru (chlorki kwasowe).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chlorek sodu to po prostu sól kuchenna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɔrɛk, AS: χlorek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor m., chloran m., chlorowiec m., chlorowanie n., Chloe ż.

czas. chlorować ndk.

przym. chlorowy

temsłow. chloro-

Wiktionary

chlorella

jednokomórkowy glon z typu zielenic żyjący w wielu środowiskach

SJP.pl

Chlorella (Chlorella) – glon z gromady zielenic. Najpowszechniej występujący gatunek to chlorella zwyczajna (Chlorella vulgaris), podczas gdy gatunek typowy to Ch. ellipsoidea Gerneck. Występuje w każdym wodnym i wilgotnym środowisku: w wodach słodkich i słonych, w wilgotnej korze i ziemi (aerofit), a także we wnętrzu innych organizmów, jako zoochlorella. Wśród polskich glonów planktonowych znaleziono następujące gatunki: Ch. ellipsoidea, Ch. luteoviridis, Ch. minutissima i Ch. oocystoides w wodach śródlądowych i Ch. vulgaris w Bałtyku. Jest to glon jednokomórkowy o zielonej barwie i kulistym (ewentualnie elipsoidalnym) kształcie. Nie tworzy kolonii. Zawiera jeden duży, kubkowaty chloroplast. Jest organizmem autotroficznym. Zawiera barwnik zwany chlorofilem, który umożliwia przeprowadzanie fotosyntezy. Chlorella bywa także heterotroficzna, gdy pokarm jest łatwo dostępny (miksotrofizm). Rozmnaża się przez podział komórki na autospory, które wydostają się na zewnątrz po rozerwaniu ściany komórkowej komórki macierzystej.

Wikipedia

chlorenchyma

miękisz asymilacyjny

SJP.pl

Miękisz asymilacyjny, miękisz zieleniowy, chlorenchyma – tkanka roślinna, wyspecjalizowany miękisz, złożony z komórek zawierających liczne soczewkowate chloroplasty. Jest tkanką żywą. Zachodzi w nim proces fotosyntezy. Występuje głównie w liściach i młodych łodygach.

Wikipedia

chlorhydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową

SJP.pl

chloris

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini kwiatów, utożsamiana z rzymską Florą; jedna z nimf;

(1.2) mitgr. królewna tebańska, córka Amfiona i Niobe;

(1.3) mitgr. jedna z Pieryd

(1.4) mitgr. córka Tejrezjasza

(1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 410;

Wiktionary

Astronomia

- Chloris – planetoida o numerze katalogowym 410

Biologia

- Chloris (chlorynka) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

- Chloris – rodzaj ptaków z rodziny łuszczakowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.5) Chloris porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor mrz., chlorella ż., chloroza ż., Chloe ż.

temsłow. chloro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Flora

(1.2) Meliboja

Wiktionary

chlorki

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym

SJP.pl

Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.

W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się:

- sole kwasu solnego;

- pochodne kwasów, w których przynajmniej jedna grupa OH została zastąpiona przez atom chloru (chlorki kwasowe).

Wikipedia

chlorkować

wybielać coś lub dezynfekować za pomocą chlorku

SJP.pl

chlorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlorkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlorkować

Wiktionary

chlorkowy

→ chlorek

SJP.pl

Patrz:
chlorek

chlormetyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. med. wojsk. toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;

Wiktionary

Chlorometyna, chlormetyna (łac. chlormethinum) – organiczny związek chemiczny z grupy iperytów azotowych; azotowy analog iperytu siarkowego. Jest związkiem macierzystym dla całej grupy cytostatyków o właściwościach alkilujących.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pochodne chlormetyny, m.in. cyklofosfamid i ifosfamid, stosowane są w leczeniu nowotworów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrmɛˈtɨ̃na, AS: χlormetỹna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlorometyna, mechloretamina, 2-chloro-N-(2-chloroetylo)-N-metyloetanoamina, 2,2'-dichloro-N-metylodietyloamina, bis(2-chloroetylo)metyloamina, HN2, HN-2

Wiktionary

chloro-

przedrostek

(1.1) chem. pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

(1.2) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na związek z zielonym barwnikiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlɔrɔ, AS: χloro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chloris ż., chlor m., chlorek m., chloran m., chloryn m., chlorowanie n.

czas. chlorować ndk.

przym. chlorowy, chlorkowy

temsłow. chlor-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlor-, chlorydo-

(1.2) chlor-

Wiktionary

chloroacetofenon

rodzaj ketonu, pochodna acetofenonu, o silnym działaniu drażniącym, używany jako gaz łzawiący

SJP.pl

Chloroacetofenon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, pochodna acetofenonu, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący (lakrymator). Oznaczenie wojskowe USA – CN, Wielka Brytania – CAP, Niemcy – O-Salz.

Wikipedia

chloroaceton

halogenopochodna acetonu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony przez atom chloru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;

Wiktionary

Chloroaceton, chloropropanon, CH_3COCH_2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, silnie trujący lakrymator (stosowany podczas I wojny światowej jako bojowy środek trujący).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chloroaceton był używany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔaˈt͡sɛtɔ̃n, AS: χloroacetõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chloropropanon

Wiktionary

chloroamina

związek posiadający w cząsteczce grupę aminową oraz niepowiązany z nią atom chloru

SJP.pl

Chloroamina, NH
2Cl – nieorganiczny związek chemiczny, monochlorowa pochodna amoniaku.

Wikipedia

chlorobenzalomalononitryl

związek chemiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 2-chlorobenzalomalononitryl; skr. CS

Wiktionary

chlorobenzen

halogenopochodna benzenu w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. rozpuszczalnik organiczny będący chlorową pochodną benzenu;

Wiktionary

Chlorobenzen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna benzenu. Stosowany jest do produkcji fenolu i jego pochodnych (np. nitrobenzenu), barwników organicznych oraz jako rozpuszczalnik. Jest cieczą palną.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) chlorek fenylu; wzór sumaryczny: wzór chemiczny|C6H5Cl.

Wiktionary

chloroboran

związek metalu z resztą kwasu borowego i chlorem

SJP.pl

chlorocement

rzadko: materiał budowlany wyrabiany z chloru i cementu

SJP.pl

chlorochina

organiczny związek chemiczny, pochodna chinoliny

SJP.pl

Wikipedia

chlorocyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorcyjan (rzadko)

SJP.pl

Chlorocyjan, ClCN – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków. Jest to chlorek kwasu cyjanowego, bezbarwny gaz o przenikliwym zapachu.

Może zostać otrzymany poprzez utlenianie cyjanku sodu gazowym chlorem:

NaCN + Cl
2 → ClCN + NaCl

Wikipedia

chloroetan

związek chemiczny, pochodna etanu, zawierająca w cząsteczce jeden atom chloru

SJP.pl

Chloroetan (chlorek etylu), CH_3CH_2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, bezbarwny, łatwopalny gaz.

Jest stosowany do produkcji tetraetyloołowiu, który jest środkiem przeciwstukowym do benzyn z grupy etylin oraz w medycynie jako środek znieczulający miejscowo.

Opary są łatwopalne i narkotyczne.

Wikipedia

chlorofil

naturalny barwnik występujący w chloroplastach roślin zielonych, algach oraz w niektórych bakteriach, umożliwiający przemianę energii świetlnej w energię chemiczną w procesie fotosyntezy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

Wiktionary

Chlorofile – grupa organicznych związków chemicznych obecnych między innymi w roślinach, algach i bakteriach fotosyntetyzujących (np. w sinicach). Nadaje częściom roślin (głównie liściom) charakterystyczny zielony kolor.

Funkcją chlorofili w organizmach przeprowadzających fotosyntezę jest wychwytywanie kwantów światła i przekazywanie energii wzbudzenia do centrum reakcji fotoukładu, skąd wybijane są elektrony, spożytkowane następnie w dalszych etapach fotosyntezy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas dłuższego ogrzewania warzywa zabarwione chlorofilem zmieniają barwę z żywozielonej na oliwkowobrunatną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔfʲil, AS: χlorofʹil

Wiktionary

Powiązane:

przym. chlorofilowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chlorofilowy

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|chlorophylle. etym|gr|χλωρός. (khlôrós) + etym|gr|φύλλον. (phúllon)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chlorophyll, chlorophyl

* arabski: (1.1) كلوروفيل m., يخضور m.

* azerski: (1.1) xlorofil

* baskijski: (1.1) klorofila

* bengalski: (1.1) ক্লোরোফিল (klōrōphila)

* białoruski: (1.1) хларафіл m.

* białoruski (taraszkiewica): (1.1) хлярафіл m.

* bośniacki: (1.1) hlorofil m.

* bułgarski: (1.1) хлорофил m.

* czeski: (1.1) chlorofyl m.

* estoński: (1.1) klorofüll

* francuski: (1.1) chlorophylle ż.

* gruziński: (1.1) ქლოროფილი (kloropili)

* gudźarati: (1.1) હરિતદ્રવ્ય (haritadravya)

* hebrajski: (1.1) כלורופיל

* hindi: (1.1) पर्णहरित (parṇaharita)

* hiszpański: (1.1) clorofila ż.

* ido: (1.1) klorofilo

* indonezyjski: (1.1) klorofil

* japoński: (1.1) クロロフィル (kurorofiru)

* kaszubski: (1.1) chlorofil m.

* kataloński: (1.1) clorofil·la ż.

* nowogrecki: (1.1) χλωροφύλλη ż.

* ormiański: (1.1) քլորոֆիլ (k'lo'ro'fil)

* rosyjski: (1.1) хлорофилл m.

* słowacki: (1.1) chlorofyl m.

* tajski: (1.1) คลอโรฟิลล์ (khlo.ro.fin)

* tamilski: (1.1) பச்சையம் (paccaiyam)

* turecki: (1.1) klorofil

* ukraiński: (1.1) хлорофіл m.

* węgierski: (1.1) klorofill, levélzöld

źródła.

== chlorofil (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. chlorofil

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chlorofilowy

przymiotnik od: chlorofil

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z chlorofilem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔfʲiˈlɔvɨ, AS: χlorofʹilovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlorofil m.

Wiktionary

chlorofitum

ozdobna roślina doniczkowa z liliowatych, mająca charakterystyczne zielone liście z białym bądź żółtym paskiem; zielistka

SJP.pl

Wikipedia

chlorofluorokarbonowy

freonowy

SJP.pl

chloroform

związek chemiczny - chlorometan, pochodna metanu zawierająca atom chloru w cząsteczce, wykorzystywany jako środek usypiający

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

Wiktionary

Chloroform (łac. chloroformium) – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) trichlorometan

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. chloroformowy

frazeologia.

etymologia.

etymn|pol|chlor|-form. etym|franc|chloroforme. (etym|franc|chlore. → chlor) + etym|franc|forme. skrót od etym|franc|formyle. → formyl, grupa aldehydowa. W języku polskim pierwsze doniesienia o chloroformie pojawiły się drugiej połowie lat 30. XIX wieku.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chloroform

* baskijski: (1.1) kloroformo

* białoruski: (1.1) хлараформ m.

* bułgarski: (1.1) хлороформ m.

* czeski: (1.1) chloroform m.

* duński: (1.1) kloroform w.

* esperanto: (1.1) kloroformo

* francuski: (1.1) chloroforme m.

* galicyjski: (1.1) cloroformo

* hiszpański: (1.1) cloroformo m., triclorometano

* interlingua: (1.1) chloroformo

* islandzki: (1.1) klóróform n.

* niemiecki: (1.1) Chloroform n.

* nowogrecki: (1.1) χλωροφόρμιο n.

* portugalski: (1.1) clorofórmio m.

* rosyjski: (1.1) хлороформ m.

* rumuński: (1.1) cloroform

* słowacki: (1.1) chloroform m., trichlórmetán m.

* słoweński: (1.1) kloroform m.

* szwedzki: (1.1) kloroform w.

* turecki: (1.1) kloroform

* ukraiński: (1.1) хлороформ m.

* węgierski: (1.1) kloroform

* włoski: (1.1) cloroformio m.

źródła.

== chloroform (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-chloroform.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chem. chloroform, trichlorometan

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔfɔrm, AS: χloroform

Wiktionary

Powiązane:

przym. chloroformowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trichlorometan

Wiktionary

chloroformować

usypiać za pomocą chloroformu, dawać narkozę

SJP.pl

chloroformowy

przymiotnik od: chloroform

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chloroformem, dotyczący chloroformu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chloroform mrz.

Wiktionary

chlorofosforan

sól oksychlorku fosforu

SJP.pl

chloroheksydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C_22H_30Cl_2N_10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;

Wiktionary

Chloroheksydyna – organiczny związek chemiczny; syntetyczny antyseptyk, pochodna biguanidu. Stosowana w postaci glukonianu lub octanu działa silnie na bakterie Gram-dodatnie, natomiast słabiej na Gram-ujemne. Jest używana głównie jako środek odkażający skórę, błony śluzowe, rany oraz narzędzia chirurgiczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Roztwory mydła, detergenty anionowe, jony chlorkowe i środowisko zasadowe zmniejszają aktywność chloroheksydyny.

Wiktionary

chlorohemina

czerwonawo-brązowy chlorek hemu, powstający z hemoglobiny; protohemina

SJP.pl

chlorohydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna

SJP.pl

chlorohydryny

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna

SJP.pl

Chlorohydryny – organiczne związki chemiczne zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową przy różnych atomach węgla.

Najprostszą chlorohydryną jest chlorohydryna etylenu HOCH_2CH_2Cl. Związek ten jest otrzymywany przez działanie chlorowodoru na odpowiednie glikole lub przez działanie kwasu podchlorawego na węglowodory nienasycone.

Wikipedia

chlorokauczuk

rodzaj emalii antykorozyjnej

SJP.pl

chlorokauczukowy

przymiotnik od: chlorokauczuk

SJP.pl

chlorokokowce

rząd zielenic właściwych, jednokomórkowych organizmów powszechnie występujący w fitoplanktonie

SJP.pl

Chlorokokowce (Chlorococcales) – rząd zielenic (dawniej bywał łączony z pierwotkowcami).

Jednokomórkowe lub kolonijne (tworzące cenobia). Komórki wegetatywne nie posiadają wici, ale mogą posiadać szczecinki. Rozmnażanie bezpłciowe za pomocą spor tworzących się wewnątrz komórki macierzystej (autospory: zoospory z dwiema równymi wiciami lub bez wici, lub nieruchome aplanospory). Rozmnażanie płciowe stwierdzono tylko u niektórych - izogamia lub oogamia. Komórki jednojądrowe. Chloroplasty najczęściej pojedyncze (czasem podzielone), przyścienne lub rzadziej centralne.

Wikipedia

chlorokokowiec

jednokomórkowy organizm z rzędu zielenic, powszechnie występujący w fitoplanktonie

SJP.pl

chlorokruoryna

zielony barwnik krwi u wieloszczetów

SJP.pl

Chlorokruoryna – duże zewnątrzkomórkowe białko hemowe wiążące tlen, o zielonkawoczerwonym zabarwieniu. Kolor ten jest wynikiem nietypowej budowy grupy hemowej chlorokruoryny, w której jedna z grup winylowych (-HC=CH_2) zastąpiona jest grupą aldehydową (-CHO). Występuje u niektórych morskich wieloszczetów.

Wikipedia

chloroliza

rozpad związku chemicznego pod wpływem chloru

SJP.pl

chloromelanit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit, AS: χlorõmelãńit

Wiktionary

chlorometan

organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna metanu o licznych zastosowaniach przemysłowych

SJP.pl

Chlorometan, CH
3Cl – organiczny związek chemiczny, najprostszy przedstawiciel chloroalkanów, chlorowa pochodna metanu. Ma właściwości usypiające.

Wikipedia

chlorometanowy

przymiotnik od: chlorometan

SJP.pl

chloromierz

miernik stężenia chloru w cieczach (zazwyczaj w wodzie)

SJP.pl

chloromonada

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast

SJP.pl

chloromonady

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast

SJP.pl

Rafidofity, chloromonady (Raphidophyceae) – gromada (klasa) glonów z supergrupy Chromalveolata (Chromista).

Wikipedia

chloromycetyna

antybiotyk działający na liczne bakterie Gram-dodatnie, riketsje i chlamydia; dawniej stosowany głównie w durze brzusznym; chloramfenikol

SJP.pl

Chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) – antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym wobec szeregu bakterii G- i G+, a także riketsji, mykoplazm, chlamydii i innych. Pierwotnie wyizolowany w 1947 roku przez Paula Burkholdera i współpracowników z produktów Gram-dodatnich bakterii Streptomyces venezuelae. Można go również uzyskać syntetycznie.

Wikipedia

chloronaftalen

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl

- chloronaftaleny

- 1-chloronaftalen

- 2-chloronaftalen

Wikipedia

chloronaftaleny

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl

Chloronaftaleny, polichlorowane naftaleny (PCN z ang. polychlorinated naphthalene) – organiczne związki chemiczne będące pochodnymi naftalenu, którego atom lub atomy wodoru zostały zastąpione atomami chloru. Zatem chloronaftaleny należą do chlorowanych związków aromatycznych.

Wikipedia

chlorooctowy

kwas chlorooctowy - związek organiczny, halogenopochodna kwasu octowego, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru

SJP.pl

chloroolefina

organiczny związek chemiczny zawierający podwójne wiązanie węglowe, w którym jeden lub więcej atomów wodoru zostało zastąpionych atomami chloru

SJP.pl

chloropikryna

silnie trująca ciecz o ostrej woni, stosowana do dezynsekcji pomieszczeń oraz jako gaz bojowy; akwinit

SJP.pl

Chloropikryna, trichloro(nitro)metan – organiczny związek chemiczny stosowany jako bojowy środek trujący z grupy drażniących. Otrzymany w 1848 roku przez Johna Stenhousa, używany także jako nematocyd oraz fumigant.

Wikipedia

chloroplast

ciałko zieleni zawierające chlorofil, występujące w komórkach roślinnych i innych organizmach fotosyntetyzujących, zachodzą w nim procesy fotosyntetycznej asymilacji dwutlenku węgla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;

Wiktionary

Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone dwoma błonami białkowo-lipidowymi organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych. Są rodzajem plastydów. Zawierają zielone barwniki chlorofile pochłaniające energię światła słonecznego potrzebną do fotosyntezy. W nich zachodzi przemiana dwutlenku węgla oraz wody z wykorzystaniem energii świetlnej w glukozę oraz tlen.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wewnątrz chloroplastu następuje przekazanie łańcucha białka kolejnym białkom opiekuńczym i odcięcie peptydu tranzytowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlɔˈrɔplast, AS: χloroplast

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chloroplastyna ż.

przym. chloroplastowy

Wiktionary

chloroplastowy

przymiotnik od: chloroplast

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z chloroplastem, dotyczący chloroplastu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chloroplast mrz.

Wiktionary

chloroplastyna

składnik chloroplastu, barwne białko

SJP.pl

chloroplatynian

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego

SJP.pl

Kwas chloroplatynowy, kwas heksachloroplatynowy – nieorganiczny związek chemiczny, jeden z najczęściej spotykanych związków platyny, rozpuszczalny w wodzie. Zwykle występujący w postaci uwodnionej o wzorze H
2PtCl
6·6H
2O. Sole kwasu chloroplatynowego nazywane są chloroplatynianami.

Wikipedia

chloroplatyniany

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego

SJP.pl

chloropochodna

rodzaj halogenopochodnej, w której podstawnikiem jest atom chloru

SJP.pl

chloropren

chloropochodna butadienu używana do wyrobu syntetycznego kauczuku

SJP.pl

Wikipedia

chloroprenowy

przymiotnik od: chloropren

SJP.pl

chloropromazyna

lek przeciwpsychotyczny

SJP.pl

Chloropromazyna (łac. chlorpromazinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna fenotiazyny o budowie zbliżonej do chloroprotyksenu. W postaci chlorowodorku stosowana jako lek psychotropowy o działaniu przeciwpsychotycznym, przeciwautystycznym i uspokajającym. Lek zaliczany do leków typowych działających głównie na receptory dopaminergiczne.

Wikipedia

chlorosarin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;

Wiktionary

Chlorosarin – fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu znajdujący się w części B wykazu 1. Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Sarin otrzymuje się w dwóch etapach. Najpierw w reakcji metylofosfonianu izopropylu z fosgenem tworzy się chlorosarin, który następnie z fluorkiem sodu tworzy sarin.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W reakcji chlorosarinu z fluorkiem sodu powstaje sarin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxlɔrɔˈsarʲĩn, AS: χlorosarʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlorometylofosfonian izopropylu

Wiktionary

chlorosiarczan

związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosulfon

SJP.pl

chlorosrebrowy

wykonany z chlorku srebra lub nim pokryty

SJP.pl

chlorosulfon

w chemii: związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosiarczan

SJP.pl

chlorosulfonowy

kwas chlorosulfonowy - rodzaj kwasu nieorganicznego; kwas chlorosiarkowy

SJP.pl

chlorotetracyklina

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; aureomycyna

SJP.pl

Chlorotetracyklina – organiczny związek chemiczny z grupy antybiotyków tetracyklinowych otrzymywany z hodowli szczepu Streptomyces aurofaciens.

Wikipedia

chlorotyczny

→ chloroza

SJP.pl

Patrz:
chloroza

chlorować

1. poddawać coś działaniu chloru;
2. wprowadzać jeden lub więcej atomów chloru do cząsteczki związku organicznego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chem. techn. traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

(1.2) chem. wprowadzać atomy chloru do cząsteczek związków chemicznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chloryn m., chlorowanie n., podchloryn m., Chloe ż.

przym. chlorowy, chlorkowy

temsłow. chloro-

Wiktionary

chlorowanadan

chlorowanadan ołowiu - minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu; wanadynit

SJP.pl

chlorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlorować.

Wiktionary

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chloran m., chlorowiec m., Chloe ż.

czas. chlorować

przym. chlorowy

temsłow. chloro-

Wiktionary

chlorowce

grupa pierwiastków chemicznych z 17 grupy układu okresowego oprócz fluoru (chlor, brom, jod i astat), typowe niemetale występujące w przyrodzie w postaci związków, stosowane głównie jako środki dezynfekcyjne i utleniające

SJP.pl

Fluorowce, chlorowce, halogeny – pierwiastki chemiczne 17 (dawniej VIIA lub VII głównej) grupy układu okresowego. Są to fluor, chlor, brom, jod, astat oraz (zsyntetyzowany w drugiej połowie 2009) tenes. Nazwa „halogeny” pochodzi od greckich słów ἁλός „sól” i γένος „tworzyć”.

Wikipedia

chlorowcopochodny

związek chlorowcopochodny - taki organiczny związek chemiczny, w którym atom wodoru został zastąpiony atomem chlorowca

SJP.pl

chlorowcować

wprowadzać atomy chlorowca (chloru, bromu, jodu lub astatu) do związku chemicznego

SJP.pl

chlorowcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlorowcować.

Wiktionary

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

Wikipedia

Powiązane:

czas. chlorowcować

Wiktionary

chlorowcowodór

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem

SJP.pl

chlorowcowodory

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem

SJP.pl

Fluorowcowodory, halogenowodory – nieorganiczne związki chemiczne fluorowców (halogenów) z wodorem. Do związków tych zalicza się:

Wszystkie fluorowcowodory w warunkach standardowych są gazami (właściwości astatowodoru nie zostały jeszcze (2014) zbadane). W ich cząsteczkach występują wiązania kowalencyjne pomiędzy atomem wodoru a niemetalem.

Wikipedia

chlorowcowy

przymiotnik od: chlorowiec

SJP.pl

chlorowęglan

sól kwasu chlorowęglowego

SJP.pl

chlorowiec

pierwiastek z siedemnastej grupy układu okresowego

SJP.pl

chlorownia

1. dział w fabryce włókienniczej, w którym farbuje się tkaniny;
2. przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownica

SJP.pl

chlorownica

przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownia

SJP.pl

chlorownik

przyrząd służący do odkażania wody; chlorator, chlorownica

SJP.pl

chlorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz o duszącej woni;
2. zwyczajowa nazwa kwasu chlorowodorowego

SJP.pl

Chlorowodór, HCl – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie chloru i wodoru. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas solny (kwas chlorowodorowy) z wydzieleniem dużej ilości ciepła.

Wikipedia

chlorowodorek

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczna sól kwasu chlorowodorowego (kwasu solnego);

Wiktionary

Chlorowodorki – sole zasady organicznej i kwasu solnego, np. chlorowodorki amin (chlorki amoniowe), imin, hydrazyn, oksymów lub semikarbazydów.

Chlorowodorki amin należą do najczęściej stosowanych soli amin. W takiej formie aminy mają lepszą rozpuszczalność w wodzie (choć rozpuszczalność niektórych chlorowodorków amin w zimnej wodzie jest słaba – jednak lepsza niż wolnej aminy). Można je uzyskać w formie krystalicznej, są mniej higroskopijne, mają łatwiejszą do ustalenia temperaturę topnienia i lepsze właściwości mechaniczne. Są bardziej odporne na degradację (np. utlenianie) od neutralnych amin i często taka forma jest wykorzystywana do ich przechowywania i handlu. Leki zawierające ugrupowania aminowe w formie chlorowodorków są łatwo wchłaniane przez organizm pacjenta, jednak czasem chlorowodorki substancji leczniczych mogą mieć niepożądane właściwości, uniemożliwiające ich stosowanie terapeutyczne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chlorowodór m.

przym. chlorowodorkowy, chlorowodorowy

Wiktionary

chlorowodorki

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego

SJP.pl

Chlorowodorki – sole zasady organicznej i kwasu solnego, np. chlorowodorki amin (chlorki amoniowe), imin, hydrazyn, oksymów lub semikarbazydów.

Chlorowodorki amin należą do najczęściej stosowanych soli amin. W takiej formie aminy mają lepszą rozpuszczalność w wodzie (choć rozpuszczalność niektórych chlorowodorków amin w zimnej wodzie jest słaba – jednak lepsza niż wolnej aminy). Można je uzyskać w formie krystalicznej, są mniej higroskopijne, mają łatwiejszą do ustalenia temperaturę topnienia i lepsze właściwości mechaniczne. Są bardziej odporne na degradację (np. utlenianie) od neutralnych amin i często taka forma jest wykorzystywana do ich przechowywania i handlu. Leki zawierające ugrupowania aminowe w formie chlorowodorków są łatwo wchłaniane przez organizm pacjenta, jednak czasem chlorowodorki substancji leczniczych mogą mieć niepożądane właściwości, uniemożliwiające ich stosowanie terapeutyczne.

Wikipedia

chlorowodorokauczuk

tworzywo termoplastyczne, produkt przyłączania chlorowodoru do kauczuku naturalnego; hydrochlorokauczuk

SJP.pl

chlorowodorowy

przymiotnik od: chlorowodór

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chlorowodorem, dotyczący chlorowodoru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten roztwór składa się z kwasu chlorowodorowego i azotowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlorowodór mrz., chlorowodorek mrz.

Wiktionary

chlorowy

przymiotnik od: chlor

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlor m., chlorek m., chlorowanie n., Chloe ż.

czas. chlorować

temsłow. chloro-

Wiktionary

chloroza

1. choroba roślin zielonych spowodowana niedoborem chlorofilu, objawiająca się żółknięciem, odbarwieniami liści i łodyg;
2. niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego; blednica

SJP.pl

Chloroza – jeden z rodzajów zmian zabarwienia roślin. Jest to objaw chorobowy polegający na zaburzeniach w wytwarzaniu chlorofilu. Objawia się tym, że chore rośliny stopniowo żółkną. Przyczyny chlorozy są różne:

- nieinfekcyjne. Może to być brak niektórych pierwiastków – najczęściej żelaza, potasu, magnezu lub azotu. Przyczyną może być także brak składników pokarmowych, nadmiar wapnia w glebie oraz akumulacja nadmiaru fosforanów w roślinie. Wskutek tych powodów roślina cierpiąca na chlorozę nie może przeprowadzać fotosyntezy.

- infekcyjne, wywołane przez patogeny, głównie wirusy i lęgniowce.

Wikipedia

chlorozłotowy

kwas chlorozłotowy - nieorganiczny związek chemiczny złota z chlorem i wodorem, stosowany w złotnictwie

SJP.pl

chlorum

łacińska nazwa chloru (pierwiastka chemicznego)

SJP.pl

chloryn

nazwa zwyczajowa soli kwasu chlorowego (III)

SJP.pl

chloryna

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące

SJP.pl

chlorynowy

przymiotnik od: chloryn, chloryna

SJP.pl

chloryny

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące

SJP.pl

Sole tlenowych kwasów chloru – organiczne i nieorganiczne związki chemiczne, sole 4 tlenowych kwasów chloru. Są silnymi utleniaczami, ogrzewane wobec reduktorów mogą rozkładać się wybuchowo. Są zwykle dobrze rozpuszczalne w wodzie. Wraz ze zwiększającą się wartościowością atomu centralnego zmniejszają się właściwości utleniające związku.

Wikipedia

chloryt

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian

SJP.pl

Chloryt – minerał, będący mieszaniną glinokrzemianów, magnezu i żelaza, o barwie ciemnozielonej, połysku perłowym, tworzącym łuseczkowate skupienia. Minerał ten należy do krzemianów warstwowych i bywa zaliczany do minerałów ilastych.

Nazwa pochodzi od gr. chloros = jasnozielony (A.G. Werner, 1789 r.).

Wikipedia

chlorytoid

minerał, krzemian żelaza i glinu

SJP.pl

Chlorytoid – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa nawiązuje do powierzchownego podobieństwa tego minerału do chlorytów, lecz bardzo różniący się od strukturalnie, w 1837 roku został zidentyfikowany jako oddzielny minerał.

Wikipedia

chloryty

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian

SJP.pl

Chloryty – grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów. Należą do minerałów szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. Chloros (khloros) = zielony i nawiązuje do częstej barwy tych minerałów.

Wikipedia

chlorytyzacja

proces zachodzący podczas wietrzenia krzemianów

SJP.pl

Chlorytyzacja – proces zachodzący w skorupie ziemskiej, prowadzący do przeobrażenia minerałów zawierających żelazo I magnez (np. biotytu, amfibolu, piroksenu, granatu) w chloryty. Przebiega pod wpływem procesów hydrotermalnych w niższych temperaturach, wietrzenia lub niektórych procesów metamorficznych. Skały mają barwę zielonawą.

Wikipedia

chlorzyć

potocznie: pić alkohol w nadmiarze; chlać

SJP.pl

chlotar

imię królów Franków

SJP.pl

Chlotar I (ur. ok. 498 w Soissons, zm. 29 listopada 561), zwany Starym – król Franków, jeden z synów Chlodwiga.

Po śmierci ojca w 511 jako spadek po ojcu dostał Neustrię z głównym miastem Soissons. Jednakże Chlotar był zbyt ambitny, aby długo pozostać na swej dzielnicy.Był głównym prowokatorem morderstwa synów swego brata Chlodomera w 524, gdy ten poległ w czasie wyprawy przeciwko Burgundom, w bitwie koło Vezeronce, w okolicy Vienne. Chlotar zaplanował morderstwo wraz z bratem Childebertem I, a gdy ten zapragnął wycofać się z okrutnego przedsięwzięcia, osobiście zamordował 10-letniego Teudebalda i 7-letniego Guntera. Najmłodszego z synów – Chlodowalda ukryła matka Chlotara – Chrodechilda. Został on duchownym, ściął włosy i zrzekł się władzy. Po zabiciu bratanków Chlotarowi przypadły miasta Tours i Poitiers.

Wikipedia

chluba

1. przedmiot dumy;
2. zaszczyt, chwała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot dumy, powód do dumy

(1.2) stpol. chełpliwość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Reprezentacja Polski nie przyniosła nam chluby podczas Euro 2012.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxluba, AS: χluba

Wiktionary

Powiązane:

przym. chłubliwy, chlubny

Wiktionary

chlubić

chlubić się; szczycić się, być dumnym z kogoś lub czegoś; chełpić się

SJP.pl

chlubniej

stopień wyższy od przysłówka: chlubnie

SJP.pl

chlubniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chlubny

SJP.pl

chlubność

→ chlubny

SJP.pl

Patrz:
chlubny

chlubny

przynoszący chwałę, zaszczyt; zaszczytny, chwalebny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przynoszący chlubę, zaszczyt; taki jakim można się chlubić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedyny chlubny wyjątek stanowiły spółdzielnie rzemieślnicze, które nie dały się podporządkować ówczesnym władzom.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlubić się ndk.

rzecz. chluba ż.

rzad. chlubiś mos.

przym. stpol. chłubliwy, chlubliwy

przysł. chlubnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaszczytny, chwalebny

Wiktionary

chlubotać

dawniej: chlupotać; wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy

SJP.pl

chlubotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlubotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlubotać

Wiktionary

chludowo

Chludowo (niem. Goldau) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Suchy Las.

Wieś duchowna, od 1248/1250 z nadania książąt Przemysła I i Bolesława Pobożnego własność Klasztoru Cysterek w Owińskach. Pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

chludziński

nazwisko

SJP.pl

Chludziński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Cholewa.

Wikipedia

chlujny

żartobliwie: staranny, czysty, schludny

SJP.pl

chlup

odgłos wpadnięcia do wody

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

(1.2) odgłos uderzania wody o coś

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) wpaść do wody, błota, kałuży itp.

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Mięso na rosół chlup do wody, oczywiście zimnej, dopiero później zaczynamy wszystko gotować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xlup, AS: χlup

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlupanie, chlupnięcie, chlupot, chlupotanie

czas. chlupać, chlupotać

przym. chlupki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) plusk

(1.2) plusk

Wiktionary

chlupać

o cieczy: przelewać się, wydając charakterystyczny dźwięk

SJP.pl

chlupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlupać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlupać

wykrz. chlup

Wiktionary

chlupki

przestarzałe: chlupoczący, błotnisty

SJP.pl

chlupotać

wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy

SJP.pl

chlupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlupotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlupotać

wykrz. chlup

Wiktionary

chlupotliwy

wydający odgłos chlupotania; chlupoczący, bulgoczący

SJP.pl

chlusnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. chlustać)

(1.1) z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

(1.2) pot. wypić kieliszek wódki

(1.3) gw-pl|Warszawa. uciec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na modelkę w futrze chluśnięto czerwoną farbą.

(1.2) „Chluśniem, bo uśniem!” – wybełkotał Józef.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlusnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χlusnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chluśnięcie n., chlustanie n.

czas. chlustać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chlapnąć

Wiktionary

chluśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlusnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xluɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χluśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlusnąć, chlustać

Wiktionary

chluśniem

chluśniem, bo uśniem - żartobliwe wyrażenie używane w celu zachęcenia do wypicia kolejnej porcji alkoholu

SJP.pl

chlust

dźwięk uderzenia wody o coś; plusk, pluskot

SJP.pl

Chlust – szybka, wieloosobowa, hazardowa gra karciana, popularna wśród szkolnej młodzieży na terenie Górnego Śląska oraz okolic Radomia w czasach PRL-u. Nazwa gry wzięła się od onomatopei oznaczającej odgłos, jaki wydawały karty przy nerwowym rzucaniu ich na stół bądź ziemię przez graczy. Jest nazywana również śląskim pokerem.

Wikipedia

chlustać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlusnąć)

(1.1) o cieczy: wylewać się strumieniami, rozpryskując się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nagle jeden z napastników wyjmuje z torby butelkę z pomarańczową cieczą i chlusta nią w twarz kobiecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxlustat͡ɕ, AS: χlustać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chlustanie n., chluśnięcie n.

czas. chlusnąć

Wiktionary

chlustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chlustać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chlustać, chlusnąć

Wiktionary

chlyb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) góry. gw-pl|Górny Śląsk. chleb

Wiktionary

Przykłady

(1.1) góry. Cy mos chlyb?

Wiktionary

chmara

wielka liczba czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

(1.2) łow. stado jeleni, łosi, danieli lub żubrów

(1.3) przen. duża liczba kogoś lub czegoś

(1.4) przest. chmura, tuman

Wiktionary

Chmara – nazwisko

- Adam Chmara

- Michał Chmara

- Mirosław Chmara

- Sebastian Chmara

- Stepan Chmara

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod gałęzią wisiała w powietrzu chmara maleńkich muszek.

(1.2) Jelenia chmara pomknęła w głąb regla jak błyskawica.

(1.2) Widuje się tutaj chmary danieli gaszące pragnienie o poranku.

(1.4) Każde ruszenie jakiegoś rupiecia na strychu, wzbija chmary kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmara, AS: χmara

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hurma, rój

(1.3) mnóstwo, ćma, tłum

Wiktionary

chmiel

a) ludowa obrzędowa pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;
b) muzyka do tej pieśni;
c) taniec do tej pieśni; taniec chmielowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Humulus|L.|ref=tak., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju chmieli (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kraków. piwo

(2.2) tradycyjna pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: chmielić

Wiktionary

Chmiel (Humulus L.) – rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych. Należą do niego w zależności od ujęcia systematycznego 3 lub 7 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce rośnie dziko i uprawiany jest chmiel zwyczajny H. lupulus, przejściowo dziczeje także chmiel japoński H. scandens.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W Czechach o 20% spadła uprawa chmielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmʲjɛl, AS: χmʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmielarnia ż., chmielarz m., chmielarstwo n., chmielina ż., chmielnik m., Chmielowice nmos., Chmielnik m., Chmielno n., Chmielaki nmos., Chmiel m., chmielowy m., Chmielina ż., Chmielita ż., Chmielinek m., Chmieliska ż., Chmielisko n., Chmielinko n.

:: zdrobn. chmielik m.

czas. chmielić ndk., chmielować ndk., podchmielić dk.

przym. chmielowy, chmielarski, podchmielony

Wiktionary

chmielak

nazwisko

SJP.pl

chmielaki

święto na zakończenie okresu zbioru chmielu, dożynki chmielowe

SJP.pl

Chmielaki Krasnostawskie – Ogólnopolskie Święto Chmielarzy i Piwowarów odbywające się co roku w Krasnymstawie po żniwach chmielowych. Nazywane inaczej dożynkami chmielowo-piwnymi.

Wikipedia

chmielanka

niesobka chmielanka - gatunek motyla z rodziny niesobkowatych, występujący w Azji i Europie

SJP.pl

chmielarczyk

nazwisko

SJP.pl

chmielarnia

plantacja chmielu; chmielnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. miejsce uprawy chmielu

(1.2) zakład parowania chmielu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaraz za chmielarnią zaczynała się miedza wujostwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmiel m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chmielnik

Wiktionary

chmielarski

przymiotnik od: chmielarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chmielarstwem albo chmielarzami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmielowy mrz., chmielarstwo n., chmielarz mos., chmielarka ż., chmiel mrz., chmielenie n.

czas. chmielić ndk., chmielować ndk.

przym. chmielowy, chmielny, podchmielony

Wiktionary

chmielarstwo

uprawa chmielu dla przemysłu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina rolnictwa przemysłowego zajmująca się uprawą i przetwarzaniem chmielu

Wiktionary

Powiązane:

przym. podchmielony

rzecz. chmiel mzw./mrz.

Wiktionary

chmielarz

człowiek uprawiający chmiel lub handlujący chmielem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawiająca chmiel

Wiktionary

Chmielarz (niem. Hopfen-Berg, Hopfenberg) - szczyt (585 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży między Dłużkiem a Polanką, w grzbiecie ciągnącym się na zachód od Bukowinki poprzez Marciniec, Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną nad Wojcieszowem. Sam szczyt leży na południe od linii grzbietowej. Na wierzchołku występują niewielkie skałki.

Wikipedia

Powiązane:

przym. podchmielony

rzecz. chmiel mzw./mrz.

Wiktionary

chmielecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Hieronim Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i poseł na Sejm

- Jerzy Chmielecki – prezydent Legnicy

- Stefan Chmielecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy

- Tymon Tytus Chmielecki – rzymskokatolicki duchowny i dyplomata

- Feliks W. Kres (wł. Witold Chmielecki) – polski pisarz fantasy

Wikipedia

chmieleniec

Chmieleniec (kaszb. Chmiéléńc) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na dzień 23 października 2019 roku wieś zamieszkuje 184 mieszkańców na powierzchni 12,03 km².

Wikipedia

chmieleński

przymiotnik od: Chmielno

SJP.pl

chmielewko

Miejscowości w Polsce

- Chmielewko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna.

- Chmielewko – przysiółek w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Chmielewo (gmina Świercze).

Wikipedia

chmielewo

W Polsce

- Chmielewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko

- Chmielewo – część wsi Sosnowo w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna

- Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń

- Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Zaręby Kościelne

- Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród

- Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk

- Chmielewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze

- Chmielewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski

- Chmielewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Nowogród

- Chmielewo – osada wsi Brożówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki

- Chmielewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

- Chmielewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół

- Chmielewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

Wikipedia

chmielewski

nazwisko

SJP.pl

Chmielewski (forma żeńska: Chmielewska) – polskie nazwisko.

- Adam Chmielewski (ur. 1959) – filozof

- Alfons Chmielewski (1849–1934) – działacz kaszubski

- Andrzej Chmielewski (polityk) (1960–2019) – polityk

- Antoni Chmielewski (ur. 1982) – judoka

- Aron Chmielewski (ur. 1991) – hokeista

- Bogdan Chmielewski (ur. 1946) – plastyk

- Daniel Chmielewski (ur. 1983) – autor komiksów

- Dominik Chmielewski (ur. 1973) – ksiądz, salezjanin

- Eugeniusz Chmielewski (1930–2008) – mechanik, historyk

- Eustachy Chmielewski (1900–1977) – architekt

- Franciszek Chmielewski (????) – miecznik

- Gracjan Chmielewski (1840–1930) – botanik

- Gustaw Chmielewski (1880–1935+) – działacz

- Henryk Chmielewski (bokser) (1914–1998) – bokser

- Henryk Chmielewski (funkcjonariusz UB) (1907–1970) – pisarz

- Henryk Chmielewski (lekarz) (1934–2018) – lekarz

- Henryk Jerzy Chmielewski (ur. 1923–2021) – grafik

- Ignacy Chmielewski (1788–1869) – ksiądz

- Jakub Chmielewski (ur. 1947) – polski samorządowiec i menedżer, opozycjonista w PRL

- Jan Bohdan Chmielewski (1927–2014) – rzeźbiarz

- Jan Chmielewski (ur. 1983) – kierowca

- Jan Chmielewski (ur. 1951) – polityk

- Jan Euzebiusz Chmielewski (1863–1939) – lekarz

- Janusz Chmielewski (1916–1998) – sinolog

- Jarosław Chmielewski (ur. 1971) – polityk

- Jerzy Chmielewski (ur. 1948) – filolog

- Jerzy Marek Chmielewski (????) – agronom

- Karl Chmielewski (1903–1991) – SS-Hauptsturmführer

- Kazimierz Chmielewski (1898–1994) – chemik

- Konrad Chmielewski (1837–1899) – lekarz

- Michał Chmielewski (1946–2010) – reżyser cyrkowy

- Mieczysław Chmielewski – ujednoznacznienie

- Paweł Chmielewski (zesłaniec) (????) – zesłaniec

- Paweł Chmielewski (1889–1945) – ksiądz

- Pimen (Chmielewski) (1923–1993) – biskup prawosławny

- Piotr Chmielewski (ur. 1970) – kolarz

- Prokop Chmielowski (1600–1664) – bazylianin

- Robert Chmielewski (ur. 1965) – aktor

- Stanisław Chmielewski – ujednoznacznienie

- Tadeusz Chmielewski (samorządowiec) (ur. 1888) – polski urzędnik samorządowy w II Rzeczypospolitej

- Tadeusz Chmielewski (aktor) (1892–1970) – polski aktor i reżyser

- Tadeusz Chmielewski (nauczyciel) (1906–1990) – polski nauczyciel

- Tadeusz Chmielewski (reżyser) (1927–2016) – reżyser, scenarzysta

- Tadeusz Chmielewski (inżynier) (ur. 1941) – inżynier budownictwa

- Tadeusz Chmielewski (muzyk) (1941–2012) – polski muzyk, pianista i kameralista

- Tomasz Chmielewski (biskup) (1767–1844) – biskup

- Tomasz Chmielewski (pięcioboista nowoczesny) (ur. 1983) – pięcioboista

- Waldemar Chmielewski (ur. 1955) – porucznik SB

- Wasilij Chmielewski (ur. 1948–2002) – lekkoatleta

- Wiesław Chmielewski (ur. 1957) – pięcioboista

- Witold Chmielewski (podpułkownik) (1892–1940) – burmistrz Klecka, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej

- Witold Chmielewski (plastyk) (ur. 1949) – artysta plastyk, profesor sztuk pięknych specjalizujący się w malarstwie

- Włodzimierz Chmielewski (ur. 1945–2014) – wioślarz

- Zbigniew Chmielewski (1926–2009) – reżyser filmowy

- Zdzisław Chmielewski (samorządowiec) (ur. 1957) – inżynier

- Zdzisław Chmielewski (ur. 1942) – historyk

- Zygmunt Chmielewski (aktor) (1894–1978) – aktor

- Zygmunt Chmielewski (polityk) (1873–1939) – chemik

Wikipedia

chmielić

dodawać do czegoś chmielu; chmielować

SJP.pl

chmielina

pęd chmielu

SJP.pl

Chmielina (niem. Hopfenberg, 664 i 643 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w środkowej części Gór Sowich.

Wikipedia

chmielinko

Chmielinko (dawniej: Chmielinka, niem. Steinberg, od 15 maja 1943 Trauensteinberg) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek.

Wieś szlachecka Chmielinka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

chmieliński

nazwisko

SJP.pl

Chmieliński (Chmelentz, Chmelentzke, Chmelenz, Chmielinski, Drzewica odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Drzewica.

Wikipedia

chmielnianin

mieszkaniec Chmielnika, Chmielna

SJP.pl

chmielnianka

mieszkanka Chmielna

SJP.pl

chmielnicczyzna

powstanie w latach 1648-1655 Kozaków Zaporoskich i chłopstwa ukraińskiego pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego; wielka wojna kozacka

SJP.pl

chmielnicki

1. → Chmielnik;
2. → Chmielnik Rzeszowski;
3. obwód chmielnicki - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chmielnickim, dotyczący Chmielnickiego (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Chmielnicki (ukr. Хмельницький, Chmelnyćkyj; do 1954 Płoskirów, Proskurów ukr. Проскурів, Proskuriw) – miasto w zachodniej części Ukrainy, nad Bohem, stolica obwodu i rejonu. Miasto liczy 273 713 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 251 077.

Około 100 km na północ od miasta znajduje się elektrownia jądrowa o mocy 2 GW.

Wikipedia

chmielniczanin

mieszkaniec Chmielnika (miasta w Polsce)

SJP.pl

chmielniczanka

mieszkanka Chmielnika (miasta w Polsce)

SJP.pl

chmielnik

plantacja chmielu; chmielarnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa miasta, dzielnicy Kalisza i kilku wsi w Polsce;

(1.2) geogr. miasto w Ukrainie, siedziba rejonu chmielnickiego, w obwodzie winnickim

Wiktionary

- chmielnik – plantacja chmielu

W Polsce

- Chmielnik – miasto w województwie świętokrzyskim

- Chmielnik – część miasta Kalisz

- Chmielnik – część miasta Limanowa

- Chmielnik – część miasta Szczebrzeszyn

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxmʲjɛlʲɲik, AS: χmʹi ̯elʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmiel mrz./mzw.

Wiktionary

chmielno

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Chmielno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski

- Chmielno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno

- Chmielno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice

Wikipedia

chmielny

dawniej:
1. → chmiel; chmielowy;
2. w przenośni: podchmielony

SJP.pl

chmielobranie

zbiory chmielu

SJP.pl

chmielograb

drzewo z rodziny brzozowatych; drzewo chmielowe, ostria

SJP.pl

Chmielograb, ostria (Ostrya Scop.) – rodzaj drzew i krzewów klasyfikowany do rodziny brzozowatych (dawniej często do wyodrębnianej rodziny leszczynowatych). Obejmuje 8–9 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej na półkuli północnej – jeden gatunek, chmielograb europejski (O. carpinifolia), rośnie w południowej Europie, dwa lub trzy rosną w Ameryce Północnej na południu sięgając po Meksyk, pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej, głównie w Chinach, tylko chmielograb japoński (O. japonica) poza tym krajem sięga do Korei i Japonii. Gatunki te rosną w lasach, zwykle w miejscach suchych i skalistych.

Wikipedia

chmielować

dodawać do czegoś chmielu; chmielić

SJP.pl

chmielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chmielować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chmielować

Wiktionary

chmielowice

W Polsce

- Chmielowice – dzielnica Opola

- Opole Chmielowice – przystanek kolejowy w ww. dzielnicy

- Chmielowice – gromada

- Chmielowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Morawica

Wikipedia

chmielowiec

przędziorek chmielowiec - mały pajączek z rzędu roztoczy, będący szkodnikiem chmielu

SJP.pl

Chmielowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wieś położona nad rzeką Ścichawką w otoczeniu kompleksów leśnych przy drodze gminnej Kluki – Żar.

Wikipedia

chmielowski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Chmielowski (1845-1916) – święty Albert

- Antoni Chmielowski (1841-1918) – duchowny

- Antoni Chmielowski (cichociemny) (1914-1969) – oficer

- Benedykt Chmielowski (1700-1763) – ksiądz

- Janusz Chmielowski (1878-1968) – inżynier

- Piotr Chmielowski (1848-1904) – historyk

- Piotr Chmielowski (polityk) (ur. 1965) – polityk

- Wojciech Chmielowski (1811-1853) – ojciec Brata Alberta

Wikipedia

chmielowy

przymiotnik od: chmiel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z chmielem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) choreogr. tradycyjny taniec weselny tańczony do melodii chmiela;

Wiktionary

Chmielowy – polski taniec ludowy, tańczony na weselu do melodii Chmiela po oczepinach panny młodej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sprzeczamy się, która altana w naszym ogrodzie piękniejsza: różana czy chmielowa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmʲjɛˈlɔvɨ, AS: χmʹi ̯elovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmiel m.

przym. chmielarski, podchmielony

Wiktionary

chmoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kum

Wiktionary

chmura

1. kropelki wody, kryształki lodu albo ich mieszanina, skupione i zawieszone w atmosferze;
2. wielka ilość lub liczba czegoś;
3. kłąb czegoś;
4. potocznie: smutek lub niezadowolenie z czegoś;
5. w informatyce: wirtualne miejsce na serwerach internetowych do przechowywania danych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

(1.2) przen. inna nieprzejrzysta zawiesina cząsteczek lub drobnych obiektów, która unosi się w powietrzu

(1.3) inform. model przetwarzania oparty na użytkowaniu usług dostarczonych przez zewnętrzne organizacje;

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(2.1) daw. gw-pl|Warszawa. stróż

Wiktionary

Meteorologia

Chmura – obserwowane w atmosferze skupiska kondensatów substancji występującej w postaci pary

Wyraz chmura w określeniach odnoszących się do chmur atmosferycznych:

- chmura konwekcyjna

- chmura orograficzna

- chmura stropowa

- chmura szelfowa – nieprawidłowe, niezgodne z polskim znaczeniem słowa szelf, żargonowe określenie wału szkwałowego

- chmura kondensacyjna – chmura Wilsona

- chmury srebrzyste – obłoki srebrzyste

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na niebie pojawiły się nagle deszczowe chmury.

(1.3) Nasza firma pracuje nad nową usługą, umożliwiającą przechowywanie danych w chmurze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmura, AS: χmura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zachmurzenie n., chmurność ż., chmurzenie n., pochmurność ż., rozchmurzenie n.

:: zdrobn. chmurka ż., chmureczka ż.

czas. chmurzyć, chmurzyć się ndk., zachmurzyć dk., rozchmurzyć dk., pochmurnieć ndk., spochmurnieć dk.

przym. pochmurny, zachmurzony, chmurny, bezchmurny

przysł. pochmurnie, chmurnie, pochmurno

Wiktionary

chmureczka

zdrobnienie od: chmurka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: chmura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xmuˈrɛt͡ʃka, AS: χmurečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmura ż.

czas. chmurzyć

Wiktionary

chmurka

mała chmura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: chmura

(1.2) mała chmura, obłoczek

(1.3) niewielki kłąb czegoś

Wiktionary

Elżbieta Sommer, ps. „Chmurka” (ur. 1936, zm. 7 grudnia 2023) – polska prezenterka prognozy pogody w Telewizji Polskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxmurka, AS: χmurka

Wiktionary

Powiązane:

zob. chmura.

Wiktionary

chmurkowy

→ chmurka

SJP.pl

Patrz:
chmurka

chmurnawy

nieco pochmurny, trochę zachmurzony

SJP.pl

chmurnie

przysłówek

(1.1) meteorol. będąc obfitym w chmury

(1.2) przen. w sposób ponury czy mroczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zachmurzenie n., chmurność ż., chmura ż., chmurka ż., chmurzenie n., pochmurnienie n., pochmurność ż., spochmurnienie n.

czas. chmurzyć ndk., pochmurnieć ndk., spochmurnieć dk.

przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

przysł. chmurno, pochmurnie, pochmurno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. chmurno, pochmurnie, pochmurno

(1.2) mrocznie, ponuro, posępnie, złowróżbnie

Wiktionary

chmurnieć

chmurzyć;
1. zaciągać się chmurami; pochmurnieć;
2. w przenośni: stawać się smutnym; zasępiać się, smutnieć

SJP.pl

chmurniej

stopień wyższy od przysłówków: chmurnie, chmurno

SJP.pl

chmurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chmurny

SJP.pl

chmurnik

postać z dawnych wierzeń ludowych, czarodziej mający władzę nad chmurami; płanetnik

SJP.pl

Płanetnik (inne nazwy: chmurnik, obłocznik) – postać z wierzeń słowiańskich, demoniczna lub półdemoniczna istota uosabiająca zjawiska atmosferyczne.

Wierzono, że płanetnicy kierują chmurami, zsyłają burzę i grad. Nazwa „płanetnik” pochodzi od słowa płaneta tzn. chmura, zwłaszcza burzowa (stąd też „chmurnik” i „obłocznik”), wg innego poglądu nazwa pochodzi od łacińskiego słowa planeta i jest stosunkowo młoda, w przeciwieństwie do prawdopodobnie oryginalnych form rodzimych „chmurnik” i „obłocznik”. Na południowej Słowiańszczyźnie w wyniku nałożenia się funkcji doszło do utożsamienia płanetników (zwanych tam zduhaczami) ze żmijami.

Wikipedia

chmurno

przysłówek

(1.1) chmurnie, pochmurnie

(1.2) przest. ponuro, posępnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Było cały dzień chmurno, ale pod wieczór pozimniało i wypogodziło się.

(1.1) Gdym wjeżdżał do portu, było chmurno, dżdżysto, mglisto, posępnie; słowem taki czas, w jakim najlepiéj jest położyć się spać.

(1.1) Zrobiło się wietrzno i chmurno. Wszakże deszcz nie pada, więc idziemy dalej.

(1.2) Król nań chmurno popatrzył i głowę odwrócił.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chmurnie

przym. chmurny

Wiktionary

chmurność

→ chmurny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chmurne; cecha tych, którzy są chmurni

Wiktionary

Patrz:
chmurny
Powiązane:

przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

rzecz. chmura ż., zachmurzenie n.

czas. chmurzyć się, chmurzyć

przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary

chmurny

1. pokryty chmurami, pełen chmur; zachmurzony, pochmurny;
2. ponury, posępny, nachmurzony; pochmurny;
3. będący wyrazem czyjegoś smutku; pochmurny;
4. budzący niepokój, groźny;
5. wzniosły, górny; nierzeczywisty, urojony

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty chmurami

(1.2) sprawiający ponure wrażenie

(1.3) będący źródłem niepokoju

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmura ż., chmurność ż., zachmurzenie n.

przysł. chmurno, chmurnie, pochmurno

czas. chmurzyć się, chmurzyć

przym. pochmurny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochmurny, zachmurzony, mglisty, niepogodny, mroczny

(1.2) mroczny, ponury, posępny, smutny, zasępiony

(1.3) groźny

Wiktionary

chmurotwórczy

mający wpływ na tworzenie się chmur

SJP.pl

chmurowy

przymiotnik od: chmura

SJP.pl

chmurski

nazwisko

SJP.pl

chmursko

zgrubienie od: chmura; chmurzysko

SJP.pl

chmurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chmurzyć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmura ż.

czas. chmurzyć się, chmurzyć

przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary

chmurzyć

1. zaciągać chmurami; chmurnieć;
2. w przenośni: czynić smutnym, posępnym; zasmucać;
3. chmurzyć się -
a) zaciągać się chmurami;
b) w przenośni: stawać się posępnym, smutnym, nadąsanym

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zasłaniać chmurami

(1.2) przen. książk. czynić smutnym, ponurym, przygnębionym

czasownik zwrotny niedokonany chmurzyć się

(2.1) pokrywać się chmurami

(2.2) przen. stawać się smutnym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxmuʒɨt͡ɕ, AS: χmužyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chmura ż., chmurka ż., chmureczka ż., zachmurzenie n., zachmurzanie n., chmurzenie n., chmurność ż.

czas. zachmurzyć się, zachmurzać się, chmurnieć, pochmurnieć, rozchmurzyć się, rozchmurzać się

przym. chmurny, pochmurny, bezchmurny

przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) zachmurzać się

(2.2) smutnieć, chmurnieć

Wiktionary

chmurzyca

zgrubienie od: chmura; chmurzysko

SJP.pl

chmurzyński

nazwisko

SJP.pl

chmurzysko

zgrubienie od: chmura; chmursko

SJP.pl

chmyz

1. mały, niepozorny okaz zwierzęcia danego gatunku;
2. mały, niepozorny człowiek;
3. przenośnie: malec, brzdąc, smarkacz

SJP.pl

chmyzowaty

podobny do chmyza; mały, niepozorny

SJP.pl

chna

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik

SJP.pl

chnum

w starożytnym Egipcie: bóg z głową barana, opiekun robotników

SJP.pl

Chnum – w mitologii egipskiej jeden z bogów Górnego Egiptu, patron garncarzy i zachodu słońca, uważany za stwórcę ludzi.

Czczony już w czasach Starego Państwa jako lokalne bóstwo wyspy Elefantyny, następnie jego kult rozpowszechnił się na cały Górny Egipt i Nubię. Jego żoną była bogini Satis, a córką Anuket (tzw. triada elefantyjska). W Esnie czczono go wraz z dwiema boginiami uznawanymi za jego żony: Menhit i Nebtuu oraz jego dziećmi: Neit i Heka. Z kolei w ośrodku kultu w Antinoe czczony był razem z Heket, która była tam uważana za jego małżonkę. Od V dynastii (zgodnie z teorią heliopolitańską) łączony był ze Słońcem (Ra), występując pod imieniem Chnum-Re.

Wikipedia

choana

wewnętrzny otwór nosowy u kręgowców czworonożnych i niektórych ryb; nozdrze wewnętrzne

SJP.pl

choanocyt

występująca w wewnętrznej warstwie ciała gąbek komórka o kształcie cylindrycznym, zaopatrzona w wić i charakterystyczny, otaczający ją kołnierzyk plazmatyczny, wychwytująca z wody cząstki pokarmowe; komórka kołnierzykowata

SJP.pl

Choanocyt, komórka kołnierzykowa – jednowiciowa, owalna lub okrągła komórka wewnętrznej (gastralnej) warstwy ciała gąbek (Porifera) wykazująca duże podobieństwo do wiciowców kołnierzykowych (Choanoflagellata). Komórki kołnierzykowe wyposażone są w pojedyncze wici otoczone wieńcem 30–40 mikrokosmków.

Wikipedia

chobielin

Chobielin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia

chobienice

Chobienice (pol. hist. Chobienica, niem. Köbnitz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.

Wikipedia

chobot

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ogon

(1.2) daw. sandały, rzadziej inne buty, z przyczepionymi skrzydłami

(1.3) daw. włók. rozszerzenie nogawki lub rękawa

Wiktionary

- chobot (Apios) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych

W Czechach

- Chobot – miejscowość i gmina (obec) w Czechach

Miejscowości i ich części w Polsce

- Chobot – osada wsi Mieleszyn w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Bolesławiec

- Chobot – część wsi Łęki w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin

- Chobot – część wsi Przyborów w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin

- Chobot – część wsi Ponikiew w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice

- Chobot – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice

- Chobot – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Halinów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔbɔt, AS: χobot

Wiktionary

chobotki

Chobotki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Knyszyn.

Wieś posiadała w 1673 roku marszałkowa nadworna koronna Aleksandra Katarzyna Branicka, leżała w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Jasionówce.

Wikipedia

choboty

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) stpol. szerokie spodnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈbɔtɨ, AS: χoboty

Wiktionary

choby

spójnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jakby, jak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. choćby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stanik szczylo machy choby afa.

Wiktionary

choć

chociaż;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, choć trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, choć wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj choć jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "choć" stawiamy zawsze przecinek

SJP.pl

spójnik

(1.1) używany, aby wyrazić, że to, co jest powiedziane w pierwszej części zdania pomimo przytoczonych w drugiej części zdania okoliczności jest prawdą

partykuła

(2.1) podkreślenie treści, na której zależy mówiącemu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieszył się, choć sam nie wiedział dlaczego.

(2.1) Choć raz posłuchaj mnie uważnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔt͡ɕ, AS: χoć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chociaż, stpol. lubo

Wiktionary

choćby

1. spójnik, skrócone "chociażby";
2. partykuła, np. "Przyjdź choćby jutro."

SJP.pl

spójnik

(1.1) spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

(1.2) spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji

partykuła

(2.1) partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

(2.2) partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Choćby cię smażyli w smole, nie mów bracie, co jest w szkole.

(1.1) Choćbyśmy na rzęsach stawali, i tak ich nie dogonimy.

(1.2) Kupisz lepszy wszędzie, choćby i na bazarze.

(2.1) Chciałbym zarabiać choćby połowę tego co on.

(2.1) Powinieneś ustąpić jej w jednej choćby kwestii, żeby nie poczuła się urażona.

(2.1) Pożycz mi choćby stówę!

(2.1) Jeśli ten chłopak choćby dotknie mojej córki, przetrzepię mu skórę!

(2.2) Pogadajcie choćby o pogodzie.

(2.2) Niestety nie wszyscy są kulturalni, weźmy choćby twojego sąsiada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑbɨ, AS: χoʒ́by

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nawet gdyby, nawet jeśli, chociażby

(1.2) chociażby

(2.1) przynajmniej, co najmniej

(2.2) na przykład

Wiktionary

choceń

wieś w Polsce

SJP.pl

Choceń – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Choceń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Z końcem 2019 roku liczyła 1 874 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Choceń.

Miejscowość jest siedzibą gminy Choceń. We wsi nad jeziorem Borzymowskim funkcjonuje kąpielisko.

Wikipedia

choceński

przymiotnik od: Choceń

SJP.pl

chocheleczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: chochelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chochelka ż.

Wiktionary

chochelka

mała chochla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała chochla, łyżka wazowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈxɛlka, AS: χoχelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chocheleczka ż., chochla

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łyżka wazowa, reg. pozn. nabierka.

Wiktionary

chochla

1. łyżka wazowa; warząchew, warzecha;
2. ilość zupy w tej łyżce;
3. w rybołówstwie: długa tyczka do przeciągania sieci pod lodem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

Wiktionary

Chochla – narzędzie do nakładania posiłków (sztuciec); duża łyżka przystosowana do głębokich naczyń. Chochlą zazwyczaj nalewa się zupę lub inne ciecze. Wykonana jest najczęściej z metalu lub tworzyw sztucznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nabrałem chochlą zupy do talerza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔxla, AS: χoχla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. chochelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) warząchew; reg. śl. kielnia.

Wiktionary

chochlarz

rybak używający sieci, które przeciąga się pod lodem za pomocą żerdzi zwanych chochlami

SJP.pl

chochlik

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) złośliwy, psotny duszek

(1.2) drobny błąd w tekście zmieniający jego znaczenie

(1.3) psotny, wesoły błysk w spojrzeniu

Wiktionary

- chochlik – niewielkie, lubiące psoty lub złośliwe istoty z podań ludowych

- chochlik – zjawisko atmosferyczne, inaczej sprite

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Paź o urodzie psotnego chochlika zaskakująco dobrze obeznany był we wszelkiego rodzaju chłopięcych figlach.

(1.2) Złośliwy chochlik drukarski wkradł się i do naszej rubryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chochoł mzw./mos./mrz.

Wiktionary

chochliki

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat

SJP.pl

chochlikowaty

podobny do chochlika; psotny, złośliwy

SJP.pl

chochlikowy

przymiotnik od: chochlik

SJP.pl

chochliński

nazwisko

SJP.pl

chochlować

1. regionalnie: jeść łapczywie łyżką;
2. przestarzałe: przeciągać tyki od sieci pod lodem

SJP.pl

chochlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chochlować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chochlować

Wiktionary

chocholi

1. związany z chochołami, mający cechy chochoła;
2. dotyczący Chochoła, postaci z "Wesela" Wyspiańskiego

SJP.pl

chochorowice

Chochorowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.

Wikipedia

chochowski

nazwisko

SJP.pl

chochoł

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. śrpol. wierzch, czub

(1.2) śrpol. wysoko upięta fryzura, kok

(1.7) gw-pl|Chotel Czerwony, Jeżewo, Biłgoraj. wierzchołek

(2.2) mężczyzna, do którego mówiący odczuwa lekceważenie lub pogardę

(2.3) gw-pl|Piaski. przebieraniec owinięty w słomę straszący w zapusty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) gw-pl|Jacnia. strach, widziadło

(3.2) zool. desman

Wiktionary

- chochoł – słomiana otulina krzewu

- Chochoł – postać fantastyczna z utworu Stanisława Wyspiańskiego „Wesele”

- Chochoł piżmowy lub wychuchol ukraiński – ssak z rzędu Soricomorpha

- chochoł – wzniesienie w Górach Stołowych (Zaworach)

- chochoł – popularne określenie jednego z błędów logicznych.

- Chochoł – polski symbol bożonarodzeniowy, zastąpiony choinką w XIX w.

Zobacz też:

- Chochół

- Chochoły

- Chochołów

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Po dwuletniej przerwie wczoraj, w Rydlówce znowu uroczyście osłonięto słomianym chochołem krzak róży.

(1.4) W mendel idzie 14 snopków [...], które się przykrywają chachołem [...] snopem rozczapierzonym i opuszczonym w okap niby daszkiem.

(1.6) Kapusta często ma puste głowy albo wyrasta w chochoły.

(2.2) Felietoniści sporządzali sobie plan pracy: [...] pognębić syjonizm, wyszydzać bumelantów i chochołów spod budki z piwem.

(2.3) Dawniej owijali się niektórzy w słomę i tych zwano chochołami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ.xɔw, AS: χoχou̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chochlik m. Chochoł m., Chocholec m.

:: zdrobn. chochołk m.

przym. chocholaty, chochołaty, chochłaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) otulina

(1.4) gwara. chachoł

(1.5) sofizmat rozszerzenia, stawianie chochoła, atakowanie chochoła

(2.1) chachoł

Wiktionary

chochołów

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol

SJP.pl

W Polsce

- Chochołów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin

- Chochołów – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec

- Chochołów – gromada w powiecie nowotarskim

- Chochołów – dawna gmina

Wikipedia

chochołowaty

podobny do chochoła; nastroszony, rozczochrany

SJP.pl

chochołowianin

mieszkaniec Chochołowa

SJP.pl

chochołowianka

mieszkanka Chochołowa

SJP.pl

chochołowski

przymiotnik od: Chochołów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chochołowa, związany z Chochołowem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W piątek pojechaliśmy do Chochołowskiej, w sobotę do Kościeliskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chochołów mrz., chochołowianin mrz., chochołowianka ż., Chochołowski mos., Chochołowska ż.

Wiktionary

chochołowy

związany z chochołem

SJP.pl

chocia

spójnik

(1.1) daw. choć, chociaż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕa, AS: χoća

Wiktionary

chocian

imię męskie

SJP.pl

Chociesław, Chocsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Chocie- („chcieć”) i -sław („sława”). Mogło oznaczać "pragnący sławy”.

Chociesław imieniny obchodzi 7 stycznia i 10 maja.

Wikipedia

chocianostwo

Chocian z małżonką; Chocianowie

SJP.pl

chocianów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chocianów (tuż po wojnie Kaczanów, niem. Kotzenau) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chocianów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. legnickiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕãnuf, AS: χoćãnuf

Wiktionary

chocianowianin

mieszkaniec Chocianowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

chocianowianka

mieszkanka Chocianowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

chocianowice

- Chocianowice – osada w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

- Chocianowice – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

- Chocianowice – gromada w powiecie oleskim

- Chocianowice – część miasta Łódź

- Chocianowice – zajezdnia tramwajowa w Łodzi

Wikipedia

chocianowie

Chocian z małżonką; Chocianostwo

SJP.pl

chocianowski

przymiotnik od: Chocianów

SJP.pl

chocianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociana lub z nim związany

SJP.pl

chociaż

choć;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, chociaż trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, chociaż wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj chociaż jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "chociaż" stawiamy zawsze przecinek

SJP.pl

spójnik

(1.1) …przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

partykuła

(2.1) …uznająca to, co następuje za minimum, na które można się jednak zgodzić

Wiktionary

Chociaż (biał. Хацяж; ros. Хотяж) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Honczary.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupił cukier, chociaż miał go w domu.

(2.1) Wypij chociaż ten jeden kieliszek, a na pewno ci nie zaszkodzi!

(2.1) Chociaż raz zachowaj się jak prawdziwy mężczyzna!

(2.1) Nie mogę iść na piwo, bo antybiotyki, to chociaż sobie poczytam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕaʃ, AS: χoćaš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choć, aczkolwiek, jakkolwiek, mimo że, pomimo że

(2.1) choć, choćby, chociażby, bodaj, bodajby, przynajmniej, co najmniej, reg. śl. aspóń.

Wiktionary

chociażby

co najmniej, przynajmniej

SJP.pl

chociebor

dawne imię męskie

SJP.pl

Chociebor, Kociebor – staropolskie imię męskie, złożone z członów Chocie- („chcieć”) i -bor („walka”). Mogło oznaczać „pragnącego walki”.

Chociebor imieniny obchodzi 6 lipca.

Zobacz też:

- Chocieborowice

Wikipedia

chocieborowice

Chocieborowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Wąsosz. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia

chocieborski

→ Chociebórz

SJP.pl

Patrz:
Chociebórz

chociebórz

wieś w Polsce

SJP.pl

Chociebórz (niem. Koschpendorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Kamiennik.

Liczba mieszkańców około 140 osób.

Wikipedia

chociebuski

przymiotnik od: Chociebuż (miasto w Niemczech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chociebużem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jubileuszowy rok zaczął się 1 stycznia z wielkim noworocznym koncertem i zakończył się 30 listopada ze świątecznym przedstawieniem w chociebuskim teatrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔt͡ɕɛˈbusʲci, AS: χoćebusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chociebuż m., chociebużanin mos., chociebużanka ż.

Wiktionary

chociebuż

miasto w Niemczech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnich Niemczech;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan Alfred M. z Chociebuża napisał podręcznik języka dolnołużyckiego dla Polaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕɛbuʃ, AS: χoćebuš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chociebużanin mos., chociebużanka ż.

przym. chociebuski

Wiktionary

chociebużanin

mieszkaniec Chociebuża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chociebuża

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chociebuż mrz.

:: fż. chociebużanka ż.

przym. chociebuski

Wiktionary

chociebużanka

mieszkanka Chociebuża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chociebuża

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chociebuż mrz.

:: fm. chociebużanin mos.

przym. chociebuski

Wiktionary

chocieć

czasownik

(1.1) stpol. chcieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: χoćėć

Wiktionary

chociejów

Chociejów (niem. Göttern) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś liczy ponad 1000 lat, od 1573 roku należała do majątków Gębickich. W 1952 roku wieś zamieszkiwało 77 osób w 17 gospodarstwach.

Wikipedia

chocielewko

Chocielewko (kaszb. Chòceléwkò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska w pradolinie Łeby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

chociemir

imię męskie

SJP.pl

Chociemir, Chocimier, Chocimir, Chocimirz, Kociemir, Kociemiar, Kociemier, Kocimiar, Kocimier, Kocimir, Koćmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Chocie- („chcieć”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „pragnący pokoju”.

Chociemir imieniny obchodzi 5 maja i 13 czerwca.

Wikipedia

chociemirostwo

Chociemir z małżonką; Chociemirowie

SJP.pl

chociemirowie

Chociemir z małżonką; Chociemirostwo

SJP.pl

chociemirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociemira lub z nim związany

SJP.pl

chocień

Chocień – kolonia w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski.

W 2002 r. kolonia miała 46 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wikipedia

chocieszów

- Chocieszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna

- Chocieszów – wieś na Ukrainie w rejonie kamieńskim obwodu wołyńskiego

- Chocieszów – dawna gmina w woj. poleskim (obecnie na Ukrainie)

Wikipedia

chociesław

imię męskie

SJP.pl

Chociesław, Chocsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Chocie- („chcieć”) i -sław („sława”). Mogło oznaczać "pragnący sławy”.

Chociesław imieniny obchodzi 7 stycznia i 10 maja.

Wikipedia

chociesławostwo

Chociesław z małżonką; Chociesławowie

SJP.pl

chociesławowie

Chociesław z małżonką; Chociesławostwo

SJP.pl

chociesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociesława lub z nim związany

SJP.pl

chocim

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;

Wiktionary

Chocim (ukr. Хотин, Chotyn, rum. Hotin) – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy (Besarabia), w obwodzie czerniowieckim, stolica rejonu nad Dniestrem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan III Sobieski odniósł zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chocimski

Wiktionary

chocimierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

- Chocimierz – część wsi Bierdzany, w Polsce, w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Turawa

- Chocimierz – część wsi Tuchomie, w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie

- Chocimierz – wieś na Ukrainie, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego

- Chocimierz – dawna gmina wiejska w powiecie tłumackim województwa stanisławowskiego II Rzeczypospolitej

Wikipedia

Powiązane:

przym. chocimierski

Wiktionary

chocimów

Chocimów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chocimów, po jej zniesieniu w gromadzie Kunów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość leży na trasie zielonego szlaku rowerowego im. Witolda Gombrowicza.

Wikipedia

chocimski

przymiotnik od: Chocim (miasto na Ukrainie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Chocimiem, dotyczący Chocimia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chocim m.

Wiktionary

chociszewski

nazwisko

SJP.pl

chociwel

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chociwel (niem. Freienwalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chociwel. Miasto leży na Pojezierzu Ińskim, nad rzeką Krąpiel i jeziorem Starzyca o charakterystycznym półksiężycowym kształcie.

Według danych z 30 czerwca 2009 roku, miasto miało 3266 mieszkańców.

Ośrodek przemysłu spożywczego i drzewnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedawno obchodzono 670 (= sześćset siedemdziesiąt) lat praw miejskich Chociwla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈt͡ɕivɛl, AS: χoćivel

Wiktionary

Powiązane:

przym. chociwelski

Wiktionary

chociwelanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); chociwlanin

SJP.pl

chociwelanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); chociwlanka

SJP.pl

chociwelski

przymiotnik od: Chociwel

SJP.pl

chociwlanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); chociwelanin

SJP.pl

chociwlanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); chociwelanka

SJP.pl

chocki

przymiotnik od: Chocz; chodecki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Chocza, związany z Choczem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spacerowaliśmy chwilę po chockim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chocz mrz., choczanin mos., choczanka ż.

Wiktionary

choćmirówko

Choćmirówko (kaszb. Nowé Chòcmirowò lub też Nowé Chòczmirowò, niem. Neu Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce przy drodze wojewódzkiej nr 213.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

choćmirowo

Choćmirowo (kaszb. Stôré Chòcmirowò lub też Stôré Chòczmirowò, niem. Alt Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Choćmirowo.

Wikipedia

chocz

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim;

Wiktionary

Chocz – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, siedziba gminy Chocz.

Chocz uzyskał lokację miejską przed 1382 rokiem, zdegradowany w 1870 roku, ponowne otrzymanie praw miejskich w 2015 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do atrakcji turystycznych Chocza należy barokowa kolegiata wraz z pałacem infułatów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choczanin mos., choczanka ż.

przym. chocki

Wiktionary

choczanin

mieszkaniec Chocza (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chocza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tegorocznym plebiscytebiscycie kolejny raz wygrał choczanin.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chocki

rzecz. Chocz mrz.

:: fż. choczanka ż.

Wiktionary

choczanka

mieszkanka Chocza (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chocza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chocz mrz.

:: fm. choczanin mos.

przym. chocki

Wiktionary

choczański

→ Góry Choczańskie

SJP.pl

Patrz:
Góry Choczańskie

choczeń

Wikipedia

choczewko

Choczewko (kaszb. Chòczéwkò) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej. Osada jest siedzibą sołectwa Choczewko, w którego skład wchodzą również miejscowości: Kurowo, Przebendowo i Przebendówko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Choczewko.

Wikipedia

choczewo

wieś w Polsce

SJP.pl

Choczewo (kaszub. Chòczewò, niem. Chottschow) – wieś letniskowa w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo, na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej, w pobliżu Jeziora Choczewskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 213 i na trasie linii kolejowej nr 230 (Wejherowo-Garczegorze, obecnie zawieszonej). Miejscowość jest siedzibą gminy Choczewo.

Wikipedia

choczewski

przymiotnik od: Choczewo

SJP.pl

chód

1. stawianie kroków, stąpanie; chodzenie;
2. sposób chodzenia;
3. ruch, działanie maszyny lub mechanizmu;
4. konkurencja lekkoatletyczna, marsz na określony dystans;
5. reguły przemieszczania figur w szachach i innych grach;
6. dawniej: przejście, korytarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chodzenie, zob. krok.

(1.2) sport. sport i dyscyplina olimpijska

Wiktionary

Chód – forma lokomocji zwierząt na lądzie przy użyciu kończyn. Jest to seria cyklicznych, naprzemiennych ruchów całego ciała – kończyn i tułowia – powodujących przemieszczanie się. Podczas chodzenia środek ciężkości unosi się i opada w dół. Może również wykonywać niewielkie wahania na boki (chód kołyszący).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Robert Korzeniowski zdobył dwa medale olimpijskie w chodzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xut, AS: χut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodak mrz., chodziarz mos., chodziarka ż., chodzik m., chodzony m., chodzenie n., chadzanie n.

czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

przym. chodziarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krok

(1.2) chód sportowy

Wiktionary

chodacki

nazwisko

SJP.pl

chodaczek

1. zdrobnienie od: chodak;
2. dawniej określenie ubogiego szlachcica;
3. przedstawiciel kroczących (podrodziny skorupiaków)

SJP.pl

chodaczki

zdrobnienie od: chodaki

SJP.pl

chodaczkowy

związany z chodaczkiem

SJP.pl

chodaczów

Chodaczów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne, w widłach Wisłoka i jego dopływu Leszczynki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia

chodak

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapeć; trep; kapeć; krypeć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) but z drewnianą podeszwą, bez pięty

(1.2) daw. but cały zrobiony z drewna lub łyka

Wiktionary

Chodaki, chodaczki – proste obuwie, które może być wykonane z drewna (drewniaki), kory (łapcie), skóry (np. kierpce) lub innego materiału. Współcześnie chodak to zwykle but bez pięty, na drewnianej podeszwie i na podwyższonym obcasie.

Dawna zagonowa, uboga szlachta, nosząca częstokroć zamiast droższych butów chodaki z kory lipowej, była zwana od nich szlachtą chodaczkową. Zużyte, stare chodaki nazywano chodaczynami lub chodaczyskami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chodząc w chodakach, pielęgniarka budziła cały oddział.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chód mrz.

:: zdrobn. chodaczek mrz.

czas. obejść, chadzać, chodzić ndk.

przym. chodaczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) trep

Wiktionary

chodaki

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapcie, trepy, kapcie, krypcie

SJP.pl

- Chodaki – rodzaj obuwia

W Polsce

- Chodaki – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim

- Chodaki – osada w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń

Na Białorusi

- Chodaki – agromiasteczko w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim

- Chodaki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim

- Chodaki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim

Wikipedia

chodakiewicz

nazwisko

SJP.pl

chodakówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Chodakówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Kańczuga.

Wieś położona w powiecie przemyskim, była własnością Aleksandra Michała Lubomirskiego, jej posesorem był Stanisław Rusiecki, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku. Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Kańczuga Lubomirskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

chodakowski

nazwisko

SJP.pl

Chodakowski (Chodakowska, Chodakauskaitė):

- Andrzej Chodakowski – hokeista

- Anna Chodakowska – aktorka

- Ewa Chodakowska-Kavoukis – trenerka fitness

- Kazimierz Chodakowski – hokeista, olimpijczyk

- Małgorzata Chodakowska – postać fikcyjna z serialu M jak miłość

- Małgorzata Chodakowska – rzeźbiarka

- Mirosław Chodakowski – prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego,

- Sofija Chodakauskaitė-Smetonienė – litewska działaczka społeczna, żona Antanasa Smetony, pierwsza dama Republiki Litewskiej

- Zorian Dołęga-Chodakowski – etnograf, archeolog, historyk i słowianofil

Wikipedia

chodczanin

mieszkaniec Chodcza

SJP.pl

chodczanka

mieszkanka Chodcza

SJP.pl

chodecki

1. przymiotnik od: Chocz; chocki;
2. przymiotnik od: Chodecz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Chodcza, związany z Chodczem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɛt͡sʲci, AS: χodecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chodecz mrz., Chodeczka ż.

Wiktionary

chodecz

miasto w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;

Wiktionary

Chodecz – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chodecz.

Leży na Pojezierzu Kujawskim, w obrębie Wysoczyzny Kujawskiej. Chodecz uzyskał lokację miejską w 1442 roku, zdegradowany po 1800 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1822 roku, degradacja w 1870 roku, nadanie praw miejskich w 1921 roku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa włocławskiego. W czasie okupacji hitlerowskiej miasto nosiło nazwę Godetz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sezonie letnim na plażaaży w Chodczu odbył się szereg imprez sportowo-rekreacyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdɛt͡ʃ, AS: χodeč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chodeczek m., Chodeczka ż.

przym. chodecki

Wiktionary

chodeczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, na Pojezierzu Kujawskim; prawy dopływ Zgłowiączki

Wiktionary

Chodeczka – rzeka w centralnej Polsce w dorzeczu Wisły. Przepływa przez obszar Pojezierza Kujawskiego. Dopływ Zgłowiączki. Długość Chodeczki to 36,66 km.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Chodecz m., Chodeczek m.

przym. chodecki

Wiktionary

chodel

wieś w województwie lubelskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim;

(1.2) geogr. hist. dawna nazwa rzeki Chodelki

Wiktionary

Chodel – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Chodel. Leży nad rzeką Chodelką, w Kotlinie Chodelskiej.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Chodel. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1461 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszkam w Chodlu i jestem plantatorem malin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdɛl, AS: χodel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodlowianin m., chodlowianka ż., Chodelka ż., Chodelica ż., Chodlik m.

przym. chodelski

Wiktionary

chodelski

przymiotnik od: Chodel

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Chodlem, dotyczący Chodla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdɛlsʲci, AS: χodelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chodel

Wiktionary

chodkiewicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

Postacie noszące nazwisko Chodkiewicz

- Anna Alojza Chodkiewicz – hetmanowa wielka litewska, żona Jana Karola

- Aleksander Chodkiewicz (zm. 1549) – wojewoda nowogródzki

- Aleksander Chodkiewicz (zm. 1626) – wojewoda trocki

- Aleksander Krzysztof Chodkiewicz (zm. 1676) – biskup wendeński, kanonik wileński

- Aleksander Chodkiewicz (1776-1838) – generał, literat, chemik

- Grzegorz Chodkiewicz – hetman wielki litewski, hetman polny litewski, wojewoda kijowski i witebski

- Hieronim Chodkiewicz (1500–1561) – starosta generalny żmudzki, działacz państwowy, dziadek Jana Karola

- Iwan Chodkiewicz – wojewoda kijowski, protoplasta rodu Chodkiewiczów

- Jan Hieronimowicz Chodkiewicz – marszałek wielki litewski, starosta generalny żmudzki

- Jan Karol Chodkiewicz – hetman wielki litewski, wojewoda wileński, starosta generalny żmudzki, wojskowy

- Jan Mikołaj Chodkiewicz – starosta generalny żmudzki

- Jerzy Chodkiewicz – ujednoznacznienie

- Jerzy Karol Chodkiewicz – oboźny wielki litewski

- Karol Chodkiewicz – ochotnik III powstania śląskiego

- Kazimierz Chodkiewicz – filozof, teozof i ezoteryk, pułkownik żandarmerii

- Krzysztof Chodkiewicz – wojewoda wileński

- Leon Chodkiewicz (1913–1988) – inżynier mechanik

- Marcin Chodkiewicz – polski koszykarz

- Tyszka Chodkiewicz Koroniewski – szlachcic uważany za protoplastę rodu Chodkiewiczów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od XVIII wieku pieczętuje się Chodkiewiczem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Chodkiewiczowy

Wiktionary

chodkowo

Chodkowo – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów, której od 1 stycznia 2021 jest siedzibą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

chodkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chodkowski – polski muzykolog, pedagog, publicysta

- Edward Chodkowski – polski chemik

Wikipedia

chodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chodliwie

SJP.pl

chodliwość

→ chodliwy

SJP.pl

Patrz:
chodliwy

chodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chodliwy

SJP.pl

chodliwy

znajdujący łatwo nabywców, chętnie kupowany; pokupny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. cieszący się popytem; łatwo i szybko sprzedawany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na bazarze sprzedaję tylko chodliwy towar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈdlʲivɨ, AS: χodlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodziarz mos., chodziarka ż., chodliwość ż., chadzanie n., chodzenie n.

czas. chadzać, chodzić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pokupny

Wiktionary

chodnica

rozciągnięta pod reją lina, na której marynarze pracujący przy żaglach opierają stopy; perta

SJP.pl

chodnicki

nazwisko

SJP.pl

chodniczek

zdrobnienie od: chodnik

SJP.pl

chodnik

1. miejsce przeznaczone dla ruchu pieszego; trotuar;
2. wąski dywanik podłogowy;
3. korytarz górniczy;
4. kanaliki drążone w miąższu roślin przez owady

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

(1.2) długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;

(1.3) górn. wydrążony tunel w kopalni;

Wiktionary

- chodnik – część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych

- chodnik (wyrobisko) – w górnictwie podziemnym poziome wyrobisko wykonane w złożu

- chodnik minowy

- chodnik przeciwminowy

- chodnik – w gwarze śląskiej – główny korytarz

- chodnik podłogowy – rodzaj podłużnego dywanu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj znalazłem na chodniku sto złotych.

(1.2) U babci w chałupie na podłodze leżą stare chodniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔdʲɲik, AS: χodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodzik m., chodak m., chodzony m., chadzka ż., chodzenie n., chadzanie n.

:: zdrobn. chodniczek m.

czas. chodzić ndk., chadzać ndk.

przym. chodnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trotuar

Wiktionary

chodnikojezdnia

droga przeznaczona dla pieszych, po której na ustalonych warunkach mogą poruszać się pojazdy

SJP.pl

chodnikowiec

górnik będący specjalistą w przebijaniu chodników

SJP.pl

chodnikówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔdʲɲiˈkufka, AS: χodʹńikufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

chodnikowy

związany z chodnikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący chodnika; stanowiący część chodnika; dziejący się na chodniku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔdʲɲiˈkɔvɨ, AS: χodʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przechodka ż., chodziarz mos., chodnik m., chodzenie n., chadzanie n., chodziarka ż.

czas. chadzać, chodzić

Wiktionary

chodnów

Chodnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Biała Rawska.

Wieś wspominana w 1450 r. jako Chodnowo.

Na terenie wsi działa OSP Chodnów. Istnieje Szkoła Podstawowa im. Jerzego Popiełuszki. Na skraju wsi pozostałości cmentarza ewangelickiego z XIX-XX w.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

chodny

służący do chodzenia

SJP.pl

chodorek

nazwisko

SJP.pl

chodorkowski

nazwisko

SJP.pl

chodorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;

Wiktionary

Chodorów (ukr. Ходорів, Chodoriw) – miasto na Ukrainie, w rejonie stryjskim, w obwodzie lwowskim. Siedziba hromady.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chodorowski

Wiktionary

chodorowski

nazwisko

SJP.pl

Chodorowski, Chodorowska:

- Antoni Chodorowski – polski grafik

- Jan Chodorowski – polski brydżysta

- Jan Chodorowski – polski materiałoznawca

- Janusz Chodorowski – polski inżynier

- Zygmunt Chodorowski – polski lekarz

- Anna Beata Chodorowska – polska poetka

- Irena Chodorowska – polska brydżystka

- Irena Chodorowska-Dzikiewicz – polska harcerka

- Marta Chodorowska – polska aktorka

Wikipedia

chodów

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego

SJP.pl

W Polsce

- Chodów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice

- Chodów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica

- Chodów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Siedlce

- Chodów – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów

- Chodów – przysiółek wsi Bielany położony w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy

Wikipedia

chodowski

przymiotnik od: Chodów

SJP.pl

chodowy

związany z chodem

SJP.pl

chodu

w języku potocznym: wykrzyknienie zachęcające do szybkiej ucieczki

SJP.pl

chody

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego

SJP.pl

chodża

hodża;
1. wykształcony muzułmanin; mistrz;
2. w Indiach: członek kasty chodża

SJP.pl

Hodża (lub: Chodża) – tytuł grzecznościowy stosowany dawniej w kulturze muzułmańskiej: nauczyciel, duchowny, pan, mistrz, znawca Koranu i praw islamu. Tytuł występujący na terenach Imperium Osmańskiego oraz Indii.

Wikipedia

chodząca

chora, która może chodzić

SJP.pl

chodzący

potocznie, o urządzeniu mechanicznym: taki, który sprawnie działa

SJP.pl

chodżencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chodżentem, dotyczący Chodżentu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chodżent mrz.

Wiktionary

chodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poruszanie się pieszo

(1.2) stałe i regularne przemieszczanie się w jakimś kierunku, do jakieś miejsca

(1.3) o mechanizmie: działanie

(1.4) pot. pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Domeną fakira jest chodzenie boso po rozżarzonych węglach.

(1.2) Nigdy nie lubiłem rodzinnego chodzenia do kościoła.

(1.4) W piątek jest rocznica Ani i mojego chodzenia.

(1.4) Uproszczoną, na potrzeby rozwoju młodzieńczego, wersją małżeństwa jest chodzenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: χoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wchód mrz., zejście n., przechodka ż., nadejście n., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chadzanie n.

czas. zejść, obejść, chodzić ndk., chadzać ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kroczenie, stąpanie

(1.2) uczęszczanie

(1.4) bycie w związku, bycie ze sobą

Wiktionary

chodżent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Wiktionary

Chodżent (tadż. Хуҷанд, Chudżand, w latach 1936–1991 Leninabad) – miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego (Sughd). Leży nad rzeką Syr-darią.

Drugie (po Duszanbe) pod względem liczby ludności miasto kraju.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chodżencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Leninabad (1936-1992)

Wiktionary

chodziarka

lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca chód sportowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Córka pani Magdaleny jest chodziarką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodzenie n., chód mrz.

:: fm. chodziarz mos.

czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

chodziarski

dotyczący chodu sportowego, chodziarzy

SJP.pl

chodziarstwo

potocznie: chód (dyscyplina sportowa)

SJP.pl

chodziarz

sportowiec uprawiający chód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający chód sportowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wybitny tyski chodziarz wywalczył olimpijskie złoto.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodzenie n., chodzik mrz., chód mrz.

:: fż. chodziarka ż.

czas. chadzać ndk., chodzić ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

chodzić

1. przenosić się pieszo z miejsca na miejsce; kroczyć, stąpać;
2. uczęszczać gdzieś systematycznie, brać w czymś udział;
3. często odwiedzać jakieś miejsce lub osobę; bywać;
4. potocznie:
a) o urządzeniach, mechanizmach: być sprawnym, działać, funkcjonować;
b) o środkach lokomocji: kursować;
c) być w obiegu; rozchodzić się, rozprzestrzeniać się, krążyć;
d) drgać, trząść się, chwiać się;
5. środowiskowo: pływać na jakimś wodnym środku transportu;
6. chodzić z kimś - być z kimś w związku;
7. potocznie: chodzi (komuś) o coś -
a) rzecz polega na czymś;
b) komuś zależy na czymś;
c) coś jest istotą sprawy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) poruszać się za pomocą nóg

(1.2) poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce

(1.3) o mechanizmie: działać, pracować

(1.4) o środkach komunikacji: kursować

(1.5) mieć coś na myśli

(1.6) pot. spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku

(1.7) chodzący → przen. prawdziwy, będący przykładem czegoś

(1.8) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną

(1.9) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → pot. zachęta do zrobienia czegoś

(1.10) uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co rano chodzę do łazienki.

(1.1) W tym tygodniu chodziła w koszulce w paski z napisem „Possible”.

(1.2) Czy w niedzielę też chodzisz do pracy?

(1.3) Zegarek mi nie chodzi.

(1.4) Pomiędzy tymi miasteczkami nie chodzi o tej porze żaden autobus.

(1.5) Nie wiem, o co mu chodzi.

(1.6) Ela chciałaby chodzić z Jackiem, ale niestety Jacek chodzi już z Elizą.

(1.7) Antek to chodząca dobroć.

(1.8) Chodź, coś ci pokażę!

(1.9) Więc chodź, pomaluj mój świat na żółto i na niebiesko.

(1.10) Dzieci chodzą do szkoły.

(1.10) Latem chodziłam na kurs języka hiszpańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: χoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wchód mrz., przechodka ż., uchodźczyni ż., chód m., chodzik m., chodnik m., chodniczek m., chodnikowiec m., chodak m., chodaczek m., chodzony m., chodnica ż., chodliwość ż., chodziarz m., chodziarka m., chadzka ż., chadzanie n., chodzenie n.

czas. obejść, chadzać ndk.

przym. chodny, chodnikowy, chodliwy, chodziwy, chodziarski

wykrz. chodu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stawiać kroki

(1.2) uczęszczać, chadzać

Wiktionary

chodzidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. chodzik dla dziecka

Wiktionary

chodzieski

przymiotnik od: Chodzież

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Chodzieży, związany z Chodzieżą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chodzież ż., chodzieżanin m., chodzieżanka ż.

Wiktionary

chodzież

miasto powiatowe w województwie wielkopolskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Chodzież (niem.  do 1878 Chodziesen, Kolmar (in Posen)) – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu chodzieskiego. Jest położona na Pojezierzu Chodzieskim, między jeziorami: Chodzieskim (zwanym także Miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, przy drodze krajowej nr 11.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Chodzieży znajduje się znana fabryka porcelany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔd͡ʑɛʃ, AS: χoʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chodzieżanin m., chodzieżanka ż.

przym. chodzieski

Wiktionary

chodzieżanin

mieszkaniec Chodzieży

SJP.pl

chodzieżanka

mieszkanka Chodzieży

SJP.pl

chodzik

1. przyrząd ułatwiający niemowlętom naukę chodzenia;
2. przyrząd do rehabilitacji ruchowej

SJP.pl

chodziński

nazwisko

SJP.pl

chodziłbych

gwarowo: chodziłbym

SJP.pl

chodzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chod m.

Wiktionary

chodźko

Chodźko:

- Aleksander Borejko Chodźko, herbu Kościesza

- Dominik Chodźko

- Ignacy Chodźko

- Jan Borejko Chodźko

- Józef Chodźko

- Leonard Borejko Chodźko, herbu Kościesza

- Ludwik Chodźko (Borejko) (1769-1843)

- Olimpia Chodźko

- Michał Chodźko (Borejko)

- Ryszard Chodźko

- Tyburcy Chodźko

- Witold Chodźko, herbu Kościesza

Wikipedia

chodzony

polski taniec ludowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) choreogr. polski taniec tradycyjny

(1.2) muz. muzyka towarzysząca chodzonemu (1.1)

Wiktionary

Chodzony – polski taniec ludowy w wolnym tempie, najczęściej w metrum trójmiarowym. Tańczony para za parą. Znany w niemal całej Polsce.

Często uważany za pierwowzór poloneza.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chadzanie n., chodnik mrz., chodzenie n., chód mrz., przechodka ż.

czas. chadzać, chodzić, obejść

Wiktionary

chodźżeż

czasownik "chodź" wzmocniony partykułą "-żeż"

SJP.pl

choina

1. drzewo iglaste; choja;
2. niewielki las sosnowy; sośnina;
3. gałęzie drzew iglastych;
4. zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występujące w około 10 gatunkach; tsuga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gałęzie z drzewa iglastego

(1.2) leśn. drewno z drzewa iglastego

(1.3) bot. leśn. drzewo iglaste

(1.4) leśn. młody las sosnowy

(1.5) dendr. nazwa systematyczna|Pinus sylvestris|L.|ref=tak., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych

(1.6) bot. drzewo z gatunku choin (1.5)

(1.7) dendr. nazwa systematyczna|Tsuga|Carriere|ref=tak., rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

(1.8) bot. drzewo z rodzaju choin (1.7)

(1.9) szpilki drzew iglastych

Wiktionary

Choina (Tsuga Carriere) – rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych. Należy do niego 11 gatunków (w tym 1 mieszaniec). Występują w Ameryce Północnej i wschodniej Azji. Są długowieczne i cienioznośne. Mają duże znaczenie ekonomiczne jako źródło drewna konstrukcyjnego i ścieru oraz drzewa ozdobne. Są ważnym składnikiem górskich i niżowych lasów, odgrywając ekologicznie istotną rolę dla wielu grup zwierząt. Wykorzystywane są też jako rośliny lecznicze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Staruszka obłożyła grób choiną i zapaliła znicz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choinka ż., choinkowiec mrz., choinówka ż., choja ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

przym. choinowy, choinkowy

przysł. choinkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) reg. śl. czetyna.

(1.5) sosna zwyczajna, sosna pospolita

Wiktionary

choineczka

zdrobnienie od: choinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała choinka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Staruszka miała na stoliku niewielką choineczkę z kolorowymi lampkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩˈnɛt͡ʃka, AS: χoi ̯ĩnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., choinka ż., choina ż., choja ż.

przym. choinkowy

przysł. choinkowo

Wiktionary

choinek

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku

SJP.pl

Choinek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Gostynin.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

choinka

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. drzewo iglaste, szczególnie świerk, jodła lub sosna

(1.2) choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

(1.3) zabawa urządzana dla dzieci w okresie bożonarodzeniowym, w czasie której wręczane są prezenty

(1.4) pot. przen. pejor. coś nadmiernie kolorowego, migającego, barokowego, przeładowanego szczegółami, w złym guście

Wiktionary

Choinka – ustrojone drzewko świerku lub jodły (rzadziej sosny), naturalne lub sztuczne, pierwotnie wiązane z przedchrześcijańską tradycją ludową i kultem wiecznie zielonego drzewka, a obecnie będące nieodłączną ozdobą w czasie świąt Bożego Narodzenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zobaczcie, ile prawdziwków znalazłem pod tą choinką!

(1.2) Mam nadzieję, że w tym roku znajdziesz pod choinką wymarzoną grę.

(1.3) Dzieci świetnie się bawiły na zakładowej choince.

(1.4) Widziałeś tę BMW-icę? Kolorowe światła wokół szyby, pięć świateł stopu, no po prostu choinka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈjĩnka, AS: χoi ̯ĩnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choina ż., chojaczek m., chojak m., chojar m., chojara ż., chojuszka ż., choja ż., chojca ż., choinówka ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

przysł. choinkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choina, chojaczek, chojak

(1.2) drzewko, boże drzewko; reg. chójk

Wiktionary

choinkowiec

potocznie: budynek przypominający z wyglądu choinkę

SJP.pl

choinkowo

przysłówek

(1.1) jak w okresie bożonarodzeniowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dekoracje sklepowe sprawiły, że zrobiło się choinkowo, bardzo świątecznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choineczka ż., choina ż., choinka ż.

przym. choinkowy

Wiktionary

choinkowy

związany z choinką

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z choinką (drzewem iglastym)

(1.2) związany z choinką (tradycyjną ozdobą bożonarodzeniową)

(1.3) związany z choinką (zabawą)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Harcerze sprzedawali wyrabiane przez siebie zabawki, ozdoby choinkowe, pocztówki, sznurowadła i inne przedmioty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩŋˈkɔvɨ, AS: χoi ̯ĩŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., choinówka ż., choinka ż., choina ż., choineczka ż., chojak m., chojar m., chojaczek m., choja ż.

przym. choinowy

przysł. choinkowo

Wiktionary

choinówka

nocny motyl z rodziny nocnicówek; strzygonia choinówka; sówka choinówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Panolis flammea., owad z rodziny sówkowatych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Głowa młodej larwy choinówki jest zielona.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., choja ż., choina ż., choinka ż., choinkowiec mrz.

przym. choinkowy, choinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sówka choinówka, strzygonia choinówka

Wiktionary

choinowy

związany z choiną

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z choiny

(1.2) wykonany z drewna lub innej części choiny

(1.3) będący częścią choiny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔjĩˈnɔvɨ, AS: χoi ̯ĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., choinówka ż., choinka ż., choina ż., choja ż.

przym. choinkowy

Wiktionary

choiński

nazwisko

SJP.pl

- Adam Choiński (ur. 1951) – polski geograf, hydrolog i limnolog, profesor nauk o Ziemi, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

- Aleksander Choiński (1892-1959) – kapitan pilot Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Antoni Choiński (1839-1919) – ksiądz, proboszcz w parafii farnej w Bydgoszczy

- Bogusław Choiński (1925-1976) – polski poeta, autor tekstów piosenek, scenarzysta

- Jan Choiński-Dzieduszycki (1890-1971) – polski ziemianin, działacz społeczny, polityk, poseł Sejm w II RP

- Janusz Choiński (ur. 1954) – polski polityk i urzędnik państwowy, poseł na Sejm I kadencji

- Krzysztof Choiński (ur. 1940) – polski dramaturg, tłumacz oraz znawca literatury i historii Francji

- Michał Choiński (ur. 1983) – polski amerykanista, historyk literatury i poeta, wykładowca akademicki, publicysta

- Remigian Franciszek Choiński (zm. 1701) – skarbnik chełmski od 1659 roku, komornik ziemski chełmski w 1673

- Teodor Jeske-Choiński (1854-1920) – polski intelektualista, pisarz i historyk, publicysta konserwatywny, krytyk teatralny i literacki

Wikipedia

choj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;

Wiktionary

Choj (perski: خوئ) – miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni.

Liczba mieszkańców w 2011 roku wyniosła 200 958; dla porównania, w 2006 było ich 181 465, a w 1996 – 148 944.

W mieście rozwinął się przemysł drzewny oraz rzemieślniczy.

Wikipedia

choja

choina, drzewo iglaste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. leśn. drzewo iglaste, zwłaszcza sosna lub świerk, zwykle okazale rozwinięte

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drzewko iglaste

Wiktionary

Choja – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Zbuczyn. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka Choje położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Drwal ścina choje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choina ż., choinówka ż., chojaczek mrz., chojak mrz., chojar mrz., chojara ż., chojca ż., Chojno n., chojuszka ż.

:: zdrobn. choineczka ż., chojka ż.

przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sośnina

Wiktionary

chojaczek

małe drzewko, sosenka lub jodełka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mała choinka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zgrabny chojaczek z lampkami babcinka ustawiła na pianinie przykrytym serwetą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., choinka ż., choja ż., chojak mrz., chojar mrz.

przym. choinkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chojak, choineczka

Wiktionary

chojak

sosna, świerk lub inne drzewo iglaste; chojar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. leśn. niestare drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Płaski krajobraz otaczało zewsząd sinawe pasmo lasu. Bliżej, na wydmuchach szarego piasku, rosły samotne chojaki, a naokół ciągnęły się nie wiedzieć do kogo należące zagony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., chojaczek mrz., choja ż., choinka ż.

przym. choinkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgrub. chojar; choina, daw. choja

Wiktionary

chojar

stare drzewo iglaste; chojak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. dendr. stare, okazałe drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojka ż., chojaczek mrz., choja ż., choinka ż.

przym. choinkowy

Wiktionary

chojecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Chojecki – polski polityk i samorządowiec

- Edmund Chojecki – polski wojskowy

- Edmund Chojecki – polski pisarz, dziennikarz, podróżnik, publicysta i poeta, tłumacz

- Edward Chojecki – polski rolnik i polityk, poseł na Sejm

- Hilary Chojecki – polski szlachcic, urzędnik

- Jan Nepomucen Chojecki – polski szlachcic, urzędnik

- Karol Lubicz Chojecki – konfederat barski

- Lucjan Chojecki – polski leśnik i polityk, poseł na Sejm

- Mirosław Chojecki – polski wydawca, producent filmowy

- Paweł Chojecki – działacz religijny i polityczny, dziennikarz, skandalista

Wikipedia

chojeniec

Chojeniec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chojeniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia

chojeński

1. przymiotnik od: Chojna;
2. przymiotnik od: Chojny; chojnowski

SJP.pl

chojewo

Chojewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

Wieś królewska w starostwie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

chójk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) reg. choinka, sosna

Wiktionary

chojka

zdrobnienie od: choja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdrobn. od choja

(1.2) daw. dendr. małe lub młode drzewo iglaste, zwłaszcza sosna albo świerk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choja ż., choina ż., choinówka ż., chojaczek mrz., chojak mrz., chojar mrz., chojara ż., chojca ż., Chojno n., chojuszka ż.

:: zdrobn. choineczka ż.

przym. choinkowy, choinowy, choiniany, choinny

Wiktionary

chójki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. osada w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Krzymów;

Wiktionary

Chójki – niewielka kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Krzymów, w sołectwie Zalesie. W skład tej miejscowości wchodzi 7 gospodarstw.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chójkowski

Wiktionary

chojna

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chojna (niem. Königsberg in der Neumark) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, nad rzeką Rurzycą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chojna.

31 grudnia 2013 roku miasto liczyło 7344 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔjna, AS: χoi ̯na

Wiktionary

Powiązane:

przym. chojeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Chojnica

Wiktionary

chojnacki

nazwisko

SJP.pl

- Chojnacki – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Chojnacki:

- Adolf Chojnacki (1932–2001) – polski duchowny katolicki, działacz opozycji demokratycznej w PRL

- Bronisław Chojnacki (1895–1955) – polski nauczyciel, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm w II RP

- Edmund Antoni Chojnacki (zm. 1774) – cześnik lwowski, konfederat barski

- Euzebiusz Teofil Chojnacki (1833–1881) – polski powstaniec, franciszkanin

- Fidelis Chojnacki (1906–1942) – polski duchowny katolicki, kapucyn, błogosławiony

- Grzegorz Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Henryk Chojnacki (ur. 1928) – polski lekkoatleta, dyskobol, kulomiot

- Hubert Chojnacki (1920–2000) – polski kolejarz, poseł na Sejm PRL VII kadencji

- Jakub Chojnacki (1922–2006) – polski prawnik, inżynier technologii drewna, doktor nauk politycznych

- Jan Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Jarosław Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Jerzy Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Józef Chojnacki (1913–1975) – polski chemik

- Juliusz Chojnacki (ur. 1943) – polski profesor nauk rolniczych, oceanolog, ekolog morza

- Karol Chojnacki – cześnik buski

- Kazimierz Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Krzysztof Chojnacki (ur. 1983) – polski szachista

- Maciej Chojnacki (ur. 1942) – polski koszykarz

- Marek Chojnacki (ur. 1959) – polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy, trener piłkarski

- Marek Piotr Chojnacki (ur. 1963) – polski filozof, teolog, tłumacz, dyplomata

- Matt Chojnacki (ur. 1973) – amerykański narciarz

- Mieczysław Chojnacki (1924–2020) – żołnierz AK i powojennego podziemia antykomunistycznego, honorowy obywatel Radzymina

- Piotr Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Robert Chojnacki (ur. 1958) – polski muzyk, kompozytor

- Roman Chojnacki (1879–1938) – polski profesor teorii muzyki, dziennikarz muzyczny, dyrektor artystyczny Filharmonii Warszawskiej

- Romuald Chojnacki (ur. 1950) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika

- Romuald Chojnacki (1818–1883) – polski malarz

- Roland Chojnacki – polski dyplomata, menedżer kultury

- Roman Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Stanisław Chojnacki – strona ujednoznaczniająca

- Stefan Chojnacki (1913–1942) – polski dziennikarz, działacz polityczny

- Tadeusz Chojnacki (1932–2020) – polski biochemik, profesor nauk przyrodniczych w PAN

- Tadeusz Chojnacki (ur. 1941) – polski trener siatkówki

- Władysław Chojnacki (1920–1991) – polski historyk, bibliograf, badacz dziejów Warmii i Mazur

- Włodzimierz Chojnacki (1914–2014) – chorąży pilot Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii

- Wojciech Izydor Chojnacki (1785–1818) – polski nauczyciel

Wikipedia

chojniak

zagajnik sosnowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łódź. mieszkaniec łódzkiej dzielnicy Chojny

Wiktionary

Chojniak (niem. Löbelshof) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jesteś chojniak czy bałuciarz?

Wiktionary

Powiązane:

forma żeńska chojniunia

przym. chojeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chojeński

Wiktionary

chojnianin

mieszkaniec Chojny (miasta w Polsce)

SJP.pl

chojnianka

mieszkanka Chojny (miasta w Polsce)

SJP.pl

chojnice

miasto w województwie pomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chojnice są położone w Borach Tucholskich.

(1.1) Korzenie mojej rodziny sięgają okolic Chojnic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔjˈɲit͡sɛ, AS: χoi ̯ńice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojniczanin mos., chojniczanka ż.

przym. chojnicki

Wiktionary

chojnicki

przymiotnik od: Chojnice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Chojnic, związany Chojnicami

Wiktionary

Chojnicki – nazwisko

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powiat chojnicki jest bardzo bogaty w pomniki przyrody.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chojnice nmos., chojniczanin m., chojniczanka ż.

Wiktionary

chojniczanin

mieszkaniec Chojnic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chojnic

(1.2) osoba pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chojnice nmos.

:: fż. chojniczanka ż.

przym. chojnicki

Wiktionary

chojniczanka

mieszkanka Chojnic

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chojnic

(1.2) kobieta pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Choć nie udało się chojniczankom stanąć na podium, zdobyły największy puchar turnieju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chojnice nmos.

:: fm. chojniczanin m.

przym. chojnicki

Wiktionary

chojniki

W Polsce:

- Chojniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki

- Chojniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl

Na Białorusi

- Chojniki – miasto w obwodzie homelskim

- Chojniki – wieś w obwodzie brzeskim

- Chojniki – stacja kolejowa w miejscowości Chojniki, w rejonie chojnickim, w obwodzie homelskim

Wikipedia

chojnów

1. miasto w województwie dolnośląskim;
2. wieś w województwie mazowieckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chojnów (niem. Haynau) – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim. Położona w centralnej części Dolnego Śląska, na Równinie Chojnowskiej, nad rzeką Skorą.

Chojnów uzyskał lokację miejską przed 1241 rokiem. Pierwszy raz nazwany miastem (civitas) w 1272 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chojnów leży nad rzeką Skorą.

(1.1) W Chojnowie znajduje się kopalnia bazaltu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔjnuf, AS: χoi ̯nuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojnowianin m., chojnowianka ż.

przym. chojnowski

Wiktionary

chojnówek

Chojnówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Pawła II Papieża w Grajewie.

Wikipedia

chojnowianin

mieszkaniec Chojnowa

SJP.pl

chojnowianka

mieszkanka Chojnowa

SJP.pl

Chojnowianka Chojnów – klub piłkarski reprezentujący miasto Chojnów.

Wikipedia

chojnowski

1. przymiotnik od: Chojnów;
2. przymiotnik od: Chojny; chojeński

SJP.pl

chojny

1. wieś w woj. kujawsko-pomorskim;
2. wieś w woj. łódzkim;
3. wieś w woj. wielkopolskim;
4. dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa Łodzi

SJP.pl

W Polsce

- Chojny – część miasta Łódź

- Chojny – część wsi Otmianowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo

- Chojny – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Chojny – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów

- Chojny – osada wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin

- Chojny – kolonia wsi Klemencice w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław

- Chojny – przysiółek wsi Stara Zbelutka w woj. świętokrzyskim, w pow. kielecki, w gminie Łagów

- Chojny – część wsi Wólka Pętkowska w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowiecki, w gminie Bałtów

- Chojny – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło

- Chojny – dawna gmina

Wikipedia

chojracki

odnoszący się do chojraka, właściwy chojrakowi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chojrakiem, dotyczący chojraka

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do chojraka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojractwo n., chojraczka ż., chojrak mos.

czas. chojrakować ndk.

przysł. chojracko

Wiktionary

chojracko

przysłówek

(1.1) w sposób chojracki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marek zawsze zachowywał się chojracko, denerwując tym nieraz Mariolę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojractwo n., chojraczka ż., chojrak mos., chojrakowanie n.

czas. chojrakować ndk.

przym. chojracki

Wiktionary

chojractwo

potocznie: popisywanie się odwagą; zuchwałość, buńczuczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odważne popisywanie się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Markowe chojractwo nieraz stawało się przyczyną jej łez.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojraczka ż., chojrak mos., chojrakowanie n.

przym. chojracki

przysł. chojracko

czas. chojrakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chojrakowanie, brawura

Wiktionary

chojraczka

kobieta zuchwała, popisująca się swoją odwagą lub sprawnością fizyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta popisująca się odwagą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwie chojraczki z IV c pobiły uczennicę z podstawówki w szatni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojractwo n., chojrakowanie n.

:: fm. chojrak mos.

czas. chojrakować ndk.

przym. chojracki

przysł. chojracko

Wiktionary

chojrak

potocznie: osoba zuchwała, popisująca się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; śmiałek, zuch, kozak, odważniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek popisujący się odwagą, sprawnością itd.

(1.2) gwara. więz. odważny, bystry człowiek

(1.3) gwara. więz. pyszałek

(1.5) daw. gwara. więz. krzykacz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taki z niego chojrak, a boi się własnej żony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chojra

przym. chojracki

czas. chojrakować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwat, junak śmiałek, zuch, pot. gieroj, kozak, gw-pl|Warszawa|hojrak., gw-pl|Warszawa|ojrak., gw-pl|Orawa|chojrák.

Wiktionary

chojrakować

potocznie: zachowywać się zuchwale, popisywać się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; brawurować, szarżować

SJP.pl

chojrakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chojrakować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chojrakować

przysł. chojracko

rzecz. chojractwo n., chojraczka ż.

Wiktionary

choker

[czytaj: czoker] naszyjnik mocno przylegający do szyi; czoker, dusik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. naszyjnik ciasno przylegający do szyi

Wiktionary

Choker (w Polsce nazywany często dusik) – rodzaj naszyjnika zapinanego lub zawiązywanego na szyi, który ściśle do niej przylega. Chokery mogą być wykonane z łańcuszka, aksamitki, koronki, satynowej tasiemki, sznurka, elementów metalowych lub rzemienia. Mogą być też dodatkowo ozdobione zawieszkami, ćwiekami, czy też kamieniami.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) dusik

Wiktionary

cholagoga

lek ziołowy wiatropędny i rozkurczający, pomocny w niedoborze wydzielania żółci

SJP.pl

cholamid

amid kwasu nikotynowego, lek syntetyczny działający żółciopędnie i odkażająco na drogi żółciowe, stosowany m.in. w stanach zapalnych pęcherzyka i dróg żółciowych

SJP.pl

cholangiografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych

SJP.pl

cholangiograficzny

→ cholangiografia

SJP.pl

Patrz:
cholangiografia

cholangiopankreatografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

Wiktionary

cholangioskopia

wziernikowanie przewodów żółciowych specjalnym przyrządem

SJP.pl

cholecystektomia

operacyjne wycięcie pęcherzyka żółciowego, zwykle z powodu kamicy żółciowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

Wiktionary

Cholecystektomia – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego, najczęściej z powodu kamicy żółciowej.

Zabieg można wykonać metodą klasyczną, polegającą na klasycznym chirurgicznym rozcięciu powłok brzucha (w linii pośrodkowej lub w okolicy podżebrza prawego) i następowym wycięciem pęcherzyka żółciowego. Tą metodą bezwzględnie należy wykonać cholecystektomię w przypadku raka pęcherzyka żółciowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W styczniu przebyłem cholecystektomię z powodu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛt͡sɨstɛkˈtɔ̃mʲja, AS: χolecystektõmʹi ̯a

Wiktionary

cholecystografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych; cholegiografia

SJP.pl

cholecystograficzny

→ cholecystografia

SJP.pl

Patrz:
cholecystografia

cholecystokinina

peptydowy hormon przewodu pokarmowego zbudowany z 33 reszt aminokwasowych, wydzielany przez błonę śluzową dwunastnicy; pankreozymina

SJP.pl

Cholecystokinina (CCK, dawniej znana również jako pankreozymina; ATC: V04 CK02) – rodzina hormonów peptydowych, działających w obrębie układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Wydzielana jest m.in. przez śluzówkę dwunastnicy i jelita czczego.

Wikipedia

cholegran

lek ziołowy w postaci granulek, stosowany m.in. w przewlekłych schorzeniach wątroby, w kamicy żółciowej, w stanach zapalnych dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego

SJP.pl

cholekalcyferol

witamina D3, jedna z postaci witaminy D, w organizmie ludzkim powstaje pod wpływem promieniowania ultrafioletowego

SJP.pl

Cholekalcyferol (łac. cholecalciferolum), witamina D_3 – organiczny związek chemiczny z grupy witamin D. Reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu, umożliwia wchłanianie tych pierwiastków w jelitach, a także zapewnia właściwą mineralizację kości.

Wikipedia

cholekinaza

kompozycja ziół stosowana jako lek poprawiający przemianę materii

SJP.pl

cholemia

obecność żółci lub barwników żółciowych we krwi, spowodowana najczęściej mechanicznym zamknięciem przewodu żółciowego

SJP.pl

cholera

1. ostra, epidemiczna choroba zakaźna
2. posp. złość, wzburzenie
3. wyraz używany jako przekleństwo, wyzwisko, występujący w wielu związkach frazeologicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. groźna choroba zakaźna;

(1.2) pot. posp. wyzwisko

wykrzyknik

(2.1) pot. posp. przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

Wiktionary

Cholera – ostra i zaraźliwa choroba zakaźna przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią – szczepami przecinkowca cholery (Vibrio cholerae) produkującego enterotoksynę.

Bakteria występuje w wielu serotypach, z których dwa wywołują cholerę u ludzi: O1 i O139.Serotyp O1 ma dwa biotypy: klasyczny i El Tor.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lekarze stwierdzili u kolegi cholerę.

(1.2) Ta cholera znów kazała mi zostać po godzinach.

(2.1) Do cholery! Czy ty się weźmiesz w końcu do pracy?

(2.1) O cholera! Zepsuł mi się telefon!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛra, AS: χolera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować, cholerować

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholerka

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) (o kobiecie) baba, (o mężczyźnie) dziad

(2.1) kurde, psiakrew, przest. do diaska, do kroćset

Wiktionary

cholercia

potocznie: osoba, do której czuje się niechęć; cholera, franca, szczeżuja

SJP.pl

cholerka

zdrobniale: cholera

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. eufem. łagodne przekleństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzeba było, cholerka, wysiąść i wypchać auto na czysty asfalt, bo się bałem, że ktoś w nas wjedzie.

(1.1) Przed wieczorem miałem być w domu z powrotem. A tu do oblecenia — śmieje się — jeszcze, cholerka, 14 ambasad.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choleryczność ż., cholera ż.

wykrz. cholera

Wiktionary

cholernica

→ cholernik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta łatwo wpadająca w złość

Wiktionary

Patrz:
cholernik
Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., choleryk mos., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fm. cholernik mos.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholernie

przysłówek

(1.1) wulg. bardzo

(1.2) wulg. bardzo źle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Masło cholernie trudno smaruje się łyżką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cholerny

SJP.pl

cholernik

człowiek łatwo wpadający w złość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek łatwo wpadający w złość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fż. cholernica ż.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerny

potocznie:
1. wstrętny, bardzo zły; przeklęty;
2. wielki, niezwykły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

(1.2) pot. wielki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak czy inaczej – znów jest pan posiadaczem tej cholernej willi.

(1.1) Nie chciała się bawić tą cholerną lalką i mama obiecała jej suknię na bal karnawałowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛrnɨ, AS: χolerny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerować

potocznie: wypowiadać wulgarne słowa, przeklinać; kląć, kurwować

SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. wymyślać kogoś, zwyzywać od choler; także. przeklinać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciągle tylko wszystkich pogania i choleruje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cholerować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n.

czas. choleryzować, cholerować

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerowy

związany z cholerą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z cholerą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerski

dawniej: cholerny

SJP.pl

cholerstwo

potocznie:
1. coś budzącego złość, niechęć, irytację;
2. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. coś budzącego złość, niechęć, irytację

(1.2) pot. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. cholerny, choleryczny, cholerowy

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryczka

1. kobieta porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyczka, raptuska, gwałtownica;
2. kobieta chora na cholerę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

(1.2) kobieta chora na cholerę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fm. choleryk

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryczniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. cmentarz choleryczny, cmentarz ofiar epidemii cholery

Wiktionary

cholerycznie

przysłówek

(1.1) posp. bardzo, niezwykle, szalenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryczność

impulsywność, wybuchowość i nieopanowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co choleryczne; cecha tych, którzy są choleryczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choleryk m., choleryczka ż., cholera ż., cholerka ż., cholerstwo n., choleryna ż., cholernik m., cholerowanie n., choleryzowanie n., cholernica ż.

czas. cholerować, choleryzować

przym. choleryczny, cholerny, cholerowy

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwałtowność, impulsywność, wybuchowość, porywczość, raptowność

Wiktionary

choleryczny

1. impulsywny, wybuchowy i nieopanowany;
2. świadczący o takich cechach;
3. związany z cholerą (chorobą zakaźną);
4. wywołujący negatywne uczucia; piekielny, cholerny, przeklęty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cholerą lub chorymi na cholerę

przymiotnik jakościowy

(2.1) skłonny do gwałtownych reakcji

(2.2) pot. bardzo zły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. cholerny, cholerowy

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryk

1. osoba porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyk, raptus, gwałtownik;
2. osoba chora na cholerę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

(1.2) psych. jeden z typów temperamentu; człowiek o szybkich i silnych reakcjach uczuciowych, za to wytrwały i odporny

(1.3) człowiek chory na cholerę

Wiktionary

Choleryk (gr. chole – żółć) – jeden z temperamentów wyróżnianych w teorii humoralnej. Wiązany był z przewagą wpływu żółci na typ konstytucyjny człowieka. Wraz z rozwojem teorii humoralnej od starożytności do średniowiecza i wyróżnianego w niej podziału na cztery elementy, jako kolejne powiązania podawano młodość, lato, ogień (jako jeden z żywiołów), wątrobę, żółcień, smak gorzki. Astrologicznym skojarzeniem były Panna, Lew, Rak i Mars. Podobnie jak w przypadku żółci, miały mu odpowiadać cechy ciepła i wilgoci.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛrɨk, AS: χoleryk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

:: fż. choleryczka ż.

czas. choleryzować, cholerować

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) książk. impetyk; pot. nerwus; posp. cholernik

Wiktionary

choleryna

ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. cholerny, choleryczny, cholerowy

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryzować

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. gniewać się, złościć się, wymyślać komuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., choleryzowanie n., cholerowanie n.

czas. cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

choleryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gniewanie się, złoszczenie się, wymyślanie komuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholera ż., choleryna ż., cholerstwo n., choleryczność ż., cholernik m., cholernica ż., choleryk m., choleryczka ż., cholerowanie n.

czas. choleryzować ndk., cholerować ndk.

przym. choleryczny, cholerowy, cholerny

przysł. cholerycznie, cholernie

wykrz. cholera

Wiktionary

cholerzyn

Cholerzyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

Położona jest w Obniżeniu Cholerzyńskim w obrębie makroregionu Brama Krakowska.

Leży w odległości 12,5 kilometra od Krakowa.

Pierwszy wpis o miejscowości pojawił się w roku 1402. W dokumencie zawarto informację o tym, że kasztelan krakowski Jan z Tęczyna zapisał swoim synom dobra ziemskie. Cholerzyn nosił wówczas nazwę Wola Morawicka vel Chorzelin.

Wikipedia

cholesterol

związek organiczny, rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i cieczy w organizmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

Wiktionary

Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Możesz zrobić wiele w celu powstrzymania lub nawet odwrócenia skutków zbyt wysokiego poziomu cholesterolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔlɛˈstɛrɔl, AS: χolesterol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholesteryna ż.

przym. cholesterolowy

Wiktionary

cholesterolowy

związany z cholesterolem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z cholesterolem, dotyczący cholesterolu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholesterol mrz., cholesteryna ż.

Wiktionary

cholesteryna

dawniej: związek organiczny, rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i osocza krwi; cholesterol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterol.

Wiktionary

Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cholesterol mrz.

przym. cholesterynowy, cholesterolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cholesterol

Wiktionary

cholesterynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterolowy.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Warstwa cholesterynowa barwi się szybko na kolor krwawoczerwony, potem na wiśniowoczerwony aż do purpurowego (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholesteryna ż.

Wiktionary

cholewa

wysoka część buta okrywająca łydkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obuw. część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

wykrzyknik

(2.1) pot. eufem. zob. cholera.

Wiktionary

- Cholewa – górna część buta okrywająca łydkę

- Cholewa – polski herb szlachecki

- Cholewa (liczba mnoga: Cholewowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je 8100 osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykonanie wysokich butów z cholewami zdaje się być nie lada sztuką.

(2.1) Cholewa! Przestaniecie w końcu gadać?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛva, AS: χoleva

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. cholewka ż., cholewkarz mos.

(2.1) wykrz. zdrobn. cholewcia ż.

Wiktionary

cholewcia

wykrzyknik

(1.1) posp. eufem. zob. cholera.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cholewcia! Tramwaj mi uciekł!

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. cholewa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) posp. cholewa

Wiktionary

cholewczyński

nazwisko

SJP.pl

cholewiak

nazwisko

SJP.pl

cholewiasty

rzadko: mający wysokie cholewy

SJP.pl

cholewiński

nazwisko

SJP.pl

cholewka

górna część buta obejmująca łydkę; cholewa

SJP.pl

- Cholewa – górna część buta okrywająca łydkę

- Cholewa – polski herb szlachecki

- Cholewa (liczba mnoga: Cholewowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je 8100 osób.

Wikipedia

cholewkarka

→ cholewkarz

SJP.pl

Patrz:
cholewkarz

cholewkarnia

warsztat rzemieślniczy lub oddział fabryki, przygotowujący cholewki do obuwia

SJP.pl

cholewkarski

przymiotnik od: cholewkarz

SJP.pl

cholewkarstwo

wyrabianie cholewek do butów

SJP.pl

cholewkarz

rzemieślnik wyrabiający cholewki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) czeladnik zajmujący się wykonywaniem górnej części obuwia – cholewki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈlɛfkaʃ, AS: χolefkaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cholewa ż., cholewka ż.

Wiktionary

choliamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); cholijamb

SJP.pl

choliambiczny

dotyczący choliambu

SJP.pl

cholibka

żartobliwe przekleństwo; psia mać, psiamać, cholewka, cholerka, kurczę, kurde

SJP.pl

cholijamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); choliamb

SJP.pl

Trymetr jambiczny (łac. versus trimeter iambicus) – starożytna, iloczasowa miara wierszowa (metrum), używana w starożytnej Grecji i Rzymie.

Nazwa wiersza pochodzi od jego budowy: wiersz ten mierzy się na "metra". Każde metrum składa się z pary jambów, na jeden wers składają się trzy metra (a więc sześć jambów). Cezura (łac. caesura), czyli obowiązkowa pauza międzywyrazowa, wypada po piątej półstopie, czyli po trzeciej tezie, a więc w środku trzeciego jambu. Schemat (A - sylaba długa stanowiąca arsę, b - sylaba krótka, a - sylaba obojętna):

Wikipedia

cholijambiczny

dotyczący cholijambu

SJP.pl

cholina

zasada azotowa wchodząca w skład fosfolipidów

SJP.pl

Cholina (kation 2-hydroksyetylotrimetyloamoniowy) – organiczny związek chemiczny, posiadający czwartorzędową grupę aminową, występujący najczęściej w postaci chlorku.

Wikipedia

cholinergiczny

1. układ cholinergiczny - część układu nerwowego, w której komórki przekazują sygnały za pomocą acetylocholiny;
2. związany z tym układem

SJP.pl

cholinesteraza

enzym wytwarzany w wątrobie

SJP.pl

Esterazy cholinowe (ChE, cholinoesterazy) – enzymy z grupy hydrolaz (EC 3.1.1.7, EC 3.1.1.8). W organizmach żywych katalizują hydrolizę estrów choliny. Wytwarzane w wątrobie i wydzielane do krwi.

Wśród ECh wyróżnia się acetylocholinoesterazę (AChE) o działaniu bardziej specyficznym oraz pseudocholinoesterazę (ChE), która może hydrolizować wiele estrów znacznie różniących się od estrów choliny.

Wikipedia

cholinoesteraza

w biochemii: wytwarzany przez wątrobę enzymy z grupy hydrolaz, katalizujący hydrolizę estrów choliny; esteraza cholinowa

SJP.pl

Esterazy cholinowe (ChE, cholinoesterazy) – enzymy z grupy hydrolaz (EC 3.1.1.7, EC 3.1.1.8). W organizmach żywych katalizują hydrolizę estrów choliny. Wytwarzane w wątrobie i wydzielane do krwi.

Wśród ECh wyróżnia się acetylocholinoesterazę (AChE) o działaniu bardziej specyficznym oraz pseudocholinoesterazę (ChE), która może hydrolizować wiele estrów znacznie różniących się od estrów choliny.

Wikipedia

cholinowy

związany z choliną

SJP.pl

cholowy

kwas cholowy - jeden z kwasów żółciowych, substancja ułatwiająca trawienie tłuszczów i wchłanianie ich w przewodzie pokarmowym

SJP.pl

chomątko

1. zdrobnienie od: chomąto;
2. metalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; kausza, sercówka

SJP.pl

chomąto

część uprzęży wkładana na szyję koniowi pociągowemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

(1.2) to, co ogranicza swobodę, wolność

Wiktionary

Chomąto – rodzaj jarzma używanego do zaprzęgania zwierząt pociągowych do ciągnięcia wozu, pługa, itp.

Chomąto pozwala na równomierne rozłożenie obciążenia dookoła karku zwierzęcia, co pozwala na wykorzystanie większej siły pociągowej (zazwyczaj konia). Chomąto powinno być dopasowane do nasady końskiej szyi i wyściełane, aby zapobiec kaleczeniu skóry zwierzęcia. Pozwala ono wtedy w pełni wykorzystać siłę i szybkość zwierzęcia pociągowego, zwiększając jego wydajność nawet 5-krotnie w porównaniu z zaprzęgiem stosowanym w starożytności, który uciskał tchawicę zwierzęcia.

Wikipedia

Synonimy:

(1.2) jarzmo

Wiktionary

chomątowy

przymiotnik od: chomąto

SJP.pl

chomęcice

Chomęcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

We wsi znajduje się placówka Gminnego Ośrodka Kultury (Dom Kultury „Koźlak"), biblioteka, szkoła podstawowa oraz działa Koło Gospodyń Wiejskich.

Aktualną Sołtyską jest Dorota Trocha.

Wikipedia

chomeini

nazwisko, np. Ruhollah Chomeini (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomejni

SJP.pl

Ruhollah Musawi Chomejni (pers. ‏روح‌الله خمینی‎; ur. 17 maja 1900 lub 24 września 1902 w Chomejnie, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny rewolucji islamskiej, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako najwyższy przywódca) w latach 1979–1989.

Wikipedia

chomeinizacja

od nazwiska ajatollaha Chomeiniego, przywódcy Iranu w latach 1979-89: podporządkowanie najważniejszych aspektów życia jakiegoś kraju: kultury, edukacji, sądownictwa itp. fundamentalistycznej ideologii religijnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. pejor. wprowadzanie stosunków między państwem a fundamentalizmem religijnym porównywalnych do tych w Iranie za panowania Ruhollaha Chomejniego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każda próba ochrony czy obrony wartości chrześcijańskich jest interpretowana jako wyraz nietolerancji, jako „chomeinizacja” i próba narzucenia społeczeństwu państwa wyznaniowego.

(1.1) Może przerażony tą wizją właśnie Michnik rzucił na początku 1989 roku hasło o grożącej rzekomo Polsce „chomeinizacji”, przed którą jedynym ratunkiem miała być „droga hiszpańska”: kompromis z władzą?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomeinizm m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klerykalizacja, iranizacja, irlandyzacja

Wiktionary

chomeinizm

totalitarny system społeczno-polityczny, utworzony w Iranie przez Ruhollaha Chomejniego

SJP.pl

chomejni

nazwisko, np. Ruhollah Chomejni (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomeini

SJP.pl

Ruhollah Musawi Chomejni (pers. ‏روح‌الله خمینی‎; ur. 17 maja 1900 lub 24 września 1902 w Chomejnie, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny rewolucji islamskiej, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako najwyższy przywódca) w latach 1979–1989.

Wikipedia

chomelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. przepaska do włosów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔ̃ˈmɛlka, AS: χõmelka

Wiktionary

chomentów

Chomentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków. Ma status sołectwa.

Wikipedia

chomentówek

Chomentówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chmielnik.

Wikipedia

chomentowo

Chomentowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Śniadowo.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Śniadowie.

Wikipedia

chomer

1. biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów; kor;
2. biblijna miara masy równa 218 kg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;

Wiktionary

Chomer (lub kor) – biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów (dla tych drugich używano zazwyczaj terminu kor), równa około 393 lub 230 litrów. Stosowana również jako jednostka pola powierzchni, którą można obsiać 1 chomer ziarna (ok. 2,4 ha).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nabyłem ją za piętnaście syklów srebrnych, za chomer i letek jęczmienia.

Wiktionary

chomętów

W Polsce:

- Chomentów – wieś w woj. świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków

- Chomentów – dawna gromada

- Chomentów-Puszcz – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

- Chomentów-Socha – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

- Chomentów-Szczygieł – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

Wikipedia

chomętowo

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Chomętowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin

- Chomętowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew

- Chomętowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Radzanowo

- Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno

- Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów

- Chomętowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno

Wikipedia

chomiak

nazwisko

SJP.pl

Chomiak – szczyt o wysokości 1544 m n.p.m. znajdujący się na Ukrainie w masywie Gorganów, które są częścią Beskidów Wschodnich.

Ze szczytu widać sąsiednie góry i grzbiety: Syniak i Doboszanka (na północnym zachodzie), Jawornik (na północy), Liśniów (na wschodzie), a następnie grzbiet Rokiety z Łysiną Kosmacką. Na południowym wschodzie widać masyw Czarnohora z Howerlą. Najbliższe wsie to Tatarów i Polanica.

Wikipedia

chomiakow

nazwisko

SJP.pl

chomice

Chomice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Waniewie.

Wikipedia

chomicki

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Chomicki (1909-1993) – ksiądz

- Tadeusz Chomicki (ur. 1962) – socjolog

- Wadim Chomicki (ur. 1982) – hokeista

- Włodzimierz Chomicki (1878-1953) – piłkarz

Wikipedia

chomicz

nazwisko

SJP.pl

Chomicz – nazwisko.

Wikipedia

chomiczak

rodzaj gryzoni z podrodziny chomików

SJP.pl

Chomiczak (Cricetulus) – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

chomiczek

1. ssak z podrodziny chomików, np. chomiczek syryjski;
2. zdrobnienie od: chomik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. o chomiku

(1.2) zool. nieduży gryzoń z rodzaju nazwa systematyczna|Mesocricetus|Nehring|ref=tak.;

Wiktionary

Mesocricetini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zrób porządek chomiczkowi w klatce, bo już czuć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomiczak mzw., chomiczka ż., chomicznik mzw., chomik mzw., chomikarstwo n., chomiki lm nm., chomikowanie n., chomikowate lm nm., zachomikowanie n.

czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary

chomicznik

rodzaj ssaków z podrodziny chomików

SJP.pl

Chomicznik (Phodopus) – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Wikipedia

chomiczówka

osiedle i obszar na warszawskich Bielanach

SJP.pl

Chomiczówka – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Bielany w Warszawie.

Wikipedia

chomiczy

→ chomik; chomikowy

SJP.pl

chomik

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gryzoń z rodziny nazwa systematyczna|Cricetidae|G. Fischer|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. osoba, która gromadzi dużo niepotrzebnych rzeczy

(2.2) pot. żart. homoseksualista

Wiktionary

- chomiki (Cricetinae) – podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych

- chomik – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych

- chomik bałkański (chomiczak szary, Cricetulus migratorius) – pochodzący z Europy gatunek chomiczaka

- chomik Campbella (Phodopus campbelli) – krótkoogonowy chomik karłowaty

- chomik chiński, chiński chomik pręgowany (Cricetulus griseus) – gatunek karłowatego chomika

- chomik dżungarski (Phodopus sungorus) – gatunek karłowatego chomika

- chomik europejski (Cricetus cricetus) – największy gatunek chomika

- chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii) – najmniejszy przedstawiciel chomików karłowatych

- chomik stepowy (Cricetulus barabensis) – gatunek chomika karłowatego

- chomiczek syryjski (chomik syryjski, Mesocricetus auratus) – gatunek dziko żyjącego chomika

- chomik turecki (Mesocricetus brandti) – gryzoń z rodziny chomikowatych, spokrewniony z chomikiem syryjskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bardzo lubię zwierzęta - mam dwie jaszczurki, dwie żaby, chomika, psa, rybki i kota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔ̃mʲik, AS: χõmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomiczak mzw., chomiczek mzw., chomikarstwo n., chomikowanie n., zachomikowanie n., chomiczka ż.

:: zdrobn. chomiczek mzw., chomiś mzw.

czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. chomiak, daw. krzeczek, daw. skrzeczek, daw. skrzek

(2.2) gej; pot. ciepły brat, pedzio; środ. czajnik; pogard. pot. cieplak, pedalarz, pedalista, pedryl

Wiktionary

chomikarski

tyczący się chomikarstwa

SJP.pl

chomikarstwo

skłonność do chomikowania

SJP.pl

chomiki

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych;

(1.2) zwisające torebki tłuszczowe twarzy osób starszych

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: chomik

(2.2) M. i W. lm. od: chomik (forma deprecjatywna)

Wiktionary

Chomiki (Cricetinae) – podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Do rodziny chomikowatych zalicza się blisko 300 gatunków. Mysz domowa, myszarka leśna, suwak mongolski i inne myszowate są dalekimi krewnymi chomików. Jako zwierzęta domowe hodowane bywają: chomiczek syryjski, chomicznik malutki, Cricetulus barabensis griseus, chomicznik dżungarski i chomicznik zabajkalski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podrodzina chomików obejmuje gatunki występujące w Eurazji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomiczak mzw., chomiczek mzw., chomiczka ż., chomicznik mzw., chomik mzw., chomikarstwo n., chomikowanie n., chomikowate lm nm., zachomikowanie n.

czas. chomikować ndk., zachomikować dk.

przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary

chomikować

potocznie:
1. gromadzić coś na zapas;
2. umieszczać plik na portalu chomikuj.pl;
3. chomikować się - ukrywać się, chować się

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. żart. lub pejor. gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomikowanie n., chomik m., chomiczek mzw., chomiki nmos.

czas. zachomikować

Wiktionary

chomikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. przetrzymywanie czegoś w nadmiernej ilości, na zapas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomik m., chomikarstwo n., chomiczek mzw., chomiki nmos.

czas. chomikować ndk.

przym. chomikarski, chomikowy, chomikowaty

przysł. chomikowato

Wiktionary

chomikowate

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetidae|Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu gryzoni;

Wiktionary

Chomikowate (Cricetidae) – rodzina ssaków z podrzędu Supramyomorpha w obrębie rzędu gryzoni (Rodenta). Są to niewielkie zwierzęta o krępym ciele, prowadzące przede wszystkim naziemny tryb życia, lecz także nadrzewny, podziemny czy ziemnowodny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do chomikowatych zaliczanych jest 6 podrodzin, około 112 rodzajów i 580 gatunków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomik mzw., chomiczek mzw., chomiki nmos.

przym. chomikowy, chomikarski, chomikowaty, chomiczy

Wiktionary

chomikowaty

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przypominający chomika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chomik mos./mzw.

Wiktionary

chomikowy

→ chomik; chomiczy

SJP.pl

chomiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Chomiński – polski dworzanin, urzędnik, poseł na Sejm

- Józef Michał Chomiński – polski muzykolog, pedagog, teoretyk muzyki

Wikipedia

chomiuk

nazwisko

SJP.pl

chomla

dawniej ozdoba noszona na głowie, podtrzymująca włosy

SJP.pl

chomofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina korzystająca z warstewki gleby na powierzchni skały

Wiktionary

chomolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. drzewo w końcu skrzydeł niewodu

Wiktionary

chomski

nazwisko

SJP.pl

chomsky

nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

chon

[czytaj: czon]
1. jedna setna wona, południowokoreańskiej jednostki monetarnej; jeon;
2. jedna setna wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej; jun

SJP.pl

- Justin Chon – amerykański aktor

- Agata Chŏn Kyŏng-hyŏb – koreańska męczennica, święta katolicka

Wikipedia

chonaksowate

rodzina morskich, drapieżnych ryb

SJP.pl

Chonaksowate (Chaunacidae) – niewielka rodzina morskich, drapieżnych ryb żabnicokształtnych (Lophiiformes). Niektóre gatunki są poławiane jako ryby konsumpcyjne.

Wikipedia

chonaksowaty

o cechach chonaksowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

chondra

drobne, kuliste skupienie krzemianów krystalicznych

SJP.pl

chondriom

w biologii: ogół mitochondriów znajdujących się w komórce

SJP.pl

Chondriom – zestaw wszystkich mitochondriów znajdujących się w pojedynczej komórce eukariotycznej.

Wikipedia

chondriosom

twór nitkowaty, pałeczkowaty lub ziarnisty, znajdujący się w komórkach roślinnych i zwierzęcych, dostarczający komórce energii, dzięki zachodzącym w nim procesom biochemicznym; mitochondrium

SJP.pl

Mitochondrium (w liczbie mnogiej mitochondria) – otoczone dwiema błonami organellum, obecne w większości komórek eukariotycznych. Nazwa pochodzi od greckiego μίτος (mítos) – „nić” oraz χονδρίον (chondríon) – „ziarenko”.

Wikipedia

chondroblast

komórka chrząstkotwórcza

SJP.pl

Chondroblast, komórka chrząstkotwórcza – komórka wytwarzająca substancję międzykomórkową tkanki chrzęstnej. Chondroblasty są czynne w okresie budowy i regeneracji chrząstki, potem przekształcające się w chondrocyty. Zachowują zdolność do podziału.

Wikipedia

chondrocyt

komórka tkanki chrzęstnej

SJP.pl

Chondrocyt – komórka tkanki chrzęstnej, powstająca z chondroblastu. Chondrocyty znajdują się w jamkach, zanurzone w macierzy międzykomórkowej, zwanej chondryną.

Wikipedia

chondrodysplastyczny

→ chondrodysplazja

SJP.pl

Patrz:
chondrodysplazja

chondrodysplazja

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; achondroplazja, chondrodystrofia, karłowatość chondrodystroficzna

SJP.pl

chondrodystrofia

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; chondrodysplazja, achondroplazja, karłowatość chondrodystroficzna

SJP.pl

Achondroplazja, chondrodystrofia – genetycznie uwarunkowana, wrodzona choroba (o dziedziczeniu autosomalnym dominującym) prowadząca do nieprawidłowego kostnienia śródchrzęstnego, co powoduje zaburzenie rozwoju pewnych kości w organizmie i karłowatość.

Wikipedia

chondrodystroficzny

→ chondrodystrofia

SJP.pl

Patrz:
chondrodystrofia

chondrografia

w medycynie: obrazowanie lub opis tkanki chrzęstnej

SJP.pl

chondrograficzny

→ chondrografia

SJP.pl

Patrz:
chondrografia

chondrokalcynoza

wytworzenie się złogów soli wapnia w obrębie stawów

SJP.pl

Chondrokalcynoza (dna rzekoma, łac. chondrocalcinosis, ang. chondrocalcinosis, calcium pyrophosphate dihydrate deposition disease, pseudogout) – choroba zaliczana do grupy reumatycznych, której przyczyną są kryształy dwuwodnego pirofosforanu wapnia odkładające się w chrząstkach stawowych i obecne w płynie stawowym. Doprowadza to do ostrego stanu zapalnego zajętego stawu, który swoimi cechami i przebiegiem przypomina dnę moczanową, stąd dawna nazwa chondrokalcynozy - dna rzekoma.

Wikipedia

chondrologia

nauka o chrząstkach

SJP.pl

chondrologiczny

przymiotnik od: chondrologia

SJP.pl

chondromalacja

proces chorobowy prowadzący do utraty elastyczności chrząstki, jej rozmiękania i w konsekwencji niszczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;

Wiktionary

Chondromalacja (rozmiękanie chrząstki w tłumaczeniu dosłownym) – choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej. Występuje najczęściej w obrębie stawu kolanowego. Zmiany dotykające chrząstki rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego. Czynnikami predysponującymi do choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego są: urazy, zaburzenia osi kończyny i wysoki wzrost.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔ̃ndrɔ̃maˈlat͡sʲja, AS: χõndrõmalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. chondromalacyjny

Wiktionary

chondron

jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej

SJP.pl

Chondron – zasadochłonne terytorium chrzęstne. Jest to jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej. Chondron obejmuje grupę izogeniczną – 2-5 chondrocytów w jamce chrzęstnej (wspólna torebka) oraz otaczającą ją substancję podstawową – chondromukoid i włókna białkowe. Pomiędzy chondronami znajduje się substancja międzyterytorialna.

Wikipedia

chondrotropina

hormon wzrostowy wytwarzany w przednim płacie przysadki mózgowej; somatotropina

SJP.pl

chondryna

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chrząstnik, chondromukoid

SJP.pl

Chondryna – macierz pozakomórkowa, tworząca tkankę chrzęstną. W chondrynie zanurzone są elementy komórkowe (chondrocyty) oraz białkowe włókna.

Wikipedia

chondryt

meteoryt kamienny składający się głównie z oliwinu i piroksenów

SJP.pl

Chondryt – meteoryty kamienne składające się głównie z oliwinu i piroksenów. Ich nazwa pochodzi stąd, że większość zawiera chondry, czyli drobne, najczęściej zbudowane promieniście, kuliste skupienia krystaliczne (chondr nie mają niektóre chondryty węgliste).

Wikipedia

chongqing

[czytaj: CZONKcing] miasto w Chinach; Czungcing

SJP.pl

Chongqing (chiń. upr. 重庆; chiń. trad. 重慶; pinyin Chóngqìng; [ʈʂʰǔŋ tɕʰîŋ]) – miasto w środkowych Chinach, jedno z czterech miast wydzielonych Chińskiej Republiki Ludowej. Powstało po wydzieleniu z terytorium prowincji Syczuan w 1997 roku. Cała jednostka administracyjna liczyła w 2010 roku 28 846 170 mieszkańców, z czego samo miasto Chongqing zamieszkiwało 6 263 790 osób.

Wikipedia

chonsu

bóstwo egipskie, patron księżyca, opiekun chorych oraz przyszłych matek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitegip. staroegipski bóg księżyca czczony w Tebach;

Wiktionary

Chonsu (eg. Ḫnsw, dosł. „Wędrowiec”) – tebański bóg Księżyca.

Funkcje i atrybuty przejął od hermopolitańskiego Thota. W Tebach uważany był za syna Amona i Mut. Związany był także z kultami Szu i Horusa, a u schyłku Nowego Państwa zyskał aspekt boga-uzdrowiciela. W okręgu Amona w Karnaku miał własną świątynię.

Wikipedia

chop

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mężczyzna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. mąż

Wiktionary

Po

Wikipedia

chopeniana

[czytaj: szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopiniana

SJP.pl

chopin

1. [czytaj: szopen] nazwisko francuskie;
2. [czytaj: szołpen] nazwisko amerykańskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid;

Wiktionary

Osoby noszące nazwisko Chopin

- Emilia Chopin (1812–1827) – siostra Fryderyka Chopina

- Fryderyk Chopin (1810–1849) – polski kompozytor i pianista

- Henri Chopin (1922–2008) – francuski poeta

- Kate Chopin (1850–1904) – amerykańska pisarka

- Mikołaj Chopin (1771–1844) – ojciec Fryderyka Chopina

- Tekla Justyna Chopin (1782–1861) – matka Fryderyka Chopina

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chopiniada ż., szopeniada ż., chopiniana nmos., szopeniana nmos., chopinista m., szopenista m., chopinistka ż., szopenistka ż., chopinistyka ż., szopenistyka ż.

przym. chopinowski, szopenowski, Chopinowski, Szopenowski

frazeologia.

wulg. pieprzenie o Chopinie / pierdolenie o Chopinie

etymologia.

od nazwiska muzyka Fryderyka Chopina

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Chopin

* francuski: (1.1) Chopin

* niderlandzki: (1.1) Chopin m.

* nowogrecki: (1.1) Σοπέν

* rosyjski: (1.1) Шопен m.

* ukraiński: (1.1) Шопе́н m.

źródła.

== Chopin (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. muzyka Szopena

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chopiniada ż., szopeniada ż., chopiniana nmos., szopeniana nmos., chopinista m., szopenista m., chopinistka ż., szopenistka ż., chopinistyka ż., szopenistyka ż.

przym. chopinowski, szopenowski, Chopinowski, Szopenowski

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chopiniada ż., szopeniada ż., chopiniana nmos., szopeniana nmos., chopinista m., szopenista m., chopinistka ż., szopenistka ż., chopinistyka ż., szopenistyka ż.

przym. chopinowski, szopenowski, Chopinowski, Szopenowski

frazeologia.

wulg. pieprzenie o Chopinie / pierdolenie o Chopinie

etymologia.

od nazwiska muzyka Fryderyka Chopina

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Chopin

* francuski: (1.1) Chopin

* niderlandzki: (1.1) Chopin m.

* nowogrecki: (1.1) Σοπέν

* rosyjski: (1.1) Шопен m.

* ukraiński: (1.1) Шопе́н m.

źródła.

== Chopin (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. muzyka Szopena

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chopinada

[czytaj: szopenada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopiniada, szopeniada

SJP.pl

chopiniada

[czytaj: szopeniada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopinada, szopeniada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), podczas którego słucha się muzyki Chopina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miasto zobowiązało się do organizowania raz na trzy lata sierpniowej chopiniady w muszli koncertowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chopin m./ż.

przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopeniada

Wiktionary

chopiniana

[czytaj: szopiniana, szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopeniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Fryderyka Chopina

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Fryderykiem Chopinem i jego twórczością

Wiktionary

Chopiniana – neoromantyczny balet Michaiła Fokina w I akcie do muzyki zbioru utworów fortepianowych Fryderyka Chopina, znany również pod tytułem Sylfidy.

Pierwotna wersja choreograficzna Michaiła Fokina, nigdy potem nie wystawiana, pojawiła się 10 lutego 1907 na scenie Teatru Maryjskiego w Petersburgu. Nosiła początkowo tytuł Tańce do muzyki Chopina i była dość niejednolitą stylistycznie suitą baletową do muzyki 5 utworów Fryderyka Chopina w wersji orkiestrowej Aleksandra Głazunowa. Wykorzystywała następujące kompozycje muzyczne:

- Polonez A-dur op. 40 nr 1,

- Nokturn F-dur op. 15 nr 1,

- Mazurek cis-moll op. 50 nr 3,

- Walc cis-moll op. 64 nr 2,

- Tarantela As-dur op. 43;

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hrabiemu udało się zebrać sporą liczbę chopinianów.

(1.2) W tej księgarni kupisz ostatnie chopiniana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chopin m.

przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopeniana

(1.2) szopeniana

Wiktionary

chopinista

[czytaj: szopenista] szopenista;
1. pianista specjalizujący się w wykonywaniu dzieł Chopina;
2. znawca twórczości Chopina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

(1.2) muz. znawca twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W hotelu już zatrzymało się kilku chopinistów, bo za tydzień rozpoczynają się przesłuchania.

(1.2) Jej wykładowca z muzykologii był wybitnym chopinistą.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chopinowski, Chopinowski

rzecz. Chopin mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopenista

(1.2) szopenista

Wiktionary

chopinistka

→ chopinista [czytaj: szopenistka]; szopenistka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pianistka wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

(1.2) muz. znawczyni twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chopin mrz.

przym. chopinowski, Chopinowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopenistka

(1.2) szopenistka

Wiktionary

chopinistyka

[czytaj: szopenistyka] szopenistyka;
1. nauka gry utworów Chopina;
2. sposób interpretacji utworów Chopina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ćwiczenie się w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

(1.2) muz. sposób interpretacji utworów Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Duszniki wyznaczają trendy chopinistyki światowej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chopinowski, Chopinowski

rzecz. Chopin mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopenistyka

(1.2) szopenistyka

Wiktionary

chopinizm

[czytaj: szopenizm] ogół cech charakterystycznych dla muzyki Chopina

SJP.pl

chopinograf

[czytaj: szopenograf] muzykolog specjalizujący się w analizie i opisie muzyki Chopina

SJP.pl

chopinolog

[czytaj: szopenolog] muzykolog, znawca twórczości Chopina; szopenolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzykolog badający twórczość i życie Fryderyka Chopina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na tej półce znajdziesz książki wybitnych chopinologów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chopinologia ż.

przym. chopinologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopenolog

Wiktionary

chopinologia

[czytaj: szopenologia] badania nad twórczością Fryderyka Chopina; szopenologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. nauka o życiu i twórczości Fryderyka Chopina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chopinolog m.

przym. chopinologiczny, Chopinowski

Wiktionary

chopinologiczny

dotyczący chopinologii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chopinologią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Klaudia wzięła udział w sympozjum chopinologicznym w Pile.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chopinologia ż., chopinolog m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szopenologiczny

Wiktionary

chopinolożka

→ chopinolog

SJP.pl

Patrz:
chopinolog

chopinowski

[czytaj: szopenowski] taki, jak u Chopina, charakterystyczny dla muzyki Chopina; szopenowski

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Chopina

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chopin mrz., chopinistyka ż., chopinologia ż., chopinista mos., chopinistka ż., chopiniada ż., chopiniana nmos.

przym. chopinowski

Wiktionary

chopinowy

[czytaj: szopenowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Chopina (Szopena) lub z nim związany; Szopenowy, Chopinowski, Szopenowski

SJP.pl

chopior

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu;

Wiktionary

Chopior (ros. Хопёр) – rzeka w Rosji. Lewy dopływ Donu.

- Długość: 979 km

- Powierzchnia dorzecza: 61,1 tys. km²

Większe miasta położone nad rzeką: Bałaszow, Nowochopiorsk, Uriupinsk.

Wikipedia

chopper

[czytaj: czoper] rodzaj przerobionego motocykla

SJP.pl

Osoby:

- Chopper Harris – były angielski piłkarz

- Chopper Read – australijski przestępca

Zwierzęta :

- Chopper – zwyczajowa angielska nazwa ryby lufar

Narzędzia i urządzenia:

- Chopper (tasak) – narzędzie do rąbania mięsa, topór

- Chopper – otoczakowe narzędzie kamienne dawnych form praludzkich

- Chopper (motocykl) – przerobiony motocykl

- Chopper (przerywacz prądu stałego, przetwornica DC-DC) – układ energoelektroniczny zmieniający wartość napięcia stałego.

- Raleigh Chopper – rowery stylizowane na motocykle, bardzo popularne w Wielkiej Brytanii po 1970 r.

- Chopper - inaczej selektor neutronów

Wikipedia

chopperowy

→ chopper [czytaj: czoperowy]

SJP.pl

chór

1. zespół śpiewaków;
2. śpiew zbiorowy; utwór śpiewany zbiorowo;
3. część kościoła przeznaczona dla zespołu śpiewaczego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół muzyczny składający się z wokalistów;

(1.2) utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

(1.3) miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

(1.4) archit. prezbiterium

(1.5) hist. teatr. grupa osób wykonująca zbiorowe recytacje lub śpiewy;

(1.6) przen. grupa zgodnych ze sobą osób

Wiktionary

Chór – zespół muzyczny składający się z wokalistów wykonujący utwór jedno- lub wielogłosowy, a cappella bądź z akompaniamentem. Najczęściej prowadzony przez dyrygenta lub chórmistrza (kierownika chóru).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na koncercie zaśpiewa chór uniwersytecki.

(1.2) Bardzo piękna jest partia chóru w Requiem Mozarta.

(1.3) W kościele z chóru bardzo dobrze widać ołtarz.

(1.4) W chórze katedry umieszczono krzesło dla papieża.

(1.6) Przy każdym naszym nowym pomyśle od razu odzywa się chór sceptyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xur, AS: χur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chórzysta m., chórzystka ż., chorał m., chóralistyka ż.

:: zdrobn. chórek m.

przym. chóralny, chórowy

przysł. chóralnie, chórem

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) empora, orchestra

Wiktionary

chor.

skrót od: chorąży (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. chorąży

Wiktionary

Język serbsko-chorwacki, serbochorwacki (serb.-chorw. српскохрватски / srpskohrvatski) – kontrowersyjny termin określający byty językowe używane przez Serbów, Chorwatów, Czarnogórców i Boszniaków. W ujęciu tradycyjnym obejmuje on dialekty sztokawskie, kajkawskie, czakawskie i torlackie należące do południowej gałęzi języków słowiańskich, wydzielone z miejscowego kontinuum dialektalnego na podstawie granic etnicznych i standaryzacyjnych.

Wikipedia

Powiązane:

skr. pchor., podchor.

Wiktionary

chora

kobieta chorująca, dotknięta chorobą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta dotknięta chorobą

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: chory

Wiktionary

Chora (tur. Kariye Camii, gr. ἡ Ἐκκλησία του Ἅγιου Σωτῆρος ἐν τῃ Χώρᾳ) – meczet w Stambule w Turcji, a w przeszłości kolejno świątynia chrześcijańska, meczet i muzeum. Usytuowany w dystrykcie Edirnekapı. Znajdował się on poza murami miejskimi, stąd jego nazwa: „Kościół za murami” lub „Kościół na wsi”, czyli właśnie Chora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lekarze podjęli decyzję o przewiezieniu chorej do kliniki, bo to ciężki przypadek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., choróbsko n., schorzenie n., chorowanie n., zachorowanie n.

:: fm. chory m.

czas. chorować ndk., zachorować dk.

przym. chory, chorowity, chorobliwy

przysł. chorowicie, chorobliwie

wykrz. choroba

Wiktionary

chorągiew

1. barwna tkanina przytwierdzona do drzewca, często z godłem państwa lub jakiejś organizacji; flaga, sztandar;
2. nadrzędna jednostka organizacyjna w harcerstwie;
3. dawniej: podstawowa jednostka organizacyjna wojska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;

(1.2) harc. terytorialna jednostka organizacyjna w harcerstwie obejmująca zwykle obszar województwa;

(1.3) hist. w dawnej Polsce: oddział żołnierzy, podstawowa jednostka organizacyjno-taktyczna, głównie jazdy, odpowiadająca obecnej kompanii;

(1.4) kynol. dłuższe włosy występujące u niektórych ras psów na spodniej stronie ogona;

Wiktionary

- chorągiew (weksylologia)

- chorągiew (harcerstwo)

- chorągiew (wojsko)

- chorągiew (kynologia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃ŋʲɟɛf, AS: χorõŋʹǵef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

:: zdrobn. chorągiewka ż.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

chorągiewka

1. mała chorągiew;
2. górna część pióra ptaka zbudowana z włosków nazywanych promykami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od chorągiew

(1.2) mała chorągiew

(1.3) muz. w pisowni nut, falująca kreska pisana po obok kreski pionowej oznaczająca długość trwania nuty

(1.4) ornit. część ptasiego pióra o płaskiej powierzchni po obu stronach stosiny

Wiktionary

- chorągiew (weksylologia) – płat materiału

- chorągiewka (lotnictwo) – ustawienie łopat śmigła

- chorągiewka – część ptasiego pióra

- Chorągiewka – przysiółek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka

- chorągiewka – dawny typ kierunkowskazu (kierunkowskaz ramieniowy)

- chorągiewka rowerowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziewczynka trzyma chorągiewkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorągiew ż., chorążostwo n.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) flaga, banderola, proporczyk, sygnałówka

Wiktionary

chorągiewkowaty

przypominający kształtem chorągiewkę

SJP.pl

chorągiewny

dawniej: związany z chorągwią, podstawową jednostką organizacyjną wojska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy z nich używał osobnej stannicy, czyli znaku chorągiewnego, wyobrażającego runę wiązaną, z dwóch run skandynawskich złożoną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorąży mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorągwiarz mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

przym. chorągwiany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chorągwiany

Wiktionary

chorągwiany

→ chorągiew

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chorągwią (przytwierdzonym do drzewca płatem tkaniny)

(1.2) harc. związany z chorągwią (jednostką organizacyjną w harcerstwie)

(1.3) hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)

Wiktionary

Patrz:
chorągiew
Przykłady

(1.1) Chorągwiane drzewce w potężnych łapach Bartka zmieniło się teraz w jakieś piekielne cepy.

(1.2) Byłam ostatnio przez chwilę na warsztatach dla szefów chorągwianych inspektoratów ratowniczych, akurat trwały prezentacje inspektoratów.

(1.3) A cóżeśmy, autorament, zawinili, że koło chorągwiane waćpana zgubiło, a waćpan sam siebie znalazłeś między nami?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorąży mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorągwiarz mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

przym. chorągiewny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) daw. chorągiewny

Wiktionary

chorągwiarz

dawniej, rzadko: rycerz lub żołnierz wyznaczony do noszenia chorągwi swojej jednostki; chorąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. rycerz lub żołnierz noszący chorągiew swojej jednostki wojskowej

Wiktionary

Chorąży – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chorążyna ż., chorążyc mos., chorążowic m., chorążanka ż., chorąży mos., chorągiew ż., chorągiewka ż.

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chorąży

Wiktionary

chorągwica

Chorągwica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

chorągwice

Chorągwice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.

Wikipedia

chóralistyka

ogół zagadnień dotyczących muzyki chóralnej i działalności chórów

SJP.pl

chóralność

→ chóralny

SJP.pl

Patrz:
chóralny

chóralny

1. przeznaczony do śpiewania chórem;
2. stanowiący chór, np. zespół chóralny;
3. przenośnie o dźwiękach: zbiorowy, ogólny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) interpretowany przez chór

(1.2) stanowiący chór

(1.3) przen. zbiorowy, ogólny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chór m., chóralistyka ż., chórmistrz mos., chórzysta mos., chórzystka ż.

przym. chórowy

Wiktionary

chorasan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Środkowej;

(1.2) geogr. adm. dawna największa prowincja Iranu

Wiktionary

Chorasan (pers: خراسان) – kraina historyczna w Azji Środkowej, położona na terenie dzisiejszego wschodniego Iranu, zachodniego i środkowego Afganistanu oraz częściowo na terytorium Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Nazwa krainy pochodzi od perskiego słowa oznaczającego „skąd słońce przybywa” i znana jest od czasów panowania Sasanidów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Emir pochodził z Chorasanu, ze znakomitej i bogatej rodziny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorasański

Wiktionary

chorasański

przymiotnik od: Chorasan (historyczna kraina w Azji Środkowej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chorasanem, dotyczący Chorasanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorasan mrz.

Wiktionary

chorąża

1. kobieta nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. kobieta mająca stopień wojskowy pomiędzy podoficerskim a oficerskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta niosąca chorągiew, wyznaczona do noszenia chorągwi

(1.2) pot. kobieta mająca stopień wojskowy chorążego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chorąża polskiej reprezentacji nie wystąpiła w narodowych barwach, a jedynie z napisem "Poland" na swoim stroju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorążyc m., chorążowic m., chorążyna ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

:: fm. chorąży

czas. chorążować

Wiktionary

chorążacki

przymiotnik

(1.1) dotyczący chorążego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorąży

Wiktionary

chorążanka

córka chorążego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. córka chorążego

Wiktionary

Chorążanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. 1 stycznia 1998 włączona do gminy Tomaszów Lubelski z gminy Jarczów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorągiew ż., chorążostwo n.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

chorążewicz

nazwisko

SJP.pl

chorążostwo

dawniej: urząd, godność chorążego

SJP.pl

chorążowic

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. wnuk chorążego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorążanka ż., chorąży m., chorążyc m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

chorąży

1. osoba nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. wojskowy mający stopień pomiędzy podoficerskim a oficerskim;
3. propagator lub obrońca jakiejś idei;
4. dawny ziemski tytuł honorowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. jeden ze stopni wojskowych; hist. również urząd i tytuł szlachecki;

(1.2) osoba niosąca flagę, chorągiew

Wiktionary

Chorąży – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do sali wszedł chorąży i krzyknął: Pobudka żołnierze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ, AS: χorõũ̯žy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty, chorążacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rzad. chorągwiarz

Wiktionary

chorążyc

dawniej: syn chorążego, rycerza lub żołnierza wyznaczonego do noszenia chorągwi jednostki wojskowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. syn chorążego

Wiktionary

Chorąży – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chorąży m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorążyna ż., chorąża ż., chorągiewka ż., chorążanka ż., chorążostwo n.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

chorążyczewski

nazwisko

SJP.pl

chorążyna

żona chorążego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona chorążego

Wiktionary

Chorąży – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chorąży m., chorążyc m., chorążowic m., chorągwiarz m., chorągiew ż., chorąża ż., chorążanka ż., chorągiewka ż., chorążostwo n.

czas. chorążować

przym. chorągwiany, chorągiewny, chorągiewkowaty

Wiktionary

chorał

1. śpiew kościelny; utwór oparty na motywach kościelnych, liturgicznych;
2. utwór poetycki w podniosłym stylu i poważnym nastroju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

(1.2) muz. kościelny utwór muzyczny do wykonywania podczas nabożeństw

(1.3) liter. podniosły utwór poetycki o poważnej tematyce

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Melodie chorału stanowiły podstawę wielogłosowej muzyki średniowiecznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔraw, AS: χorau̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorałowy

rzecz. choralista mos., chór mrz., chórzysta mos.

Wiktionary

chorałowy

związany z chorałem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do chorału, związany z chorałem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choralista mos., chorał mrz.

Wiktionary

chorda

szkielet osiowy niższych strunowców, mający postać elastycznego pręta; struna grzbietowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. anat. struna grzbietowa u ryb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrda, AS: χorda

Wiktionary

chordofon

instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drgająca struna; instrument strunowy

SJP.pl

Chordofony, instrumenty strunowe – grupa instrumentów muzycznych, w których źródłem dźwięku (wibratorem) są napięte, drgające struny. Struny mogą być pobudzane do drgań mechanicznie lub ręcznie (przez uderzanie, szarpanie palcami lub plektronem, pocieranie smyczkiem) oraz poprzez dęcie.

Określenia „chordofony” oraz „instrumenty strunowe” stosowane są zamiennie – obydwa wskazują tę samą grupę instrumentów.

Wikipedia

chordofonowy

przymiotnik od: chordofon

SJP.pl

chordometr

przyrząd do mierzenia częstotliwości drgań strun

SJP.pl

chordotonalny

w biologii: organ chordotonalny - narząd słuchu, czucia i równowagi, występujący u niektórych owadów; aparat chordotonalny, organ strunowy

SJP.pl

chorea

1. schorzenie ośrodkowego układu nerwowego; pląsawica;
2. w starożytnej Grecji: taniec w kole wraz ze śpiewem;
3. w średniowieczu: pieśń taneczna

SJP.pl

- chorea – taniec praktykowany w starożytnej Grecji, wykonywany w kole, z towarzyszeniem śpiewu

- chorea – taniec modny w XVI i XVII wieku, głównie chodzony, w rytmie parzystym

- Stowarzyszenie Teatralne Chorea

- pląsawica Huntingtona

- pląsawica Sydenhama

Wikipedia

choreg

w starożytnej Grecji: obywatel, mający obowiązek zebrania i przygotowania chóru na igrzyska teatralne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. teatr. muz. zamożny Grek zobowiązany do sfinansowania chóru widowisk teatralnych lub muzycznych;

Wiktionary

Choregia – w starożytnych Atenach jedna z form liturgii, czyli świadczeń bogatych obywateli na rzecz całego polis. Polegała na sfinansowaniu przygotowania i występu chóru podczas agonów teatralnych lub muzycznych.

Pierwotnie choregia (gr. choregía) oznaczała wyłącznie prowadzenie chóru (stąd choreg to dosłownie „przewodnik chóru”). Zapewne w 502/501 roku p.n.e. formalnie uznano ją za jedną z form liturgii, możliwe, że stało się to przy okazji wprowadzania nowej organizacji świąt w Atenach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. choregia ż.

przym. choregiczny

Wiktionary

choregia

w starożytnej Grecji: wyposażenie i przygotowanie chórów na igrzyska teatralne

SJP.pl

Choregia – w starożytnych Atenach jedna z form liturgii, czyli świadczeń bogatych obywateli na rzecz całego polis. Polegała na sfinansowaniu przygotowania i występu chóru podczas agonów teatralnych lub muzycznych.

Pierwotnie choregia (gr. choregía) oznaczała wyłącznie prowadzenie chóru (stąd choreg to dosłownie „przewodnik chóru”). Zapewne w 502/501 roku p.n.e. formalnie uznano ją za jedną z form liturgii, możliwe, że stało się to przy okazji wprowadzania nowej organizacji świąt w Atenach.

Wikipedia

choregiczny

przymiotnik od: choregia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z choregią, dotyczący choregii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreg m., choregia ż.

Wiktionary

choreiczny

→ chorej; trocheiczny

SJP.pl

chorej

w wierszach: stopa metryczna z sylaby akcentowanej i nieakcentowanej; trochej

SJP.pl

chórek

zdrobnienie od: chór

SJP.pl

Wokal wspierający – partie śpiewu harmonicznego wykonywane przez jednego lub więcej wokalistów (nazywanych potocznie chórkiem) wraz z głównym wykonawcą. Wokalista wspierający może również wykonywać początkową partię utworu, wprowadzając do głównego wykonania solisty. W muzyce rockowej i heavymetalowej rolę wokalisty wspierającego pełnią często gitarzyści rytmiczni, basiści lub perkusiści. W muzyce popowej towarzyszące wykonawcy chórki mogą również wykonywać proste układy choreograficzne.

Wikipedia

chórem

jednocześnie, razem, zbiorowo

SJP.pl

choreo-

przedrostek

(1.1) oznaczający związek z tańcem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) choreodram, choreoterapia, choreografka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorea

Wiktionary

choreodram

pantomimiczny dramat baletowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. teatr. dramat z elementami tańca

Wiktionary

choreograf

osoba wyspecjalizowana w tworzeniu choreografii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) choreogr. realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

Wiktionary

Choreografia (z gr. χορεία "taniec" i γραφή "pisać") – pierwotnie zajmowała się układem ruchów tanecznych w balecie, komponowaniem tańca, dziś pojęcie to rozszerzyło się na wszystkie dziedziny, w których ruch ludzki ma charakter artystyczny – na pokazowe walki, ruch gwiazd muzyki rozrywkowej, łyżwiarstwo figurowe czy gimnastykę artystyczną. Coraz częściej także choreograf – będąc odpowiednikiem kompozytora na etapie tworzenia, czy dyrygenta albo reżysera w teatrze operowym – układa sceny walk na potrzeby filmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɛˈɔɡraf, AS: χoreograf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreografia ż.

:: fż. choreografka ż.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

Wiktionary

choreografia

1. planowanie i nauczanie ruchu scenicznego;
2. układ ruchów w tańcu i sporcie;
3. w XVI-XVIII wieku: zapisywanie ruchów tanecznych przy pomocy specjalnych znaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

(1.2) kompozycja taneczna

(1.3) zob. kinetografia.

Wiktionary

Choreografia (z gr. χορεία "taniec" i γραφή "pisać") – pierwotnie zajmowała się układem ruchów tanecznych w balecie, komponowaniem tańca, dziś pojęcie to rozszerzyło się na wszystkie dziedziny, w których ruch ludzki ma charakter artystyczny – na pokazowe walki, ruch gwiazd muzyki rozrywkowej, łyżwiarstwo figurowe czy gimnastykę artystyczną. Coraz częściej także choreograf – będąc odpowiednikiem kompozytora na etapie tworzenia, czy dyrygenta albo reżysera w teatrze operowym – układa sceny walk na potrzeby filmu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. choreograf m., choreografka ż.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|choreo-|-grafia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) choreography

* baskijski: (1.1) koreografia

* białoruski: (1.1) харэаграфія ż.

* bułgarski: (1.1) хореография ż.; (1.2) хореография ż.

* esperanto: (1.1) dancarto, koregrafio, koreografio, ĥoreografio; (1.2) dancaranĝo

* francuski: (1.1) chorégraphie ż.

* hiszpański: (1.1) coreografía ż.; (1.2) coreografía ż.

* karpatorusiński: (1.1) хореоґрафія ż.

* litewski: (1.1) choreografija ż.

* luksemburski: (1.1) Choreografie ż., Choreographie ż.; (1.2) Choreografie ż., Choreographie ż.

* niemiecki: (1.1) Choreografie ż.

* nowogrecki: (1.1) χορογραφία ż.

* portugalski: (1.1) coreografia ż.

* rosyjski: (1.1) хореография ż.

* słowacki: (1.1) choreografia ż.

* szwedzki: (1.1) koreografi w.

* ukraiński: (1.1) хореографія ż.

* węgierski: (1.1) koreográfia; (1.2) koreográfia

* włoski: (1.1) coreografia ż.

źródła.

== choreografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreografia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja, AS: χoreografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreograf m., choreografka ż.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. choreograf m., choreografka ż.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|choreo-|-grafia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) choreography

* baskijski: (1.1) koreografia

* białoruski: (1.1) харэаграфія ż.

* bułgarski: (1.1) хореография ż.; (1.2) хореография ż.

* esperanto: (1.1) dancarto, koregrafio, koreografio, ĥoreografio; (1.2) dancaranĝo

* francuski: (1.1) chorégraphie ż.

* hiszpański: (1.1) coreografía ż.; (1.2) coreografía ż.

* karpatorusiński: (1.1) хореоґрафія ż.

* litewski: (1.1) choreografija ż.

* luksemburski: (1.1) Choreografie ż., Choreographie ż.; (1.2) Choreografie ż., Choreographie ż.

* niemiecki: (1.1) Choreografie ż.

* nowogrecki: (1.1) χορογραφία ż.

* portugalski: (1.1) coreografia ż.

* rosyjski: (1.1) хореография ż.

* słowacki: (1.1) choreografia ż.

* szwedzki: (1.1) koreografi w.

* ukraiński: (1.1) хореографія ż.

* węgierski: (1.1) koreográfia; (1.2) koreográfia

* włoski: (1.1) coreografia ż.

źródła.

== choreografia (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreografia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

choreograficznie

przysłówek

(1.1) od: choreograficzny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowy układ taneczny okazał się zbyt trudny choreograficznie dla młodszych uczestników grupy.

(1.1) Utwór baletowy był niezwykle wymagający choreograficznie, ale tancerze poradzili sobie doskonale.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreografia ż., choreograf m., choreografka ż.

przym. choreograficzny

Wiktionary

choreograficzny

związany z choreografią

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z układem tańca, choreografią, choreografami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Musical jest perfekcyjnie przygotowany od strony wokalnej i choreograficznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreografia ż., choreograf m., choreografka ż.

przysł. choreograficznie

Wiktionary

choreografka

kobieta zajmująca się choreografią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: choreograf

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. choreografia ż.

:: fm. choreograf mos.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|choreo-|-graf|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|choreograf.

* bułgarski: (1.1) хореографка ż.

* litewski: (1.1) choreografė ż.

* słowacki: (1.1) choreografka ż.

źródła.

== choreografka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreografka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreografia ż.

:: fm. choreograf mos.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. choreografia ż.

:: fm. choreograf mos.

przym. choreograficzny

przysł. choreograficznie

frazeologia.

etymologia.

etymn|choreo-|-graf|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|choreograf.

* bułgarski: (1.1) хореографка ż.

* litewski: (1.1) choreografė ż.

* słowacki: (1.1) choreografka ż.

źródła.

== choreografka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreografka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

choreolog

specjalista w dziedzinie choreologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista z zakresu choreologii

Wiktionary

Choreologia – nauka o zasadach, technice, historii i metodologii nauczania tańca. Jest to też notacja tańca według systemu stworzonego przez Joan i Rudolfa Beneshów w latach 1947–1955.

Specjalistą w zakresie techniki, historii i metodologii nauczania tańca jest choreolog.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. choreologia ż.

:: fż. choreolożka ż.

przym. choreologiczny

przysł. choreologicznie

Wiktionary

choreologia

nauka o technice, historii i metodyce nauczania tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o technikach i historii tańca

Wiktionary

Choreologia – nauka o zasadach, technice, historii i metodologii nauczania tańca. Jest to też notacja tańca według systemu stworzonego przez Joan i Rudolfa Beneshów w latach 1947–1955.

Specjalistą w zakresie techniki, historii i metodologii nauczania tańca jest choreolog.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. choreolog m., choreolożka ż.

przym. choreologiczny

przysł. choreologicznie

Wiktionary

choreologicznie

przysłówek

(1.1) od choreologiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreologia ż., choreolog m., choreolożka ż.

przym. choreologiczny

Wiktionary

choreologiczny

przymiotnik od: choreologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący choreologii lub choreologów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreologia ż., choreolog m., choreolożka ż.

przysł. choreologicznie

Wiktionary

choreolożka

→ choreolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od choreolog

Wiktionary

Patrz:
choreolog
Powiązane:

rzecz. choreologia ż.

:: fm. choreolog m.

przym. choreologiczny

przysł. choreologicznie

Wiktionary

choreoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą tańca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) terapeuta leczący tańcem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreoterapia ż.

:: fż. choreoterapeutka ż.

przym. choreoterapeutyczny

przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary

choreoterapeutka

→ choreoterapeuta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od choreoterapeuta

Wiktionary

Patrz:
choreoterapeuta
Powiązane:

rzecz. choreoterapia ż.

:: fm. choreoterapeuta m.

przym. choreoterapeutyczny

przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary

choreoterapeutycznie

przysłówek

(1.1) od choreoterapeutyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choreoterapia ż., choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

przym. choreoterapeutyczny

Wiktionary

choreoterapeutyczny

→ choreoterapia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący choreoterapii lub choreoterapeutów

Wiktionary

Patrz:
choreoterapia
Powiązane:

rzecz. choreoterapia ż., choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary

choreoterapia

leczenie nerwic lub schorzeń kończyn za pomocą wykonywania ruchów tanecznych w takt muzyki; terpsychoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choreogr. terapia tańcem

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. choreoterapeuta m., choreoterapeutka ż.

przym. choreoterapeutyczny

przysł. choreoterapeutycznie

Wiktionary

choreuta

członek chóru w starożytnym teatrze greckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. teatr. chórzysta starożytnego teatru greckiego

Wiktionary

chorezm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;

Wiktionary

Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.

Chorezm był zasiedlony już w III tysiącleciu p.n.e. Początkowo mieli go zamieszkiwać Huryci, następnie ludność pochodzenia indoeuropejskiego, zdominowana w średniowieczu przez ludy tureckojęzyczne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chorezmijski

rzecz. chorezmijski mrz.

Wiktionary

chorezmijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chorezmem, dotyczący Chorezmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język chorezmijski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorezm mrz.

Wiktionary

choriamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; chorijamb, chorjamb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. rodzaj stopy wierszowej

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) trochej, jamb

pokrewne.

przym. choriambiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) coriambo m.

źródła.

== choriamb (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) liter. chorijamb

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. choriambiczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

(1.1) trochej, jamb

pokrewne.

przym. choriambiczny

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* hiszpański: (1.1) coriambo m.

źródła.

== choriamb (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) liter. chorijamb

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

choriambiczny

dotyczący choriambu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o wierszu: napisany choriambem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choriamb m.

Wiktionary

chorijamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorjamb

SJP.pl

chorijambiczny

dotyczący chorijambu

SJP.pl

chorion

zewnętrzna błona płodowa gadów, ptaków, ssaków i człowieka, otaczająca zarodek i pozostałe błony płodowe; kosmówka

SJP.pl

Chorion (łac. chorion, chorium) – osłona jajowa występująca u rozmaitych grup bezkręgowców (m.in. u owadów, skorupiaków, wijów, pajęczaków, mięczaków i pierścienic). U kręgowców termin używany jest w dwóch znaczeniach. Pierwsze odnosi się do osłony przejrzystej (łac. zona pellucida) – w tym znaczeniu termin ten używany jest zwłaszcza u promieniopłetwych. Drugie znaczenie odnosi się do błony płodowej owodniowców, w języku polskim nazywanej kosmówką.

Wikipedia

choriongonadotropina

glikoproteid wytwarzany przez komórki przykosmówkowe zarodka, wykorzystywany w testach ciążowych; gonadotropina kosmówkowa.

SJP.pl

chorizo

[czytaj: czoRIzo] hiszpańska kiełbasa wieprzowa z dużą ilością papryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;

Wiktionary

Chorizo – rodzaj tradycyjnej kiełbasy hiszpańskiej wytwarzanej z wieprzowiny przyprawianej wędzoną papryką. Produkt wyróżniający się w gastronomii hiszpańskiej dzięki silnemu i charakterystycznemu zapachowi.

Wikipedia

chorjamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorijamb

SJP.pl

chórkiem

zdrobnienie od: chór

SJP.pl

chorkówecki

przymiotnik od: Chorkówka

SJP.pl

chorkówka

wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

Chorkówka – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Chorkówka. Siedziba gminy Chorkówka.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorkówka. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie krośnieńskim.

Wikipedia

chórmistrz

osoba kierująca chórem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kierownik chóru

Wiktionary

Powiązane:

przym. chórmistrzowski, chóralny

Wiktionary

chórmistrzowski

→ chórmistrz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chórmistrzem, dotyczący chórmistrza

Wiktionary

Patrz:
chórmistrz
Powiązane:

rzecz. chórmistrz mos.

Wiktionary

chórmistrzyni

→ chórmistrz

SJP.pl

Patrz:
chórmistrz

choro

południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie, w którym tancerze, trzymając się za ręce (w szeregu pojedynczym lub podwójnym, w tym drugim przypadku splatając ręce poza plecami) formują półokrąg otwarty; oro, kolo

SJP.pl

przysłówek

(1.1) rzad. (o sytuacji) w sposób odbiegający od normy

Wiktionary

- choro (inaczej kolo) – bułgarski taniec ludowy

- chôro, choro – brazylijski styl muzyczny

- Choro – wieś w Rosji, Republice Sachy (Jakucji), ułusie wierchniewilujskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cała ta sytuacja wygląda choro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɔ, AS: χoro

Wiktionary

Powiązane:

czas. chorować ndk.

rzecz. chory mos., choroba ż.

przym. chory

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) patologicznie, źle, nienormalnie, nieprawidłowo

Wiktionary

choroba

1. każdy stan zakłócający normalne funkcjonowanie organizmu lub jego części;
2. negatywne zjawisko albo czyjaś wada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

(1.2) przen. negatywne zjawisko lub czyjaś ujemna cecha

wykrzyknik

(2.1) pot. eufem. okrzyk wyrażający wzburzenie, zaskoczenie

Wiktionary

Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia (zob. dobrostan subiektywny). Patofizjologia odróżnia chorobę od procesu patologicznego oraz stanu patologicznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wykład został odwołany z powodu choroby prelegenta.

(1.2) Smutek jest chorobą społeczeństwa, które z dobrego samopoczucia uczyniło obowiązek i które karze nieudaczników.

(2.1) Choroba! Znowu muszę wszystko przepisywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔba, AS: χoroba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chory m., chora ż., chorowitość ż., chorobliwość ż., zachorowalność ż., schorzenie n., chorowanie n., odchorowanie n., zachorowanie n., rozchorowanie n., chorobowe n.

:: rzecz. zgrub. choróbsko n.

czas. chorować ndk., odchorować dk., zachorować ndk., rozchorować się ndk.

przym. chorobowy, chory, chorobliwy, chorowity, przedchorobowy

przysł. chorobowo, chorobliwie, chorowicie, choro

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dolegliwość, niedomaganie, patologia, przypadłość, rozstrój, schorzenie, syndrom, zespół; pot. choróbsko, franca

(1.2) dżuma, gangrena, patologia, rak, wrzód

(2.1) pot. cholera, cholera jasna, do jasnej cholery; pot. eufem. cholewa, holender

Wiktionary

chorobliwie

przysłówek

(1.1) w sposób chorobliwy, niezdrowo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż., chorobowe n., chorobliwość ż.

czas. chorować ndk., zachorować dk.

przym. chorobliwy, chorobowy, przedchorobowy

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nieprawidłowo

Wiktionary

chorobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chorobliwie

SJP.pl

chorobliwość

→ chorobliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odbieganie od stanu prawidłowego

Wiktionary

Patrz:
chorobliwy
Powiązane:

przym. chorobliwy

przysł. chorobliwie

rzecz. choroba ż., chorobowe n.

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) patologia

Wiktionary

chorobliwy

1. będący objawem choroby;
2. przesadny, nienormalny; niezdrowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) znamionujący chorobę

(1.2) przen. o cechach mocno nieprawidłowych

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jednym z najbardziej potrzebnych wydatków Tysona było dziewięć tysięcy miesięcznie na psychoanalityka, u którego leczył się z chorobliwej rozrzutności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈblʲivɨ, AS: χoroblʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorobowe n., chorobliwość ż., chorowitość ż., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż.

czas. chorować ndk., zachorować dk.

przym. chorobowy, chorowity, przedchorobowy

przysł. chorobliwie, chorobowo

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chorobowy

(1.2) alergiczny, patologiczny

Wiktionary

chorobnik

gwarowo:
1. osoba budząca niechęć, podziw lub zazdrość; skubaniec, skurkowaniec;
2. niedobre zwierzę;
3. dawniej: zły duch powodujący choroby

SJP.pl

chorobny

dawniej: chorobowy

SJP.pl

chorobodzień

środowiskowo: dzień choroby, leczenia w szpitalu pracownika

SJP.pl

chorobotwórczo

przysłówek

(1.1) w sposób chorobotwórczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorobotwórczość ż.

przym. chorobotwórczy

Wiktionary

chorobotwórczość

→ chorobotwórczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zdolność do wywoływania chorób;

Wiktionary

Chorobotwórczość (ang. pathogenicity) – zdolność danego czynnika (zwanego patogenem) do wywoływania zmian patologicznych lub choroby. Można ją określić dzieląc liczbę organizmów, u których rozwija się choroba, na liczbę organizmów narażonych na działanie danego patogenu. Patogenem może być czynnik biologiczny, chemiczny, fizyczny, społeczny czy genetyczny.

Wikipedia

Patrz:
chorobotwórczy
Przykłady

(1.1) Obiektem tych badań stały się bakteryjne formy L wspomnianych bakterii oraz ich antygeny powierzchniowe, w tym przede wszystkim lipopolisacharyd Proteus sp. oraz inne czynniki chorobotwórczości tych pałeczek. ([http://biotechnologia.pl/info/biotechnologia/65_historia/4460_profesor_krystyna_kotelko__1920_2003_.html Internet])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔbɔˈtfurt͡ʃɔɕt͡ɕ, AS: χorobotfurčość

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorobotwórczy

przysł. chorobotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) patogeniczność, patogenność

Wiktionary

chorobotwórczy

wywołujący chorobę; patogenny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. wywołujący chorobę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znika cuchnąca obórka dla każdej chorej na gruźlicę krowiny i znika dwakroć bardziej cuchnący chlewik dla brudnej świnki, mającej na sobie i w sobie miliony zarazków chorobotwórczych. (S. Żeromski: Przedwiośnie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔbɔˈtfurt͡ʃɨ, AS: χorobotfurčy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorobotwórczość ż.

przysł. chorobotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) patogenny, patogenetyczny, patogeniczny

Wiktionary

chorobowe

potocznie: zasiłek wypłacany pracownikowi za okres choroby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. składka na ubezpieczenie chorobowe

(1.2) pot. zasiłek płacony przez okres choroby

(1.3) pot. zwolnienie z pracy z powodu choroby

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp., nmos. lm. od: chorobowy

Wiktionary

Przykłady

(1.3) W mieście na ubezpieczenie przyjmuje tylko jeden lekarz chorób kobiecych. Pozostali są albo na urlopach, albo na chorobowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈbɔvɛ, AS: χorobove

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorowanie n., zachorowanie n., chorowitość ż., chorobliwość ż.

czas. chorować ndk., zachorować dk.

przym. chorobowy, chorobliwy, chorowity, przedchorobowy

przysł. chorobowo, chorobliwie, chorowicie

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zasiłek chorobowy

Wiktionary

chorobowość

liczba chorych na określoną chorobę; zachorowalność, zapadalność

SJP.pl

Chorobowość (ang. prevalence), a dokładniej współczynnik chorobowości (ang. prevalence rate) – liczba chorych w danej chwili na konkretną chorobę w określonej grupie mieszkańców (np. na 100 tys. mieszkańców). Współczynnik ten obejmuje zarówno osoby chorujące już wcześniej, jak i nowo stwierdzone przypadki (zapadalność).

Wikipedia

chorobowy

odnoszący się do choroby; związany z chorobą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający cechy choroby

(1.2) związany z chorobą

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jan dostał zwolnienie chorobowe .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈbɔvɨ, AS: χorobovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., choróbsko n., chorobowe n.

czas. chorować ndk., zachorować dk.

przym. chorobliwy, chorowity, pochorobowy, przedchorobowy

przysł. chorobliwie, chorowicie

wykrz. choroba, do choroby

Wiktionary

chorobrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim;

Wiktionary

- Chorobrów, wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim,

- Chorobrów, wieś w obwodzie tarnopolskim w rejonie kozowskim, miejsce urodzenia Tadeusza Bora-Komorowskiego.

- Chorobrów – dawna gmina

Linki zewnętrzne

- Chorobrów (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 630 .

Wikipedia

Powiązane:

przym. chorobrowski

Wiktionary

choróbsko

zgrubienie od: choroba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: choroba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrupskɔ, AS: χorupsko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chora ż., chorobowe n., choroba ż., chory

przym. chorobowy, chory, chorobliwy, przedchorobowy

czas. chorować

wykrz. choroba

Wiktionary

chorog

miasto w Tadżykistanie, stolica Górnego Badachszanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;

Wiktionary

Chorog (Хоруғ) – miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Gunt do rzeki Pandż, na granicy z Afganistanem; 32 tys. mieszkańców (2010). Stolica Górskiego Badachszanu. W sąsiedztwie tadżycko-afgańskie przejście graniczne.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, materiałów budowlanych oraz odzieżowy. W mieście znajduje się muzeum krajoznawcze.

Wikipedia

chorografia

1. w epoce antycznej: geografia;
2. dział geografii, zajmujący się opisem kraju lub regionu z uwzględnieniem zamieszkującej go ludności i efektów ludzkiej działalności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szczegółowy opis geograficzny kraju lub jego części

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Francuski geograf Paul Vidal de la Blache podniósł chorografię do kategorii nauki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈɡrafʲja, AS: χorografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorograficzny

Wiktionary

chorograficzny

→ chorografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z chorografią, dotyczący chorografii

Wiktionary

Patrz:
chorografia
Powiązane:

rzecz. chorografia ż.

Wiktionary

chorolog

specjalista badający rozmieszczenie poszczególnych gatunków flory i fauny na kuli ziemskiej

SJP.pl

chorologia

dział biogeografii, badający strukturę flory i fauny, ich zasięg i prawidłowości rozmieszczenia oraz zajmujący się wyodrębnianiem stref biogeograficznych

SJP.pl

Chorologia (z greki khōros, „miejsce, przestrzeń”; i logos, „nauka”) – kierunek w zoogeografii obejmujący badania rozmieszczenia fauny na Ziemi, jej zasięgu oraz przyczyn zróżnicowania na obszarze całej kuli ziemskiej. Na podstawie tych badań wyodrębnia się regiony zoogeograficzne.

Wikipedia

chorologiczny

dotyczący chorologii

SJP.pl

chorolożka

→ chorolog

SJP.pl

Patrz:
chorolog

choromański

nazwisko

SJP.pl

choronim

w językoznawstwie: nazwa własna krain geograficznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa krainy, kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔ̃ɲĩm, AS: χorõńĩm

Wiktionary

choronimia

w językoznawstwie: dział onomastyki opisujący nazwy własne różnych krain, ich budowę, pochodzenie, zmiany itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nauka o nazwach części świata, krajów, państw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔ̃ˈɲĩmʲja, AS: χorõńĩmʹi ̯a

Wiktionary

choroś

nazwisko

SJP.pl

chorosiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chorosiński – polski organista

- Jan Chorosiński – polski folklorysta

- Michał Chorosiński – polski aktor

- Wiesław Chorosiński – polski altowiolista, pedagog, organista i dyrygent

Wikipedia

chorostków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;

Wiktionary

Chorostków (ukr. Хоростків) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie kopyczynieckim, siedziba gminy Chorostków. Ośrodek przemysłu spożywczego.

Do 2020 w rejonie husiatyńskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chorostkowski

Wiktionary

choroszcz

miasto w województwie podlaskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Choroszcz – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Choroszcz. Położone nad rzeką Horodnianką. Jest zaliczane do aglomeracji białostockiej.

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r. Choroszcz liczyła 6162 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɔʃt͡ʃ, AS: χorošč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroszczanin, choroszczanka

przym. choroszczański

Wiktionary

choroszczanin

mieszkaniec Choroszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Choroszczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: χoroščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Choroszcz, choroszczanka

przym. choroszczański

Wiktionary

choroszczanka

mieszkanka Choroszczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Choroszczy

Wiktionary

Horodnianka – struga, będącą prawym dopływem Narwi. Początek swój bierze nieopodal wsi Stanisławowo (koło Białegostoku). Przepływa między innymi przez Choroszcz, gdzie bywa nazywaną Choroszczanką. Nazwę swoją zawdzięcza od wsi Horodniany, przez którą przepływa. Horodnianka wpada do Narwi w okolicach mostu koło wsi Żółtki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãnka, AS: χoroščãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Choroszcz, choroszczanin

przym. choroszczański

Wiktionary

choroszczański

przymiotnik od: Choroszcz

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od Choroszcz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlatego specjaliści z choroszczańskiej spółki komunalnej kalkulują właśnie koszty zainstalowania agregatu podtrzymującego pracę przepompowni.

(1.1) Prokuraturę o sprawie zawiadomił koncern medyczny, który w choroszczańskim szpitalu testował lek na schizofrenię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: χoroščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Choroszcz, choroszczanin, choroszczanka

Wiktionary

choroszczynka

wieś w Polsce

SJP.pl

Choroszczynka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 150 mieszkańców.

Wikipedia

chorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego;

Wiktionary

- Chorów – wieś na Ukrainie w obwodzie wołyńskim

- Chorów – wieś na Ukrainie w obwodzie rówieńskim

- Chorów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w województwie wołyńskim w Polsce (obecnie na Ukrainie)

- Chorów – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. wołyńskim (obecnie na Ukrainie)

Wikipedia

Powiązane:

przym. chorowski

Wiktionary

chorować

cierpieć na jakąś chorobę, być chorym

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachorować)

(1.1) cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

(1.2) przen. pot. bardzo czegoś chcieć, dążyć usilnie do czegoś

(1.3) przen. pot. usilnie chcieć kimś być, udawać kogoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On często choruje, ale tym razem sytuacja jest poważna.

(1.3) Wilhelm chorował na szlachcica, miał się żenić z jakąś hrabianką, pisał się de Meller, do Łodzi przyjeżdżał ze służbą uliberionowaną, na karetach używał połączonych herbów przyszłej żony i Borowieckiego (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈrɔvat͡ɕ, AS: χorovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., chory m., chora ż., chorowanie n., choróbsko n., chorobowe n.

czas. dk. zachorować, przechorować

przym. chory, chorowity, chorobliwy, chorobowy, przedchorobowy

wykrz. choroba

przysł. chorobliwie, choro

Wiktionary

chorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przechodzenie choroby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Misjonarze rozniecili urok chorowania, lecz roznieciwszy, poskąpili leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈvãɲɛ, AS: χorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., chorobowe n., chora ż., chory mos., zachorowalność ż., zachorowanie n.

czas. rozchorować się, chorować ndk.

przym. chorowity, chorobliwy

przysł. chorobliwie

wykrz. choroba

Wiktionary

chorowiciej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: chorowicie

SJP.pl

chorowitość

→ chorowity

SJP.pl

Patrz:
chorowity

chorowitszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: chorowity; bardziej chorowity

SJP.pl

chorowity

1. skłonny do chorób, często chorujący; słabowity, wątły;
2. świadczący o chorobie, o słabym zdrowiu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ojciec był spokojny, świętej pamięci, i matka chorowita, a ten taki czort.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɔrɔˈvʲitɨ, AS: χorovʹity

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorowitość ż., choroba ż., chorobowe n., chorowanie n., zachorowanie n., chora ż.

czas. chorować, zachorować

przym. chorobowy, chorobliwy, przedchorobowy

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) słabowity

Wiktionary

chórowość

→ chórowy

SJP.pl

Patrz:
chórowy

chórowy

dotyczący chóru

SJP.pl

chorta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tawernie na Eginie jadłem moją ulubioną chortę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrta, AS: χorta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chortopita ż.

Wiktionary

chorus

jednostka formalna w jazzie

SJP.pl

- Chorus – chór w tragedii antycznej

- Chór (A Chorus Line) – amerykański film muzyczny z 1985 roku

- ChorusOS – rozproszony system operacyjny

Wikipedia

choruszek

pieszczotliwie: chory lub często chorujący chłopczyk

SJP.pl

chorw.

skrót od: chorwacki

SJP.pl

skrót

(1.1) = chorwacki

Wiktionary

Język chorwacki (chorw. hrvatski jezik) – język indoeuropejski z grupy zachodniej języków południowosłowiańskich, używany przez Chorwatów. Jest językiem urzędowym Chorwacji, a także jednym z trzech języków urzędowych Bośni i Hercegowiny. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ponad 5,5 mln osób. Po chorwacku mówi również ludność chorwacka w Serbii, Czarnogórze, Słowenii, Włoszech, Austrii oraz na Węgrzech i Słowacji.

Wikipedia

chorwacczyzna

język używany przez Chorwatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co chorwackie

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorwacki

rzecz. chorwackość ż., chorwacki mrz., Chorwat mos., Chorwatka ż.

Wiktionary

chorwacja

państwo w Europie ze stolicą w Zagrzebiu; Republika Chorwacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ona mieszka w Chorwacji od kilku lat.

(1.1) Nasi sąsiedzi, państwo Szymańscy, byli w tym roku na wakacjach w Chorwacji.

(1.1) Bośnia i Hercegowina graniczy z Chorwacją, Serbią oraz Czarnogórą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡sʲja, AS: χorvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorwacki mrz., Chorwat mos., Chorwatka ż., chorwackość ż.

przym. chorwacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Chorwacji

Wiktionary

chorwacki

związany z Chorwacją

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

Wiktionary

Język chorwacki (chorw. hrvatski jezik) – język indoeuropejski z grupy zachodniej języków południowosłowiańskich, używany przez Chorwatów. Jest językiem urzędowym Chorwacji, a także jednym z trzech języków urzędowych Bośni i Hercegowiny. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ponad 5,5 mln osób. Po chorwacku mówi również ludność chorwacka w Serbii, Czarnogórze, Słowenii, Włoszech, Austrii oraz na Węgrzech i Słowacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W chorwackich i polskich lasach żyje wiele dzikich zwierząt.

(2.1) Ta praca wymaga więcej niż tylko znajomości chorwackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡sʲci, AS: χorvacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., Chorwatka ż., chorwacczyzna ż., chorwackość ż.

Wiktionary

chorwacko-polski

dotyczący Chorwacji i Polski

SJP.pl

chorwackojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem chorwackim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chorwackim

(1.3) spisany, stworzony w języku chorwackim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvat͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χorvackoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

chorwackość

→ chorwacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chorwackie; cecha tych, którzy są chorwaccy

Wiktionary

Patrz:
chorwacki
Powiązane:

rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., Chorwatka ż., chorwacczyzna ż., chorwacki mrz.

przym. chorwacki

przysł. chorwacko

Wiktionary

chorwat

obywatel Chorwacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Wiktionary

Chorwaci (chorw. Hrvati) – naród południowosłowiański, liczący około 7 mln ludzi. Zamieszkują głównie Chorwację (4,0 mln) oraz Bośnię i Hercegowinę (0,6 mln). Większe skupiska Chorwatów znajdują się też w Austrii (Burgenlandzcy Chorwaci) i Serbii. Na emigracji żyje około 2,5 mln Chorwatów, poza Europą głównie w USA (0,4 mln) i Chile (0,4 mln), ale również w takich krajach jak Argentyna, Niemcy, Kanada, Australia, Szwecja i Brazylia.

Chorwaci są w większości katolikami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy wiesz, że Chorwaci jako pierwsi nosili krawaty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrvat, AS: χorvat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorwacja ż., chorwacczyzna ż.

:: fż. Chorwatka ż.

przym. chorwacki

Wiktionary

chorwatka

obywatelka Chorwacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔrˈvatka, AS: χorvatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorwacja ż., Chorwat m., chorwacki m., chorwacczyzna ż., chorwackość ż.

przym. chorwacki

Wiktionary

chory

1. cierpiący na jakąś chorobę;
2. nienormalny, szalony;
3. źle funkcjonujący

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotknięty chorobą

(1.2) pot. dziwaczny, nienormalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba dotknięta chorobą

Wiktionary

Osoba chora – osoba znajdująca się w stanie przejściowej lub stałej utraty zdrowia, zdefiniowanego przez Światową Organizację Zdrowia jako stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i socjalnego. Chory zdany jest na możliwości obronne organizmu oraz na pomoc medyczną. W przypadku niektórych chorób psychicznych, osoba chora posiada ograniczoną odpowiedzialność karną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia jest chora na cukrzycę.

(1.2) To chory pomysł!

(2.1) W szpitalu jest dużo chorych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔrɨ, AS: χory

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choroba ż., choróbsko n.

:: fż. chora ż.

czas. chorować, zachorować, chorzeć, rozchorować się

przysł. choro

wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezdrów, cierpiący, niedysponowany, wycieńczony, obolały

(1.2) nienaturalny, głupi, nierozsądny

(2.1) pacjent

Wiktionary

chorzeć

przestarzałe: chorować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. chorować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔʒɛt͡ɕ, AS: χožeć

Wiktionary

Powiązane:

przym. chory

rzecz. schorzenie n., chorzenie n., chory mos.

Wiktionary

chorzęcin

Chorzęcin – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Chorzęcin jest włączony do siatki połączeń Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Tomaszowie Mazowieckim. Do wsi kursują dwie linie.

W 2019 roku chorzęcińska Ochotnicza Straż Pożarna obchodziła 100-lecie istnienia.

Wikipedia

chorzelanin

mieszkaniec Chorzeli

SJP.pl

chorzelanka

mieszkanka Chorzeli

SJP.pl

chorzele

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chorzele – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chorzele. Leży nad Orzycem.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

Były miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie przasnyskim, obwodzie przasnyskim województwa płockiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Chorzelach kręcono niemiecki film propagandowy pt. „Powrót do ojczyzny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈʒɛlɛ, AS: χožele

Wiktionary

Powiązane:

przym. chorzelski

rzecz. chorzelanin m., chorzelanka ż.

Wiktionary

chorzelów

wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim

SJP.pl

Chorzelów – wieś w Polsce południowo-wschodniej, na obszarze Kotliny Sandomierskiej. Administracyjnie należy do województwa podkarpackiego. Znajduje się w powiecie mieleckim w gminie Mielec. Liczy około 2,7 tys. (2006) mieszkańców.

Przez wieś przepływa Kanał Chorzelowski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorzelów.

Wikipedia

chorzelski

→ Chorzele (miasto lub wieś)

SJP.pl

chorzemin

Chorzemin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.

Wikipedia

chorzenice

W Polsce

- Chorzenice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce

- Chorzenice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice

- Chorzenice – gromada

Wikipedia

chorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chorzeć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chorzeć

Wiktionary

chorzepin

Chorzepin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Świnice Warckie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wieś leży w odległości 8 km na północny zachód od Świnic Warckich. Przez wieś przepływa rzeka Ner. Pierwsza informacja o miejscowości pochodzi z 1372. Była to wieś szlachecka. We wsi znajdował się wiatrak drewniany (koźlak) z 1665 (obecnie jest w Uniejowie) oraz cmentarz ewangelicki, którego rudymenty zachowały się do dziś.

Wikipedia

chorzępowo

Chorzępowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, przy drodze wojewódzkiej nr 198. Wieś jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi także miejscowość Kobylarnia. We wschodniej części wsi nad Jeziorem Kłosowskim znajduje się integralna część wsi Chorzewo.

Wikipedia

chorzeszów

Chorzeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

W miejscowości istnieje straż pożarna, która została założona w 1920 roku.

W dawnej szkole podstawowej od 1 lipca 2001 r. działa Dom Pomocy Społecznej, prowadzony przez Fundację im. Brata Alberta.

Wikipedia

chorzewo

Chorzewo (pol. hist.„Charzewo" ) – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, we wschodniej części gminy Kwilcz, nad północnym brzegiem jeziora Luboszek.W skład sołectwa wchodzi też niewielka wieś o rozproszonej zabudowie - Karolewice, położone przy drodze krajowej nr 24.

Wikipedia

chorzewski

nazwisko

SJP.pl

chorzów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica;

Wiktionary

Chorzów (1922–1934 Królewska Huta; niem. Königshütte) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Przez miasto przepływa rzeka Rawa.

Dzisiejszy Chorzów powstał z połączenia w latach 30. XX wieku miasta Królewska Huta oraz dwóch gmin wiejskich – Chorzowa (obszar nazywany dziś Chorzowem Starym) i Wielkich Hajduk.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za jedenaście dni spotkamy się w Chorzowie na zimowym zlocie naszego stowarzyszenia.

(1.1) (1.2) W Polsce mamy aż dwa Chorzowy, jeden na Górnym Śląsku, drugi na Podkarpaciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔʒuf, AS: χožuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chorzowianin mos., chorzowianka ż.

przym. chorzowski, podchorzowski

Wiktionary

chorzów-batory

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica miasta Chorzowa w województwie śląskim;

Wiktionary

Chorzów-Batory, też: Chorzów Batory, (niem. 1941–1945 Königshütte-Bismarck; śl. Hajduki) – dzielnica Chorzowa położona w południowej części miasta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Parafia NSPJ w Chorzowie-Batorym organizuje wspólny wyjazd dla seniorów na Górę Świętej Anny.

(1.1) Możemy dojechać aż do Chorzowa-Batorego i potem się przesiąść.

Wiktionary

chorzowianin

mieszkaniec Chorzowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Chorzowa

(1.2) osoba pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie

Wiktionary

Chorzowianin – polski miesięcznik miejski o tematyce społeczno-kulturalnej, wydawany w Chorzowie.

Pierwszy (zerowy) numer „Chorzowianina” ukazał się 20 września 2000 roku, tydzień później dostępny był w kioskach i punktach sprzedaży prasy na terenie Chorzowa. Do grudnia 2010 roku był tygodnikiem, który ukazywał się co środę. Od stycznia 2011 roku ukazuje się raz w miesiącu jako pismo bezpłatne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Chorzów m.

:: fż. chorzowianka ż.

przym. chorzowski

Wiktionary

chorzowianka

mieszkanka Chorzowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Chorzowa

(1.2) kobieta pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorzów m.

:: fm. chorzowianin m.

przym. chorzowski

Wiktionary

chorzowski

przymiotnik od: Chorzów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od Chorzów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈʒɔfsʲci, AS: χožofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chorzów, chorzowianin, chorzowianka

Wiktionary

chórzysta

członek chóru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈʒɨsta, AS: χužysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chór m., chórek m., chóralistyka ż., chorał m.

:: fż. chórzystka ż.

przym. chóralny

przysł. chórem, chóralnie

Wiktionary

chórzystka

→ chórzysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, która śpiewa w chórze

Wiktionary

Patrz:
chórzysta
Wymowa:

IPA: xuˈʒɨstka, AS: χužystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chór m., chórek m., chóralistyka ż.

:: fm. chórzysta m.

przym. chóralny

przysł. chórem

Wiktionary

chośnica

Chośnica (kaszub. Chòsznica) – wieś kaszubska w Polsce na zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo. Wieś jest siedzibą sołectwa Chośnica, w którego skład wchodzą również miejscowości Bawernica, Folwark i Chałupa. W miejscowości znajduje się również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej. Na wschód od Chośnicy znajduje się otoczony lasami rezerwat przyrody Jeziorka Chośnickie.

Wikipedia

choszcz

nazwisko

SJP.pl

choszczeński

przymiotnik od: Choszczno

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Choszczna, związany z Choszcznem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lasy są bardzo ważnym walorem powiatu choszczeńskiego, zwłaszcza jego wschodniej części.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Choszczno m., choszcznianin m., choszcznianka ż.

Wiktionary

choszcznianin

mieszkaniec Choszczna

SJP.pl

choszcznianka

mieszkanka Choszczna

SJP.pl

choszczno

miasto w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Choszczno (niem. Arnswalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu choszczeńskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Choszczno. Położone na Pojezierzu Choszczeńskim nad jeziorem Kluki.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Choszczno liczyło 14 894 mieszkańców i było pod względem liczby ludności piętnastym miastem w województwie zachodniopomorskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxɔʃt͡ʃnɔ, AS: χoščno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. choszcznianin m., choszcznianka ż.

przym. choszczeński

Wiktionary

choszczów

nazwisko

SJP.pl

Choszczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kurów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kurów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 266 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła w Dębie.

Wikipedia

chotcza

1. gmina wiejska w województwie mazowieckim;
2. dolny bieg Iłżanki

SJP.pl

Chotcza-Józefów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Chotcza.

Miejscowość jest siedzibą gminy Chotcza. Liczba mieszkańców wraz z Chotczą Dolną i Chotczą Górną wynosi ok. 800. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

chotczanin

mieszkaniec Chotczy

SJP.pl

chotczanka

mieszkanka Chotczy

SJP.pl

chotczański

przymiotnik od: Chotcza; chotecki

SJP.pl

chotecki

przymiotnik od: Chotcza; chotczański

SJP.pl

chotel

1. część wsi Kazanki;
2. Chotel Czerwony - wieś w Polsce

SJP.pl

Chotel – część wsi Kazanki w Polsce położonej w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska. W pobliżu wsi znajduje się jezioro Chotelskie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

Wikipedia

chotelecki

→ Chotelek

SJP.pl

Patrz:
Chotelek

chotelek

wieś w Polsce

SJP.pl

Chotelek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój, nad rzeką Maskalis.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Do 2006 r. wieś nosiła nazwę Chotelek Zielony. Nazwa została zmieniona rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 grudnia 2006 r.

Wikipedia

chotelski

od Chotel (część wsi Kazanki)

SJP.pl

chotków

Chotków – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Brzeźnica.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotków. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

chotkowo

Chotkowo (kaszub. Kôtkòwò lub też Kôtkòwë, niem. Kathkow) – wieś kaszubska w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom, nad jeziorem Chotkowskim.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Borzytuchom. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zobacz też: Chodkowo

Wikipedia

chotkowski

nazwisko

SJP.pl

chotoj

ptak z rodziny garncarzy

SJP.pl

chotomów

Chotomów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Jabłonna. Przez miejscowość przechodzi linia kolejowa nr 9 Warszawa – Gdańsk z przystankiem Chotomów.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: Chotomów i Chotomów Północny.

Wikipedia

chotyniec

Chotyniec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno, w południowej części Płaskowyżu Tarnogrodzkiego.

Słynie z cerkwi Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, która została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie w 2013 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Wikipedia

chotynin

Chotynin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec.

Wikipedia

chotyłów

Chotyłów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac. Leży nad rzeką Lutnią.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Wieś jest sołectwem w gminie Piszczac. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 941 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia

chów

racjonalne utrzymywanie zwierząt i opieka nad nimi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. trzymanie, karmienie i pielęgnowanie zwierząt hodowlanych

(1.2) przen. utrzymywanie, wychowywanie kogoś

Wiktionary

Chów – zapewnienie zwierzętom użytkowym i hodowlanym prawidłowych warunków bytowania i rozwoju, dzięki którym możliwy jest pełny rozwój pożądanych cech. Obejmuje czynności takie jak karmienie i pielęgnacja, związane z utrzymaniem zwierząt od czasu ich nabycia – zwykle młodych osobników – do czasu uzyskania przez nie oczekiwanych cech użytkowych. Odchowane zwierzęta mogą być użytkowane do produkcji (mleko, wełna, jaja), jako surowiec do produkcji (mięso, skóra), jako siła robocza (np. koń, muł, osioł) lub zwierzęta domowe (pies, kot).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ziarno zbóż służy jako produkt konsumpcyjny dla człowieka i jako znakomita pasza treściwa w chowie zwierząt gospodarskich.

(1.2) Nie dopuszczajcie do życia publicznego doktrynerów cudzego i własnego chowu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuf, AS: χuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chowanie n., chowaniec m., wychowanie n., wychowanek m., wychowanka ż., schowek m., schowanie n., odchowanie n.

czas. chować ndk., schować dk., wychowywać ndk., wychować dk., odchować dk.

przym. wychowawczy

przysł. wychowawczo

Wiktionary

chow-chow

[czytaj: czał-czał] - rasa psów o długiej, gęstej sierści koloru czarnego, rudego albo płowego; pies tej rasy; czau-czau

SJP.pl

chować

ukrywać się, kamuflować przed kimś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. schować)

(1.1) ukrywać kogoś / coś przed kimś

(1.2) pielęgnować, wychowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pochować)

(2.1) grzebać zmarłych

czasownik przechodni niedokonany (dk. odchować)

(3.1) hodować

czasownik zwrotny niedokonany chować się (dk. schować się)

(4.1) ukrywać się przed kimś

(4.2) przest. wychowywać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Andrzej chował przed rodzicami zdjęcia gołych kobiet pod swoim łóżkiem.

(1.2) Katarzyna chowała dziecko swojej zmarłej siostry.

(2.1) Rodzina i przyjaciele chowali zmarłego w ciszy.

(4.1) Jurek chował się pod kocem.

(4.2) Jurek chował się na wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɔvat͡ɕ, AS: χovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chowany mrz., wychowaniec mos., wychowanica ż., chów m., schowanko n., schowek m., zachowek m., pochówek m., wychowanek m., chowaniec m., wychowanka ż., przychówek m., wychowanie n., chowanie n.

czas. przechować dk., przechowywać ndk., schować dk., pochować dk., wychować dk., wychowywać ndk., odchować dk., odchowywać ndk., podchować dk., podchowywać ndk., uchować dk., dochować dk., dochowywać ndk.

przym. pochówkowy, wychowawczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ukrywać, zatajać, kitrać

(1.2) wychowywać, hodować

Wiktionary

chowacz

drobny chrząszcz z rodziny ryjkowców występujący w mniej więcej 100 gatunkach

SJP.pl

chowaniak

nazwisko

SJP.pl

chowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãɲɛ, AS: χovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chować, przechowywać

rzecz. chów mrz.

Wiktionary

chowaniec

dawniej, rzadko: osoba wzięta przez kogoś na utrzymanie, pozostająca pod czyjąś opieką; wychowanek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg. duch domowy

(1.2) stpol. później gwara. przybrane dziecko

(1.3) reg. zabawa w chowanego

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

(1.2) forma żeńska chowanica, chowanka; czas. chować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chowanek, chobołd, gospodarczyk, komornik, piecuch, latawiec, wychowaniec

(1.2) wychowaniec

(1.3) chowanka, chowanki lm.

Wiktionary

chowanka

zabawa dziecięca, w której jedna osoba szuka ukrywających się pozostałych uczestników; chowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziecięca zabawa polegająca na szukaniu przez jedną osobę ukrywających się pozostałych uczestników lub jednej ukrytej osoby przez pozostałych uczestników

(1.2) daw. miejsce, w którym coś się przechowuje, chowa

(1.3) stpol. później gwara. przybrana córka

(1.4) w lm. chowanki → rodzaj pasztecików

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãnka, AS: χovãnka

Wiktionary

Powiązane:

(1.3) forma męska chowanek, chowaniec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chowany, chowanki, chowaniec

(1.2) schowek, schowanko, daw. chowanko

(1.3) chowanica

Wiktionary

chowanna

dawny kwartalnik pedagogiczny poświęcony naukowym zagadnieniom wychowania

SJP.pl

Chowanna czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży – monumentalne, dwutomowe dzieło pedagogiczne autorstwa Bronisława Ferdynanda Trentowskiego, którego pierwodruk ukazał się w 1842 w Poznaniu (Księgarnia Nowa). Było to właściwie jedyne dzieło Trentowskiego z zakresu pedagogiki. Pisał je począwszy od 1840.

Wikipedia

chowański

nazwisko

SJP.pl

chowańszczyzna

powstanie moskiewskich strzelców w 1682 inspirowane i dowodzone przez księcia Iwana Andriejewicza Chowańskiego

SJP.pl

Chowańszczyzna (ros. Хованщина) – opera Modesta Musorgskiego, oparta na autentycznych wydarzeniach z historii Rosji – nieudanej próbie zamachu stanu z 1682 r.

Wikipedia

chowany

zabawa dziecięca polegająca na odnalezieniu przez szukającego pozostałych uczestników zabawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: chować

Wiktionary

Zabawa w chowanego – zabawa dla dzieci, polegająca na szukaniu się nawzajem na wyznaczonym wcześniej terenie. Jedną z rozbudowanych odmian tej gry są podchody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gramy w chowanego. Adam liczy na głos do dziesięciu, a my się chowamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɔˈvãnɨ, AS: χovãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chowanka ż.

czas. chować ndk., przechowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chowanka, zabawa w chowanego

Wiktionary

chowder

[czytaj: czałder] gęsta zupa z ryb i skorupiaków morskich, zazwyczaj z mlekiem

SJP.pl

Chowder – zupa rybna lub z owocami morza. Potrawa kuchni anglosaskiej, popularna na wschodnim wybrzeżu USA, Australii i Nowej Zelandii. Pierwotnie zupa gotowana była na żaglowcach.

Przygotowywana jest na bazie wywaru z łbów rybich oraz ości i boczku. Wywar zabielany jest zasmażką lub mlekiem, ewentualnie śmietaną. Do wywaru dodaje się kawałki ryb lub owoców morza, które gotuje się ok. 15 min. Podany przepis jest jednym z wielu, gdyż istnieje wiele regionalnych odmian tej potrawy.

Wikipedia

chozrascziot

(samo)opłacalność gospodarcza (z ros., skrót od choziajstwiennyj rascziot)

SJP.pl

chołdzyński

nazwisko

SJP.pl

chołmogorski

1. rasa chołmogorska krów - rasa krów pochodząca z Rosji;
2. gęś chołmogorska - rasa gęsi pochodząca z Rosji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chołmogorami, dotyczący Chołmogor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chołmogory nmos.

Wiktionary

chołmogory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Rosji europejskiej;

Wiktionary

Chołmogory (ros. Холмого́ры) – miejscowość w północnej Rosji administracyjne centrum Rejonu Chołmogorskiego w obwodzie archangielskim. Jest położona na lewym brzegu rzeki Dwiny, 75 km na południowy wschód od Archangielska i 90 km na północ od monasteru Antoniewo-Sijskiego. Nazwa pochodzi od fińskiego Kalmomäki co oznacza „wzgórze cmentarne”.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chołmogorski

Wiktionary

chołodziec

chłodnik; zupa (owocowa lub z botwiny) podawana na zimno

SJP.pl

chołojów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Wuzłowe, Chołojów (ukr. Вузлове) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie czerwonogrodzkim (do 2020 w rejonie radziechowskim).

Znajduje tu się przystanek kolejowy Wuzłowe, położony na linii Lwów – Kiwerce.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chołojowski

Wiktionary

chołoniewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chołoniewski – katolicki duchowny

- Andrzej Chołoniewski – polski oficer

- Antoni Chołoniewski – polski dziennikarz, publicysta, działacz narodowy

- Jacek Chołoniewski – polski przedsiębiorca, publicysta i ekspert ekonomiczny

- Marek Chołoniewski – polski kompozytor, animator kultury

Wikipedia

chołuj

nazwisko

SJP.pl

chrabąszcz

niewielki brązowy chrząszcz, groźny szkodnik w leśnictwie i sadownictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. roln. mały brązowawy chrząszcz

(1.2) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

- chrabąszcz majowy

- chrabąszcz kasztanowy

- guniak czerwczyk

- chrabąszczowate

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ogrodach sąsiadujących z terenami leśnymi można w późnowiosenne wieczory napotkać duże, nisko latające chrabąszcze. Pojawiają się w znacznej liczbie raz na cztery lata i przez cały maj dobierają się w pary.

(1.2) W Pępowie można obejrzeć 40 modeli, z czego 30 to zabytkowe samochody spod znaku Volkswagena. Królują garbusy: od najstarszego, z 1956 roku, produkcji niemieckiej, po najnowszy model „chrabąszcza”, wyprodukowany w Meksyku.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chrabąszczowaty

rzecz. chrobak m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chrząszcz, garbus

Wiktionary

chrabąszczowaty

przypominający kształtem chrabąszcza

SJP.pl

chrabąszczowy

→ chrabąszcz

SJP.pl

Patrz:
chrabąszcz

chrabąszczyk

mały chrabąszcz

SJP.pl

chrabęścić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. szeleścić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Coś chrabęści za winklem.

(1.1) "Słychać było jak w gęstwinie wiatr się krząta i chrabęści,

::Tedy szkielet poskoczył i zacisnął swe pięści!"

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrabęszczenie n.

Wiktionary

chrabęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrabęścić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrabęścić

Wiktionary

chrabostówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Chrabostówka (białorus. Храбастоўка Chrabastoŭka) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Narwi.

Wikipedia

chrabota

nazwisko

SJP.pl

chram

świątynia lub miejsce kultu religijnego, szczególnie w kontekście religii słowiańskich lub azjatyckich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. świątynia pogańska;

Wiktionary

Chram (także kącina, kupiszta; neologizmy: kontyna, gontyna) – typ budowli sakralnej w religii Słowian. Miejsce spotkań, modlitw, nabożeństw i wróżb, którego rolę pierwotnie pełniły poświęcone kultowi drzew oraz sił przyrody gaje – słowiańskie odpowiedniki świętych gajów w innych kulturach.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) stpol. bożnica

Wiktionary

chramać

czasownik

(1.1) stpol. kuleć, utykać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrãmat͡ɕ, AS: χrãmać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chramanie n.

Wiktionary

chramanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chramać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chramać ndk.

Wiktionary

chramowy

→ chram

SJP.pl

Patrz:
chram

chrap

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) śrpol. gniew

(1.2) śrpol. chrypka

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od chrapać

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: chrapa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrap, AS: χrap

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrapa ż.

Wiktionary

chrapa

1. część górnej wargi u niektórych ssaków;
2. urządzenie doprowadzające powietrze do silnika spalinowego na okręcie podwodnym płynącym w niewielkim zanurzeniu; chrapy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. anat. fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;

(1.2) łow. nozdrza zwierzyny płowej (jeleniowatych) oraz muflona i kozicy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z przyjemnością głaskała aksamitne chrapy urodziwej gniadej klaczy.

(1.2) Wylękniona łosza zadziera chrapy, okręca się na tylnych biegach i daje susa, aby uciec.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrap mrz., chrapanie n., chrapanina ż., chrapnięcie n.

czas. chrapać ndk., chrapnąć dk.

przym. chrapliwy

przysł. chrapliwie

Wiktionary

chrapać

1. wydawać charkotliwe, świszczące dźwięki podczas snu; pochrapywać;
2. potocznie: spać; drzemać, kimać;
3. wydawać chrypliwe dźwięki; rzęzić, charczeć, charkotać;
4. o samicy jelenia, łosia, daniela: wydawać charakterystyczny głos w czasie rui

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrapnąć)

(1.1) oddychać w trakcie snu charcząc

(1.2) żart. spać

(1.3) o ludziach: rzęzić jakby chrapiąc (1.1)

(1.4) o zwierzętach: parskać jakby chrapiąc (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie zmrużyłem oka całą noc, bo sąsiad donośnie chrapał.

(1.2) Zajrzałam do sypialni, ale chrapałeś tak słodko, że ciebie nie budziłam.

(1.4) Konie chrapały i wyprężone ich nogi silnie biły kopytami w twardą drogę, żeby się na niej utrzymać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrapat͡ɕ, AS: χrapać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrapa ż., chrapanie

przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) spać, drzemać, kimać

(1.3) charczeć

Wiktionary

chrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o ludziach: hałaśliwe charczenie w czasie snu

(1.2) o zwierzętach, np. koniach: wydawanie chrapliwego dźwięku

Wiktionary

Chrapanie – wibracja języczka i podniebienia miękkiego podczas wdechu. Najczęściej występuje podczas snu. Choć nie zagraża życiu, może być objawem groźnego bezdechu sennego. Chrapanie może utrudniać sen osobie dotkniętej tym problemem i innym, śpiącym w pobliżu. Ocenia się, że około 30% dorosłych ludzi chrapie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Musimy położyć kres twojemu chrapaniu, kupmy lekarstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xraˈpãɲɛ, AS: χrapãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrapnięcie n., chrapa ż.

czas. chrapać ndk., chrapnąć dk.

przym. chrapliwy

przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) parskanie

Wiktionary

chrapanina

potocznie: charkotliwe dźwięki wydawane w czasie snu; chrapanie, pochrapywanie

SJP.pl

chrapanów

Chrapanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Zawichost.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 755.

Wikipedia

chrapek

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś

SJP.pl

Chrapek

- Jan Chrapek

- Krzysztof Chrapek

- Michał Chrapek

Chrápek

- Tomáš Chrápek

Wikipedia

chrapickiego

żartobliwie: ciąć (ucinać) chrapickiego - spać, chrapiąc

SJP.pl

chrapka

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś

SJP.pl

chrapkiewicz

nazwisko

SJP.pl

chrapkowski

nazwisko

SJP.pl

chrapliwie

przysłówek

(1.1) w sposób chrapliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrapa ż., chrapliwość ż., chrapanie n.

czas. chrapać ndk.

przym. chrapliwy

Wiktionary

chrapliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrapliwie

SJP.pl

chrapliwość

→ chrapliwy

SJP.pl

Patrz:
chrapliwy

chrapliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrapliwy

SJP.pl

chrapliwy

przypominający chrapanie; ochrypły, charczący, szorstki

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający chrapanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrapa ż., chrapliwość ż., chrapanie n.

przysł. chrapliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrypliwy, ochrypły, szorstki

Wiktionary

chrapowaty

chropawy, chropaty, chropowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy

SJP.pl

chrapowo

Chrapowo (do 1945 niem. Hohengrape) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W 2007 wieś liczyła 304 mieszkańców. Leży ok. 3,5 km na zachód od Pełczyc i jest najbardziej na zachód położoną miejscowością zarówno gminy jak i powiatu.

Wikipedia

chrapy

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui

SJP.pl

- chrapy – część górnej wargi u niektórych ssaków

- chrapy – urządzenie stosowane na okrętach podwodnych do doprowadzania powietrza do silników spalinowych w czasie, kiedy okręt jest zanurzony

Wikipedia

chrcynno

Chrcynno – dawniej Chrzcinno, wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk. około 45 km na północ od Warszawy.

W latach 1962–1973 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chrcynno, wcześniej w gromadzie Krzyczki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

chreia

[czytaj: chreja] w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chryja

SJP.pl

chreja

w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreia, chryja

SJP.pl

Chreja (gr. chreia, chráomai, chrḗsimos ’pożytek, korzyść, konieczność’) – starożytny gatunek literacki.

Chreja pokrewna jest takim formom literackim, jak aforyzm, anegdota, apoftegmat. Pojęcia te bywały używane zamiennie, dlatego też trudno jest precyzyjnie rozgraniczyć te formy. Od sentencji chreja różniła się zasadniczo tym, że na wstępie podawała autora. Chreja mogła być krótka i lapidarna, zredagowana w rzeczowym stylu, lub dłuższa w formie pouczającej anegdoty z puentą. Mogła mieć formę bardziej literacką lub szkolną, pisaną na potrzeby uczniów.

Wikipedia

chrematonim

w językoznawstwie: nazwa własna materialnego wytworu rąk ludzkich, np. nazwa kosmetyku, urządzenia, pojazdu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna przedmiotu kultury materialnej, np. działa, statku, dzwonu, zegara itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɛ̃maˈtɔ̃ɲĩm, AS: χrẽmatõńĩm

Wiktionary

chrematonimia

dział onomastyki zajmujący się badaniem nazw własnych materialnych wytworów rąk ludzkich (chrematonimów)

SJP.pl

Chrematonimia (gr. chrema, chrematos „rzecz, przedmiot, towar”) – nauka, której przedmiotem badań są nazwy własne niektórych wytworów przemysłowych, rękodzielniczych, jednostkowych i seryjnych, które nie są trwale związane z określonym krajobrazem, tzw. chrematonimy. Jest to najbardziej dyskusyjny dział onomastyki.

Wikipedia

chreptowicz

nazwisko

SJP.pl

Chreptowicz ((biał.) Храпто́віч, (ros.) Хрепто́вич):

- Chreptowiczowie

- Teodor (Fiedor "Tedko, Fedko") Chreptowicz, herbu Odrowąż (? – 1528), syn Bohdana

Wikipedia

chrestomatia

publikacja zawierająca wybór utworów (w całości lub we fragmentach) różnych autorów, przeznaczona zazwyczaj do użytku szkolnego; antologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)

Wiktionary

Chrestomatia – wydawnictwo zawierające wybrane teksty różnych twórców, opublikowane w całości lub we fragmentach. Przeznaczone do użytku szkolnego lub nauki samodzielnej.

Słowo chrestomatia wywodzi się z języka greckiego – chrēstomátheia – wypisy, chrēstós – pożyteczny.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) chrestomatia staropolska / staroruska / …

synonimy.

(1.1) wypisy, wybór tekstów

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|χρηστομάθεια. (khrēstomátheia) → wypisy etym|gr|χρηστός|μανθάνω. (khrēstós + manthánō) → pożyteczny + uczyć

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chrestomathy

* bułgarski: (1.1) христоматия ż.

* duński: (1.1) krestomati w.

* rosyjski: (1.1) хрестома́тия ż.

* słowacki: (1.1) chrestomatia ż.

* ukraiński: (1.1) хрестома́тія ż.

źródła.

== chrestomatia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chrestomatia

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɛstɔ̃ˈmatʲja, AS: χrestõmatʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wypisy, wybór tekstów

Wiktionary

christensen

nazwisko

SJP.pl

Christensen – były amerykański konstruktor wyścigowy, startujący w wyścigu Indianapolis 500 na przełomie lat 50. i 60.

Wikipedia

christian

obce imię męskie

SJP.pl

- Chrystian – imię męskie

- Christian – wrestler używający pseudonimu "Christian", właśc. Jason Reso

- Christian (Christian Corrêa Dionisio (ur. 1975) – brazylijski piłkarz

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Illinois

- hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Kentucky

- hrabstwo Christian (ang. Christian County) – w stanie Missouri

Wikipedia

christiania

ostry skręt na nartach; krystiania, chrystiania

SJP.pl

- Christiania – dzielnica Kopenhagi

- Christiania – jedna z dawnych nazw norweskiej stolicy (Oslo)

- Christiania – pierwszy publiczny teatr w Norwegii ze stałą siedzibą, położony przy placu Bankowym (Bankplassen), w centrum Christianii

Gminy w USA:

- Christiania (ang. Christiania Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Jackson

- Christiania (ang. Christiania Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burleigh

Wikipedia

christianrockowy

→ christian rock [czytaj: kristjanrokowy]

SJP.pl

christie

[czytaj: kristi] nazwisko obce

SJP.pl

Christie – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair.

Wikipedia

christine

- Christine – powieść Stephena Kinga

- Christine – ekranizacja powieści Stephena Kinga z 1983 roku

- Christine – szósty singel zespołu Siouxsie and the Banshees

Miejscowości w USA:

- Christine – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland

- Christine – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Atascosa

Wikipedia

christo

Christo (właśc. Christo Wladimirow Jawaszew, bułg. Христо Владимиров Явашев, znany także jako Christo Javacheff, ur. 13 czerwca 1935 w Gabrowie, zm. 31 maja 2020 w Nowym Jorku) – amerykański artysta pochodzenia bułgarskiego. Jeden z twórców sztuki krajobrazu. Wraz z żoną, francuską artystką Jeanne-Claude Denat de Guillebon (ur. 13 czerwca 1935, zm. 19 listopada 2009), tworzył duet Christo i Jeanne-Claude.

Wikipedia

christoph

[czytaj: kristof] obce imię męskie

SJP.pl

christophe

Osoby:

- Bernard Christophe – francuski astronom

- Christophe – francuski piosenkarz

- Christophe – francuski pisarz

- Henri Christophe – haitański polityk

- Paul Christophe – belgijski inżynier

- Pierre Christophe – francuski kompozytor

- Robert Christophe – francuski pływak

Zobacz też:

- Krzysztof

- Saint-Christophe

Wikipedia

christopher

[czytaj: kristofer] obce imię męskie

SJP.pl

Christopher – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Franklin.

Wikipedia

chrl

[czytaj: cha-er-el] skrót od: Chińska Republika Ludowa

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = geogr. polit. Chińska Republika Ludowa

Wiktionary

Chińska Republika Ludowa, ChRL (chiń. upr. 中华人民共和国; chiń. trad. 中華人民共和國; pinyin Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó, wymowa), Chiny (chiń. upr. 中国; chiń. trad. 中國; pinyin Zhōngguó, wymowa) – państwo w Azji Wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej, zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to drugie pod względem liczby ludności państwo świata o populacji przekraczającej 1,4 mld osób, co stanowi 18,4% populacji świata. Pod względem powierzchni jest 3. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki 2. po USA (pod względem PKB nominalnego) i 1. pod względem PKB realnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stolicą ChRL jest Pekin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa‿ɛr‿ˈɛl, AS: χa‿er‿el

Wiktionary

chrobacja

starożytna kraina słowiańska z pierwotną stolicą na Łysej Górze

SJP.pl

Biała Chorwacja (chorw. Bijela Hrvatska, Velika Hrvatska) – terytorium historyczne o nieokreślonym położeniu geograficznym, znajdujące się w Europie Środkowej. Najczęściej utożsamiane z Małopolską.

Wikipedia

chrobak

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. robak, małe zwierzę, zwłaszcza owad i jego gąsienice, zwierzę pełzające

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Chrobak – polski taternik, alpinista i himalaista

- Halina Chrobak – polska aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa

- Tadeusz Chrobak – polski filozof

- Tadeusz Chrobak – polski kartograf

- Rudolf Chrobak – austriacki lekarz ginekolog

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbak, AS: χrobak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrobotek m., chrobot m., chrobąszcz m., chrabąszcz m., chrobotanie n., chrobactwo n., chrobotacz m.

:: zdrobn. chrobaczek m.

czas. chrobotać, chrobotnąć

przym. chrobaczywy, chrobotkowaty, chrobotliwy, chrobotny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) robak, czerw; daw. czyrw, czyrzw, pandrow, ruch, rupie

Wiktionary

chrobocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chrobot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrobot m.

Wiktionary

chrobok

nazwisko

SJP.pl

chrobot

odgłos powstający przy drapaniu, gryzieniu lub przesuwaniu (się) czegoś ciężkiego, twardego; chrzęst, trzask, zgrzyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niski odgłos drapania, gryzienia, odgłos działania metalowego mechanizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chrobot myszy pod podłogą wzbudził panikę lokatorki.

(1.1) Chrobot klucza w zamku spłoszył włamywacza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbɔt, AS: χrobot

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrobotać

rzecz. chrobocik mrz., chrobak m., chrobotanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgrzyt, chrzęst, chrupot

Wiktionary

chrobotać

wydawać chrobot, chrzęst; chrzęścić

SJP.pl

chrobotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrobotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrobotać

rzecz. chrobak m., chrobot mrz.

Wiktionary

chrobotek

rodzaj krzaczkowatego porostu z rzędu misecznikowców

SJP.pl

Cladonia P. Browne (chrobotek) – rodzaj grzybów należący do rodziny chrobotkowatych (Cladoniaceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest także do grupy porostów. Z reguły tworzą partnerstwo z zielenicami z rodzaju Asterochloris, ale zarejestrowano także wiązanie się z bardziej odpornymi na zanieczyszczenia przedstawicielami rodzaju Trebouxia w przypadku grzybów zasiedlających tereny poprzemysłowe.

Wikipedia

chrobotkowate

rodzina porostów krzaczkowatych

SJP.pl

Chrobotkowate (Cladoniaceae Zenker) – rodzina workowców. Ze względu na współżycie z glonami zaliczana jest do grupy porostów.

Wikipedia

chrobotkowaty

o cechach chrobotkowatych

SJP.pl

chrobotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrobotliwy

SJP.pl

chrobotliwy

wydający odgłos podobny do chrobotania

SJP.pl

chrobotnąć

wydać chrobot, chrzęst; chrzęstnąć, chrząstnąć, zachrzęścić

SJP.pl

chrobrość

dawniej: cecha kogoś odważnego, dzielnego, mężnego

SJP.pl

chrobrów

Chrobrów (niem. Petersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Żagań przy drodze krajowej nr 12.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie zielonogórskim.

Wikipedia

chrobry

dawniej:
1. odważny, dzielny, mężny, śmiały;
2. świadczący o czyjejś odwadze, śmiałości, np. chrobry czyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. dziś książk. podn. dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski

Wiktionary

Biografie

- Światosław I Chrobry (ok. 942 – ok. 972) – kniaź Rusi Kijowskiej

- Bolesław I Chrobry (967–1025) – pierwszy król Polski

- Mścisław Chrobry (? – 1036) – książę tmutarakański i czernihowski

- Mścisław II Rościsławicz Chrobry (? – 1180) – książę biełgorodzki, smoleński i nowogrodzki

- Michał Chrobry (? – 1248) – książę moskiewski i wielki książę włodzimierski

- Włodzimierz Chrobry (1353–1410) – książę borowsko-sierpuchowski, moskiewski, wołucki, rżewski, horodecki i uglicki

- Olga Chrobra (1926–1994) – polska pisarka, rzeźbiarka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxrɔbrɨ, AS: χrobry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrobrość ż., Chrobry m.

przysł. chrobrze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski, bitny

Wiktionary

chrobrzej

stopień wyższy od przysłówka: chrobrze

SJP.pl

chrodegang

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

chrom

pierwiastek chemiczny o symbolu Cr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

Wiktionary

Chrom (Cr, łac. chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od 45Cr do 57Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma chrom?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃m, AS: χrõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chromian m., chromianka ż., chromit m., chromoferryt m., chromowanie n.

czas. chromować ndk.

przym. chromowany, chromowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Cr

Wiktionary

chroma

1. pigment malarski otrzymywany z siarczanu ołowiu lub chromianów
2. w systemie barw Munsella: jedna z trzech cech barwy, odpowiadająca jej nasyceniu; pozostałe cechy to: hue (odcień) i value (jasność)

SJP.pl

Chroma – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 685 km (wraz z Temteken 711 km); powierzchnia dorzecza 19 700 km².

Powstaje w górach Połousny Kriaż z połączenia rzek Temteken i Nemałak-Arangus; płynie zabagnioną doliną w kierunku północno-wschodnim przez Nizinę Jańsko-Indygirską, tworząc liczne meandry; uchodzi do Zatoki Chromskiej Morza Wschodniosyberyjskiego. W dorzeczu bardzo liczne jeziora, przeważnie niewielkie.

Wikipedia

chromać

utykać na nogę, kuleć

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) daw. kuleć

(1.2) przen. niedomagać, szwankować, mieć usterki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃mat͡ɕ, AS: χrõmać

Wiktionary

Powiązane:

przym. chromy

czas. ochromieć

rzecz. chromy m., chromanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kuleć, utykać, pot. kuśtykać

Wiktionary

chromacjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ostatnie lata życia Chromacjusza przypadły na czasy najazdu Wizygotów pod wodzą Alaryka.

Wiktionary

chromal

stop żelaza, chromu i aluminium, stosowany do wyrobu elementów grzejnych w piecach elektrycznych

SJP.pl

chromalit

kruchy żużel otrzymywany jako produkt uboczny przy wytapianiu żelazochromu, stosowany w odlewnictwie do utwardzania mas formierskich ze szkłem wodnym; żużel żelazochromowy

SJP.pl

chromanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chromać.

Wiktionary

Chromanie przestankowe (łac. claudicatio intermittens) – związany z niedokrwieniem objaw chorobowy polegający na występowaniu bólu mięśni kończyn dolnych pojawiający się podczas wysiłku i ustępujący po krótkim odpoczynku.

Chromanie przestankowe u koni opisał Bouley w 1831, a u ludzi Charcot w 1859. Kolejne klasyczne opisy są autorstwa Goldflama (intermittirendes Hinken, 1895) i Erba (dysbasia angiosclerotica, 1898).

Wikipedia

Powiązane:

czas. chromać ndk.

przym. chromy

rzecz. chromy m.

Wiktionary

chromatofor

1. komórka skóry właściwej kręgowców wytwarzająca i zawierająca różne barwniki;
2. barwne ciałko występujące w cytoplazmie komórek roślin; barwny plastyd;
3. organella zawierająca barwniki u niektórych bakterii i sinic, uczestnicząca w fotosyntezie

SJP.pl

Chromatofory – struktury związane z powstawaniem barw u różnych organizmów.

Chromatofory zwierząt zawierające pigment komórki spotykane szeroko wśród zwierząt, w tym płazów, ryb, gadów, skorupiaków, głowonogów, a także u bakterii. Dla odmiany u ssaków i ptaków występuje rodzaj komórek zwanych melanocytami, pełniących podobną funkcję.

Wikipedia

chromatoforowy

→ chromatofor

SJP.pl

Patrz:
chromatofor

chromatograf

urządzenie do wykonywania chromatografii

SJP.pl

Wikipedia

chromatografia

metoda rozdzielania jednorodnych mieszanin na składniki

SJP.pl

Wikipedia

chromatograficzny

→ chromatografia

SJP.pl

Patrz:
chromatografia

chromatogram

ciecz lub gaz służący do rozdzielania lub badania składu mieszanin związków chemicznych

SJP.pl

chromatoliza

rozpuszczanie się chromatyny w cieczy jądra komórkowego

SJP.pl

Chromatoliza – częsta zmiana neuropatologiczna. W początkowej fazie następuje obrzmienie komórki, zanik substancji Nissla i peryferyjne przesunięcie jądra komórkowego.

Charakterystyczna np. dla zapalenia rogów przednich rdzenia kręgowego w wyniku infekcji wirusami Picorna.

Wikipedia

chromatopolarografia

analiza polarograficzna składników mieszaniny rozdzielonej metodami chromatograficznymi; analiza chromatopolarograficzna

SJP.pl

chromatopolarograficzny

→ chromatopolarografia

SJP.pl

Patrz:
chromatopolarografia

chromatopsja

1. zdolność do widzenia barwnego, spostrzegania i rozróżniania kolorów;
2. w medycynie: zaburzenie wzroku polegające na widzeniu przedmiotów bezbarwnych w kolorach

SJP.pl

Postrzeganie barw – zdolność organizmu lub maszyny do rozróżniania przedmiotów oparta na wrażliwości na długość fali (lub częstotliwość) światła, które przedmioty te odbijają, emitują lub przepuszczają. Układ nerwowy rejestruje kolor poprzez porównanie odpowiedzi na światło kilku rodzajów czopków w oku. Czopki te są wrażliwe na różne długości światła widzialnego. Dla ludzi zakres światła widzialnego wynosi około 380–740 nm. Zazwyczaj istnieją 3 rodzaje czopków. Zakres widzialności oraz liczba rodzajów czopków różnią się w zależności od gatunku.

Wikipedia

chromatron

kineskop barwny o trzech wyrzutniach elektronowych umieszczonych w jednej linii

SJP.pl

chromatyczność

→ chromatyczny

SJP.pl

Patrz:
chromatyczny

chromatyczny

1. barwny;
2. w muzyce:
a) skala chromatyczna - skala, w której kolejnych 12 dźwięków oddzielonych jest sekundą małą, półtonem; skala dodekafoniczna;
b) znaki chromatyczne - znaki notacji muzycznej zmieniające wysokość dźwięku odpowiadającego nucie, np. krzyżyki i bemole;
c) instrument chromatyczny - instrument pozwalający wydobyć wszystkie dźwięki skali chromatycznej;

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. szt. mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła

(1.2) muz. wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chromatyka ż.

przysł. chromatycznie

przym. chromowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) barwny, kolorowy

Wiktionary

chromatyda

część chromosomu (zbudowana z jednej nici chromatynowej)

SJP.pl

Wikipedia

chromatyka

1. nauka o barwach, składaniu i mieszaniu kolorów;
2. kolorystyka obrazu;
3. w muzyce:
a) zasady alteracji, podwyższania lub obniżania dźwięków skali diatonicznej;
b) wykorzystywanie tych zasad

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o barwach

(1.2) kolorystyka obrazu

(1.3) muz. podwyższenie lub obniżenie stopnia w skali diatonicznej

Wiktionary

Chromatyka – w muzykologii zasada doboru dźwięków polegająca na dodawaniu do melodii i harmonii opartej na skali diatonicznej (siedmiodźwiękowej) dźwięków podwyższonych i obniżonych o pół tonu, gdy dźwięk sąsiadujący odległy jest o cały ton. W zapisie nutowym do podwyższenia i obniżania dźwięku służą znaki chromatyczne: krzyżyk, krzyżyk podwójny, bemol, bemol podwójny, kasownik. Skala diatoniczna z wprowadzonymi wszystkimi interwałami półtonowymi nazywa się skalą chromatyczną.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chromatyczny

Wiktionary

chromatyna

podstawowy składnik chromosomów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym;

Wiktionary

Chromatyna (chromatinum) – włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów, niehistonowych białek i małej ilości RNA. Stanowi główny składnik chromosomów i jest nośnikiem genów. Występuje również w nukleoidzie bakterii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chromatyna może kurczyć się i rozkurczać, powodując zmianę upakowania struktury chromosomów. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃maˈtɨ̃na, AS: χrõmatỹna

Wiktionary

Powiązane:

przym. chromatynowy

Wiktionary

chromatynowy

związany z chromatyną

SJP.pl

chromatyzm

zabarwienie obrazu powstające na skutek rozszczepienia promieni świetlnych w soczewce (aberracji chromatycznej)

SJP.pl

Aberracja chromatyczna, chromatyzm – cecha soczewki lub układu optycznego wynikająca z różnych odległości ogniskowania (ze względu na różną wartość współczynnika załamania) dla poszczególnych barw widmowych światła (różnych długości fali światła). W rezultacie występuje rozszczepienie światła, które widoczne jest na granicach kontrastowych obszarów pod postacią kolorowej obwódki (zobacz zdjęcie obok). Wynika ona ze zjawiska dyspersji szkła użytego do budowy soczewki.

Wikipedia

chromel

stop niklu wykorzystywany do budowy termoelementów, zawiera 10% chromu

SJP.pl

Chromel – żaroodporny stop niklu (90%) z chromem (10%), odporny na korozję.

Stosowany jest jako materiał oporowy, np. do wyrobu spiral grzejnych oraz w termoogniwach typu E i K. Termoogniwa z chromelu w połączeniu z alumelem wykazują bardzo dobrą liniową zależność napięcia od temperatury i stosowane są do 1370 °C.

Wikipedia

chromestezja

barwne słyszenie; zdolność do trwałego kojarzenia wrażeń słuchowych

SJP.pl

chromian

sól kwasu chromowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu chromowego(VI) (H₂CrO₄), zawierająca anion CrO₄²⁻, jak i sam ten właśnie anion

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chromiany są silnymi utleniaczami, mają zazwyczaj intensywnie żółtą barwę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dichromian mrz., chrom mrz.

przym. chromowy

Wiktionary

chromianometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się roztwory chromianów (głównie chromian potasu)

SJP.pl

Chromianometria – dział redoksymetrii, technika analityczna polegająca na miareczkowaniu analizowanej substancji jonami chromianowymi na VI stopniu utlenienia. Wykorzystuje się do tego mianowane roztwory dichromianu potasu (K
2Cr
2O
7).

Wikipedia

chromianować

wytwarzać powłoki ochronne na powierzchni metalu działanie związkami chromu

SJP.pl

chromianowy

związany z chromianem

SJP.pl

chromiany

1. minerały zawierające aniony kwasu chromowego lub dichromowego;
2. nieorganiczne sole kwasu chromowego

SJP.pl

chromiec

wieś w województwie dolnośląskim, gmina Stara Kamienica

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Chromiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica

- Chromiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą

1 potok w Sudetach

- Chromiec − prawy dopływ Kamienicy w dorzeczu Bobru

Wikipedia

chromik

nazwisko

SJP.pl

Leprocaulon Nyl. (chromik) – rodzaj grzybów z rodziny Leprocaulaceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

chromin

Chromin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.

Wikipedia

chrominancja

w fizyce: jakościowa cecha barwy obejmująca nasycenie i odcień koloru; chromatyczność (pojęcie często mylone z chiromancją)

SJP.pl

Chrominancja – składowa analogowego lub cyfrowego sygnału obrazu kolorowego odpowiadająca za odcień oraz nasycenie koloru.

Wikipedia

chromiński

nazwisko

SJP.pl

chromisty

grupa prostych organizmów, której dużą część stanowią glony, brunatnice, okrzemki i bruzdnice, traktowana jako oddzielne królestwo lub podkrólestwo protistów

SJP.pl

Chromisty (Chromista), grzybopływki, chromista – grupa eukariotycznych organizmów w większości o prostej, zwykle jednokomórkowej budowie, choć występują wśród nich również organizmy tkankowe. Chromisty w większości przypadków odżywiają się na drodze fotosyntezy. Posiadają chloroplasty z chlorofilem c i z własnym retikulum endoplazmatycznym, otoczone trzema błonami plazmatycznymi, wici różnej długości. Nie składują energii w formie skrobi. Chromisty mają duże znaczenie w ekosystemach, zwłaszcza wodnych, gdzie wchodzą w skład fitoplanktonu i fitobentosu, oraz w gospodarce. Są wśród nich patogeny roślin, np. powodujący zarazę ziemniaka (Phytophthora infestans). Kopalne chromisty utworzyły złoża krzemionki i węglanu wapnia.

Wikipedia

chromit

minerał z grupy spineli, tlenek żelaza i chromu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał zawierający tlenek żelaza i chromu (FeCr2O4)

Wiktionary

Chromit – minerał z grupy tlenków, zaliczany do grupy spineli chromowych.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest chrom; gr. khroma (chroma) = kolor, barwa (W Haidinger – 1845 r.). Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony. Jeden z pierwszych minerałów, które wyodrębniają się w procesie różnicowania magmy.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chrom mrz.

przym. chromowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chromite

źródła.

== chromit (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) miner. chromit

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrom mrz.

przym. chromowy

Wiktionary

chromitowy

związany z chromitem

SJP.pl

chromoaluminiowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoglinowanie

SJP.pl

chromocynkografia

w poligrafii: fotochemiczna metoda sporządzania płyt cynkowych do barwnego druku wypukłego

SJP.pl

chromocystoskopia

badanie dróg moczowych z wykorzystaniem podanego dożylnie barwnika

SJP.pl

chromodiopsyd

minerał z grupy krzemianów, odmiana diopsydu

SJP.pl

chromodruk

chromotypia; przestarzale:
1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki

SJP.pl

chromodynamika

w fizyce: dział kwantowej teorii pola opisujący oddziaływania silne występujące między kwarkami; chromodynamika kwantowa

SJP.pl

chromofil

komórka, która łatwo zabarwia się przy absorpcji soli chromu

SJP.pl

chromofobia

chorobliwy lęk przed kolorami

SJP.pl

Chromofobia (ang. Chromophobia) – brytyjsko-amerykańsko-francuski thriller z gatunku dramat z 2005 roku w reżyserii Marthy Fiennes. Wyprodukowana przez wytwórnię Quinta Communications.

Premiera filmu odbyła się 21 maja 2005. Zdjęcia do filmu zrealizowano na Wyspie Man oraz w Londynie w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

chromofor

1. ugrupowanie atomów, które w połączeniu z układem wiązań pozostałej części cząsteczki chemicznej jest przyczyną jej barwy;
2. w geologii: czynnik barwiący obecny w sieci krystalicznej minerału i powodujący jego zabarwienie

SJP.pl

Chromofor – atom, jon, cząsteczka lub inne indywiduum chemiczne, w obrębie którego lub której zachodzą przejścia elektronowe odpowiadające za pasmo widmowe. Pierwotnie termin ten dotyczył grup funkcyjnych cząsteczki decydujących o jej barwie.

Wikipedia

chromoforowy

związany z chromoforem

SJP.pl

chromofotografia

dawniej:
1. technika otrzymywania zdjęć kolorowych;
2. zdjęcie barwne

SJP.pl

chromofototypia

w poligrafii: technika płaskiego druku barwnego, światłodruk barwny

SJP.pl

chromogen

bezbarwna substancja, która po zajściu odpowiedniej reakcji chemicznej zostaje przekształcona w barwny związek

SJP.pl

chromogeniczny

→ chromogen

SJP.pl

Patrz:
chromogen

chromogenny

→ chromogen

SJP.pl

Patrz:
chromogen

chromoglinowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoaluminiowanie

SJP.pl

chromokrzemowanie

nasycanie powierzchni stali jednocześnie chromem i krzemem

SJP.pl

chromolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chromolić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chromolić

Wiktionary

chromolić

pierdykać; potocznie:
1. lekceważyć coś lub kogoś; walić;
2. mówić głupoty; pieprzyć, chrzanić

SJP.pl

czasownik

(1.1) nie przywiązywać wagi, nie przejmować się czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W niedzielę to nie widać mnie za wiele, się nie golę, chromolę. (W. Waglewski: „Chromolę”)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔlʲit͡ɕ, AS: χrõmolʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chromolenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) olewać, lekceważyć

Wiktionary

chromolitografia

technika graficzna, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany jest z innej płyty litograficznej; litografia barwna

SJP.pl

Chromolitografia (barwna litografia) – dawna technika wielobarwnego druku litograficznego, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany był z innej płyty litograficznej. Wynaleziona w XIX wieku, w następnym stuleciu została wyparta przez offset. Terminem tym określa się także wielobarwną odbitkę wykonaną tą techniką.

Wikipedia

chromolitograficzny

→ chromolitografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. druk. związany z chromolitografią, wykonany w technice chromolitografii

Wiktionary

Patrz:
chromolitografia
Powiązane:

rzecz. chromolitografia ż.

Wiktionary

chromomer

w biologii: skupienie chromatyny, zgrubienie powstałe na określonym i stałym odcinku chromosomu

SJP.pl

chromon

rodzaj czerwonego lub pomarańczowego barwnika

SJP.pl

Chromon (kromon) – organiczny związek chemiczny, pochodna chromanu. Jego pochodne tworzą grupę leków zwanych kromonami. Związki zawierające rozmaicie podstawiony szkielet chromonu, zwłaszcza zawierające grupy hydroksylowe i eterowe, spotykane są powszechnie w świecie roślinnym. Niektóre z tych pochodnych – flawony i flawonole – stanowią wydzielone grupy flawonoidów.

Wikipedia

chromonema

najmniejsza nić w chromosomie i chromatydzie, która jest widoczna pod mikroskopem optycznym

SJP.pl

Chromonema - włókno będące wyższym poziomem organizacji chromatyny w strukturze chromosomu. Włókno może być obserwowane w mikroskopie świetlnym po dekondensacji chromatyny. Na początku fazy G1 ma grubość 100-130 nm. W wyniku dalszej dekondensacji we wczesnej fazie S grubość włókna maleje do 60-80 nm.

Wikipedia

chromonikiel

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikielina

SJP.pl

Chromonikiel – stop wykonany z niklu i chromu w proporcji 3:2.

Stop charakteryzujący się odpornością na korozję i znaczącym oporem elektrycznym, dlatego znalazł zastosowanie w produkcji piecyków oraz grzejników elektrycznych.

Wikipedia

chromonikielina

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikiel

SJP.pl

Chromonikielina – oporowy stop niklu (80%) i chromu (20%), często z dodatkiem żelaza, odporny na korozję, maksymalna temperatura pracy 1100 °C. Stosowany do wyrobu oporników i elementów grzejnych pieców.

- chromonikielina bezżelazowa, nichrom: Ni 80%, Cr 20%

- chromonikielina żelazowa: Ni 65%, Cr 15%, Fe 20%

Wikipedia

chromoniklować

pokrywać metal, zwłaszcza stal, warstwą chromoniklu

SJP.pl

chromoniklownia

galwanizernia specjalizująca się w nakładaniu na powierzchnię metali chromoniklu

SJP.pl

chromoniklowy

związany z chromoniklem

SJP.pl

chromonogi

dawniej: mający chromą nogę; kulawy

SJP.pl

chromoplast

barwna odmiana plastydu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. barwny plastyd, nieaktywny w procesie fotosyntezy;

Wiktionary

Chromoplasty – barwne plastydy, nieaktywne w procesie fotosyntezy. Zawierają one barwniki karotenoidowe, ksantofil i karoteny. Nadają barwę kwiatom, owocom, a czasem również korzeniom (np. marchwi) lub bulwom. Chromoplasty mogą powstawać z proplastydów, chloroplastów i amyloplastów. Powstawanie chromoplastów z chloroplastów jest zjawiskiem leżącym u podłoża tzw. dojrzewania owoców.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chromoplast

* słowacki: (1.1) chromoplast m.

źródła.

== chromoplast (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-chromoplast.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. chromoplast

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔplast, AS: χrõmoplast

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chromoplast

* słowacki: (1.1) chromoplast m.

źródła.

== chromoplast (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Neøn-chromoplast.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. chromoplast

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chromoproteid

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteina

SJP.pl

chromoproteina

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteid

SJP.pl

chromoproteinowy

→ chromoproteina

SJP.pl

Patrz:
chromoproteina

chromość

→ chromy

SJP.pl

Patrz:
chromy

chromosfera

druga warstwa atmosfery słonecznej znajdująca pod fotosferą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

Wiktionary

Chromosfera (łac. chroma barwa + sfera) – warstwa atmosfery słonecznej, znajdująca się pomiędzy fotosferą, a warstwa przejściową. Chromosferę charakteryzuje powolny wzrost temperatury od 4400 K do 25 000 K ze wzrostem wysokości ponad powierzchnię Słońca od 500 km do około 2000 km. Dolna granica chromosfery wyznaczona jest przez minimum temperatury w atmosferze Słońca (4400 K), które znajduje się około 500 km powyżej powierzchni Słońca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra, AS: χrõmosfera

Wiktionary

Powiązane:

przym. chromosferyczny

Wiktionary

chromosferyczny

→ chromosfera

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) astr. związany z chromosferą, dotyczący chromosfery

Wiktionary

Patrz:
chromosfera
Powiązane:

rzecz. chromosfera ż.

Wiktionary

chromosom

stały składnik jądra komórkowego danego organizmu żywego, będący nośnikiem informacji genetycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. nośnik informacji genetycznej w komórce;

Wiktionary

Chromosom – forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki. Nazwa pochodzi z języka greckiego, gdzie χρῶμα (chroma, kolor) i σῶμα (soma, ciało). Chromosomy rozróżniano poprzez wybarwienie. Pierwszy raz terminu tego użył Heinrich Wilhelm Waldeyer w roku 1888.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chromatyna może kurczyć się i rozkurczać, powodując zmianę upakowania struktury chromosomów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m, AS: χrõmosõm

Wiktionary

Powiązane:

przym. chromosomowy, chromosomalny

Wiktionary

chromosomalny

→ chromosom; chromosomowy

SJP.pl

chromosomowy

→ chromosom; chromosomalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z chromosomem, dotyczący chromosomów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chromosom mrz.

przym. chromosomalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chromosomalny

Wiktionary

chromota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kalectwo, ułomność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈmɔta, AS: χrõmota

Wiktionary

chromotaksja

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaktyzm

SJP.pl

chromotaktyczny

→ chromotaktyzm

SJP.pl

Patrz:
chromotaktyzm

chromotaktyzm

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaksja

SJP.pl

chromoterapeutka

→ chromoterapeuta

SJP.pl

Patrz:
chromoterapeuta

chromoterapeutyczny

→ chromoterapia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z chromoterapią, dotyczący chromoterapii

Wiktionary

Patrz:
chromoterapia
Powiązane:

rzecz. chromoterapia ż.

Wiktionary

chromoterapia

nieposiadający podstaw naukowych rodzaj medycyny alternatywnej polegający na leczeniu przez oddziaływanie na ciało światłem o różnych barwach

SJP.pl

Wikipedia

chromotropiczny

dotyczący chromotropizmu

SJP.pl

chromotropizm

ruch części organizmu, zwłaszcza rośliny, w kierunku bodźca barwnego

SJP.pl

- Chromotropizm (biologia) – ruch rośliny wywołany barwą

- Chromotropizm (chemia) – odwracalna zmiana barwy związku chemicznego

Wikipedia

chromotypia

1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki

SJP.pl

chromotypografia

w poligrafii:
1. metoda wypukłego druku barwnego;
2. odbitka uzyskana tą metodą

SJP.pl

chromotypograficzny

→ chromotypografia

SJP.pl

Patrz:
chromotypografia

chromować

1. pokrywać powierzchnię metalu warstwą chromu;
2. w chemii: nasycać związkiem chromu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pokrywać chromem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrom m., chromowanie n.

czas. pochromować dk.

przym. chromowy

Wiktionary

chromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. pokrywanie metalu chromem

Wiktionary

Chromowanie – pokrywanie przedmiotów metalowych i z tworzyw sztucznych powłoką chromową. Stosuje się je w celu zwiększenia odporności na zużycie, poprawienia własności termicznych lub dla ozdoby. Wykonuje się je najczęściej metodami elektrolitycznymi, w wannach wypełnionych roztworami soli chromu, podgrzanymi do kilkudziesięciu stopni Celsjusza, w których zanurza się przedmiot przeznaczony do pokrycia chromem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chrom m.

czas. chromować ndk.

przym. chromowy

Wiktionary

chromowce

pierwiastki chemiczne należące do 6 grupy układu okresowego; chrom, molibden i wolfram

SJP.pl

Chromowce – pierwiastki chemiczne należące do 6 (daw. VIB lub VI pobocznej) grupy układu okresowego. Są to twarde, trudno topliwe metale, stosowane głównie do uszlachetniania metali.Do chromowców należą chrom (Cr), molibden (Mo), wolfram (W) i seaborg (Sg).

Wikipedia

chromowiec

jeden z pierwiastków należących do 6 grupy układu okresowego: chrom, molibden lub wolfram

SJP.pl

chromówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Chromówka – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta.

Do 1954 r. wieś należała do gminy Świerże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia jest sołectwem w gminie Ruda-Huta. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 203 mieszkańców i była dziewiątą co do wielkości miejscowością gminy Ruda-Huta.

Wikipedia

chromownik

pracownik zajmujący się nakładaniem chromu na powierzchnię metalu

SJP.pl

chromowy

przymiotnik od: chrom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrom m., chromianka ż., chromowanie m., pochromowanie n., chromian m., chromit m.

czas. chromować ndk., pochromować dk.

przym. chromianowy, chromatyczny

Wiktionary

chromy

utykający na nogę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. kulawy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. człowiek chromy (1.1)

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Chromy – polski artysta rzeźbiarz, medalier, malarz, rysownik

- Edward Chromy – polski wojskowy, poseł na Sejm

- Jan Chromy – polski wojskowy

- Kazimierz Chromy – polski polityk, poseł na Sejm

Inne:

- Chromy – herb szlachecki

Zobacz też:

- Timur Chromy – wódz mongolskiego plemienia Barłasów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mimo kalectwa (był chromy) pełnił funkcję zakrystiana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃mɨ, AS: χrõmy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chromanie n., chromiec m.

czas. chromać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kulawy

(2.1) kulawy

Wiktionary

chrona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. miejsce schronienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃na, AS: χrõna

Wiktionary

Powiązane:

czas. chronić

Wiktionary

chronaksja

miara pobudliwości tkanek, czas reakcji na działanie prądu elektrycznego o natężeniu dwukrotnie większym od wartości progowej

SJP.pl

Krzywa pobudliwości włókien nerwowych (krzywa Hoorwega-Weissa) - wykres przedstawiający zależność między napięciem przyłożonym do włókna nerwowego (oś Y), a czasem potrzebnym do zainicjowania potencjału czynnościowego (oś X).

Zauważono, że przykładając coraz większe napięcie, czas, w którym obserwuje się początek reakcji (reakcja w postaci potencjału czynnościowego) jest krótszy. Krzywa pobudliwości ma przebieg podobny do wykresu funkcji y=1/x w I ćwiartce kartezjańskiego układu współrzędnych (hiperbola).

Wikipedia

chronaksjometr

przyrząd do mierzenia chronaksji (pobudliwości nerwów i mięśni)

SJP.pl

chronaksjometria

metoda badania pobudliwości nerwów i mięśni za pomocą chronaksjometru

SJP.pl

chronić

strzec, pilnować, zabezpieczać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

czasownik zwrotny niedokonany chronić się

(2.1) zabezpieczać siebie przed czymś

(2.2) szukać schronienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzieci należy chronić przed niebezpiecznymi rzeczami!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: χrõńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronienie n., chrona ż., schronisko n., schron mrz., schronienie n., ochrona, ochroniarz, ochraniacz

przym. ochronny

czas. ochraniać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bronić, opiekować się

Wiktionary

chronicznie

przysłówek

(1.1) w sposób chroniczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chroniczność ż.

przym. chroniczny

Wiktionary

chroniczność

trwałość w czasie; przewlekłość, ciągłość

SJP.pl

chroniczny

powtarzający się cyklicznie, nagminny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. trwający bardzo długo

(1.2) książk. cierpiący na przewlekłą chorobę lub uzależnienie

(1.3) książk. mający jakąś utrwaloną wadę, negatywną cechę charakteru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ekspozycja na opary tej substancji może powodować chroniczne podrażnienie dróg oddechowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: χrõńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chroniczność ż.

przysł. chronicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przewlekły, ciągły

Wiktionary

chronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chronić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: χrõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chronić, ochraniać

rzecz. ochrona ż., ochroniarz mos.

Wiktionary

chronik

człowiek przewlekle chory

SJP.pl

chroniony

przymiotnik

(1.1) podlegający ochronie

(1.2) o ograniczonym dostępie

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny zob. chronić.

Wiktionary

chronka

rodzaj ptaków z rodziny chronkowatych

SJP.pl

chronkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

SJP.pl

Chronkowate (Thamnophilidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 230 gatunków. Zasiedlają one Meksyk, całą Amerykę Centralną oraz północ, środek i wschód Ameryki Południowej.

Wikipedia

chronkowaty

o cechach chronkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

chronobiolog

specjalista w dziedzinie chronobiologii

SJP.pl

chronobiologia

dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów, związanymi z porami roku, doby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów;

Wiktionary

Chronobiologia (gr. χρόvoς chrónos ‘czas’) – dział biologii, zajmujący się badaniem rytmów biologicznych, czyli periodycznych (cyklicznych) zjawisk zachodzących pod wpływem czynników wewnętrznych (związanych z fizjologią) oraz zewnętrznych (np. pory roku, sekwencja światła i ciemności), zarówno w pojedynczych komórkach, tkankach, narządach, jak również w całych organizmach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiedzę wynikającą z postępów chronobiologii z coraz większym powodzeniem stosuje się bądź można stosować na poszczególnych etapach postępowania lekarskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. biochronologia ż., chronobiolog m., chronobiolożka ż., biochronolog m., biochronolożka ż.

przym. chronobiologiczny, biochronologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biorytmologia

Wiktionary

chronobiologiczny

→ chronobiologia

SJP.pl

Patrz:
chronobiologia

chronofarmakologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku;

Wiktionary

Chronofarmakologia (gr. Χρόνος – czas, φάρμακον (phármakon) – lekarstwo, lógos – słowo, nauka) – dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku. Chronofarmakolodzy dążą do uzyskania szczegółowych wskazówek co do rozłożenia dawkowania leków w ciągu doby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chronofarmakologia odgrywa dużą rolę w leczeniu hormonalnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔfarmakɔˈlɔɟja, AS: χrõnofarmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronofarmakolog m.

przym. chronofarmakologiczny

Wiktionary

chronofotograf

aparat do sporządzania chronofotografii, wykonujący serię zdjęć w równych odstępach czasu

SJP.pl

chronofotografia

zestaw zdjęć wykonanych w równych odstępach czasu, dokumentujący kolejne fazy ruchu obiektu

SJP.pl

Chronofotografia – fotograficzne odzwierciedlenie ruchu poprzez udokumentowanie jego kolejnych faz metodą wielokrotnej ekspozycji motywu w regularnych odstępach czasu. Kolejne ujęcia mogą być rejestrowane na tym samym fragmencie materiału światłoczułego, lub na jego kolejnych częściach. Odmiana fotografii wykorzystywana w rozmaitych zastosowaniach, np. ujęcia wykonywane w krótkich odstępach czasu w fotografii sportowej, lub w długich odstępach czasu przy badaniu ruchu ciał niebieskich. W przypadku rejestracji w najkrótszych odstępach czasu stosowana może być fotografia w oświetleniu stroboskopowym, lub poprzez wykonywanie zdjęć z wielu zsynchronizowanych aparatów fotograficznych.

Wikipedia

chronofotograficzny

→ chronofotografia

SJP.pl

Patrz:
chronofotografia

chronograf

autor chronografu

SJP.pl

- Chronograf – urządzenie pozwalające zapisać przebieg badanych zjawisk fizycznych w funkcji czasu. Przykłady:

aktynograf – amylograf – anemograf – audiograf – barograf – chronofotograf – chronokinematograf – dynamograf – echograf – ewaporograf – limnigraf – mareograf – meteorograf – oscylograf – pluwiograf – polarograf – sejsmograf – tachograf – termograf – termohigrograf – torsjograf

- Chronograf – dawna nazwa kroniki

- Chronograf – przeniesiona z angielskiego nazwa zegara ze stoperem; zegar o dużej dokładności wskazań to chronometr

Wikipedia

chronografia

1. ogół metod służących do notowania przy pomocy chronografu momentów, w których powstają różne fazy zjawisk nagłych
2. pisanie dziejów według porządku lat; kronikarstwo; również dzieło historyczne w ten sposób napisane (chronograf)

SJP.pl

chronograficzny

→ chronografia

SJP.pl

Patrz:
chronografia

chronogram

wyraz lub układ wyrazów, w którym pewne, wyróżnione graficznie litery składają się na liczbę, która oznacza datę wydarzenia opisywanego w utworze

SJP.pl

Chronostych lub chronogram – jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych stosowany m.in. w okresie baroku.

Jest to coś w rodzaju łamigłówki wykorzystującej fakt, że w alfabecie łacińskim litery I, V, X, L, C, D, M pełnią jednocześnie funkcje cyfr rzymskich. Do zapisania w ten sposób daty używano cytatów z Pisma Świętego lub wierszy. Aby odczytać datę, należy zsumować wartości liczbowe liter będących jednocześnie cyframi. Dla ułatwienia litery te wyróżniano odmiennym modułem.

Krzeszów

Wikipedia

chronokinematograf

kamera filmowa połączona z chronografem notującym czas powstania zdjęcia

SJP.pl

Chronokinematograf – instrument astronomiczny zbudowany z aparatu fotograficznego, chronometru i chronografu, pozwalający rejestrować obraz wraz z dokładnym czasem obserwacji. Wynaleziony w 1927 przez astronoma, matematyka i geodetę Tadeusza Banachiewicza do obserwacji całkowitych zaćmień Słońca i w czerwcu tego samego roku użyty do obserwacji zaćmienia w szwedzkiej Laponii, następnie w USA (sierpień 1932) oraz w Grecji, Japonii i Syberii (czerwiec 1936).

Wikipedia

chronolog

osoba spisująca dzieje i umieszczająca je na osi czasu

SJP.pl

chronologia

kolejność występowania wydarzeń, od najstarszego do najmłodszego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) następstwo, kolejność zdarzeń

(1.2) nauka zajmująca się rachubą czasu;

Wiktionary

Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczeniu wydarzeń, zjawisk na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów chronos (czas) i logos (słowo, nauka).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dopiero po kilku latach pracy udało się ustalić chronologię zdarzeń, które doprowadziły były do wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: χrõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronologiczność ż.

przym. chronologiczny

przysł. chronologicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

(1.1) historia

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chronologiczność ż.

przym. chronologiczny

przysł. chronologicznie

frazeologia.

etymologia.

etym|łac|chronologia. etym|gr|χρονολογία. etym|gr|χρόνος.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chronology

* arabski: (1.1) تاريخ

* baskijski: (1.1) kronologia

* białoruski: (1.1) храналогія ż.; (1.2) храналогія ż.

* bułgarski: (1.1) хронология ż.; (1.2) хронология ż.

* czeski: (1.1) chronologie ż.

* duński: (1.1) kronologi w.

* esperanto: (1.1) kronologio

* francuski: (1.1) chronologie ż.

* interlingua: (1.1) chronologia

* islandzki: (1.1) tímatalsfræði ż.

* jidysz: (1.1) כראָנאָלאָגיע ż. (chronologie)

* kataloński: (1.1) cronologia

* łaciński: (1.1) chronologia ż.

* niemiecki: (1.1) Chronologie ż.

* szwedzki: (1.1) kronologi w.

* włoski: (1.1) cronologia ż.

źródła.

== chronologia (interlingua.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) chronologia

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chronologiczność

→ chronologiczny

SJP.pl

Patrz:
chronologiczny

chronologiczny

uporządkowany według czasu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każde kalendarium zawiera zestawienie wydarzeń ułożonych w porządku chronologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronologia ż., chronologiczność ż.

przysł. chronologicznie

Wiktionary

chronologizacja

uporządkowanie wydarzeń lub zjawisk według czasu, w którym się wydarzyły i określanie powiązań czasowych między nimi

SJP.pl

chronologizacyjny

przymiotnik od: chronologizacja

SJP.pl

chronometr

1. zegar o dużej dokładności wskazywania czasu, używany w astronomii, geodezji i nawigacji;
2. urządzenie do pomiaru i wskazywania czasu; zegar, zegarek, czasomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

(1.2) daw. zegarek kieszonkowy

Wiktionary

Chronometr – zegar cechujący się dużą dokładnością i odpornością na zmienne warunki pracy. Dawniej pojęcie to odnosiło się wyłącznie do zegarów mechanicznych; obecnie chronometrami bywają nazywane również inne systemy pomiaru czasu działające w oparciu o urządzenia elektroniczne i łączność radiową lub satelitarną.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chronometria ż.

przym. chronometryczny, chronometrowy

Wiktionary

chronometraż

pomiar czasu trwania jakiejś czynności lub procesu

SJP.pl

Chronometraż jest jedną z metod ustalania czasu potrzebnego na wykonanie pracy w określonych warunkach techniczno-organizacyjnych na podstawie określonej liczby pomiarów czasu. Na podstawie pomiarów czasów metodą chronometrażu określane są normatywy czasów planowanych na wykonanie danego zadania. Całość badania związanego z pomiarem czasu dzielimy na trzy etapy:

1. Etap przygotowawczy

2. Etap właściwej obserwacji i pomiaru czasu

3. Opracowanie wyników

Wikipedia

chronometrażowy

związany z chronometrażem

SJP.pl

chronometrażysta

pracownik zajmujący się pomiarem czasu trwania czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mierząca czas trwania czegoś

(1.2) pracownik portu lotniczego odnotowujący godziny odlotów i przylotów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Julian zatrudnił się jako chronometrażysta podczas zawodów sportowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronometraż mrz.

:: fż. chronometrażystka ż.

przym. chronometrażowy

Wiktionary

chronometrażystka

→ chronometrażysta

SJP.pl

Patrz:
chronometrażysta

chronometria

dział metrologii, nauka o pomiarze czasu i o przyrządach do jego mierzenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o pomiarze czasu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Christiaan Huygens (…) w 1656 r. opatentował mechanizm pierwszego odpowiednio dokładnego zegara wahadłowego, rozpoczynając w ten sposób nową epokę w chronometrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: χrõnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronometr m.

przym. chronometryczny, chronometrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) metrologia czasu

Wiktionary

chronometrować

mierzyć i rejestrować czas trwania jakichś czynności lub procesów

SJP.pl

chronometrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chronometrować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chronometrować

Wiktionary

chronometrowy

przymiotnik od: chronometr, np. wychwyty chronometrowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chronometr, dotyczący chronometr

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chronometria ż., chronometr mrz.

przym. chronometryczny

Wiktionary

chronometryczny

→ chronometria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chronometrią, dotyczący chronometrii

Wiktionary

Patrz:
chronometria
Powiązane:

rzecz. chronometria ż., chronometr mrz.

przym. chronometrowy

Wiktionary

chrononauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. podróżnik w czasie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sowiecki chrononauta Gauki zdjął słuchawki oraz mikrofon i z wyciągniętą dłonią pospieszył ku trzem amerykańskim temponautom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔ̃nɔ̃ˈnawta, AS: χrõnõnau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrononautyka ż.

:: fż. chrononautka ż.

przym. chrononautyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) temponauta

Wiktionary

chronopotencjometria

metoda oznaczania stężenia depolaryzatora w roztworze, polegająca na rejestracji zmian potencjału elektrody wskaźnikowej podczas elektrolizy roztworu prowadzonej przy przepływie prądu o stałym natężeniu

SJP.pl

chronorefleksometr

urządzenie do pomiaru czasu reakcji człowieka na bodziec, stosowane np. przy badaniu kandydatów na kierowców

SJP.pl

chronos

w mitologii greckiej: uosobienie czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Wiktionary

Chronos (gr. Χρόνος Chrónos – czas, łac. Chronus) – bóg w mitologii greckiej, w przedsokratejskich pracach filozoficznych uważany za personifikację czasu, który wszystko widzi, ujawnia i wyrównuje. Według niektórych kosmogonii źródło wszechrzeczy, budowniczy wszystkiego. Czasem mylony z Kronosem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boga Chronosa mylono czasem z Kronosem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. gwara. przest. Chronosowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bóstwo, bóg

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. gwara. przest. Chronosowy

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|Χρόνος. (Chrónos) etym|gr|χρόνος. (chrónos) → czas

uwagi.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) Chronos

* angielski: (1.1) Chronos

* arabski: (1.1) خرونوس m.

* aragoński: (1.1) Cronos m.

* bośniacki: (1.1) Kron m.

* bułgarski: (1.1) Хронос m.

* chorwacki: (1.1) Kron m.

* esperanto: (1.1) Ĥrono

* fiński: (1.1) Khronos

* francuski: (1.1) Chronos m.

* hiszpański: (1.1) Crono m.

* indonezyjski: (1.1) Khronos

* japoński: (1.1) クロノス (kuronosu)

* kataloński: (1.1) Chronos m.

* koreański: (1.1) 크로노스 (k’ŭronosŭ)

* litewski: (1.1) Chronas m.

* niemiecki: (1.1) Chronos m.

* nowogrecki: (1.1) Χρόνος (Chrónos) m.

* ormiański: (1.1) Քրոնոս (K'ro'no's)

* perski: (1.1) خرونوس

* portugalski: (1.1) Chronos m.

* rosyjski: (1.1) Хронос m.

* serbski: (1.1) Хрон m.

* starogrecki: (1.1) Χρόνος (Chrónos) m.

* ukraiński: (1.1) Хронос m.

* węgierski: (1.1) Khronosz

* włoski: (1.1) Chronos m.

źródła.

== Chronos (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) mitgr. Chronos

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chronoskop

rodzaj chronometru, służący do dokładnego pomiaru drobnych odstępów czasu

SJP.pl

chronoskopowy

związany z chronoskopem

SJP.pl

chronosowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Chronosa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grecy czcili Chronosowy posąg.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chronos mos.

Wiktionary

chronostratygrafia

w geologii: metoda stratygrafii polegająca na porządkowaniu sekwencji skalnych według wieku skał

SJP.pl

Chronostratygrafia – jedna z metod stratygraficznych. Polega na porządkowaniu skał skorupy ziemskiej na podstawie ich wieku. Chronostratygrafia wykorzystuje formalne jednostki chronostratygraficzne, które obejmują wszystkie skały powstałe w określonym czasie geologicznym. Są to:

- eonotem

- eratem

- system

- oddział

- piętro

- chronozona

- chronohoryzont

Wikipedia

chronostych

chronogram w formie wiersza

SJP.pl

Chronostych lub chronogram – jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych stosowany m.in. w okresie baroku.

Jest to coś w rodzaju łamigłówki wykorzystującej fakt, że w alfabecie łacińskim litery I, V, X, L, C, D, M pełnią jednocześnie funkcje cyfr rzymskich. Do zapisania w ten sposób daty używano cytatów z Pisma Świętego lub wierszy. Aby odczytać datę, należy zsumować wartości liczbowe liter będących jednocześnie cyframi. Dla ułatwienia litery te wyróżniano odmiennym modułem.

Krzeszów

Wikipedia

chronoterapeutyczny

→ chronoterapia

SJP.pl

Patrz:
chronoterapia

chronoterapia

leczenie polegające na prowadzeniu zabiegów lub podawaniu leków dostosowanym do cyklu biologicznego człowieka

SJP.pl

chronotyp

preferowany okres aktywności w ciągu dnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wewnętrzny zegar biologiczny regulujący czas spania i czas aktywności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ponieważ zarówno chronotyp, jak i dojrzewanie mają swoje biologiczne determinanty, można przypuszczać, że przesunięcie preferencji pory dnia na godziny późniejsze w okresie dojrzewania uwarunkowane jest czynnikami biologicznymi.

Wiktionary

chronowski

nazwisko

SJP.pl

chronozofia

interdyscyplinarna nauka o czasie, łącząca elementy fizyki, biologii, psychologii i socjologii

SJP.pl

chronozoficzny

dotyczący chronozofii

SJP.pl

chropaty

chropawy, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy

SJP.pl

chropawiec

1. chropawiec pospolity - roślina z rodziny bobowatych, o jadalnych nasionach, uprawiana w strefie podzwrotnikowej; wspięga, fasolnik egipski;
2. opuchlak chropawiec - chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, szkodnik upraw ogrodniczych i sadowniczych

SJP.pl

Chropawiec (Trachyspermum Link) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 15 gatunków. Występują one w południowej Azji (od Iraku po Chiny) oraz we wschodniej Afryce (od Etiopii po Tanzanię). Chropawiec wonny T. ammi został rozprzestrzeniony i rośnie jako dziczejący także w południowo-zachodniej i środkowej Azji, w różnych krajach europejskich, w Maroku i Michigan.

Wikipedia

chropawość

→ chropawy

SJP.pl

Patrz:
chropawy

chropawy

chropaty, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy

SJP.pl

chropiatka

rodzaj grzybów z rodziny chropiatkowatych

SJP.pl

Thelephora Ehrh. ex Willd. (chropiatka) – rodzaj grzybów należący do rodziny chropiatkowatych (Thelephoraceae).

Wikipedia

chropiatkowate

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Chropiatkowate (Thelephoraceae Chevall.) – rodzina grzybów należąca do rzędu chropiatkowców (Thelephorales).

Wikipedia

chropiatkowaty

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

chropiatkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

SJP.pl

Chropiatkowce (Thelephorales Corner ex Oberw.) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

Wikipedia

chropicha

chropicha niebieskooka - roślina z rodziny astrowatych

SJP.pl

Chropicha, arktotis, niedźwiedzie ucho (Arctotis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje 68 gatunków występujących naturalnie w Afryce południowej w: Namibii, Południowej Afryce, Lesotho i Zimbabwe.

Rośliny z tego rodzaju są uprawiane jako ozdobne, zwłaszcza chropicha wielka zwana też arktotisem okazałym A. stoechadifolia. Gatunek ten jako introdukowany i zdziczały występuje już na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.

Wikipedia

chropowacieć

tracić gładkość, stawać się szorstkim, chropowatym

SJP.pl

chropowacizna

1. właściwość chropowatej powierzchni;
2. chropowata powierzchnia

SJP.pl

chropowatość

→ chropowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chropowate

Wiktionary

Chropowatość lub chropowatość powierzchni – cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne (choć niekoniecznie gołym okiem) lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, niewynikające z jej kształtu, a charakteru obróbki i użytego narzędzia i przynajmniej o jeden rząd wielkości drobniejsze. Chropowatość, w przeciwieństwie do innej podobnej cechy – falistości powierzchni, jest pojęciem odnoszącym się do nierówności o relatywnie małych odległościach wierzchołków. Wielkość chropowatości powierzchni zależy od rodzaju materiału i przede wszystkim od rodzaju jego obróbki.

Wikipedia

Patrz:
chropowaty
Powiązane:

przym. chropowaty

rzecz. chropowatościomierz mrz.

Wiktionary

chropowatościomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do pomiaru chropowatości

Wiktionary

Profilometr – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru parametrów chropowatości i falistości powierzchni. Na podstawie topografii powierzchni obliczane są wymiary krytyczne takie jak krzywizna i płaskość.

Pod względem historycznym pojęcia "profilometr" używano do określenia urządzenia podobnego do fonografu, który mierzy topografię podczas przemieszczania się powierzchni badanej względem igły profilometru stykowego. Jednak pojęcie to zmienia się wraz z pojawieniem się wielu bezkontaktowych technik profilometrycznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chropowatość

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miernik chropowatości, profilometr

Wiktionary

chropowaty

chropawy, chropaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

(1.2) pozbawiony dźwięczności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbyt chropowata powierzchnia stołu nie pozwalała nam grać w cymbergaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɔpɔˈvatɨ, AS: χropovaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chropowatość ż.

przym. chropawy

przysł. chropowato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szorstki, chropawy, niegładki, nierówny, wyboisty, żwirowy, żwirowaty

(1.2) matowy, chrapliwy

Wiktionary

chrościce

Polsce

- Chrościce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk

- Chrościce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn

- Chrościce – dawna gmina

Wikipedia

chrościcki

nazwisko

SJP.pl

chróścielewski

nazwisko

SJP.pl

chróścielów

Chróścielów (cz. Chrastilov lub Chrastělovo, niem. Krastillau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Kietrz. Wieś obejmuje administracyjnie przysiółek Gniewkowice i Kolonia Zachód.

Wikipedia

chróścikowski

nazwisko

SJP.pl

chrościn

Chrościn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

chroślice

Chroślice (niem. Hennersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka.

Wikipedia

chroślina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. krzewy, zarośla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɔɕˈlʲĩna, AS: χroślʹĩna

Wiktionary

chrośniak

chrustniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi

SJP.pl

chrosno

2 miejscowości w Polsce:

- Chrosno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica

- Chrosno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Łanięta

Wikipedia

chrostek

nazwisko

SJP.pl

chrostkowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Chrostkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo, nad rzeką Ruziec.

Wikipedia

chrostkowski

→ Chrostkowo

SJP.pl

chróstnik

wieś w Polsce

SJP.pl

Chróstnik (niem. Brauchitschdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Wieś leży przy drodze wojewódzkiej nr 333 i przy węźle Lubin Południe drogi ekspresowej S3. Liczy 1012 mieszkańców – jest szóstą najludniejszą miejscowością gminy.

Wikipedia

chróstno

Chróstno (dawniej Zalesie, niem. Saliswalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Wioska leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre - Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Wikipedia

chrostowo

- Chrostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn

- Chrostowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne

Wikipedia

chrostowski

nazwisko

SJP.pl

chroszcz

roślina z rodziny krzyżowych, rosnąca na piaszczystych gruntach nizinnych

SJP.pl

Wikipedia

chrotta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. muz. średniowieczny irlandzki instrument, prawdopodobnie strunowy, używany przez irlandzkich bardów

Wiktionary

Chrotta, crota, rota, rotta, crwth – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, rodzaj liry o płaskim, podłużnym pudle rezonansowym. Dwa wystające ramiona złączone są u szczytu poprzeczką z kołkami do strun. Liczba strun waha się od 2 do kilkunastu. Są one skracane przez dotykanie paznokciami (technika paznokciowa).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chrotta

* łaciński: (1.1) chrotta

źródła.

== chrotta (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. muz. chrotta

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chrotta

* łaciński: (1.1) chrotta

źródła.

== chrotta (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. muz. chrotta

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chrołowice

Chrołowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

chrr

wyraz naśladujący odgłos chrapania

SJP.pl

chrudimski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chrudimiem, dotyczący Chrudimia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrudim mrz.

Wiktionary

chrum

żartobliwie: wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum-chrum; chrum, chrum

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez świnię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A małe świnki w chlewiku / Rozmów prowadzą bez liku / I wszystkie wołają, gdy robi się szum / Chrum, chrum, chrum.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrumkanie

czas. chrumkać

Wiktionary

chrum-chrum

żartobliwie: onomatopeja naśladująca odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum, chrum

SJP.pl

chrumkać

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać

SJP.pl

chrumkania

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać

SJP.pl

chrumkanie

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrumkać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niechrumkanie n.

czas. chrumkać ndk.

wykrz. chrum

Wiktionary

chrumknąć

o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrząknąć

SJP.pl

chrup

odgłos chrupania, gryzienia czegoś twardego

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca odgłos gryzienia, chrupania

(1.2) onomatopeja naśladująca odgłos łamania kruchych przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A króliczek chrup chrup marcheweczkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrupanie n., chrupka ż.

czas. chrupać

przym. chrupiący

Wiktionary

chrup-chrup

dźwięk łamania się, kruszenia czegoś twardego; chrup, chrup

SJP.pl

chrupać

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. schrupać)

(1.1) gryźć wydając dźwięk chrupania

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrupnąć)

(2.1) wydawać odgłos chrupania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za nami ktoś chrupał popcorn.

(2.1) Śnieżek nam chrupał pod podeszwami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrup mrz., chrupot mrz., chrupanie n., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż., schrupanie n.

czas. chrupnąć dk., schrupać dk.

przym. chrupiący, chrupki

przysł. chrupko

wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) skrzypieć

Wiktionary

chrupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gryzienie czegoś chrupkiego z jednoczesnym wydawaniem charakterystycznego odgłosu

(1.2) wydawanie odgłosu związanego z kruszeniem się czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrup m., chrupot m., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż.

czas. chrupać ndk., chrupnąć dk.

przym. chrupki, chrupiący

przysł. chrupko

wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chrzęszczenie

Wiktionary

chrupeczek

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek

SJP.pl

chrupeczka

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek

SJP.pl

chrupek

potocznie: opakowanie z chrupkami, paczka chrupek

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Paweł Chrupek – polski polityk, rolnik indywidualny, poseł na Sejm

- Zbigniew Chrupek – polski ekonomista

Wikipedia

chrupiący

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: chrupać

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który chrupie

Wiktionary

Patrz:
chrupać
Przykłady

(2.1) W dzwoniącej łańcuchami oborze trwał chrupiący niegłośny hałas żucia, mleka strzykającego w naczynie i kroków stąpających po zgnojonej słomie.

(2.1) — Z tegom wyrosła i jako ten wiater nie będę się tłukła po świecie, nie! — szeptała z mocą, zwolniła nieco, bo zapadała miejscami w chrupiący śnieg aż po kolana, że trepy trzeba było wyciągać!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrup mrz., chrupot mrz., chrupanie n., chrupotanie n., chrupnięcie n., chrupka ż.

czas. chrupać ndk., chrupnąć dk.

przym. chrupki

przysł. chrupko

wykrz. chrup, chrup, chrup

Wiktionary

chrupka

potocznie:
1. przekąska wyrabiana z mąki kukurydzianej lub ze specjalnie preparowanych ziemniaków; chips, czips; chrupek;
2. rodzaj delikatnego, kruchego ciastka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu

(1.2) wet. pojedynczy kawałek suchej karmy dla psa lub kota

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) chrupek

(1.2) chrupek

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) snacks

(1.2) sucha karma

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. chrupanie n., chrupek m., schrupanie n.

czas. chrupać ndk., schrupać dk.

przym. chrupki, chrupiący

wykrz. chrup

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) crisp, chip

źródła.

== chrupka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. chrząstka

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrupanie n., chrupek m., schrupanie n.

czas. chrupać ndk., schrupać dk.

przym. chrupki, chrupiący

wykrz. chrup

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrupek

(1.2) chrupek

Wiktionary

chrupki

potocznie:
1. taki, który wydaje charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś; chrupiący;
2. kruchy, łamliwy

SJP.pl

Chrupki – popularne przekąski, przetwory spożywcze produkowane metodą ekstruzji najczęściej z grysu kukurydzianego (lub mąki kukurydzianej), ale także z dodatkiem mąki pszennej, ryżowej lub z orkiszowej. Produkowane są chrupki o różnym smaku, często z dodatkiem orzechów, czekolady, papryki, pomidorów, sera, ziół, a także z otrąb pszennych.

Chrupki są surowcem w cukiernictwie do produkcji drażetek i wyrobów w czekoladzie oraz lodów.

Nie należy mylić chrupek z chipsami.

Wikipedia

chrupkość

→ chrupki

SJP.pl

Patrz:
chrupki

chrupkowy

→ chrupka, → chrupek

SJP.pl

Patrz:
chrupka, → chrupek

chrupnąć

wydać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś

SJP.pl

chrupnięcie

charakterystyczny odgłos przy złamaniu, skruszeniu lub ugryzieniu czegoś

SJP.pl

chrupot

odgłos kruszenia, łamania się czegoś; trzask, chrzęst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos kruszenia, łamania się czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wystraszył mnie chrupot łamanych gałęzi .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrupɔt, AS: χrupot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrupanie n., chrupotanie n.

przym. chrupki, chrupiący

przysł. chrupko

czas. chrupać, chrupnąć, chrupotać

Wiktionary

chrupotać

1. o czymś łamanym, kruszonym: wydawać charakterystyczny odgłos;
2. gryźć coś twardego, chrupkiego, z towarzyszącym temu odgłosem

SJP.pl

chrupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrupotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrupotać, chrupać

rzecz. chrupot m., chrupanie n.

przym. chrupiący

Wiktionary

chruściany

1. zrobiony z chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chrustowy;
2. mający związek z chrustem, np. chrustowe drewno opałowe

SJP.pl

chruścić

chrzęścić, trzeszczeć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wydawać odgłos przypominający chrzęst

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakiś owad pół wieczoru chruścił sumiennie za tapczanem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrust mrz., chrustniak mrz., chruściel mzw., chruścik mzw., chruścina ż., chruścisko n., chruśniak mrz., chruśniaczek mrz.

czas. chrustać ndk., chrusnąć dk.

przym. chrustowy, chruściany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrupać, chrupotać, chrzęścić, skrzypieć

Wiktionary

chruścice

Chruścice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

chruścicki

nazwisko

SJP.pl

chruściechów

2 miejscowości w Polsce:

- Chruściechów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka

- Chruściechów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica

Wikipedia

chruściel

1. ptak z rodziny żurawiowatych, zamieszkujący błota, zarośla nadwodne i stepy;
2. niewielki ptak łąkowy; derkacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. derkacz

Wiktionary

Chruściel (niem. Tiedmannsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Płoskinia, przy drodze wojewódzkiej nr 506 i w pobliżu linii kolejowej Elbląg-Braniewo-Królewiec. W kierunku północno-zachodnim od miejscowości znajduje się węzeł drogowy Chruściel (Braniewo Południe) w ciągu drogi krajowej nr 22 (dawna Berlinka). Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxruɕt͡ɕɛl, AS: χruśćel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrust m., chruściele nmos.

czas. chruścić

Wiktionary

chruścielak

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli

SJP.pl

chruściele

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruścielowate, wodniki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Rallidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu żurawiowych;

Wiktionary

- chruściele – rodzina ptaków

W Polsce

- Chruściele – osada w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek

- Chruściele – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Dąbrówka

- Chruściele – część wsi Grochowe. w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Tuszów Narodowy

- Chruściele – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk

Zobacz też

- Chruściel

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rodzina chruścieli obejmuje gatunki zazwyczaj związane z wodą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrust mrz., chruściel mzw., chruścielak mzw., Chruściele lm nm., chruścielowiec mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chruścielowate, wodniki

Wiktionary

chruścielowate

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruściele, wodniki

SJP.pl

Chruściele, chruścielowate, wodniki (Rallidae) – rodzina ptaków z rzędu żurawiowych (Gruiformes).

Wikipedia

chruścielowaty

o cechach chruścielowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

chruścik

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Trichoptera|ref=tak., owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rodzaj ciastka karnawałowego, chrust, faworek (jeden lub więcej faworków)

(2.2) zdrobn. od: chrust

Wiktionary

- chruścik – owad wodny

- chruścik – faworki, rodzaj wyrobu cukierniczego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najstarsze skamieniałości chruścików pochodzą z permu.

(2.1) Chruściki smaży się z obu stron na mocno rozgrzanym tłuszczu.

(2.2) Jak mam rozpalić ognisko, skoro przyniosłeś zaledwie odrobinę chruściku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxruɕt͡ɕik, AS: χruśćik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrust mrz.

przym. chruścikowy

czas. chruścić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. kłódka (mała kłoda), obszywka, klajduk

(2.1) faworek, chrust

Wiktionary

chruściki

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy

SJP.pl

Chruściki (Trichoptera) – rząd owadów wodnych o przeobrażeniu zupełnym. Są stosunkowo niewielkich rozmiarów, od 2 mm do 4–5 cm. Największe znane chruściki zamieszkują Himalaje (rodzaje: Eubasilissa, Himalopsyche, u owadów dorosłych rozpiętość skrzydeł dochodzi do 8 cm). Cechą charakterystyczną postaci dorosłych są włoski na skrzydłach, natomiast larwy mają wyraźnie odnóża analne zakończone pazurkiem.

Wikipedia

chruścina

dawniej: chrustniak, chruśniak

SJP.pl

Wikipedia

chruściński

nazwisko

SJP.pl

osoby o nazwisku Chruściński

- Jacek Chruściński

- Mateusz Chruściński

- Zygmunt Chruściński

Wikipedia

chruślice

- Chruślice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów.

- Chruślice – osiedle w Nowym Sączu

Wikipedia

chruślin

Chruślin (dawniej Chroślin) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 703.

Wikipedia

chrusnąć

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; zachrzęścić, zatrzeszczeć, trzasnąć;
2. zjeść, schrupać coś

SJP.pl

chruśniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chruśniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chruśniak m.

czas. chruścić

Wiktionary

chruśniak

chrust;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poet. zarośla, gęste krzaki

(1.2) przest. suche gałęzie

(1.3) przest. płot wykonany z chrustu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W malinowym chruśniaku, przed ciekawych wzrokiem / Zapodziani po głowy, przez długie godziny / Zrywaliśmy przybyłe tej nocy maliny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxruɕɲak, AS: χruśńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrust m.

:: zdrobn. chruśniaczek m.

czas. chruścić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krzewina

(1.2) chrust

Wiktionary

chrust

1. suche gałęzie odłamane od drzewa;
2. karnawałowe ciastka smażone w głębokim tłuszczu; faworki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suche gałęzie służące za opał;

(1.2) kulin. rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;

(1.3) przest. gęste zarośla

(1.4) stpol. chrobot

Wiktionary

- chrust – małowymiarowy sortyment drewna

- Chrust – album Igora Herbuta z 2020 roku

- Chrust – polska grupa muzyczna grająca muzykę etniczną, założona w 2021 roku

- faworki – znane też jako chrust lub jaworki, polskie tradycyjne, chrupkie ciastka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabrania się na plażaaży (przedwydmie), wydmach i klifach (…) niszczenia umocnień brzegowych przez wybieranie z nich faszyny, chrustu (…) oraz niszczenia ogrodzeń na przejściach na plażaażę, wydmach i klifach (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrust, AS: χrust

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrustanie n., chrustniak mrz., chrustówka ż., chruszczenie n., chruściel mzw., chruściele nmos., chruścielowate nmos., chruścina ż., chruścisko n., chruśniak mrz., chruśnięcie n.

:: zdrobn. chruścik mrz.

czas. chrusnąć dk., chrustać ndk., chruścić ndk.

przym. chrustowy, chruściany, chruścielowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chruścisko

(1.2) faworek

(1.3) gąszcz, zarośla, chrustniak, chruścina, chruśniak

Wiktionary

chrustać

1. wydawać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; chrzęścić, trzeszczeć, trzaskać;
2. zjadać, chrupać coś

SJP.pl

chrustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrustać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrustać

rzecz. chrust mrz.

Wiktionary

chrustniak

chrośniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi

SJP.pl

chrustówka

drewniany róg myśliwski o niewielkich rozmiarach i donośnym głosie

SJP.pl

chrustowo

Miejscowości i ich części w Polsce

- Chrustowo – część wsi Kujawka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo

- Chrustowo – część wsi Wola Sosnowa w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec

- Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski

- Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

- Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki

- Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Ujście

- Chrustowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

Wikipedia

chrustowski

nazwisko

SJP.pl

chrustowy

dotyczący chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chruściany

SJP.pl

chruszcz

nazwisko

SJP.pl

chruszczewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Chruszczewski (1932–2019) – polski historyk

- Czesław Chruszczewski (1922–1982) – polski autor fantastyki

- Michał Chruszczewski (ur. 1974) – polski psycholog

- Piotr Chruszczewski (ur. 1973) – polski anglista

Wikipedia

chruszczow

nazwisko, np. Nikita Chruszczow (1894-1971), działacz komunistyczny i państwowy w Związku Radzieckim

SJP.pl

ludzie o nazwisku Chruszczow:

- Chruszczow Aleksandr – rosyjski generał, bohater obrony Sewastopola (1854—1855) w czasie wojny krymskiej

- Chruszczow Aleksiej – mołdawski szachista

- Chruszczow Nikita – I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964.

- Chruszczow Siergiej – syn Nikity Chruszczowa, naukowiec i publicysta

Wikipedia

chruszczowowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Nikity Chruszczowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chruszczow mos.

przym. Chruszczowowski

Wiktionary

chryja

1. draka, burda;
2. w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chreia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. awantura

(1.2) hist. rozwlekła przemowa

(1.3) hist. eduk. rozprawka szkolna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pot. Będzie chryja, bo znowu nie oddałeś książek na czas.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awantura, burda, draka

Wiktionary

chrympać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. strzępić, kroić tępym nożem

Wiktionary

Powiązane:

czas. ochrympać, pochrympać

rzecz. chrympanie n.

Wiktionary

chrympanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrympać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrympać ndk.

Wiktionary

chrypa

chropowaty, niski głos wskutek stanu zapalnego krtani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mówienie niskim głosem na skutek jego nadwyrężenia lub zapalenia krtani

Wiktionary

Chrypka (łac. dysphonia, raucitas) – zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani powodujące powstanie turbulentnego przepływu powietrza w obrębie głośni, co objawia się występowaniem szorstkiego, matowego głosu.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku:

- bezpośredniego uszkodzenia lub podrażnienia fałdów głosowych

- uszkodzenia mięśni krtani

- uszkodzenia nerwów unerwiających mięśnie krtani

- zaburzeń przepływu powietrza przez krtań

- ograniczenia ruchów krtani i struktur przylegających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z powodu chrypy chyba nie wystąpię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

:: zdrobn. chrypka ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrypka

Wiktionary

chrypieć

1. mówić ochrypłym głosem;
2. wydawać ochrypły dźwięk, głos

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypieć)

(1.1) mówić zachrypniętym głosem

(1.2) wydawać niskie chrypliwe dźwięki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fizyczka chrypiała całe 45 minut, zamiast iść na L4.

(1.2) Nasze radio zaczęło dziwnie chrypieć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie ochrypłym głosem

(1.2) wydawanie ochrypłych dźwięków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrypka

lekka chrypa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: chrypa

(1.2) med. zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

Wiktionary

Chrypka (łac. dysphonia, raucitas) – zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani powodujące powstanie turbulentnego przepływu powietrza w obrębie głośni, co objawia się występowaniem szorstkiego, matowego głosu.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku:

- bezpośredniego uszkodzenia lub podrażnienia fałdów głosowych

- uszkodzenia mięśni krtani

- uszkodzenia nerwów unerwiających mięśnie krtani

- zaburzeń przepływu powietrza przez krtań

- ograniczenia ruchów krtani i struktur przylegających.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Tak się wydzierałyśmy, że przez pół dnia następnego miałam okropną chrypkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨpka, AS: χrypka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż., chrypa ż., chrypienie n.

czas. ochrypnąć, chrypnąć, zachrypnąć, chrypieć ndk., zachrypieć dk.

przysł. ochryple, chrypliwie

przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypnięty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zachrypły głos

Wiktionary

chrypliwie

przysłówek

(1.1) o wydawaniu głosu nisko i chropowato

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ptak skrzeknął na nią chrypliwie i się nastroszył.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypliwy, chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. ochryple

Wiktionary

chrypliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrypliwie

SJP.pl

chrypliwość

→ chrypliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego co chrypliwe

Wiktionary

Patrz:
chrypliwy
Przykłady

(1.1) Stwierdziła, że chrypliwość jego głosu działa na nią kojąco.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) charkotliwość

Wiktionary

chrypliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrypliwy

SJP.pl

chrypliwy

spowodowany chrypą; ochrypły, chropawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o głosie mający chropowatą i niską barwę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kaszel jej był gruby, chrypliwy, głośny, jakby dobywał się z głębi beczki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrypnąć

1.
a) dostawać chrypy;
b) o głosie: stawać się chrypliwym;
2. w łowiectwie, o głuszcu: wydawać chrypliwy głos

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypnąć, ochrypnąć)

(1.1) dostawać chrypy

(1.2) łow. o głuszcu wydawać chrapliwy głos podczas toków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostawanie chrypy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy stopniowemu chrypnięciu towarzyszył kaszel?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypa ż., chrypka ż., chrypienie n., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypły, chrypliwy, ochrypnięty, zachrypły, ochrypły, zachrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrypły

przymiotnik jakościowy

(1.1) chrypiący, gardłowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z gardzieli smoka wydobył się chrypły dźwięk i bestia skonała.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrypnięcie n., zachrypnięcie n., zachrypienie n., ochrypnięcie n., chrypa ż., chrypienie n., chrypka ż., chrypliwość ż., ochrypłość ż.

czas. chrypieć ndk., chrypnąć ndk., zachrypieć dk., zachrypnąć dk., ochrypnąć dk.

przym. chrypliwy, zachrypły, zachrypnięty, ochrypły, ochrypnięty

przysł. chrypliwie, ochryple

Wiktionary

chrysler

[czytaj: krajsler lub krajzler] samochód marki Chrysler

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Chrysler – amerykański producent samochodów osobowych z siedzibą w Auburn Hills działający od 1925 roku. Jako Chrysler Corporation także koncern motoryzacyjny w latach 1925–1998 i 2007–2014. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wujek kupuje tylko samochody marki Chrysler.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrysler mzw.

Wiktionary

chrystadelfiański

przymiotnik

(1.1) dotyczący chrystadelfianów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci, AS: χrystadelfʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

(1) zob. chrystadelfianin.

Wiktionary

chryste

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie, podziw lub przerażenie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Chrystus

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chryste! Nie zdążymy, jak się tak będziesz wlokła!

(1.1) Chryste! Ale fajna garsonka!

Wiktionary

Powiązane:

przym. Chrystusowy

rzecz. Chrystus mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Chryste Panie

Wiktionary

chrystian

1. (1618-72) książę polski;
2. (przed 1180-ok. 1244), pierwszy biskup Prus; Kristian;
3. imię wielu królów z dynastii Oldenburgów oraz Sonderburg-Glücksburg

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

- Krystian – imię

Władcy:

- Chrystian I – król Danii w latach 1448-1481, władca Norwegii 1450-1481, Szwecji 1457-1464

- Chrystian II – król Danii 1513-1523, Szwecji 1520-1521

- Chrystian IV – król Danii i Norwegii 1588-1648

- Chrystian (1653-1707) – książę Saksonii w księstwie Saksonii-Gothy-Altenburga

- Chrystian (1682-1736) – książę Saksonii-Weißenfels

- Chrystian (1942-2013) – syn księcia Knuta

- Chrystian (1585-1637) – hrabia Waldeck-Wildungen

- Chrystian X – król Danii 1912-1947, Islandii 1912-1944

- Chrystian – książę brunszwicko-lüneburski na Celle 1611–1633

- Chrystian (ur. 2005) – książę koronny Danii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy Chrystian III obejmuje władzę w 1536 roku, rozwiązuje norweską Radę Państwa, a Norwegia zostaje przekształcona z samodzielnego królestwa (pod rządami tego samego monarchy co Dania) w duńską prowincję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨstʲjãn, AS: χrystʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystus m., chrystianizm mrz.

Wiktionary

chrystiania

ostry skręt na nartach; krystiania, christiania

SJP.pl

chrystianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik chrystianizmu (nauczania Jezusa Chrystusa)

Wiktionary

Powiązane:

czas. schrystianizować

Wiktionary

chrystianizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów chrześcijańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; także. proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

Wiktionary

Chrystianizacja – proces wypierania religii etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez religię chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wprawdzie chrystianizacja Słowian trwała kilkaset lat, a do jej celów przygotowywano misjonarzy, czy wręcz całe konwenty czy biskupstwa, nie przyniosło to jednak rezultatu w postaci szerszej charakterystyki zwalczanego kultu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: χrystʹi ̯ä̃ńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrystianizm m., Chrystus m., chrystianizowanie n.

czas. schrystianizować, chrystianizować ndk.

przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary

chrystianizacyjny

przymiotnik od: chrystianizacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący chrystianizmu

Wiktionary

Powiązane:

czas. schrystianizować

Wiktionary

chrystianizator

osoba, która wprowadza i rozpowszechnia religię chrześcijańską

SJP.pl

chrystianizm

chrześcijaństwo;
1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa;
2. doktryna chrześcijańska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. chrześcijaństwo.

Wiktionary

Chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμóς, Christianismós, łac. Christianitas), chrystianizm – religia monoteistyczna zaliczana do grupy abrahamicznej. Powstała w I wieku n.e. w Azji Zachodniej, na terenie Judei, wówczas podlegającej Cesarstwu Rzymskiemu. Religię tę założył Jezus z Nazaretu, przez wyznawców nazwany Chrystusem, ponieważ uznano go za mesjasza przepowiedzianego w Biblii hebrajskiej, przez chrześcijan nazywanej Starym Testamentem. Życie i nauczanie Jezusa spisano w Ewangeliach; te oraz inne pisma Nowego Testamentu włączono do Biblii. Przez chrześcijan jest uznawana za Słowo Boże – jego główną część lub całość. Poszczególne wyznania chrześcijańskie zwykle nazywają się Kościołami; różnią się poglądami m.in. na kanon Biblii – to, które pisma są natchnione, a które są jedynie apokryfami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chrystianizm głosi odkupienie, miłość, równość i braterstwo wszystkich ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɨˈstʲjä̃ɲism̥, AS: χrystʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystus m., Chrystian m., chrystianizacja ż., chrystianin m., chrystianizowanie n., chrystusowiec mos.

przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

czas. schrystianizować, chrystianizować ndk., chrystianizować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrześcijaństwo

Wiktionary

chrystianizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. schrystianizować)

(1.1) hist. teol. zaprowadzać chrześcijaństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Które plemię miał chrystianizować święty Wojciech?

(1.1) Świadectwo Tertuliana nie wymienia jednak Książę Apostołów pośród tych, którzy chrystianizowali Afrykę Północną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., Chrystus m., chrystianizm m., chrystianin m., chrystusowiec mos.

przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

czas. schrystianizować dk.

Wiktionary

chrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. teol. zaprowadzanie chrześcijaństwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka setek lat trwało chrystianizowanie plemięemion pruskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystus m., chrystianizacja ż., chrystianizm m., chrystianin m., chrystusowiec mos.

przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

czas. chrystianizować ndk., schrystianizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrystianizacja

Wiktionary

chrystianofob

osoba odczuwająca wstręt i nienawiść do chrześcijaństwa i chrześcijan

SJP.pl

chrystianofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystofobia

SJP.pl

Chrystianofobia – lęk lub nienawiść odczuwane wobec chrześcijan.

Niechęć do chrześcijaństwa może wynikać z pobudek religijnych bądź ideologicznych. Chrystianofobia może być motywacją do popełniania przestępstw. Aż 3/4 osób prześladowanych fizycznie ze względów religijnych stanowią chrześcijanie.

Wikipedia

chrystianostwo

Chrystian z małżonką; Chrystianowie

SJP.pl

chrystianowie

Chrystian z małżonką; Chrystianostwo

SJP.pl

chrystianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chrystiana lub z nim związany

SJP.pl

chrystocentryczny

→ chrystocentryzm

SJP.pl

Patrz:
chrystocentryzm

chrystocentryzm

nurt w teologii chrześcijańskiej uznający, że Jezus Chrystus zajmuje centralne miejsce w świecie ludzkim i w historii zbawienia

SJP.pl

Wikipedia

chrystofania

ukazanie się Jezusa Chrystusa po zmartwychwstaniu

SJP.pl

Wikipedia

chrystofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystianofobia

SJP.pl

Chrystianofobia – lęk lub nienawiść odczuwane wobec chrześcijan.

Niechęć do chrześcijaństwa może wynikać z pobudek religijnych bądź ideologicznych. Chrystianofobia może być motywacją do popełniania przestępstw. Aż 3/4 osób prześladowanych fizycznie ze względów religijnych stanowią chrześcijanie.

Wikipedia

chrystogeneza

koncepcja teologiczna, według której Jezus Chrystus jest zamknięciem procesu tworzenia świata, ostatnim elementem ciągu kosmogeneza->biogeneza->antropogeneza

SJP.pl

chrystogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. teol. monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

Wiktionary

Chrystogram – monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa w formie akronimu lub ligatury. Najbardziej znane chrystogramy to Chi Rho (znak ⳩) i monogram IHS. Rolę chrystogramu pełnił również staurogram i inne ligatury.

IHS (właśc. IHΣ) jest greckim skrótem imienia IHΣΟΥΣ (Jezus).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obserwanci rozpowszechnili chrystogram IHS na terenie Europy.

Wiktionary

chrystolog

teolog zajmujący się życiem Jezusa Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. badacz, specjalista w chrystologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na sympozjum przyjechało dwóch chrystologów z Czech.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrystologia ż.

przym. chrystologiczny

Wiktionary

chrystologia

dział teologii zajmujący się Chrystusem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;

Wiktionary

Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po chrystologii mieliśmy jeszcze wykład z fonetyki pastoralnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrystolog m., chrystolożka ż.

przym. chrystologiczny

Wiktionary

chrystologiczny

→ chrystologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) teol. związany z chrystologią

Wiktionary

Patrz:
chrystologia
Przykłady

(1.1) Profesor wrócił z sympozjum chrystologicznego w Wiedniu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrystolog m., chrystologia ż.

Wiktionary

chrystozofia

duchowe poznanie i zrozumienie Chrystusa i jego nauki

SJP.pl

chrystozoficzny

dotyczący chrystozofii

SJP.pl

chrystus

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Wiktionary

Jezus Chrystus (hebr. ‏ישוע המשיח‎, stgr. Ἰησοῦς Χριστός, łac. Iesus Christus; ur. ok. 8–4 p.n.e. w Betlejem, zm. ok. 30 lub 33 n.e. w Jerozolimie) – centralna postać chrześcijaństwa, przez wyznawców uznany Mesjaszem; ważna postać (prorok) w islamie; cieśla i kaznodzieja z rzymskiej prowincji Judea. W wierze Kościoła, wyrażonej w pierwszych credo, uznawany jest za Kyriosa, który zmartwychwstał (por. Rz 10,9), zbawiciela, powszechnego władcę świata i Królestwa niebieskiego, współistotnego Bogu Ojcu syna Boga i człowieka. W oficjalnym wyznaniu wiary Kościoła katolickiego uznawany jest za Syna Bożego Jednorodzonego. Jego narodziny przyjęto za punkt zerowy naszej ery, od którego podaje się liczbę lat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy się Chrystus rodzi i na świat przychodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxrɨstus, AS: χrystus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystian mos., chrystianizm mrz., chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., schrystianizowanie n., chrystusowiec mos., chrystianizator mos., chrystianizatorka ż., Kryst mos.

:: zdrobn. Chrystusik mos.

czas. schrystianizować dk., chrystianizować ndk.

przym. Chrystusowy, chrystusowy, chrystianizacyjny

wykrz. Chryste

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Jezus, Syn Boży; stpol. Kryst

Wiktionary

chrystusowcy

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku

SJP.pl

- chrystusowcy – wierni Kościoła Chrystusowego (jednego z wyznań protestanckich)

- chrystusowcy – członkowie rzymskokatolickiego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej

- chrystusowcy (hisz. Cristeros) – uczestnicy powstania Cristero w Meksyku, 1926-1929

Wikipedia

chrystusowiec

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. ksiądz z zakonnego zgromadzenia Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej

(1.2) rel. wierny protestanckiego Kościoła Chrystusowego

(1.3) hist. uczestnik tzw. powstania Cristero w Meksyku w latach 20. XX w.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kościele chrystusowców wisi obraz mojego autorstwa.

(1.2) W kościele chrystusowców wisi obraz mojego autorstwa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystus m., Chrystusik m., chrystianizm m., chrystianizowanie n., schrystianizowanie n.

czas. schrystianizować dk., chrystianizować ndk.

przym. Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary

chrystusowy

taki jak u Chrystusa, podobny do Chrystusa lub od niego się wywodzący

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. odnoszący się do Chrystusa, należący do Chrystusa, związany z Chrystusem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jan Paweł II (…) wzywał do wstrzemięźliwości seksualnej. Przypominał Chrystusową naukę o nierozerwalności małżeństwa.

(1.1) Chrystusowe zmartwychwstanie niesie całemu światu radość i budzi niezłomną ufność w ostateczne zwycięstwo życia nad śmiercią, światła nad ciemnością, prawdy nad kłamstwem(…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstuˈsɔvɨ, AS: χrystusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chrystus mos., chrystianizm mrz., chrystianizacja ż., chrystianizowanie n., chrystusowiec mos.

czas. chrystianizować ndk., chrystianizować się ndk., schrystianizować dk., schrystianizować się dk.

przym. chrystusowy, chrystianizacyjny

temsłow. chrysto-

wykrz. Chryste

Wiktionary

chrystyjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. chrześcijanin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨstɨˈjä̃ɲĩn, AS: χrystyi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

chryzanilina

organiczny związek chemiczny, substancja powstająca jako etap pośredni przy produkcji fuksyny, wykorzystywana do barwienia jedwabiu na złotożółty kolor

SJP.pl

chryzant

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Chryzant – imię męskie pochodzenia greckiego (Χρυσάνθης), utworzone od przymiotnika chrysanthés – „o złotym kwiiecie”, pierwotnie odnoszącego się do krokusa (gr. χρυσός chrysos – „złoty” i gr. άνθος anthos – „kwiat”). Patronem tego imienia jest św. Chryzant (†283), patron sędziów.

Żeński odpowiednik: Chryzanta.

Chryzant imieniny obchodzi 25 października.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chryzantema ż.

przym. chryzantemowy

Wiktionary

chryzantem

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach

SJP.pl

chryzantema

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Dendranthema|Des Moul|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

(1.3) kwiat chryzantemy (1.2)

Wiktionary

Złocień, chryzantema (Chrysanthemum) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 37–39 gatunków. Występują one głównie w Azji wschodniej i środkowej, dwa gatunki sięgają Europy, w tym w Polsce rośnie jeden – chryzantema (złocień) Zawadzkiego. Do XX wieku rodzaj ujmowany był szeroko, stąd szereg gatunków zwanych jest nadal często złocieniami lub chryzantemami, mimo że w systematyce przeklasyfikowane zostały do odlegle klasyfikowanych rodzajów, należących do innych plemion astrowatych (np. złocień polny, złocień wieńcowy, chryzantema krzewiasta). W 1999 włączono tu z kolei ponownie gatunki wyodrębniane przez jakiś czas do rodzaju chryzantema (dendrantema) Dendranthema.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Jacek posadził dwie chryzantemy przy grobie ojca.

(1.3) Jacku, czy lubisz zapach chryzantem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma, AS: χryzãntẽma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chryzant m., Chryzanta ż.

:: zdrobn. chryzantemka ż.

przym. chryzantemowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) złocień; gw-pl|Górny Śląsk|dombek.

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|dombek.

Wiktionary

chryzantemowy

przymiotnik od: chryzantema

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chryzantemą, dotyczący chryzantem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chryzantema ż., Chryzant m., Chryzanta ż., chryzantemka ż.

Wiktionary

chryzarobina

substancja o silnym działaniu odkażającym, pozyskiwana z kory indyjskiego drzewa Andira araroba lub otrzymywana syntetycznie, stosowana w leczeniu chorób skóry

SJP.pl

chryzeida

w mitologii greckiej: kapłanka świątyni Apollina w Troi, córka Chryzesa

SJP.pl

Wikipedia

chryzejda

w mitologii greckiej: jedna z 3000 okeanid, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy

SJP.pl

Wikipedia

chryzelefantyna

technika wykonywania rzeźb z drogocennych materiałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rzem. technika rzeźbiarska z wykorzystaniem złota, kamieni szlachetnych i kości słoniowej stosowana w starożytności;

Wiktionary

Chryzelefantyna (gr. χρῡσελεφάντινος chrȳselephántinos – ze złota i kości słoniowej, od chrysós – złoto i elephás –słoń) – technika rzeźbiarska stosowana w starożytności, w której wykorzystywano kość słoniową i złoto oraz inne drogie materiały (np. kamienie szlachetne).

Wikipedia

chryzen

policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych

SJP.pl

Chryzen – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych skondensowanych kątowo.

Węglowodór mniej reaktywny od izomerycznego naftacenu.

W temperaturze pokojowej jest bezbarwną substancją krystaliczną. Otrzymywany przez pirolizę indenu, lub przez wyodrębnianie z smoły pogazowej.

Jest słabo rozpuszczalny w alkoholu i eterze. Roztwory chryzenu wykazują czerwono-fioletową fluorescencję.

Wikipedia

chryzmat

1. mistyczny znak, jaki otrzymuje osoba przyjmująca chrzest;
2. w przenośni: wyróżnik, piętno

SJP.pl

chryzmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. krzyżmał

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chryzmo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. chrzyżmał

Wiktionary

chryzmo

święcony olej używany w niektórych sakramentach i ceremoniach kościelnych; olej święty; krzyżmo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. rel. w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ceremoniarz podał biskupowi naczynie z chryzmem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chryzmał m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krzyżmo, daw. chrzyżmo

Wiktionary

chryzoberyl

minerał, tlenek glinu i berylu o barwie zielonawożółtej lub szmaragdowozielonej; jego odmianą jest aleksandryt

SJP.pl

Chryzoberyl – rzadki minerał z gromady tlenków. Nazwa minerału wywodzi się od greckich słów chrysos – złoto oraz beryllos – beryl, co nawiązuje do jego typowej barwy oraz pierwiastka berylu obecnego w składzie.

Wikipedia

chryzofenina

barwnik azowy, używany do farbowania bawełny na żółto w kąpieli mydlanej

SJP.pl

chryzofil

gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych; Chrysophyllum cainito

SJP.pl

chryzofit

jeden z typów glonów jednokomórkowych lub kolonijnych

SJP.pl

chryzogon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Chryzogon — imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "złote dziecko", złożone z członów chrysos — "złoty" i gónos— "latorośl". Patronem tego imienia jest św. Chryzogon, kapłan rzymski (III/IV wiek).

Chryzogon imieniny obchodzi 24 listopada.

Wikipedia

chryzografia

sztuka pisania i malowania płynnym złotem na pergaminie, stosowana w starożytności i średniowieczu

SJP.pl

chryzoidyna

pomarańczowy barwnik azowy stosowany do barwienia preparatów mikroskopowych oraz papieru i skóry

SJP.pl

chryzokola

minerał, uwodniony krzemian miedzi

SJP.pl

Chryzokola – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał miedzi z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckich słów khryzos i kolla oznaczających złoto oraz klej. W starożytności był używany jako spoiwo przy łączeniu złota.

Wikipedia

chryzokracja

forma rządów, w której władzę sprawuje grupa ludzi najbogatszych; plutokracja

SJP.pl

chryzolit

minerał, przezroczysta odmiana oliwinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. miner. minerał z gromady krzemianów

Wiktionary

Forsteryt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy oliwinów. Forsteryt należy do grupy minerałów rzadkich. Forsteryt znaleziony został w meteorytach żelaznych i w próbkach pyłu kosmicznego z sondy Stardust.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego handlowca i kolekcjonera minerałów Adolariusa Jacoba Forstera (1739–1806).

Wikipedia

Powiązane:

przym. chryzolitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) forsteryt

Wiktionary

chryzolitowy

przymiotnik od: chryzolit

SJP.pl

chryzopraz

minerał, odmiana chalcedonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zielony minerał, odmiana chalcedonu;

Wiktionary

Chryzopraz, prazer – przeświecający, soczyście zielony minerał, cenna odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzenia greckiego, wynikająca z połączenia słów chrysos – złoto i prasinos – zielonkawy.

Barwa wywołana jest domieszką niklu. Ulega ona zmianie (wyblaknięciu) podczas ogrzewania lub długotrwałego naświetlenia promieniami słonecznymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xrɨˈzɔpras, AS: χryzopras

Wiktionary

chryzostom

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Chryzostom – imię męskie pochodzenia greckiego (χρυσόστομος, chrysostomos – "Złotousty").

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zapewniłam pana Chryzostoma o naszej przychylności dla tego projektu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xrɨˈzɔstɔ̃m, AS: χryzostõm

Wiktionary

chryzostomostwo

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostowie

SJP.pl

chryzostomowie

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostwo

SJP.pl

chryzostomowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzostoma lub z nim związany

SJP.pl

chryzotyl

minerał, odmiana serpentynu; stanowi 95% wszystkich handlowych azbestów; azbest chryzotylowy

SJP.pl

Chryzotyl (azbest serpentynowy, azbest biały) – minerał z grupy krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów (włóknistych). Pospolity i szeroko rozpowszechniony. Pod względem chemicznym jest to uwodniony krzemian magnezu. Zawiera ok. 40% krzemionki, tlenek magnezu i domieszki żelaza, glinu i innych metali.

Nazwa pochodzi od gr. khrysos = złoto oraz tillai = strzępki, kłaczki; tilos = włókno, nić. Nawiązuje do barwy i sposobu wykształcenia minerału.

Wikipedia

chryzotylowy

przymiotnik od: chryzotyl

SJP.pl

chryzyna

żółty barwnik występujący w pąkach topoli, pomidorach i pyłku pszczelim, naturalny inhibitor aromatazy

SJP.pl

chryzyp

filozof grecki (ok. 277-ok. 208 p.n.e.)

SJP.pl

Chryzyp z Soloi (gr. Χρύσιππος ὁ Σολεύς Chrysippos; ur. 279, zm. między 207 a 204 p.n.e.) – ateński filozof i myśliciel, czołowy przedstawiciel i obrońca stoicyzmu.

Wikipedia

chryzypowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzypa lub z nim związany

SJP.pl

chrz.

skrót od: chrześcijański; chrześc.

SJP.pl

chrząblice

Chrząblice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Brudzew.

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od słowa chrzan, który zapewne rósł tutaj w dużych ilościach. Na starych mapach spotyka się także pisownię Chrzamlice.

Sołectwo Chrząblice należy do parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Galewie.

Wikipedia

chrząchów

Chrząchów – wieś położona nad rzeką Kurówką w województwie lubelskim, powiecie puławskim, gminie Końskowola, w odległości 4 km od Kurowa, 6 km od Końskowoli, 12 km od Puław i 35 km od Lublina. Wieś stanowi sołectwo gminy Końskowola. Najwyższym punktem wsi jest Łysa Góra (180,2 m n.p.m.).

Wikipedia

chrząkać

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząknąć)

(1.1) wydawać krótki, chrapliwy dźwięk przypominający odgłos charczenia lub kaszlnięcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chrząkał zwykle, zanim rozpoczynał przemówienie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrząkanie n., chrząknięcie n.

Wiktionary

chrząkania

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać

SJP.pl

chrząkanie

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrząkać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niechrząkanie n., chrząknięcie n.

czas. chrząkać ndk.

Wiktionary

chrząknąć

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrząkać)

(1.1) dokonany od|chrząkać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Grubas w żółtym kubraku przestąpił z nogi na nogę, chrząknął, zdjął z głowy wymięty biret.

(1.1) Ale na wszelki wypadek odpowiedział chłopcu surowym spojrzeniem i chrząknął groźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrząknięcie n.

Wiktionary

chrząknięcie

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrząknąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząknąć dk., chrząkać ndk.

rzecz. chrząkanie

Wiktionary

chrzan

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Armoracia|P. Gaertn.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;

(1.2) pot. nazwa systematyczna|Armoracia rusticana|G. Gaertn.|ref=tak., chrzan pospolity

(1.3) bot. roślina z gatunku chrzan pospolity

(1.4) kulin. korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku

(1.5) spoż. kulin. przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Z powodu korzeni trudno usunąć chrzan z ogrodu.

(1.5) Kupili sobie dwa kufle doskonałej wody i dwa duże pierniki, mając przy tym spokojne fizjonomie mieszczan, którzy zwykli jadać przy herbacie gorącą szynkę z chrzanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃãn, AS: χšãn

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrzanić ndk.

przym. chrzanowy

Wiktionary

chrzaniak

paśnik chrzaniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

chrzanić

pieprzyć; potocznie:
1. mówić głupstwa, bzdury; bredzić, bajdurzyć, pitolić, pierniczyć;
2. robić coś źle, psuć; patałaszyć, partolić, paprać, partaczyć;
3. lekceważyć, ignorować; chromolić, olewać;
4. chrzanić się:
a) psuć się; partolić się, paprać się;
b) stawać się trudnym do odróżnienia; mieszać się, plątać się;
c) robić coś bardzo powoli; grzebać się, guzdrać się;
d) traktować kogoś zbyt łagodnie; patyczkować się, cackać się, pieścić się

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) kulin. doprawiać potrawę dodając chrzan

(1.2) przen. lekceważyć

(1.3) przen. kłamać

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Mimo wszystko, pocieszałem się, na uczelni świat się nie kończy. Mogę z niej uciec, znaleźć ciekawe zajęcie i chrzanić tę całą magisterkę i zafajdaną karierę naukową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃãɲit͡ɕ, AS: χšãńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzan m., chrzanik m., charzanienie n., Chrzanów m., ochrzanianie n., ochrzanienie n., ochrzan m., schrzanianie n., schrzanienie n., pochrzanienie n., chrzanienie n.

czas. ochrzaniać ndk., ochrzanić dk., schrzaniać ndk., schrzanić dk., pochrzanić dk.

przym. chrzanowy, chrzanikowy

przysł. chrzanowo

wykrz. chrzań się

Wiktionary

chrzanienie

potocznie: z niechęcią, pogardą o jakimś przemówieniu, wystąpieniu telewizyjnym lub radiowym, tekście prasowym itp., które jest nieprawdziwe lub nie wnosi niczego nowego do tematu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrzanić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrzanić

Wiktionary

chrzanik

zdrobnienie od: chrzan

SJP.pl

chrzaniony

potocznie: wywołujący w mówiącym niechęć, irytację, rzadziej podziw; pieprzony, skubany

SJP.pl

chrzanów

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Chrzanów – miasto w Polsce, położone w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz powiatu chrzanowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów.

Chrzanów uzyskał lokację miejską około 1350 roku.

Według danych GUS miasto zamieszkuje 33 707 osób (stan na 30 czerwca 2024).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxʃãnuf, AS: χšãnuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzanowianin m., chrzanowianka ż.

czas. chrzanić ndk.

przym. chrzanowski

Wiktionary

chrzanówek

Chrzanówek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

chrzanowianin

mieszkaniec Chrzanowa (miasta w południowej Polsce)

SJP.pl

chrzanowianka

mieszkanka Chrzanowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

chrzanowice

W Polsce

- Chrzanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice

- Chrzanowice – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice

- Chrzanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki

- Chrzanowice – gromada

Wikipedia

chrzanowo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 9

- Chrzanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski

- Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna

- Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Rzewnie

- Chrzanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Szelków

- Chrzanowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły

- Chrzanowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce

- Chrzanowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk

- Chrzanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów

- Chrzanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite

Wikipedia

chrzanowski

przymiotnik od: Chrzanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chrzanowem, dotyczący Chrzanowa, właściwy Chrzanowowi, pochodzący z Chrzanowa

Wiktionary

Chrzanowski, Chrzanowska:

- Chrzanów

- Fablok Chrzanów

- Powiat chrzanowski, powiat w Polsce (województwo małopolskie), odtworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej

- Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy, okręg przemysłowy w południowej Polsce

- Góra Chrzanowska, wzgórze

- Gorzów Chrzanowski, przystanek kolejowy

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Chrzanów m., chrzanowianin m., chrzanowianka ż.

Wiktionary

chrzanowy

związany z chrzanem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z chrzanem, dotyczący chrzanu

(1.2) zawierający chrzan, mający smak chrzanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzan mrz.

czas. chrzanić ndk.

Wiktionary

chrząścica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząstnica, chrząśnica

SJP.pl

Chrząstnica, chrząścica (Chondrus) – rodzaj krasnorostów z rzędu Gigartinales. Plechy mchu irlandzkiego (Chondrus crispus), gatunku występującego w północnym Oceanie Atlantyckim, wypłukane, wybielone i wysuszone na słońcu, dostarczają karagenu, surowca stosowanego w wielu gałęziach przemysłu oraz w lecznictwie.

Wikipedia

chrząsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrzęsnąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

(1.1) zob. chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie n., chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęst m.

Wiktionary

chrząśnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząstnica

SJP.pl

chrząśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrząsnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõũ̯śńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęszczenie n., chrzęst m.

Wiktionary

chrząstek

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna

SJP.pl

chrząstka

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

(1.2) kulin. sprężysty i zbity twór w pokarmie mięsnym, często nie konsumowana

(1.3) gw-pl|Tarnów. bot. skrzyp polny

Wiktionary

Tkanka chrzęstna, chrząstka – tkanka podporowa (łączna szkieletowa) zbudowana z chondrocytów (komórek chrzęstnych) oraz amorficznej substancji międzykomórkowej zawierającej białka fibrylarne (głównie kolagen i elastyna). Z uwagi na słabszą mineralizację (w porównaniu do tkanki kostnej) jest ona delikatna i podatna na odkształcenia. Nie jest ona unerwiona. Nie zawiera ona także naczyń krwionośnych, a substancje odżywcze przenikają do niej wyłącznie drogą dyfuzji. Tkankę chrzęstną pokrywa błona zwana ochrzęstną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zarówno łękotka, jak i małżowina uszna są chrząstkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃stka, AS: χšõũ̯stka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzęstniak mrz., ochrzęstna ż.

przym. chrząstkowaty, chrząstkowy, chrzęstny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tkanka chrzęstna

Wiktionary

chrząstkoszkieletowy

ryba chrząstkoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrzęstnoszkieletowa

SJP.pl

chrząstkotwórczy

posiadający zdolność do tworzenia komórek chrząstki

SJP.pl

chrząstkowacieć

zmieniać się w chrząstkę, nabierać cech chrząstki

SJP.pl

chrząstkowaty

mający budowę lub właściwości zbliżone do chrząstki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. posiadający chrząstki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrząstka ż.

przym. chrząstkowy

Wiktionary

chrząstkowiec

roślina z rodziny komosowatych; łomianka

SJP.pl

Chrząstkowiec (Polycnemum L.) – rodzaj roślin zielnych zaliczany w zależności od ujęcia systematycznego do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Należy do niego 6 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje północno-zachodnią Afrykę, południową i środkową Europę, rejon Azji Mniejszej i Kaukazu na wschodzie sięga zaś po Azję Środkową (włącznie z chińskim regionem Sinciang). W Europie rosną cztery gatunki. W Polsce chrząstkowiec polny P. arvense uznawany jest za być może rodzimy, natomiast dwa inne za introdukowane i zadomowione – chrząstkowiec Heuffela P. heuffelii i chrząstkowiec większy P. majus. Rośliny z tego rodzaju introdukowane rosną także w Ameryce Północnej i północnej Europie.

Wikipedia

chrząstkowy

związany z chrząstką

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrząstka ż., chrzęstniak mrz., ochrzęstna ż.

przym. chrzęstny, chrząstkowaty

Wiktionary

chrząstkozrost

częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki chrzęstnej

SJP.pl

Chrząstkozrost, połączenie chrzęstne (łac. synchondrosis, junctura cartilaginea) – połączenie ścisłe dwóch kości za pomocą tkanki chrzęstnej. U człowieka występuje m.in. między pierwszym żebrem a mostkiem, które połączone są chrząstką szklistą. Chrząstkozrostami włóknistymi są np. krążki międzykręgowe, chrząstki na podstawie czaszki, chrząstki między kośćmi łonowymi (w spojeniu łonowym).

Wikipedia

chrząstnąć

wydać chrzęst; zgrzytnąć, zatrzeszczeć, zachrobotać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

(1.1) dokonany od|chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɔ̃w̃stnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšõũ̯stnõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary

chrząstniak

nowotwór o budowie chrząstkowej

SJP.pl

chrząstnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząśnica

SJP.pl

Chrząstnica, chrząścica (Chondrus) – rodzaj krasnorostów z rzędu Gigartinales. Plechy mchu irlandzkiego (Chondrus crispus), gatunku występującego w północnym Oceanie Atlantyckim, wypłukane, wybielone i wysuszone na słońcu, dostarczają karagenu, surowca stosowanego w wielu gałęziach przemysłu oraz w lecznictwie.

Wikipedia

chrząstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrząstnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ˈstʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšõũ̯stʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęszczenie ndk., chrzęst

Wiktionary

chrząstnik

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chondryna, chondromukoid

SJP.pl

chrząstny

rzadko: chrząstkowy, chrzęstny

SJP.pl

chrząstów

Miejscowości i ich części w Polsce

- Chrząstów – przysiółek wsi Bukowie w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków

- Chrząstów – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec

- Chrząstów – część miasta Koniecpola, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Koniecpol; do 1959 samodzielna gmina (Chrząstów (gmina))

- Chrząstów (gmina), była gmina (obecnie część miasta Koniecpol)

- Chrząstów (gromada)

Wikipedia

chrząstówek

W Polsce

- Chrząstówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca

- Chrząstówek – osada w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew

- Chrząstówek – część wsi Chrząstów w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec

- Chrząstówek – nieczynny wąskotorowy przystanek kolejowy w Chrząstówku, w gminie Łęczyca, w powiecie łęczyckim, w województwie łódzkim

Wikipedia

chrząstowianin

mieszkaniec Chrząstowa

SJP.pl

chrząstowianka

mieszkanka Chrząstowa

SJP.pl

chrząstowice

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Chrząstowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom

- Chrząstowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica

- Chrząstowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Chrząstowice

- Chrząstowice – gmina

- Chrząstowice – gromada

Zobacz też

- Chrząstowo, Chrząstów, Chrząstówek

Wikipedia

chrząstowicki

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowski

SJP.pl

chrząstowo

W Polsce

- Chrząstowo – część miasta Wałcz

- Chrząstowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo

- Chrząstowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią

- Chrząstowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów

- Chrząstowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Książ Wielkopolski

- Chrząstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

- Chrząstowo – gromada

- Chrząstowo – dawna gmina

Wikipedia

chrząstowski

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowicki

SJP.pl

chrząszcz

owad z rzędu o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Coleoptera|ref=tak., zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

(1.2) rzad. mot. pot. jeden z modeli Volkswagena

Wiktionary

- Chrząszcz – przedstawiciel rzędu owadów (Coleoptera)

- Jan Piotr Chrząszcz – dr teologii, kronikarz śląskich miast z przełomu XIX i XX w. W 1912 r. wydał Geschichte der Stadt Neustadt in Oberschlesien (Historia Prudnika), a w 1926 r. Geschichte der Stadt Zülz in Oberschlesien (Historia Białej).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Grały jej tedy do snu derkacze i przepiórki, migotały gwiazdy, gdy powiew poruszył gałęzie, brzęczały chrząszcze na dębowych liściach – i usnęła wreszcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɔ̃w̃ʃt͡ʃ, AS: χšõũ̯šč

Wiktionary

Powiązane:

przym. chrząszczowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) garbus, chrabąszcz

Wiktionary

chrząszcze

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; tęgopokrywe, tęgoskrzydłe

SJP.pl

Wikipedia

chrząszczewo

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Chrząszczewo – część wsi Łysek w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

- Chrząszczewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski

Wikipedia

chrząszczowaty

podobny do chrząszcza

SJP.pl

chrząszczowy

związany z chrząszczem

SJP.pl

chrząszczyce

Chrząszczyce (dodatkowa nazwa w j. niem. Chrzumczütz, wcześniej Chrzumbzüz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Prószków.

Wikipedia

chrząszczyk

mały chrząszcz

SJP.pl

chrzbiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. grzbiet

Wiktionary

chrzcić

1. nadawać imię; nazwać, mianować;
2. udzielać sakramentu chrztu;
3. potocznie: dodawać wody do jakiejś cieczy, np. do alkoholu, mleka; rozcieńczać wodą;
4. chrzcić się - przyjmować sakrament chrztu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ochrzcić)

(1.1) kośc. udzielać komuś sakramentu chrztu

(1.2) rel. daw. czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

(1.3) pot. inicjować kogoś w czymś

(1.4) przen. nadawać komuś lub czemuś imię lub nazwę

(1.5) pot. żart. rozcieńczać coś wodą, pogarszając jakość

czasownik zwrotny niedokonany chrzcić się

(2.1) być chrzczonym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proboszcz chrzcił zawsze w drugą niedzielę miesiąca.

(1.2) Ja was chrzczę wodą… On chrzcić was będzie Duchem Świętym i ogniem.

(1.2) Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym.

(1.3) Wojacy chrzczeni byli w boju.

(1.4) Za komuny w stoczni chrzczono kilkanaście statków na rok.

(1.4) Chrzcili go jako Karola Jana, ale potem zawsze był już Jankiem.

(1.5) Zawsze chrzciła trunki i nikt się nie czepiał.

(2.1) Rzymianie chrzcili się masowo po edykcie mediolańskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

czas. ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

chrzciciel

1. osoba udzielająca chrztu;
2. żartobliwie: osoba, która sprzedaje niepełnowartościowe, rozcieńczone paliwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba chrzcząca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcę, żebyś mi zaraz dał na misie głowę Jana Chrzciciela.

(1.1) Zwiedziliśmy kościół pw. św. Jana Chrzciciela.

(1.1) Byliśmy na grobie ks. Cybulskiego, mojego chrzciciela.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

czas. ochrzcić dk., chrzcić ndk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

chrzcicielka

→ chrzciciel

SJP.pl

Patrz:
chrzciciel

chrzcielnica

naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; baptysterium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

(1.2) archit. część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu

Wiktionary

Chrzcielnica – zbiornik z wodą święconą, używaną podczas sakramentu chrztu. Wykonana z kamienia, metalu lub drewna. Forma dekoracji i proporcji zmieniała się wraz z obowiązującymi stylami w architekturze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zobaczcie, jaka piękna chrzcielnica!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃʲt͡ɕɛlʲˈɲit͡sa, AS: χšʹćelʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzest m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześnik m., chrześnica ż., chrzciciel mos., chrzciny nmos., chrześniaczka ż., chrześniak mos., chrzczenie n., przechrzta mos., ochrzczenie n.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) baptysterium

Wiktionary

chrzcielny

dotyczący chrzczenia; chrzestny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany ze chrztem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W nowej formie rytuału chrzcielnego egzorcyzmy są zredukowane do trudno zauważalnej postaci.

(1.1) Chrzestny będzie trzymał świecę chrzcielną.

(1.1) Ksiądz zaintonował litanię chrzcielną.

(1.1) Ale się nachodzili za ubrankiem chrzcielnym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., chrzciny lm nm., przechrzta m., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrześcijański, chrzestny, przedchrzcielny

Wiktionary

chrzcinowy

→ chrzciny

SJP.pl

Patrz:
chrzciny

chrzciny

przyjęcie towarzyszące chrztowi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kult. rel. uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

(1.2) żart. lanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mieliśmy urwanie głowy przed chrzcinami.

(1.2) Wzięli szlauch i urządzili jej niezłe chrzciny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

chrzczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. udzielanie chrztu

(1.2) publ. nadawanie komuś lub czemuś imienia lub nazwy

(1.3) pot. dokonywanie czyjejś inicjacji

(1.4) pot. rozcieńczanie czegoś, mieszanie ze tańszymi składnikami, czemu towarzyszy pogorszenie jakości czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chrzczenie niemowląt jest u nas rzeczą normalną.

(1.3) Dyra zakazała chrzczenia kociaków po toaletach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześcijanin mos., ochrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrzest

Wiktionary

chrzczonowice

Chrzczonowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Kowiesy.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

chrzept

dawniej (dziś tylko w gwarze kaszubskiej): grzbiet, plecy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. grzbiet, plecy

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== chrzept (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) grzbiet

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛpt, AS: χšept

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== chrzept (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) grzbiet

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

chrześc.

skrót od: chrześcijański; chrz.

SJP.pl

chrzęścić

wydawać chrzęst; zgrzytać, trzeszczeć, chrobotać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

(1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A samochód toczył się niezgrabnie, chrzęścił i skrzypiał, dzwonił i kaszlał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃ɕt͡ɕit͡ɕ, AS: χšẽũ̯śćić

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary

chrzęścieć

dawniej: chrzęścić

SJP.pl

chrześcijanin

osoba wyznająca chrześcijaństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca chrześcijaństwa

Wiktionary

Chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμóς, Christianismós, łac. Christianitas), chrystianizm – religia monoteistyczna zaliczana do grupy abrahamicznej. Powstała w I wieku n.e. w Azji Zachodniej, na terenie Judei, wówczas podlegającej Cesarstwu Rzymskiemu. Religię tę założył Jezus z Nazaretu, przez wyznawców nazwany Chrystusem, ponieważ uznano go za mesjasza przepowiedzianego w Biblii hebrajskiej, przez chrześcijan nazywanej Starym Testamentem. Życie i nauczanie Jezusa spisano w Ewangeliach; te oraz inne pisma Nowego Testamentu włączono do Biblii. Przez chrześcijan jest uznawana za Słowo Boże – jego główną część lub całość. Poszczególne wyznania chrześcijańskie zwykle nazywają się Kościołami; różnią się poglądami m.in. na kanon Biblii – to, które pisma są natchnione, a które są jedynie apokryfami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy chrześcijanin powinien choć raz w życiu przeczytać Biblię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃ɲĩn, AS: χšeśćii ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześcijaństwo n., chrzest m., chrzciny nmos., chrzczenie n.

:: fż. chrześcijanka ż.

przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

chrześcijanin-niekatolik

wyznawca religii objawionej przez Chrystusa, wyznania innego niż katolickie; chrześcijanin niekatolik

SJP.pl

chrześcijanka

kobieta wyznająca chrześcijaństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjãnka, AS: χšeśćii ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześcijaństwo n., chrzest m.

:: fm. chrześcijanin m.

przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

chrześcijański

przymiotnik od: chrześcijanin

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla chrześcijaństwa i chrześcijan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najważniejszą chrześcijańską modlitwą jest „Ojcze nasz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃sʲci, AS: χšeśćii ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześcijaństwo n., chrześcijanin mos., chrześcijanka ż., chrzest mrz., chrzciny nmos., chrzciciel mos., chrzestny mos., chrzestna ż., chrześniak mos., chrześniaczka ż., chrześnica ż., przechrzta mos., chrzczenie n., ochrzczenie n.

przym. chrzcielny, chrzestny

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk.

przysł. po chrześcijańsku

Wiktionary

chrześcijańskość

→ chrześcijański

SJP.pl

Patrz:
chrześcijański

chrześcijaństwo

1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa; chrystianizm;
2. wspólnota chrześcijańska; ekumenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

(1.2) ogół wiernych wszystkich wyznań w obrębie chrześcijaństwa (1.1)

Wiktionary

Chrześcijaństwo (gr. Χριστιανισμóς, Christianismós, łac. Christianitas), chrystianizm – religia monoteistyczna zaliczana do grupy abrahamicznej. Powstała w I wieku n.e. w Azji Zachodniej, na terenie Judei, wówczas podlegającej Cesarstwu Rzymskiemu. Religię tę założył Jezus z Nazaretu, przez wyznawców nazwany Chrystusem, ponieważ uznano go za mesjasza przepowiedzianego w Biblii hebrajskiej, przez chrześcijan nazywanej Starym Testamentem. Życie i nauczanie Jezusa spisano w Ewangeliach; te oraz inne pisma Nowego Testamentu włączono do Biblii. Przez chrześcijan jest uznawana za Słowo Boże – jego główną część lub całość. Poszczególne wyznania chrześcijańskie zwykle nazywają się Kościołami; różnią się poglądami m.in. na kanon Biblii – to, które pisma są natchnione, a które są jedynie apokryfami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Procentowo najwięcej wyznawców chrześcijaństwa mieszka w Europie i Ameryce Południowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxʃɛɕt͡ɕiˈjä̃j̃stfɔ, AS: χšeśćii ̯ä̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześcijanin m., chrześcijanka ż., chrzest m., chrzciciel m., chrzciny nmos., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniak m., chrześniaczka ż., chrześnica ż., przechrzta m., chrzczenie n., ochrzczenie n., przechrzczenie n.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrześcijański, chrzcielny, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrystianizm; war. śląski chřeśćijaństwo

Wiktionary

chrzęsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrząsnąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

(1.1) zob. chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšẽũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie n., chrząstnięcie n., chrzęśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęst m.

Wiktionary

chrześniaczek

zdrobniale o chrześniaku, synu chrzestnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od chrześniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrześniak m., chrzestna ż., chrzestny mos.

przym. chrzestny

Wiktionary

chrześniaczka

córka chrzestna; chrześnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. córka chrzestna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józia była ze swoją chrześniaczką w Szczyrku.

(1.1) Żona kupiła chrześniaczce kolczyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześnica ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: fm. chrześniak m.

czas. chrzcić, ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrześnica

Wiktionary

chrześniak

syn chrzestny; chrześnik, chrzestniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. syn chrzestny

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byłem z moim chrześniakiem na Rysach.

(1.1) Mój chrześniak ma na imię Jurek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: zdrobn. chrześniaczek m.

:: fż. chrześnica ż., chrześniaczka ż.

czas. chrzcić, ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

chrześnica

córka chrzestna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. córka chrzestna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józia była ze swoją chrześnicą w Szczyrku.

(1.1) Żona kupiła chrześnicy kolczyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ochrzczenie n., chrzczenie n., chrzciciel m., chrzestny m., chrzestna ż., chrześniaczka ż., chrzcielnica ż., chrzest m., przechrzta m., chrzciny lm nm., chrześcijaństwo n.

:: fm. chrześniak m.

czas. chrzcić ndk., ochrzcić dk., przechrzcić dk.

przym. chrzcielny, chrześcijański, chrzestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrześniaczka

Wiktionary

chrzęśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrzęsnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšẽũ̯śńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząstnięcie n., chrząśnięcie n., chrzęstnięcie n., chrzęszczenie n., chrzęst m.

Wiktionary

chrześnik

syn chrzestny; chrześniak, chrzestniak

SJP.pl

chrzest

w religii chrześcijańskiej: oczyszczenie z grzechu pierworodnego i przyjęcie do wspólnoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzyt, chrupot

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃st, AS: χšẽũ̯st

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęszczenie ndk.

Wiktionary

chrzestna

1. matka chrzestna;
2. córka chrzestna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. matka chrzestna.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja chrzestna już nie żyje.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzest m., chrzestny m., chrześniak m., chrześniaczek m., chrześnica ż., chrześniaczka ż., chrzcielnica ż., chrzciciel m., chrzciny nmos., chrzczenie n., chrześcijaństwo n., chrześcijanin m., chrześcijanka ż., ochrzczenie n., ochrzczenie się n., przechrzta m., przechrzczenie się n., wychrzta m., wychrzcianka ż.

czas. chrzcić ndk., chrzcić się ndk., ochrzcić dk., ochrzcić się dk., przechrzcić dk., przechrzcić się dk., wychrzcić dk., wychrzcić się dk.

przym. chrzestny, chrzcielny, chrześcijański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) matka chrzestna; przest. kuma; gwara. kmotra

Wiktionary

chrzęstnąć

wydać chrzęst; chrzęsnąć, chrząsnąć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

(1.1) dokonany od|chrzęścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃stnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χšẽũ̯stnõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary

chrzęstniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chrzęstniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzęstniak m.

Wiktionary

chrzestniaczka

potocznie: chrześniaczka

SJP.pl

chrzestniak

syn chrzestny; chrześnik, chrześniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Objawem chrzęstniaka są bóle i czasem złamania kości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrząstka ż.

:: zdrobn. chrzęstniaczek m.

przym. chrząstkowy

Wiktionary

chrzęstniakomięsak

rodzaj złośliwego nowotworu kości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej;

Wiktionary

Chrzęstniakomięsak (chrzęstniak mięsakowy, łac. chondrosarcoma) – złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej należący do grupy mięsaków kości. Wyróżnia się kilka wariantów tego nowotworu, różniących się lokalizacją, przebiegiem i wiekiem zachorowania.

Wikipedia

chrzęstniakowatość

zaburzenia kostnienia prowadzące do różnorodnych zniekształceń

SJP.pl

chrzęstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrzęstnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ˈstʲɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χšẽũ̯stʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęszczenie ndk., chrzęst

Wiktionary

chrzęstnik

gatunek ryby o chrzęstnym szkielecie

SJP.pl

chrzęstnokostne

podgromada ryb promieniopłetwych; kostołuskie, kostnołuskie

SJP.pl

Kostnochrzęstne, kostołuskie, ganoidy chrzęstne, kostnołuskie, chrzęstnokostne (Chondrostei), błędnie nazywane chrzęstnikami – podgromada ryb promieniopłetwych (Actinopterygii). Pierwotne formy ryb kostnochrzęstnych pojawiły się już we wczesnym dewonie, rozkwit przeżyły w permie i triasie. Występowały na całym świecie. Obecnie występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej.

Wikipedia

chrzęstnoszkieletowe

gromada ryb które mają strunę grzbietową i chrzęstny szkielet, obejmująca chimery, płaszczki i rekiny

SJP.pl

Ryby chrzęstnoszkieletowe, ryby chrzęstne, chrzęstniki (Chondrichthyes) – gromada kręgowców wodnych – tradycyjnie zaliczanych do ryb właściwych (Pisces) – obejmująca chimery, płaszczki i rekiny, łącznie około 1200 gatunków. Żywią się pokarmem zwierzęcym. Większość gatunków ryb chrzęstnych żyje w wodach morskich. Rekiny znane są z zapisów kopalnych datowanych na ponad 400 mln lat, płaszczki pojawiły się prawdopodobnie 200 milionów lat temu, a chimery ok. 360 mln lat temu.

Wikipedia

chrzęstnoszkieletowy

ryba chrzęstnoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrząstkoszkieletowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, którego szkielet zbudowany jest z chrząstek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najstarsze ślady kopalne chrzęstnoszkieletowych są bardzo ubogie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃stnɔˌʃʲcɛlɛˈtɔvɨ, AS: χšẽũ̯stnošʹḱeletovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chrzęstny

Wiktionary

chrzestny

przymiotnik od: chrzest

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. taki, który zbudowany jest z chrząstki

(1.2) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstki

Wiktionary

Rodzice chrzestni (łac. patrini) – osoby przedstawione w czasie sakramentu chrztu przez osobę chrzczoną lub jego przedstawicieli jako wspierające rozwój religijny i duchowy ochrzczonego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chrząstka ż., chrząsteczka ż.

przym. chrząstkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chrząstkowy

Wiktionary

chrzęszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

(1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Woda wypłukuje z ziemi szkielety i łuski po pociskach, tysiące łusek. Chrzęszczą, jakbyś szedł po żwirze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxʃɛ̃w̃ʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: χšẽũ̯ščeć

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęszczenie ndk., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary

chrzęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chrzęścić.

(1.2) odczasownikowy od|chrzęszczeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xʃɛ̃w̃ʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: χšẽũ̯ščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrząsnąć dk., chrząstnąć dk., chrzęsnąć dk., chrzęstnąć dk., chrzęszczeć ndk., chrzęścić ndk.

rzecz. chrząśnięcie n., chrzęśnięcie dk., chrząstnięcie dk., chrzęśnięcie dk., chrzęstnięcie dk., chrzęst

Wiktionary

chrztowo

Chrztowo (kasz. Chrztowò, dawn. Kartowo) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo. Wieś jest siedzibą sołectwa Chrztowo, w którego skład wchodzi również osada Równe. Chrztowo leży na południowym brzegu jeziora Sobąckiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

chrzypski

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie

SJP.pl

chrzypsko

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie

SJP.pl

Miejscowości w Polsce:

- Chrzypsko Małe

- Chrzypsko Wielkie

Wikipedia

chrzyżmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. krzyżmał

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. chryzmał

Wiktionary

chrzyżmo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. rel. krzyżmo

Wiktionary

Powiązane:

czas. chrzyżmować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. chryzmo

Wiktionary

chrzyżmować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. rel. namaszczać chrzyżmem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biskup ordynariusz chrzyżmuje bierzmowańców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chrzyżmo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krzyżmować

Wiktionary

chss

skrótowiec

(1.1) = polit. hist. Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne;

Wiktionary

chswn

skrótowiec

(1.1) = hist. Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów;

Wiktionary

chtoniczny

podziemny; odnosi się do bóstw piekielnych (chtonicznych) stojących w opozycji do niebiańskich

SJP.pl

chu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chuchania

SJP.pl

Chu – chińskie państwo istniejące między ok. VIII w. p.n.e., a 223 p.n.e. w Okresie Wiosen i Jesieni oraz Walczących Królestw. Początkowo nosiło nazwę Jing (荆), a następnie Jingchu (荆楚). Położone było w dorzeczu środkowego biegu Jangcy. U szczytu swej potęgi zajmowało ziemie dzisiejszych prowincji Hunan, Hubei i Henan, współczesnych miast wydzielonych Chongqing i Szanghaj, oraz fragmenty prowincji Jiangsu. Stolicą Chu było miasto Ying (郢).

Wikipedia

chubsugulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chubsugułem, dotyczący Chubsugułu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chubsuguł mrz.

Wiktionary

chubsuguł

jezioro w północnej Mongolii

SJP.pl

Chubsuguł (mong. Хөвсгөл нуур, Chöwsgöl nuur; zwane potocznie Małym Bajkałem, w przeszłości w j. polskim używano także nazwy Koso-Goł) – słodkowodne jezioro tektoniczne w północnej części Mongolii, w pobliżu granicy z Rosją.

Wikipedia

chuć

popęd seksualny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. chęć, ochota, wola działania

(1.2) daw. chęć do robienia złych rzeczy

(1.3) trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

Wiktionary

Pobudzenie seksualne – stan fizjologiczny, pozwalający na odbycie stosunku płciowego.

W odróżnieniu od większości zwierząt ludzie są zdolni do pobudzenia seksualnego przez cały rok, nie istnieją sezony godowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie pieniędzy nam trzeba, waszmościowie, a chuci szlachetnej.

(1.2) Tylko do figlów chuć ma zawsze, nie do nauki.

(1.3) Poczuł, że ogarnia go zwierzęca chuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xut͡ɕ, AS: χuć

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: przym. chętny, ochotny

(1.2)

:: przym. chutliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chęć, ochota, wola działania

(1.3) pożądanie

Wiktionary

chuch

potocznie: chuchnięcie, oddech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wydychane powietrze podczas chuchania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xux, AS: χuχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuchanie n., chuchnięcie n.

czas. chuchać ndk., chuchnąć dk.

Wiktionary

chuchać

1. ogrzewać oddechem
2. obchodzić się z czymś lub kimś bardzo delikatnie, bardzo o coś lub kogoś dbać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chuchnąć)

(1.1) wydychać powietrze, wydobywać z siebie oddech

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) rozgrzewać coś oddechem

(2.2) przen. pot. pielęgnować, chronić coś, dbać o coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxat͡ɕ, AS: χuχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuchnięcie n., chuchanie n., chuch m.

czas. chuchnąć

Wiktionary

Synonimy:

(2.2) troszczyć się

Wiktionary

chuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈxãɲɛ, AS: χuχãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuch m., chuchnięcie n.

czas. chuchać ndk., chuchnąć dk.

Wiktionary

chucherko

osoba drobna i wątła

SJP.pl

chucherkowaty

słabowity, mizerny, drobny, delikatny

SJP.pl

chuchla

nazwisko

SJP.pl

chuchnąć

wypuścić ustami powietrze zwiększając jego ciśnienie

SJP.pl

czasownik dokonany (ndk. chuchać)

(1.1) zob. chuchać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χuχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuch m., chuchanie n., chuchnięcie n.

czas. chuchać ndk.

Wiktionary

chuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chuchnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuxʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χuχʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuch m., chuchanie n.

czas. chuchnąć dk., chuchać ndk.

Wiktionary

chuchrak

osoba o drobnej i wątłej posturze; chuchro; chucherko

SJP.pl

chuchro

zwykle o człowieku: istota słaba, drobna, mizerna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) człowiek słaby, mizerny lub chorowity

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuxrɔ, AS: χuχro

Wiktionary

Powiązane:

przym. chuchrowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdechlak

Wiktionary

chuchrowaty

o wyglądzie chuchra; mizerny, słaby, wątły

SJP.pl

chuck

[czytaj: czak] imię męskie

SJP.pl

- Chuck – serial telewizyjny

- Chuck – album wydany przez grupę Sum 41

Wikipedia

chucpa

potocznie: bezczelność, tupet, arogancja; hucpa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadmierna pewność siebie, połączona z zuchwałością albo chęcią ukrycia swojego braku umiejętności

(1.2) zuchwałe działanie, źle postrzegane przez innych, np. jako oszustwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxut͡spa, AS: χucpa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hucpa, tupet

(1.2) hucpa

Wiktionary

chucpiarski

potocznie: bezczelny, arogancki; hucpiarski

SJP.pl

chucpiarz

osoba bezczelna i arogancka; hucpiarz

SJP.pl

chuda

chuda kobieta, dziewczyna

SJP.pl

chudaczewo

Chudaczewo (niem. Alt Kuddezow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203. Wieś jest siedzibą sołectwa Chudaczewo w którego skład wchodzi również miejscowość Ronino.

W miejscowości ma remizę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

chudak

nazwisko

SJP.pl

chudan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na wschodniej Syberii w Rosji, lewy dopływ Udy

Wiktionary

Powiązane:

przym. chudański

Wiktionary

chudański

przymiotnik

(1.1) związany z Chudanem (rzeką na Syberii w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chudan mrz.

Wiktionary

chudawy

potocznie: nieco chudy; szczupły

SJP.pl

chudecki

nazwisko

SJP.pl

chudek

nazwisko

SJP.pl

Chudek – luźno rozbudowana wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Kadzidło.

Rozciąga się na odległości 5 km wzdłuż drogi z Łodzisk do Brodowych Łąk. Przy drodze poprowadzono pas pieszo-rowerowy. Sołectwo tworzą kolonie: Lipki, Morgi, Rule, Rulewek i Stara Wieś. Nie istnieje już przysiółek Borek, koło którego rosły drzewa bartne. Do dzisiaj istnieje przysiółek Zakulesie koło siedliska rodziny Kuleszów, tworzy go pięć gospodarstw. W pobliżu Chudka przepływa rzeka Omulew. Pola, łąki i pastwiska położone między gościeńcem a Omulwią znajdują się na terenie Obszaru Natura 2000 – Dolina Omulwi i Płodownicy.

Wikipedia

chuderlaczek

zdrobnienie od: chuderlak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od chuderlak

Wiktionary

Patrz:
chuderlak
Powiązane:

rzecz. chuderlak m.

Wiktionary

chuderlaczka

zdrobnienie od: chuderlak

SJP.pl

Patrz:
chuderlak

chuderlak

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlawiec, mizerak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek chudy i zapadający na zdrowiu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W polowym szpitalu leżało na noszach kilku chuderlaków z obandażowanymi głowami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuderlawość ż., chudzina ż., chudość ż.

:: zdrobn. chuderlaczek m.

przym. chuderlawy, chudy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mizerak, chudeusz, chudzielec; stpol. chudoba; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak; reg. pozn. ogigiel.

Wiktionary

chuderlawiec

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlak, mizerak

SJP.pl

chuderlawość

→ chuderlawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chuderlawe; cecha tych, którzy są chuderlawi

Wiktionary

Patrz:
chuderlawy
Powiązane:

przym. chuderlawy

przysł. chuderlawo

rzecz. chuderlak mos.

Wiktionary

chuderlawy

chudy, drobny, mizerny

SJP.pl

chudeusz

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudzielec, chudziak, chudzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. chudy i słaby człowiek

(1.2) przen. biedaczyna, hołysz

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Westchnąłem. — Mój Boże! jakby też to mnie chudeuszowi wigilja smakowała w takim salonie…

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chudo

przym. chudy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chudzielec, chudzina, cherlak, chuderlak, mizerak; stpol. chudoba; reg. pozn. ogigiel.; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak

(1.2) biedak, biedaczek, biedaczyna

Wiktionary

chudkiewicz

nazwisko

SJP.pl

chudnąć

tracić na wadze, zmniejszać ciężar swojego ciała; szczupleć, wątleć, mizernieć, niknąć

SJP.pl

czasownik

(1.1) stawać się chudszym, szczuplejszym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudnięcie n., schudnięcie n.

czas. odchudzać, schudnąć dk.

przym. chudy, chudzieńki, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tracić na wadze

Wiktionary

chudnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tracenie wagi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Występują mało swoiste objawy ogólne: osłabienie, gorączka, chudnięcie, brak apetytu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudość ż., chudzina ż., schudnięcie n.

czas. chudnąć ndk., schudnąć dk.

przym. chudy, chudziutki, chudzieńki

Wiktionary

chudoba

1. zwierzęta hodowlane; żywy inwentarz;
2. przestarzale: ludzie biedni; biedota, nędza;
3. dawniej: skromny dobytek, ubogie gospodarstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bieda, ubóstwo, niedostatek

(1.2) przest. pot. mienie osoby ubogiej, skromny dobytek

Wiktionary

- chudoba – przestarzale drobny dobytek, skromne i ubogie gospodarstwo; pochodzi od czeskiego słowa „Chudoba” oznaczającego biedę

W Polsce

- Chudoba – przysiółek wsi Urbanowice w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki

- Chudoba – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna

- Chudoba – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

- Chudoba – osada leśna w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

- Chudoba – przysiółek wsi Nowe Kotkowice w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Głogówek

- Chudoba – kolonia w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce

- Chudoba – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Brzeziny

- Chudoba – gromada

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakabądź bywa nasza chudoba, / Na pokaz światu, zawsześmy cudzej / Mądrości słudzy. / Prawem są dla nas względy te oba: / — Jeść możesz, jak się tobie podoba — / Lecz się ubieraj tak — jak chcą drudzy.

(1.2) Chwalę szczęście stateczne: / Nie chceli też być wieczne, / Spuszczę, com wziął, a w cnotę własną się ogarnę / I uczciwej chudoby bez posagu pragnę.

(1.2) I po co to kwiecie rośnie, i dla kogo – / Żeby je wróg deptał swą przeklętą nogą? / I po co ta Wisła srebrne toczy fale – / Żeby w niej swe konie pławili Moskale! / Na co się te nasze dziewki wychowały – / Żeby dziś moskiewskie dzieci piastowały! / Oj, bracia Mazury! Krzywda nam się dzieje, / Ojcowską chudobę rozkradli złodzieje

(1.2,4) Oj ci gospodarze, co gorzałkę lubią, / I siebie i żonę i dzieciny gubią; / Marnieje chudoba, bo nie ma opieki, / Przeklęta gorzałko przepadnij na wieki.

(1.4) Stary sam musiał myśleć o wszystkim teraz. Synowa szalała, syn pił i gdyby nie on, chudoba by wyzdychała i pole zaodłogowało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈdɔba, AS: χudoba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. gwara. chudóbka, gwara. chudobina

przym. daw. chudobny

przysł. daw. chudobnie, daw. chudobno

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) chudzielec, chudeusz

Wiktionary

chudobczyce

Chudobczyce (pol. do 1930 Chudopsice, niem. Dürrhund) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz. Miejscowość położona jest około 8,5 km na północny wschód od Kwilcza nieopodal południowego krańca jezioro Lubosz Wielki.

Wikipedia

chudobny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. biedny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudoba ż.

Wiktionary

chudopachołek

1. dawniej: człowiek pochodzący z ubogiej szlachty lub niskiego stanu; szaraczek, plebejusz;
2. lekceważąco: człowiek biedny, ubogi; hołysz

SJP.pl

chudość

→ chudy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan bycia chudym

Wiktionary

Patrz:
chudy
Przykłady

(1.1) I pomimo swojej chudości i pozornej kruchości, zwyciężył pojedynek na rękę ze spasionym Tymonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxudɔɕt͡ɕ, AS: χudość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudnięcie n., chudzinka ż., chuderlak mos.

przym. chudzieńki, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mizerność, cienkość, nietłustość, nietęgość, niemięsistość, wiotkość , drobność, delikatność , filigranowość

Wiktionary

chudszy

stopień wyższy od przymiotnika: chudy

SJP.pl

Chudszy (ang. Thinner) – powieść Stephena Kinga z 1984 roku, którą napisał pod pseudonimem Richard Bachman.

Wikipedia

chudy

1. mający (zbyt) mało ciała; bardzo szczupły;
2. mający mało tłuszczu, nietłusty;
3. przenośnie:
a) cienki, niepokaźny; lichy, mizerny;
b) skromny, nieobfity;
c) ubogi, biedny;
d) nieurodzajny;
e) mający zbyt mało jakiegoś składnika, składników

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

(1.2) o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

(1.3) stpol. biedny

Wiktionary

Lista postaci serialu Dom dla Zmyślonych Przyjaciół pani Foster – lista fikcyjnych postaci występujących w serialu animowanym Dom dla Zmyślonych Przyjaciół pani Foster autorstwa Craiga McCrackena, emitowanym przez Cartoon Network w latach 2004–2009.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre modelki są tak chude, że wyglądają niezdrowo – jakby się głodziły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxudɨ, AS: χudy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudnięcie n., chuderlak m., chudzina ż., chudzinka ż., chudzielec m., chudeusz mos.

czas. chudnąć, odchudzać, schudnąć

przym. chuderlawy, wychudzony, odchudzony, chudzieńki, chudziutki

przysł. chudo, chuderlawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szczupły

(1.2) odtłuszczony

Wiktionary

chudziaczek

zdrobnienie od: chudziak

SJP.pl

chudziak

1. żartobliwie lub ze współczuciem: osoba chuda; chudzina;
2. przenośnie: osoba godna współczucia; biedak, nieborak

SJP.pl

chudziątko

pieszczotliwie o kimś wątłym, biednym

SJP.pl

chudzić

przestarzałe: ograniczać jedzenie w celu odchudzenia kogoś; czynić chudym

SJP.pl

chudzice

- Chudzice (województwo wielkopolskie) – wieś koło Środy Wielkopolskiej

- Chudzice – nieczynny przystanek osobowy we wsi Cudzice

- Chudzice (plemię) – Chudzicy – plemię słowiańskie

Wikipedia

chudzicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Chudzicki – polski lekarz wojskowy

- Józef Chudzicki – polski wojskowy

Wikipedia

chudziec

1. wątłe, wychudzone zwierzę;
2. w przemyśle mięsnym: zwierzę rzeźne bardzo niskiej klasy, o słabym umięśnieniu

SJP.pl

chudziej

stopień wyższy od przysłówka: chudo

SJP.pl

chudzielec

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudeusz, chudziak, chudzina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. chudy człowiek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I rzeczywiście siedziało jakieś licho w tym chudzielcu o długich nogach.

(1.1) Niesiem miski tłustej jagły, / By se chudzielce podjadły!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudy m.

przym. chudy, chudzieńki, chudziutki

przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chudeusz, chudzina, chuderlak; stpol. chudoba; reg. pozn. ogigiel.; skóra i kości, chodzący kościotrup, żywy kościotrup, kościotrup, chudy jak szczapa, szczapa, chudy jak szkielet, szkielet, chudy jak patyk, patyk, wieszak, mizerak

Wiktionary

chudzieńki

regionalne zdrobnienie od: chudy; chudziutki, chudziuśki, chudziuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑɛ̇̃ɲci, AS: χuʒ́ė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudzielec m., chudość ż., chudnięcie n.

czas. chudnąć ndk.

przym. chudy, chudziutki, chudawy

przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chudziutki

Wiktionary

chudzik

nazwisko

SJP.pl

- chudzik (Gabrius) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

- Grzegorz Chudzik, polski ratownik górski, naczelnik Grupy Bieszczadzkiej GOPR

- Kamila Chudzik (1986-), polska lekkoatletka

- Jan Chudzik (1904-1933), polski prawnik, działacz narodowy i społeczny

- Krzysztof Lipka-Chudzik (1972-), polski krytyk filmowy

- Natalia Chudzik (1989-), polska piłkarka

- Pawło Chudzik (1985-2015), ukraiński piłkarz

- Ryszard Chudzik (1954-), polski działacz związkowy, samorządowiec

Wikipedia

chudzikiewicz

nazwisko

SJP.pl

chudzina

potocznie o szczupłej kobiecie, dziewczynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) z politowaniem: ktoś bardzo chudy

(1.2) śrpol. biedak

(1.3) śrpol. ludzie biedni

(1.4) śrpol. człowiek nieszczęśliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑĩna, AS: χuʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudnięcie n., chudzinka ż., chuderlak mos.

przym. chudy, chudziutki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. szczapa

Wiktionary

chudzinka

potocznie: kobieta wychudzona, o wątłej budowie ciała; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym); chudzina, mizerota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od zob. chudzina., pot. bardzo szczupła osoba lub zwierzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑĩnka, AS: χuʒ́ĩnka

Wiktionary

Powiązane:

przym. chudy

rzecz. chudzina ż., chudość ż.

Wiktionary

chudziński

nazwisko

SJP.pl

Chudziński (forma żeńska: Chudzińska; liczba mnoga: Chudzińscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 3490 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 3372. Nazwisko pochodzi od słowa chudy i jest najbardziej rozpowszechnione w zachodniej i środkowej Polsce.

Wikipedia

chudziuchny

zdrobnienie od: chudy; chudziuśki, chudziutki

SJP.pl

chudziusieńki

zdrobnienie od: chudziuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxud͡ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: χuʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary

chudziuśki

zdrobnienie od: chudy; chudziutki, chudziuchny

SJP.pl

chudziuteńki

zdrobnienie od: chudziutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Malutki taki był, chudziuteńki, ale energiczny - wspominają kardynała Sapiehę krakowianie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxud͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: χuʒ́utẽńḱi

Wiktionary

chudziutki

zdrobnienie od: chudy; chudziuśki, chudziuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈd͡ʑutʲci, AS: χuʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chudzielec m., chudzina m./ż., chudzizna ż., chudość ż., chudnięcie n.

czas. chudnąć ndk.

przym. chudy, chudzieńki, chudawy

przysł. chudo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chudzieńki

Wiktionary

chudzowice

Chudzowice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. Miejscowość jest otoczona gęstymi lasami.

Wikipedia

chudzynek

Chudzynek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

chudzyno

Chudzyno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

chudzyński

nazwisko

SJP.pl

chufu

Cheops (z gr.) – władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię "Cheops" to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od Chnum-chuefui (z egip. Chnum mnie chroni).

Wikipedia

chuglaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa z chleba i wody

Wiktionary

chuj

(wulgarne) huj;
1. członek męski;
2. wyzwisko kierowane do mężczyzn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna z plemięemienia Majów zamieszkującego Gwatemalę i Meksyk, posługującego się m.in. językiem chuj;

Wiktionary

- język chuj – język majański, używany w Gwatemali i Meksyku

- Chujowie – Majowie zamieszkujący Gwatemalę i Meksyk

- chuj – wulgarne określenie członka męskiego lub mężczyzny

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chuj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czuh

Wiktionary

chujawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. silny wiatr z deszczem lub śniegiem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dujawica, fujawica, zawierucha

Wiktionary

chujczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) reg. niewielki, lichy wieprzek

Wiktionary

chujec

dawniej: knur, kiernoz, wieprz; kierda

SJP.pl

chujek

zdrobnienie od: chuj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. zdrobn. od chuj (lekceważąco, pieszczotliwie lub ironicznie o penisie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. wulg. zdrobn. iron. chuj (odnośnie mężczyzny)

(2.2) przen. wulg. żart. osoba, na temat której lub z którą się rozmawia, ale nie chce się jej obrazić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozchylił płaszcz i wyjął tego swojego małego, śmiesznego chujka.

(2.1) Ten taksówkarz to taki zwykły chujek, nie ma co się nim przejmować.

(2.2) O ty chujku… mój browar schowałeś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxujɛk, AS: χui ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuj m., chujoza ż., chujnia ż., chujowizna ż., chujowość ż.

czas. ochujeć

przym. chujowy

przysł. chujowo

wykrz. chuj

Wiktionary

chujnia

chujoza, chujowizna;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. coś kiepskiego, nieciekawego, niezadowalającego; coś odbieranego negatywnie

(1.2) wulg. zwrot mający wyrazić dezaprobatę dla jakiegoś zjawiska czy stanu rzeczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Straszna chujnia z tą robotą! Od tygodni wysyłam CV i nikt nie dzwoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxujɲa, AS: χui ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chujostwo n., chuj m., chujoza ż., chujek m., chujowość ż., chujówka ż., chujowizna ż.

czas. ochujeć, wychujać

przym. chujowy

przysł. chujowo

wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chujoza, swołocz, siara, beznadzieja, dno

Wiktionary

chujostwo

wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie; chujstwo;
2. zachowanie oceniane bardzo negatywnie;
3. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie; chujstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wulg. coś bezużytecznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten sprzęt to jakieś chujostwo, prawie ciągle się zacina.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chujnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jebaństwo, chujowizna, gówno, szajs, badziewie

Wiktionary

chujowizna

chujoza, chujnia;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. obiekt lub sytuacja, które mówiący ocenia bardzo negatywnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy mężczyzna zdrowy, każdy normalny człowiek i każdy medyk przyzna mi rację, że celibat jest chujowizną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuj m., chujek m., chujowość ż., chujnia ż., chujoza ż.

przym. chujowy

przysł. chujowo

wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. chujnia, chujnia z grzybnią, chujoza, kurewstwo; pot. beznadzieja, dziadostwo

Wiktionary

chujowo

przysłówek sposobu

(1.1) wulg. kiepsko, bardzo źle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Egzamin poszedł mi chujowo. Będę miał poprawkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔvɔ, AS: χui ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., chujowość ż.

czas. ochujeć dk., wychujać dk.

przym. chujowy

wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byle jak, wulg. po chuju, pizdowato; eufem. ciulowo, kijowo; pot. do chrzanu, do kitu; neutralnie beznadziejnie, kiepsko, nędznie, tragicznie

Wiktionary

chujowość

→ chujowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. cecha tego, co chujowe

Wiktionary

Patrz:
chujowy
Powiązane:

rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., ochujenie n., wychujanie n.

czas. ochujeć dk., wychujać dk.

przym. chujowy

przysł. chujowo

wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pizdowatość; posp. dziadowskość; pot. kiepskość

Wiktionary

chujowy

wulgarnie: oceniany bardzo negatywnie; kiczowy, kijowy, beznadziejny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wulg. kiepski, marny, do niczego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chujowy dzień dzisiaj miałem, nic mi nie wychodziło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔvɨ, AS: χui ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuj m., chujek m., chujnia ż., chujoza ż., chujowizna ż., chujowość ż.

czas. ochujeć dk., wychujać dk.

przysł. chujowo

wykrz. chuj

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. do dupy, dupny, dupiasty, gówniany, pizdowaty, zjebany; eufem. ciulowy; pot. do chrzanu, do kitu, dziadowski, ruski; neutralnie beznadziejny, kiepski, marny, do niczego

Wiktionary

chujoza

wulgarnie:
1. coś zepsutego lub niskiej jakości; chujowizna, chujnia;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja; chujowizna, chujnia;
3. kobieta oceniana negatywnie; skurwysynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. skomplikowana, nieciekawa sytuacja

(1.2) wulg. coś nieudanego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale chujoza, zostawiłem w domu klucze do warsztatu i wszyscy pracownicy musieli czekać, aż obrócę wte i wewte.

(1.2) Nie masz co żałować, że nie byłeś na imprezie u wujka Leona, to była totalna chujoza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈjɔza, AS: χui ̯oza

Wiktionary

Powiązane:

zob. chuj.

Wiktionary

Synonimy:

chujnia

Wiktionary

chujstwo

chujostwo; wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie;
2. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie

SJP.pl

chukudu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dwukołowy, ręcznie robiony z drewna pojazd używany na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga do transportu ładunków

Wiktionary

chuligan

osoba łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;

Wiktionary

Chuligaństwo – awanturnictwo, zachowanie charakteryzujące się lekceważeniem norm życia społecznego oraz obowiązującego porządku prawnego najczęściej o charakterze przestępczym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chodnikiem szła grupa chuliganów, którzy plućuli na chodnik i kopali w kosze na śmieci.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

:: fż. chuliganka ż.

czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

przym. chuligański

przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) awanturnik, grandziarz, łobuz, łotrzyk, żul, żulik

Wiktionary

chuliganeria

chuligaństwo, chuliganka;
1. gromada chuliganów;
2. chuligańskie zachowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa chuliganów

(1.2) naruszanie norm współżycia społecznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W parku miejskim przesiaduje chuliganeria, która demoluje ławki i kosze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż., chuligańskość ż.

czas. chuliganić ndk.

przym. chuligański

przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hołota

(1.2) chuliganienie, chuligaństwo

Wiktionary

chuliganić

zachowywać się w sposób typowy dla chuligana

SJP.pl

chuliganizm

wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuligaństwo

SJP.pl

chuliganka

1. kobieta łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa;
2. chuliganeria, chuligaństwo; potocznie:
a) ogół chuliganów; chuligani;
b) chuligańskie zachowanie;
3. potocznie: męska czapka z daszkiem, wykonana zwykle z tkaniny w kratę; oprychówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta naruszająca porządek publiczny, skłonna do wszczynania burd

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

:: fm. chuligan mos.

czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

przym. chuligański

przysł. chuligańsko

Wiktionary

chuliganolog

specjalista zajmujący się problemem chuligaństwa

SJP.pl

chuligański

→ chuligan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chuliganami, dotyczący chuliganów, taki jak chuligan

Wiktionary

Patrz:
chuligan
Powiązane:

rzecz. chuligan mrz., chuliganka ż., chuliganeria ż., chuligaństwo n., chuliganienie n., rozchuliganienie n.

czas. chuliganić ndk., rozchuliganić się dk.

przysł. chuligańsko

Wiktionary

chuligańsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób chuligański

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuligaństwo n., chuliganeria ż., chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż., chuligańskość ż.

czas. chuliganić ndk.

przym. chuligański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hultajsko, łobuzersko

Wiktionary

chuligaństwo

chuliganeria, chuliganka;
1. wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuliganizm;
2. ogół chuliganów; chuligani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zachowanie właściwe chuliganom

Wiktionary

Chuligaństwo – awanturnictwo, zachowanie charakteryzujące się lekceważeniem norm życia społecznego oraz obowiązującego porządku prawnego najczęściej o charakterze przestępczym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Śledczy wstępnie założyli, że był to akt chuligaństwa, a nie akcja satanistów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuligan mos., chuliganienie n., chuliganizm mrz., chuliganka ż.

czas. chuliganić ndk.

przym. chuligański

przysł. chuligańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chuliganeria, łobuzerka, łobuzerstwo; gwara. przestępcza: hultajka

Wiktionary

chumidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziwacznie ubrana dziewczyna

Wiktionary

chumiętki

Chumiętki (pol. hist. Unięcice) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia.

Wikipedia

chunchuz

członek band grabieżczych działających w północno-wschodnich Chinach na początku wieku XX; hunhuz

SJP.pl

Hunhuzi, także chunchuzi, chunchuzy (ros. хунху́зы; chiń. upr. 红胡子; chiń. trad. 紅鬍子; pinyin hónghúzi; dosł. „czerwonobrodzi”) – chińscy bandyci na dalekowschodnim pograniczu Rosji, od XIX wieku do 1949 roku. Składali się z chińskiego chłopstwa i żołnierzy, a także z zesłańców. Na terenie Mandżurii, Kraju Nadmorskiego i Kraju Chabarowskiego napadali i rabowali osady oraz podróżnych, czasem też kolej. Niektóre oddziały liczyły nawet kilka tysięcy osób i napadały oraz okupowały miasta. Rosjanie, na początku XX wieku okupujący Mandżurię, nazywali chunchuzami niektórych chińskich militarystów, m.in. Zhang Zuolina.

Wikipedia

chung

- Chung – wieś w Indiach

- Chung – wieś w Iranie

- Chung – dzielnica Pjongjangu (Korea Północna)

Osoby o tym nazwisku:

- Alexa Chung – brytyjska prezenterka telewizyjna i modelka

- Charlet Chung – amerykańska aktorka i aktorka głosowa

- Jamie Chung – amerykańska aktorka

- Kyung-Wha Chung – południowokoreańska skrzypaczka

- Myung-Whun Chung – amerykański dyrygent

Wikipedia

chuniald

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

chunzybski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język chunzybski;

Wiktionary

chupa

rodzaj daszka, pod którym odbywa się tradycyjny żydowski ślub

SJP.pl

Chupa (pisana także huppa lub chuppa) – w tradycji żydowskiej baldachim, pod którym zawierany jest związek małżeński. Aszkenazyjczycy jako chupy używają zdobionej tkaniny rozpiętej na czterech słupkach, która jest stawiana na wolnym powietrzu przed synagogą. Często tkanina zdobiona jest wizerunkami gwiazd, co jest aluzją do licznego potomstwa. Sefardyjczycy zaś trzymają nad mającymi zawrzeć ślub tałes i czynią to z reguły w pomieszczeniu. Wejście oblubienicy pod chupę oznacza wejście do domu oblubieńca. Chupa to także nazwa drugiej części żydowskiej ceremonii ślubnej, w której powinno nastąpić owo wejście pod baldachim, obecnie jednak również pierwsza część zaślubin erusin odbywa się pod nim, a wprowadzenie oblubieńca (przez ojca i przyszłego teścia) i oblubienicy (matka i przyszła teściowa) ma miejsce przed ceremonią.

Wikipedia

chupacabra

[czytaj: czupakabra] legendarna latynoamerykańska kryptyda (hipotetyczne zwierzę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) folk. stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;

Wiktionary

Chupacabra (wym. /t͡ʃupaˈkaβ̞ɾa/; hiszp. la chupacabra, również chupacabras – dosł. wysysacz kóz, z hiszp. chupar – ssać, la cabra – koza) – legendarne latynoamerykańskie zwierzę, obiekt badań kryptozoologii, którego istnienia nie udało się wiarygodnie potwierdzić.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chupacabra, chupacabras

* ukraiński: (1.1) чупакабра ż.

źródła.

== chupacabra (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˌt͡ʃʰupəˈkʰabɹə.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folk. chupacabra

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) chupacabra, chupacabras

* ukraiński: (1.1) чупакабра ż.

źródła.

== chupacabra (język angielski.) ==

wymowa.

IPA|ˌt͡ʃʰupəˈkʰabɹə.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) folk. chupacabra

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) chupacabras

Wiktionary

chuppa

w obrzędowości żydowskiej:
1. ceremonia zaślubin;
2. baldachim ślubny z bogato haftowanej tkaniny, symbolizujący dach domu pana młodego, pod który wchodzi panna młoda

SJP.pl

churał

rada, terenowy organ władzy państwowej w Mongolii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;

(1.2) hist. polit. w Mongolii Ludowej: terenowy organ władzy państwowej

(1.3) hist. w dawnej Mongolii: wiec starszyzny wioskowej

Wiktionary

Churał (mong. хурал, rada) – organ władzy państwowej w Mongolii, różne rodzaje zgromadzeń (rad, wieców, zjazdów, konferencji), organów przedstawicielskich u Mongołów i u ludów mongolskojęzycznych oraz znajdujących się w kręgu kultury mongolskiej

- Kurułtaj (mong. Их Хуралдай) – rada chanów

- Wielki Churał Państwowy – jednoizbowy parlament Mongolii

- Mały Churał Mongolskiej Republiki Ludowej – organ ustawodawczy MRL w l. 1924–1949 i 1990–1992

- Churał Ludowy Republiki Buriacji, Churał Buriacji – parlament Buriacji

- Churał Ludowy Republiki Kałmucji, Churał Kałmucji – parlament Kałmucji

- Wielki Churał Tuwy, Wielki Churał Republiki Tuwy, Najwyższy Churał Tuwy, Churał Tuwy – parlament Tuwy

- Churał Ludowy Regionu Autonomicznego Mongolia Wewnętrzna – lokalny organ przedstawicielski Mongolii Wewnętrznej

- krytyczne określenie w stosunku do Ogólnobiałoruskiego Zgromadzenia Ludowego (Ogólnobiałoruskiego Zjazdu Ludowego, biał. Усебеларускі народны сход) pod przewodnictwem prezydenta Alaksandra Łukaszenki

Wikipedia

churałowy

przymiotnik od: churał

SJP.pl

churchać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. kaszleć, zwłaszcza męczącym kaszlem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co on tak dzisiaj churcha?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. churchanie n.

Wiktionary

churchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|churchać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. churchać ndk.

Wiktionary

churcher

[czytaj: czerczer] osoba często zmieniająca kościoły, do których chodzi na mszę świętą

SJP.pl

churchill

[czytaj: czerczil] nazwisko, m.in. Winston Churchill (1874-1965) - brytyjski mąż stanu i pisarz

SJP.pl

Osoby noszace nazwisko Churchill

- Arabella Churchill – ujednoznacznienie

- Charles Spencer-Churchill, 9. książę Marlborough – brytyjski arystokrata i polityk

- Francis Spencer, 1. baron Churchill – brytyjski arystokrata i polityk

- George Spencer-Churchill – ujednoznacznienie

- John Churchill – angielski polityk, założyciel rodu książąt Marlborough

- John Spencer-Churchill – ujednoznacznienie

- John Strange Spencer-Churchill – brytyjski wojskowy

- Marguerite Churchill – amerykańska aktorka sceniczna i filmowa

- lord Randolph Churchill – brytyjski arystokrata i polityk

- Randolph Frederick Churchill – brytyjski polityk

- Sarah Churchill – była żoną Johna Churchilla, 1. księcia Marlborough

- Ward Churchill – amerykański pisarz, weteran z Wietnamu

- Winston Churchill – brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej

- Winston Churchill – brytyjski polityk, jedyny syn Randolpha Churchilla, wnuk Winstona

- Wicehrabia Churchill – ujednoznacznienie

- Victor Spencer, 1. wicehrabia Churchill – brytyjski arystokrata, polityk i przedsiębiorca

Wikipedia

churching

[czytaj: czerczing] częste zmienianie kościołów, do których chodzi się na mszę świętą

SJP.pl

churchlać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. churchać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. churchlanie n.

Wiktionary

churchlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|churchlać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. churchlać ndk.

Wiktionary

churn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. telekom. bank. odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Churn może być działaniem formalnym – np. złożenie przez klienta wniosku o rezygnację z usług lub działaniem nieformalnym – np. zaprzestanie płatności faktur bez wypowiedzenia umowy. (źródło: [http://www.statconsulting.com.pl/uslugi/analiza_churn_attrition.html StatConsulting])

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. churner (czyt. czerner)

przym. churnowy (czyt. czernowy)

czas. churnować się (czyt. czernować się), schurnować się (czyt. sczernować się)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odejście klienta, migracja klientów

Wiktionary

churrigueresco

[czytaj: czurrigeREsko] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueryzm

SJP.pl

churrigueryzm

[czytaj: czurrigeryzm] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueresco

SJP.pl

Churrigueryzm – specyficzna, hiszpańska odmiana baroku, charakteryzująca się przerostem elementów ornamentowych i niezwykłą obfitością rzeźbiarskich detali występująca w Hiszpanii i Meksyku.

Styl powstał pod koniec XVII wieku i cechował się znacznym nagromadzeniem dekoracji zarówno architektonicznych, rzeźbiarskich i malarskich, które przesłaniały układ konstrukcyjny budowli. Łączył ze sobą detale włoskie, niderlandzkie i motywy meksykańskie tworząc często zawiły wzór roślinny w postaci splątanych ornamentów umieszczanych na płaszczyznach ścian, kwiatonów, festonów, w połączeniu z łamanymi gzymsami, spiralnymi kolumnami itp.

Wikipedia

churros

[czytaj; czuros] tradycyjny słodki wypiek hiszpański z ciasta parzonego, w formie długich pałeczek, smażonych na głębokim tłuszczu

SJP.pl

Churros (także: porras, calentitos, papitas, kat. xurro) – tradycyjny, tłusty wypiek hiszpański w formie długiego pręta o przekroju w kształcie gwiazdy.

Wytwarzany z wyciskanego na głęboki olej ciasta (składającego się z mąki pszennej, oleju i cukru) i smażonego w wysokiej temperaturze. Znany także w Ameryce Łacińskiej, południowo-zachodnich stanach USA, Francji (tu zwany chichis lub chonchons), Portugalii oraz w Turcji.

Wikipedia

churski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chur, dotyczący Chur, pochodzący z Chur (miasta w Szwajcarii)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chur

Wiktionary

chuściak

1. dziecko noszone w chuście; chuścioch;
2. chusta do noszenia dzieci

SJP.pl

chuściątko

rzadko, potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuścina

SJP.pl

chuścina

potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuściątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kraw. licha chustka na głowę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mały wyjął zawiniętego w chuścinę złocisza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chustczyna ż.

:: zdrobn. chuścinka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chustczyna, chustka

Wiktionary

chuścinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: chuścina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stała w tej swojej chuścince, ze strachem w zapłakanych oczach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chustczyna ż., chuścina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chuścina, chustka

Wiktionary

chuścioch

dziecko noszone w chuście; chuściak

SJP.pl

chuścionka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. onuca

Wiktionary

chuścionki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|żywiecka. szmaty do owijania nóg

Wiktionary

chusic

wykrzyknik

(1.1) daw. powitanie piekarskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxuɕit͡s, AS: χuśic

Wiktionary

chuśle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. skrzypce

Wiktionary

chust

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Wiktionary

Chust (ukr. i ros. Хуст, rus. Густ – Hust, cz. i słow. Chust, Hust, rum. Hust, węg. Huszt, niem. Husst, jidysz Chest, Chyst) – miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim.

Chust leży u ujścia Riki do Cisy, w Kotlinie Marmaroskiej. Przez miasto przebiega lokalna linia kolejowa z Użhorodu do Tiaczowa oraz droga regionalna R03 z Jaremczy do Mukaczewa, z którą łączy się droga regionalna R38 z Dołyny.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chuściański

Wiktionary

chusta

duża chustka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża chustka

(1.2) pas materiału służący do noszenia dzieci;

(1.3) najczęściej kobiece okrycie głowy i włosów

(1.4) element harcerskiego munduru;

(1.5) ozdobiony fragment tkaniny noszony przez żołnierzy przechodzących do rezerwy

Wiktionary

Chusta – płat materiału, zwykle kwadratowy, prostokątny lub trójkątny. Stosowana jest, przeważnie jako część ubioru kobiecego, do okrywania głowy, ramion i pleców, często jako ozdoba. Niektóre chusty służą do noszenia przedmiotów lub dzieci.

Niekiedy chusta może pełnić funkcję odznaki wyróżniającej jakąś grupę osób, jak np. chusta harcerska.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zdrowiej jest nosić dziecko w chuście niż w sztywnym nosidełku.

(1.3) (…) w Holandii także zdarza mi się zobaczyć starszą (holenderską!) panią w chustce. Ortodoksyjne protestantki i żydówki obowiązkowo noszą nakrycia głowy.

(1.4) W jego drużynie zamiast chusty nosiło się krajkę.

(1.5) Na peronie siedziało trzech rezerwistów okrytych kolorowymi chustami z wielkimi pomponami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxusta, AS: χusta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., zdrobn. chustka; zdrobn. chusteczka

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński|łochtusza, łoktusza.

Wiktionary

chustczyna

potocznie: licha, marna chustka; chuścina, chuściątko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kraw. licha chusta na głowę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chłopka miała na głowie ciemną chustczynę po matce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuścinka ż., chusta ż., chusteczka ż., chustka ż., chuścina ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chuścina

Wiktionary

chustecki

nazwisko

SJP.pl

chusteczka

zdrobnienie od: chusta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

(1.2) łow. u saren jasna plama z tyłu

Wiktionary

Chusteczka (oryg. ukr. Хустина) – ballada Tarasa Szewczenki napisana w drugiej połowie roku 1847.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy możesz podać mi chusteczkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈstɛt͡ʃka, AS: χustečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., chusta ż., chustka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lusterko, serwetka

Wiktionary

chusteczkowy

przymiotnik od: chusteczka

SJP.pl

chustecznik

pojemnik na chusteczki higieniczne

SJP.pl

chustka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okrycie głowy

(1.2) chusteczka do nosa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja babcia nosiła na głowie chustkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxustka, AS: χustka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuścinka ż., chuścina ż., chustczyna ż., chusta ż., chusteczka ż.

Wiktionary

chustkowy

przymiotnik od: chustka

SJP.pl

chustować

środowiskowo: nosić dziecko w chuście

SJP.pl

chustowy

→ chusta

SJP.pl

Patrz:
chusta

chusyt

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chasyd

SJP.pl

chutba

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutbe

SJP.pl

Chutba – w islamie kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy. Zawiera przede wszystkim treści religijne, ale także odnosi się do wydarzeń bieżących.

Wikipedia

chutbah

[czytaj: chutba] w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutba, chutbe

SJP.pl

chutbe

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutba

SJP.pl

chute

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. prędko

Wiktionary

Chute – wieś w Anglii, w hrabstwie Wiltshire. Leży 28 km na północny wschód od miasta Salisbury i 104 km na zachód od Londynu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pódź chute! → Chodź prędko!

Wiktionary

chutkowice

Chutkowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Drohiczynie.

Wikipedia

chutliwiec

rodzaj ssaka z podrodziny niełazów

SJP.pl

Chutliwiec (Antechinus) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoworów (Phascogalinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

Wikipedia

chutliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cecha tego, co chutliwe; cecha tych, którzy są chutliwi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuć ż., chętny mos., chęć ż.

przym. chutliwy, chutnie, chętny

przysł. chutnie, chętnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pożądliwość, rozwiązłość

Wiktionary

chutliwy

dawniej: łatwo się podniecający seksualnie

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pobudliwy seksualnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Następnie zaprowadził nowo przybyłego do malowniczej gospody: piwo, śpiewy, chutliwe panienki, cygańska kapela.

(1.1) Zaraza na tę parszywą dziurę, fałszywego Udolfa i chutliwego klechę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xuˈtlʲivɨ, AS: χutlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chuć ż., chętny mos., chęć ż., niechęć ż., chutliwość ż., chętka ż.

przym. chętny, niechętny

przysł. chętnie, niechętnie, chutliwie

Wiktionary

chutnej

[czytaj: czatnej] pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, czatnej, ćatni

SJP.pl

chutney

[czytaj: czatni albo czatnej] sos z owoców i warzyw stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; czatnej, chutnej, ćatni

SJP.pl

Chutney, czatni, hindi चटनी ćatni – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.

Wikipedia

chutnie

przysłówek

(1.1) stpol. szybko, prędko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxutʲɲɛ, AS: χutʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chutliwość ż.

Wiktionary

chutny

dawniej: namiętny, ochoczy

SJP.pl

chutor

osiedle lub stanica kozacka; futor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy

(1.2) hist. przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chutornik mos.

przym. chutorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwara. futor

Wiktionary

chutornik

właściciel chutoru

SJP.pl

chutorowy

→ chutor; futorowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chutorem, dotyczący chutoru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chutor mrz., chutornik mos.

Wiktionary

chutuchtu

tytuł wyższych dostojników w dawnej Mongolii; chutuktu

SJP.pl

chutuktu

tytuł nadawany wyższym dostojnikom w dawnej Mongolii; chutuchtu

SJP.pl

Tulku (tyb.: སྥྲུལ་སྐུ་, Wylie: sprul sku, ZWPY: zhügu) – w buddyzmie tybetańskim – istota, która manifestuje się w postaci ludzkiej przez wiele kolejnych inkarnacji, w przeciwieństwie do innych istot odradzająca się w świadomy sposób, aczkolwiek nie zawsze pamiętająca swoje poprzednie żywoty.

Wikipedia

chuzestański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Chuzestanem, dotyczący Chuzestanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Chuzestan mrz.

Wiktionary

chwacić

powodować ochwat u konia (gośćcowe zapalenie miękkich części kopyta końskiego), przeważnie przez niewłaściwe żywienie lub nadmierne przemęczenie

SJP.pl

chwacki

dzielny, śmiały

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) świadczący o sile i dzielności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfat͡sʲci, AS: χfacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwackość ż., chwat mos.

przysł. chwacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziarski, dzielny, zaradny, gracki, zuchowaty

Wiktionary

chwacko

przysłówek

(1.1) w sposób chwacki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lecz zanućcie mi ją chwacko, / Jak to niegdyś, gdy my społem / Roztrącali chmury czołem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwat mos., chwackość ż.

przym. chwacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziarsko, zawadiacko

Wiktionary

chwackość

→ chwacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest chwackie

Wiktionary

Patrz:
chwacki
Powiązane:

rzecz. chwat mos.

przym. chwacki

przysł. chwacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawadiackość

Wiktionary

chwalba

przestarzale:
1. pochwała, uznanie
2. chełpliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. uwielbienie, chwalenie

(1.2) daw. chełpliwość, przechwalanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bracia śpieszyli, oddając Panu należne chwalby, a cała noc rozbrzmiewała okrzykami wesela.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chwalebnie

rzecz. chwała ż.

przym. chwalny, chwalebny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochwała

Wiktionary

chwalborzyce

Chwalborzyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Świnice Warckie.

W skład sołectwa wchodzą części wsi: Góry Chwalborskie, Odrada, Pieńki.

Wikipedia

chwalczyni

→ chwalca; piewczyni, pochlebczyni, gloryfikatorka

SJP.pl

chwalebnie

przysłówek

(1.1) w sposób chwalebny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwalba ż., chwalebność ż.

przym. chwalebny

Wiktionary

chwalebniej

stopień wyższy od przysłówka: chwalebnie

SJP.pl

chwalebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwalebny

SJP.pl

chwalebność

→ chwalebny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest chwalebne

Wiktionary

Patrz:
chwalebny
Powiązane:

przym. chwalebny, chwalny

przysł. chwalebnie

Wiktionary

chwalebny

1. godny pochwały;
2. przynoszący chwałę; zaszczytny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) godny pochwały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfaˈlɛbnɨ, AS: χfalebny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwalba ż., chwalebność ż., chwalenie n., pochwalenie n., pochwalenie n., zachwalanie n., zachwalenie n.

czas. chwalić ndk., pochwalić dk., pochwalać ndk., zachwalać ndk., zachwalić dk.

przym. chwalny, pochwalny

przysł. chwalebnie, pochwalnie, chwalnie

Wiktionary

chwalęcice

W Polsce

- Chwalęcice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa

- Chwalęcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów

- Chwalęcice – dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego

Wikipedia

chwalęcin

W Polsce

- Chwalęcin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Niemcza

- Chwalęcin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta

- Chwalęcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą

- Chwalęcin – gromada w powiecie braniewskim

- Chwalęcin – gromada w powiecie jarocińskim

Wikipedia

chwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwalić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfaˈlɛ̃ɲɛ, AS: χfalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwalić

rzecz. chwała ż., chwalstwo n.

przym. chwalebny

Wiktionary

chwalibóg

imię męskie

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Józef Chwalibóg − polski działacz opozycyjny

- Jan Chwalibóg − polski oficer

- Józef Chwalibóg − polski poeta, filozof i podróżnik

- Karol Chwalibóg − polski urzędnik

- Krzysztof Chwalibóg − polski architekt

- Maria Chwalibóg − polska aktorka

- Marian Chwalibóg − polski specjalista w dziedzinie maszyn i mechanizmów włókienniczych

- Ryszard Chwalibóg − polski inżynier mechanik

- Wincenty Chwalibóg − polski oficer

- Zbigniew Chwalibóg − polski architekt

Wikipedia

chwalibogowice

Chwalibogowice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chwalibogowice, po jej zniesieniu w gromadzie Opatowiec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Na terenie miejscowości odkryto znaleziska z okresu neolitu. Odnaleziono tu także ślady wczesnośredniowiecznej osady.

Wikipedia

chwalibogowo

W Polsce

- Chwalibogowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Chwalibogowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Chwalibogowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

- Chwalibogowo – gromada

- Chwalibogowo – przystanek kolejowy we wsi Chwalibogowo, w powiecie wrzesińskim

Wikipedia

chwalibogowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwaliboga lub z nim związany

SJP.pl

chwalibożyce

Chwalibożyce (niem. Frauenhain) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wikipedia

chwalić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

(1.2) przest. czcić, wielbić

czasownik zwrotny niedokonany chwalić sobie

(2.1) być z czegoś zadowolonym

czasownik zwrotny niedokonany chwalić się

(3.1) podkreślać swoje osiągnięcia, zasługi, lub mówić z dumą o posiadanych przedmiotach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie chwal jej zbyt często, bo popadnie w samozachwyt.

(1.2) Grajmy Panu na harfie, grajmy Panu na cytrze, chwalmy śpiewem i tańcem cuda te fantastyczne.

(2.1) Babcia chwali sobie nowy aparat słuchowy.

(3.1) Michał chwali się swoim nowym komputerem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalʲit͡ɕ, AS: χfalʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwalstwo n., chwalenie n., chwała ż., pochwała ż.

czas. pochwalić, zachwalać, przechwalać, wychwalać

przym. chwalebny, chwalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) doceniać

(1.2) czcić, gloryfikować, sławić, wielbić, uwielbiać, oddawać cześć

(2.1) zachwalać

(3.1) afiszować się, chełpić się, chlubić się, chodzić jak paw, popisywać się, przechwalać się, wychwalać się, zadzierać nosa; pot. kręcić kuprem

Wiktionary

chwalidup

potocznie: kobieta nadmiernie przechwalająca się; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

SJP.pl

chwalidupa

potocznie: mężczyzna nadmiernie przechwalający się

SJP.pl

chwalimir

imię męskie

SJP.pl

Chwalimir, Chalimir, Falimir, Kwalimir – staropolskie imię męskie, złożone z członu Chwali- („chwalić, sławić, dziękować”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „tego, który sławi pokój”.

Wikipedia

chwalimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalimira lub z nim związany

SJP.pl

chwaliński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Chwaliński – polski wojskowy, działacz niepodległościowy

- Piotr Chwaliński – polski rolnik i samorządowiec, poseł na Sejm

Wikipedia

chwalipięta

(r. męski) osoba, która się chwali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. ktoś, kto stale się czymś chwali

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie lubię się bawić z Anią, to taka okropna chwalipięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta, AS: χfalʹipʹi ̯ẽnta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwalipięctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. samochwał, samochwała; książk. bufon, reklamiarz; przest. samochwalca, fanfaron; wulg. chwalidup

Wiktionary

chwalisz

nazwisko

SJP.pl

chwaliszewo

- Chwaliszewo – część Poznania

- Chwaliszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gm. Kcynia

- Chwaliszewo – gromada w powiecie szubińskim

Wikipedia

chwaliszowice

Chwaliszowice (do 1945 niem. Quolsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

chwalisław

imię męskie

SJP.pl

- Chwalisław – imię

- Chwalisław – wieś w woj. dolnośląskim

Wikipedia

chwalisława

imię żeńskie

SJP.pl

Chwalisława, Falisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu Chwali- („chwalić, sławić, dziękować”) i -sława („sława”). Prawdopodobnie oznaczało „tę, która chwali sławę”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku. Forma Falisława powstała w wyniku uproszczenia się grupy chw w f, które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej.

Wikipedia

chwalisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisławy lub z nią związany

SJP.pl

chwalisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisława (Chwalisławy) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

chwalnie

przysłówek sposobu

(1.1) stpol. chwalebnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalʲɲɛ, AS: χfalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwała

przym. chwalebny

Wiktionary

chwalny

1. dawniej: chwalący, pochwalny;
2. dawniej: godny chwały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) stpol. sławny

(1.2) stpol. chwalebny

(1.3) daw. i gwara. chełpliwy, zarozumiały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfalnɨ, AS: χfalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwała ż., chwalba ż., chwalebność ż., pochwała ż.

czas. chwalić, pochwalić

przym. chwalebny

Wiktionary

chwalstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chwalenie, czczenie

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwalić ndk.

rzecz. chwalca mos., chwalczyni ż., chwalenie n., chwała ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwalenie

Wiktionary

chwarstnica

Chwarstnica (niem. Klein Schönfeld) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino. Jest to wieś o typie owalnicy. Kilometr od wsi znajduje się Jezioro Chwarstnickie o powierzchni 9 ha. Jest tu zabytkowy kościół pw. Świętej Trójcy z fragmentem murów otaczających przykościelny cmentarz. We wsi działa również Zespół Szkół, w którego skład wchodzą: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II.

Wikipedia

chwarstno

Chwarstno (niem. Horst) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 116 mieszkańców.

W latach 1975–98 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

chwarszyjski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język chwarszyjski;

Wiktionary

chwarzenko

Chwarzenko (kaszb. Chwôrzënko, niem. Klein Gwarszno, 1867-1918 Elsenthal) – wieś pogranicza kaszubsko-kociewskiego w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Stara Kiszewa przy drodze wojewódzkiej nr .

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Inne miejscowości o nazwie Chwarzno: Chwarzno

Wikipedia

chwarzno

dzielnica Gdyni

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Chwarzno – część miasta Gdynia

- Chwarzno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa

Wikipedia

chwaścik

zdrobnienie od: chwast

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chwast

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie chwast, lecz tylko mały chwaścik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwast m.

Wiktionary

chwaścisko

zgrubienie od: chwast

SJP.pl

chwast

wiązka nici, wełny, kordonków zdobiąca brzegi tkanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. ogrod. roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

(1.2) pot. wszelkie rośliny nieużytkowe, uważane za zbędne

(1.3) daw. pęczek nici, piór lub włosia użyty jako ozdoba

Wiktionary

Chwast lub roślina segetalna – roślina niepożądana w uprawach (z punktu widzenia gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej). Chwasty rosną zazwyczaj dziko na siedliskach segetalnych (polu uprawnym, łące, pastwisku itp). Wiele uznawanych dawniej za chwasty to dziś rośliny ginące, niektóre (np. niektóre chwasty lnu) są już w Polsce wymarłe. Nauką zajmującą się chwastami i ich zwalczaniem jest herbologia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niepielęgnowany ogród zarósł chwastami.

(1.3) Arkadyusz Pawłowicz miał na sobie szerokie szarawary jedwabne, czarną kurtkę aksamitną, piękny fez z chwastem i żółte chińskie pantofle bez napiętków. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfast, AS: χfast

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwastownik m., chwastówka ż., chwastnica ż.

:: zdrobn. chwaścik mrz.

przym. chwastowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zielsko, ziele, badyl

(1.3) frędzel, kita, fontaź, pompon, chwost, kutas

Wiktionary

chwastek

nazwisko

SJP.pl

chwastnica

1. pospolity chwast polny z rodziny traw;
2. roślina zbożowa uprawiana w Azji; pajza

SJP.pl

Chwastnica (Echinochloa P.Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Do rodzaju należą 33 gatunki. Występują one głównie w strefie międzyzwrotnikowej, w większości na siedliskach wilgotnych lub w wodach. Kilka gatunków jest szeroko rozpowszechnionymi chwastami, dwa są rzadko uprawiane jako rośliny zbożowe.

Wikipedia

chwastobójczy

stosowany do zabijania chwastów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) roln. chem. przeznaczony do zwalczania chwastów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy ta zawiesina to preparat chwastobójczy, o który cię poprosiłem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxfastɔˈbujt͡ʃɨ, AS: χfastobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chwastobójczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) herbicydowy

Wiktionary

chwastówka

Chwastówka (zwyczajna) (Cisticola juncidis) – gatunek małego, krótkoskrzydłego ptaka z rodziny chwastówkowatych (Cisticolidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych.

Wikipedia

chwastówkowate

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Chwastówkowate (Cisticolidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której w zależności od ujęcia systematycznego zalicza się około 150–160 gatunków, występujących głównie w cieplejszych, południowych regionach Starego Świata oraz w Australazji. Dawniej były włączane do rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae).

Wikipedia

chwastówkowaty

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

chwastownik

specjalna brona do usuwania chwastów

SJP.pl

chwastowy

związany z chwastem

SJP.pl

chwaszczewo

Chwaszczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Majewie.

Wikipedia

chwaszczyno

Wikipedia

chwat

1. człowiek odważny, dzielny, śmiały; śmiałek, zuch, odważniak;
2. w łowiectwie: półkole w żelazie nastawionym na zwierzynę, które zatrzaskuje się przez poruszenie się zwierza;
3. w zoologii: ryba karpiowata, brzuchopłetwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. krzepki mężczyzna, morus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. boleń pospolity

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) łow. rodzaj półokrągłego wnyka

Wiktionary

Osoby o nazwisku Chwat

- Aleksander Chwat – pierwotna tożsamość, z którą urodził się Aleksander Wat (1900–1967), pisarz i poeta

- Leszek Chwat (1957–), polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm II kadencji

- Ludwik Chwat (1831–1914), lekarz chirurg

Inne

- Chwat (działo pancerne) – niemieckie działo pancerne Jagdpanzer 38(t) zdobyte podczas powstania warszawskiego

- Pająk chwat wszystkich brat – węgierski serial animowany

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy ci uda się taka sztuka, toś jest chwat!

(2.1) Brały tak sobie, złapaliśmy dwa średnie chwaty.

(3.1) Złapali go leśnicy, jak wjeżdżał z chwatami w torbie do lasu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chwacki, chwatki

przysł. chwatko, chwacko

rzecz. chwackość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bohater, chojrak, gieroj, junak, kozak, mołojec, śmiałek, zuch; gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie|pierón, pieróńszczok.

(2.1) boleń pospolity, boleń, rap, rapa

Wiktionary

chwatać

czasownik

(1.1) stpol. chwytać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfatat͡ɕ, AS: χfatać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwatanie n.

Wiktionary

chwatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwatać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwatać ndk.

Wiktionary

chwatki

chwatny; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy

SJP.pl

chwatko

→ chwatki

SJP.pl

Patrz:
chwatki

chwatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwatny

SJP.pl

chwatny

chwatki; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy

SJP.pl

chwatosz

chwatosz pluskwiakowiec - błonkówka z rodziny grzebaczowatych

SJP.pl

chwała

uznanie, cześć, chluba; zaszczyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uznanie, szacunek, cześć

(1.2) chluba

(1.3) majestat

Wiktionary

- Chwała – amerykański film wojenny z 1989

- Chwała! Chwała! – amerykańska komedia z 1989

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bogu na chwałę, bliźniemu na ratunek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfawa, AS: χfau̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwalstwo n., chwalenie, przest. chwalba

czas. chwalić

przysł. chwalnie

przym. chwalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gloria

Wiktionary

chwałek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Chwałek – rzymskokatolicki duchowny, muzykolog i organmistrz

- Sebastian Chwałek – polski polityk i prawnik

- Wilhelm Chwałek – polski inżynier, geodeta

Wikipedia

chwałków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice;

Wiktionary

Chwałków – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice.

Wikipedia

chwałkowice

3 miejscowości w Polsce:

- Chwałkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko

- Chwałkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Chwałkowice-Huby – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo

Wikipedia

chwałkówko

Chwałkówko – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Łubowo przy drodze wojewódzkiej nr 434.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

chwałkowo

W Polsce

- Chwałkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia

- Chwałkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

- Chwałkowo – gromada

Zobacz też

- Chwałkowo Kościelne, Chwałków

Wikipedia

chwałowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Rybnika

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Chwałowice – część miasta Rybnik

- Chwałowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice

- Chwałowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Bogdaniec

- Chwałowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża

- Chwałowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem

- Chwałowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów

Wikipedia

chwałowicki

przymiotnik od: Chwałowice

SJP.pl

chwałszyce

Chwałszyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Chwałszyce) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Poznania.

Wikipedia

chwdp

slangowe, wulgarne: skrót określenia Chuj W Dupę Policji

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = wulg. chuj w dupę policji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jarek i jego kumple napisali na murze ChWDP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxa‿vu‿dɛ‿ˈpɛ, AS: χa‿vu‿de‿pe

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) JP

Wiktionary

chwedczuk

nazwisko

SJP.pl

chwedoruk

nazwisko

SJP.pl

chwiać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chybotać;
2. chwiać się:
a) być chwianym, poruszanym w różne strony; kołysać się;
b) pochylać się, uginać się, kołysać się;
c) książkowo: słabnąć, upadać, zanikać;
d) przestarzałe: być niezdecydowanym, wahać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachwiać)

(1.1) poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony

czasownik zwrotny niedokonany chwiać się (dk. zachwiać się)

(2.1) poruszać się na różne strony, trzymając się podstawy

(2.2) tracić uprzednią moc, wielkość

(2.3) być niezdecydowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwianie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chybotać, kiwać, kołysać, odchylać

(2.1) chybotać się, gibać się, kiwać się, kołysać się, odchylać się, tańczyć, zataczać się

(2.2) słabnąć, upadać, zanikać

(2.3) wahać się

Wiktionary

chwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwiać

przym. chwiejny

Wiktionary

chwiałkowski

nazwisko

SJP.pl

chwiej

człowiek niezdecydowany, wahający się

SJP.pl

Chwiej – forma reklamy pneumatycznej w postaci humanoidalnej konstrukcji, która w wyniku przepływu powietrza wykonuje ruchy przypominające taniec.

W branży reklamowej spotyka się także określenia takie jak: windyman lub skydancer. W Stanach Zjednoczonych, gdzie cieszą się dużą popularnością, są kojarzone głównie z komisami samochodowymi.

Po raz pierwszy taka konstrukcja została użyta podczas Igrzysk Olimpijskich w Atlancie w 1996 roku.

Wikipedia

chwiejba

chwianie się, kołysanie się

SJP.pl

chwiejczak

nazwisko

SJP.pl

chwiejnie

przysłówek

(1.1) w sposób chwiejny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwiejność ż.

przym. chwiejny

Wiktionary

chwiejniej

stopień wyższy od przysłówka: chwiejnie

SJP.pl

chwiejniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwiejny; bardziej chwiejny

SJP.pl

chwiejność

→ chwiejny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest chwiejne; cecha tego, kto być chwiejny

Wiktionary

Patrz:
chwiejny
Powiązane:

przym. chwiejny

przysł. chwiejnie

Wiktionary

chwiejny

1. przechylający się w różne strony, chybotliwy;
2. niezdecydowany, często zmieniający zdanie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chylący się w różne strony

(1.2) często zmieniający zdanie, niestały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tego wieczora dwóch amerykańskich żołnierzy chwiejnym krokiem wyszło z baru, skatowało do nieprzytomności orzyszanina i zabrało mu forda focusa.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chwiejnie

rzecz. chwiejność ż., chwianie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chybotliwy, niestabilny

(1.2) niezdecydowany, niepewny, labilny, zmienny, niestały, kapryśny, niestabilny

Wiktionary

chwierutać

gwarowo: niesprawnie i z hałasem coś długo robić

SJP.pl

chwierutanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwierutać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwierutać

Wiktionary

chwierutny

gwarowo: chwiejny; chwiejący się

SJP.pl

chwila

krótki odcinek czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo krótki czas

(1.2) punkt w czasie

Wiktionary

Chwila – polskojęzyczna gazeta o charakterze narodowo-syjonistycznym wydawana przez środowiska żydowskie we Lwowie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jerzy patrzył (przez) chwilę na wystawę sklepową.

(1.1) W jednej chwili Jasmine traci wszystko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfʲila, AS: χfʹila

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwilunia ż., chwilówka ż.; zdrobn. chwilka ż., chwileczka ż.

przym. chwilowy

przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) moment

(1.1) mgnienie oka

Wiktionary

chwilami

od czasu do czasu; niestale

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) co jakiś czas, czasami, od czasu do czasu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) N. lm. od chwila

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chwilami miewam zawroty głowy.

(1.1) Chwilami dziewczyna stała i nie śpiewała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlãmʲi, AS: χfʹilãmʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwileczka ż., chwilunia ż., chwilowość ż., chwilówka ż.

przym. chwilowy

przysł. chwilowo

Wiktionary

chwilę

krótki odcinek czasu

SJP.pl

chwileczka

zdrobnienie od: chwilka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: chwila

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy łaskawa pani zechciałaby chwileczkę zaczekać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɛt͡ʃka, AS: χfʹilečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwilunia ż.

przysł. chwilami

Wiktionary

chwileczkę

zdrobnienie od: chwilka

SJP.pl

chwileńka

zdrobnienie od: chwila

SJP.pl

chwilka

zdrobnienie od: chwila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od chwila

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odpowiedzenie na ten list zajęłoby ci chwilkę, a teraz, jak już klient się obraził, to tak łatwo się nie da tego naprawić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfʲilka, AS: χfʹilka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwileczka ż., chwilunia ż., chwilowość ż., chwilówka ż.

przym. chwilowy

przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) momencik

Wiktionary

chwilkę

zdrobnienie od: chwila

SJP.pl

chwilówka

potocznie:
1. krótkoterminowa pożyczka gotówkowa o wysokich kosztach spłaty;
2. wcześniejsza wypłata części pensji na prośbę pracownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótkoterminowa pożyczka

Wiktionary

Pożyczka gotówkowa (ang. cash loan) – umowa, na podstawie której pożyczkodawca udostępnia na określony czas pożyczkobiorcy określoną sumę środków pieniężnych, zaś pożyczkobiorca zobowiązuje się w umówionym terminie zwrócić pożyczoną sumę środków pieniężnych, oraz (zazwyczaj) wynagrodzenie (opłatę, odsetki) dla pożyczkodawcy z tytułu ich udostępnienia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chwilka ż., chwila ż.

przysł. chwilami

przym. chwilowy

Wiktionary

chwilówkowy

→ chwilówka

SJP.pl

Patrz:
chwilówka

chwilowo

przysłówek sposobu

(1.1) przez chwilę; bardzo krótko

(1.2) tymczasowo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To jest zbiornik wodny, chociaż chwilowo jest pusty.

(1.2) Radca chwilowo przeprosił zebranych, najwidoczniej zmierzając pospiesznie do prewetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɔvɔ, AS: χfʹilovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwilka ż.

przym. chwilowy

przysł. chwilami

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) na razie

Wiktionary

chwilowość

→ chwilowy

SJP.pl

Patrz:
chwilowy

chwilowy

trwający przez krótki okres czasu; temporalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przejściowy, występujący w danej chwili, właściwy danej chwili

(1.2) trwający tylko chwilę

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zanim wyruszyliśmy w dalszą drogę, zrobiliśmy sobie chwilowy postój w schronisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlɔvɨ, AS: χfʹilovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwilowość ż., chwilówka ż., chwilka ż.

przysł. chwilowo, chwilami

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) krótkotrwały

Wiktionary

chwilunia

zdrobnienie od: chwila; chwilka, chwileczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od chwila

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę zastanowić się chwilunię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfʲiˈlũɲa, AS: χfʹilũńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwila ż., chwilka ż., chwileczka ż.

przysł. chwilami

Wiktionary

chwin

nazwisko

SJP.pl

chwistek

nazwisko

SJP.pl

chwościk

1. pasożyt buraczany;
2. w wędkarstwie: element mocowany do błystki;
3. zdrobnienie od: chwost

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chwost

Wiktionary

Chwościk lub cerkosporoza – grupa grzybowych chorób roślin wywołana przez gatunki zaliczane do rodzaju Cercospora. W opracowaniu „Polskie nazwy chorób roślin uprawnych” preferowana jest polska nazwa chwościk. Ma to uzasadnienie także w tym, że zmiany w taksonomii tego rodzaju spowodowały, że obecnie wiele jego gatunków należy do innych rodzajów, w związku z tym używanie nazwy cerokosporoza jest już nieprawidłowe. Nazwę cerokosporoza zachowano tylko dla jednej choroby (cerkosporoza róży), wszystkie pozostałe mają nazwę chwościk.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To nie chwost, lecz tylko mały chwościk.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwost m.

Wiktionary

chwost

1. ozdobny pęk nici, piór lub włosia; kutas;
2. przestarzale:
a) ogon;
b) zakończenie ogona w kształcie pędzla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pęk piór lub nici używany jako ozdoba przy odzieży;

(1.2) przest. także reg-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Bukowina. ogon

Wiktionary

Chwast, chwost – ozdobne zakończenie sznura. W wersji podstawowej składa się z zacisku sznura lub węzła, oraz frędzli. W rozbudowanej wersji, wykonywanej z jedwabnej nici, węzeł, splot i oplot są oparte na drewnianym modelu, często charakteryzuje się też pierścieniami oraz wykończeniem z frędzli. Wersja współczesna to charakterystyczny przedmiot i kita ozdobna.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Oto zwierz, co chwost ponosi kolczaty / Po górach, twierdze i zbroje druzgoce, / Wstrętnym oddechem zapowietrza światy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwościk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwast

Wiktionary

chwostać

czasownik przechodni niedokonany (dk. schwostać)

(1.1) stpol. chłostać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɔstat͡ɕ, AS: χfostać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwostanie n.

Wiktionary

chwostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwostać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwostać ndk.

Wiktionary

chwostka

rodzaj ptaków z rodziny chwostkowatych

SJP.pl

chwostkowate

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Chwostkowate (Maluridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca 32 gatunki. Występują w Australii, na Nowej Gwinei i sąsiednich wyspach.

Wikipedia

chwostkowaty

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

chwostowy

→ chwost

SJP.pl

Patrz:
chwost

chwycenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwycić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwycić

rzecz. chwytnia ż., podchwytywanie n.

przym. uchwytny

Wiktionary

chwycić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|chwytać.

czasownik zwrotny dokonany chwycić się (ndk. chwytać się)

(2.1) dokonany od|chwytać się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kobieta chwyciła go za rękę mówiąc: "Nie odchodź ode mnie!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨt͡ɕit͡ɕ, AS: χfyćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwytak m., chwytaczka ż., chwytnia ż., chwycenie n.

czas. chwytać, schwytać

przym. chwytliwy, chwytny, chwytakowy, uchwytny

Wiktionary

chwycik

zdrobnienie od: chwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chwyt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie chwyt, lecz tylko mały chwycik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwyt m.

Wiktionary

chwyt

1. złapanie kogoś lub czegoś;
2. sprytne posunięcie, fortel;
3. sposób chwycenia przeciwnika w walce wręcz;
4. dawniej: uchwyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem

(1.2) sport. pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

(1.3) med. pewien określony sposób uchwycenia osoby ratowanej

(1.4) muz. pewien określony sposób przyciśnięcia strun gitary, dający w rezultacie akord

(1.5) przen. zaplanowane, sprytne posunięcie

(1.6) daw. uchwyt, zaczep, to za co się chwyta

Wiktionary

- chwyt – określony sposób chwycenia

- osoby:

- chwyt ratowniczy – zob. chwyt Rauteka

- chwyty Leopolda (położnictwo), chwyt Heimlicha (pierwsza pomoc)

- przeciwnika w walce wręcz, zob. chwyt klamrowy – klincz, dźwignia, duszenie, nelson, grappling

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xfɨt, AS: χfyt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwytak m., chwytanie n., chwycenie n., uchwycenie n., wychwytywanie n., wychwycenie n., nachwyt m., podchwyt m., schwytanie n., schwycenie n., podchwytliwość ż., chwytacz m., chwytadło n., chwytarka ż., chwytka ż., chwytliwość ż., chwytnik m., chwytność ż., chwytnik m., chwytnica ż., chwytacz m., Chwytowo n.

:: zdrobn. chwycik m.

czas. chwytać (się), chwycić (się), schwytać, schwycić, przechwytywać, przechwycić, wychwytywać, wychwycić, uchwycić

przym. chwytny, chwytliwy, podchwytliwy, chwytakowy, chwytalny, chwytki

przysł. chwytnie, podchwytliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ujmowanie, łapanie

Wiktionary

chwytać

1. ujmować coś szybko; łapać; porywać;
2. zaczynać orientować się w czymś; postrzegać coś słuchem lub wzrokiem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chwycić)

(1.1) szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać

(1.2) zaczynać rozumieć coś lub orientować się w czymś

(1.3) postrzegać coś słuchem (słyszeć) lub wzrokiem (widzieć)

(1.4) (o pomyśle, reklamie) odnajdować zainteresowanie, trafiać do przekonania

(1.5) (o stanie, uczuciu, nastroju) znajdować, ogarniać

czasownik zwrotny niedokonany chwytać się (dk. chwycić się)

(2.1) łapać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kowal chwyta raszpel, by wygładzić kopyto konia do podkucia.

(1.1) Pomysł jest prosty: młodzież chwyta za pędzle i farby i odmalowuje zniszczone przystanki według własnego projektu.

(1.2) Dopiero po kilku minutach wyjaśnień chłopak zaczął chwytać dowcip.

(1.4) Zdecydowanie mogę powiedzieć, że twój pomysł zmiany koloru ścian zaczął chwytać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtat͡ɕ, AS: χfytać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwytak m., chwytność ż., chwyt m., chwytanie n., uchwyt m., nachwyt m., podchwyt m., podchwytliwość ż., przechwyt m., chwytacz m., chwytaczka ż., chwytnik m., chwytnia ż., schwytanie n., podchwytywanie n.

czas. chwycić, uchwycić, schwytać, schwycić, przechwytywać, przechwycić, wychwytywać, wychwycić

przym. chwytny, chwytliwy, chwytany, schwytany, podchwytliwy, uchwytny

przysł. chwytnie, podchwytliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1, 1.2,5) łapać

(2.1) obejmować się, przytulać się

Wiktionary

chwytacz

1. przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak; chwytarka;
2. ssak z rodziny szopowatych; kinkażu, wikławiec

SJP.pl

Chwytacz to urządzenie mechaniczne służące do zatrzymania kabiny lub przeciwwagi dźwigu w przypadku przekroczeniadopuszczalnej prędkości jazdy spowodowane spadkiem swobodnym. Dźwigi najczęściej wyposaża się w układ dwóch chwytaczy.

W zależności od sposobu działania wyróżnia się:

- chwytacze blokujące (działające na zasadzie natychmiastowego zablokowania)

- klinowy pojedynczy

- podwójny

- wałkowy (rolkowy)

- mimośrodowy

Wikipedia

chwytaczowy

→ chwytacz

SJP.pl

Patrz:
chwytacz

chwytak

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytacz; chwytarka

SJP.pl

- chwytak (budownictwo) – osprzęt roboczy dźwignicy ustrojowej, maszyny ciągnikowej, służący do przeładunku materiałów masowych (sypkich lub w kawałkach) lub do kopania urobku przy dużych głębokościach

- chwytak – oprzyrządowanie manipulatorów, robotów, dające możliwość chwycenia i transportu przedmiotów w zautomatyzowanych czynnościach precyzyjnych

- chwytak ręczny (magnetyczny, podciśnieniowy) – uchwyt służący do ręcznego przenoszenia blach, płyt szklanych

- chwytak – termin stosowany w wędkarstwie

Wikipedia

chwytakowy

związany z chwytakiem

SJP.pl

chwytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chwytać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zauważono u niej, że pomimo zaburzeń rozpoznawania kształtów, nie ma problemów z chwytaniem przedmiotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xfɨˈtãɲɛ, AS: χfytãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwytać ndk.

przym. chwytny, uchwytny

rzecz. chwytak m., uchwyt m., chwytnia ż., schwytanie n., podchwytywanie n.

Wiktionary

chwytarka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak

SJP.pl

chwytka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak

SJP.pl

chwytki

chwytny, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry

SJP.pl

chwytliwość

1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania; chwytność;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość, chwytność;
3. przenośnie: zdolność łatwego trafiania do przekonania, np. chwytliwość haseł reklamowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chwytliwe

Wiktionary

Powiązane:

przym. chwytliwy

przysł. chwytliwie

rzecz. chwytnia ż., schwytanie n.

Wiktionary

chwytliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytliwy

SJP.pl

chwytliwy

1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki, chwytny, chwytki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry, chwytki, chwytny;
3. przenośnie: taki, który łatwo znajduje posłuch, szybko jest przyjmowany, akceptowany, np. chwytliwe hasło reklamowe

SJP.pl

chwytnia

w instrumentach strunowych: listwa z twardego drzewa, nad którą są umieszczone struny; podstrunnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. miejsce na gryfie instrumentu, do którego dociska się struny

(1.2) techn. urządzenie, które stanowi wyposażenie dźwignicy i służy do chwytania kontenerów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtʲɲa, AS: χfytʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chwyt m., chwytak m., chwytaczka ż., uchwyt m., chwytanie n., chwycenie n., uchwycenie n., chwytność ż., chwytliwość ż., schwytanie n.

czas. chwytać ndk., chwycić dk., uchwycić dk.

przym. chwytny, chwytliwy

przysł. chwytnie, chwytliwie

Wiktionary

chwytnica

rodzaj płazów bezogonowych

SJP.pl

Phyllomedusa – rodzaj płazów bezogonowych z podrodziny Phyllomedusinae w rodzinie rzekotkowatych (Hylidae).

Wikipedia

chwytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytny

SJP.pl

chwytnik

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni

SJP.pl

Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.

Wikipedia

chwytniki

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni

SJP.pl

Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.

Wikipedia

chwytność

chwytliwość;
1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość

SJP.pl

chwytny

chwytki, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający zdolność łapania przedmiotów; dostosowany do chwytania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U słoni narządem chwytnym jest trąba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxfɨtnɨ, AS: χfytny

Wiktionary

Powiązane:

czas. chwycić, ndk. chwytać

rzecz. schwytanie n., chwytnia ż., chwytanie n., chwyt, uchwyt

Wiktionary

chwytowy

→ chwyt

SJP.pl

Patrz:
chwyt

chyba

1. partykuła wyrażająca osłabienie treści, do której się odnosi, przypuszczenie, niepewność, np.: "On chyba śpi."; przypuszczalnie, prawdopodobnie;
2. składnik spójników złożonych "chyba że", "chyba żeby", które komunikują, iż wyłącznie w wypadku zajścia zdarzenia, o którym mowa w zdaniu podrzędnym, nie nastąpi to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np.: "Przysięgi dotrzymam, chyba że wcześniej umrę."

SJP.pl

partykuła

(1.1) …wyrażająca niepewność, przypuszczenie

(1.2) …używana w pytaniach retorycznych

(1.3) …używana do stawiania warunku

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) stpol. pomyłka

przyimek

(3.1) stpol. oprócz

Wiktionary

(7923) Chyba (1983 WJ) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 4,92 lat w średniej odległości 2,89 j.a. Odkryta 28 listopada 1983 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chyba będzie padał deszcz, bo słońce skryło się za czarnymi chmurami.

(1.2) Chyba nie traktujesz poważnie tego, co mówi ten koleś?

(1.3) Nigdy w życiu nie kupiłbym takiego telewizora. No, chyba żeby mi coś dołożyli do tego złomu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨba, AS: χyba

Wiktionary

chybcik

tylko w zwrotach: na chybcika, chybcikiem - naprędce, szybko, w pośpiechu

SJP.pl

chybcikiem

potocznie: naprędce, szybko, w pośpiechu; na chybcika

SJP.pl

chybiać

1. omijać zamierzony cel, nie trafiać; pudłować;
2. dawniej: sprzeniewierzać się, postępować wbrew czemuś; uchybiać, pogardzać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chybić)

(1.1) o podmiocie nie trafiać do zamierzonego celu

(1.2) o przedmiocie omijać cel

(1.3) nie przynosić zamierzonego skutku

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brakować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chybiałem za każdym razem, gdy źle złożyłem się do strzału.

(1.4) Zaczyno mi chybiać mlyka, bo Gwiazdula na dobre już przisuszyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨbʲjät͡ɕ, AS: χybʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

przym. chybiony

czas. chybić dk.

rzecz. chybianie n., niechybianie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pudłować

Wiktionary

chybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nietrafianie do celu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chybienie n.

czas. chybiać ndk., chybić dk.

przym. chybiony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pudłowanie

Wiktionary

chybianin

mieszkaniec Chybia

SJP.pl

chybianka

mieszkanka Chybia

SJP.pl

chybić

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chybiać)

(1.1) o podmiocie nie trafić w cel

(1.2) o przedmiocie ominąć cel

(1.3) nie przynieść odpowiedniego skutku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chybienie n., chybianie n., uchybienie n.

czas. chybiać ndk.

przym. chybiony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spudłować

Wiktionary

chybicki

nazwisko

SJP.pl

chybie

wieś w Polsce w województwie śląskim

SJP.pl

Chybie (cz. Chyby, niem. Chybi) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, siedziba i sołectwo w gminie Chybie.

Wikipedia

chybiński

nazwisko

SJP.pl

chybiony

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który nie trafił w cel, a miał

(1.2) taki, który nie przyniesie pożądanego efektu i/lub jest błędny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na odgłos pierwszych strzałów wypadł z szałasu Filip i pobiegł wprost na ukrytego za drzewem kolonistę. Padł chybiony strzał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uchybienie n., uchybianie n., chybianie n., chybienie n.

czas. dk. chybić, ndk. chybiać, dk. uchybić, ndk. uchybiać

przym. chybny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) nietrafiony

Wiktionary

chybki

1. książkowo: szybki, zwinny;
2. rzadko: giętki, chybotliwy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. pot. charakteryzujący się zwinnością i energią

(1.2) przest. taki, który łatwo się chwieje i gnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na naszą wyspę na chybkim szkunerze przypłynęła za zbiegłymi niewolnikami zaciekła pogoń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chybkość ż.

przysł. chybko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rączy, bystry, śmigły, szparki, raźny, śpieszny, szybki, prędki, zwinny; poet. chyży

(1.2) chybotliwy, wahliwy, chwiejny, niestabilny, gibki, giętki

Wiktionary

chybkość

szybkość, zwinność, gibkość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cecha bycia chybkim, tj. szybkim, zwinnym, żwawym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego chybkość zdumiewała wszystkich wojów, ledwo kto zdołał za nim nadążyć.

Wiktionary

Powiązane:

przym. chybki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gibkość, szybkość, zręczność, zwinność, żwawość

Wiktionary

chybnąć

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się

SJP.pl

chybnięcie

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się

SJP.pl

chybność

dawniej: bycie niecelnym; niecelność, nietrafność, nieskuteczność

SJP.pl

chybny

dawniej: taki, który nie trafia do celu, zwłaszcza o strzale; nietrafny, niecelny, chybiony

SJP.pl

chybot

poruszanie się czegoś w różne strony; chwianie się, chybotanie się

SJP.pl

chybotać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chwiać;
2. przechylać się z jednej strony na drugą; chybotać się, chwiać się

SJP.pl

chybotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chybotać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chybot m., chybotliwość ż., chybotnięcie n.

czas. chybotać ndk., chybotnąć dk.

przym. chybotliwy

przysł. chybotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wahanie, kołysanie, chwianie, gibanie

Wiktionary

chybotliwie

przysłówek

(1.1) w sposób chybotliwy

Wiktionary

chybotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chybotliwie

SJP.pl

chybotliwość

→ chybotliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chybotliwe

Wiktionary

Patrz:
chybotliwy
Powiązane:

rzecz. chybot m., chybotanie n., chybotnięcie n.

czas. chybotać ndk., chybotnąć dk.

przym. chybotliwy

przysł. chybotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chybkość, chwiejność, wywrotność, wahliwość, niestabilność

Wiktionary

chybotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chybotliwy

SJP.pl

chybotliwy

łatwy do poruszenia, niestabilny

SJP.pl

chybotnąć

poruszyć, zachwiać

SJP.pl

chybów

Chybów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Sarnakach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

chybowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Chybowski:

- Bohdan Chybowski – polski inżynier sanitarny, specjalista ogrzewnictwa i wentylacji

- Bronisław Chybowski - kmdr. ppor. Marynarki Wojennej, działacz konspiracyjny

- Leszek Chybowski – polski inżynier mechanik, wynalazca, profesor

- Sylwester Chybowski – polski inżynier chemik, wynalazca

Wikipedia

chybski

przymiotnik od: Chybie

SJP.pl

chyc

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upał, wysoka temperatura zob. hica.

Wiktionary

chych

dawniej: śmiech, chichot

SJP.pl

chylak

nazwisko

SJP.pl

chylat

w Turcji osmańskiej i w dawnej Persji: szata honorowa ofiarowywana przez władcę osobom zasłużonym

SJP.pl

chylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chylić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chylić

przym. pochyły

Wiktionary

chyleniec

Chyleniec – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów. Wieś ma charakter bardzo luźnej, rozproszonej zabudowy składającej się z zaledwie 18 numerów, bez wyodrębnionego centrum. Przy jedynej we wsi drodze asfaltowej znajduje się kamienna kapliczka Św. Rodziny, zbudowana na początku lat 2000.
Chyleniec leży w granicach Bolimowskiego Parku Krajobrazowego .

Wikipedia

chylewski

nazwisko

SJP.pl

chylić

zniżać, pochylać, nachylać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zniżać, zginać coś

czasownik zwrotny niedokonany chylić się

(2.1) zbliżać się do końca czegoś

(2.2) kierować się w jakąś stronę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiatr chylił łódź na bok.

(2.1) Pod koniec XVII wieku Polska zaczęła chylić się ku upadkowi.

(2.2) Szala zwycięstwa chyli się na jego stronę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chylenie n., pochyłość ż., pochylenie n.

czas. schylić dk., pochylić dk.

przym. pochyły

przysł. pochyło

Wiktionary

chylice

W Polsce

- Chylice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Jaktorów

- Chylice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno

- Chylice – dzielnica Konstancina-Jeziorny

- Cegielnia-Chylice – dzielnica Konstancina-Jeziorny

- Chylice – gromada

- Chylice – zlikwidowana wąskotorowa stacja kolejowa w Konstancinie-Jeziornie

Zobacz też

Chylice-Kolonia

Wikipedia

chylin

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Chylin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica

- Chylin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

- Chylin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Mała Wieś

Wikipedia

chyliński

nazwisko

SJP.pl

Chyliński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec.

Wikipedia

chylomikron

jedna z lipoprotein, kulista cząsteczka znajdująca się we krwi biorąca udział w transporcie cholesterolu i triglicerydów pochodzących z pokarmu

SJP.pl

Chylomikrony CM – największe lipoproteiny występujące w osoczu krwi. Charakteryzują się gęstością względną poniżej 0,95 g/ml oraz obecnością na ich powierzchni apolipoprotein apoA, apoB_48, apoC oraz apoE.

Wikipedia

chylonia

dzielnica Gdyni

SJP.pl

Chylonia (kaszub. Chëlonô, niem. Kielau) – największa pod względem liczby mieszkańców dzielnica Gdyni – zamieszkuje ją ponad 19 tys. osób (2024). Jej zabudowa jest zróżnicowana, stanowią ją głównie bloki mieszkalne i domy jednorodzinne (na południowy zachód od magistrali kolejowej Trójmiasta) oraz tereny przemysłowe i kolejowe (na północny wschód od torów).

Wikipedia

chyloński

→ Chylonia (dzielnica Gdyni)

SJP.pl

chylus

płyn w jelicie cienkim powstały ze strawionego i rozpuszczonego pokarmu; limfa trawienna

SJP.pl

Mlecz – ogólne określenie dwóch płynów w układzie pokarmowym:

- chymus – kwaśna zawartość żołądka powstała wskutek trawienia spożytego pokarmu przez sok żołądkowy;

- chylus (limfa trawienna) – limfa o wysokiej zawartości lipidów, odpływająca z obszaru jelit.

Wikipedia

chymkowski

nazwisko

SJP.pl

chymodenina

hormon jelitowy pobudzający wydzielanie chymotrypsyny

SJP.pl

chymotrypsyna

enzym trawienny

SJP.pl

Chymotrypsyna (EC 3.4.21.1) – proteolityczny enzym trawienny, produkowany przez trzustkę (jako proenzym chymotrypsynogen) i wchodzący w skład soku trzustkowego. Jest uczynniany przez trypsynę. Wykazuje maksimum aktywności przy pH 8–9. Od trypsyny odróżnia go to, że nie powoduje krzepnięcia krwi.

Wikipedia

chymozyna

enzym w soku żołądkowym; podpuszczka; rennina

SJP.pl

Podpuszczka (inaczej: rennina, chymozyna) – enzym trawienny, który znajduje się w dużych ilościach w śluzówce żołądków młodych ssaków. Jest ona wykorzystywana w mleczarstwie do produkcji serów podpuszczkowych. Istnieją także podpuszczki roślinne, znajdujące się w niektórych sokach i tkankach roślin oraz grzybów. Od czasów antycznych powszechnie znaną substancją wywołującą proces ścinania mleka jest sok figowy. Obecnie w użyciu znajdują się także podpuszczki syntetyczne.

Wikipedia

chymus

kwaśna zawartość żołądka wytworzona w rezultacie trawienia pokarmu przez soki żołądkowe

SJP.pl

Chymus, chym (gr. chymós, sok) – papka (półpłynna masa) pokarmowa przechodząca z żołądka (przez odźwiernik) do dwunastnicy, powstała w wyniku działania soków trawiennych. Innymi słowy, jest to częściowo strawiona żywność.

Ma odczyn kwasowy (pH równe 2), gdyż zawiera kwas solny.

Wikipedia

chynchy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kujawy. zarośla, krzaki, nieużytki

Wiktionary

chynów

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Zielonej Góry

SJP.pl

W Polsce

- Chynów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice

- Chynów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów

- Chynów – dzielnica Zielonej Góry

- Chynów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim

Wikipedia

chynowo

Chynowo (niem. Chinnow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Wikipedia

chynowski

przymiotnik od: Chynów

SJP.pl

Chynowski (Chinan, Chinnow, Chinow, Chinowski) – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

chypre

[czytaj: szypr] szypr;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu

SJP.pl

chyra

włosy wyrastające na grzbiecie łosia lub dzika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. kołtun

(1.2) łow. pasmo długiej i gęstej szczeciny na karku dzika

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kołtun

(1.2) chyb

Wiktionary

chyrlać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Kraków, Górny Śląsk, Częstochowa. kaszleć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. krzipić, krzipieć, kucać.

Wiktionary

chyrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;

Wiktionary

Chyrów (ukr. Хирів, Chyriw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim.

Chyrów leży nad Strwiążem. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1528 położone było w XVI w. w województwie ruskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chyrowski

Wiktionary

chyrowiak

dawniej: uczeń Zakładu Naukowo-Wychowawczego Ojców Jezuitów w Chyrowie

SJP.pl

chytać

gwarowo: chwytać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chwytać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za bajtla my łazili na rzeka chytać raki.

Wiktionary

chytra

kobieta chciwa, skąpa

SJP.pl

Chytra (gwarowe: Chítra) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

chytrawy

nieco chytry

SJP.pl

chytreńki

zdrobnienie od: chytry; chytruśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: chytry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨˈtrɛ̃ɲci, AS: χytrẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. chytry

rzecz. chytrus mos.

Wiktionary

chytrość

→ chytry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

(1.2) bycie chytrym w wydawaniu

Wiktionary

Patrz:
chytry
Powiązane:

przym. chytry

przysł. chytrze

rzecz. chytrus mos., chytrzec m.

czas. chytrzeć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podstępność, przebiegłość, spryt

(1.2) chciwość, skąpstwo, sknerstwo

Wiktionary

chytrus

1. potocznie: człowiek chytry, podstępny;
2. potocznie: chciwiec, dusigrosz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś przebiegły, podstępny

(1.2) pot. ktoś chciwy i skąpy

Wiktionary

- Chytrus – utwór Williama Goldinga

- Jezus Chytrus Oi! – kaseta wytwórni Silverton

- Chytrus – wspólnik Czarnego Piotrusia z komiksów Disneya

- Chytrus – goblin z serialu animowanego Noddy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) A kto wie, co ten chytrus tam wykombinował.

(1.2) Nie bądź chytrus, pożycz ołówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨtrus, AS: χytrus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chytrość ż., chytrzec m., chytrzenie n.

:: fż. chytruska ż.

:: zdrobn. chytrusek m.

czas. chytrzeć ndk., chytrzyć ndk.

przym. chytreńki, chytry

przysł. chytrze

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwaniak, spryciarz, wyga, szczwany lis

(1.2) pot. centuś, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiec, skąpiradło, sknera, żyła, chciwiec; reg. śl. dziurdziuch.; przest. żyd, harpagon

Wiktionary

chytrusek

zdrobnienie od: chytrus

SJP.pl

chytruska

1. kobieta chytra, przebiegła; spryciara, krętaczka, przechera;
2. kobieta chciwa

SJP.pl

chytruśki

zdrobnienie od: chytry; chytreńki

SJP.pl

chytry

1. przebiegły, podstępny, fałszywy;
2. chciwy;
3. pomysłowo zrobiony, wymyślony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podstępny, przebiegły

(1.2) skąpy, chciwy

(1.3) pot. pomysłowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pewnej chwili stare babsko z chytrymi oczami wprowadziło między strojny tłum młode koźlątko z sierścią jak śnieg bielutką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨtrɨ, AS: χytry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chytrość ż., chytrus m., chytrzec m.

przym. chytreńki

przysł. chytrze

czas. chytrzeć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przebiegły, podstępny, zdradziecki

Wiktionary

chytrze

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób chytry, przebiegły

(1.2) pot. w sposób chytry, przemyślany; z pomysłem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chytrus mos., chytrzec mos., chytrość ż.

czas. chytrzeć ndk.

przym. chytry

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podstępnie, przebiegle, zdradziecko

(1.2) pomysłowo

Wiktionary

chytrzeć

stawać się chytrym

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się chytrym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chytrość mrz., chytrzec mos., chytrus mos.

przym. chytry

przysł. chytrze

Wiktionary

chytrzej

stopień wyższy od przysłówka: chytrze

SJP.pl

chytrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chytry

SJP.pl

chytrzy

przymiotnik jakościowy

(1.1) stpol. przebiegły

(1.2) stpol. pomysłowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨṭʃɨ, AS: χyṭšy

Wiktionary

chytrzyć

1. potocznie: przejawiać chciwość, skąpstwo; skąpić;
2. przestarzałe: postępować chytrze, podstępnie

SJP.pl

chyż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. wiejska chałupa, chata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xɨʃ, AS: χyš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chyżek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chyża

Wiktionary

chyża

dawna budowla na wsi, w której pomieszczenia mieszkalne i gospodarskie były pod jednym dachem; zagroda (chata) łemkowska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stodoła

Wiktionary

- Chyża – rodzaj zagrody

- Chyża – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.

- Chyża - część centrum Drezdenka

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chyżek mrz.

Wiktionary

chyżanie

wczesnośredniowieczne plemię zachodniosłowiańskie

SJP.pl

Wikipedia

chyżanin

członek wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego

SJP.pl

chyżanka

członkini wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego

SJP.pl

chyżej

stopień wyższy od przysłówka: chyżo

SJP.pl

chyżek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. domek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɛk, AS: χyžek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chyż, chyża

Wiktionary

chyżne

wieś w Polsce

SJP.pl

Chyżne (węg. Chizsne, słow. Chyžné) – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Jabłonka.

W roku 2021 we wsi mieszkało 1129 osób, z czego 52,8% mieszkańców stanowiły kobiety, a 47,2% mężczyźni.

Wikipedia

chyżniański

→ Chyżne (wieś w Polsce)

SJP.pl

chyżo

przysłówek sposobu

(1.1) poet. szybko, prędko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konie chyżo mknęły przez równinę.

(1.1) Przynieś mi gazetę, a chyżo!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɔ, AS: χyžo

Wiktionary

Powiązane:

przym. chyży

rzecz. chyżość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szybko, prędko, żwawo

Wiktionary

chyżonogi

biegający szybko; szybkonogi

SJP.pl

chyżość

szybkość, prędkość, zwinność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. przest. cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɔɕt͡ɕ, AS: χyžość

Wiktionary

Powiązane:

przym. chyży

przysł. chyżo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chybkość, bystrość, rączość, szparkość, śmigłość, wartkość, prędkość; zoblistę|szybkość.

Wiktionary

chyżowice

Chyżowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Uchanie. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 406 mieszkańców i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy.

Wikipedia

chyższy

stopień wyższy od przymiotnika: chyży

SJP.pl

chyży

prędki, szybki, zwinny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) poet. poruszający się szybko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie dogonimy go, jest zbyt chyży.

(1.1) Chyży zając uniknął śmierci, w porę uciekając lisowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɨʒɨ, AS: χyžy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. chyżo

rzecz. chyżość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szybki, prędki, żwawy

Wiktionary

chyżyński

nazwisko

SJP.pl

chyła

nazwisko

SJP.pl

chyłek

dawniej: przechylenie, krzywizna, wygięcie; chył

SJP.pl

chyłkiem

skradając się w niewidoczny sposób; boczkiem

SJP.pl

przysłówek

(1.1) ukradkiem, niepostrzeżenie, potajemnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łupili i grabili podchodząc chyłkiem i nocą jak szakale. Plądrowali kościoły zdzierając złoto nawet z ołtarzów, a kiedy boskiego mienia zabrakło, zaczęli napastować gromadami ludzkie domy.

(1.1) Przez trzy lata radni Świdnik Wspólna Sprawa czterokrotnie próbowali uchylić stanowisko, jednak każda próba kończyła się porażką. W końcu unijni urzędnicy zagrozili, że samorządy, które przyjęły tzw. uchwały anty-LGBT nie będą mogły liczyć na pieniądze z UE. Sejmiki, rady powiatów, gmin i miast zaczęły chyłkiem wycofywać się ze starych zapisów.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ukradkiem, niepostrzeżenie, potajemnie, cichaczem, cichcem, niezauważenie

Wiktionary

chyłomierz

miernik pochylenia układu względem określonej płaszczyzny, np. nachylenia skrzydeł samolotu względem poziomu

SJP.pl

chz

[czytaj: ce-ha-ZET] skrót od: Centrala Handlu Zagranicznego

SJP.pl

chzt

skrótowiec

(1.1) = ekol. chemiczne zapotrzebowanie na tlen;

Wiktionary

chłam

coś bezwartościowego; tandeta; szajs; szajza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś bezwartościowego, tandetnego; także większa ilość tych przedmiotów, towarów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) I po co w ogóle oglądasz te stragany? Przecież to sam chłam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwãm, AS: χu̯ãm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) badziew, barachło, tandeta, szmelc, szajs, dziadostwo, bubel

Wiktionary

chłamowaty

potocznie: bezwartościowy, marny, lichy; tandetny, bublowaty

SJP.pl

chłaniów

Chłaniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Żółkiewka.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłaniów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia

chłapać

chwytać coś ustami

SJP.pl

chłapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chłapać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chłapać

Wiktionary

chłapowo

niewielka osada w pobliżu Władysławowa

SJP.pl

- Chłapowo – wieś w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo

- Chłapowo – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Dominowo

Wikipedia

chłapowski

nazwisko

SJP.pl

Chłapowski:

- Alfred Chłapowski (1874–1940)

- Dezydery Chłapowski (1788–1879)

- Kazimierz Chłapowski

- Kazimierz Chłapowski (1832–1916)

- Kazimierz Rafał Chłapowski (1872–1923)

- Kazimierz Józef Chłapowski (1898–1969) – oficer kawalerii II Rzeczypospolitej, dowódca 15 Pułku Ułanów Poznańskich

Wikipedia

chłep

wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas picia; chlip

SJP.pl

chłeptać

potocznie:
1. zwykle o zwierzętach: pić wciągając płyn językiem;
2. pić głośno, wciągając ustami; chlipać, siorpać, siorbać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pies podbiegł do swojej miski i zaczął chłeptać wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɛptat͡ɕ, AS: χu̯eptać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłeptanie n.

czas. wychłeptać dk.

Wiktionary

chłeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|chłeptać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. chłeptać

Wiktionary

chłód

1. stan względnie niskiej temperatury, umiarkowane zimno; ziąb, oziębienie, ochłodzenie;
2. przenośnie: nieżyczliwość, nieokazywanie lub brak uczuć; obojętność, oziębłość, oschłość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

(1.2) przen. nieokazywanie uczuć

Wiktionary

Chłód (także: zimno, ziąb, mróz, niska temperatura, czasami też żartobliwie określane jako zimnica) – pojęcie odnoszące się do stanu o niskiej temperaturze (to znaczy takiego w którym brak jest ciepła). Termin może odnosić się do niskiej temperatury danego obiektu (fizyka), zjawiska atmosferycznego (meteorologia, planetologia, itp.) i odczucia chłodu (fizjologia człowieka). Chłodnym określa się obiekt, który ma niższą temperaturę w porównaniu z temperaturą uznaną za normalną lub standardową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skwarny dzień zeszliśmy do piwnicy, gdzie panował przyjemny chłód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwut, AS: χu̯ut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodnica ż., chłodziarka ż., chłodnik m., chłodzenie n., schłodzenie n., ochładzanie n., wychładzanie n., wychłodzenie n., chłodnia ż., ochłodzenie n., chłodnictwo n., chłodność ż.

:: zdrobn. chłodek m.

czas. schłodzić dk., ochładzać ndk., chłodzić ndk., schładzać ndk., ochłodzić dk., wychładzać ndk., wychłodzić dk.

przym. chłodny, chłodnawy, chłodniutki

przysł. chłodno, chłodnawo, chłodniutko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ziąb

Wiktionary

chłodek

1. potocznie: niezbyt silny chłód - względnie obniżona, korzystna temperatura powietrza;
2. jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, kwitnąca od czerwca do września, występująca na dużej części Europy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki chłód wywołujący przyjemne uczucie

Wiktionary

Chłodek drobny (Arnoseris minima L.) – gatunek rośliny należącej do rodziny astrowatych. Jedyny gatunek monotypowego rodzaju chłodek Arnoseris Gaertn. Występuje na dużej części Europy Zachodniej i Środkowej, po Szwecję, Białoruś i Ukrainę na wschodzie, poza tym w Maroku. Jako gatunek introdukowany rośnie także w Ameryce Północnej. W Polsce występuje na niżu, przede wszystkim w części zachodniej. W górach i na północnym wschodzie jest bardzo rzadki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dobrze, że otworzyłeś okno, wreszcie jakiś chłodek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdɛk, AS: χu̯odek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodnik mos./mrz., chłodzenie n., chłód

przym. chłodny

przysł. chłodno

Wiktionary

chłodnąć

chłodnieć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym

SJP.pl

chłodnawy

1. nieco chłodny;
2. nieco oschły, obojętny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trochę chłodny

(1.2) przen. trochę obojętny, lekko oschły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔdˈnavɨ, AS: χu̯odnavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłód m., chłodność ż.

Wiktionary

chłodnia

pomieszczenie (także mebel lub pojazd) z urządzeniem chłodniczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych

(1.2) samochód lub wagon towarowy służący za chłodnię (1.1)

Wiktionary

Chłodnia – zajmuje się przechowywaniem, schładzaniem lub zamrażaniem nietrwałych surowców i produktów w celu zachowania jakości przez dłuższy czas.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chłodzenie n., chłód mrz., chłodność ż.

czas. ochładzać, schłodzić

przym. chłodny, chłodniowy

przysł. chłodno

Wiktionary

chłodniarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodziarka

SJP.pl

chłodniarz

specjalista w dziedzinie chłodnictwa

SJP.pl

chłodnica

1. w technice: urządzenie do chłodzenia cieczy lub skraplania par i gazów;
2. w technice: urządzenie do oziębiania płynu chłodzącego cylindry;
3. w układzie termodynamicznym: zbiornik energii o niższej temperaturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

(1.2) mot. urządzenie służące do chłodzenia silnika pojazdu

(1.3) stpol. altana

Wiktionary

- wymiennik ciepła

- chłodnica samochodowa

- chłodnica międzystopniowa

- chłodnica Lamblina

- chłodnica laboratoryjna

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Kaloryfer i chłodnica samochodowa są radiatorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔdʲˈɲit͡sa, AS: χu̯odʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodnik mos./mrz., chłód mrz., chłodnictwo n., chłodniowiec mrz., chłodziarka ż., chłodziwo n.

czas. chłodzić

przym. chłodny, chłodniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymiennik ciepła

Wiktionary

chłodnicki

nazwisko

SJP.pl

chłodnicowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodniowiec

SJP.pl

Chłodniowiec (również chłodnicowiec) – statek wodny służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych w chłodzonych ładowniach.

Wikipedia

chłodnictwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodziarstwo

SJP.pl

Chłodnictwo – dział techniki zajmujący się odprowadzaniem ciepła ze środowiska chłodzonego w celu uzyskania i utrzymania temperatur niższych od temperatury otoczenia. Ma największe zastosowanie w utrwalaniu żywności.

Najwcześniej poznanymi substancjami chłodniczymi były lód i śnieg. Już pięć tysięcy lat temu stosowano je w Chinach do chłodzenia napojów. Również Chińczycy przywozili z gór bloki lodu, które przechowywali aż do lata. Wikingowie pod koniec zimy zakopywali (na terenie domostw) żywność razem z lodem, natomiast Rzymianie transportowali z gór śnieg, który umieszczali w izolowanych słomą dołach tworząc w ten sposób prymitywne lodówki. Metoda ta była stosowana jeszcze w XVIII wieku w Anglii. W Egipcie oraz Indiach używano porowatych glinianych naczyń, w których efekt chłodzenia uzyskiwano dzięki odparowaniu części zawartości. Ten efekt wykorzystywali również Persowie, którzy zwiększali intensywność parowania przez nadmuch powietrza. Zimna woda płynęła w kanałach pod podłogą chłodząc wnętrze pałacu.

Wikipedia

chłodniczy

związany z chłodnictwem, przeznaczony do chłodzenia lub przechowywany w niskiej temperaturze

SJP.pl

chłodnieć

chłodnąć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym

SJP.pl

chłodniej

stopień wyższy od przysłówka: chłodno

SJP.pl

chłodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłodny

SJP.pl

chłodnik

specjalista w zakresie chłodnictwa; chłodniarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. barszcz z botwiny albo z buraków podawany na zimno

(1.2) kulin. zupa owocowa podawana na zimno

(1.3) hist. ogrod. bindaż

(1.4) przest. ogrod. altana, pergola

(1.5) techn. urządzenie do chłodzenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. techn. specjalista w zakresie chłodnictwa

Wiktionary

Chłodnik – zupa podawana na zimno, najczęściej poniżej temperatury pokojowej. Podręcznikowo schłodzona do temperatury poniżej 14°C. Często przygotowywana ze zmiksowanych bądź poszatkowanych warzyw lub owoców. Wiele spośród kuchni narodowych posiada w swoim menu popularne wersje chłodników.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdʲɲik, AS: χu̯odʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodziwo n., chłód m., chłodek m., chłodnictwo n., chłodziarka ż., chłodnica ż., chłodzenie n., chłodność ż.

czas. schłodzić, chłodzić ndk.

przym. chłodny, chłodniczy

przysł. chłodno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. chołodziec

(1.3) berso, kolebka

(1.4) altanka, przest. ciennik

Wiktionary

chłodniowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodnicowiec

SJP.pl

Chłodniowiec (również chłodnicowiec) – statek wodny służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych w chłodzonych ładowniach.

Wikipedia

chłodniowy

przymiotnik od: chłodnia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z chłodnią, dotyczący chłodni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodnia ż.

Wiktionary

chłodno

przysłówek sposobu

(1.1) do pewnego stopnia zimno

(1.2) przen. w sposób pozbawiony serdeczności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacek założył sweter, bo zrobiło się chłodno.

(1.2) Po długiej i męczącej podróży zostaliśmy przyjęci raczej chłodno.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodek mrz., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodnik mrz., chłodnorost mrz., chłodność ż., chłód mrz., chłodzenie n.

czas. ochładzać, chłodzić ndk.

przym. chłodny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zimno

(1.2) obojętnie, oschle, ozięble, sztywno

Wiktionary

chłodnorost

roślina dobrze znosząca zimno i zimową przerwę we wzroście

SJP.pl

chłodność

→ chłodny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest chłodne; cecha tych, którzy są chłodni

Wiktionary

Patrz:
chłodny
Powiązane:

rzecz. chłód m., chłodek m., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodzenie n., schładzanie n., schłodzenie n., ochładzanie n., ochłodzenie n., przechładzanie n., przechłodzenie n., chłodnictwo n., chłodnik m.

czas. chłodzić ndk., schładzać ndk., schłodzić dk., ochładzać ndk., schłodzić dk., ochładzać ndk., ochłodzić dk., przechładzać ndk., przechłodzić dk.

przym. chłodny, chłodniczy, chłodnawy

przysł. chłodno, chłodnawo

Wiktionary

chłodny

zimny;
1. mający niską temperaturę, wywołujący uczucie chłodu; mroźny, lodowaty;
2. przenośnie: nieulegający łatwo uczuciom, wzruszeniom; opanowany, zrównoważony;
3. przenośnie: niespowodowany uczuciem, niepodlegający uczuciu, np. chłodny rozum;
4. przenośnie: mający obojętny stosunek do kogoś lub czegoś; oschły, oziębły, lodowaty;
5. wyrażający taki stosunek, np. chłodny ukłon; oschły, oziębły, lodowaty;
6. o kolorach: wywołujący rażenie zimna, zbliżony do błękitu lub zieleni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) raczej zimny; rześki

(1.2) o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łasice żyją w chłodnym klimacie.

(1.2) Partner dążący w związku do zależności mógł wynieść z dzieciństwa doświadczenie chłodnych relacji z rodzicami lub mógł być zostawiony przez jednego z nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔdnɨ, AS: χu̯odny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodziwo n., chłód m., chłodek m., chłodnik m., chłodziarka ż., chłodnia ż., chłodnica ż., chłodzenie n., schłodzenie n., chłodność ż.

czas. chłodzić, schłodzić, ochładzać

przym. chłodniczy

przysł. chłodno

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) beznamiętny, zimny, słaby, bezemocjonalny, nieczuły, obojętny

Wiktionary

chłody

okres o nieprzyjemnej, niskiej temperaturze powietrza

SJP.pl

chłodząco

→ chłodzić

SJP.pl

Patrz:
chłodzić

chłodzarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodziarnia

SJP.pl

chłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynność lub proces obniżania temperatury

Wiktionary

Chłodzenie – zespół działań i urządzeń do odprowadzania ciepła z układu w celu zapobieżenia nadmiernemu wzrostowi temperatury układu. Chłodzenie stosowane jest w różnych urządzeniach mechanicznych, m.in. w silnikach spalinowych, sprężarkach, maszynach elektrycznych (np. silnikach elektrycznych), transformatorach, układach elektronicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Leszek przywiązywał dużą wagę do chłodzenia komputera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: χu̯oʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłód m., chłodek m., chłodziarka ż., chłodnia ż., schłodzenie n., schładzanie n., chłodnik mos./mrz.

czas. chłodzić ndk., schłodzić dk., schładzać ndk.

przym. chłodny, chłodniczy

przysł. chłodno

Wiktionary

chłodzeniowy

służący do chłodzenia; chłodzący

SJP.pl

chłodziarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodniarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie służące do chłodzenia czegoś, kosztem doprowadzonej energii

Wiktionary

Chłodziarka (zwycz. lodówka) – urządzenie (maszyna cieplna), którego zadaniem jest obniżenie temperatury środowiska chłodzonego, kosztem doprowadzonej energii. W chłodziarkach absorpcyjnych energia odprowadzana jest w postaci ciepła, natomiast w pozostałych (sprężarkowych, strumienicowych, termoelektrycznych) w postaci pracy. Chłodzonym czynnikiem może być powietrze, woda lub inny czynnik pośredniczący (chłodziwo).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chłodnik mos./mrz.

Wiktionary

chłodziarka-zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarkozamrażarka

SJP.pl

chłodziarko-zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki; chłodziarka-zamrażarka, chłodziarkozamrażarka

SJP.pl

chłodziarkozamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarka-zamrażarka

SJP.pl

chłodziarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodzarnia

SJP.pl

chłodziarstwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodnictwo

SJP.pl

chłodziarz

specjalista w zakresie napraw chłodziarek

SJP.pl

chłodzić

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

czasownik zwrotny niedokonany chłodzić się

(2.1) sprawiać, że samemu staje się chłodniejszym

(2.2) być poddawanym schładzaniu, zmniejszaniu temperatury

Wiktionary

Przykłady

(2.2) Szampan chłodzi się w lodówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔd͡ʑit͡ɕ, AS: χu̯oʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłód m., chłodzenie n., ochłodzenie n., chłodnica ż., chłodnik mos./mrz., chłodziwo n.

czas. schłodzić dk., ochłodzić dk., ochładzać ndk.

przym. chłodny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oziębiać, mrozić, ziębić, zamrażać

Wiktionary

chłodzik

zdrobnienie od: chłód

SJP.pl

chłodziwo

płyn lub gaz pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom poddawanym chłodzeniu; ziębiwo, ziębnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. substancja, najczęściej ciecz, o specjalnym składzie, stworzona do odbierania ciepła ciałom chłodzonym;

Wiktionary

Chłodziwo − czynnik pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom ochładzanym.

Przykłady:

- w chłodnictwie (w chłodziarkach o chłodzeniu pośrednim) - chłodziwo przenosi ciepło od ciał ochładzanych do czynnika chłodniczego

- w silnikach spalinowych - czynnik chłodzący znajdujący się w obiegu między płaszczem wodnym a chłodnicą

- przy obróbce skrawaniem - ciecz chłodząco-smarująca, której strumień kierowany jest na ostrze narzędzia skrawającego

- substancja odprowadzająca ciepło wydzielone w rdzeniu reaktora jądrowego, zazwyczaj woda ciężka lub zwykła, dwutlenek węgla lub ciekły sód.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciekły sód, uważany za chłodziwo bardziej wydajne niż woda pod ciśnieniem, może się zapalić w zetknięciu z powietrzem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłodnica ż. chłodnik mos./mrz., chłód mrz., chłodnictwo n., chłodniowiec mrz., chłodziarka ż.

czas. chłodzić

przym. chłodny, chłodniczy

Wiktionary

chłodzony

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie

SJP.pl

chłonąć

przyswajać, pobierać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pochłonąć)

(1.1) pobierać intensywnie

(1.2) powodować kataklizm, śmierć, ruinę wielu jednostek

(1.3) przen. zabierać dużo czasu i wysiłku

(1.4) przen. mocno odbierać wrażenia

(1.5) przen. ekon. przyswajać zachłannie kapitał

czasownik przechodni niedokonany (dk. wchłonąć)

(2.1) wciągać do swego wnętrza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłoniak mrz., chłonięcie n., chłonka ż., chłonność ż.

czas. pochłaniać ndk., pochłonąć dk., wchłaniać ndk., wchłonąć dk.

przym. chłonny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absorbować, pochłaniać, przyswajać

(1.4) napawać się

(2.1) wchłaniać, wsysać

Wiktionary

chłonąco-trawiący

taki, który chłonie i trawi, np. jama chłonąco-trawiąca u jamochłonów; trawiąco-chłonący, chłonąco-trawienny (rzadko)

SJP.pl

chłoniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od chłoniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłoniak m.

Wiktionary

chłoniak

nowotwór układu limfatycznego, wywodzący się z limfocytów T lub B, charakteryzujący się guzowatym rozrostem tkanek wchodzących w skład układu odpornościowego, występujący nie tylko w postaci guza, ale może uogólnić się w postaci białaczki; lymphoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

Wiktionary

Chłoniaki (łac. lymphoma) – choroby nowotworowe wywodzące się z układu limfatycznego, dotykające najczęściej węzły chłonne, a czasami również inne narządy (np. płuca, skóra, jelita). Wszystkie chłoniaki są nowotworami złośliwymi, choć wyróżnia się postacie o mniejszej i większej złośliwości. Chłoniaki przebiegające z pierwotnym zajęciem szpiku nazywane są białaczkami (zespół leukemia-lymphoma). Chłoniaki leczone są głównie chemioterapią i radioterapią. W postaciach zlokalizowanych możliwe jest leczenie operacyjne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. chłonność ż., chłonięcie n., ochłonięcie n., pochłonięcie n., pochłanianie n., wchłonięcie n., wchłanianie n.

:: zdrobn. chłoniaczek mrz.

czas. chłonąć ndk., ochłonąć dk., pochłonąć dk., pochłaniać ndk., wchłonąć dk., wchłaniać ndk.

przym. chłonny

Wiktionary

chłonica

choroba węzłów chłonnych

SJP.pl

chłonka

płyn ustrojowy krążący w układzie limfatycznym, odgrywający znaczną rolę w wymianie składników pomiędzy krwią a tkankami; limfa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; limfa;

Wiktionary

Chłonka, limfa (łac. lympha) – płyn tkankowy spływający do naczyń chłonnych, tworzących układ naczyń limfatycznych (układ chłonny). Chłonka jest zbierana przez naczynia chłonne aferentne, ślepo zakończone, zaczynające się w tkankach. Transportowana jest do węzłów chłonnych, skąd z kolei przy pomocy naczyń chłonnych eferentnych wyprowadzana jest do krwiobiegu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. chłonny

czas. chłonąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) limfa

Wiktionary

chłonniej

stopień wyższy od przysłówka: chłonnie

SJP.pl

chłonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłonny

SJP.pl

chłonność

→ chłonny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łatwość wchłaniania, wsysania czegoś

(1.2) przen. łatwość przyswajania sobie czegoś, przejmowania czegoś

Wiktionary

Patrz:
chłonny
Powiązane:

rzecz. chłoniak mrz.

czas. chłonąć ndk.

przym. chłonny

Wiktionary

chłonny

1. mający zdolność wchłaniania, absorpcji czegoś;
2. w ekonomii, o rynku, konsumencie: charakteryzujący się dużym zapotrzebowaniem na produkt lub usługę;
3. chłonny umysł - pozwalający na szybkie przyswajanie wiedzy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. wchłaniający, wsysający coś

(1.2) przen. szybko przyswajający, intensywnie chłonący coś dla siebie z zewnątrz; żądny, ciekawy czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wkładka przypomina wyglądem podpaskę, jest jednak od niej mniejsza, cieńsza i mniej chłonna. (z Wikipedii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔ̃nːɨ, AS: χu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłonność ż., chłonięcie n., chłoniak mrz., chłonka ż.

czas. chłonąć ndk., wchłonąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) absorpcyjny, higroskopijny, nasiąkliwy

Wiktionary

chłop

drobny rolnik, produkujący wraz z rodziną, głównie w celu zaspokojenia własnych potrzeb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek warstwy społecznej chłopstwa

(1.2) pot. rolnik

(1.3) pot. mąż

(1.4) pot. mężczyzna

Wiktionary

- Chłop – określenie mężczyzny z warstwy społecznej zamieszkującej tereny wiejskie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciężka była dola chłopów pańszczyźnianych.

(1.2) PSL zawsze koncentrował się na potrzebach chłopów.

(1.3) Mój chłop nic, tylko by siedział na kanapie przed telewizorem i chlał piwsko.

(1.4) Chłopu i babie często trudno się dogadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔp, AS: χu̯op

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopstwo n., chłopskość ż., chłopisko n./mos., chłopiec mos., chłopak mos., chłopczyk mos., chłopczyca ż., chłopaczek mos., chłoptaś mos.

:: fż. chłopka ż.

przym. chłopski

przysł. chłopsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wieśniak

(1.2) rolnik

(1.4) facet

Wiktionary

chłopaciara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara

SJP.pl

Chłopczyca (także: chłopaciara, chłopaczara, ang. tomboy) – dziewczyna, która zachowuje się jak chłopiec lub jest podobna do chłopca. Typ chłopczycy może występować nie tylko wśród dziewcząt, ale także wśród kobiet dorosłych.

Wikipedia

chłopacki

→ chłopak (rzadko)

SJP.pl

chłopackość

→ chłopacki

SJP.pl

Patrz:
chłopacki

chłopaczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaciara

SJP.pl

Chłopczyca (także: chłopaciara, chłopaczara, ang. tomboy) – dziewczyna, która zachowuje się jak chłopiec lub jest podobna do chłopca. Typ chłopczycy może występować nie tylko wśród dziewcząt, ale także wśród kobiet dorosłych.

Wikipedia

chłopaczek

zdrobnienie od: chłopak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od chłopak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopak m., chłop mos., chłopczyk mos.

przym. chłopięcy

Wiktionary

chłopaczkowaty

o wyglądzie chłopaczka; chłopięcy

SJP.pl

chłopaczku

zdrobnienie od: chłopak

SJP.pl

chłopaczydło

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczysko

SJP.pl

chłopaczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopczyna

SJP.pl

chłopaczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczydło

SJP.pl

chłopak

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko płci męskiej

(1.2) pot. młody mężczyzna

(1.3) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

(1.4) przest. młody pracownik zakładu

(1.5) daw. zdrobn. od: chłop

Wiktionary

Chłopiec (także: chłopak; dawniej chłopię, otrok) – młody człowiek płci męskiej. Wiek, w którym chłopiec staje się mężczyzną, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek i Ada mają dwóch chłopaków i dziewczynkę.

(1.2) Z Pawła jest równy chłopak.

(1.3) To jest jej chłopak już od dawna.

(1.3) Kasia ma nowego chłopaka.

(1.4) Zatrudniłem niedawno chłopaka do koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpak, AS: χu̯opak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopczyca ż., chłop m., chłopka ż., chłopek m., chłopięctwo n., chłopina m.

:: zdrobn. chłopaczek m., chłopiec m., chłopczyk m., chłopiątko n., chłoptaś m., chłoptyś m.

:: zgrub. chłopię n., chłopaczysko n., chłopczysko m., chłop m., chłopisko m., chłopaczyna m.

czas. schłopieć

przym. chłopięcy, chłopcowaty, chłopczykowaty, chłopski

przysł. chłopięco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) chłopiec, małolat, młodzieniec, młokos, nastolatek, nieletni, niepełnoletni, szczeniak, wyrostek, młodzian, młodzieniaszek, niedorostek, smarkacz

(1.3) chłopiec, sympatia, narzeczony, ukochany, partner, absztyfikant, adorator, amant, konkurent, zalotnik, pogard. fagas, reg. śl. galan.

(1.4) chłopiec, praktykant, uczeń, stażysta, boj

Wiktionary

chłopaku

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu

SJP.pl

chłopcodziewczyna

rzadko: dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara, chłopczyca

SJP.pl

chłopcowaty

podobny do chłopca; chłopięcy

SJP.pl

chłopczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara, chłopaciara

SJP.pl

chłopczyca

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

(1.2) eufem. pot. dziewczyna usilnie zabiegająca o względy chłopaków

Wiktionary

- chłopczyca – dziewczyna, która zachowuje się jak chłopiec lub jest podobna do chłopca

- chłopczyca – styl w modzie istniejący w latach 20. XX wieku

- chłopczyca – dziewczyna zabiegająca o względy chłopców

- Chłopczyca (fr. La Garçonne) – powieść Victora Margueritte

- Chłopczyce – wieś na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dzieciństwie była chłopczycą – nosiła spodnie i wspinała się po drzewach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔpˈt͡ʃɨt͡sa, AS: χu̯opčyca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop mos., chłopiec mos., chłopięcość ż., chłopak mos., chłopczyk mos., chłopiątko n., chłopstwo n.

przym. chłopięcy

przysł. chłopięco

Wiktionary

chłopczycowy

→ chłopczyca

SJP.pl

Patrz:
chłopczyca

chłopczyk

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od chłopiec

(1.2) pieszcz. niemowlę lub małe dziecko płci męskiej

(1.3) przen. żart. o osobie postrzeganej jako młoda lub pełna energii, pełna pomysłów osoba płci męskiej

(1.4) przen. pejor. o osobie postrzeganej jako infantylna, niedoświadczona osoba płci męskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pyzaty chłopczyk, na oko sześcioletni, turlał piłkę po ścieżce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpt͡ʃɨk, AS: χu̯opčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop m., chłopak m., chłopaczek m., chłopaczysko m., chłopiec m., chłopczyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłopaczek

(1.2) smyk

Wiktionary

chłopczykowaty

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowy

SJP.pl

chłopczykowy

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowaty

SJP.pl

chłopczyku

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia

SJP.pl

chłopczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopaczyna

SJP.pl

chłopczyński

rzadko: właściwy chłopcu, typowy dla chłopca; chłopięcy

SJP.pl

chłopczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopaczysko, chłopaczydło

SJP.pl

chłopecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Chłopecki – polski muzykolog, teoretyk, krytyk muzyczny, publicysta

- Jerzy Chłopecki – polski socjolog i politolog

Wikipedia

chłopeczka

zdrobnienie od: chłopka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: chłopka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpɛt͡ʃka, AS: χu̯opečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopka ż.

Wiktionary

chłopek

1. zdrobnienie od: chłop (przestarzałe lub z politowaniem);
2. chłopek-roztropek - lekceważące określenie osoby niekompetentnej a przemądrzałej;
3. dawniej: pionek w szachach;
4. środowiskowo:
a) krótki kopalniak, podpora stropu w kopalni;
b) dźwignia na rozjeździe do przestawiania zwrotnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) geogr. turnia na wschodnim zboczu Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem w Tatrach;

(1.2) geogr. wzniesienie w Sudetach;

Wiktionary

- chłopek – w gwarze podhalańskiej turniczka z daleka podobna do człowieka

- Chłopek (Masyw Śnieżnika) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach

- Chłopek (Tatry) – niewielka turniczka wznosząca się powyżej Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem, znajdująca się w grani głównej Tatr Wysokich, na granicy polsko-słowackiej

- Chłopek – jezioro w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Kłodawa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwszego wejścia turystycznego na Chłopka dokonano w 1905 roku.

(1.2) Na zboczu Chłopka znajdują się wyrobiska nieczynnego kamieniołomu marmurów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopek m., chłop m.

Wiktionary

chłopek-roztropek

pogardliwie: osoba przemądrzała, kombinator, w rzeczywistości o niskiej inteligencji lub znajomości tematu, wiejski filozof

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) lekcew. przemądrzalec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kazika to taki chłopków-roztropków.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mądrala, wielepa

Wiktionary

chłopi

chłopski;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski

SJP.pl

Chłopi – warstwa społeczna zamieszkująca tereny wiejskie, dominująca w społeczeństwach przedindustrialnych, zajmująca się produkcją rolną. Chłopów charakteryzuje odrębność warunków życia, obyczajów i tradycji, wynikająca z powiązania miejsca pracy z gospodarstwem domowym oraz uzależnienie procesu produkcji od warunków naturalnych.

Wikipedia

chłopiątko

zdrobnienie od: chłopię (dawniej: chłopiec)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: chłopię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m., chłopię n., chłopisko n., chłopczyca ż.

przym. chłopięcy

Wiktionary

chłopice

wieś w Polsce

SJP.pl

Chłopice (ukr. Хлопиці, lub Хлопичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłopice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Chłopice.

We wsi jest biblioteka samorządową, Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", bank spółdzielczy oraz ośrodek zdrowia.

Wikipedia

chłopicki

przymiotnik od: Chłopice

SJP.pl

Chłopicki:

- Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja (1771–1854)

- Regina Chłopicka, z d. Rudnicka (1934–2021), teoretyk muzyki

- Władysław Chłopicki (1894–1980), polski lekarz

Wikipedia

chłopię

młody chłopiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. chłopiec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m.

:: zdrobn. chłopiątko n.

Wiktionary

chłopiec

1. dziecko płci męskiej; chłopczyk;
2. młodzieniec, kawaler, chłopak;
3. dawniej: młody pracownik wykonujący pomocnicze prace

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) młody człowiek płci męskiej

(1.2) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością, z którym się chodzi, umawia na randki

Wiktionary

Chłopiec (także: chłopak; dawniej chłopię, otrok) – młody człowiek płci męskiej. Wiek, w którym chłopiec staje się mężczyzną, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten chłopiec jest bardzo uzdolnionym skoczkiem narciarskim.

(1.1) Plakat przedstawiał chłopca w piaskownicy.

(1.2) Dostała od chłopca czerwoną różę i misia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpʲjɛt͡s, AS: χu̯opʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopczyca ż., chłop mos., chłopak mos.; chłopek m., chłopstwo n., chłopię n.

:: zdrobn. chłopczyk mos.

:: zgrub. chłopaczysko n.

przym. chłopięcy, chłopski, chłopacki

przysł. chłopięco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłopak, młodzik, podrostek, młodzieniec; pot. małolat; reg. pozn. chłopyszek.; daw. chłopię n., otrok m.; wulg. gówniarz m.

(1.2) chłopak

Wiktionary

chłopięcość

→ chłopięcy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chłopięce

Wiktionary

Patrz:
chłopięcy
Powiązane:

przym. chłopięcy

przysł. chłopięco

rzecz. chłopczyca ż.

Wiktionary

chłopięctwo

wiek chłopięcy, pośredni między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym

SJP.pl

chłopięcy

1. właściwy chłopięctwu, odnoszący się do wieku pośredniego między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym; chłopczyński;
2. złożony z chłopców, np. zespół chłopięcy

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do chłopca, będący jego własnością

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z chłopakiem, chłopcem, dotyczący chłopca

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki, jak u chłopaka, chłopca

Wiktionary

Przykłady

(3.1) Patrzyłem na nią, jak chodziła po pokoju, dumna ze swych dżinsów, ale i ze swej chłopięcej figury, zerkając co chwilę w lustro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpʲjɛ̃nt͡sɨ, AS: χu̯opʹi ̯ẽncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopak m., chłopiec m., chłopięcość ż., chłopczyca ż., chłopaczysko n., chłopaczek m., chłopaczątko n., chłoptaś m., chłopaczara ż., chłopiątko n.

Wiktionary

chłopina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopowina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. z politowaniem, współczuciem, zwykle serdecznie o mężczyźnie, chłopie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A w karetce musieli użyć defibrylatora, bo chłopina z wrażenia stracił akcję serca na chwilę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop m., chłopisko n., chłopek m., chłopstwo n., chłopak mos.

przym. chłopski

Wiktionary

chłopisko

zgrubienie od: chłop; pogardliwie lub z politowaniem o mężczyźnie albo chłopcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

(1.1) pot. silny, wysoki mężczyzna

(1.2) pot. ekspr. chłop, mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karolek, wielkie nad wyraz chłopisko, ukończył ostatnią klasę.

(1.2) Poczciwe z niego było chłopisko, nie powiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop mos., chłopak mos., chłopina mos., chłopiątko n.

Wiktionary

chłopka

1. kobieta wiejska; wieśniaczka;
2. sukienka o obcisłym staniku z dekoltem i szerokiej, marszczonej spódnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta ze wsi

(1.2) kraw. rodzaj sukienki

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: chłopek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyspiański poślubił chłopkę, bo tak robili inni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopskość ż.

:: zdrobn. chłopeczka ż.

:: fm. chłop m.

przym. chłopski

przysł. chłopsko

czas. schłopieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wieśniaczka, daw. gburka

Wiktionary

chłopobaba

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, baba-chłop, kobieton

SJP.pl

chłopobyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. mitgr. Minotaur

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ná koniec y ſam ćieślá / który to miſtrował / Aby tu rogátégo chłopobyká chował / Nie záwżdy do wrót tráfi […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwɔˈpɔbɨk, AS: χu̯opobyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłopobykowiec

Wiktionary

chłopoman

człowiek przesadnie idealizujący chłopów i ich życie; ludoman

SJP.pl

chłopomania

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomaństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. liter. przesadne fascynowanie się chłopstwem i folklorem, także prąd w literaturze charakteryzujący się naiwnym, nacechowanym egzaltacją idealizowaniem chłopstwa i jego roli społecznej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dobra, polska kuchnia, miłe wnętrze, które uniknęło wszechobecnej choroby chłopomanii i góralszczyzny od Tatr po Bałtyk. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxwɔpɔ̃ˈmãɲja, AS: χu̯opõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopomaństwo n.

przym. chłopomański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludomania, chłopomaństwo

Wiktionary

chłopomanka

→ chłopoman

SJP.pl

Patrz:
chłopoman

chłopomański

→ chłopomania

SJP.pl

Patrz:
chłopomania

chłopomaństwo

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomania

SJP.pl

chłoporobotnica

→ chłoporobotnik

SJP.pl

Patrz:
chłoporobotnik

chłoporobotniczy

→ chłoporobotnik

SJP.pl

Patrz:
chłoporobotnik

chłoporobotnik

właściciel gospodarstwa wiejskiego pracujący dodatkowo jako robotnik

SJP.pl

Chłoporobotnicy (również chłopi-robotnicy) – kategoria społeczno-zawodowa, mająca znamiona warstwy społecznej oznaczająca rolników łączących pracę we własnym gospodarstwie rolnym, zazwyczaj niewielkim z pracą w zawodach pozarolniczych, głównie związanych z przemysłem.

Wikipedia

chłopowina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopina

SJP.pl

chłopowo

W Polsce

- Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

- Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz

- Chłopowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

- Chłopowo – gromada w powiecie choszczeńskim

- Chłopowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin

Wikipedia

chłopski

chłopi;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący chłopa

(1.2) stpol. męski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Współczesna twórczość chłopska jest najbardziej dynamicznym nurtem literatury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔpsʲci, AS: χu̯opsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopek mzw./mos., chłopstwo n., chłop mos., chłopka ż., chłopak mos., chłopina mos., chłopskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. włościański

Wiktionary

chłopsko

przysłówek

(1.1) na sposób chłopski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop mos., chłopka ż., chłopskość ż., chłopstwo n.

przym. chłopski

Wiktionary

chłopskość

chłopstwo;
1. sposób bycia chłopów;
2. chłopskie pochodzenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co chłopskie; cecha tych, którzy są chłopscy

(1.2) pochodzenie chłopskie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopstwo n., chłop m., chłopek m., chłopka ż., chłopienie n.

czas. chłopieć

przym. chłopski

przysł. chłopsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chłopstwo

Wiktionary

chłopstwo

potocznie:
1. chłopi, rolnicy; warstwa chłopska;
2. sposób bycia chłopów; chłopskość;
3. chłopskie pochodzenie; chłopskość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. socjol. warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

(1.2) daw. pochodzenie chłopskie

Wiktionary

Chłopi – warstwa społeczna zamieszkująca tereny wiejskie, dominująca w społeczeństwach przedindustrialnych, zajmująca się produkcją rolną. Chłopów charakteryzuje odrębność warunków życia, obyczajów i tradycji, wynikająca z powiązania miejsca pracy z gospodarstwem domowym oraz uzależnienie procesu produkcji od warunków naturalnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chłopstwo w zgromadzeniach stanowych nie brało udziału, z jednym krótko trwającym wyjątkiem w hrabstwie goryckim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłopek mzw./mos., chłop m., chłopina mos., chłopak m., chłopka ż., chłopczyca ż., chłopskość ż.

przym. chłopski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłopi; daw. włościaństwo

(1.2) chłopskość

Wiktionary

chłoptaś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptyś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspr. chłopiec, chłopak

(1.2) ekspr. młody mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Myślisz, że jakiś chłoptaś cię obroni?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop mos., chłopak mos.

przym. chłopięcy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chłopak; rzad. chłoptyś

(1.2) chłopaczysko, chłopak, młodzieniec; rzad. chłoptyś

Wiktionary

chłoptyś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptaś

SJP.pl

chłopyś

pieszczotliwie o małym chłopcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. mały chłopiec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z takim myśleniem to mógłbyś, chłopysiu, co najwyżej paść gęsi na rowie przy drodze, boś za głupi, żeby krów upilnować!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłop m., chłopak m., chłopiec m.

Wiktionary

chłopyszek

zdrobnienie od: chłop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. chłopiec

Wiktionary

chłosnąć

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. chłostać)

(1.1) dokonany od|chłostać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

czas. chłostać ndk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary

chłośnięcie

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować

SJP.pl

chłosta

kara cielesna polegająca na wielokrotnym uderzaniu ciała karanego za pomocą przedmiotu mogącego zadawać ból przy takim jego użyciu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bicie rózgą, batem, biczem itp.

(1.2) przen. surowa, ostra krytyka

Wiktionary

Chłosta, biczowanie (łac. flagellatio) – rodzaj kary cielesnej (stosowanej też w charakterze tortury), polegającej na wielokrotnym uderzaniu osoby torturowanej w plecy (ewentualnie inne części ciała, np. niepokornego niewolnika, rzekomej czarownicy – w twarz, czy w stopy – falaka) przy pomocy bicza, bata, kańczuga, rzemienia lub rózgi. Chłostę wykonywał kat bądź inna osoba (np. na okrętach), ponieważ jej przeprowadzenie nie wymagało szczególnych umiejętności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxwɔsta, AS: χu̯osta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n., chłostak mos., chłostanina ż.

czas. chłosnąć, zachłostać, schłostać, chłostać ndk., wychłostać dk.

Wiktionary

chłostać

uderzać kogoś lub coś batem, rózgą

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. chłosnąć)

(1.1) bić rózgą, biczem itp.

(1.2) przen. surowo krytykować

(1.3) meteorol. gwałtownie uderzyć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie spodobało się to kasztelanowi, który kazał go przepędzić. Gdy poddani sprzeciwili się temu rozkazowi, wściekły, sam osobiście zaczął go chłostać i chłostał tak długo, aż lirnik umarł.

(1.2) Wpierw mierzyli się nawzajem zimnym, wzgardliwym spojrzeniem, potem chłostali obraźliwym słowem.

(1.3) A potem pochłonęły nas potoki ulewy. Strugi wody lały się na nas jak z potężnego kubła, a wiatr porywał wodę i chłostał nią jak biczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɔstat͡ɕ, AS: χu̯ostać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

czas. chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary

chłostak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. posługacz w łaźni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary

chłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzanie kogoś biczem, batem, pejczem lub podobnym narzędziem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n., chłostak mos.

czas. chłostać, schłostać, wychłostać, zachłostać, chłosnąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biczowanie, batożenie, ćwiczenie, smaganie

Wiktionary

chłostanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bicie, chłostanie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłosta ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary

chłubliwy

przymiotnik

(1.1) stpol. chełpliwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xwuˈblʲivɨ, AS: χu̯ublʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chluba

czas. chlubić się

przym. chlubny

Wiktionary

chłyst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. członek rosyjskiej sekty religijnej powstałej w 1645;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. młody jeleń (samiec), towarzyszący stadu podczas rykowiska, przepędzany przez starego byka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. chłystek m.

Wiktionary

chłystek

pogardliwie o młodym człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. niepoważny, młody człowiek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znany polityk musiał dwukrotnie przepraszać za nazwanie dziennikarza chłystkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxwɨstɛk, AS: χu̯ystek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chłyst mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pętak, młokos, fircyk, smarkacz

Wiktionary

ci

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

SJP.pl

zaimek osobowy, forma fleksyjna

(1.1) C. lp. od: ty (nieakcentowane)

zaimek wskazujący, forma fleksyjna

(2.1) M. lm. mos. od: ten

partykuła wzmacniająca

(3.1) pot. lub gwara. …służąca do wyrażania emocjonalnego stosunku do treści zdania

rzeczownik

(4.1) liter. gatunek poezji chińskiej

(4.2) filoz. termin w filozofii chińskiej

Wiktionary

- Ci – dwuznak występujący w języku polskim i włoskim.

- ڞ (Ci) – litera alfabetu arabskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Coś ci powiem.

(2.1) Ci ludzie mnie denerwują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕi, AS: ći

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tobie (akcentowane)

Wiktionary

cia

[czytaj: s-i-aj-ej] Central Intelligence Agency, Centralna Agencja Wywiadowcza

SJP.pl

ciabatka

włoski chlebek pszenny; ciabatta

SJP.pl

ciabatta

[czytaj: ciabata lub cziabatta] włoski chleb pszenny; ciabatka

SJP.pl

Ciabatta ([t͡ʃaˈbat.ta], pol. wym. cziabatta) – włoski miękki lekki i porowaty biały chleb o chrupiącej skórce, robiony z mąki pszennej i drożdży. Bochenek ciabatty jest wydłużony, szeroki i płaski. Po włosku słowo „ciabatta” oznacza „kapeć”. Od drugiej połowy lat 90. jest szeroko znana w Europie i Stanach Zjednoczonych, najczęściej używana jako pieczywo do kanapek. Za twórcę wypieku uznaje się Arnaldo Cavallariego, włoskiego piekarza, który wypiekł pierwszą ciabattę w 1982 roku.

Wikipedia

ciąć

1. uderzyć (uderzać) czymś ostrym, raniącym ciało; smagnąć (smagać), rąbnąć (rąbać);
2. o niektórych owadach: ukłuć (kłuć), ukąsić (kąsać)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dzielić na części ostrym narzędziem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. żądlić

czasownik zwrotny niedokonany ciąć się

(3.1) slang. kaleczyć się umyślnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Laserem można ciąć diament.

(2.1) Osy cięły na łące, więc poszliśmy na spacer do lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ćo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cięcie n., ścięcie n., przecinka ż., odcinek m., ścinek m., wycinanka ż., nacinanie n.

czas. uciąć, ucinać, naciąć, nacinać, przeciąć, przecinać, rozciąć, rozcinać, wyciąć, wycinać, zaciąć, zacinać, dociąć, docinać, odciąć, odcinać, pociąć, ściąć, ścinać, przycinać, wcinać, przyciąć

przym. cięty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. bzybzać.

Wiktionary

ciaccona

[czytaj: czakkona] taniec hiszpański z XVI w. w metrum trójdzielnym; chaconne

SJP.pl

ciach

wykrzyknik oznaczający cięcie, uderzenie, szybkie wykonywanie czegoś bądź zachętę do szybkiego działania

SJP.pl

Ukośnik – znak pisarski mający postać ukośnej kreski. W zależności od tego, w którą stronę pochylony jest ukośnik, ma on różne nazwy:

/ – ukośnik, prawy ukośnik (z ang.: slash lub forward slash),

\ – ukośnik wsteczny, lewy ukośnik (z ang.: backslash),

⁄ – ukośnik ułamkowy (z ang.: fraction slash).

Wikipedia

ciach-mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, mach-mach, szach-mach

SJP.pl

ciachać

potocznie: ciąć, krajać, rąbać

SJP.pl

ciachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. energiczne krojenie lub cięcie nożem

(1.2) pot. eliminowanie pewnej części czegoś

(1.3) pot. robienie

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Jak poszło Sabinie ciachanie fotek w górach?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciachnięcie n., obciach mos./mrz.

czas. ciachać ndk., ciachać się ndk., ciachnąć dk.

wykrz. ciach

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) strzelanie, walenie

Wiktionary

ciachnąć

potocznie: uciąć, ukrajać, rąbnąć

SJP.pl

ciachnięcie

potocznie: uciąć, ukrajać, rąbnąć

SJP.pl

ciacho

1. potocznie: atrakcyjny fizycznie mężczyzna; słodziak;
2. zgrubienie od: ciastko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. ciasto, ciastko

(1.2) pot. przystojny i wysportowany, atrakcyjny mężczyzna

Wiktionary

Ciacho – polska komedia w reżyserii Patryka Vegi, której premiera odbyła się na początku 2010. Zdjęcia trwały 27 dni i zakończyły się w sierpniu 2009.

W przeciągu 31 dni wyświetlania w polskich kinach wpływy ze sprzedaży biletów osiągnęły wielkość 15 539 950 zł.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Upiekłam pyszne ciacho. Chcesz spróbować?

(1.2) Z twojego brata to niezłe ciacho jest.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕaxɔ, AS: ćaχo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasteczko n., ciasto n., ciastownia ż., ciastowy mos.

przym. ciastowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przystojniak

Wiktionary

ciachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bazger, complok, dudra, pyprok.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|niszczyż.

Wiktionary

ciaćkać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ceckać;
2. ciaćkać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ceckać się (regionalnie)

SJP.pl

ciaćkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciaćkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciaćkać

Wiktionary

ciąg

nieprzerwana ciągłość, tok czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) układ rzeczy położonych jedna za drugą

(1.2) ciągłość zdarzeń następujących po sobie

(1.3) techn. przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień

(1.4) mat. ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;

(1.5) pot. picie alkoholu przez wiele dni z rzędu;

Wiktionary

matematyka

- ciąg – pojęcie matematyczne

- Ciąg – pojęcie teorii grup

fizyka i technika

- siła ciągu

- ciąg silnika lotniczego

- ciąg wektorowany – pozwala na zmianę kierunku wektora siły ciągu silnika odrzutowego względem osi podłużnej

- ciąg kominowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W mieście wyburzono całe ciągi zabytkowych budynków.

(1.2) Dzisiaj usłyszeliśmy dalszy ciąg opowieści.

(1.3) W silniku rakietowym można kontrolować siłę ciągu poprzez regulację wtrysku paliwa.

(1.4) Uczeń miał problemy z rozwiązaniem zadania o ciągu geometrycznym.

(1.5) Renata jest w ciągu od miesiąca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃ŋk, AS: ćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obciąganie n., ciąganie n., ciągutka ż.

czas. ciągnąć, ciągać ndk.

przym. ciągowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przebieg, bieg, tok, rozwój

Wiktionary

ciągać

1. przesuwać coś ciężkiego;
2. prowadzić kogoś, zmuszać do chodzenia w wiele miejsc;
3. szarpać, tarmosić

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. ciągnąć, wlec, szarpać za coś

(1.2) ciągnąć, przesuwać, zwłaszcza coś ciężkiego, w różne strony

(1.3) zmuszać kogoś do udawania się w różne miejsca

czasownik zwrotny niedokonany ciągać się (dk. brak)

(2.1) pot. ciągnąć za coś, szarpać siebie wzajemnie

(2.2) pot. wielokrotnie udawać się w różne miejsca

(2.3) zmuszać siebie nawzajem do chodzenia w różne miejsca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józefiak miał syna Antka, który zaczął swoją służbę jako chłopak stajenny przy dawnym stangrecie kamieńskim Zawadzie, który go niemiłosiernie ciągał za uszy […]

(1.2) Zrobiona przez niego linka do holowania samochodów była tak mocna, że ciągano nią traktory.

(1.3) Za niestosowność tego porównania ciągali go później po różnych gabinetach, groziła mu utrata mandatu radnego.

(2.1) Radni z przeciwstawnych obozów ciągali się za krawaty, padały ciężkie, nie nadające się do zacytowania słowa.

(2.2) To rolnik mający 20 ha ciąga się zdezelowanym maluchem i nie może się utrzymać, a tutaj taki wóz?

(2.3) Pieniacze ciągali się po sądach i wyzywali na pojedynki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąg m., obciąganie n., ciąganie n., ciągutka ż.

czas. wciągać, ciągnąć ndk.

przym. pociągowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) targać, taskać, taszczyć, posp. tachać; dźwigać

(2.2) łazić, wałęsać się, włóczyć się

Wiktionary

ciągacz

robotnik obsługujący ciągarkę w hucie

SJP.pl

ciągadło

narzędzie służące do obróbki drutów, prętów i rur na ciągarkach

SJP.pl

Ciągadło – narzędzie, z jednym lub więcej otworami roboczymi, służące do ciągnienia drutów, prętów lub rur na ciągarkach.

Strefa zgniotu ciągadła monolitycznego może być stożkowa, wklęsła, łukowa lub sigmoidalna.

Do obróbki drutów i prętów kształtowych służą ciągadła profilowe.

Wikipedia

ciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciągać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obciąganie n., ciągnięcie n., wyciąganie n., wyciągnięcie n., zaciąganie n., zaciągnięcie n., uciągnięcie n., ściąganie n., ściągnięcie n., ciąg m., ciągłość ż., cięgno n., uciąg m., ciągnienie n., naciąg m., ściąga ż., ściągawka ż., wyciąg m., zaciąg m., ciągutka ż.

czas. ciągać ndk., ciągnąć ndk., wyciągać ndk., wyciągnąć dk., zaciągać ndk., zaciągnąć dk., uciągnąć dk., ściągać ndk., ściągnąć dk.

przym. ciągły, wyciągowy

przysł. ciągle

Wiktionary

ciągarka

maszyna hutnicza do wytwarzania prętów

SJP.pl

Ciągarka – maszyna do wyrobu drutów, prętów lub rur przez ciągnienie na zimno, składająca się z ciągadła lub ciągadeł oraz urządzenia ciągnącego.

Ciągarki dzielą się na jedno- i wielostopniowe.

Wikipedia

ciągarnia

oddział huty, w którym wyrabia się druty, pręty itp.

SJP.pl

ciągarstwo

dział obróbki plastycznej metali polegający na ciągnieniu prętów, drutów i rur

SJP.pl

ciągle

przysłówek sposobu

(1.1) bez przerw, nieustannie

(1.2) cyklicznie, co i rusz

(1.3) w dalszym ciągu, wciąż

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Radio ciągle nadaje wiadomości z miejsca katastrofy.

(1.2) Nie lubię tego studenta, ciągle przerywa mi wykłady wygłupami.

(1.3) Czy ty ciągle jesteś w domu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡlɛ, AS: ćõŋgle

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciągłość ż., pociąg m., ciągutka ż., ciąganie n., ciągnięcie n.

czas. ciągnąć ndk.

przym. ciągły, ciągliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stale, na okrągło, reg. pozn. cięgiem., reg. śl. durś., reg. śl. ciongiym., gw-pl|Śląsk Cieszyński|pelzym., gw-pl|Górny Śląsk|sztyjc.

(1.2) stale, reg. pozn. cięgiem., reg. śl. durś., gw-pl|Śląsk Cieszyński|pelzym.

(1.3) jeszcze, reg. śl. ciongiym., reg. śl. furt.

Wiktionary

ciąglica

plastyczna skała ilasta przedzielająca pokłady żelaziaków ilastych

SJP.pl

ciągliwiej

stopień wyższy od przysłówka: ciągliwie

SJP.pl

ciągliwość

→ ciągliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ciągliwe

Wiktionary

Ciągliwość – właściwość mechaniczna materiału, jakościowo określana podatność na odkształcenie trwałe bez naruszenia spójności materiału. Badana poprzez próbę udarności.

Wikipedia

Patrz:
ciągliwy
Powiązane:

przym. ciągliwy

Wiktionary

ciągliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciągliwy

SJP.pl

ciągliwy

1. mający zdolność do rozciągania się, np. ciągliwe ciasto;
2. mający zdolność do trwałych odkształceń, np. ciągliwy metal

SJP.pl

ciągnąć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wlec, przesuwać za sobą

(1.2) kontynuować

(1.3) wędrować, zmierzać do określonego celu, na ogół grupowo

(1.4) przen. zbliżać się, nadchodzić

(1.5) powoli pić coś

(1.6) wchłaniać, wciągać coś

(1.7) o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać

(1.8) pot. pić

(1.9) wulg. wykonywać fellatio

(1.10) wytwarzać druty przy użyciu ciągarki

(1.11) bezpodmiotowo mieć do czegoś pociąg

(1.12) montować długą część sieci komunikacyjnej czegoś: budować drogi, rurociągi, zakładać kable itp.

(1.13) grać lub śpiewać przeciągle

(1.14) losować z puli

czasownik zwrotny niedokonany ciągnąć się

(2.1) zajmować powierzchnię na określonym obszarze

(2.2) długo trwać

Wiktionary

Przykłady

(1.4) Z zachodu ciągnie burza.

(2.1) Pola ciągnęły się aż pod horyzont.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obciąganie n., wciągnięcie n., ciąg mrz., wciąganie n., ciągnięcie n., ciągnienie n., ciągoty nmos., ciągnik mrz., ciągarka ż., ciąganie n., ciągutka ż., pociągnięcie n.

czas. ciągać, obciągnąć dk., pociągnąć dk., przyciągać ndk., przeciągać ndk., przeciągnąć dk., wciągać ndk., wciągnąć dk.

przym. pociągowy

przysł. ciągle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. cióngnóć.

(1.3) ściągać

(1.4) ściągać, zbliżać się, nadciągać

(2.1) rozciągać się, rozpościerać się, roztaczać się

Wiktionary

ciągnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciągnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ćõŋʹǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. odciągnąć, obciągnąć, ciągnąć ndk.

rzecz. obciąganie n., pociągnięcie n., ciąganie n., ciągnik mrz., ciągnąć, ciągarka

przysł. ciągle

Wiktionary

ciągnienie

w loterii: losowanie

SJP.pl

Wikipedia

ciągnik

1. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym; traktor;
2. część wrębiarki górniczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym

(1.2) roln. traktor

(1.3) techn. część wrębiarki górniczej

Wiktionary

Ciągnik (traktor) – pojazd mechaniczny przystosowany do holowania pojazdów bądź urządzeń nieposiadających własnego napędu (np. maszyn rolniczych, przyczep, naczep, dział) oraz do zawieszania na nim osprzętu do robót ziemnych (np. spycharkowego, zrywarkowego, ładowarkowego, koparkowego, chwytakowego, hakowego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋʲɟɲik, AS: ćõŋʹǵńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciągnięcie n.

czas. przyciągać, ciągnąć ndk.

przym. ciągnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) traktor

Wiktionary

ciągnikowy

przymiotnik od: ciągnik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ciągnikiem, dotyczący ciągnika

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan Marian był zatrudniony w Zakładach Przemysłu Ciągnikowego w Warszawie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciągnik mrz.

Wiktionary

ciągniony

weksel ciągniony - weksel, w którym wskazany jest dłużnik, mający zapłacić sumę wekslową na rzecz wierzyciela; weksel trasowany

SJP.pl

ciągomierz

miernik ciśnienia gazów w układach wentylacyjnych i kominowych

SJP.pl

ciągota

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. potocznie: pociąg płciowy;
2. przenośnie: skłonność, zamiłowanie do czegoś;
3. rzadko: dreszcz, łamanie w kościach

SJP.pl

ciągotka

zdrobnienie od: ciągota

SJP.pl

Priapizm, ciągotka (łac. priapismus, z gr. πριαπισμός = wzwód) – objaw chorobowy polegający na występowaniu długotrwałego, bolesnego wzwodu członka, który nie jest związany z podnieceniem lub pobudzeniem seksualnym. Nazwa priapizm wywodzi się od starożytnego boga Priapa, którego wizerunki przedstawiały mężczyznę z członkiem w stanie erekcji.

Wikipedia

ciągotki

zdrobniale o ciągotach

SJP.pl

ciągoty

1. potocznie: pociąg płciowy
2. przenośnie: skłonność, zamiłowanie do czegoś

SJP.pl

ciągowice

Wikipedia

ciągówka

Ursus model 1921/1922 – pierwszy polski ciągnik rolniczy, produkowany w latach 1922–1927 w zakładach mechanicznych Ursus w Warszawie w dzielnicy Wola, potocznie nazywany „ciągówka”.

Wikipedia

ciągownictwo

dział obróbki plastycznej metali polegającej na ciągnieniu na zimno prętów, drutów i rur z metalu; ciągarstwo

SJP.pl

ciągownik

urządzenie do wytłaczania naczyń z blachy

SJP.pl

ciągowy

związany z ciągiem

SJP.pl

ciągutek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, mordoklejka, mordoklejek

SJP.pl

ciągutka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, mordoklejka, mordoklejek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pot. ciągliwy miękki cukierek, krówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupimy pół kilo ciągutek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąg mrz., ciąganie n.

czas. ciągać ndk., ciągnąć ndk.

przysł. ciągle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mordoklejka, mordokleja

Wiktionary

ciągło

1. w rolnictwie: żelazna część pługa łącząca go z orczykiem;
2. dawniej, dziś gwarowo:
a) para koni albo wołów; sprzężaj;
b) pańszczyźniana rodzina chłopska mająca jeden sprzężaj

SJP.pl

ciągłość

1. matematyczna cecha funkcji lub zbioru;
2. określenie oznaczające brak przerw, stałość, trwanie cały czas lub regularną powtarzalność; ustawiczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ciągłe

(1.2) mat. cecha funkcji, dla której mała zmiana argumentu powoduje zawsze jedynie małą zmianę wyniku;

(1.3) mat. cecha porządku gęstego, dla którego między dowolnymi dwoma elementami znajduje się trzeci element;

Wiktionary

- ciągłość funkcji

- ciągłość jednostajna funkcji

- ciągłość bezwzględna (absolutna) funkcji

- ciągłość operatora liniowego

- ciągłość geometryczna

- ciągłość parametryczna

- ciągłość porządku (zbioru)

Wikipedia

Powiązane:

przym. ciągły

rzecz. ciąganie n.

przysł. ciągle

Wiktionary

ciągły

1. dziejący się, trwający stale, nieustannie;
2. powtarzający się stale

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nieustanny, ciągle trwający

(1.2) regularnie się powtarzający

(1.3) (o kształcie) pozbawiony przerw

(1.4) mat. (o funkcji) taka, której wartości dla „bliskich” sobie argumentów również będą sobie „bliskie”;

(1.5) mat. topol. (o funkcji) taka, dla której przeciwobraz każdego zbioru otwartego jest zbiorem otwartym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przygnębiasz mnie swoim ciągłym narzekaniem.

(1.2) Rozwiodła się z nim z powodu jego ciągłych zdrad małżeńskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃ŋɡwɨ, AS: ćõŋgu̯y

Wiktionary

Powiązane:

przysł. ciągle

rzecz. ciągłość ż., ciąganie n.

Wiktionary

ciak

nazwisko

SJP.pl

cialis

handlowa nazwa leku stosowanego w leczeniu zaburzeń erekcji

SJP.pl

Tadalafil – organiczny związek chemiczny, lek przeznaczony dla mężczyzn z zaburzeniem erekcji. Należy do grupy leków nazywanych inhibitorami fosfodiesterazy typu 5. Po stymulacji seksualnej, tadalafil pomaga w rozszerzeniu naczyń krwionośnych członka, co umożliwia napływ krwi do członka. W wyniku tego dochodzi do poprawy erekcji. Tadalafil nie pomaga pacjentom, u których nie występują zaburzenia erekcji.

Wikipedia

ciamajda

(r. męski) mężczyzna flegmatyczny, nieudolny; ciapa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. człowiek niezdarny, ślamazarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕãˈmajda, AS: ćãmai ̯da

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fajtłapa, niezdara, fujara, ciapa, oferma, safanduła, niedołęga, gamoń, ułomek

Wiktionary

ciamajdowatość

→ ciamajdowaty

SJP.pl

Patrz:
ciamajdowaty

ciamajdowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciapciowaty

SJP.pl

ciamcia

(rodzaj żeński) lekceważąco o kobiecie flegmatycznej, ślamazarze; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; niedorajda

SJP.pl

ciamcialamcia

potocznie: kobieta niezdarna, powolna, niepotrafiąca radzić sobie w życiu; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; ciamciaramcia, ciamcia, siermięga, ciemięga, niedojda, niedorajda, oferma, ciamajda

SJP.pl

ciamciaramcia

potocznie: mężczyzna niezdarny, powolny, niepotrafiący radzić sobie w życiu; ciamcialamcia, ciamcia, ciemięga, niedojda, niedorajda, oferma, ciamajda

SJP.pl

ciamkać

mlaskać; potocznie:
1. jeść głośno; cmoktać, cmokać, smoktać, glamać;
2. o substancjach płynnych lub półpłynnych: chlupać, chlupotać, pluskać

SJP.pl

ciamkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciamkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciamkać

Wiktionary

ciangsi

prowincja w Chinach; Jiangxi, Kiangsi

SJP.pl

Jiangxi (wymowa; chiń. upr. 江西; chiń. trad. 江西; pinyin Jiāngxī; Wade-Giles Chiang-hsi; dosł. „Na Zachód od rzeki Jangcy”) – prowincja ChRL położona w południowo-wschodniej części kraju, rozciągająca się między Jangcy na północy, a górami na południu.

Wikipedia

ciangsu

prowincja w Chinach; Jiangsu, Kiangsu

SJP.pl

Jiangsu (wymowa chiń. upr. 江苏; chiń. trad. 江蘇; pinyin Jiāngsū; Wade-Giles Chiang-su) – prowincja ChRL położona w środkowej części wschodniego wybrzeża Chin.Jej nazwa pochodzi od Jiangning (Nankin) i Suzhou.

Wikipedia

cianoju

japońska ceremonia picia herbaty

SJP.pl

ciao

pozdrowienie włoskie odpowiadające polskiemu: cześć!

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. żart. cześć (na pożegnanie)

Wiktionary

- Ciao – maskotka o imieniu Ciao promowana podczas mistrzostw świata we Włoszech w 1990 roku

- Ciao – film fabularny w reż. Yen Tan z 2008 roku

- Ciao – japoński magazyn z shōjo-mangami

- Ciao – porównywarka cen popularna w krajach Europy Zachodniej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕaw, AS: ćau̯

Wiktionary

ciap

wyraz, zwykle powtórzony, mający oddawać odgłos powstający podczas chodzenia po błocie, chlupotania wody itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg. but używany w domu, kapeć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po domu chodzę w ciapach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kapeć, pantofel, bambosz, laczek, papuć, papeć

Wiktionary

ciapa

(r. męski) mężczyzna flegmatyczny, nieudolny; ciamajda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. coś półpłynnego, mieszanina płynu i składników stałych

(1.2) pot. osoba niezdarna lub ślamazarna

(1.3) pot. nieregularna, spora plama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po odwilży z niesprzątniętego śniegu zrobiła się paskudna ciapa na chodnikach.

(1.2) Ależ z niego ciapa – wszystko robi tak powoli i niezdarnie.

(1.3) Krawaty w wielkie ciapy kolorowe w ogóle nie istnieją. No, może znajdziecie je na obrzeżach w sklepach z tzw. absolutnym szajsem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕapa, AS: ćapa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapowatość ż., ciapciak m., ciapek m., Ciapek m., ciapy nmos., ciapanie n., ciapnięcie n., naciapanie n., wyciapanie n., obciapanie n., uciapanie n.

:: zdrobn. ciapka ż.

czas. ciapać ndk., ciapnąć dk., naciapać dk., wyciapać dk., obciapać dk., uciapać dk.

przym. ciapowaty

przysł. ciapowato

wykrz. ciap ciap, ciapu ciap

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) papka, breja

(1.2) ciamajda, ślamazara, oferma, niezdara

Wiktionary

ciapać

potocznie:
1. uderzać nożem;
2. iść z trudem, w błotnistym terenie

SJP.pl

czasownik

(1.1) iść z trudem, zwłaszcza po błocie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapanie n., ciapa ż.

czas. ciapnąć dk.

Wiktionary

ciapaczka

pogardliwie: kobieta o ciemniejszej karnacji (głównie Arabka i Hinduska); ciapata

SJP.pl

ciapak

ciapaty; pogardliwie:
1. osoba o ciemniejszej karnacji (zwykle Arab lub Hindus);
2. emigrant z Bliskiego Wschodu, mieszkający w Europie

SJP.pl

ciapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powolne chodzenie, zwłaszcza w błocie

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciapać

wykrz. ciap, ciap

rzecz. ciapa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człapanie

Wiktionary

ciapata

pogardliwie: dotyczący osoby o ciemniejszej karnacji (głównie Araba i Hindusa)

SJP.pl

ciapaty

pogardliwie: dotyczący osoby o ciemniejszej karnacji (głównie Araba i Hindusa)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. obraź. osoba pochodząca z Indii, Pakistanu, Bangladeszu lub krajów arabskich

(1.2) pogard. obraź. osoba ciemnoskóra

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: kulin. ciapata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powstało nowe obraźliwe słownictwo stworzone przez polskich imigrantów na określenie mieszkańców Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i Azji Południowej – „ciapki”, „ciapaci”, „beżowi” (…), „szmatogłowi”, „muzole” oraz „muslimy”.

(2.1) Sonam, żeby zaoszczędzić chleb, często piecze nam „ciapaty", czyli podpłomyki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapaciątko n., ciapata ż.

:: fż. ciapatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pakol, arabus, szmatogłowy

(1.2) pogard. ciapol, ciapak, ciapata, ciapatka, brudas, smoluch, pastowaniec, czarnuch, asfalt

Wiktionary

ciapcia

(r. żeński) potocznie: kobieta niezdarna, ślamazarna; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; niezdara, ciamajda, ślamazara

SJP.pl

ciapciać

potocznie:
1. rozdrabniać i rozgarniać jedzenie; ciapać;
2. pryskać drobnymi kroplami na wszystkie strony; ciapać;
3. niedbale malować pędzlem; ciapać;
4. chodzić w miękkich butach;
5. o deszczu: padać; paciać;
6. ciapciać się -
a) grzebać się lub pokrywać się czymś mokrym, mazistym; ciaprać się, paćkać się, paprać się, paciać się;
b) rozmazywać się; ciaprać się, paćkać się, paprać się, paciać się;
c) wykonywać długo jakąś czynność; babrać się, paćkać się, paprać się

SJP.pl

ciapciak

potocznie: człowiek mało energiczny i nieporadny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś nieporadny lub niezdarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapa ż.

Wiktionary

ciapciowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciamajdowaty, ofermowaty, ciapowaty

SJP.pl

ciapeć

potocznie, rzadko: miękki but do chodzenia po domu; łapeć, kapeć, kapuć, papeć, papuć, laczek

SJP.pl

ciapek

potocznie:
1. deseń na tkaninie, papierze itp. w postaci plamek, kropek, kresek;
2. tkanina o takim wzorze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zoonim, popularne imię dla psa, zwłaszcza umaszczonego w plamaamy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapa ż.

Wiktionary

ciapka

drobna plamka, kreska, punkt itp. często wchodzące w skład deseniu, wzoru na jakimś tle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drobna plamka, często wchodząca w skład deseniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapa ż.

Wiktionary

ciapkapusta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. kulin. potrawa z kiszonej kapusty wymieszanej z purée ziemniaczanym;

Wiktionary

Ciapkapusta – śląskie danie przygotowywane z purée ziemniaczanego i kapusty, zwykle kiszonej. Do ciapkapusty dodaje się podsmażony i pokrojony w kostkę boczek, kiełbasę lub zrumienioną cebulę. Potrawa ta zwykle podawana jest z mięsem (często z żeberkami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do ciapkapusty dodaje się podsmażony i pokrojony w kostkę boczek, kiełbasę lub zrumienioną cebulę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) panczkraut

Wiktionary

ciapki

potocznie:
1. deseń na tkaninie, papierze itp. w postaci plamek, kropek, kresek;
2. tkanina o takim wzorze

SJP.pl

ciapowatość

1. ślamazarność, nieporadność, guzdralstwo;
2. lepkość, galaretowatość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciapowate; cecha tych, którzy są ciapowaci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciapa m./ż.

przym. ciapowaty

przysł. ciapowato

Wiktionary

ciapowaty

potocznie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciamajdowaty, ofermowaty, ciapciowaty

SJP.pl

ciaprać

potocznie:
1. brudzić; walać, babrać, kidać, fajdać, syfić;
2. pokrywać czymś mokrym, mazistym; paciać, paćkać

SJP.pl

ciapryka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak puszczo ziąb to się ciapryka robi na placu.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciaprać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|maras.

Wiktionary

ciara

Ciara Princess Wilson (z domu Harris, ur. 25 października 1985 w Austin w stanie Teksas) – amerykańska piosenkarka, producentka muzyczna, aktorka i modelka.

Wikipedia

ciarach

zgrubienie od: ciarki (lekkie dreszcze)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pogard. szlachcic, szlachetka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕarax, AS: ćaraχ

Wiktionary

ciarka

owoc tarniny; tarka

SJP.pl

Ciarka (dodatkowa nazwa w j. niem. Schiorke) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

Położona w widłach źródłowego biegu rzek Bogacicy i Stobrawy, na nizinnych terenach Równiny Opolskiej (stanowiącej część obszaru Niziny Śląskiej) i skraju ważnej, zwartej strefy leśnej Opolszczyzny – Stobrawskiego Parku Krajobrazowego.

Wikipedia

ciarki

lekkie dreszcze; mrowie

SJP.pl

ciarkowski

nazwisko

SJP.pl

ciary

zgrubienie od: ciarki (lekkie dreszcze)

SJP.pl

ciaseński

przymiotnik od: Ciasna

SJP.pl

ciasna

1. niewygodny, zbyt mały lub wąski;
2. taki, w którym jest mało miejsca;
3. ograniczony, bez perspektyw

SJP.pl

Ciasna – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Ciasna. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ciasna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Ciasna.

Wikipedia

ciasnawy

o niedostatecznych rozmiarach; niewygodnie mały

SJP.pl

ciaśniej

stopień wyższy od przysłówka: ciasno

SJP.pl

ciaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciasny

SJP.pl

ciaśniutki

zdrobnienie od: ciasny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: ciasny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕäɕˈɲutʲci, AS: ćäśńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciasny

przysł. ciasno

Wiktionary

ciasno

przysłówek sposobu

(1.1) tak, że nie ma wiele wolnego miejsca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brałem z sobą pisma i ręcznik, który ciasno zwijałem i podtykałem pod głowę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasnota ż.

przym. ciasny, ciaśniutki

przysł.

:: zdrobn. ciaśniutko

Wiktionary

ciasnocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. koszula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕasˈnɔxa, AS: ćasnoχa

Wiktionary

ciasnogłowy

taki, który jest ograniczony intelektualnie, ma wąskie horyzonty umysłowe; tępy, ograniczony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) człowiek ograniczony umysłowo, nieobejmujący ogółu problemów, z którymi się styka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Parlamencie Europejskim pełno jest ciasnogłowych decydentów, którym trudno przychodzi zrozumieć przyczyny obecnego kryzysu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕasnɔɡˈwɔvɨ, AS: ćasnogu̯ovy

Wiktionary

ciasność

przestarzale: ciasnota;
1. zbyt mała przestrzeń, brak miejsca;
2. zbyt mały rozmiar jakiejś części ubrania;
3. w przenośni: brak szerszych horyzontów myślowych; ubóstwo umysłowe, ograniczoność

SJP.pl

ciasnota

1. zbyt mała przestrzeń, brak miejsca;
2. zbyt mały rozmiar jakiejś części ubrania;
3. w przenośni: brak szerszych horyzontów myślowych; ubóstwo umysłowe, ograniczoność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak przestrzeni, brak wolnego miejsca

(1.2) przen. niski poziom umysłowy, ograniczoność, brak szerokich horyzontów umysłowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕasˈnɔta, AS: ćasnota

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciasny

czas. ścieśniać, zacieśniać

przysł. ciasno

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) tępota

Wiktionary

ciasny

1. niewygodny, zbyt mały lub wąski;
2. taki, w którym jest mało miejsca;
3. ograniczony, bez perspektyw

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, w którym jest mało miejsca

(1.2) o ubraniu: zbyt mały lub wąski

(1.3) przen. ograniczony, zaściankowy

(1.4) stpol. biedny

(1.5) stpol. przykry

(1.6) stpol. surowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pokoik jest malutki i ciasny, z widokiem na plac przed kościołem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕasnɨ, AS: ćasny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasnota ż.

przysł. ciasno

przym. ciaśniutki

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) wąski

Wiktionary

ciasteczko

1. fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; cookie, kuki;
2. zdrobnienie od: ciastko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od ciastko

(1.2) pot. atrakcyjna seksualnie dziewczyna

(1.3) inform. zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;

Wiktionary

- ciasteczko – małe ciastko

- ciasteczko (ciastko, cookie) – pojęcie informatyczne

- Ciasteczko (Cake) – amerykańsko-kanadyjski film komediowy z 2005 roku, reż. Nisha Ganatra

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta firma produkuje wyborne ciasteczka z wiśnią.

(1.2) Ej, ciasteczko, jakbyś tu jeszcze kiedyś była, to odezwij się na GG.

(1.3) Gdy tylko uda się skraść ciasteczko, można mieć dostęp do konta ofiary bez hasła przez długi czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɛt͡ʃkɔ, AS: ćastečko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciastowy mos., ciastownia ż., ciasto n., ciastko n.

:: zgrub. ciacho n.

przym. ciasteczkowy, ciastowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ciacho

(1.3) cookie

Wiktionary

ciasteczkowy

→ ciasteczko

SJP.pl

Patrz:
ciasteczko

ciastek

wyrób cukierniczy m.in. z mąki, wody i jaj

SJP.pl

- Ciastek – animowana postać z serii filmów Shrek, ludzik z piernika

Osoby noszące nazwisko Ciastek:

- Barbara Ciastek – polska lekarka, diagnosta laboratoryjny

- Grzegorz Ciastek (1955–2007) – polski gimnastyk

- Józef Ciastek (1920–2012) – polski skrzypek ludowy

Wikipedia

ciastkarka

1. kobieta zajmująca się wyrobem ciast i ciastek;
2. właścicielka lub pracownica ciastkarni

SJP.pl

ciastkarnia

1. zakład produkujący ciastka;
2. sklep z ciastkami

SJP.pl

ciastkarski

dotyczący ciastkarza, ciastkarni, wytwarzania ciastek

SJP.pl

ciastkarstwo

1. wypiek ciastek;
2. zawód ciastkarza

SJP.pl

Ciastkarstwo – dział wytwórczości ściśle związany z piekarstwem i cukiernictwem, zajmujący się głównie produkcją tzw. pieczywa cukierniczego nietrwałego, np. drożdżowego (strucla, baba wielkanocna, placek) oraz innych nietrwałych produktów, takich jak ciastko, tort, keks itp.

Wikipedia

ciastkarz

1. osoba zajmująca się wyrobem ciast i ciastek;
2. właściciel lub pracownik ciastkarni

SJP.pl

ciastko

wyrób cukierniczy m.in. z mąki, wody i jaj

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

Wiktionary

Ciastko – rodzaj zazwyczaj słodkiego wyrobu cukierniczego o różnorodnych kształtach, smakach, wielkości i sposobach przygotowywania. Ciastka są mniejsze od ciast i przeznaczone na jedną porcję.

W technologii ciastkarskiej stosuje się następujący podział ciastek ze względu na sposób ich formowania:

- nieprzekładane i nienadziewane,

- przekładane,

- nadziewane,

- korpusowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Boże Narodzenie pieczemy domowe ciastka z cynamonem.

(1.1) Zaprosiłem dziewczynę na ciastka do cukierni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕastkɔ, AS: ćastko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasto n., ciastkarz m., ciastkarnia ż.

:: zdrobn. ciasteczko n.

przym. ciasteczkowy, ciastkowy, ciastowy, ciastowaty

Wiktionary

ciastkować

potocznie:
1. jeść ciastka;
2. piec ciastka

SJP.pl

ciastkowy

→ ciastko

SJP.pl

Patrz:
ciastko

ciasto

1. gęsta masa z mąki, wody, jaj i innych składników
2. wypiek z takiej masy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

(1.2) kulin. spoż. słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placekacka;

Wiktionary

Ciasto – plastyczna i elastyczna masa powstała przez zagniecenie lub wymieszanie mąki, płynów (wody lub mleka) i innych składników, np. cukru, jajek, tłuszczów.

Niektóre ciasta, np. na bezy lub makaroniki nie zawierają w swoim składzie w ogóle mąki. Do wielu ciast dodaje się nie wodę, lecz mleko, maślankę, kefir, jogurt, roztopione masło, olej, sok owocowy, napój gazowany itp. Zdarza się też, że nie ma w nich żadnego płynu, tylko jajka, np. ciasta na biszkopty, lub też miód, np. ciasta na niektóre pierniki i miodowniki. W zależności od przeznaczenia może zostać poddane fermentacji przy pomocy drożdży lub zakwasu, co spulchnia lub czasami zakwasza ciasto. W celu spulchnienia ciasta używa się również np. sody oczyszczonej, proszku do pieczenia, lub piany z białek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szybko zagnieść ciasto i wstawić na godzinę do lodówki.

(1.1) audio|Pl-zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki zanim zdążyła posypać ciasto.ogg. Zawsze podbierałem mamie dużą i słodką grudę kruszonki, zanim zdążyła posypać ciasto.

(1.2) Może spróbujesz tego pysznego ciasta z owocami?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕastɔ, AS: ćasto

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciastko n., ciastownia ż., ciastowy m., ciastkarnia ż., ciastkarstwo n., ciastkarz m.

:: zdrobn. ciasteczko n.

:: zgrub. ciacho n.

przym. ciastowy, ciastowaty, ciastkarski, ciastkowy, ciasteczkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) placek

Wiktionary

ciastoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść ciasto

SJP.pl

ciastoholik

osoba, która uwielbia jeść ciasto

SJP.pl

ciastolina

masa plastyczna z mąki, wody i soli, przypominająca plastelinę

SJP.pl

Wikipedia

ciastolinowy

→ ciastolina

SJP.pl

Patrz:
ciastolina

ciastoń

nazwisko

SJP.pl

ciastować

żartobliwie: przygotowywać lub jeść ciasto

SJP.pl

ciastowatość

→ ciastowaty

SJP.pl

Patrz:
ciastowaty

ciastowaty

o konsystencji ciasta; elastyczny, miękki

SJP.pl

ciastownia

dział w piekarni zajmujący się przygotowywaniem i przechowywaniem ciasta na pieczywo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział piekarni, w którym przygotowuje się ciasto na pieczywo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɔvʲɲa, AS: ćastovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasto, ciastko, ciasteczko, ciastowy, ciastkarnia, ciastkarstwo, ciastkarz, ciacho

przym. ciastowy, ciastowaty, ciastkarski

Wiktionary

ciastowy

związany z ciastem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od ciasto

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik piekarni, który zajmuje się przygotowywaniem ciasta na pieczywo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕaˈstɔvɨ, AS: ćastovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciasto, ciastko, ciasteczko, ciastownia, ciastkarnia, ciastkarstwo, ciastkarz, ciacho

przym. ciastowaty, ciastkarski

Wiktionary

ciaszczyk

nazwisko

SJP.pl

ciaszkiewicz

nazwisko

SJP.pl

ciąża

u samic ssaków oraz kobiet: okres a także wszystkie zmiany w organizmie od momentu zapłodnienia do porodu; stan kobiety, samicy w tym czasie; brzemienność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

(1.2) stpol. zastaw

Wiktionary

Ciąża, brzemienność – proces fizjologiczny u większości samic ssaków, trwający od zapłodnienia bądź implantacji do porodu.

Występuje u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy. Trwa od zapłodnienia komórki jajowej do porodu. Obejmuje całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy. Niektórzy naukowcy okres ciąży liczą od momentu zagnieżdżenia zarodka w ściance macicy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wkrótce po wyjściu za mąż Ewa zaszła w ciążę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̃w̃ʒa, AS: ćõũ̯ža

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężarna

przym. ciężarny, ciążowy

zobacz też: ciążyć

czas. ciążyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. brzemienność; (w odniesieniu do ludzi): eufem. stan błogosławiony, eufem. być przy nadziei

Wiktionary

ciążek

1. ciężarek do ważenia; odważnik;
2. ciężarek do ćwiczeń gimnastycznych; hantel

SJP.pl

ciążenie

wzajemne przyciąganie się ciał obdarzonych masą; grawitacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przytłaczanie ciężarem, przypieranie sporą masą

(1.2) stanowienie ciężaru psychicznego; bycie uciążliwym

(1.3) fiz. oddziaływanie na siebie siłą przyciągania ciał o pewnych masach, położonych w określonej odległości od siebie

Wiktionary

Grawitacja, ciążenie powszechne – zjawisko fizyczne polegające na wzajemnym przyciąganiu się wszystkich ciał – wszelkich mas i innych postaci energii. Ciążenie to jedno z oddziaływań podstawowych obok tych elektrosłabych i jądrowych silnych.

Wikipedia

Powiązane:

czas. przeciążyć, ciążyć ndk.

przym. ciążowy, ciężarny, ciążeniowy

rzecz. ciężarna ż.

Wiktionary

ciążeniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ciążeniem, dotyczący ciążenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciążenie n.

Wiktionary

ciążoreksja

anoreksja dotykająca ciężarne kobiety; pregoreksja

SJP.pl

ciążorektyczka

kobieta cierpiąca na odmianę anoreksji występującą w czasie ciąży; pregorektyczka

SJP.pl

ciążówka

obszerna sukienka noszona przez kobiety w czasie ciąży

SJP.pl

ciążowy

związany z ciążą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący ciąży, związany z ciążą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Panna młoda miała na sobie białą sukienkę ciążową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔ̃w̃ˈʒɔvɨ, AS: ćõũ̯žovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąża ż., ciężarna ż., ciężar m., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

przym. ciężarny, ciężki

przysł. ciężko

Wiktionary

ciążyć

ciężyć;
1. przytłaczać kogoś swym ciężarem;
2. w przenośni: być dla kogoś uciążliwym, trudnym do zniesienia;
3. w przenośni: skłaniać się ku czemuś lub komuś

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) być odczuwanym jako ciężar, coś męczącego, przytłaczającego

(1.2) powodować obarczenie, nieznośny ciężar

(1.3) skłaniać się ku czemuś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciążą mi powieki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciążenie n., ciąża ż., ciężarna ż., uciążliwość ż.

przym. ciążowy, ciężarny, ciężkawy, ciężki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) męczyć, przytłaczać

(1.2) obciążać

(1.3) skłaniać się

Wiktionary

ciążyński

nazwisko

SJP.pl

Tiażynskij – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kemerowskim. Siedziba władz rejonu tiażyńskiego

Wikipedia

ciałeczko

zdrobnienie od: ciałko

SJP.pl

ciałko

1. zdrobniale o ciele (w znaczeniu organizmu człowieka lub zwierzęcia albo zespołu tkanek okrywających szkielet);
2. drobny twór pełniący określone funkcje w organizmie

SJP.pl

- ciałko białawe – struktura powstająca w wyniku degradacji ciałka żółtego

- ciałko blaszkowate (ciałko Vatera-Paciniego) – receptor dotyku i nacisku

- ciałko Cajala – sferyczne inkluzje, ziarnistości dostrzegane w jądrach komórkowych komórek proliferujących

- ciałko dotykowe – zakończenie czuciowe otoczone torebką

- ciałko kierunkowe, polocyt, ciałko polarne – mała komórka oddzielająca się od komórki jajowej zwierząt

- ciałko nerkowe, ciałko Malpighiego – część nefronu zbudowana z kłębuszka nerkowego (sieć dziwna) oraz otaczającej go torebki Bowmana

- chloroplast, ciałko zieleni – organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych

- erytrocyt, czerwone ciałko krwi – morfotyczny składnik krwi

- ciałko żółte – efekt przekształceń pęcherzyka jajnikowego

Wikipedia

ciało

1. organizm ludzki lub zwierzęcy jako całość;
2. zwłoki;
3. tkanki obrastające szkielet człowieka lub zwierzęcia;
4. obiekt lub substancja o określonych właściwościach;
5. w matematyce: dowolny zbiór co najmniej dwóch elementów, w którym określone są i wykonalne działania dodawania i mnożenia, przy spełnieniu określonych warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) organizm ludzki lub zwierzęcy

(1.2) zwłoki człowieka lub zwierzęcia

(1.3) fiz. chem. materia, substancja

(1.4) mat. zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);

Wiktionary

- ciało ludzkie

- ciało – pojęcie z dziedziny fizyki

- ciało – pojęcie matematyczne dotyczące algebry ogólnej

- ciało zbiorów – pojęcie matematyczne dotyczące teorii mnogości i stosowane w teorii miary

- Ciało – opowiadanie S. Kinga z 1982

- Ciało – film fabularny produkcji polskiej z 2003

- „Ciało” – singel Ewy Farnej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciało ludzkie to skomplikowana maszyneria.

(1.1) Do skóry, do ciała przylgnęły mi kości, / ocaliłem tylko ciało moich dziąseł.

(1.2) W mieszkaniu leżało ciało starej kobiety.

(1.3) Gwiazda jest ciałem fizycznym.

(1.4) Liczby rzeczywiste tworzą ciało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕawɔ, AS: ćau̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielesność ż., cielistość ż.

:: zdrobn. ciałko n.

:: zgrub. cielsko n.

przym. cielesny, cielisty

przysł. cieleśnie, cieliście

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciałko, mięso

(1.2) zwłoki, truchło, trup

Wiktionary

ciałokupiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. handlarz niewolników

(1.2) stpol. sutener

Wiktionary

ciałopalenie

palenie zwłok w ofierze; całopalenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. obrzędowe spalanie zwłok człowieka

Wiktionary

Kremacja (łac. cremare „spalić”), ciałopalenie – forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała, znana i uznawana przez wiele religii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stało się to między IX a XI wiekiem naszej ery, gdy ludy środkowoeuropejskie nawróciły się na chrześcijaństwo i w związku z tym musiały zrezygnować z ciałopalenia zmarłych.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciałopalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kremacja

Wiktionary

ciałopalny

związany ze spaleniem, spopieleniem zwłok w ramach obrzędu pogrzebowego, np. pogrzeb ciałopalny, grób ciałopalny

SJP.pl

ciałopodobny

przypominający z wyglądu ciało ludzkie

SJP.pl

ciałopozytywność

akceptacja własnego ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. pozytywne, pozbawione kompleksów nastawienie do własnego ciała i jego mankamentów;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. ciałopozytywny

Wiktionary

ciałopozytywny

dotyczący akceptacji własnego ciała bez względu na jego wygląd

SJP.pl

ciba

nazwisko

SJP.pl

cibalgin

preparat o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym; cibalgina; pabialgina

SJP.pl

cibalgina

preparat o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym; cibalgin; pabialgina

SJP.pl

cibazol

lek z grupy sulfonamidów

SJP.pl

Sulfatiazol – organiczny związek chemiczny, lek z grupy sulfonamidów. Jest to krystaliczny, bezzapachowy proszek, trudno rozpuszczalny w wodzie.

Działanie: chemioterapeutyk o silnym działaniu bakteriostatycznym z grupy sulfonamidów.

Rozpuszczalność:

- dobrze: roztwory wodorotlenków i węglanów sodu i potasu, amoniaku oraz rozcieńczone kwasy nieorganiczne, aceton

- trudno: etanol 96%

- bardzo trudno: woda

- nie rozpuszcza się: chloroform, eter

Wikipedia

cibor

roślina bagienna z rodziny turzycowatych

SJP.pl

Czścibor, Ścibor, Czcibor, Cibor, Czesbor – staropolskie imię męskie. Znaczenie imienia: „walczący o cześć”, „obrońca czci”, lub „czczący walkę”. Od członów „czci-” (daw. „czści-”), „czcij”, od czcić (daw. czścić, porównaj cześć) oraz „bor-” – od daw. „borzyć” „walczyć” (porównaj „borykać się”).

Czcibor imieniny obchodzi: 9 września i 14 listopada.

Żeńskie odpowiedniki: Czcibora, Ścibora, Cibora.

Wikipedia

cibora

roślina bagienna z rodziny turzycowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperus|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych, liczący 686 gatunków;

(1.2) bot. roślina z rodzaju cibor (1.1)

Wiktionary

Cibora (Cyperus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ciborowatych (Cyperaceae). Obejmuje ok. 700–950 gatunków. Rośliny z tego rodzaju występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem stref okołobiegunowych. W zależności od ujęcia dwa lub trzy gatunki rosną dziko w Polsce jako rodzime (cibora brunatna C. fuscus i cibora żółta C. flavescens oraz C. micheliana, często opisywana jako dichostylis Michela Dichostylis micheliana), z gatunków obcych zadomowiona w Polsce jest cibora jadalna C. esculentus, a trzy gatunki dziczeją przejściowo (cibora zwarta C. congestus, cibora pochylona C. declinatus i cibora Houghtona C. houghtonii).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Posadziliśmy cibory i czekamy na plony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciborowate lm nm., ciborowce lm nm.

Wiktionary

ciborowate

rodzina bylin podobnych do traw, dawniej turzycowate

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców;

Wiktionary

Ciborowate, turzycowate (Cyperaceae Juss.) – rodzina roślin w rzędzie wiechlinowców. Obejmuje około 5500 gatunków zgrupowanych w 109 rodzajów. Rodzina jest kosmopolityczna – jej przedstawiciele spotykani są na całym świecie, szczególnie często w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego. Zajmują najczęściej siedliska mokradłowe. Są to rośliny zielne cechujące się znaczną redukcją kwiatów. Charakterystyczne są także trójkanciaste, pełne łodygi z trawiastymi liśćmi wyrastającymi w trzech rzędach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Blaszka liścia ciborowatych jest całobrzega lub drobnopiłkowana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cibora ż., ciborowce lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) turzycowate

Wiktionary

ciborowaty

o cechach ciborowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

ciborowce

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych; turzycowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cyperales|Hutch.|ref=tak., rząd roślin należący do klasy jednoliściennych;

Wiktionary

Ciborowce, turzycowce (Cyperales) – rząd roślin wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych w obrębie jednoliściennych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do rzędu ciborowców zalicza się ciborowate.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cibora ż., ciborowate lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) turzycowce

Wiktionary

ciborowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych; turzycowiec

SJP.pl

ciborowski

nazwisko

SJP.pl

ciborski

nazwisko

SJP.pl

Ciborski – odmiana herbu Jastrzębiec

Wikipedia

cibujka

potocznie: pomyłka, nieścisłość, drobna wpadka, głównie w filmach i grach wideo

SJP.pl

cic

Congregatio Sororum Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae Virginis, zakon niepokalanek

SJP.pl

cicciolina

[czytaj: cziczolina] pseudonim artystyczny Ilony Staller, włoskiej aktorki pornograficznej węgierskiego pochodzenia

SJP.pl

Ilona Staller, właściwie Elena Anna Staller, znana pod pseudonimem artystycznym Cicciolina (ur. 26 listopada 1951 w Budapeszcie) – włoska aktorka pornograficzna węgierskiego pochodzenia. Była jedną z największych europejskich gwiazd porno i skandalistek lat 80. XX wieku. Także aktywistka polityczna, pierwsza w historii gwiazda porno wybrana do parlamentu demokratycznego państwa.

Wikipedia

cicero

[czytaj c-icero] cycero;
1. stopień pisma o wielkości 12 punktów typograficznych;
2. jednostka długości w układzie wielkości drukarskich wynosząca 12 punktów typograficznych

SJP.pl

- Cycero – jednostka długości używana w poligrafii

Osoby

- Marek Tuliusz Cyceron – rzymski prawnik, retor i filozof.

- Elyas Bazna ps. „Cicero” – niemiecki szpieg pochodzenia tureckiego, działający w okresie II wojny światowej.

- Cícero – piłkarz z Gwinei Bissau.

- Cicero Moraes – brazylijski twórca grafiki komputerowej.

Wikipedia

cicerone

[czytaj: cziczerone] osoba oprowadzająca po muzeach itp.; przewodnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przewodnik oprowadzający po zabytkach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po Rzymie oprowadzał nas radosny cicerone, którego poleciła jedna zakonnica.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃʲit͡ʃɛˈrɔ̃nɛ, AS: čʹičerõne

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciceronować ndk.

Wiktionary

ciceroniański

w retoryce: zdanie cyceroniańskie, okres cyceroniański - starannie zbudowany fragment wypowiedzi, o dużej złożoności i kunsztownej formie

SJP.pl

ciceronować

[czytaj: cziczeronować] oprowadzać zwiedzających, pełnić funkcję cicerona

SJP.pl

ciceronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciceronować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciceronować

Wiktionary

cichacz

potocznie: potajemne wypuszczenie gazów z organizmu; cichy bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. ciche pierdnięcie

Wiktionary

Powiązane:

przysł. cicho

wykrz. cicho

Wiktionary

cichaczem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichcem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) bez wywoływania hałasu, po cichu, niepostrzeżenie, ukradkiem

(1.2) w tajemnicy przed innymi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxat͡ʃɛ̃m, AS: ćiχačẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cisza ż.

wykrz. cisza

przym. cichy

czas. cichnąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cichcem, niepostrzeżenie

(1.2) bez rozgłosu, chyłkiem, cichcem, dyskretnie, pod osłoną nocy, po kryjomu, potajemnie, skrycie, tajnie, ukradkiem, w tajemnicy

Wiktionary

cichański

nazwisko

SJP.pl

cichawy

nieco cichy; mało słyszalny, niegłośny, niehałaśliwy

SJP.pl

Cichawy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk.

Na terenie obecnie istniejącej wsi Cichawy prawdopodobnie już w czasach starożytnych istniały pierwsze formy osadnictwa. Na jednej z żwirowni w latach 60. XX wieku odkryto prymitywne piece hutnicze które nazywano dymarkami. Znaleziono także gliniane skorupy datowana na około 2000 – 3000 lat p.n.e.

Wikipedia

cichcem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichaczem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) bez wywoływania hałasu, po cichu, niepostrzeżenie, ukradkiem

(1.2) w tajemnicy przed innymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ja nie mówię, że on kręci! Że coś cichcem, na boku, odkłada dla siebie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixt͡sɛ̃m, AS: ćiχcẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cisza ż.

wykrz. cisza

przym. cichy

czas. cichnąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cichaczem, niepostrzeżenie

(1.2) cichaczem, potajemnie, skrycie

Wiktionary

cichecki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Cichecki – polski piłkarz

- Damian Cichecki – polski piłkarz

- Józef Cichecki – polski działacz społeczny i samorządowiec

Wikipedia

cicheńki

zdrobnienie od: cichy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxɛ̃ɲci, AS: ćiχẽńḱi

Wiktionary

cichewicz

nazwisko

SJP.pl

cichnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ścichnąć)

(1.1) stawać się stopniowo coraz cichszym lub słabiej słyszalnym

(1.2) przestawać rozmawiać, wydawać dźwięki lub czynić gwar

(1.3) uspokajać się lub stawać się mniej intensywnym (np. o żywiołach)

(1.4) przen. przestawać być obiektem zainteresowania społeczeństwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łagodny, pomyślny wiatr cichł powoli, aż wreszcie żagle obwisły jak bezsilne ręce strudzonego robotnika.

(1.2) Obaj dziwnie cichli na dźwięk słowa "Inkwizycja".

(1.3) Mijały godziny. Cichła burza. Kilku żeglarzy wychyliło się spod pokładu i usiłowało przebić wzrokiem ciemności.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cisza ż., cichość ż.

czas. przyciszyć dk., przycichać ndk., wyciszyć dk., wyciszać ndk., uciszać ndk., uciszyć dk.

przym. cichy, zaciszny

przysł. cicho, cichaczem, cichcem, zacisznie

wykrz. cicho, cisza

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uciszać się, ściszać się, przycichać, ścichać, ucichać, głuchnąć

(1.2) milknąć, niemieć

(1.4) przycichać

Wiktionary

cicho

1. wydający słabo słyszalne dźwięki lub nie wydający ich wcale;
2. spokojny, wycofany

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

(1.2) przen. nie powodując rozgłosu

wykrzyknik

(2.1) słowo nakazujące odbiorcy zaprzestanie mówienia i wydawania dźwięków

Wiktionary

Cicho – czwarta studyjna (druga polskojęzyczna) płyta Ewy Farnej. Na płycie znajduje się 12 pop-rockowych utworów. Ostatnia piosenka to cover piosenki Urszuli pt. Dmuchawce, latawce, wiatr (muzyka Romuald Lipko, słowa Marek Dutkiewicz). Album został wydany 16 marca 2009 i jest polską wersją płyty Ticho. Płyta dotarła do 16. miejsca listy OLiS w Polsce.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po ogłoszeniu wyroku w sali zrobiło się bardzo cicho.

(1.1) Możesz powtórzyć? Mówisz tak cicho, że w ogóle cię nie słyszę.

(1.2) Sprawę tej łapówki załatwiono raczej cicho, do prasy nie przedostało się nic.

(2.1) Cicho! Nie mogę się skoncentrować przez tę twoją paplaninę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɔ, AS: ćiχo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cisza ż., cichacz ż.

przym. cichy, zaciszny, cichuchny, cichuśki

czas. uciszać, sciszać, wyciszyć, przyciszyć, cichnąć

wykrz. cisza

przysł. zacisznie, z cicha

Wiktionary

cichobiegi

buty na miękkiej podeszwie

SJP.pl

cichobieżność

cecha mechanizmu lub pojazdu zdolnego do cichego poruszania się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. odprzym. cecha tego, co cichobieżne – zdolne do cichej pracy, do cichego poruszania się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nowy silnik cechuje się większym momentem obrotowym oraz większą cichobieżnością.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cichobieżny

Wiktionary

cichobieżny

o urządzeniach, pojazdach: pracujący, poruszający się cicho

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) techn. o urządzeniach, maszynach, pojazdach itp.: taki, który pracuje lub porusza się cicho

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cichobieżny silnik indukcyjny o niskim poziomie drgań gwarantuje narzędziu długą żywotność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichobieżność ż.

Wiktionary

cichociemni

związany z działalnością cichociemnych

SJP.pl

Cichociemni Spadochroniarze Armii Krajowej (skróty: CC, cc. ) – żołnierze konspiracyjnej Armii Krajowej (ZWZ/AK) w służbie specjalnej (patrz treść przysięgi CC), służący w strukturach wojskowych Polskiego Państwa Podziemnego, którzy podczas służby w Polskich Siłach Zbrojnych, ochotniczo zgłosili się do służby w kraju. Dzięki współpracy Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza z brytyjskim Special Operations Executive, zostali w latach 1941–1944 przeszkoleni w Wielkiej Brytanii i we Włoszech oraz przerzucani przez 138 dywizjon specjalnego przeznaczenia (138 Special Duty Squadron) RAF oraz polską 1586 eskadrę specjalnego przeznaczenia na teren Polski okupowanej przez Niemców oraz Sowietów. Dzięki współpracy z komórką Oddziału V (łączność) Komendy Głównej AK wykonywali skok ze spadochronem na zrzutowiska wyznaczone i chronione przez oddziały partyzanckie AK (i in.) lub lądowali na polowych lotniskach podczas operacji Most (Wildhorn).

Wikipedia

cichociemny

związany z działalnością cichociemnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz polski zrzucany na tereny okupowane w czasie drugiej wojny światowej;

Wiktionary

Cichociemni Spadochroniarze Armii Krajowej (skróty: CC, cc. ) – żołnierze konspiracyjnej Armii Krajowej (ZWZ/AK) w służbie specjalnej (patrz treść przysięgi CC), służący w strukturach wojskowych Polskiego Państwa Podziemnego, którzy podczas służby w Polskich Siłach Zbrojnych, ochotniczo zgłosili się do służby w kraju. Dzięki współpracy Oddziału VI (Specjalnego) Sztabu Naczelnego Wodza z brytyjskim Special Operations Executive, zostali w latach 1941–1944 przeszkoleni w Wielkiej Brytanii i we Włoszech oraz przerzucani przez 138 dywizjon specjalnego przeznaczenia (138 Special Duty Squadron) RAF oraz polską 1586 eskadrę specjalnego przeznaczenia na teren Polski okupowanej przez Niemców oraz Sowietów. Dzięki współpracy z komórką Oddziału V (łączność) Komendy Głównej AK wykonywali skok ze spadochronem na zrzutowiska wyznaczone i chronione przez oddziały partyzanckie AK (i in.) lub lądowali na polowych lotniskach podczas operacji Most (Wildhorn).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) skr. cc

Wiktionary

cichocki

nazwisko

SJP.pl

- (18845) Cichocki – planetoida

Wikipedia

cichodajka

prostytutka, nierządnica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wulg. kobieta, która uprawia prostytucję i ukrywa ten proceder przed otoczeniem

(1.2) gwara. więz. skazana utrzymująca stosunki seksualne z wąską grupą skazanych kobiet

(1.5) gwara. uczn. dziewczyna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixɔˈdajka, AS: ćiχodai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichodajek

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) cichodaja, cichodejka

Wiktionary

cichomski

nazwisko

SJP.pl

cichoń

nazwisko

SJP.pl

Cichoń (929 m) – szczyt w Beskidzie Wyspowym, położony w tzw. paśmie Ostrej. Na mapie Geoportalu brak takiego szczytu, opisano natomiast w tym miejscu dwa wierzchołki: Tokań (922 m) i Księża Góra (924 m), a nazwa Cichoń oznacza część lasu na ich północno-zachodnich stokach. Przez miejscową ludność nazywany był Tokoniem, co mogłoby wskazywać, że kiedyś odbywały tu swoje toki głuszce. Obecnie miejscowa ludność używa nazwy Cichoń.

Wikipedia

cichoński

nazwisko

SJP.pl

cichopek

nazwisko

SJP.pl

cichopłuk

urządzenie do spłukiwania wodą sedesu, zastępujące tradycyjną spłuczkę

SJP.pl

cichość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cisza, milczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɔɕt͡ɕ, AS: ćiχość

Wiktionary

Powiązane:

przym. cichy, zaciszny, cichuchny, cichuśki

rzecz. cisza ż.

wykrz. cisza

czas. wyciszyć, przyciszyć, cichnąć

przysł. zacisznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cisza

Wiktionary

cichostępy

buty; obowiązywały w subkulturze Teddy Boysów i rock'n'rollowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. żart. miękkie pantofle domowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixɔˈstɛ̃mpɨ, AS: ćiχostẽmpy

Wiktionary

cichostów

Cichostów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Milanów.

Wieś królewska w powiecie lubelskim województwa lubelskiego w 1786 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wikipedia

cichosz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Lucjan Cichosz – polski polityk, samorządowiec, lekarz weterynarii

- Marian Cichosz – polski urzędnik państwowy, prawnik i polityk

- Piotr Cichosz – polski inżynier mechanik

- Wojciech Cichosz – rzymskokatolicki duchowny i wykładowca

Wikipedia

cichosza

przysłówek

(1.1) neol. liter. cicho i pusto

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na ulicach cichosza / na chodnikach cichosza / nie ma Mickiewicza / i nie ma Miłosza.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cichuchny, cichuśki

Wiktionary

cichowicz

nazwisko

SJP.pl

cichowo

2 miejscowości w Polsce:

- Cichowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała

- Cichowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Krzywiń oraz pobliskie jezioro

Wikipedia

cichowski

nazwisko

SJP.pl

Cichowski – polskie nazwisko utworzone sufiksem -(ow)ski od popularnych nazw miejscowych takich jak Cichowo, Cichów lub Ciche.

Wikipedia

cichszy

stopień wyższy od przymiotnika: cichy

SJP.pl

cichuchno

→ cichuchny

SJP.pl

Patrz:
cichuchny

cichuchny

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bardzo słabo słyszalny

(1.2) bardzo niepozorny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichość ż.

przym. cichuteczki, cichuteńki, cichutki, cichy, cichuśki

przysł. cicho, cichosza, cichuśko, cichuteczko, cichuteńko, cichutko

wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cichuśki, cichutki

(1.2) cichuśki, cichutki

Wiktionary

cichusi

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichutki, cichuchny

SJP.pl

cichusieńki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichutki, cichusi, cichuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixuˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćiχuśė̃ńḱi

Wiktionary

cichuśki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichutki, cichusieńki, cichusi, cichuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z ukrytego gniazda dochodziło cichuśkie: pii, pii...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxuɕci, AS: ćiχuśḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichość ż.

przym. cichuchny, cichuteczki, cichuteńki, cichutki, cichy

przysł. cicho, cichosza, cichuśko, cichuteczko, cichuteńko, cichutko

wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cichuchny, cichutki

Wiktionary

cichuteczki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichutki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny

SJP.pl

cichuteczko

→ cichuteczki

SJP.pl

Patrz:
cichuteczki

cichuteńki

zdrobnienie od: cichy; cichutki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕixuˈtɛ̃ɲci, AS: ćiχutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cichutki, cichuchny, cichuśki

Wiktionary

cichutki

zdrobnienie od: cichy; cichuteńki, cichuteczki, cichuśki, cichusieńki, cichusi, cichuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: cichy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie odczuwał czyjejś wcześniejszej obecności, nie słyszał cichutkiego, szemrzącego chrobotania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈxutʲci, AS: ćiχutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cichy, cichuteńki, cichuchny, cichuśki

przysł. cichutko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cichuśki

Wiktionary

cichy

1. wydający słabo słyszalne dźwięki lub nie wydający ich wcale;
2. spokojny, wycofany

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) o małej głośności

(1.2) spokojny

Wiktionary

Nazwy geograficzne

- Cichy – gajówka w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Janów

- Cichy – potok, dopływ Kiczorki

- Cichy – potok, dopływ Wielkiego Rogoźnika

- Cichy – potok, dopływ Rychlika

- Cichy – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Tarnogród

- Cichy – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Świętajno

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Strasznie denerwuje mnie wentylator w moim komputerze. Muszę wymienić go na jakiś cichszy.

(1.2) Pan Karol nigdy nikomu nie przeszkadzał, to cichy i spokojny człowiek.

(1.2) Cicha noc, święta noc, pokój niesie ludziom wszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕixɨ, AS: ćiχy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichość ż., cisza ż.

czas. cichnąć, wyciszyć dk., wyciszać ndk., ściszać ndk., ściszyć dk., przyciszać ndk., przyciszyć dk.

przym. cichutki, zaciszny, cichuchny, cichuśki

przysł. cicho, zacisznie, cichaczem, cichcem, z cicha

wykrz. cicho, cisza

Wiktionary

cicibór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Cicibór Mały.

(1.2) geogr. zob. Cicibór Duży.

Wiktionary

Miejscowości w Polsce:

- Cicibór Duży

- Cicibór Mały

Inne:

- Cicibór (klub)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy ranne wstają zorze • w Ciciborze, w Ciciborze, • budzą się dziewczęta hoże • Cicibora kwiat od lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciciborzanka ż., ciciborzanin m.

:: zdrobn. Ciciborek m.

przym. ciciborski

Wiktionary

ciciborski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ciciborem, dotyczący Cicibora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy wieczorne gasną zorze • w Ciciborze, w Ciciborze, • pustką razi każde łoże • w ciciborską noc ad hoc.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cicibór m., Ciciborek m., ciciborzanin m., ciciborzanka ż.

Wiktionary

cicihar

miasto w Chinach; Qiqihar

SJP.pl

Qiqihar (chiń. upr. 齐齐哈尔; chiń. trad. 齊齊哈爾; pinyin Qíqíhā’ěr) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Heilongjiang, port nad rzeką Nen Jiang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 924 737. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 5 537 279 mieszkańców. Ośrodek przemysłu hutniczego, maszynowego, elektrotechnicznego, chemicznego, drzewnego, spożywczego i mineralnego.

Wikipedia

cicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. frędzel, kłąb

Wiktionary

cicisbeo

[czytaj: cziczisbeo] przyjaciel domu, mający dwuznaczne zamiary w stosunku do pani domu

SJP.pl

Cicisbeo, także cicisbej (wł. cicisbeo, cavaliere servente; wym. cziczizbeo) – przyjaciel domu, który adoruje panią domu; gach, kochanek. W XVIII wieku we Włoszech tym mianem określano towarzysza zamężnej damy z wyższych sfer.

Wikipedia

ciczkowski

nazwisko

SJP.pl

cie

nazwa fonetyczna litery Ć

SJP.pl

Ћ, ћ – litera cyrylicy używana w alfabecie języka serbskiego, oznaczająca [ʨ]. Jej łacińskim odpowiednikiem według normy ISO 9 jest litera „Ć”. Często odpowiada macedońskiemu Ќ. Kształt małej litery (ћ) jest zbliżony do innej litery – ħ.

Wikipedia

ciec

cieknąć;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) posp. pogard. gospodarz domu

(1.2) daw. gwara. więz. stróż

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz blok ma nowego ciecia, który odśnieża wszystkie schody i chodniki.

(1.1) Zapytał, co to może oznaczać, bo jako cieć to i owo musi wiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: ćėć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dozorca, gospodarz, stróż

Wiktionary

ciech

skrót od: Centrala Importowo-Eksportowa Chemikaliów; CIECh

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Ciechosław

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Protoplastą tego zacnego rodu miał być prastary Ciech.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyńskość ż., Ciechosław m., Ciechosława ż., Cieszyn m.

Wiktionary

ciechan

imię męskie

SJP.pl

- Ciechan (postać)

- Browar Ciechan

Wikipedia

ciechanostwo

Ciechan z małżonką; Ciechanowie

SJP.pl

ciechanów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Ciechanów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim. Miejscowość jest siedzibą powiatu ciechanowskiego. Leży nad rzeką Łydynią, ok. 100 km na północ od Warszawy.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi ciechanowskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku. Ciechanów należał do starostwa ciechanowskiego w 1617 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie przasnyskim, obwodzie przasnyskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto było stolicą województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈxãnuf, AS: ćeχãnuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciechanowianin m., ciechanowianka ż.

przym. ciechanowski

Wiktionary

ciechanowczanin

mieszkaniec Ciechanowca

SJP.pl

ciechanowczanka

mieszkanka Ciechanowca

SJP.pl

ciechanowianin

mieszkaniec Ciechanowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ciechanowa

(1.2) osoba pochodząca z Ciechanowa, urodzona w Ciechanowie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciechanów m.

:: fż. ciechanowianka ż.

przym. ciechanowski

Wiktionary

ciechanowianka

mieszkanka Ciechanowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ciechanowa

(1.2) kobieta pochodząca z Ciechanowa, urodzona w Ciechanowie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To była wyjątkowa edycja, szczególnie dla młodej ciechanowianki, która została laureatką programu telewizyjnego…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciechanów m.

:: fm. ciechanowianin m.

przym. ciechanowski

Wiktionary

ciechanowice

Ciechanowice (do 1945 r. niem. Rudelstadt) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Marciszów, w przełomie Bobru, na pograniczu Gór Kaczawskich i Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich.

W miejscowości jest przystanek kolejowy Ciechanowice.

Wikipedia

ciechanowicz

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Ciechanowicz

- Jan Ciechanowicz

- Jan Ciechanowicz (funkcjonariusz)

- Jerzy Ciechanowicz

Wikipedia

ciechanowie

Ciechan z małżonką; Ciechanostwo

SJP.pl

ciechanowiec

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ciechanowiec – miasto w Polsce na Wysoczyźnie Drohiczyńskiej, w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciechanowiec.

Miasto prywatne posiadało prawo magdeburskie przed 1429 rokiem, położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. Część polska Ciechanowca była miastem prywatnym Królestwa Kongresowego, położonym w 1827 roku w powiecie tykocińskim, obwodzie łomżyńskim województwa augustowskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxãˈnɔvʲjɛt͡s, AS: ćeχãnovʹi ̯ec

Wiktionary

ciechanowiecki

przymiotnik od: Ciechanowiec

SJP.pl

Ciechanowiecki – w języku polskim przymiotnik od nazwy miejscowej Ciechanowiec

Wikipedia

ciechanówko

Ciechanówko – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark. Leży 4 km od Lidzbarka na drodze wojewódzkiej nr 541 w kierunku Lubawy.

Wikipedia

ciechanowski

przymiotnik od: Ciechanów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ciechanowa, związany z Ciechanowem

Wiktionary

Ciechanowski (forma żeńska: Ciechanowska; liczba mnoga: Ciechanowscy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi od Ciechanowa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxãˈnɔfsʲci, AS: ćeχãnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciechanów m., ciechanowianin mos., ciechanowianka ż.

Wiktionary

ciechanowskie

przymiotnik od: Ciechanów

SJP.pl

ciechanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ciechana lub z nim związany

SJP.pl

ciechański

nazwisko

SJP.pl

ciechlin

Ciechlin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Pniewy.

Wikipedia

ciechnowo

wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim

SJP.pl

Ciechnowo (niem. Technow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 67 mieszkańców.

Wikipedia

ciechocin

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Ciechocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin

- Ciechocin – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Modliborzyce

- Ciechocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice

- Ciechocin – gromada

Wikipedia

ciechocinek

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie kujawsko-pomorskim;

Wiktionary

Ciechocinek – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, na Kujawach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛxɔˈt͡ɕĩnɛk, AS: ćeχoćĩnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciechocin m., ciechocinianin m., ciechocinianka ż.

przym. ciechocinecki, ciechociński

Wiktionary

ciechocinianin

1. mieszkaniec Ciechocina;
2. mieszkaniec Ciechocinka

SJP.pl

ciechocinianka

mieszkanka Ciechocinka lub Ciechocina

SJP.pl

ciechociński

przymiotnik od: Ciechocin, Ciechocinek

SJP.pl

ciecholewski

nazwisko

SJP.pl

ciechomice

dzielnica Płocka

SJP.pl

- Ciechomice – kolonia w woj. pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica

- Ciechomice – dzielnica Płocka

- Ciechomice – gromada

- Ciechomice – dawna gmina

Wikipedia

ciechomin

W Polsce

- Ciechomin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska

- Ciechomin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów

- Ciechomin – gromada

Wikipedia

ciechomir

dawne imię męskie

SJP.pl

Ciechomir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Ciechomir imieniny obchodzi 7 czerwca.

Wikipedia

ciechomski

nazwisko

SJP.pl

ciechostowice

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

SJP.pl

Ciechostowice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Szydłowiec. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wikipedia

ciechosław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Ciechosław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Ciecho- („uciecha, pociecha”) i -sław („sława”). Imię to mogło oznaczać „sławiący radość”. Zdrobnieniem jest Ciech, od którego bierze nazwę polskie miasto Cieszyn. Zob. też Ciesław, Cieszysław.

Ciechosław imieniny obchodzi 13 maja, 16 sierpnia i 4 grudnia.

Forma żeńska: Ciechosława.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasz teść jest nie w sosie, bo daliśmy synowi na imię Ciechosław.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn m., Ciesław m., Cieszysław m.

:: zdrobn. Ciech m.

:: fż. Ciechosława ż.

Wiktionary

ciechosława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Ciechosław

Wiktionary

Ciechosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Ciecho- ("uciecha, pociecha") i -sława ("sława"). Imię to mogło oznaczać "sławiąca radość". Zob. też Ciesława. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku (1265 rok).

Ciechosława imieniny obchodzi 30 czerwca, 4 grudnia.

Forma męska: Ciechosław

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciotka Ciechosławy prowadzi butik w centrum Katowic.

(1.1) Źródła polskie poświadczają używanie imienia Ciechosława w XIII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciesława ż., Ciech m., Cieszyn m.

:: fm. Ciechosław m.

Wiktionary

ciechosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ciechosławy lub z nią związany

SJP.pl

ciechosławostwo

Ciechosław z małżonką; Ciechosławowie

SJP.pl

ciechosławowie

Ciechosław z małżonką; Ciechosławostwo

SJP.pl

ciechów

Ciechów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Wikipedia

ciechowice

wieś w Polsce położona w województwie śląskim

SJP.pl

Ciechowice (niem. Schichowitz, w latach 1936-1945 Oderbrück, pol. po wojnie przejściowo Szychowice) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza, na prawym brzegu Odry.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie katowickim.

Wikipedia

ciechowicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Ciechowicz – polski teatrolog, historyk teatru, krytyk teatralny i literaturoznawca

- Magdalena Ciechowicz – polska tancerka

Wikipedia

ciechowski

nazwisko, np. Grzegorz Ciechowski (1957-2001), polski muzyk

SJP.pl

cięcia

stosowane w celach pielęgnacyjno-sanitarnych redukcje koron drzew; ogławianie

SJP.pl

cięcie

1. uderzenie ostrym narzędziem;
2. miejsce przecięcia na czymś lub przecięte miejsce na ciele;
3. dzielenie czegoś na części przy użyciu różnych narzędzi tnących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciąć.

(1.2) cios zadany ostrym, tnącym narzędziem

(1.3) miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu

(1.4) przecięte miejsce na ciele, rana cięta

(1.5) leśn. wycinka chorych, zbędnych drzew

(1.6) ogrod. przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych

(1.7) zarz. ograniczenie środków przeznaczanych, planowaćanowanych na jakieś cele

(1.8) techn. proces dzielenia materiałów na kilka części

Wiktionary

- cięcie – pojęcie z dziedziny archeologii

- cięcie – pojęcie z dziedziny technologii

- cięcie – ruch w grze go

- Cięcie – horror z 2000 roku

- Cięcie – brytyjski serial telewizyjny dla młodzieży

Zobacz też

- cięcie cesarskie

- Cesarskie Cięcie (film)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wielka precyzja cięcia skłania do podejrzenia, że zrobił to specjalista.

(1.7) W szkołach zawodowych cięcia oznaczają przestarzałe narzędzia i stare materiały dydaktyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ćė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

czas. odcinać, obcinać, ciąć ndk., wyciąć dk., przyciąć dk., naciąć dk., uciąć dk., zaciąć dk., dociąć dk.

przym. cięty

rzecz. przycięcie n., ciętość ż., obcinacz mrz., obcinaczka ż., nacinanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) skaleczenie, blizna, szrama

(1.5) wyrąb

Wiktionary

ciecier

samiec cietrzewia

SJP.pl

ciecierówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Ciecierówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów

- Ciecierówka – wieś woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Wąchock

Wikipedia

ciecierski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Balcer Ciecierski – polski urzędnik, poseł na Sejm

- Faustyn Ciecierski – katolicki duchowny

- Grzegorz Ciecierski – polski prawnik i urzędnik państwowy

- Ignacy Ciecierski – polski urzędnik, poseł na Sejm

- Jakub Ciecierski – polski urzędnik

- Tomasz Ciecierski – polski malarz

Wikipedia

ciecierzyca

roślina strączkowa uprawiana w gorącym i suchym klimacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cicer|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych;

(1.2) bot. roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

(1.3) spoż. nasiona ciecierzycy (1.2)

Wiktionary

Ciecierzyca (Cicer) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Do rodzaju należy 45 gatunków. Występują na obszarze od Wysp Kanaryjskich do centralnej Azji i północno-wschodniej Afryki, z największym zróżnicowaniem w rejonie Morza Śródziemnego. W Polsce brak przedstawicieli tego rodzaju z wyjątkiem przejściowo dziczejącej ciecierzycy pospolitej C. arietinum.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Hummus to pasta z ciecierzycy i tahini.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇t͡ɕɛˈʒɨt͡sa, AS: ćėćežyca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieciorka ż., Ciecierzyce nmos.

przym. ciecierzycowy, cieciorkowy, ciecierzycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) groch włoski

(1.3) pot. cieciorka

Wiktionary

ciecierzycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ciecierzycami, dotyczący Ciecierzyc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciecierzyce nmos., ciecierzyca ż.

Wiktionary

ciecierzycowy

→ ciecierzyca

SJP.pl

Patrz:
ciecierzyca

ciecierzyn

W Polsce

- Ciecierzyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niemce

- Ciecierzyn – kolonia w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie

- Ciecierzyn – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna

- Ciecierzyn – część wsi Zrębice, w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn

- Ciecierzyn – gromada

Wikipedia

cięcina

wieś w Polsce

SJP.pl

Cięcina – wieś w Polsce położona w Małopolsce, w obecnym województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Węgierska Górka. Do 1954 roku istniała gmina Cięcina.

Miejscowość położona jest w Małopolsce (Żywiecczyzna), w Beskidzie Żywieckim niedaleko Beskidu Śląskiego i Żywca. Pod względem zabudowy dzieli się na dwie części: Cięcinę Górną, położoną w wąskiej dolinie potoku Cięcinka, i Cięcinę Dolną, położoną w szerokiej dolinie rzeki Soły. Od południowego zachodu miejscowość graniczy z Węgierską Górką. Od północy Cięcinę otaczają szczyty: Kiczora (838 m n.p.m.), Magura (891 m n.p.m.), Skała (946 m n.p.m.). Jej południowo-wschodnie granice wyznaczone są wzdłuż grzbietu Abrahamowa (857 m n.p.m.).

Wikipedia

cieciora

samica cietrzewia; cieciorka

SJP.pl

cieciorka

1. samica cietrzewia; cieciora;
2. bylina z rodziny motylkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Coronilla|L.|ref=Coronilla (Fabaceae)., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

(1.2) spoż. kulin. nasiona ciecierzycy pospolitej, nazwa systematyczna|Cicer arietinum|ref=tak.

(1.3) ornit. samica cietrzewia

Wiktionary

- cieciorka – rodzaj roślin

- często stosowana nazwa kulinarna dla nasion ciecierzycy pospolitej (groch włoski)

- cieciorka – samica cietrzewia

- Cieciorka – część wsi Wejdo w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Łyse

- Cieciorka – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Kaliska

- Cieciorka – wieś na Litwie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre gatunki cieciorki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ˈt͡ɕɔrka, AS: ćėćorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciecierzyca ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) groch włoski

Wiktionary

cieciorkowy

→ cieciorka

SJP.pl

Patrz:
cieciorka

cieciornik

gatunek ptaka z rodziny kurowatych

SJP.pl

Cieciornik, jarząbek cieciornik (Bonasa umbellus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Bonasa.

Wikipedia

cieciowa

gwarowo: żona stróża, dozorcy

SJP.pl

cieciszów

wieś w Polsce położona w województwie lubuskim

SJP.pl

Cieciszów – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Szprotawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

cieciura

nazwisko

SJP.pl

cięciwa

1. linka lub rzemyk napięty na łuku albo kuszy;
2. odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni;
3. w budownictwie: największa wewnętrzna szerokość sklepienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) linka łącząca końce łuku albo kuszy;

(1.2) geom. odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni;

(1.3) archit. największa szerokość wewnętrzna sklepienia

Wiktionary

Cięciwa – odcinek łączący dwa dowolne punkty na okręgu, krzywej, bądź powierzchni. Najdłuższa możliwa cięciwa dla danego okręgu (lub ogólniej dla dowolnego zbioru punktów) nazywana jest średnicą.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cięciwka ż.

przym. cięciwowy

Wiktionary

cięciwowy

→ cięciwa

SJP.pl

Patrz:
cięciwa

ciećkać

ciećkać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule;
2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciaćkać się (regionalnie), ceckać się (regionalnie)

SJP.pl

ciećkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciećkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciećkać

Wiktionary

ciećkiewicz

nazwisko

SJP.pl

ciećwierz

młodzieżowo, obraźliwie: człowiek modnie, elegancko się ubierający; elegancik, strojniś, modniś

SJP.pl

- Leszek Ciećwierz (ur. 6 marca 1966 roku w Jaworze) – polski menedżer, inżynier i urzędnik państwowy

- Paweł Ciećwierz (ur. 29 października 1978 na Śląsku) – polski pisarz fantasy i science fiction

- Piotr Ciećwierz (ur. 30 czerwca 1962 w Warszawie) – polski dyplomata, arabista

Wikipedia

ciecz

ciało w ciekłym stanie skupienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

Wiktionary

Ciecz – stan skupienia materii pośredni między ciałem stałym a gazem, w którym ciało fizyczne trudno zmienia objętość, ale łatwo zmienia kształt. Wskutek tego ciecz przyjmuje kształt naczynia, w którym się znajduje, ale w przeciwieństwie do gazu nie rozszerza się, aby wypełnić je całe. Powierzchnia styku cieczy z gazem lub próżnią nazywa się powierzchnią swobodną cieczy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciecz w tym zbiorniku to benzyna.

(1.1) Temperaturę, w której ciecz zmienia się w gaz, nazywamy temperaturą wrzenia.

(1.1) Lejka można używać między innymi wtedy, gdy trzeba przelać ciecz z jednego pojemnika do drugiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛt͡ʃ, AS: ćeč

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieczka ż., naciek mrz., nadciekłość

przym. ciekły

czas. cieknąć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płyn

Wiktionary

cieczenie

cieknąć;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie

SJP.pl

Cieczenie to jeden z zachodzących na stokach grawitacyjnych ruchów masowych (procesów masowych), charakterystyczny dla wilgotnego klimatu równikowego Jest to powolne spełzywanie grubej warstwy zwietrzeliny mocno nasączonej wodą, które zachodzi często pod warstwą roślinności.

Wikipedia

cieczka

okres wzmożonego popędu płciowego u samic niektórych ssaków; ruja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. wet. kynol. ruja u suki psowatych

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ciecz ż., ciek m., cieczenie n., cieknięcie n., wycieczenie n., wycieknięcie n.

czas. ciec ndk., cieknąć ndk., wyciec dk., wycieknąć dk.

przym. ciekły

Wiktionary

cieczkowy

→ cieczka

SJP.pl

Patrz:
cieczka

cieczomierz

przyrząd odmierzający ilość cieczy, jaka przez niego przepływa

SJP.pl

cieczowy

związany z cieczą

SJP.pl

cięga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pręga, szrama, znak od cięcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeśli się podobało łuk pociągnąć tęgi, żaden zwierz mój nie uszedł od płytkich strzał cięgi.

Wiktionary

cięgatura

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śrpol. przepaska, przepasanie, pas; Gloger.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cięgaturka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. cyngatura

Wiktionary

cięgi

1. potocznie: lanie, bicie;
2. niefortunne przeżycia, klęski, porażki

SJP.pl

cięgiel

w wojskowości: linka spustowa działa

SJP.pl

cięgiem

gwarowo: ciągle, bezustannie; bez przerwy

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań, Kresy. ciągle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widz siedząc w nieprzyzwoicie wręcz wygodnych fotelach jest w stanie obejrzeć nawet obie części „Krzyżaków” lub „Przeminęło z wiatrem”, jednym cięgiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. obciąganie n.

Wiktionary

cięgnik

urządzenie do podnoszenia ciężarów

SJP.pl

Cięgnik – urządzenie dźwigowe służące do przemieszczania przedmiotów stałych (nosiwa) za pomocą cięgien linowych lub łańcuchowych i przy zastosowaniu zaczepu, zwykle haka lub chwytaka (na przykład elektromagnetycznego). Cięgnik może być napędzany siłą mięśni (cięgnik ręczny) lub silnikiem (cięgnik silnikowy). Cięgnik może być samodzielnym urządzeniem lub częścią innego urządzenia dźwigowego.

Wikipedia

cięgno

giętka część maszyny, np. pas napędowy, łańcuch, przenosząca siły rozciągające, używana np. w specjalnych przekładniach i kolejach linowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

(1.2) człon konstrukcyjny sprężający

Wiktionary

Cięgno – element pracujący na rozciąganie wzdłużne (zwykle wiotki, przenoszący tylko siły rozciągające).

Jako cięgna stosowane są liny, łańcuchy, pasy (na przykład w przekładni pasowej) i cienkie pręty.

Mogą one służyć także do sprężania konstrukcji. Cięgna sprężające mają postać drutów lub ich splotów (strun lub kabli).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładami cięgna są lina, łańcuch albo wieszaki do podwieszania rur instalacyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃ŋɡnɔ, AS: ćẽŋgno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąganie n.

przym. cięgnowy

Wiktionary

cięgnowy

przymiotnik od: cięgno

SJP.pl

cięgło

sztywny element przenoszący przede wszystkim siły rozciągające w różnych urządzeniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. sztywna część przenosząca przede wszystkim siły rozciągające w różnych urządzeniach

(1.2) techn. przyrząd służący do sczepiania, spinania czegoś

Wiktionary

Cięgło – sztywny element służący do przenoszenia głównie sił rozciągających.

W budownictwie cięgłami są elementy nośne w mostach i innych konstrukcjach wiszących, odciągi przy wysokich konstrukcjach (przede wszystkim masztach), wieszaki do podwieszenia rur instalacyjnych i drabinek do układania kabli i tym podobne.

Cięgła stosuje się także w sterowaniu hamulcami, sprzęgłami, gaźnikami, sterami wysokości i kierunku, klapami, zamkami i innymi urządzeniami.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cięgłowy

Wiktionary

cięgłowy

przymiotnik od: cięgło

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z cięgłem, dotyczący cięgła, wykorzystujący cięgła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cięgło n.

Wiktionary

ciek

1. bieg wody, np. strumienia, rzeki; płynięcie, prąd, nurt;
2. w łowiectwie (zazwyczaj w liczbie mnogiej): noga ptaka z rodziny kuraków; zgrzebło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

(1.2) łow. noga ptaka z rodziny kuraków

Wiktionary

Ciek – ogólne określenie wszelkiego rodzaju wód powierzchniowych liniowych, płynących pod wpływem siły ciężkości, płynące stale lub w ciągu dłuższych okresów w wyżłobionych przez siebie łożyskach otwartych. Pojęcie cieku należy łączyć z płynącą wodą i korytem przez nią wyżłobionym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naturze wyróżniamy cieki wodne podziemne i otwarte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛk, AS: ćek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeciek m., cieczka ż.

przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zgrzebło

Wiktionary

ciekać

ciekać się - o samicach niektórych ssaków (głównie psowatych i kotowatych): mieć cieczkę

SJP.pl

czasownik

(1.1) łódź. pogard. szybko chodzić

czasownik zwrotny ciekać się

(2.1) daw. zob. dzikać się.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieka na tych kulosach aż się kurzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekanie n., ciekus

przym. ciekawy

Wiktionary

ciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciekać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciekać ndk.

Wiktionary

ciekaw

przymiotnik

(1.1) zob. ciekawy. (forma orzecznikowa)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem ciekaw, czy jutro też przyjdą.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciekawy, ciekawski

przysł. ciekawie

rzecz. ciekawska ż., ciekawski mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciekawy

Wiktionary

ciekawa

kobieta dociekliwa, interesująca się kimś lub czymś, pragnąca się czegoś dowiedzieć

SJP.pl

ciekawić

czasownik

(1.1) interesować, wzbudzać czyjąś ciekawość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciekawi mnie co ona tam ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavʲit͡ɕ, AS: ćekavʹić

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciekawy, ciekawski

rzecz. ciekawski mos., ciekawska ż., ciekawienie n., zaciekawienie n., ciekawość

czas. zaciekawić

przysł. ciekawie

Wiktionary

ciekawie

przysłówek

(1.1) w sposób ciekawy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze rozsądniej, ciekawiej od strony konstrukcyjnej, zabezpieczono zespół napędowy przed emisją nadmiaru podczerwieni.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciekawy, ciekaw, ciekawski, nieciekaw

rzecz. ciekawość ż., ciekawska ż., ciekawski mos.

czas. ciekawić

Wiktionary

ciekawiej

stopień wyższy od przysłówków: ciekawie, ciekawo

SJP.pl

ciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciekawić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciekawić

Wiktionary

ciekawość

dążenie do poznania czegoś, interesowanie się czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzieci mają naturalną ciekawość otaczającego je świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavɔɕt͡ɕ, AS: ćekavość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekawostka ż., zaciekawienie n., ciekawski m., ciekawska ż.

czas. ciekawić ndk., zaciekawić dk.

przym. ciekawy, ciekawski

przysł. ciekawie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaciekawienie, zainteresowanie

Wiktionary

ciekawostka

drobny fakt lub zjawisko budzące zainteresowanie; osobliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛkaˈvɔstka, AS: ćekavostka

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciekawy

rzecz. ciekawość ż.

Wiktionary

ciekawostkowy

przymiotnik od: ciekawostka

SJP.pl

ciekawska

kobieta interesująca się cudzymi sprawami; wścibska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta zbyt ciekawa, wścibska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Powiedz ciekawskiej, żeby nie wtykała nosa w nie swoje sprawy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekawość ż., ciekawskość ż.

:: fm. ciekawski m.

czas. ciekawić ndk.

przysł. ciekawsko, ciekawiej, ciekawie

przym. ciekaw, ciekawy, ciekawski, nieciekaw

Wiktionary

ciekawski

wścibski; potocznie:
1. zbyt dociekliwy, nadmiernie ciekawy, nazbyt interesujący się cudzymi sprawami;
2. wyrażający zbytnią ciekawość, np. ciekawskie spojrzenia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. odznaczający się zbytnią ciekawością

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek zbyt ciekawy, wścibski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy ten typek nie jest przypadkiem zbyt ciekawski?

(2.1) Tłumek ciekawskich zgromadził się przy wybiegu z antylopami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekawość ż., ciekawskość ż.

:: fż. ciekawska ż.

czas. ciekawić ndk.

przym. ciekaw, ciekawy, nieciekaw

przysł. ciekawsko, ciekawie

Wiktionary

ciekawskość

→ ciekawski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dociekliwość, pragnienie poszerzenia wiedzy

Wiktionary

Patrz:
ciekawski
Powiązane:

rzecz. ciekawski mos., ciekawska ż.

przym. ciekawski

Wiktionary

ciekawszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciekawy

SJP.pl

ciekawy

1. interesujący się, pragnący się czegoś dowiedzieć; dociekliwy;
2. wzbudzający ciekawość; interesujący; osobliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

(1.2) taki, który wzbudza zainteresowanie

(1.3) łódź. taki, który szybko chodzi, cieka

(1.4) stpol., łow. rączy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jestem ciekawy, gdzie znajdziecie otwarty sklep o tej porze.

(1.2) Ta książka jest bardzo ciekawa. Przeczytałam ją w dwa dni.

(1.3) Nasz pies jest więcej ciekawy, wiecznie cieka po wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈkavɨ, AS: ćekavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekawość ż., ciekawostka ż., zaciekawienie n., ciekawska ż., ciekawski mos.

czas. ciekawić, ciekać

przym. ciekawski, ciekaw, nieciekaw

przysł. ciekawie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaciekawiony, dociekliwy

(1.2) interesujący

(1.3) ruchliwy

Wiktionary

cieki

w gwarze łowieckiej: nogi ptaków z rodziny kurakowatych (grzebiących); zgrzebła

SJP.pl

cieklin

Cieklin – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Dębowiec. Liczy ok. 1200 mieszkańców.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieklin.
Od 2008 roku funkcjonuje w Cieklinie Muzeum Narciarstwa im. Stanisława Barabasza.
W miejscowości ma swoją siedzibę parafia Św. Michała Archanioła, należąca do dekanatu Dębowiec, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

cieknąć

ciec;
1. spływać powoli; sączyć się;
2. przepuszczać wodę; przeciekać;
3. o ptakach łownych, czasem innej zwierzynie: biec szybko i niepostrzeżenie

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pocieknąć)

(1.1) płynąć powoli strużkami

(1.2) być nieszczelnym dla cieczy

(1.3) łow. biec szybko

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieknie mi z nosa, czy to grypa, czy przeziębienie?

(1.2) Nie potrafił nawet naprawić cieknącego kranu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieczka ż., ciecz ż.

przym. ciekły

Wiktionary

Synonimy:

(1) war. ciec

(1.2) przeciekać

(1.3) umykać

Wiktionary

ciekocinko

Ciekocinko (kaszb. Cékòcënko) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego nad rzeką Chełst. Osada jest częścią składową sołectwa Ciekocino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

ciekocino

Ciekocino (kaszb. Cékòcëno, niem. Zackenzin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego nad rzeką Chełst. Wieś jest siedzibą sołectwa Ciekocino, w którego skład wchodzi również miejscowość Ciekocinko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia

ciekłokrystaliczny

zawierający substancję mogącą zmieniać swój stan z ciekłego w krystaliczny i odwrotnie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. techn. zawierający substancję zmieniającą swój stan skupienia z ciekłego w krystaliczny i odwrotnie

Wiktionary

ciekłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciekłe

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciekły

przysł. ciekle

Wiktionary

ciekły

mający właściwości cieczy; cieknący, płynny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. mający właściwości cieczy

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. nmos. przesz. od: ciec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W krioterapii stosuje się różne gazy, między innymi ciekły azot, dwutlenek węgla oraz zimne powietrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛkwɨ, AS: ćeku̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciekłość ż., ciecz, nadciekłość, cieczka, ciek, wyciek, zaciek, przeciek, naciek, ściek

czas. ciec, cieknąć, wyciec, wyciekać, wycieknąć, przeciec, przeciekać, przecieknąć, naciec, naciekać, nacieknąć, ściec, ściekać, ścieknąć

przym. nadciekły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) płynny, cieknący

Wiktionary

cielaczek

zdrobnienie od: cielak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: cielak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na łące pasła się krowa z cielaczkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielak mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos., cielec mzw., cielę n., cielętnik mrz., cieliczka ż.

przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cielak

Wiktionary

cielądz

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim

SJP.pl

Cielądz – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego. Lokacja miejska w 1773 roku.

Wikipedia

cielądzki

przymiotnik od: Cielądz

SJP.pl

cielak

młode krowy; cielę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. młode bydła domowego, cielę

(1.2) łow. młode jelenia

Wiktionary

Cielę, cielak – młode bydła domowego (choć nazwą tą określa się też młode niektórych innych ssaków, m.in. jeleni, bizonów, wielbłądów, słoni, żyraf, hipopotamów, nosorożców, fok, łosi, wielorybów i niektórych płetwonogich). Narodziny cielaka nazywane są cieleniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biegali za cielakiem, bo im zwiał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlak, AS: ćelak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielę n., cielętnik mrz., cielec mzw., cielaczek m., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos., cieliczka ż.

przym. cielny, cielęcy

czas. cielić się, ocielić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. cielok.

Wiktionary

cielątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: cielę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od cielę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Skierdż (po koroniarsku: pastuch), który już zdążył dobiec, postawił na chwiejne nóżki małe wilgotne cielątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlɔ̃ntkɔ, AS: ćelõntko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielę n., cieliczka ż.

przym. cielny

Wiktionary

cielę

1. małe, młode przeżuwaczy, np. krowy, łani;
2. potocznie: osoba głupawa, nieenergiczna itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. młode bydła domowego;

(1.2) zool. młody osobnik dużych ssaków roślinożernych, np. żubrów, hipopotamów, wielbłądów

(1.3) zool. młody osobnik ssaków morskich, np. fok, delfinów

(1.4) pot. przen. człowiek niezaradny, przesadnie potulny

Wiktionary

Cielę, cielak – młode bydła domowego (choć nazwą tą określa się też młode niektórych innych ssaków, m.in. jeleni, bizonów, wielbłądów, słoni, żyraf, hipopotamów, nosorożców, fok, łosi, wielorybów i niektórych płetwonogich). Narodziny cielaka nazywane są cieleniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szedł chłop na jarmark, ciągnąc cielę na powrozie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlɛ, AS: ćele

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec m., cielenie n., ocielenie n.

:: zdrobn. cielątko n.

:: fm. cielak m., cielaczek m.

:: fż. cielica ż., cieliczka ż.

czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cielak, cielaczek; reg. śl. cielok.

(1.4) fajtłapa

Wiktionary

cielec

młody byczek, cielak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. młody byk, większe cielę

Wiktionary

Cielec (niem. Czielitz) – osada leśna w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Boronów, obecnie niezamieszkana.

Osada położony jest w południowej części gminy Boronów, na jej terenie znajduje się pomnikowa lipa oraz budynek dawnej gajówki.

Nazwa miejscowa Cielec wywodzi się od nazwiska.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Otacza mnie mnóstwo cielców, osaczają mnie byki Baszanu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielętnik mrz., ocielenie n., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byczek, buhajek

Wiktionary

cielęcina

mięso cielęce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso z młodej krowy (cielęcia)

(1.2) kulin. potrawa z cielęciny (1.1)

(1.3) pot. przen. o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku

Wiktionary

Cielęcina – mięso cieląt w wieku od 2 tygodni do 6 miesięcy. Większość zwierząt zabijanych na cielęcinę to buhajki ras mlecznych, zatem nieprzydatne w produkcji mleka. Najlepszej jakości mięso pochodzi ze zwierząt 4-8 tygodniowych, karmionych głównie mlekiem, jednakże większość cieląt w wielkoprzemysłowych hodowlach karmi się ubogą w żelazo karmą zastępczą (w Niemczech wymagana jest norma żelaza na kilogram karmy zastępczej, poniżej której nie można zejść). Wywołana w ten sposób anemia zapewnia atrakcyjny wizualnie, blady kolor mięsa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Opinię zdrowego mięsa miała wołowina i delikatniejsza cielęcina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛlɛ̃ɲˈt͡ɕĩna, AS: ćelẽńćĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielę n., cielętnik mrz., cielec mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

:: zdrobn. cielęcinka ż.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

cielęcinka

zdrobnienie od: cielęcina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cielęcina

(1.2) pieszcz. cielęcina

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na obiadek zaserwowali cielęcinkę z ziemniaczkami i surówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieliczka ż., cielę n., cielęcina ż.

przym. cielny

Wiktionary

cielecki

nazwisko

SJP.pl

Cielecki – polskie nazwisko.

- Artur Karol Cielecki-Zaremba (1850–1930) – polski właściciel dóbr, polityk, działacz społeczny, poseł do Sejmu Krajowego Galicji VII, VIII, IX i X kadencji

- Mieczysław Cielecki (1925–2017) – polski ekonomista, dyplomata

- Włodzimierz Cielecki-Zaremba (1829 albo 1831–1882) – ziemianin, poseł do Sejmu Krajowego Galicji I kadencji (1861–1865) oraz do Rady Państwa I kadencji

Wikipedia

cielęcy

1. przymiotnik od: cielę;
2. potocznie: niezdarny, naiwny;
3. cielęcy zachwyt - bezpodstawny, nadmierny zachwyt, bezkrytyczne uwielbienie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cielęciem

(1.2) pot. niezbyt mądry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieliczka ż., cielę n., cielec mzw., cielętnik mrz., cielęcina ż., cielak mzw., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dziecinny, głupawy, głupi, głupiutki, infantylny, naiwny, szczeniacki

Wiktionary

cielesieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛlɛˈɕɛ̇̃j̃stfɔ, AS: ćeleśė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

przym. cielesny

Wiktionary

cieleśnica

wieś w Polsce położona w województwie lubelskim

SJP.pl

Cieleśnica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Rokitno. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 502 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Świętej w Janowie Podlaskim.

Wikipedia

cielesność

→ cielesny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest cielesne, co dotyczy ciała

Wiktionary

Patrz:
cielesny
Powiązane:

rzecz. ciało n.

przym. cielesny

Wiktionary

cielesny

1. dotyczący ciała człowieka;
2. posiadający ludzką postać, fizyczny;
3. związany z pociągiem płciowym; zmysłowy, seksualny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ciała i cielesności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale mu powiem: święty Pietruńku! zaklinam cię na ucho Malchusowe, nie czyńże mi wstrętu, boć to poganie tak mi popsowali szatki cielesne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlɛsnɨ, AS: ćelesny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciało n., ciałko n., cielsko n., cielesność ż., ucieleśnienie n., cielesieństwo n.

czas. ucieleśniać ndk.

przysł. cieleśnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fizyczny

Wiktionary

cielesz

nazwisko

SJP.pl

cieleszyn

Cieleszyn – (niem. Friedrichsdank) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Jej obszar wynosi 444 ha. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 175 mieszkańców.

Wieś sąsiaduje ze Zbrachlinem, Konstantowem, Niewieścinem i Suponinem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

cielętnik

specjalna zagroda w oborze lub na pastwisku przeznaczona dla cieląt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Braniewo;

Wiktionary

Cielętnik (niem. Kälberhaus) – osada w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Osada znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cielętnik m., cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielec m., ocielenie n., Cielętniki nmos.

czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

cielętniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Zawonia

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w gminie Dąbrowa Zielona

forma rzeczownika.

(2.1) plural|Cielętnik.

Wiktionary

W Polsce

- Cielętniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia

- Cielętniki – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona

- Cielętniki – gromada

Na Białorusi

Cielętniki – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje.

Zobacz też

- Cielętnik

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cielętnik m., cielę n., cielak m., cielaczek m., cielica ż., cieliczka ż., cielęciarnia ż., cielęcina ż., cielenie n., cielność ż., cielec m., ocielenie n., Cielętnik m.

czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

cielić

cielić się (o krowie i niektórych innych zwierzętach): rodzić cielę

SJP.pl

cielica

młoda jałówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. młoda krowa, która nie miała jeszcze potomstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielec mzw., cielę n.

:: zdrobn. cieliczka ż.

przym. cielny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jałoszka, jałówka

Wiktionary

cieliczanka

wieś w Polsce

SJP.pl

Cieliczanka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Supraśl.

Wikipedia

cieliczka

cielę, samiczka w pierwszych trzech miesiącach życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zdrobn. od cielica

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pamięta ją małą cieliczką, zabeczaną, potem jałówką większą, strasznie chytką, a wreszcie krową stateczną już od siedmiu lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cielę n., cielątko n., cielak mzw., cielaczek mzw., cielica ż., cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec mzw., cielenie n., ocielenie n., cielętnik mrz., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

przym. cielęcy, cielny

Wiktionary

cielimowo

wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim

SJP.pl

Cielimowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo. Od północy sąsiaduje z Gnieznem. We wsi znajduje się dwór z przełomu XIX i XX wieku, oraz pomnik upamiętniający wizytę papieża Jana Pawła II w 1979 w Gnieźnie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wikipedia

cieliński

nazwisko

SJP.pl

cielistoczerwonawy

nieco czerwony o cielistym odcieniu

SJP.pl

cielistoczerwony

czerwony o cielistym odcieniu

SJP.pl

cielistość

→ cielisty

SJP.pl

Patrz:
cielisty

cielisty

jasnobeżowy (mający kolor mlecznej kawy) z delikatnym bladym różem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kolorze skóry białego człowieka

(1.2) stpol. otyły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wolę czarne rajstopy niż cieliste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈlʲistɨ, AS: ćelʹisty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciało n.

Wiktionary

cielmów

wieś w Polsce położona w województwie lubuskim

SJP.pl

Cielmów (niem. Zilmsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice. Wieś jest położona nad drogą wojewódzką nr 294. Cielmów jest 2 km na wschód od Tuplic, i 26 km na zachód od Żar. Wieś liczy ok. 350 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

cielność

→ cielny

SJP.pl

Patrz:
cielny

cielny

o zwierzęciu (krowie lub samicy niektórych innych zwierząt roślinożernych): ciężarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o krowie, w rodzaju żeńskim (cielna): spodziewająca się potomstwa

(1.2) stpol. cielesny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W środę, 19 czerwca, nieznani sprawcy wyprowadzili z pastwiska w Sucharach (gm. Nakło) wysoko cielną krowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛlnɨ, AS: ćelny

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. cielę n., cielątko n., cielak mzw., cielaczek mzw., cielica ż., cieliczka ż., cielęcina ż., cielęcinka ż., cielec mzw., cielenie n., ocielenie n., cielętnik mrz., Cielętnik mrz., Cielętniki nmos.

:: czas. cielić się ndk., ocielić się dk.

:: przym. cielęcy

(1.2)

:: rzecz. ciało n., ciałko n.

Wiktionary

cielok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. cielę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Laufrowali za cielokym, bo im uciyk.

Wiktionary

cieloszka

wieś w Polsce

SJP.pl

Cieloszka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Turośl.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 647

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia św. Jana Chrzciciela w Turośli.

Wikipedia

cielsko

zgrubienie od: ciało

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. ciało

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwlókłbyś już to cielsko z kanapy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciało n.

przym. cielesny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. ciałko

Wiktionary

cieluch

nazwisko

SJP.pl

ciembroniewicz

nazwisko

SJP.pl

ciemek

dawniej: ciemność

SJP.pl

ciemiączko

miękkie spojenie kości czaszki u niemowląt, z czasem zarastające

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;

Wiktionary

Ciemiączko (łac. fonticulus) – nieskostniałe spojenie łączące kości czaszki u noworodków i niemowląt, wypełnione błoną łącznotkankową leżące w miejscu styku trzech lub czterech kości.

U człowieka po urodzeniu wyróżnia się:

- ciemiączko przednie (łac. fonticulus anterior lub major cranii) – o kształcie romboidalnym między kośćmi czaszki noworodka, o wymiarach od 2 x 2 cm do 3 x 5 cm, położone w linii środkowej, na skrzyżowaniu szwu wieńcowego, szwu strzałkowego i szwu czołowego pomiędzy kośćmi czołowymi a kośćmi ciemieniowymi. Zarasta między 9. a 18. miesiącem życia dziecka. Przez ciemiączko można wyczuć tętnienie tętnic mózgu (stąd nazwa ciemiączek pochodząca od łac. słowa fons – źródło).

- ciemiączko tylne (łac. fonticulus posterior lub minor cranii) o kształcie trójkąta między kośćmi czaszki, o najdłuższym wymiarze ok. 1 cm, położona w linii środkowej, na skrzyżowaniu szwu strzałkowego i szwu węgłowego, pomiędzy kością potyliczną a kośćmi ciemieniowymi. Zarasta do 4 miesiąca życia.

- ciemiączka boczne (niewielkie): przednio-boczne (klinowe, łac.fonticulus sphenoidalis), znajduje się u wierzchołka skrzydła większego kości klinowej i tylno-boczne (sutkowe, łac.fonticulus mastoideus), leży poniżej kąta sutkowego kości ciemieniowej. Czasem występują u wcześniaków, zarastają najczęściej jeszcze w życiu płodowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciemiączka umożliwiają prawidłowy wzrost mózgu bobasa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemię n., ciemieniucha ż.

przym. ciemiączkowy

Wiktionary

ciemianka

wieś w Polsce

SJP.pl

Ciemianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Grabowo.

Na przełomie 1783/1784 wieś leżała w parafii Grabowo, dekanat wąsoski diecezji płockiej i była własnością Choynowskiego, Makarowicza i Potockiego. W 1827 r. było tu 12 domów i 74 mieszkańców. Właścicielem folwarku był Gustaw Choynowski. Folwark zajmował obszar 38 włók. W 1929 r. majątek ziemski miał tu Ludwik Chojnowski (448 mórg). Była tu cegielnia Ad. Koniecznego.

Wikipedia

ciemię

spojenie łączące kości czaszki u noworodków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. anat. górna część czaszki, znajdująca się wokół jej szczytu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na to gawędziarz całkiem już wyszedł z siebie i rąbnął go lagą w ciemię.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciemieniowy

rzecz. ciemiączko n., ciemieniucha ż.

Wiktionary

ciemięga

(r. męski) ktoś niezdarny; niedołęga

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. obraź. osoba niezaradna, ślamazarna, niezdarna i niedołężna

(1.2) pot. obraź. maruda, nudziarz, zrzęda

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) daw. mozół, trud

(2.2) zool. nazwa systematyczna|Hexatoma|ref=tak., rodzaj owada z rzędu muchówek

Wiktionary

4 cieki w Polsce:

- Ciemięga – rzeka, południowy dopływ Bystrzycy koło Lublina

- Ciemięga – rzeka, północny dopływ Bystrzycy koło Sobianowic

- Ciemięga – rzeka, lewy dopływ Bystrzycy poprzez Krężniczankę

- Ciemięga – struga, dopływ Mininy

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Ciemięga – polski poeta ludowy, redaktor

Wikipedia

Przykłady

(1.1)  BARTOLO. I powiedzno jeszcze: jak smakowały małej Figaro cukierki, które jej zaniosłeś? (…)  FIGARO. A, a; te cukierki, dziś rano? Jakiż ze mnie ciemięga! Zupełnie mi wyleciały z głowy…

(2.1) Życie z tobą to wieczna ciemięga — powiedziała z wielką goryczą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ciemięga mos./ż., ciemięgostwo n., ciemięgowstwo n.

czas. ciemięgać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedołęga, stpol. szemięga

(1.2) nudziarz, mantyka, stpol. zmuda

(2.1) mozół, trud

Wiktionary

ciemień

Ciemień – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Kawęczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia

ciemieńcowate

o cechach ciemieńcowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

Ciemieńcowate (Dictynidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Kosmopolityczna, ale bardziej zróżnicowana gatunkowo w strefie umiarkowanej. Dotychczas opisano 496 gatunków współczesnych i 50 wymarłych. W zapisie kopalnym znana od paleogenu.

Wikipedia

ciemieńcowaty

o cechach ciemieńcowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

ciemieniec

ciemieniec kędzierzawnik - gatunek pająka z rodziny ciemieńcowatych

SJP.pl

ciemieniowy

stanowiący jedną z partii górnej części czaszki, związany w jakiś sposób z tą partią; parietalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z okolicą czaszki, otaczającej jej szczyt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pszczoła posiada oczy dwojakiego rodzaju. Są to (…) oczy złożone, umieszczone po bokach głowy, następnie zaś oczka proste, znajdujące się w części ciemieniowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemię n., ciemieniucha ż.

Wiktionary

ciemieniucha

łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy u niemowląt, polegające na tworzeniu się tłustych łusek i strupów o żółtawym zabarwieniu, zanika samoistnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. łagodne łojotokowe zapalenie skóry występujące u niemowląt, najczęściej na ciemieniu;

Wiktionary

Ciemieniucha (łac. dermatitis seborrhoicum neonatorum) − częsta przypadłość występująca u niemowląt wkrótce po urodzeniu (ale także w okresie dziecięcym), w postaci nadmiernego złuszczania się owłosionej skóry głowy. Mogą też tworzyć się żółtawe łuski; miejsca te nie swędzą.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ciemię n., ciemiączko n.

przym. ciemieniowy

Wiktionary

ciemiernik

roślina rosnąca dziko albo sadzona jako roślina ozdobna, mająca zastosowanie w lecznictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Helleborus|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

Wiktionary

Ciemiernik (Helleborus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Obejmuje 15 gatunków. W Europie Zachodniej, od Wysp Brytyjskich po Hiszpanię, występują dwa gatunki. Obszarem o największym zróżnicowaniu rodzaju jest Półwysep Bałkański, gdzie rośnie 8 gatunków ciemierników, a spośród nich niektóre sięgają do Kaukazu. W zachodnich Chinach występuje ciemiernik tybetański o izolowanym zasięgu. W Polsce jako rodzimy rośnie ciemiernik czerwonawy H. purpurascens, a jako introdukowany i już zadomowiony – ciemiernik zielony H. viridis.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy sprzyjających warunkach klimatycznych ciemiernik zakwita już w grudniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik, AS: ćẽmʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) róża Bożego Narodzenia

Wiktionary

ciemiernikowy

związany z ciemiernikiem

SJP.pl

ciemierów

Wikipedia

ciemięrzowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Ciemięrzowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

ciemięrzowicki

→ Ciemięrzowice

SJP.pl

Patrz:
Ciemięrzowice

ciemierzyca

trująca roślina z rośliny liliowatych, niektóre gatunki stosowane w lecznictwie; ciemiężyca

SJP.pl

Ciemiężyca, ciemierzyca (Veratrum) – rodzaj bylin z rodziny melantkowatych. Obejmuje ok. 25 do 50 gatunków. Duży rozrzut tej liczby wynika z włączania tu lub wyłączania w osobny rodzaj gatunków z rodzaju melantek Melanthium oraz różnego ujmowania taksonomicznego trzech euroazjatyckich kompleksów gatunków (V. album, V. nigrum i V. maackii) oraz jednego północnoamerykańskiego (V. viride). Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej, na południu sięgając północnego Meksyku oraz Tajlandii i Mjanmy. W Polsce rosną trzy gatunki: ciemiężyca biała V. album, czarna V. nigrum i zielona V. lobelianum.

Wikipedia

ciemięski

→ ciemięzca

SJP.pl

Patrz:
ciemięzca

ciemięstwo

podniośle: ucisk, prześladowanie; gnębienie, ciemiężenie

SJP.pl

ciemiętniki

Ciemiętniki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Kluczewsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

ciemięzca

ten, kto ciemięży, gnębi; ciemiężca, ciemiężyciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto ciemięży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ˈmʲjɛ̃w̃st͡sa, AS: ćẽmʹi ̯ẽũ̯sca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemięstwo n., ciemiężca m., ciemiężyciel m., ciemiężenie n., ciemiężony m.

czas. ciemiężyć ndk.

przym. ciemięski, ciemięźliwy, ciemiężliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemiężca, ciemiężyciel, gnębiciel, prześladowca

Wiktionary

ciemiężczyni

→ ciemiężca; ciemiężycielka, gnębicielka, krzywdzicielka

SJP.pl

ciemiężony

człowiek gnębiony, prześladowany

SJP.pl

ciemiężyć

wyzyskiwać, niewolić, dławić

SJP.pl

ciemiężyca

trująca roślina z rośliny liliowatych, niektóre gatunki stosowane w lecznictwie; ciemierzyca

SJP.pl

Ciemiężyca, ciemierzyca (Veratrum) – rodzaj bylin z rodziny melantkowatych. Obejmuje ok. 25 do 50 gatunków. Duży rozrzut tej liczby wynika z włączania tu lub wyłączania w osobny rodzaj gatunków z rodzaju melantek Melanthium oraz różnego ujmowania taksonomicznego trzech euroazjatyckich kompleksów gatunków (V. album, V. nigrum i V. maackii) oraz jednego północnoamerykańskiego (V. viride). Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej, na południu sięgając północnego Meksyku oraz Tajlandii i Mjanmy. W Polsce rosną trzy gatunki: ciemiężyca biała V. album, czarna V. nigrum i zielona V. lobelianum.

Wikipedia

ciemiężyciel

ten, kto pozbawia swobody, gnębi lub prześladuje, wykorzystując swoją władzę; ciemięzca, ciemiężca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która środkami władzy, takimi jak pozbawianie swobód i nakładanie kar, ogranicza czyjąś wolność

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale uczucia bledną. Na widok dawnego ciemiężyciela na ławie oskarżonych nawet nic szczególnego nie poczuł.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemiężycielka ż.

przym. ciemiężycielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemięzca

Wiktionary

ciemiężycielka

→ ciemiężyciel; ciemiężczyni, gnębicielka, krzywdzicielka

SJP.pl

ciemiężycowy

związany z ciemiężycą

SJP.pl

ciemiężyk

trująca roślina o jajowatych liściach i niewielkich białych kwiatach, rosnąca na skalistym podłożu, suchych zboczach, w widnych zaroślach, mająca zastosowanie w lecznictwie

SJP.pl

Wikipedia

cieminko

Cieminko (niem. Zemmin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. Do 31 grudnia 2018 znajdowała się w gminie Ostrowice. W roku 2007 wieś liczyła 63 mieszkańców.

Wikipedia

ciemino

- jezioro Ciemino na Pojezierzu Drawskim

3 miejscowości w Polsce:

- Ciemino – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała

- Ciemino – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce

- Ciemino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

Wikipedia

ciemiński

nazwisko

SJP.pl

ciemń

dawniej: ciemność, mrok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. przest. gęsty mrok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Misza podszedł do okna, wylazł na deskę i z czołem opartem o zimne żelazo kraty zapatrzył się w czarną ciemń nocy jesiennej (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemno n., ciemność ż.

przym. ciemny

przysł. ciemno

czas. ciemnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemność; przest. ćma; gw-pl|Mazowsze|ćmok.

Wiktionary

ciemnawy

1. trochę za ciemny, niedostatecznie oświetlony; przyciemny;
2. mający ciemny odcień;
3. mający kolor skóry zbliżony do brązowego; śniady

SJP.pl

ciemnia

pomieszczenie umyślnie pozbawione światła, skrzynia światłoszczelna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

Wiktionary

- Ciemnia fotograficzna

- Ciemnia – książka Graham Mastertona

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ciemność ż., ciemnica ż., ciemniak m., ciemniaczka ż., przyciemnienie n., przyciemnianie n., ściemnianie n., ściemnienie n., ściema ż., ciemno n.

czas. ciemnieć, przyciemniać ndk., przyciemnić dk., ściemniać ndk., ściemnić dk.

przym. ciemniowy, ciemny, ciemnawy

przysł. ciemno, ciemnawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemnia fotograficzna

Wiktionary

ciemniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od ciemniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemniak m.

Wiktionary

ciemniaczka

→ ciemniak

SJP.pl

Patrz:
ciemniak

ciemniak

potocznie: osoba o niskim poziomie inteligencji, odznaczająca się ciemnotą umysłową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Tatrach Zachodnich, w masywie Czerwonych Wierchów;

(1.2) geogr. wzniesienie w województwie dolnośląskim, w gminie Stara Kamienica;

(1.3) geogr. osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Ostróda;

(1.4) geogr. jezioro w pobliżu wsi Żabi Róg, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

Ciemniak (słow. Temniak, 2096 m n.p.m.) – najdalej na zachód wysunięty szczyt należący do masywu Czerwonych Wierchów w Tatrach Zachodnich. Słowackie źródła podają wysokość 2090 m.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wapiennych skałach Ciemniaka znajdują się liczne jaskinie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemniak m., ciemność ż., ciemnica ż.

przym. ciemny

czas. ciemnieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Góra Mgieł

Wiktionary

ciemnica

1. ciemne pomieszczenie, najczęściej umieszczone pod ziemią; loch;
2. zupełny brak światła; ciemność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) panowanie ciemności

(1.2) pomieszczenie bez dostępu światła, zwłaszcza więzienne

(1.3) rel. wielkoczwartkowa kaplica z Najświętszym Sakramentem;

Wiktionary

Ciemnica – przysiółek wsi Gumieniec w Polsce, położony w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino. Wchodzi w skład sołectwa Gumieniec.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa słupskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za oknami panowała nieprzebyta ciemnica.

(1.2) Posiedzisz kilka dni w ciemnicy, to skruszejesz.

(1.3) Po liturgii wielkoczwartkowej Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do ołtarza zwanego ciemnicą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemność ż., ciemnia ż., ciemno n., ciemnik m., Ciemniak mrz., ciemniak mos.

czas. ciemnieć ndk., ciemnić ndk.

przym. ciemny, ciemnicowy, ciemnisty

przysł. ciemno, ciemnawo

temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mrok, ciemno

Wiktionary

ciemnicowy

związany z ciemnicą

SJP.pl

ciemnieć

zmieniać kolor na ciemniejszy

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się ciemnym

(1.2) odróżniać się jako ciemniejszy element na jakimś jaśniejszym tle

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na widnokręgu ciemniał las.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemność ż., ciemnia ż., ciemno n., ciemnik m., Ciemniak mrz., ciemniak mos., ciemnica ż., przest. ćma, gwara. ćmok, ciemnota ż., ciemnienie n., ociemnienie n., zaćmienie n., ściemnianie n., ćmienie n.

czas. ciemnić ndk., ociemnieć dk., ściemnieć dk., ściemniać ndk., ściemniać się, ćmić ndk.,zaciemniać, przyciemniać / przyciemnić

przym. ciemny, ciemnawy, ciemnicowy, ciemnisty, ćmy

przysł. ciemno, ciemnawo, ćmo

temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mrocznieć

Wiktionary

ciemniej

stopień wyższy od przysłówka: ciemno

SJP.pl

ciemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciemny

SJP.pl

ciemniewko

Ciemniewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ciemniewko, po jej zniesieniu w gromadzie Nasierowo-Dziurawieniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Ciemniewko leży 18 km od Ciechanowa, liczy ok. 105 mieszkańców.

Wikipedia

ciemniewo

3 miejscowości w Polsce:

- Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk

- Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka

- Ciemniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Sochocin

Wikipedia

ciemniewski

nazwisko

SJP.pl

ciemniki

Ciemniki (niem. Czemnik / Ciemnik) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 180 mieszkańców. Jest siódmą co wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

Wikipedia

ciemniowy

związany z ciemnią

SJP.pl

ciemniusieńki

zdrobnienie od: ciemny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćẽmʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

ciemniuteńki

zdrobnienie od: ciemny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: ćẽmʹńutẽńḱi

Wiktionary

ciemniutki

zdrobnienie od: ciemny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mʲˈɲutʲci, AS: ćẽmʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciemny

Wiktionary

ciemno

stan mroku, braku światła; ciemności

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) …od przymiotnika: ciemny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) ciemność

Wiktionary

- Ciemno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka

- Ciemno – wieś w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie

- Ciemno – polski spektakl telewizyjny z 1995 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zapadł zmrok, zrobiło się ciemno.

(2.1) Nasza Zuzia boi się ciemna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔ, AS: ćẽmno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemń ż., ciemność ż., ciemnota ż., ciemnienie n., zaćmienie n., ćma ż., ciemnia ż., ciemniak mos., ciemnica ż.

czas. ciemnieć ndk.

przym. ciemny, ćmy

temsłow. ciemno-

przysł. ćma

Wiktionary

ciemno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na ciemny odcień lub intensywność określonej barwy

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na ciemną barwę tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔ, AS: ćẽmno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemność ż., ciemnota ż., ciemnienie n., ociemnienie n., ciemniak m., ciemnica ż., ćma ż., ciemno n.

czas. ciemnieć ndk., ociemnieć dk., ściemnieć dk., ściemniać ndk.

przym. ciemny, ciemnawy

przysł. ciemno, ciemnawo, ćma

Wiktionary

ciemnoamarantowy

amarantowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor amarantowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

ciemnobeżowy

beżowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) beżowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbɛˈʒɔvɨ, AS: ćẽmnobežovy

Wiktionary

ciemnobiałka

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

SJP.pl

Melanoleuca Pat. (ciemnobiałka) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

ciemnoblond

o włosach: blond o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnobordowy

bordowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor bordowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

ciemnobrązowy

będący koloru brązowego o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor brązowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tamten mężczyzna, który ma na sobie ciemnobrązowe ubranie, to mój starszy brat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: ćẽmnobrõũ̯zovy

Wiktionary

ciemnobrewy

mający ciemne brwi

SJP.pl

ciemnobrunatny

brunatny o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) brunatny o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ma barwę jasnobrunatną do ciemnobrunatnej, jest gładki lub wypukły.

(1.1) Upierzenie gęgawej jest ciemnobrunatne, z białymi paseczkami w poprzek pokryw skrzydeł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbrũˈnatnɨ, AS: ćẽmnobrũnatny

Wiktionary

ciemnobursztynowy

bursztynowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor bursztynowy o ciemnym odcieniu, taki jak kolor ciemnego bursztynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔburʃtɨ̃ˈnɔvɨ, AS: ćẽmnoburštỹnovy

Wiktionary

ciemnobułany

o maści konia: bułany o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnobłękitny

błękitny o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor błękitny o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: ćẽmnobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary

ciemnoczekoladowy

czekoladowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czekoladowy o ciemnym odcieniu, taki jak kolor ciemnej, gorzkiej czekolady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widziałem puste pokoje, które do złudzenia przypominały pomieszczenia w moim domu - w tych samych miejscach drzwi, okna, kaflowe piece o pięknym, ciemnoczekoladowym odcieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔt͡ʃɛkɔlaˈdɔvɨ, AS: ćẽmnočekoladovy

Wiktionary

ciemnoczerwony

intensywnie czerwony, wiśniowy, szkarłatny, bordowy, bordo, karmazynowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciemnoczerwona szminka leżała obok karmazynowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: ćẽmnočervõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiśniowy

Wiktionary

ciemnofioletowy

fioletowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor fioletowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta ciemnofioletowa farba jest do kitu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: ćẽmnofʹi ̯oletovy

Wiktionary

ciemnofiołkowy

fiołkowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnogniady

o koniu: gniady o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnogranatowy

granatowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor granatowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poranne, ciemnogranatowe niebo nie zapowiadało słonecznego dnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔɡrãnaˈtɔvɨ, AS: ćẽmnogrãnatovy

Wiktionary

ciemnogród

przenośnie: środowisko zacofane, kołtuńskie; zacofanie, kołtuństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pogard. środowisko zacofane; Gloger|Ciemnogród.;

Wiktionary

Ciemnogród – pejoratywny termin wymyślony przez Stanisława Kostkę Potockiego na określenie osób o konserwatywnym światopoglądzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po studiach zostaję w mieście, nie zamierzam wracać do tego ciemnogrodu, gdzie panna z dzieckiem to obiekt oburzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mˈnɔɡrut, AS: ćẽmnogrut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemnogrodzianin m.

przym. ciemnogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemnota, kołtuństwo, kołtuneria

Wiktionary

ciemnogrodzianin

przenośnie: człowiek skrajnie konserwatywny, wyznający skrajnie tradycyjne wartości, przeciwny reformom, postępowi; konserwatysta, tradycjonalista, obskurant

SJP.pl

ciemnogrodzianka

przenośnie: kobieta skrajnie konserwatywna, wyznająca skrajnie tradycyjne wartości, przeciwna reformom, postępowi; konserwatystka, tradycjonalistka, obskurantka

SJP.pl

ciemnogrodzki

przenośnie: zacofany, kołtuński, obskurancki

SJP.pl

ciemnogrodztwo

przenośnie: bycie zacofanym, kołtuńskim; obskurantyzm

SJP.pl

ciemnogrzbiety

petrel ciemnogrzbiety, muszkatela ciemnogrzbieta - gatunki ptaków

SJP.pl

ciemnogłów

ciemnogłów wąskolistny - gatunek rośliny z rodziny storczykowatych

SJP.pl

ciemnogłowy

1. mający ciemną głowę;
2. gilak ciemnogłowy, jaszczurkojad ciemnogłowy, albatros ciemnogłowy - gatunki ptaków;
3. wełniak brunatny - gatunek czepiaka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma głowę w ciemnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈɡwɔvɨ, AS: ćẽmnogu̯ovy

Wiktionary

ciemnokarminowy

karminowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnokasztanowaty

kasztanowaty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnokasztanowy

kasztanowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor kasztanowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W stadninie nie było ani jednego ciemnokasztanowego konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔkaʃtãˈnɔvɨ, AS: ćẽmnokaštãnovy

Wiktionary

ciemnokawowy

mający kolor ciemnej kawy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor kawowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

ciemnokres

ciemnokres brzozowiec - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

ciemnokrwisty

krwisty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnokwiatowy

mający ciemne kwiatostany

SJP.pl

ciemnolicy

przestarzałe: mający ciemne lica, mający ciemną twarz; śniady

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma ciemną twarz (lico)

Wiktionary

ciemnomyszaty

o maści konia: myszaty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnoniebieski

niebieski o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do flagi przywiązano ciemnoniebieską wstążkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: ćẽmnõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

ciemnonogi

1. penelopa ciemnonoga - gatunek ptaka z rodziny czubaczów;
2. żagiew ciemnonoga - gatunek grzyba

SJP.pl

ciemnooki

mający oczy koloru ciemnego

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. mający ciemne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈːci, AS: ćẽmn•oḱi

Wiktionary

ciemnooliwkowy

oliwkowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) oliwkowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dniu, kiedy nastąpił zgon, denat ubrany był w kurtkę ciemnooliwkową, zapinaną na zatrzaski.

(1.1) Kolor samochodów jest ciemnooliwkowy, powszechnie stosowany w europejskiej strefie klimatycznej, ale nie pasuje do pustynnego terenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔːlʲifˈkɔvɨ, AS: ćẽmn•olʹifkovy

Wiktionary

ciemnopasy

trzmiel ciemnopasy - gatunek trzmiela

SJP.pl

ciemnopiwny

piwny o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru piwnego o ciemnym odcieniu

Wiktionary

ciemnopomarańczowy

pomarańczowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wolę te ciemnopomarańczowe wkładki do butów, są wygodniejsze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: ćẽmnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary

ciemnopopielaty

popielaty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) popielaty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: ćẽmnopopʹi ̯elaty

Wiktionary

ciemnopurpurowy

purpurowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnopłowy

płowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnordzawo

→ ciemnordzawy

SJP.pl

Patrz:
ciemnordzawy

ciemnordzawy

rdzawy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor rdzawy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

ciemnoróżowy

różowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor różowy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔruˈʒɔvɨ, AS: ćẽmnoružovy

Wiktionary

ciemnorudy

rudy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rudy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zarówno szkoła, jak i bloki mieszkalne mają bardzo ciekawą kolorystykę - ciemnorudą, beżową i żółtą - była ona uzgadniana z konserwatorem zabytków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈrudɨ, AS: ćẽmnorudy

Wiktionary

ciemnorzęsy

mający ciemne rzęsy

SJP.pl

ciemnorzytny

brodziec ciemnorzytny - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

SJP.pl

ciemność

brak światła; mrok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan, w którym jest brak światła, jasności;

Wiktionary

Ciemność – w potocznym rozumieniu jest to brak dostępu światła widzialnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sieni panowała ciemność.

(1.1) Boję się ciemności, dlatego zawsze mam przy sobie latarkę.

(1.1) Ulice pokryły się ciemnością po zachodzie słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: ćẽmność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemnota ż., ciemnica ż., ciemnia ż., zaciemnienie n., ociemniały m., ociemniała ż., zaćmienie n., ćma ż., Ciemniak mrz., ciemno n., ciemniak mos., ciemń ż.

czas. ściemniać ndk., ciemnieć ndk.

przym. ciemny, ćmy

przysł. ciemno, ćma

temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mrok; przest. ćma, ciemń; gw-pl|Mazowsze|ćmok.

Wiktionary

ciemności

brak światła; mrok

SJP.pl

Ciemności (wł. Tenebre) – włoski dreszczowiec typu giallo z 1982 roku, napisany i wyreżyserowany przez Daria Argenta. Krytyk filmowa Maitland McDonagh okrzyknęła Ciemności „najznakomitszym dziełem Argento”.

Wikipedia

ciemnosiny

siny o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnosiwy

siwy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) siwy o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈɕivɨ, AS: ćẽmnośivy

Wiktionary

ciemnoskóry

mający ciemną skórę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o ciemnym kolorze skóry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kościołach indiańskich Chrystus jest ciemnoskóry, wychudzony, kolana i ramiona otwierają się warstwami w zastygłą ranę.

(1.1) Początkowo sprawa wyglądała na żart gazety i autoreklamę ciemnoskórej, zamieszkałej w Londynie rosyjskiej fotomodelki Angeli Ermakowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈskurɨ, AS: ćẽmnoskury

Wiktionary

ciemnoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skrzydła w ciemnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈskʃɨdwɨ, AS: ćẽmnoskšydu̯y

Wiktionary

ciemnosmreczyński

→ Ciemnosmreczyńskie Stawy

SJP.pl

Patrz:
Ciemnosmreczyńskie Stawy

ciemnostalowoniebieski

niebieski o ciemnostalowym odcieniu

SJP.pl

ciemnostalowy

stalowy (szaroniebieski) o ciemnym odcieniu

SJP.pl

ciemnoszafirowy

szafirowy o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szafirowy o ciemnym odcieniu, w kolorze ciemnego szafiru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kalias ujrzał ponad głową roziskrzone, ciemnoszafirowe niebo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʃafʲiˈrɔvɨ, AS: ćẽmnošafʹirovy

Wiktionary

ciemnoszarozielony

szarozielony o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) szarozielony o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Następnie dach zyska nowe pokrycie w kolorze ciemnoszarozielonym - dodaje Jarosława Strugała. - Taką barwę zaakceptował wojewódzki konserwator zabytków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʃarɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ćẽmnošaroźelõny

Wiktionary

ciemnoszary

szary o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor szary o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ubrany był w kurtkę jeans koloru czarnego i bluzę z kapturem koloru ciemnoszarego.

(1.1) Rzeczywiście, po plażaaży spacerował smok. Niewielki, łaciaty - z wierzchu czarny, a pod spodem ciemnoszary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈʃarɨ, AS: ćẽmnošary

Wiktionary

ciemnota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zacofanie, niedouczenie

(1.2) pot. ludzie zacofani, niedouczeni, ciemni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃mˈnɔta, AS: ćẽmnota

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciemny

rzecz. ciemniak mos., ciemno n., ciemność

temsłow. ciemno-

przysł. ciemno

czas. ciemnieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ciemnogród

Wiktionary

ciemnotek

ciemnotka okrągłolistna - gatunek uprawnej paproci

SJP.pl

ciemnotka

ciemnotka okrągłolistna - gatunek uprawnej paproci

SJP.pl

ciemnoturkusowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru ciemnego turkusu

Wiktionary

ciemnowiśniowy

intensywnie wiśniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wiśniowy o ciemnym odcieniu, w kolorze ciemnej wiśni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ustawił piękną Helenę na tle ciemnowiśniowej, wymyślnie upiętej kotary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔvʲiɕˈɲɔvɨ, AS: ćẽmnovʹiśńovy

Wiktionary

ciemnowłosy

mający ciemne włosy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ciemne włosy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciemnowłosa kobieta przed nami właśnie splunęła na ziemię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈvwɔsɨ, AS: ćẽmnovu̯osy

Wiktionary

ciemnozielony

będący koloru zielonego o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) w kolorze ciemnego odcienia zieleni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tego ciemnozielonego sukulenta w narożniku nie podlewaj dzisiaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: ćẽmnoźelõny

Wiktionary

ciemnożółty

żółty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor żółty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciemnożółte cytryny nie budzą mojego zaufania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈʒuwtɨ, AS: ćẽmnožuu̯ty

Wiktionary

ciemnozłoty

złoty o ciemnym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złoty o ciemnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃mnɔˈzwɔtɨ, AS: ćẽmnozu̯oty

Wiktionary

ciemny

1. nieoświetlony, np. ciemny pokój;
2. niewykształcony, zacofany, np. ciemny człowiek

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) nieoświetlony lub słabo doświetlony

(1.2) o kolorze: zbliżony do czarnego

(1.3) o przedmiocie: mający kolor zbliżony do czarnego

(1.4) o kolorze: intensywny, nasycony

(1.5) o przedmiocie: mający intensywny, nasycony kolor

(1.6) o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada

(1.7) o głosie: mający niską barwę

(1.8) pot. wątpliwy, nie wzbudzający zaufania

(1.9) pot. zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy

(1.10) nieodgadniony, niedocieczony, nieznany

(1.11) trudny do zrozumienia

(1.12) smutny, pesymistyczny

(1.13) gw-pl|Kraków. niewidomy

Wiktionary

- Ciemny – potok, dopływ Dunajca

- Ciemny – potok, dopływ Słomki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Justynie bardzo do twarzy w ciemnej zieleni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃mnɨ, AS: ćẽmny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciemń ż., ciemnota ż., ciemność ż., ciemniak m., ciemniaczka ż., ciemnia ż., ciemnica ż., ściema ż., zaćmienie n., ćma ż., Ciemniak mrz., ciemno n.

przym. ściemniony, ciemniutki, ćmy

przysł. ciemno, ćma

czas. ściemniać, ściemnić, zaciemnić, zaciemniać, ciemnieć

temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.8) mroczny

(1.9) niewykształcony, obskurancki, zacofany

Wiktionary

cień

1. obszar, do którego nie dociera światło;
2. przenośnie: śladowa ilość czegoś; resztka, pozostałość;
3. przenośnie: mrok, ciemność; mroczność, pomroka;
4. rozmyty kształt jakiejś postaci lub przedmiotu; zarys;
5. widmo, upiór, zjawa;
6. rodzaj kosmetyku służącego do barwienia powiek i okolic oczu;
7. dawniej: szpieg, donosiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

(1.2) obszar osłonięty całkowicie od promieni słonecznych i dzięki temu chłodniejszy oraz bardziej zaciemniony niż oświetlony teren

(1.3) słabo widoczny zarys postaci lub przedmiotu

(1.4) fot. szt. ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plamaam barwnych

(1.5) kosmet. makijaż na powiece; zob. cień do powiek.

(1.6) kosmet. farba kosmetyczna do makijażu na powiece

(1.7) przen. książk. zjawa, duch zmarłego

(1.8) przen. mała oznaka czegoś

Wiktionary

Cień – obszar, do którego nie dociera światło bezpośrednio ze źródła światła na skutek obecności przeszkody ustawionej na drodze promieni świetlnych, nieprzepuszczającej światła.W zależności od źródła światła mówi się o cieniu słonecznym, księżycowym i innych. W zależności od obiektu przesłaniającego światło mówi się o cieniu np. Księżyca (podczas zaćmienia Słońca cień ten pada na Ziemię), cieniu budynku, człowieka itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Znużony próżnym szukaniem i zmęczony chodzeniem, usiadłem w cieniu skały wypocząć.

(1.7) Chociaż cienie zbrodniarzy nawet w zagrobowym życiu dopuszczają się występków i ostatecznie gubią i siebie, i zawartą w nich iskrę bożą.

(1.8) Gdybym miał chociaż cień nadziei na awans, to pojechałbym na to szkolenie do Suwałk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: ćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cienistość ż., cieniowanie n.

czas. cieniować ndk., pocieniować dk., zacieniać dk.

przym. cienisty

przysł. cieniście

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) sylwetka

(1.6) pastele

(1.7) duch, mara, zjawa

Wiktionary

cieniarski

w przenośni: marnej jakości, o niewielkiej wartości; słaby, byle jaki

SJP.pl

cieniarstwo

potocznie, lekceważąco o czymś marnym, nieudanym, bezwartościowym; chała, tandeta

SJP.pl

cieniarz

potocznie: osoba słaba, niedoświadczona w danej dziedzinie

SJP.pl

cienias

potocznie: osoba kiepska, słaba (także fizycznie) w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

cieniaska

→ cienias

SJP.pl

Patrz:
cienias

cienić

rzucać cień, okrywać cieniem; ocieniać, zacieniać

SJP.pl

cienie

1. ciemne odbicia oświetlonego przedmiotu padające na stronę odwróconą od źródła światła;
2. miejsca zacienione;
3. ciemności;
4. niewyraźne zarysy jakiejś postaci lub jakiegoś przedmiotu;
5. ciemne miejsca na obrazie, fotografii itp. kontrastujące z miejscami jasnymi;
6. resztki czegoś;
7. duchy zmarłych;
8. wypchane cietrzewie lub ich podobizny, używane do przywabiania cietrzewi na strzał

SJP.pl

- Cienie – film niemiecki z 1923 r.

- Cienie – film amerykański z 1959 r.

- Cienie – film polski z 1987 r.

- Cienie – polska etiuda filmowa z 2000 r.

- Cienie – film produkcji macedońsko-niemiecko-włoskiej z 2007 r.

- Cienie – fikcyjna rasa z filmów serii Babilon 5

- Cienie – niższa klasa strażników Starego Obozu w grze Gothic

- Cienie – światy równoległe z powieści Rogera Zelazny’ego o fikcyjnym świecie Amberu.

- Cienie – zaginiony poemat Cypriana Kamila Norwida

Wikipedia

cieniej

stopień wyższy od przysłówka: cienko

SJP.pl

cienik

zdrobnienie od: cień

SJP.pl

Pseudephebe M. Choisy (cienik) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Nazwa polska według Krytycznej listy porostów i grzybów naporostowych Polski. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

Wikipedia

cieniolubność

→ cieniolubny

SJP.pl

Patrz:
cieniolubny

cieniolubny

przymiotnik

(1.1) biol. taki, który preferuje miejsca ocienione

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z powodu słabego dostępu światła na dnie lasu rosną głównie rośliny cieniolubne i cienioznośne, przede wszystkim rośliny zielne, paprotniki i mchy, liczne są grzyby rozkładające szczątki organiczne

Wiktionary

cieniować

1. w plastyce: uwydatniać szczegóły za pomocą różnych odcieni barw lub różnej grubości linii;
2. modulować głos lub ton instrumentu;
3. strzyc włosy tworząc zachodzące na siebie partie różnej długości;
4. w przenośni: dobierać słowa wypowiedzi w sposób umożliwiający wyrażenie subtelności, uwydatnienie szczegółów;
5. dawniej: okrywać cieniem; zacieniać, ocieniać

SJP.pl

cieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cieniować.

(1.2) fryz. ścinanie włosów na różnej długości, by zwiększyć ich objętość lub nadać odpowiedni kształt fryzurze

Wiktionary

- cieniowanie – w grafice, to nanoszenie barwnika odwzorowujące cień rysowanych obiektów,

- cieniowanie – w grafice komputerowej jest efektem generowania złudzenia wygładzenia powierzchni danego obiektu. Wyróżnia się następujące rodzaje cieniowania:

- cieniowanie płaskie,

- cieniowanie Gourauda,

- cieniowanie Phonga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas gdy Zuzia miała problem z pokolorowaniem wnętrz figur, Janek jest już mistrzem cieniowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cień m.

czas. zacieniać, cieniować ndk.

Wiktionary

cieniówka

słomiana plecionka do zasłaniania roślin w inspektach i szklarniach przed zbyt silnymi promieniami słonecznymi

SJP.pl

cieniowy

→ cień

SJP.pl

Patrz:
cień

cienioznośność

→ cienioznośny

SJP.pl

Patrz:
cienioznośny

cienioznośny

mogący rozwijać się w cieniu; cieniolubny

SJP.pl

cieniścieć

indywidualizm: stawać się cienistym

SJP.pl

cieniściej

stopień wyższy od przysłówków: cienisto, cieniście

SJP.pl

cienistka

pospolita paproć cienistych lasów; zachyłka

SJP.pl

Cienistka, zachyłka (Gymnocarpium Newman) – rodzaj paproci należących do rodziny paprotnicowatych. Obejmuje 9 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej w strefie umiarkowanej, schodzący najdalej na południe w Azji Południowo-Wschodniej. W Polsce występują dwa gatunki: cienistka trójkątna G. dryopteris i cienistka Roberta G. robertianum.

Wikipedia

cienistość

→ cienisty

SJP.pl

Patrz:
cienisty

cienistszy

stopień wyższy od przymiotnika: cienisty

SJP.pl

cienisty

1. osłonięty od słońca i światła; pogrążony w cieniu; zacieniony;
2. dający cień; osłaniający, ocieniający

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pogrążony w cieniu; osłonięty przed światłem

(1.2) dający cień

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cienistość ż., cień mrz.

przysł. cienisto, cieniście

przym. ocieniony, zacieniony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemny, ocieniony, zacieniony

(1.2) ocieniający

Wiktionary

cieniuchny

zdrobnienie od: cienki

SJP.pl

cieniujący

w medycynie: środki cieniujące - substancje chemiczne stosowane w radiologii, wprowadzane do badanego narządu w organizmie w celu dokładnego uwidocznienia go na obrazie rentgenowskim; środki kontrastowe

SJP.pl

cieniusi

przymiotnik

(1.1) iron. bardzo cienki

(1.2) pot. iron. bardzo lichy

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Nie da się ukryć, że jej występ był jak zwykle cieniusi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cieniusieńki, cienki

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieniusieńki

(1.2) cieniusieńki

Wiktionary

cieniusieńki

zdrobnienie od: cieniuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇̃ɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćė̃ńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cienki, cieniusi

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

cieniuśki

zdrobnienie od: cienki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Joanna akurat nalewała kawę do jasnych, cieniuśkich filiżanek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ˈɲüɕci, AS: ćė̃ńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cienki

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

cieniuteczki

zdrobnienie od: cieniutki

SJP.pl

cieniuteńki

zdrobnienie od: cienki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̇̃ɲuˈtɛ̃ɲci, AS: ćė̃ńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cienki

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

cieniutki

zdrobnienie od: cienki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: cienki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odgiął cieniutką blaszkę i wydobył starannie zwiniętą kartkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇̃ˈɲutʲci, AS: ćė̃ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. cienki

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieniuśki

Wiktionary

cienizna

potocznie: coś bardzo marnego, słabego; słabizna, marnizna

SJP.pl

cienki

1. płaski, wąski;
2. wysoki, piskliwy;
3. przewiewny, lekki, delikatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający niewielki przekrój poprzeczny

(1.2) o głosie: wysoki, piskliwy

(1.3) o ubraniu: lekki, przewiewny

(1.4) pot. o napojach, pokarmach: rzadki, rozwodniony, słaby

(1.5) pot. o osobie: mało inteligentny lub słaby

przymiotnik w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

(2.1) środ. mot. Fiat Cinquecento

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ściana jest bardzo cienka. Słyszę całą rozmowę sąsiadów.

(1.2) Zdarza się, że duży człowiek ma cienki głos i odwrotnie – chudziutki człowiek nagle wydobywa z siebie ciężkie basy.

(1.3) Dzisiaj jest tak ciepło, że założyłem cienki polar.

(1.5) Sergiusz ci tego nie uniesie, to jest cienki gostek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃nʲci, AS: ćẽnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cienkość ż., cienkusz m.

przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny

przysł. cienko, cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wąski, płaski

Wiktionary

cienko

przysłówek

(1.1) w sposób cienki

(1.2) w sposób piskliwy

(1.3) przen. słabo, źle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kup mi, proszę, jakiś cienko piszący flamaster.

(1.2) Będziesz cienko piszczał!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cienkość ż., cienkusz m.

przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny, cienki

przysł. cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno

Wiktionary

cienkodzioby

kulik cienkodzioby, mewa cienkodzioba, kakadu cienkodzioba - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma cienki dziób

Wiktionary

cienkolistny

1. mający cienkie liście;
2. śniedek cienkolistny - gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;
3. len cienkolistny - gatunek rośliny z rodziny lnowatych;
4. abobra cienkolistna - gatunek rośliny z rodziny dyniowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający cienkie liście

Wiktionary

cienkonogi

mający cienkie nogi

SJP.pl

cienkoogonkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający cienki ogonek

Wiktionary

cienkopancerzowce

rząd morskich skorupiaków z gromady pancerzowców

SJP.pl

Cienkopancerzowce (Leptostraca) – rząd morskich skorupiaków z gromady pancerzowców.

Wikipedia

cienkopis

rodzaj mazaka, długopisu z wkładem napełnionym tuszem żelowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. narzędzie do pisania z cienką końcówką z filcu lub tworzywa sztucznego

Wiktionary

Pisak (cienkopis, flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama kupiła mi nowy cienkopis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃ŋˈkɔpʲis, AS: ćẽŋkopʹis

Wiktionary

cienkorunny

mający cienką warstwę runa

SJP.pl

cienkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest cienkie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cienkusz mrz.

przym. cieniutki, cieniuteńki, cieniusieńki, cieniusi, cieniuśki, cieniuchny

przym. cienki

przysł. cieniutko, cieniuteńko, cieniusieńko, cieniuśko, cieniuchno, cienko

Wiktionary

cienkoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma cienkie skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃nkɔˈskʃɨdwɨ, AS: ćẽnkoskšydu̯y

Wiktionary

cienkowice

Cienkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

Wikipedia

cienkowski

nazwisko

SJP.pl

cienkowłosy

mający cienkie włosy

SJP.pl

cienkusz

potocznie, przestarzałe: lichy, słaby alkohol; lura, rzadzizna, deresz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lichy, słaby trunek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃ŋkuʃ, AS: ćẽŋkuš

Wiktionary

Powiązane:

przym. cienki

przysł. cienko

rzecz. cienkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sikacz

Wiktionary

ciennik

1. drzewo pozostawione w czasie wyrębu lasu, będące ochroną młodych drzewek rosnących pod jego osłoną
2. dawniej:
a) miejsce cieniste;
b) zasłona od światła

SJP.pl

cieński

nazwisko

SJP.pl

Cieński – nazwisko polskie.

- Jan Cieński

- Kazimierz Cieński

- Leszek Cieński

- Ludomir Cieński

- Marcin Cieński

- Michał Cieński

- Stanisław Cieński

- Tadeusz Cieński

- Włodzimierz Cieński

Wikipedia

cieńszy

stopień wyższy od przymiotnika: cienki

SJP.pl

ciepać

gwarowo: rzucać, ciskać, uderzać; ćpać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ciepnąć)

(1.1) pot. rzucać

(1.2) pot. uderzać

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. rzucać

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Zostaw mnie, bo ci ciepnę.

(1.3) Holdek ciepnął bala z autu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpat͡ɕ, AS: ćepać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepanie n., wyciepanie n.

czas. ciepnąć dk., wyciepać dk.

Wiktionary

ciepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciepać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciepać

Wiktionary

ciepełko

zdrobnienie od: ciepło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od ciepło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Anka marznie u teściów, bo przyzwyczajona do ciepełka w blokach cienko się ubiera.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

Wiktionary

ciepiela

nazwisko

SJP.pl

- Bolesław Ciepiela (ur. 1931) − literat, redaktor, regionalista, oraz członek Stowarzyszenia Autorów Polskich związany z Zagłębiem Dąbrowskim

- Ewa Ciepiela (ur. 1941) − polska aktorka teatralna i filmowa

- Jan Ciepiela (ur. 1989) − polski lekkoatleta, sprinter

- Kazimierz Ciepiela (1923−2003) − pułkownik pilot Wojska Polskiego

- Roman Ciepiela (ur. 1955) − polski samorządowiec, były prezydent Tarnowa

- Sławomira Ciepiela-Kubalska (1930−2006) − polska historyk, archeolog

Wikipedia

ciepielewo

Ciepielewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków. Leży nad rzeką Orzyc.

Według administracji kościelnej miejscowość przynależy do rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Szelkowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wikipedia

ciepielewski

nazwisko

SJP.pl

ciepielin

Ciepielin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pokrzywnica. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

ciepielów

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

Ciepielów – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w miejsko-wiejskiej gminie Ciepielów. Siedziba gminy oraz parafii Podwyższenia Krzyża Świętego. Miasto położone jest w Małopolsce, na ziemi radomskiej, która stanowi część dawnej ziemi sandomierskiej.

Wikipedia

ciepielowianin

mieszkaniec Ciepielowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

ciepielowianka

mieszkanka Ciepielowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

ciepielowski

przymiotnik od miejscowości: Ciepielów

SJP.pl

ciepień

Ciepień – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno.

Wikipedia

cieplaj

1. potocznie: człowiek, któremu często jest zimno i który lubi przebywać w cieple; zmarzlak;
2. środowiskowo: osoba przejawiająca pociąg płciowy do osobnika tej samej płci; pederasta

SJP.pl

cieplak

środowiskowo: tymczasowe, ogrzewane pomieszczenie na placach budowy lub terenach sportowych

SJP.pl

- Ignacy Cieplak

- Jan Cieplak

- Marian Cieplak

- Piotr Cieplak

- Władysław Cieplak

Postacie fikcyjne

- Urszula Cieplak

Wikipedia

cieplarek

urządzenie laboratoryjne utrzymujące stałą temperaturę, używane do hodowli bakterii, nasycania preparatów parafiną itp.

SJP.pl

cieplarka

urządzenie laboratoryjne utrzymujące stałą temperaturę, używane do hodowli bakterii, nasycania preparatów parafiną itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. budynek, w którym hoduje się drób pochodzący ze sztucznego wylęgu

(1.2) techn. zob. termostat.

(1.3) med. zob. inkubator.

Wiktionary

Inkubator – urządzenie, za którego pomocą stwarza się kontrolowane warunki zewnętrzne w celu podtrzymania procesów życiowych oraz rozwoju i wzrostu. Zadaniem inkubatora jest wytworzenie mikroklimatu o odpowiedniej temperaturze, wilgotności i składzie atmosfery.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarnia ż.

przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły, cieplny, cieplarkowy

przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary

cieplarkowy

przymiotnik od: cieplarka

SJP.pl

cieplarnia

budynek oszklony częściowo lub całkowicie, przeznaczony do uprawy roślin w odpowiedniej temperaturze, niezależnie od pory roku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. ogrod. szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia

Wiktionary

Ogrodnictwo

- szklarnia (ogrodnictwo)

Literatura

- Cieplarnia (powieść) – powieść fantastycznonaukowa Briana W. Aldissa

Muzyka

- Cieplarnia (grupa muzyczna)

Teatr

- Cieplarnia (sztuka)

Inne

- Cieplarnia – skała w Wąwozie Ostryszni na Wyżynie Olkuskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policja aresztowała go, bo hodował konopie indyjskie w cieplarni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarka ż.

przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły, cieplny

przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szklarnia

Wiktionary

cieplarniany

1. właściwy cieplarni; szklarniowy;
2. wyhodowany w cieplarni, wymagający ciepła do rozwoju;
3. w przenośni, o warunkach: tworzący możliwości rozwoju przez ograniczenie kłopotów i stresów, ale nieprzystosowujący do świata zewnętrznego;
4. efekt cieplarniany - podnoszenie się temperatury atmosfery w wyniku zmiany jej składu chemicznego; efekt szklarniowy;
5. gaz cieplarniany - gaz obecny w atmosferze, wywołujący taki efekt; gaz szklarniowy

SJP.pl

cieplej

stopień wyższy od przysłówka: ciepło

SJP.pl

cieplejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ciepły

SJP.pl

cieplewo

Cieplewo (niem. Zipplau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański. Przez wieś przebiegają 2 linie kolejowe: nr 9 Warszawa Wschodnia – Gdańsk Gł.i nr 260 Zajączkowo Tczewskie – Pruszcz Gdański.

Wikipedia

cieplica

źródło wód termalnych lub odwiert, z którego takie wody wypływają; terma, gorące źródło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. terma

(1.2) stpol. łaźnia

(1.3) daw. ciepły kraj

Wiktionary

Źródło termalne, źródło ciepłe, źródło gorące, cieplica – źródło, z którego wypływa woda termalna o temperaturze wyższej o co najmniej 5 °C od średniej rocznej temperatury powietrza na danym obszarze (według klasyfikacji hydrogeologicznej) lub wyższej niż 20 °C (według klasyfikacji balneologicznej).

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Jednego razu, prawie gdy gęsi do cieplic leciały, siedziała ona na progu domowym (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈplʲit͡sa, AS: ćeplʹica

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

Wiktionary

cieplice

miejscowość (najczęściej uzdrowisko), miejsce, w którym występują cieplice (gorące źródła)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju usteckim;

Wiktionary

- cieplica – inaczej źródło termalne

W Polsce

- Cieplice – część wsi Zleszyn w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno

- Cieplice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza

- Cieplice – część wsi Jangrot w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż

- Cieplice – część wsi Chorkówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka

- Cieplice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Adamówka

- Cieplice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

- Cieplice – gromada

- Cieplice – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

przym. cieplicki

Wiktionary

cieplicki

przymiotnik od: Cieplice Śląskie-Zdrój

SJP.pl

cieplicowy

przymiotnik od: cieplica

SJP.pl

ciepliczanin

mieszkaniec Cieplic Śląskich-Zdroju

SJP.pl

ciepliczanka

mieszkanka Cieplic Śląskich-Zdroju

SJP.pl

cieplik

w dawnej fizyce: nieważka i niewidzialna substancja, którą wg teorii materialnej panującej w nauce do początku XIX wieku miało być ciepło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. fiz. domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem;

Wiktionary

Cieplik (termin wprowadzony przez Jędrzeja Śniadeckiego jako tłumaczenie fr. calorique) – według przekonań uczonych przełomu XVIII i XIX w. niezniszczalna i nieważka substancja odpowiedzialna za istnienie ciepła.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cieplik miał mieć taką zagadkową własność, że miał być niejako wchłaniany, tym bardziej do wnętrza ciała, im bardziej ciało miało wyższą temperaturę.

Wiktionary

ciepliński

nazwisko

SJP.pl

cieplny

związany z ciepłem, działający wskutek wykorzystywania ciepła, wytwarzający ciepło; termiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. techn. związany z ciepłem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zasada działania pirometru opiera się na pomiarze natężenia promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciało.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepło n., ciepłota ż., ciepłownictwo n., ciepłownia ż., cieplarka ż., cieplarnia ż.

przym. cieplarniany, ciepłowniczy, ciepły

przysł. cieplnie, ciepło

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) termiczny, termalny

Wiktionary

ciepluchny

zdrobnienie od: ciepły

SJP.pl

cieplusieńki

zdrobnienie od: ciepluśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛpluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: ćepluśė̃ńḱi

Wiktionary

ciepluśki

zdrobnienie od: ciepły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈpluɕci, AS: ćepluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

Wiktionary

ciepluteńki

zdrobnienie od: ciepły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W pobliżu sieci samice pracowicie tkają opasły, ciepluteńki kokon wielkości czereśni, który zawieszony na suchych badylach będzie czekał wiosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛpluˈtɛ̃ɲci, AS: ćeplutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

Wiktionary

cieplutki

zdrobnienie od: ciepły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈplutʲci, AS: ćeplutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

rzecz. ciepłownia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciepluśki

Wiktionary

ciepnąć

potocznie: rzucić, uderzyć czymś

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. uderzyć, rzucić

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rzucić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćepnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepnięcie n.

czas. ciepać

Wiktionary

ciepnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciepnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciepnąć

Wiktionary

ciepła

1. temperatura między zimnem a gorącem;
2. atmosfera serdeczności

SJP.pl

Ciepła – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim, w gminie Orońsko. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Wysokiej.

Wikipedia

ciepławy

przymiotnik jakościowy

(1.1) trochę ciepły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwavɨ, AS: ćepu̯avy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepło n., ciepłownia ż.

przym. ciepły

przysł. ciepło

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) letni

Wiktionary

ciepło

1. temperatura między zimnem a gorącem;
2. atmosfera serdeczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;

(1.2) fiz. ilość energii przekazywanej w ten sposób

(1.3) uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości

(1.4) przen. uczucie serdeczności

(1.5) daw. środ. polit. dynamit

przysłówek sposobu

(2.1) przen. w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

(2.2) powodując wzrost lub przynajmniej utrzymanie temperatury

Wiktionary

Ciepło w fizyce – jeden z dwóch, obok pracy, sposobów przekazywania energii wewnętrznej układowi termodynamicznemu. Jest to przekazywanie energii chaotycznego ruchu cząstek (atomów, cząsteczek, jonów).

Ciepło oznacza również ilość energii wewnętrznej przekazywanej w procesie cieplnym. Aby uniknąć nieporozumień, dla odróżnienia ciepła jako zjawiska fizycznego od ciepła jako wielkości fizycznej można używać określenia wymiana cieplna lub cieplny przepływ energii na określenie procesu, a ilość ciepła na wielkość fizyczną określającą zmianę energii wewnętrznej wywołaną tym zjawiskiem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie należy mylić ciepła z temperaturą. Ciepło tak się ma do temperatury, jak przepływ rzeki do wysokości nad poziomem morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpwɔ, AS: ćepu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarka ż., ciepłownia ż., ciepłota ż., cieplarnia ż., ciepłość ż.

przym. ciepły, cieplny, ciepławy

Wiktionary

ciepło-zimno

zabawa polegająca na chowaniu jakiegoś przedmiotu i nakierowywaniu szukającego słowami: zimno, ciepło, cieplej, gorąco

SJP.pl

ciepłochronność

→ ciepłochronny

SJP.pl

Patrz:
ciepłochronny

ciepłochłonny

pochłaniający ciepło

SJP.pl

ciepłociąg

system rur sieci grzewczej, przewodzących ciepłą wodę lub parę z ciepłowni do budynków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu ciepłej wody lub pary wodnej

Wiktionary

Sieć ciepłownicza, sieć cieplna – połączone ze sobą urządzenia lub instalacje systemu ciepłowniczego, służące do przesyłania i dystrybucji ciepła ze źródeł ciepła do węzłów cieplnych.

Stanowi zespół urządzeń technicznych służących do transportu rurociągowego energii cieplnej od źródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) do odbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego (nośnika ciepła).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: ćepu̯oćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepłociągowy

Wiktionary

ciepłoczuły

reagujący na ciepło

SJP.pl

ciepłokrwistość

cecha zwierzęcia zdolnego do utrzymywania temperatury wewnętrznej ciała na względnie stałym poziomie, niezależnym od temperatury otoczenia; stałocieplność, gorącokrwistość, endotermiczność, homojotermia, homeotermia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ciepłokrwiste

Wiktionary

Zwierzę stałocieplne, inaczej: ciepłokrwiste, endotermiczne, homojotermiczne (gr. homoios ‘podobny’) – zwierzę, którego temperatura (zwana też ciepłotą ciała) jest względnie stała i w znacznym stopniu niezależna od temperatury otoczenia, a jej dobowe wahania nie są większe od kilku stopni, jeśli znajduje się w normalnym dla swojego gatunku środowisku. Zwierzęta te zwykle utrzymują wysoką temperaturę ciała (np. ssaki ok. 37 °C, ptaki ok. 40 °C) i wykazują aktywność zarówno przy niskich, jak i wysokich temperaturach otoczenia (w przeciwieństwie do zwierząt zmiennocieplnych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednym z nich jest to, że kilka cech anatomicznych uważanych za związane z ciepłokrwistością znaleziono również u gadów z zimną krwią.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepłokrwisty

Wiktionary

ciepłokrwisty

gorącokrwisty;
1. o zwierzęciu: zdolny do utrzymywania temperatury wewnętrznej ciała na względnie stałym poziomie, niezależnym od temperatury otoczenia; stałocieplny, endotermiczny, homojotermiczny;
2. o koniach: o dużym temperamencie i sprawności fizycznej, zwykle rasy angloarabskiej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zool. o niezmieniającej się temperaturze ciała przy zmianch temperatury otoczenia

(1.2) zootechn. o koniu: o żywym temperamencie i zgrabny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciepłokrwistość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) endotermiczny, homojotermiczny

Wiktionary

ciepłolecznictwo

leczenie za pomocą nagrzewania ciała; termoterapia

SJP.pl

Ciepłolecznictwo - forma termoterapii polegająca na przekazywaniu do organizmu energii cieplnej na drodze przewodzenia, przenoszenia lub promieniowania. Rozróżnia się zabiegi ciepłolecznicze o działaniu miejscowym i ogólnym.

Podstawową reakcją organizmu na działanie jest, odbywający się zgodnie z prawem Dastre’a-Morata miejscowy odczyn naczyniowy polegający na rozszerzeniu naczyń skórnych ze zwiększeniem przepływu krwi. Ciepło powoduje także rozluźnienie napięcia mięśni gładkich i poprzecznie prążkowanych, oraz działa bezpośrednio przeciwbólowo.Zabiegi ciepłolecznicze działające na całe ciało, oprócz lokalnego wpływu na naczynia skóry, wywierają również działanie ogólnoustrojowe. Przegrzanie powoduje uruchomienie mechanizmów termoregulacji, związanych z nadmiernym oddawaniem potu, co doprowadza do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Podwyższenie temperatury ciała o 1 °C powoduje zwiększenie przemiany materii o 3,6%. Przegrzanie powoduje też stymulację części współczulnej układu autonomicznego, co skutkuje przyspieszeniem akcji serca oraz zwiększeniem pojemności minutowej.

Wikipedia

ciepłoleczniczy

→ ciepłolecznictwo

SJP.pl

Patrz:
ciepłolecznictwo

ciepłomierz

miernik poboru energii cieplnej, stosowany zazwyczaj w instalacjach wodociągowych

SJP.pl

Licznik ciepła (ciepłomierz) – całkujący przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru ilości przepływającej energii cieplnej. Jego wskazanie jest podstawą do rozliczania się między dostawcą a odbiorcą tej energii. Jednostką miary energii cieplnej w układzie SI jest dżul (symbol J) równy 1wat · 1sekunda (watosekunda). Jest ona zbyt mała do użytku praktycznego, dlatego powszechnie używaną w rozliczeniach jednostką energii jest gigadżul [GJ].

Wikipedia

ciepłoodporność

→ ciepłoodporny

SJP.pl

Patrz:
ciepłoodporny

ciepłoodporny

odporny na ciepło

SJP.pl

ciepłorost

roślina żyjąca na terenach, gdzie przez cały rok występują wahania temperatury od 15 do 20°C

SJP.pl

ciepłość

1. cecha tego, co jest ciepłe;
2. rzadko: ciepło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ciepłe; cecha tych, którzy są ciepli

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciepły

przysł. ciepło

rzecz. ciepło n.

Wiktionary

ciepłota

temperatura ciała

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. temperatura ciała

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarka ż., ciepło n., ciepłownia ż., cieplarnia ż.

przym. ciepły, cieplny

przysł. ciepło

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) temperatura

Wiktionary

ciepłownia

duża kotłownia centralnego ogrzewania obsługująca całe miasto, dzielnicę lub osiedle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;

Wiktionary

Ciepłownia – zakład przemysłowy, którego głównym zadaniem jest produkcja czynnika (najczęściej wody) o wysokiej temperaturze dla miejskiej sieci ciepłowniczej. Konwencjonalne układy (to jest opalane paliwami kopalnymi instalacje z kotłem) są obecnie spotykane rzadko. Wynika to z faktu, iż dużo wyższą sprawność uzyskuje się, produkując w sposób skojarzony energie cieplną i elektryczną (zobacz: elektrociepłownia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛpˈwɔvʲɲa, AS: ćepu̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarka ż., ciepło ż., ciepłota ż., cieplarnia ż.

przym. ciepły, cieplny, cieplutki, ciepławy, ciepłowniczy

przysł. ciepło, cieplutko

Wiktionary

ciepłownictwo

dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina zajmujaca się wytwarzaniem i dostarczaniem ciepła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarnia ż., cieplarka ż.

przym. cieplny, ciepłowniczy

Wiktionary

ciepłowniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do ciepłowni lub ciepłownictwem, mający związek z ciepłownią lub ciepłownictwem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Numer pogotowia ciepłowniczego jest łatwy do zapamiętania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarka ż., cieplarnia ż., ciepłownia ż., ciepłownictwo n., ciepłownik mos.

przym. cieplny

Wiktionary

ciepłownik

specjalista w dziedzinie ciepłownictwa

SJP.pl

ciepłowód

wieś w Polsce

SJP.pl

ciepłowody

wieś w Polsce

SJP.pl

Ciepłowody (niem. Tepliwoda, w latach 1939–1945: Lauenbrunn) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

Wikipedia

ciepłowodzianin

mieszkaniec Ciepłowodów

SJP.pl

ciepłowodzianka

mieszkanka Ciepłowodów

SJP.pl

ciepłowodzki

przymiotnik od: Ciepłowody

SJP.pl

ciepły

1. mający temperaturę pośrednią między zimnem a gorącem;
2. chroniący przed zimnem;
3. miły, serdeczny, życzliwy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą

(1.2) przen. miły, przyjemny

(1.3) pot. przen. żywy

(1.4) o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło

(1.5) pot. środ. homoseksualny (zwykle o mężczyźnie, rzadziej o kobiecie)

Wiktionary

- Jadwiga Ciepły (1908-1996), lekkoatletka

- Olgierd Ciepły (1936-2007), lekkoatleta

- Piotr Ciepły (1983-), hokeista

- Teresa Ciepły (1937-2006), lekkoatletka

- Tomasz Ciepły (1980-), florecista

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po powrocie z wycieczki zjedliśmy trochę ciepłej zupy.

(1.2) Wśród pracowników biura panowała bardzo ciepła atmosfera.

(1.3) Przenieście go do karetki, póki jest jeszcze ciepły.

(1.4) Pod choinką znalazłem ciepły, wełniany szalik.

(1.5) Ten koleś sprawia wrażenie jakby był „ciepły”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛpwɨ, AS: ćepu̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieplarka ż., ciepło n., ciepełko n., ciepłota ż., cieplica ż., ciepłość ż., ciepłownia ż., cieplarnia ż., ocieplanie n., ocieplenie n.

czas. ocieplać ndk., ocieplić dk.

przym. cieplny, cieplutki, ciepławy, ciepluteńki, ciepluśki

przysł. ciepło, cieplutko, ciepławo, ciepluteńko, ciepluśko

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) żywy

(1.5) gej, gay, homo; wulg. pedał

Wiktionary

cierkać

1. o niektórych owadach: wydawać dźwięk podobny do terkotania
2. o kuropatwach: wydawać głos

SJP.pl

cierkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cierkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cierkać

Wiktionary

cierlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cierlić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlɛ̃ɲɛ, AS: ćerlẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cierlić

Wiktionary

cierlić

czasownik niedokonany

(1.1) cierlić pyskiem →– dużo mówić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrlʲit͡ɕ, AS: ćerlʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierlenie n., cierlica, cierliczka

Wiktionary

cierlica

drewniany przyrząd z nożycowo skrzyżowanymi mieczami służący do łamania i zgniatania łodyg lnu lub konopi; tarlica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. drewniany przyrząd służący do otłukiwania włókien lnu

(1.2) wózek do młócenia zboża

(1.3) makotra, moździerz

(1.4) gadatliwa kobieta

Wiktionary

Len – potoczna nazwa tkanin wytwarzanych z czystej przędzy lnianej lub z dodatkami włókien bawełnianych, wełnianych, poliestrowych itp. Dodatek włókien poliestrowych (elana) do lnu zmniejsza podatność na gniecenie przy zachowaniu podstawowych cech tkaniny lnianej. Charakteryzuje się dużą przewiewnością.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlʲit͡sa, AS: ćerlʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. cierliczka

czas. cierlić

Wiktionary

Synonimy:

(1) tarlica, cerzlica, cerlica, terlica, perlica

Wiktionary

cierliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od cierlica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈlʲit͡ʃka, AS: ćerlʹička

Wiktionary

Powiązane:

czas. cierlić

rzecz. cierlica

Wiktionary

cierlik

nieduży ptak z rodziny łuszczaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Emberiza cirlus|ref=tak., ptak z rodziny trznadlowatych;

Wiktionary

Cierlik (Emberiza cirlus) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae). Zamieszkuje Europę, głównie zachodnią i południową, Azję Mniejszą i północno-zachodnią Afrykę. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U cierlików jaja wysiadywane są wyłącznie przez samicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrlʲik, AS: ćerlʹik

Wiktionary

ciermęcice

Ciermięcice (do 2009 też Ciermęcice, cz. Trmantice, niem. Türmitz, dawniej Tirmanz, Termitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Nazwa wsi została formalnie ustalona w 2009 (wcześniej funkcjonowała też nazwa Ciermęcice).

Wikipedia

cierń

1. twardy, ostro zakończony wyrostek roślinny, chroniący roślinę przed zjedzeniem; kolec;
2. coś sprawiającego przykrość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ostry wyrostek na pędzie rośliny;

Wiktionary

Ciernie (ang. thorn, spine, łac. spina) – ostro zakończone wyrostki roślinne o szydłowatym kształcie będące przekształconymi liśćmi (ciernie pochodzenia liściowego na przykład u berberysu i kaktusów), pędami bocznymi (na przykład u tarniny i grochodrzewu) lub przylistkami (na przykład u niektórych wilczomleczowatych). U niektórych palm powstają również ciernie pochodzenia korzeniowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrʲɲ, AS: ćerʹń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciernik m., cierniczek m., cierniówka ż.

przym. cierniowy, ciernisty

czas. ścierać

Wiktionary

cierniak

nazwisko

SJP.pl

Cierniak (592 m n.p.m., dawna niem. nazwa Stachelberg) – góra w paśmie Gór Złotych wznosząca się nad wsią Radochów i Doliną Białej Lądeckiej (gmina Lądek-Zdrój) z XIX-wieczną kalwarią (stąd nazwa góry). Na szczyt prowadzi od wsi 214 stopni ustawianych tu kolejno przez 150 lat przez pątników. Na wypłaszczeniu pod szczytem znajduje się kaplica i stacje drogi krzyżowej. W pobliżu kaplicy mieszkał do czerwca 2023 roku Elizeusz Janikowski, pustelnik.

Wikipedia

cierniara

roślina z rodziny palm, występująca w ponad 35 gatunkach

SJP.pl

ciernić

otaczać cierniem, obsadzać tarniną

SJP.pl

cierniczek

mała ryba z rodziny ciernikowatych, podobna do ciernika

SJP.pl

Cierniczek północny, cierniczek (Pungitius pungitius) – gatunek ryby z rodziny ciernikowatych (Gasterosteidae).

Wikipedia

ciernie

1. twardy, ostro zakończony wyrostek roślinny, chroniący roślinę przed zjedzeniem; kolec;
2. coś sprawiającego przykrość

SJP.pl

- Ciernie – u motyli jest to element samczych narządów genitalnych

W Polsce

- Ciernie – część miasta, dzielnica Świebodzic

- Ciernie – część miasta Mszana Dolna

- Ciernie – część wsi Borzęcin, w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Borzęcin

- Ciernie – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk

- Ciernie – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

Wikipedia

cierniewski

nazwisko

SJP.pl

ciernik

drobna ryba, pospolity szkodnik narybku; kat; kolka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Gasterosteus aculeatus|ref=tak., mała ryba zamieszkująca słone i słodkie wody na półkuli północnej;

Wiktionary

Ciernik, kat, kolka, czart (Gasterosteus aculeatus) – gatunek ryby z rodziny ciernikowatych (Gasterosteidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrʲɲik, AS: ćerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierń mrz.

przym. ciernisty, cierniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kat, kolka, przest. szewc

Wiktionary

ciernikokształtne

rząd ryb promieniopłetwych

SJP.pl

Ciernikokształtne (Gasterosteiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii). W Polsce występują trzy gatunki z rodziny ciernikowatych – ciernik (Gasterosteus aculeatus), cierniczek (Pungitius pungitius) i pocierniec (Spinachia spinachia).

Wikipedia

ciernikowate

o cechach ciernikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

Ciernikowate (Gasterosteidae) – rodzina ryb z rzędu ciernikokształtnych (Gasterosteiformes). Obejmuje 5 rodzajów z około 14 gatunkami. Liczba gatunków nie jest pewna z powodu dużej różnorodności form, zwłaszcza w grupach gatunków (species complex) (Gasterosteus aculeatus) i (Pungitius pungitius). Ciernikowate występują w słodkich, słonych i słonawych wodach półkuli północnej. Nie mają znaczenia gospodarczego, są natomiast często wykorzystywane w badaniach naukowych – ewolucyjnych, genetycznych, etologicznych i fizjologicznych.

Wikipedia

ciernikowaty

o cechach ciernikowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

cierniogłów

bezkręgowiec pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców; kolcogłów

SJP.pl

cierniogłowy

bezkręgowiec pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców; kolcogłów

SJP.pl

Kolcogłowy, cierniogłowy (Acanthocephala) – typ pasożytniczych, robakokształtnych zwierząt bezkręgowych. Cechą charakterystyczną kolcogłowów, od której wywodzi się ich nazwa, jest obecność z przodu ciała ryjka opatrzonego wieńcem haczyków i kolców. Stadia larwalne są pasożytami bezkręgowców, a dorosłe – kręgowców.

Wikipedia

cierniooczek

cierniooczek długonosy, cierniooczek Kuhla - gatunki słodkowodnych ryb z rodziny piskorzowatych

SJP.pl

cierniopląt

1. rodzaj rośliny ziołowej z rodziny występującej na kontynencie amerykańskim;
2. roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych o kwitnących na biało kwiatach, której owoce i nasiona zawierające kofeinę używane są do sporządzania pasty będącej esencją naturalnych napojów pobudzających; guarana, gwarana, paulinia

SJP.pl

Paulinia guarana (Paullinia cupana), pot. guarana lub gwarana – gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych. Występuje w całym dorzeczu Amazonki i Pary (Brazylia). Bywa nazywany zwyczajowo guaraną od nazwy gorzko-kwaśnego napoju, sporządzanego z jej nasion. Nazwa napoju zaś pochodzi od plemienia Guarani.

Wikipedia

cierniopromienne

nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju ryb promieniopłetwych; kolcopłetwe, cierniopłetwe

SJP.pl

cierniopromienny

o cechach cierniopromiennych (nadrząd ryb)

SJP.pl

cierniopłetwe

nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju ryb promieniopłetwych; kolcopłetwe, cierniopromienne

SJP.pl

Kolcopłetwe, cierniopłetwe (Acanthopterygii) – nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju i najmłodszych ewolucyjnie ryb promieniopłetwych z infragromady dokonałokostnych (Teleostei), obejmujący ponad 13 000 gatunków z blisko 270 rodzin. Charakteryzują się wysuwalną szczęką, bardziej ruchliwą niż u wcześniejszych Teleostei, ktenoidalnymi łuskami oraz ostrym promieniem kostnym (kolcem) w płetwach. Występują we wszystkich typach wód, najliczniej w morskich wodach przybrzeżnych. 24% gatunków zasiedla wody słodkie.

Wikipedia

cierniopłetwy

o cechach cierniopłetwych (nadrząd ryb)

SJP.pl

cierniosternik

cierniosternik białoczelny - gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych

SJP.pl

cierniowaty

przypominający wyglądem cierń

SJP.pl

cierniowiak

mokosz cierniowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych

SJP.pl

cierniówka

gatunek ptaka

SJP.pl

Cierniówka, pokrzewka cierniówka (Curruca communis) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Wikipedia

cierniowy

przymiotnik od: cierń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cierniem, dotyczący ciernia

(1.2) posiadający cierń lub ciernie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierń m., ciernik m.

przym. ciernisty

Wiktionary

cierniściej

stopień wyższy od przysłówka: cierniście

SJP.pl

ciernisko

1. miejsce pokryte cierniami;
2. ogół roślin mających ciernie

SJP.pl

ciernistość

→ ciernisty

SJP.pl

Patrz:
ciernisty

ciernisty

1. mający ciernie, kolce; kolczasty, kłujący;
2. zarosły cierniami, kolczastymi roślinami;
3. przenośnie: pełen cierpień, przykrości; trudny, ciężki, mozolny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wiele cierni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrʲˈɲistɨ, AS: ćerʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierń m., ciernik m., cierniczek m., cierniówka ż., ciernistość ż.

przym. cierniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolczasty

Wiktionary

cierny

1. o maszynach i urządzeniach: działający z wykorzystaniem siły tarcia;
2. wykonany z materiału odpornego na ścieranie

SJP.pl

cierocki

nazwisko

SJP.pl

cierp

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny

SJP.pl

cierpiąca

kobieta cierpiąca, chora

SJP.pl

cierpiący

człowiek cierpiący, chory

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: cierpieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś, kto cierpi

przymiotnik

(3.1) stpol. cierpliwy

(3.2) gw-pl|Poznań. chory

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: ćerpʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpienie n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż.

czas. cierpieć

Wiktionary

cierpiarz

pogardliwie: taksówkarz; cierp, złotówa, złotówkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. gwara. taksówkarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Warszawa|złotówa, złotówka.

Wiktionary

cierpice

- Cierpice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno

- Cierpice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Wielka Nieszawka

- Cierpice – stacja kolejowa we wsi Cierpice w woj. kujawsko-pomorskim

Wikipedia

cierpieć

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny

SJP.pl

czasownik

(1.1) odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

(1.2) ubolewać z powodu czegoś

(1.3) znosić, tolerować kogoś lub coś

(1.4) chorować na coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja mama ma raka i bardzo cierpi.

(1.2) Bardzo cierpię z powodu śmierci męża.

(1.3) Będzieszli, Panie, cierpiał nierządnicę w pałacu własnym?

(1.3) Nie cierpię wstawać w poniedziałki do pracy.

(1.4) Mój dziadek cierpi na reumatyzm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrpʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ćerpʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpiętnica ż., niecierpek mzw., cierpiętnik m., cierpienie, cierpiący

czas. nie cierpieć, przecierpieć dk., ścierpieć dk., wycierpieć dk.

przym. cierpiący, cierpliwy

ims. cierpiący

Wiktionary

cierpienia

ból fizyczny lub psychiczny

SJP.pl

cierpienie

ból fizyczny lub psychiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cierpieć.

(1.2) długotrwały lub silny ból

(1.3) stpol. cierpliwość

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: ćerpʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. ucierpieć, cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., ścierpieć dk.

rzecz. cierpiący mos., cierpiętnik mos., cierpiętnica ż.

przym. cierpiący, cierpiętniczy, cierpliwy

przysł. cierpiętniczo

ims. cierpiący

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ból, piekło, męka, tortura, udręka, droga krzyżowa, gehenna, golgota, kalwaria, katorga, katusza, korona cierniowa, martyrologia

Wiktionary

cierpiętliwy

skłonny do cierpienia

SJP.pl

cierpiętnica

kobieta cierpiąca biernie, lubująca się w przeżywaniu cierpień; męczennica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej lubująca się we własnym cierpieniu lub biernie się mu poddająca

(1.2) rel. osoba płci żeńskiej, która zaznała cierpień ze względu na swoje wierzenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Babcia Hela była straszną cierpiętnicą, z własnej woli wstawała o czwartej rano, aby upiec nam chleb, a potem pół dnia narzekała na zmęczenie i senność.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpienie n., cierpiętnictwo n., cierpiętniczość ż.

:: fm. cierpiętnik m.

czas. cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., scierpieć dk.

przym. cierpiętniczy, cierpiący

przysł. cierpiętniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) męczennica

Wiktionary

cierpiętnictwo

bierne poddawanie się cierpieniu; lubowanie się w przeżywaniu cierpienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bierne poddawanie się cierpieniom, lubowanie się w ich przeżywaniu lub kreowanie się na ofiarę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tymczasem cierpiętnictwo w nowych warunkach, w których intelektualiści żyją komfortowo, a często i konformistycznie, jest fałszem, jest po prostu jedną z form duchowej mimikry.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpiętnik m., cierpiętnica ż., cierpiętniczość ż.

przym. cierpiętniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samoudręczenie

Wiktionary

cierpiętniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cierpiętnicze; cecha tych, którzy są cierpiętniczy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpiętnictwo n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż.

przym. cierpiętniczy

Wiktionary

cierpiętniczy

dotyczący cierpiętnika lub cierpiętnictwa; męczeński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cierpiętnictwem i/lub cierpiętnikiem/cierpiętnicą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpiętnictwo n., cierpiętnik m., cierpiętnica ż., cierpienie n., cierpiętniczość ż.

Wiktionary

cierpiętnik

człowiek biernie poddający się cierpieniom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lubująca się we własnym cierpieniu lub biernie poddająca się cierpieniu

(1.2) tytuł przysługujący męczennikom, którzy cierpieli od swych współwyznawców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈpʲjɛ̃ntʲɲik, AS: ćerpʹi ̯ẽntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpienie n., cierpiętnictwo n., cierpiętniczość ż.

:: fż. cierpiętnica ż.

czas. cierpieć ndk., wycierpieć dk., nacierpieć się dk., scierpieć dk.

przym. cierpiętniczy, cierpiący

przysł. cierpiętniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) masochista

Wiktionary

cierpisz

odczuwać ból fizyczny bądź psychiczny

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 2 podstawowe

- Cierpisz – część miasta Konin

- Cierpisz – część wsi Czarna w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna

- Cierpisz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut

- Cierpisz – część wsi Markowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Markowa

- Cierpisz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski

- Cierpisz – część wsi Mrowla w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza

Wikipedia

cierpisław

imię męskie

SJP.pl

Cierpisław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w zachowanych dokumentach staropolskich. Istnieje zapis wyłącznie podobnego imienia żeńskiego: Cirzpisława oraz męskiego: Cirzpibog.

Cierpisław imieniny obchodzi 29 lipca.

Wikipedia

cierpka

potocznie gorzki lub kwaśny

SJP.pl

cierpkawy

nieco cierpki; kwaskowaty, drażniący

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) trochę cierpki, o lekko drażniącym smaku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpkość ż., cierpkawość ż.

czas. cierpknieć ndk.

przym. cierpki

przysł. cierpkawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwaskowaty

Wiktionary

cierpki

potocznie gorzki lub kwaśny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o smaku: kwaskowaty, gorzkawo-kwaśny; sprawiający, że cierpnie język

(1.2) o zapachu: ostry, drażniący

(1.3) książk. przen. sprawiający przykrość

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Owoce czeremchy mają cierpki smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛrpʲci, AS: ćerpʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przysł. cierpko

czas. cierpnąć ndk.

rzecz. cierpkość ż.

przym. cierpkawy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) przykry, zgryźliwy, złośliwy

Wiktionary

cierpkość

→ cierpki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ma kwaskowaty smak

Wiktionary

Patrz:
cierpki
Powiązane:

przym. cierpki, cierpkawy

przysł. cierpko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwasowość

Wiktionary

cierplewo

Cierplewo – (niem. Brahwede) wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, nad Zalewem Koronowskim w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 85 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Lubiewo.

Wikipedia

cierpliwie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób cierpliwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znosili to, każde inaczej. Ojciec obojętnie, ignorując babkę, mama cierpliwie, w milczeniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivʲjɛ, AS: ćerplʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpliwość ż.

przym. cierpliwy

Wiktionary

cierpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: cierpliwie

SJP.pl

cierpliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

(1.2) zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Urodzeni pod znakiem Byka odznaczają się cierpliwością.

(1.2) Stał w ostrych promieniach słońca patrząc z niezmierną cierpliwością i powtarzając, że matka jego jest umierająca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivɔɕt͡ɕ, AS: ćerplʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. cierpliwy

przysł. cierpliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) opanowanie

(1.2) wytrwałość

Wiktionary

cierpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: cierpliwy

SJP.pl

cierpliwy

znoszący ze spokojem przeciwności; umiejący czekać; wytrzymały; wykazujący się uporem i niezłomnością

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezrażający się czekaniem

(1.2) znoszący przeciwności w sposób opanowany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cierpliwy młody człowiek czekał w kolejce na swój bilet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛrˈplʲivɨ, AS: ćerplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierpliwość ż., cierpienie n.

czas. cierpieć

przysł. cierpliwie

Wiktionary

cierski

nazwisko

SJP.pl

cierzo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. północny, chłodny wiatr typu bora, występujący w Hiszpanii;

Wiktionary

Cierzo - chłodny wiatr typu bora, występujący w Hiszpanii. Wieje z kierunku północnego.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|cierzo.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cierzo

* aragoński: (1.1) cierzo m.

* baskijski: (1.1) ziertzo

* francuski: (1.1) cierzo m.

* hiszpański: (1.1) cierzo m.

źródła.

== cierzo (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) meteorol. cierzo

odmiana.

(1.1) lp. cierzo; lm. cierzos

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|hiszp|cierzo.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cierzo

* aragoński: (1.1) cierzo m.

* baskijski: (1.1) ziertzo

* francuski: (1.1) cierzo m.

* hiszpański: (1.1) cierzo m.

źródła.

== cierzo (język francuski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) meteorol. cierzo

odmiana.

(1.1) lp. cierzo; lm. cierzos

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cierzpać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) warmia. czerpać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cierzpanie n.

Wiktionary

cierzpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cierzpać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛʃˈpãɲɛ, AS: ćešpãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cierzpać

Wiktionary

cierzpice

Cierzpice – osada wsi Kursztyn w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew, przy drodze wojewódzkiej nr 230. Wchodzą w skład sołectwa Kursztyn.

W latach 1975–1998 Cierzpice administracyjnie należały do województwa gdańskiego.

Wikipedia

cierzpięty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Orzysz;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Piecki;

(1.3) geogr. dawna osada, współcześnie część miasta Ostróda, w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Cierzpięty – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki

- Cierzpięty – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

- Cierzpięty – część miasta Ostróda

Wikipedia

ciesać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. ciosać

Wiktionary

ciesaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ciesak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciesak m.

Wiktionary

ciesak

narzędzie ręczne do obróbki drewna, o jednym ostrzu osadzonym na trzonku, którego oś jest prostopadła do ostrza; używany w bednarstwie i ciesielstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;

Wiktionary

Ciesak, ciosła, cieślica, cioska – narzędzie służące głównie do obrabiania pni drzew dla otrzymania wydłużonych płaszczyzn. Umieszczenie ostrza prostopadle do drzewca umożliwia wygodne oddzielanie łupek gdy obrabiana powierzchnia jest równoległa np. do fundamentu budowli. Jest on używany w ciesielstwie, bednarstwie, kołodziejstwie, do naciosywania podkładów kolejowych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛsak, AS: ćesak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. ciesaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciosła, cieślica, cioska

Wiktionary

cieść

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ojciec żony

(1.2) daw. ojciec męża

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) daw. synowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieść, to jest żony mojej ojciec […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ɕt͡ɕ, AS: ćėść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieścia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teść

(1.2) świekier

(2.1) daw. niewiastka, daw. sneszka

Wiktionary

cieścia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. matka żony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieść mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teściowa, stpol. tścia, teścia

Wiktionary

ciesielczuk

nazwisko

SJP.pl

- Marek Ciesielczuk – polski dyplomata

- Stanisław Ciesielczuk – polski poeta

Wikipedia

ciesielczyk

nazwisko

SJP.pl

- Joanna Ciesielczyk (ur. 1999) – polska siatkarka

- Waldemar Ciesielczyk (1958-2010) – polski szermierz

Wikipedia

ciesielka

potocznie: ciesielstwo - zawód cieśli; ciesiołka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzemiosło ciesielskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Burchard trudni się ciesielką od dwudziestu lat.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., ciesielstwo n., ciesiołka ż., cieśla mos., cieślica ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciesielstwo, ciesiołka, praca ciesielska

Wiktionary

ciesielnia

warsztat ciesielski

SJP.pl

ciesielski

dotyczący cieśli lub ciesielstwa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzem. dotyczący ciesielstwa lub cieśli

Wiktionary

- Andrzej Ciesielski (2 poł. XVI wieku) - pisarz polityczny

- Andrzej Ciesielski (ur. 1946) – polski artysta

- Antoni Ciesielski (1817–?) – polski urzędnik, burmistrz Tomaszowa Mazowieckiego

- Bogdan Ciesielski – polski muzyk

- Bogusław Ciesielski (ur. 1948) – polski urzędnik, prezydent Kielc

- Czesław Ciesielski (ur. 1932) – polski historyk

- Czesław Jan Ciesielski (1901–1940) –podporucznik rezerwy, ofiara zbrodni katyńskiej

- Jan Ciesielski (ur. 1949) – polski przedsiębiorca

- Jerzy Ciesielski (1929–1970) – polski inżynier i działacz społeczny

- Kazimierz Ciesielski (1882-1935) – polski chemik

- Krzysztof Ciesielski (ur. 1956) – polski matematyk

- Krzysztof Ciesielski (ur. 1974) – polski muzyk

- Roman Ciesielski (1924–2004) – polski uczony, inżynier budownictwa

- Sławomir Ciesielski (ur. 1957) – polski perkusista

- Stanisław Ciesielski (ur. 1954) – polski historyk

- Stanisław Ciesielski (ur. 1958) – polski polityk

- Teofil Ciesielski (1846–1916) – polski botanik, pszczelarz, wydawca i redaktor „Bartnika Postępowego”.

- Tomasz Ciesielski (ur. 1965) – polski historyk

- Tomasz Ciesielski (ur. 1979) – polski piłkarz

- Wacław Ciesielski (1898–1941) – polski działacz narodowy

- Wiesław Ciesielski (ur. 1953) – polski polityk, działacz PZPR

- Wiesław Ciesielski (ur. 1959) – polski poeta

- Wojciech Ciesielski (ur. 1950) – polski malarz

- Zbigniew Ciesielski (1934–2020) – polski matematyk

- Zenon Ciesielski (ur. 1931) – polski skandynawista

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieślica ż., ciesielstwo n., ciesielka ż., ciesiołka ż., cieśla mos., ciosła ż.

Wiktionary

ciesielstwo

rzemiosło związane z obróbką drewna, robieniem z niego konstrukcji budowlanych oraz stawianiem drewnianych budynków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. fach cieśli

(1.2) rzem. produkcja ciesielska

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mirek trudni się ciesielstwem od pietnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., cieśla mos., cieślictwo n., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

ciesiołka

potocznie: ciesielstwo - zawód cieśli; ciesielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzem. ciesielstwo

(1.2) rzem. rodzaj hebla

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konrad trudni się ciesiołką od dziewiętnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., cieślarnia ż., cieślica ż., cieślictwo n., cieśliczka ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciesielstwo, rzad. cieślictwo

Wiktionary

ciesiołkiewicz

nazwisko

SJP.pl

cieśla

rzemieślnik zajmujący się obróbką drewna, w szczególności elementów konstrukcyjnych: drzwi, okien, schodów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ponoć święty Józef był cieślą w Nazarecie i ciosał stropy domów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̇ɕla, AS: ćėśla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieślictwo n., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. tesarz., stolarz

Wiktionary

cieślak

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Cieślak:

- Anna Cieślak (ur. 1980) – polska aktorka

- Bronisław Cieślak (1943-2021) – polski aktor i polityk

- Czesław Cieślak (ur. 1946) – polski polityk

- Edmund Cieślak (1922-2007) – polski historyk

- Ignacy Cieślak (1916-2002) – polski misjonarz

- Jadwiga Jankowska-Cieślak (ur. 1951) – polska aktorka

- Jerzy Cieślak (1941-2004) – polski polityk

- Józef Cieślak (1933-2020) – polski piłkarz ręczny

- Klemens Cieślak (1927–2022) – polski polityk i nauczyciel

- Łukasz Cieślak (ur. 1981) – polski muzyk, fotograf i performer

- Maciej Cieślak (ur. 1969) – polski muzyk

- Marek Cieślak (ujednoznacznienie)

- Marian Cieślak (1921-2010) – polski prawnik

- Michał Cieślak (ur. 1989) – polski bokser

- Mikołaj Cieślak (ur. 1973) – polski artysta kabaretowy

- Piotr Cieślak (1948-2015) – polski reżyser, dyrektor teatru

- Ryszard Cieślak (1937-1990) – polski reżyser

- Stanisław Cieślak (ujednoznacznienie)

- Tadeusz Cieślak (1917-1985) – polski historyk

- Tomasz Cieślak (ur. 1966) – literaturoznawca, krytyk literacki

- Tomasz Cieślak (ur. 1980) – polski matematyk

- Zbigniew Cieślak (ur. 1954) – polski prawnik

Wikipedia

cieślar

nazwisko

SJP.pl

Cieślar (918 m, 920 m) – pokryty polanami szczyt w Beskidzie Śląskim, w głównym grzbiecie Pasma Stożka i Czantorii, położony między Wielkim Soszowem (na pn.) a Małym Stożkiem (na pd.). Nazwa pochodzi od nazwiska Cieślar (w 1621 r., tuż po osadzeniu wsi Wisła notowano w niej już 4 Cieślarów, a i dziś jest to jedno z najpopularniejszych nazwisk w Wiśle).

Wikipedia

cieślarnia

warsztat ciesielski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. warsztat ciesielski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ginter poszedł do cieślarni sprawdzić to zamówienie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., ciesiołka ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

cieślewicz

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Cieślewicz – polski piłkarz

- Dawid Cieślewicz – polski żużlowiec

- Łukasz Cieślewicz – polski piłkarz

- Marek Cieślewicz – polski żużlowiec

- Robert Cieślewicz – polski piłkarz

- Roman Cieślewicz – polski artysta grafik

- Tomasz Cieślewicz – polski żużlowiec

- Waldemar Cieślewicz – polski żużlowiec

Wikipedia

cieślica

siekiera o trójkątnym ostrzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. siekiera ciesielska z trójkątnym ostrzem

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. siekiera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieśliczka ż., cieśla mos., ciosła ż., ciesielka ż., ciesiołka ż., ciesielstwo n.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. ciesak, ciosła, cioska

Wiktionary

cieślicki

nazwisko

SJP.pl

cieślictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. fach cieśli

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poldek trudni się cieślictwem od siedemnastego roku życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciosła ż., ciesielka ż., ciesielstwo n., cieśla mos., ciesiołka ż., cieślarnia ż., cieślica ż., cieśliczka ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciesielstwo, rzad. ciesiołka

Wiktionary

cieśliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cieślica

(1.2) mała siekiera ciesielska z trójkątnym ostrzem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., cieśla mos., ciesiołka ż., ciesielstwo n., cieślica ż.

Wiktionary

cieślik

nazwisko

SJP.pl

- Adolf Cieślik – polski polityk

- Gerard Cieślik – polski piłkarz

- Jan Cieślik – polski wojskowy

- Jerzy Cieślik – polski ekonomista

- Klaudia Cieślik – polska judoczka

- Mariusz Cieślik – polski dziennikarz i pisarz

- Marzena Cieślik – polska modelka, Miss Polonia 2006

- Paweł Cieślik – polski biskup rzymskokatolicki, teolog

- Paweł Cieślik – polski kolarz

- cieślik (ptak) (Cichlocolaptes leucophrus) – gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych

Wikipedia

cieślikiewicz

nazwisko

SJP.pl

cieślikowski

nazwisko

SJP.pl

cieślin

4 miejscowości w Polsce:

- Cieślin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław

- Cieślin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza

- Cieślin – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze

- Cieślin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo

Wikipedia

cieśliński

nazwisko

SJP.pl

cieśluk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Cieśluk (ur. 1961) – polska lekkoatletka, sprinterka

- Henryk Cieśluk (1906–2002) – polski prawnik, działacz partyjny i państwowy

Wikipedia

cieśń

1. miejsce w organizmie, w którym narządy lub ich części ciasno do siebie przylegają;
2. ciasnota, ciasne miejsce; ścisk, tłok

SJP.pl

cieśn.

skrót od: cieśnina

SJP.pl

skrót

(1.1) = geogr. cieśnina

Wiktionary

cieśnina

wąski pas wody łączące dwa rozległe zbiorniki wodne, np. dwa morza, oceany, zatokę z morzem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

Wiktionary

Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego (np. La Manche), wąskie cieśniny są zaś czasem nazywane „przesmykami”. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego na podstawie prawa niezakłóconego tranzytu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak nazywa się ta cieśnina między Kopenhagą a Malmö?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̇ɕˈɲĩna, AS: ćėśńĩna

Wiktionary

cieszanów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Cieszanów – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cieszanów. Położony na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Brusienką. Leży w dawnej ziemi bełskiej.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1815 mieszkańców, będąc 47. najludniejszym miastem w województwie.

Miejscowość jest siedzibą dekanatu Cieszanów i parafii św. Wojciecha.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak zaczną dowozić obiady z Cieszanowa, to po pierwsze będą one uboższe, bo jednodaniowe, a po drugie będzie trzeba płacić ponad 50 zł miesięcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃãnuf, AS: ćešãnuf

Wiktionary

Powiązane:

przym. cieszanowski

Wiktionary

cieszanowianin

mieszkaniec Cieszanowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

cieszanowianka

mieszkanka Cieszanowa (miasta w Polsce)

SJP.pl

cieszanowice

W Polsce

- Cieszanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice

- Cieszanowice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik

- Cieszanowice – zlikwidowany przystanek kolejowy, we wsi Cieszanowice, w województwie opolskim

- Zalew Cieszanowice (Zalew Cieszanowicki) – zbiornik zaporowy na rzece Luciąża woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim

Wikipedia

cieszanowski

przymiotnik od: Cieszanów

SJP.pl

cieszątki

Cieszątki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia

cieszęcin

Cieszęcin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Wieruszów.

Wikipedia

cieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cieszyć.

Wiktionary

Cieszenie (kaszub. Ceszenié) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno, na Pojezierzu Kaszubskim, na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, przy drodze wojewódzkiej nr 211. Cieszenie leży na trasie linii kolejowej Kartuzy-Sierakowice-Lębork (obecnie zawieszonej). Na północ od Cieszenia zaczyna się kompleks Lasów Mirachowskich z rezerwatami przyrody Leśne Oczko i Staniszewskie Zdroje. Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzą również Cegliska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: ćešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cieszyć, ucieszyć

rzecz. pocieszenie n., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

Wiktionary

cieszeniewo

Cieszeniewo (dawniej: niem. Ziezeneff) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Świdwin.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa "Cieszeniewo" w którego skład wchodzi również osada Kluczkówko.

Wikipedia

cieszewko

Cieszewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

cieszewski

nazwisko

SJP.pl

cieszki

Cieszki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W Cieszkach urodziła się Błogosławiona Klara Ludwika Szczęsna.

Wikipedia

cieszków

wieś w Polsce

SJP.pl

Cieszków (dawniej Frejno, niem. Freyhan) – wieś (do 1742 roku miasto) w Polsce położona w województwie dolnośląskim, powiecie milickim, gminie Cieszków.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cieszków. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego, obecnie jest siedzibą gminy Cieszków w województwie dolnośląskim.

W miejscowości jest przystanek kolejowy Cieszków.

Wikipedia

cieszkowianin

mieszkaniec Cieszkowa

SJP.pl

cieszkowianka

mieszkanka miasta Cieszków

SJP.pl

cieszkowski

przymiotnik od: Cieszków

SJP.pl

Osoby:

- August Cieszkowski – hrabia, działacz społeczny i polityczny

- August Adolf Cieszkowski – ziemianin polski, mecenas nauki, senator II RP

- Henryk Cieszkowski – polski malarz

- Henryk Cieszkowski – pisarz epoki romantyzmu

- Hipolit Cieszkowski – inżynier, budowniczy linii kolejowych w Polsce

- Józef Cieszkowski – polski górnik

- Kajetan Karol Cieszkowski – uczestnik powstania styczniowego

- Teodor Cieszkowski – polski pułkownik, powstaniec styczniowy

- Witalij Cieszkowski – rosyjski szachista

Wikipedia

cieszów

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Cieszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Stare Bogaczowice

- Cieszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański

Wikipedia

cieszyć

1. sprawiać radość, weselić;
2. cieszyć się - doznawać radości, zadowolenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie

czasownik zwrotny niedokonany cieszyć się

(2.1) być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś

(2.2) weselić się, śmiać się

(2.3) mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieszy mnie twoja pracowitość i pilność.

(2.1) Ania cieszy się z pięknego prezentu.

(2.2) Z czego się cieszysz? Nie widzę w tym nic zabawnego.

(2.3) Ciocia cieszy się dobrym zdrowiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛʃɨt͡ɕ, AS: ćešyć

Wiktionary

Powiązane:

czas. pocieszać ndk., pocieszyć dk., ucieszyć dk.

rzecz. cieszenie n., pocieszenie n., pociecha ż., uciecha ż., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) radować

(2.1) radować się

(2.2) śmiać się

Wiktionary

cieszygor

dawne imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Cieszygor (lub Cieszygór) – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Cieszy- („cieszyć się”) i -gor („goreć, palić się"). Mogło oznaczać „tego, który cieszy się ogniem”.

Cieszygor imieniny obchodzi 3 kwietnia.

Wikipedia

cieszyków

Cieszyków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki, ok. 10 km od Opatówka, ok. 20 km od Kalisza.

Wikipedia

cieszymir

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.;

Wiktionary

Cieszymir, Cieszymiar, Cieszymier, Cieszmir, Cieszmiar, Cieszmier, Cieszymierz – staropolskie imię męskie, złożone z członów Cieszy- („cieszyć”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Oznaczałoby więc „tego, którego cieszy pokój”.

Cieszymir imieniny obchodzi 13 maja i 24 sierpnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Cieszymir i jestem zawodowym żołnierzem z garnizonu Bolesławiec.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Cieszymirek m.

przym. Cieszymirowy

Wiktionary

cieszymirostwo

Cieszymir z małżonką; Cieszymirowie

SJP.pl

cieszymirowie

imię męskie

SJP.pl

cieszymirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszymira lub z nim związany

SJP.pl

cieszymysł

imię męskie

SJP.pl

Cieszymysł – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Cieszy- („cieszyć”) i -mysł („myśleć”, „myśl”). Mogło oznaczać „ten, którego cieszy myślenie”.

Cieszymysł imieniny obchodzi 13 marca i 18 listopada.

Wikipedia

cieszymysłostwo

Cieszymysł z małżonką; Cieszymysłowie

SJP.pl

cieszymysłowie

imię męskie

SJP.pl

cieszymysłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszymysła lub z nim związany

SJP.pl

cieszyn

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w gminie Grabowiec

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Sośnie

(1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Biesiekierz

Wiktionary

Cieszyn (cz. Těšín, niem. Teschen) – miasto w południowej Polsce nad rzeką Olzą, na granicy z Czechami, w województwie śląskim, siedziba władz powiatu cieszyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Legenda mówi o założeniu Cieszyna w roku 810.

(1.1) Romańska rotunda w Cieszynie pełniła też funkcję kościoła parafialnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛʃɨ̃n, AS: ćešỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszyniak mos., cieszyniaczka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., cieszyńskość ż., Ciech mos., Ciechosław mos., Ciechosława ż.

przym. cieszyński, cieszynitowy, podcieszyński

czas. ucieszyć

Wiktionary

cieszyniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od cieszyniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyniak mos.

Wiktionary

cieszyniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mieszkanka Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kogo wybrali „Cieszyniaczką Roku”?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn m., cieszynka ż., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszynit m.

:: fm. cieszyniak m.

przym. cieszyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieszynianka

Wiktionary

cieszyniak

potocznie o mieszkańcu Cieszyna, Czeskiego Cieszyna; cieszynianin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Franciszek zrobił cieszyniaka biskupem w Afryce.

(1.1) Kogo wybrali „Cieszyniakiem Roku”?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz., cieszynka ż., cieszynianin mos., cieszynianka ż.

:: zdrobn. cieszyniaczek mos.

:: fż. cieszyniaczka ż.

przym. cieszyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieszynianin

Wiktionary

cieszynianin

mieszkaniec Cieszyna, Czeskiego Cieszyna; cieszyniak (potocznie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cieszyna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tłumy cieszynian zgromadził koncert na miejskim rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛʃɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: ćešỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz.

:: fż. cieszynianka ż.

przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary

cieszynianka

1. mieszkanka Cieszyna, Czeskiego Cieszyna;
2. roślina z rodziny selerowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Cieszyna

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Hacquetia epipactis|DC.|ref=tak., drobna roślina z rodziny selerowatych;

Wiktionary

Cieszynianka wiosenna (Sanicula epipactis (Scop.) E. H. L. Krause) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae). Tradycyjnie zaliczany był do monotypowego rodzaju cieszynianka Hacquetia, ale okazał się zagnieżdżony w obrębie rodzaju żankiel Sanicula i od początków XXI wieku jest już zaliczany do niego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na balu pojawiły się same zacne cieszynianki.

(1.2) Cieszynianka występuje na Pogórzu Cieszyńskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛʃɨ̃ˈɲãnka, AS: ćešỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn mrz., cieszynit mrz.

:: fm. cieszynianin mos.

przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary

cieszynit

magmowa skała żyłowa, w dużych ilościach występuje w okolicach Cieszyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. miner. geol. rodzaj głębinowej skały magmowej występującej w okolicach Cieszyna;

Wiktionary

Cieszynit (ang. teschenite) – skała magmowa, głębinowa, zasadowa, o charakterystycznej, pstrokatej, czarno-białej barwie, zaliczana do gabroidów. Według współczesnej klasyfikacji skał cieszynity odpowiadają teralitom analcymowym lub esseksytom analcymowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwa cieszynitu wywodzi się od miasta Cieszyna, w okolicach którego skała ta została po raz pierwszy na świecie opisana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszyniaczka ż., cieszynka ż., cieszyniak mos.

przym. cieszynitowy, cieszyński

Wiktionary

cieszynitowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący cieszynitu, wykonany z cieszynitu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obecnie skały tego regionu nazywa się tradycyjnie skałami cieszynitowymi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyńskość ż., cieszynit m., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., Cieszyńskie n., cieszynka ż.

przym. cieszyński

Wiktionary

cieszynka

1. w sporcie: okazywanie radości przez zawodnika po zdobyciu punktu lub wygraniu meczu;
2. strzelba myśliwska małego kalibru, produkowana dawniej w Cieszynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sport. okazywanie radości przez zawodnika po zdobyciu gola lub punktu;

(1.2) łow. małokalibrowa strzelba myśliwska do polowań na ptactwo, produkowana w Cieszynie;

Wiktionary

- Cieszynka (broń)

- Cieszynka (rzeka)

- Cieszynka (sport)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bartosz Kapustka podczas cieszynki po strzelonym golu z Florą Tallin doznał kontuzji.

(1.2) Cieszyńskie muzeum posiada w swych zbiorach cztery cieszynki.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: czas. cieszyć się

(1.2)

:: rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., cieszynit m., cieszyniaczka ż., cieszyniak m.

:: przym. cieszynitowy, cieszyński

Wiktionary

cieszyno

3 miejscowości w Polsce:

- Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Złocieniec

- Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno

- Cieszyno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin

Wikipedia

cieszyński

1. przymiotnik od: Cieszyn
2. choroba cieszyńska - wirusowa choroba świń; cieszyńska zaraza świń

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Cieszyna, związany z Cieszynem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czego jeszcze brakuje na cieszyńskim rynku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛˈʃɨ̃j̃sʲci, AS: ćešỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn mrz., cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., cieszyniaczka ż., cieszyniak mos.

przym. cieszynitowy, podcieszyński

Wiktionary

cieszyńskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cieszyńskie nie przyłączyło się do protestu.

(1.1) W Cieszyńskiem rozpoczęto elektroniczny nabór do szkół średnich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieszyńskość ż., Cieszyn m., cieszynianin m., cieszynianka ż., cieszyniaczka ż., cieszynit m.

przym. cieszyński, cieszynitowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powiat cieszyński

Wiktionary

cieszyńskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cieszyńskie, typowe dla Cieszyna lub jego mieszkańców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cieszyn mrz., cieszynianin mos., cieszynianka ż., cieszyniak mos., cieszyniaczka ż., cieszynit mrz., cieszynka ż., Cieszyńskie n., Ciech mos.

przym. cieszyński, cieszynitowy, podcieszyński

Wiktionary

cieszyrad

dawne imię męskie

SJP.pl

Cieszyrad – staropolskie imię męskie, którego ślad zachował się wyłącznie w zapisie Cieszyradowic. Składa się z członów: Cieszy- („cieszyć”) i -rad („być zadowolonym, chętnym, cieszyć się”). Mogło oznaczać „tego, który rad się cieszy”.

Cieszyrad imieniny obchodzi 19 kwietnia.

Wikipedia

cieszysław

imię męskie

SJP.pl

Cieszysław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Cieszy- („cieszyć”) i -sław („sława”). Oznaczałoby więc „tego, którego cieszy sława”. Zob. też Ciesław i Ciechosław.

Cieszysław imieniny obchodzi 17 marca, 1 października.

Wikipedia

cieszysława

imię żeńskie

SJP.pl

Cieszysława – żeńska forma imienia Cieszysław, nienotowana w czasach staropolskich.

Cieszysława imieniny obchodzi 24 maja.

Wikipedia

cieszysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszysławy lub z nią związany

SJP.pl

cieszysławostwo

Cieszysław z małżonką; Cieszysławowie

SJP.pl

cieszysławowie

imię męskie

SJP.pl

cieszysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cieszysława lub z nim związany

SJP.pl

cietrzew

duży ptak łowny z rzędu kuraków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży, eurazjatycki ptak łowny;

Wiktionary

Cietrzew (zwyczajny), regionalnie ciećwierz (Lyrurus tetrix) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), zamieszkujący Eurazję. W skali globalnej nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Około południa udało mi się ubić jakiegoś dużego ptaka z gatunku cietrzewi, który, upieczony na rożnie, miał bardzo delikatne mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛṭʃɛf, AS: ćeṭšef

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zacietrzewienie n.

czas. zacietrzewić się

przym. cietrzewi

Wiktionary

cietrzewi

przymiotnik od: cietrzew

SJP.pl

cięty

1.
a) mający zdolność trafnego, dowcipnego, a zarazem ośmieszającego kogoś lub coś wypowiadania się;
b) np. o wypowiedzi: dowcipny, zjadliwy;
2. potocznie:
a) rozgniewany na kogoś lub coś;
b) zawzięty, oddający się czemuś z dużym zaangażowaniem;
3. przestarzale: zręczny w uderzaniu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) potrafiący atakować

(1.2) pot. okazujący złość

(1.3) pot. oddający się czemuś z pasją

(1.4) o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu

(1.5) med. o ranie zadany ostrym przedmiotem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od ciąć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciętość ż., cięcie n.

czas. ciąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kostyczny, ostry, zjadliwy, złośliwy

(1.2) krytykancki, rozgniewany, zły

(1.3) zacięty, zawzięty

Wiktionary

ciężar

1. waga ciała, siła z jaką Ziemia przyciąga ciało;
2. coś, co wiele waży;
3. coś, co jest trudne do zniesienia lub do spełnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

(1.2) obciążenie, utrudnienie, problem

Wiktionary

- ciężar (fizyka)

- ciężar właściwy

- ciężar atomowy (chemia)

- ciężar cząsteczkowy (chemia)

- ciężar równoważnikowy (chemia)

- ciężar procesowy (prawo)

- ciężar dowodu (prawo)

- ciężar realny (prawo niemieckie)

- ciężar przestrzeni (matematyka)

- Występowanie tekstu „ciężar” w tytułach artykułów i w przekierowaniach

- Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „ciężar”

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Waga mierzy ciężar i pokazuje masę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʒar, AS: ćẽũ̯žar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężarowiec mos./mrz., ciężarek m., ciężarna ż., ciężarówka ż., ciężkość ż.

przym. ciężki, ciążowy, ciężarny, ciężkawy, ciężarowy

przysł. ciężko, ociężale

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) brzemię

Wiktionary

ciężarek

1. zdrobnienie od: ciężar;
2. bryłka do warzenia; odważnik;
3. przedmiot do obciążania sieci rybackich; grzęza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

(1.2) przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie

(1.3) element służący obciążaniu

(1.4) zdrobn. mały ciężar

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcę odmierzyć dokładną wagę tego otoczaka, ale gdzieś zaginęły moje najmniejsze ciężarki.

(1.2) Mariusz, jeśli teraz ich nie używasz, to pożycz mi swoje ciężarki po pięć kilogramów.

(1.3) Przy tej wędce brakuje ciężarka.

(1.4) Ale mi to dźwiganie ciężaru, chyba "ciężarku" chciałeś powiedzieć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarɛk, AS: ćẽũ̯žarek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężar m., ciężarowiec mos./mrz.

przym. ciężkawy, ciężarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odważnik

(1.2) hantel, sztangietka

Wiktionary

ciężarkowy

przymiotnik od: ciężarek

SJP.pl

ciężarna

kobieta w ciąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta w ciąży

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: ciężarny

Wiktionary

Ciąża, brzemienność – proces fizjologiczny u większości samic ssaków, trwający od zapłodnienia bądź implantacji do porodu.

Występuje u samic ssaków łożyskowych oraz torbaczy. Trwa od zapłodnienia komórki jajowej do porodu. Obejmuje całokształt zmian zachodzących w tym okresie w organizmie zapłodnionej samicy. Niektórzy naukowcy okres ciąży liczą od momentu zagnieżdżenia zarodka w ściance macicy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarna, AS: ćẽũ̯žarna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąża ż., ciężar m., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

przym. ciężarny, ciążowy, ciężki

przysł. ciężko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. obraź. ciężarówka

(2.1) brzemienna, przest. podn. eufem. przy nadziei, kośc. podn. eufem. w stanie błogosławionym, pejor. pogard. zbrzuchacona

Wiktionary

ciężarność

→ ciężarny

SJP.pl

Patrz:
ciężarny

ciężarny

1. o kobiecie lub samicy zwierząt żyworodnych: będąca w ciąży; brzemienna;
2. przestarzałe:
a) dużo ważący; ładowny, obciążony;
b) ciężki, brzemienny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) będący w ciąży

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To miejsce jest przeznaczone dla inwalidów i kobiet ciężarnych.

(1.1) Ciężarne i karmiące kotki również powinny dostawać karmę dla kociąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɛ̃w̃ˈʒarnɨ, AS: ćẽũ̯žarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciąża ż., ciężar m., ciężarna ż., ciążenie n., zaciążenie n., ciążówka ż.

czas. ciążyć ndk., zaciążyć dk.

przym. ciążowy, ciężki

przysł. ciężko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) brzemienny, przy nadziei, w stanie błogosławionym

Wiktionary

ciężarówa

zgrubienie od: ciężarówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. pot. od: ciężarówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szynobus na niestrzeżonym przejeździe kolejowym w Toruniu staranował ciężarówę z piachem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈruva, AS: ćẽũ̯žaruva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężarówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciężarówka

Wiktionary

ciężarowiec

zawodnik sportowy uprawiający dźwiganie ciężarów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. ogromny statek do przewożenia ładunków wielkogabarytowych

Wiktionary

- Sportowiec uprawiający podnoszenie ciężarów,

- Statek do przewozu ładunków wielkogabarytowych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciężarowiec zrobił się czerwony od nadmiernego wysiłku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: ćẽũ̯žarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężar m., ciężarek m., ciężarówka ż.

przym. ciężki, ciężkawy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sztangista

Wiktionary

ciężarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. duży samochód do przewozu różnych towarów;

(1.2) żart. ciężarna

Wiktionary

Samochód ciężarowy, w skrócie ciężarówka – pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków towarowych. Definicja ta obejmuje także samochód ciężarowo-osobowy, skonstruowany do transportu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 (łącznie z kierowcą).

Według danych statystycznych, pod koniec roku 2018 w Polsce zarejestrowanych było 3 758 000 samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przewrócona ciężarówka całkowicie zatamowała ruch na autostradzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʒaˈrufka, AS: ćẽũ̯žarufka

Wiktionary

Powiązane:

zob. ciężar., ciężki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samochód ciężarowy, zgrub. ciężarówa

Wiktionary

ciężarówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ciężarówką, dotyczący ciężarówki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężarówka ż.

Wiktionary

ciężarownia

środowiskowo: siłownia lub część hali sportowej ze specjalnie wzmocnionym podłożem przystosowanym do opadania bardzo ciężkich sztang

SJP.pl

ciężarowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący wagi

(1.2) służący do przewożenia ciężarów

(1.3) związany z ciężarami, z podnoszeniem ciężarów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężar m., ciężarówka ż., ciężarek m.

przym. ciężkawy

Wiktionary

ciężary

1. waga ciała, siła z jaką Ziemia przyciąga ciało;
2. coś, co wiele waży;
3. coś, co jest trudne do zniesienia lub do spełnienia

SJP.pl

ciężeć

1. stawać się ciężkim, ociężałym; ciążyć;
2. być uciążliwym, niewygodnym; zawadzać, przeszkadzać

SJP.pl

ciężej

stopień wyższy od przysłówka: ciężko

SJP.pl

ciężka

1. mający duży ciężar;
2. sprawiający trudność, kłopot

SJP.pl

ciężkawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) trochę ciężki

(1.2) ociężały, powolny

(1.3) książk. przen. dość trudny, skomplikowany, zawiły

(1.4) książk. przen. na niskim poziomie, mało błyskotliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężar m., ciężarek m., ciężkość ż., ciężarówka ż., ciężarowiec m.

przym. ciężki, ciężarowy

przysł. ciężkawo

czas. ciążyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielekki, przyciężki, przyciężkawy

Wiktionary

ciężki

1. mający duży ciężar;
2. sprawiający trudność, kłopot

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dużo waży, ma dużą masę

(1.2) nieprzyjemny, trudny

(1.3) o dużej sile

(1.4) o dużej gęstości

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Paczka była tak ciężka, że Joanna upuściła ją sobie na stopy.

(1.4) Zimne powietrze jest cięższe od ciepłego, dlatego opada w dół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃʲci, AS: ćẽũ̯šʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężarowiec mos./mrz., ciężkość ż., ciężarna ż., ciężar

czas. ciążyć

przysł. ciężko, ociężale

przym. ciążowy, ciężarny, ciężkawy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) trudny, niełatwy, wyczerpujący

Wiktionary

ciężko

przysłówek sposobu

(1.1) w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

(1.2) bardzo, mocno, dużo (w negatywnym znaczeniu); dotkliwie, boleśnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzeba ciężko pracować, żeby zarobić na życie. / Człowiek musi ciężko pracować, żeby zarobić na życie.

(1.2) „Podaruj mi lepsze jutro” prosi o datki ciężko chory chłopiec, a próżne rekiny biznesu wydają fortuny na bezsensowne zachcianki i rozdawnictwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔ, AS: ćẽũ̯ško

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężkość ż., ciężar m., ciężarna ż.

przym. ciężki, ciążowy, ciężarny

przysł. ociężale

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trudno; reg. śl. ciynżko.

(1.2) poważnie; reg. śl. ciynżko.

Wiktionary

ciężkoatletyczny

w sporcie: metoda ciężkoatletyczna - metoda rozwijająca siłę mięśni w okresie przygotowania ogólnego

SJP.pl

ciężkofigurowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) szach. dotyczący ciężkich figur, tj. wież i hetmanów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszą połówkę zdobyła Mariola, która powstrzymała ciężkofigurowy atak Łukasza…

Wiktionary

ciężkość

1. ciężar czegoś;
2. poczucie ciężaru, odrętwienia; ociężałość;
3. siła ciążenia, oddziaływanie ciał obdarzonych masą; grawitacja, ciążenie;
4. w mechanice: środek ciężkości, punkt ciężkości - punkt przyłożenia wektora wypadkowej sił ciążenia działających na różne elementy bryły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co ciężkie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężar m.

przym. ciężki, ciężkawy

przysł. ciężko, ociężale

Wiktionary

ciężkostrawność

→ ciężkostrawny

SJP.pl

Patrz:
ciężkostrawny

ciężkostrawny

ciężki do strawienia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trudny do strawienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niektóre pokarmy są ciężkostrawne, jak na przykład konserwy rybne, i mogą zalegać w żołądku […]

Wiktionary

ciężkowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. dzielnica Jaworzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ciężkowice – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ciężkowice.

Ciężkowice uzyskały lokację miejską w 1348 roku, zdegradowane w 1934 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1998 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔˈvʲit͡sɛ, AS: ćẽũ̯škovʹice

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciężkowiczanin m., ciężkowiczanka ż.

przym. ciężkowicki

Wiktionary

ciężkowicki

przymiotnik od: Ciężkowice

SJP.pl

ciężkowiczanin

mieszkaniec Ciężkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

ciężkowiczanka

mieszkanka Ciężkowic (miasta w Polsce)

SJP.pl

ciężkowo

Ciężkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wikipedia

ciężkowski

nazwisko

SJP.pl

ciężkozbrojni

zaopatrzony w ciężką broń, ciężko uzbrojony

SJP.pl

ciężkozbrojny

zaopatrzony w ciężką broń, ciężko uzbrojony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. zaopatrzony w ciężką broń i zbroję

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. żołnierz wojsk ciężkozbrojnych (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Na wyspie widać bitewne przygotowania. Nad brzegiem pojawiają się łucznicy i procarze. W dalszych szeregach miotacze oszczepów i ciężkozbrojni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕɛ̃w̃ʃkɔˈzbrɔjnɨ, AS: ćẽũ̯škozbroi ̯ny

Wiktionary

cięższy

stopień wyższy od przymiotnika: ciężki

SJP.pl

ciężyć

przytłaczać kogoś swym ciężarem, być dla kogoś uciążliwym; ciążyć

SJP.pl

ciełuchowo

wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Ciełuchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

Wikipedia

ciełuszki

Ciełuszki (białorus. Цялушкі; w miejsc. gwarze Телушкі, wym.: Tełuškí, trb.: Tełuszki) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Leży nad rzeką Narew.

Wikipedia

cif

klauzula w umowie handlowej, która reguluje warunki przewozu towaru statkiem, opłaty i ubezpieczenia (cena towaru zawiera całość kosztów przewozowych wraz z ubezpieczeniem); CIF

SJP.pl

ciga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. koza (zwierzę)

Wiktionary

cigacice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w gminie Sulechów;

Wiktionary

Cigacice (do 1937 r. niem. Tschicherzig, w latach 1937–1945 Odereck,w 1945 r. Cygaczyce) – wieś w Polsce w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów.

Według danych na 31 marca 2024 miejscowość zamieszkuje 752 osób.

Na wschód od Cigacic przebiega droga ekspresowa S3 (most nad Odrą o długości 571,84 m). W miejscowości znajduje się port rzeczny oraz most na Odrze.

Wikipedia

cii

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; ćśś, tss, ts

SJP.pl

ciii

wykrzyknik

(1.1) …używany, gdy ktoś upomina o zachowanie ciszy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ciii! Słyszę jakiś dziwny odgłos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sza!, ćśśś!, pst!, ts!, tss!

Wiktionary

cikcak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zygzak

Wiktionary

cikowice

Cikowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cikowice, po jej zniesieniu w gromadzie Bochnia-Zachód. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Wikipedia

cila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Cecylia

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Cilka.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) miano

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Cecylia.

źródła.

== Cila (język portugalski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. Scylla

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Cilka.

Wiktionary

cilka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Cecylia

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Cila.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|niem|Silke. etym|łac|Caecilia. etym|łac|Caecilius. etym|łac|caecus. → niewidomy

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|Cecylia.

źródła.

== Cilka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Cila.

Wiktionary

cimabue

Cimabue, właśc. Cenni di Pepo (ur. ok. 1240, zm. 1302 w Pizie) – włoski malarz i mozaicysta epoki gotyku.

Wikipedia

cimelium

[czytaj: c-imelium] bardzo rzadki i cenny druk lub rękopis, w bibliotece przechowywany zwykle w specjalnych warunkach i nie udostępniany powszechnie; cymelium

SJP.pl

cimochowski

nazwisko

SJP.pl

cimoszewicz

nazwisko

SJP.pl

- Cimoszewicz – polskie nazwisko

- Tomasz Cimoszewicz (ur. 1979) – polski polityk i przedsiębiorca, poseł na Sejm VIII kadencji. Syn Włodzimierza.

- Włodzimierz Cimoszewicz (ur. 1950) – polski polityk i prawnik. Premier, wicepremier, marszałek Sejmu, minister sprawiedliwości i spraw zagranicznych, wieloletni poseł i senator

Wikipedia

cimoszki

Cimoszki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

cinan

miasto w Chinach; Jinan

SJP.pl

Jinan (chiń. upr. 济南; chiń. trad. 濟南; pinyin Jǐnán, wym. [t͡ɕi˧˩nan˧˥]) – miasto we wschodnich Chinach, nad rzeką Huang He, ośrodek administracyjny prowincji Szantung. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 227 937. Zespół miejski w 1999 roku liczył 5 576 309 mieszkańców.

Wikipedia

cinch

[czytaj: s-incz] rodzaj złącza elektronicznego; czincz, chinch

SJP.pl

Złącze RCA (złącze AV) (złącze cinch, wym. /sɪntʃ/) – złącze elektroniczne używane w urządzeniach elektrycznych elektroniki konsumenckiej np. amplituner, magnetowid, gramofon, magnetofon.

Wikipedia

cincinnati

[czytaj: s-ins-inati] miasto w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

Cincinnati – miasto w Stanach Zjednoczonych, na południowo-zachodnim skraju stanu Ohio, ośrodek administracyjny hrabstwa Hamilton, położone na północnym brzegu rzeki Ohio. W 2020 roku miasto liczyło 309 317 mieszkańców; obszar metropolitalny Cincinnati, obejmujący m.in. miejscowości: Norwood, St Bernard i Elmwood Place, w 2020 roku zamieszkany był przez 2 256 884 osób.

Wikipedia

cindy

imię żeńskie

SJP.pl

cinemascope

[czytaj: s-inemaskołp] technika filmu panoramicznego; szeroki ekran

SJP.pl

CinemaScope – sposób realizacji szerokoekranowej umożliwiający projekcję filmów o proporcjach obrazu 2.66:1, dwukrotnie szerszego od standardowego 1.33:1. Jego stworzenie w 1953 roku przez Spyrosa P. Skourasa, prezesa 20th Century Fox, oznaczało początek nowoczesnego anamorficznego formatu zarówno w fotografii, jak i projekcji filmowej.

Wikipedia

cinerama

[czytaj: s-inerama]
1. technika szerokoekranowego wyświetlania obrazu polegająca na jednoczesnym wyświetlaniu obrazu z trzech kamer na półkolisty ekran, dająca efekt trójwymiarowości;
2. kino, w którym wykorzystywana jest ta technika

SJP.pl

Cinerama – sposób szerokoekranowego wyświetlania obrazu. Polega na użyciu trzech zsynchronizowanych projektorów, które wyświetlają obraz na ogromnym, zakrzywionym ekranie o szerokości kątowej 146°.

Wikipedia

cinerarium

urna do przechowywania prochów zmarłej osoby

SJP.pl

cing

ostatnia dynastia w Chinach (1644-1911); Qing; dynastia mandżurska

SJP.pl

cinghaj

prowincja w Chinach; Qinghai

SJP.pl

Qinghai ([tɕʰíŋxàɪ̯]; chiń. 青海; chiń. trad. 青海; pinyin Qīnghǎi; Wade-Giles Ch’ing-hai; tyb.: མཚོ་སྔོན་ mtsho-sngon, mong.: Köke Naγur, mandż.: Huhu Noor) – zachodnia prowincja Chińskiej Republiki Ludowej, której nazwa bierze się od rozległego, górskiego jeziora Qinghai. Jej stolicą jest Xining.

Wikipedia

cinghajski

dotyczący Cinghaju, prowincji w zachodnich Chinach

SJP.pl

cingtao

miasto w Chinach; Qingdao

SJP.pl

Wikipedia

cingulum

sznur do przepasywania habitu lub alby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. skórzany pas rzymski;

(1.2) kośc. pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

Wiktionary

Cingulum – pas lub gruby sznur z frędzlami na obu końcach, używany przez duchownych i usługujących w kościołach chrześcijańskich, jako element stroju liturgicznego. Służy do przewiązania w pasie alby lub habitu. Użycie cingulum nie jest obowiązkowe, gdy alba jest tak uszyta, że przylega do ciała bez tego paska.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cingulum, osłaniając brzuch wojownika, opadało luźno na kolana.

(1.2) Prezbiter miał na sobie albę przewiązaną czerwonym cingulum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sʲĩŋˈɡulũm, AS: cʹĩŋgulũm

Wiktionary

cinkciara

kobieta handlująca nielegalnie obcymi walutami

SJP.pl

cinkciarka

→ cinkciarz

SJP.pl

Patrz:
cinkciarz

cinkciarski

→ cinkciarz

SJP.pl

Patrz:
cinkciarz

cinkciarstwo

potocznie: zajmowanie się nielegalnym handlem obcymi walutami

SJP.pl

cinkciarz

potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; waluciarz, dewiziarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. posp. człowiek handlujący obcymi walutami poza oficjalnymi kanałami wymiany dewiz;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kielecka policja poszukuje cinkciarza, który oszukał mieszkańca Kielc i odkupił od niego dolary, płacąc fałszywymi złotówkami. (z Internetu)

(1.1) Najwięcej cinkciarzy można było spotkać pod sklepami sieci Pewex i Baltona, gdzie towar kupić można było wyłącznie za walutę obcą lub bony, a także pod hotelami, bankami i na giełdach samochodowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕĩŋʲct͡ɕaʃ, AS: ćĩŋʹḱćaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cinkciarstwo n.

:: fż. cinkciara ż.

przym. cinkciarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) waluciarz

Wiktionary

cinquecento

[czytaj: czinkłeczento]
1. we włoskiej periodyzacji sztuki, ujmującej stulecie jako całość, termin oznaczający kulturę XVI w., a więc dojrzałego renesansu i manieryzmu
2. samochód typu Fiat Cinquecento

SJP.pl

- Fiat Cinquecento – samochód

- cinquecento (historia sztuki)

Wikipedia

cinte

Centrum Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej

SJP.pl

cinto

[czytaj: czinto] najwyższy szczyt Korsyki

SJP.pl

Monte Cinto, Cinto (cos. Monte Cintu) – najwyższy szczyt francuskiej wyspy Korsyka o wysokości 2706 m n.p.m. (według innych źródeł 2710 m n.p.m.) i takiej samej wybitności, co czyni go jednym z najwybitniejszych szczytów w Europie.

Cinto położone w północno-zachodniej części wyspy zbudowane jest ze skał krystalicznych głównie granitów.

Wikipedia

cinzano

[czytaj: czinzano] rodzaj włoskiego wermutu, wzmacnianego wina doprawionego ziołami

SJP.pl

Cinzano – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 331 osób, 55,2 os./km².

Wikipedia

cioch

cioch wzorzysty - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

ciochowice

Ciochowice (niem. Ciochowitz, 1936-1945 Stillenort) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Toszek.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.

Wikipedia

ciocia

z sympatią o ciotce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siostra matki

(1.2) siostra ojca

(1.3) w szerszym znaczeniu także żona wujka lub stryjka

Wiktionary

Ciocia (ciotka) – współcześnie nazwa relacji rodzinnej zachodzącej w stosunku do krewnej, która jest siostrą matki lub ojca albo żoną brata matki lub ojca. Czasami ciocią nazywa się również każdą dalszą krewną lub powinowatą wyższego pokolenia. Mężem cioci jest wujek lub wuj.

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Jedziemy z ciocią na wakacje!

(1.3) Dziś ciocia z wujkiem przychodzą na kolację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔ̇t͡ɕa, AS: ćȯća

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciotka ż., ciota ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n., pociotek m., pociotka ż.

przym. cioteczny, ciotczyny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) ciotka

Wiktionary

ciociny

należący do cioci, dotyczący cioci

SJP.pl

ciociosan

wino marki Ciociosan

SJP.pl

Ciociosan – marka wina bułgarskiego, wermut.

Produkowany jest w odmianach:

- Bianco – białe, słodkie

- Dry – białe, wytrawne

- Rosso – czerwone, słodkie

- Sweet – białe, słodkie

- Limone – białe, słodkie

- Grapefruit – białe, słodkie

- Fragola – różowe, słodkie

Wikipedia

ciociunia

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciotula

SJP.pl

ciok

nazwisko

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = Centrum Informacji o Książce

Wiktionary

ciómp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ogrod. szarłat zwisły

Wiktionary

ciómpa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niechlujnie ubrana kobieta

Wiktionary

Powiązane:

przym. ciómpiasty

Wiktionary

ciompi

[czytaj: czompi] robotnicy z Florencji, którzy w XIV wieku wzniecili powstanie

SJP.pl

ciómpiasty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niedopasowany, nierówny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciómpa ż.

Wiktionary

ciongiym

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciągle, cały czas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Lojzik ciongiym szczylo afy.

Wiktionary

cióngnóć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciągnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wiać (o przeciągu)

(2.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmiatać

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Zamknij to okno, bo tu cióngnie.

(2.2) Cióng tu stela, bo ci kopnym do hader!

Wiktionary

ciorać

1. potocznie: grać w gry komputerowe; gierczyć;
2. gwarowo:
a) sunąć po podłodze, poniewierać;
b) dźwigać, taszczyć;
c) ciężko pracować; harować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włóczyć po podłodze, poniewierać

(1.2) góry. taszczyć, dźwigać, sunąć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dźwigej ta tasia wyżej, bo nią ciorosz po ziemi.

(1.1) Zastosowane materiały są solidne i odporne na rozdarcia, jednakże wiadomo, że nikt z małym dzieckiem na plecyecach specjalnie po krzakach nie będzie ciorał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cioranie n., ciorok m.

czas. uciorać dk.

Wiktionary

cioranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciorać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciorać ndk.

Wiktionary

cios

1. silne uderzenie;
2. przykre, bolesne wydarzenie; nieszczęście;
3. kamienny blok używany jako materiał budowlany;
4. zbiór szczelin i pęknięć w skałach powstałych na skutek wietrzenia lub ruchów tektonicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

(1.2) blok kamienny lub drewniany

(1.3) negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd.

(1.4) wstrząs lub zły obrót spraw

(1.5) zool. siekacz słonia

Wiktionary

- cios – w architekturze, kamienny blok w kształcie prostopadłościanu

- cios – w geologii, zbiór seryjnych spękań i szczelin w skałach

- cios – uderzenie

- ciosy – silnie rozwinięte siekacze szczęki górnej trąbowców

- Cios – amerykański dramat obyczajowy z 2000 roku

- Cios – polski herb szlachecki

Wikipedia

Przykłady

(1.4) To był wielki cios dla Gusteau, i ze złamanym sercem umarł niedługo potem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔs, AS: ćos

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciosać, zaciosać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uderzenie, pot. walnięcie, reg. śl. szlag.; stpol. poczpuła

Wiktionary

ciosa

ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

Ciosa (Pelecus cultratus) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Pelecus.

Wikipedia

ciosać

obrabiać drewno, kamień za pomocą siekiery, młota itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) obrabiać kamień lub drewno różnego rodzaju narzędziami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔsat͡ɕ, AS: ćosać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciosanie n., ciosak m., cios mrz.

czas. zaciosać

Wiktionary

ciosak

narzędzie kamieniarskie służące do ciosania miękkich kamieni

SJP.pl

ciosanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciosać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔˈsãɲɛ, AS: ćosãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. zaciosać, ciosać ndk.

Wiktionary

ciosaniec

W Polsce

- Ciosaniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława

- Ciosaniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

- Ciosaniec – osada w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka

- Ciosaniec – gromada

- Ciosaniec – dawna gmina

- Ciosaniec – przystanek kolejowy w województwie lubuskim

- Ciosaniec – przystanek kolejowy w województwie wielkopolskim

Wikipedia

ciosek

nazwisko

SJP.pl

Ciosek – część wsi Obodowo w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno.

W latach 1975–1998 Ciosek administracyjnie należał do województwa bydgoskiego.

Wikipedia

ciosna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. nacięcie

Wiktionary

2 miejscowości w Polsce:

- Ciosna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Ciosna – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔsna, AS: ćosna

Wiktionary

ciosowy

przymiotnik od: cios

SJP.pl

ciosła

dawne słowiańskie narzędzie do obróbki drewna, używane jeszcze niekiedy do żłobienia niecek i koryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. narzędzie służące do obróbki drewna

Wiktionary

Ciesak, ciosła, cieślica, cioska – narzędzie służące głównie do obrabiania pni drzew dla otrzymania wydłużonych płaszczyzn. Umieszczenie ostrza prostopadle do drzewca umożliwia wygodne oddzielanie łupek gdy obrabiana powierzchnia jest równoległa np. do fundamentu budowli. Jest on używany w ciesielstwie, bednarstwie, kołodziejstwie, do naciosywania podkładów kolejowych itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔswa, AS: ćosu̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cieślictwo n., cieślarnia ż., ciesiołka ż., ciesielstwo n., cieśla m., cieślica ż.

przym. ciesielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cieślica

Wiktionary

ciota

1. człowiek często narzekający, nieudacznik
2. pospolicie: homoseksualista
3. pospolicie: miesiączka
4. zgrubienie: ciotka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. homoseksualista, zwłaszcza zachowujący się w sposób nadmiernie ekspresywny i sfeminizowany; także każdy zniewieściały mężczyzna

(1.2) środ. eufem. miesiączka

(1.3) daw. kobieta zajmująca się wróżbiarstwem i leczeniem ludności;

(1.4) daw. siostra matki, ciotka

(1.5) pot. obraź. kobieta zła, brzydka

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Leszek Ciota – polski zapaśnik

- Mariusz Ciota – polski lekkoatleta

- Zbigniew Ciota – polski pięściarz

- Zygmunt Ciota – polski elektronik

Inne:

- cioty – kobiety zajmujące się u niektórych plemion słowiańskich magią

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeżeli nie zauważyłeś tej laski, to jesteś ciota.

(1.2) Nie będzie seksu, bo mam ciotę.

(1.3) Grasują wciąż jeszcze czarownice, cioty i widmy latają na szczyt Łysicy po tajemnicze zioła, rzucają urok i sprowadzają nieszczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔta, AS: ćota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciocia ż., pociotek m., pociotka ż., pociot mos., ciotka ż., naciot mos.

przym. cioteczny, ciotczyny, ciotowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gej, homo, pedzio

(1.2) menstruacja, okres, period

(1.3) czarownica, wróżka, mądra baba

(1.4) zdrobn. cioteczka, ciotunia

Wiktionary

ciotczany

przymiotnik

(1.1) stpol. cioteczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciotka ż.

przym. cioteczny, stpol. ciotczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciotczony

Wiktionary

ciotczony

przymiotnik

(1.1) stpol. cioteczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciotka ż.

przym. cioteczny, stpol. ciotczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciotczany

Wiktionary

ciotczyny

przymiotnik

(1.1) należący do ciotki, charakterystyczny dla ciotki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔṭˈt͡ʃɨ̃nɨ, AS: ćoṭčỹny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciota ż., ciocia ż., ciotka ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n., pociotek m., pociotka ż.

przym. cioteczny, ciotczyn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciotczyn

Wiktionary

ciotczysko

zgrubienie od: ciotka; żartobliwie o ciotce

SJP.pl

cioteczka

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, ciociunia, ciotusieńka, ciotula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: ciotka

Wiktionary

Cioteczka (cz. Tetička) – czeski czarno-biały film komediowy w reżyserii Martina Friča, zrealizowany w 1941 w Protektoracie Czech i Moraw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕɔˈtɛt͡ʃka, AS: ćotečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciocia ż., pociotek m., pociotka ż., ciotka ż.

przym. ciotczyny

Wiktionary

cioteczny

spokrewniony w linii dalszej, przez ciotkę lub wujka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cioci, związany z ciocią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja siostra cioteczna zawsze musi wtrącić swoje trzy grosze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciota ż., pociotka ż., pociotek mos., ciocia ż., ciotka ż.

przym. ciotczyny, stpol. ciotczany, stpol. ciotczony

Wiktionary

ciotka

siostra albo kuzynka matki lub ojca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siostra matki

(1.2) siostra ojca

(1.3) pot. żona wuja

(1.4) pot. żona stryja

(1.5) pot. kuzynka matki lub ojca

(1.6) pot. miesiączka

Wiktionary

- Ciotka – pseudonim Ałaizy Paszkiewicz, białoruskiej poetki i działaczki społeczno-narodowej

- ciocia – krewna, siostra matki lub ojca albo żona brata matki lub ojca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciotka Marlena wyglądem bardzo przypominała mojego ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔtka, AS: ćotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pociot m., pociotek m., pociotka ż.

:: zdrobn. ciocia ż., cioteczka ż., ciotunia ż.

:: zgrub. ciota ż.

przym. ciotczyny, cioteczny, ciociny, ciotczany, ciotczony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciocia; daw. ciotka macierzysta; stpol. ciota macierzysta

(1.2) ciocia; daw. ciotka ojczysta; stpol. ciota ojczysta

(1.3) ciocia; wujenka; daw. wujna

(1.4) ciocia; stryjenka; daw. stryjna

(1.5) ciocia

(1.6) menstruacja, miesiączka, okres

Wiktionary

ciotkowaty

1. pedalski, gejowaty, ciotowski, gejowski, ciotowaty; pogardliwie:
a) przypominający wyglądem lub zachowaniem homoseksualistę;
b) charakterystyczny dla homoseksualisty;
2. potocznie:
a) przypominający dojrzałą kobietę;
b) przypominający styl charakterystyczny dla dojrzałej kobiety

SJP.pl

ciotowaty

pedalski, gejowaty, ciotowski, gejowski; pogardliwie:
1. przypominający wyglądem lub zachowaniem homoseksualistę;
2. charakterystyczny dla homoseksualisty

SJP.pl

ciotowski

→ ciota; ciotowaty

SJP.pl

ciotuchna

zdrobnienie od: ciocia

SJP.pl

ciotula

zdrobnienie od: ciotka; ciotuleńka, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia

SJP.pl

ciotuleńka

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotunia, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia

SJP.pl

ciotunia

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotuleńka, cioteczka, ciotusieńka, ciociunia

SJP.pl

Ciotunia. Komedia w trzech aktach, wierszem – trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry z lat 1833–1834.

Dokładna data powstania utworu nie jest znana, przyjmuje się jednak, że komedia prawdopodobnie powstała w latach 1833–1834. Prapremiera sztuki odbyła się 16 czerwca 1834 we Lwowie, w Warszawie wystawiono ją 9 maja 1858, zaś w Krakowie 6 października 1866. Utwór ukazał się drukiem w 1838 w piątym tomie wydania zbiorowego dzieł Fredry. Przekazy rękopiśmienne tekstu nie zachowały się. Sztuka miała przynajmniej 27 przedstawień, w tym spektakl telewizyjny z 1973 w reż. Witolda Zatorskiego.

Wikipedia

ciotusieńka

zdrobnienie od: ciotka; ciotula, ciotunia, cioteczka, ciotuleńka, ciociunia

SJP.pl

ciołczyk

nazwisko

SJP.pl

ciołek

1. potocznie o kimś nierozgarniętym, ograniczonym, fajtłapie
2. roczny byczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) roczny byczek

(1.2) pogard. niezbyt inteligentna osoba

Wiktionary

- Ciołek:

- O człowieku głupim, nierozgarniętym (obraźliwie).

- Młody byczek.

- Roczny samiec żubra, łosia, jelenia, daniela (łowieckie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W klejnocie herbu jest zamieszczone pół ciołka.

(1.2) Nie wygaduj bzdur, ciołku jeden!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕɔwɛk, AS: ćou̯ek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) byczek

(1.2) głupek, głupi, cymbał, tłuk, tłuczek, debil, bęcwał

Wiktionary

ciołkiewicz

nazwisko

SJP.pl

ciołkosz

nazwisko

SJP.pl

ciółkówko

Ciółkówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

ciołkowo

Ciołkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia.

Wieś Cziołkowo położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej. Ciołkowo należało do okręgu krobskiego tego powiatu i stanowiło odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas (1846) Błociszewski. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 129 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 15 dymów (domostw).

Wikipedia

ciołkowski

nazwisko

SJP.pl

Konstantin Eduardowicz Ciołkowski herbu Jastrzębiec (Konstanty Ciołkowski, ros. Константин Эдуардович Циолковский; ur. 5 września?/17 września 1857 w Iżewskoje, blisko miejscowości Spassk-Riazanskij w obwodzie riazańskim, zm. 19 września 1935 w Kałudze) – rosyjski uczony polskiego pochodzenia, jeden z pionierów kosmonautyki, twórca modelu teorii ruchu i budowy rakiety kosmicznej, przedstawiciel naukowego nurtu kosmizmu rosyjskiego.

Wikipedia

cip

wyraz, powtarzany wielokrotnie, używany w celu przywołania kur

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …służący do nawoływania kur, kurcząt

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od cipa

Wiktionary

cip-cip

potocznie: wykrzyknik używany w celu przywołania ptactwa domowego do miejsca, w którym znajduje się mówiący

SJP.pl

cipa

wulgarnie o kobiecie, kimś nieporadnym lub żeńskim narządzie moczowo-płciowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. (dawniej gwara.) żeński narząd rozrodczy

(1.2) wulg. pogardliwie o kobiecie

(1.3) wulg. o osobie niezaradnej

(1.4) gwara. kura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z oburzeniem zwierzyła się przyjaciółce, że jej ginekolog używa słowa cipa.

(1.2) „Ty głupia cipo!” – krzyknęła Iwona.

(1.3) Ależ z niego cipa – niczego załatwić nie potrafi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕipa, AS: ćipa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cipeczka ż., cipka ż.

czas. ocipieć dk.

przym. cipowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. pipa, wulg. pizda, wulg. kapa, wulg. kapsko, daw. ciupa, kuciapa, kuciapka, psita, dziura, piczka; eufem. muszelka, eufem. brzoskwinka, eufem. myszka, eufem. kotka; pochwa, wagina, srom

Wiktionary

cipci-rypci

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grub. heteroseksualny stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕipʲt͡ɕi‿ˈrɨpʲt͡ɕi, AS: ćipʹći‿rypʹći

Wiktionary

cipcia

pieszczotliwie:
a) żeński organ płciowy; pipka, cipka;
b) dziewczyna, zwłaszcza drobna

SJP.pl

cipeczka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cipa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cipa ż.

przym. cipowy

Wiktionary

cipek

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipulka, cipcia

SJP.pl

cipeńka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipuszka

SJP.pl

cipeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zniewieściały mężczyzna

Wiktionary

cipka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipulka, cipcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszcz. młoda kura

(1.2) posp. żeński organ płciowy

(1.3) posp. pieszcz. kobieta, szczególnie drobna i niska

(1.4) posp. obraź. kobieta uznawana za niezbyt mądrą i traktowana głównie jako obiekt zainteresowań seksualnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕipka, AS: ćipka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cipa ż., cypek m.

przym. cipowy, cipkowy

Wiktionary

cipki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dawny przysiółek wsi Suche w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Poronin;

Wiktionary

Cipki – dawna część wsi Suche w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.

Nazwę zniesiono z 2023 r.

Miejscowość leży w odległości 6 km od Zakopanego. Leżała na wysokości 769 m n.p.m., przy ujściu Porońca i Suchego Potoku do Białego Dunajca. W latach 1975–1998 Cipki należały administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

cipkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cipką, dotyczący cipki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cipka ż.

Wiktionary

cipoń

potocznie: niedołęga, łamaga, fajtłapa

SJP.pl

cipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. waginalny stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕipɔˈvãɲɛ, AS: ćipovãńe

Wiktionary

cipowatość

→ cipowaty

SJP.pl

Patrz:
cipowaty

cipowaty

wulgarnie: ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciapciowaty

SJP.pl

cipowy

przymiotnik

(1.1) wulg. związany z cipą, dotyczący cipy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈpɔvɨ, AS: ćipovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cipa ż., cipka ż., cipeczka ż., ocipienie n.

czas. ocipieć dk.

Wiktionary

ciprofloksacyna

Cyprofloksacyna, ciprofloksacyna – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk z grupy chinolonów II generacji (fluorochinolonów), o działaniu bakteriobójczym, wykazujący swoje działanie poprzez hamowanie bakteryjnej topoizomerazy DNA i gyrazy DNA. Jest najsilniej działającym lekiem wśród fluorochinolonów. Wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i częściowo z kałem, osiągając w nich duże stężenia.

Wikipedia

cipsko

wulgarnie o kobiecym łonie, żeńskim narządzie moczowo-płciowym

SJP.pl

cipulka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka

SJP.pl

cipunia

zdrobnienie od: cipa; cipulka, cipusia, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka

SJP.pl

cipusia

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipulka, cipeczka, cipka, cipcia, cipeńka, cipuszka

SJP.pl

cipuszek

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipeńka

SJP.pl

cipuszka

zdrobnienie od: cipa; cipunia, cipusia, cipulka, cipka, cipcia, cipeczka, cipeńka

SJP.pl

cir

Centralny Instytut Rolniczy

SJP.pl

circa

[czytaj: c-irka] mniej więcej, około, w przybliżeniu

SJP.pl

przyimek

(1.1) około, w przybliżeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲirka, AS: cʹirka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) około, w przybliżeniu; skr. ok., ca

Wiktionary

circarama

[czytaj: cirkarama] jedna z technik filmu panoramicznego oparta na jednoczesnej projekcji obrazu z jedenastu taśm filmowych na kolisty ekran otaczający widownię; cirkarama

SJP.pl

circe

[czytaj: kirke] Kirke, Cyrce;
1. w mitologii greckiej: córka Heliosa, czarodziejka z wyspy Ajaja;
2. przenośnie: czarodziejka, uwodzicielka, femme fatale

SJP.pl

Astronomia

- Circe – planetoida o numerze katalogowym 34

- Circe – krater na Tetydzie, księżycu Saturna

Geografia

- Circe (Dome Circe) – pierwotnie proponowana nazwa dla Dome C, kopuły lodowej w lądolodzie antarktycznym

Wikipedia

cirkarama

[czytaj: c-irkarama] jedna z technik filmu panoramicznego oparta na jednoczesnej projekcji obrazu z jedenastu taśm filmowych na kolisty ekran otaczający widownię; circarama

SJP.pl

cirocki

nazwisko

SJP.pl

cirpieć

czasownik

(1.1) stpol. tęsknić, wyczekiwać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕirpʲjɛ̇t͡ɕ, AS: ćirpʹi ̯ėć

Wiktionary

cirrocumulus

[czytaj: c-irrokumulus] chmura kłębiasto-pierzasta złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. rodzaj chmury, kłębiasto-pierzasta chmura wysokiego piętra;

Wiktionary

Cirrocumulus [łac.] (Cc) – chmury piętra wysokiego rodzaj kłębiasto-pierzaste. Małe, białe płatki lub kłębki często ułożone w szeregi – tzw. „baranki”, których poszczególne elementy mają rozmiar kątowy poniżej jednego stopnia. Chmury Cirrocumulus nie dają opadu docierającego do powierzchni ziemi.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|cumulus|stratus|stratocumulus|nimbostratus|altocumulus|altostratus|cirrus|cirrostratus|cirrocumulus|obłok perłowy|obłok srebrzysty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cirrocumulus

* włoski: (1.1) cirrocumulo m.

źródła.

== cirrocumulus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) meteorol. cirrocumulus

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zoblistę|cumulus|stratus|stratocumulus|nimbostratus|altocumulus|altostratus|cirrus|cirrostratus|cirrocumulus|obłok perłowy|obłok srebrzysty.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cirrocumulus

* włoski: (1.1) cirrocumulo m.

źródła.

== cirrocumulus (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) meteorol. cirrocumulus

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cirrostratus

[czytaj: c-irrostratus] chmura warstwowo-pierzasta składająca się głównie z kryształków lodu, nie powodująca opadów

SJP.pl

Cirrostratus (Cs, chmura warstwowo-pierzasta) – chmura w postaci przejrzystej, mglistej i często prawie niewidocznej zasłony, nie daje opadów. Składa się głównie z kryształków lodu w kształcie blaszek. Często powoduje powstawanie zjawiska halo wokół Słońca oraz Księżyca, czasami jedynie halo jest jej wyraźnym objawem.

Wikipedia

cirrus

[czytaj: c-irrus] chmura złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów; chmura pierzasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) meteorol. rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sobotę 13 marca wiatr osłabł, a śnieżne chmury ustąpiły miejsca wysokim cirrusom.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Ci

Wiktionary

ciruk

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Ciruk (1956–2023) – polska dziennikarka i polityk

- Jerzy Ciruk (ur. 1965) – polski szachista

- Michał Ciruk → Cira

Wikipedia

cis

mały krzew lub drzewo z rodziny cisowatych o łuszczącej się korze, iglaste, chronione, o czerwonawym, bardzo trwałym drewnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

(1.2) warmia. dendr. modrzew

(1.3) bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. dźwięk c podwyższony o półton;

przymiotnik

(3.1) chem. o izomerze: z podstawnikami po tej samej stronie płaszczyzny

Wiktionary

Nauka

- cis (Taxus) – rodzaj drzew iglastych

- trans-cis – izomeria geometryczna

Miejsca

- Cis – miejscowość i gmina we Włoszech

Miejscowości w Polsce:

- Cis – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Zblewo

- Cis – osada leśna

- Stary Cis – wieś

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na dziedzińcu zamkowym rosły dorodne wiekowe cisy.

(1.3) Podłoga w sali wyłożona była cisem.

(2.1) Cis dwukreślne w kluczu wiolinowym zapisuje się na trzecim polu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕis, AS: ćis

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-3)

:: rzecz. cisowate lm. nmos.

:: przym. cisowy

(2.1)

:: przym. cisowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|świyrk., (wzorcowa polszczyzna) modrzew

(2.1) symbol. C♯

Wiktionary

cis-dur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Cis-dur (1.1)

Wiktionary

cis-moll

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji cis-moll (1.1)

Wiktionary

cisa

mały krzew lub drzewo z rodziny cisowatych o łuszczącej się korze, iglaste, chronione, o czerwonawym, bardzo trwałym drewnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju;

Wiktionary

Cisa (węg. Tisza, ukr. Тиса, słow. Tisa, rum. Tisa, serb. Тиса, niem. Theiß) – rzeka w środkowej Europie, lewostronny dopływ Dunaju. Długość wynosi 966 km (201 km na Ukrainie, 597 km na Węgrzech, 168 km w Serbii; przed regulacją – 1419 km), powierzchnia zlewni – 157 218 km², średni przepływ u ujścia – 776 m³/s.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cisa jest najdłuższym dopływem Dunaju.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cisański

Wiktionary

cisak

koń maści cisawej - jasnogniadej, kasztanowatej

SJP.pl

cisalpejski

[czytaj: c-isalpejski] położony na południe od Alp; cisalpiński, cysalpiński, cysalpejski

SJP.pl

cisalpiński

[czytaj: c-isalpiański] położony na południe od Alp; cisalpejski, cysalpejski, cysalpiński

SJP.pl

cisański

→ Cisa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cisą, dotyczący Cisy

Wiktionary

Patrz:
Cisa
Powiązane:

rzecz. Cisa ż.

Wiktionary

cisaprid

związek chemiczny stosowany jako lek zwiększający motorykę przewodu pokarmowego; cyzapryd

SJP.pl

cisawica

przewlekła choroba spowodowana niedoczynnością nadnerczy, objawiająca się m.in. wyniszczeniem organizmu i brunatnymi plamami na skórze i śluzówkach; choroba Addisona

SJP.pl

Choroba Addisona, pierwotna niedoczynność kory nadnerczy, dawna nazwa cisawica (łac. morbus Addisoni, insufficientia corticis glandularum suprarenalium chronica primaria) – schorzenie układu dokrewnego, zespół objawów spowodowanych przewlekłym niedoborem hormonów produkowanych przez korę nadnerczy.

Wikipedia

cisawy

mający barwę drewna cisu, czerwonobrunatny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zwłaszcza o sierści konia: czerwonobrunatny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) koń o cisawej (1.1) sierści

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Król jechał na swoim cisawym koniu, w błękitnym jedwabnym żupanie i z szablą przy boku.

(2.1) Pamiętam, jak panna Terenia szalała za karoszami, potem przyszły cisawe, więc może teraz kolej na szpaki…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cis m.

przym. cisowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kasztanowaty

Wiktionary

cisco

[czytaj: s-isko] amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne

SJP.pl

Cisco Systems, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne, największe w branży sieciowej na świecie. Firma ma siedzibę w San Jose, w stanie Kalifornia – w sercu Doliny Krzemowej.

Wikipedia

cisecki

przymiotnik od: Cisek

SJP.pl

cisek

1. rzeka w Polsce, dopływ Odry;
2. wieś i gmina w Polsce

SJP.pl

Cisek (dodatkowa nazwa w j. niem. Czissek, w latach 1934-1945 Friedenau) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek. Siedziba gminy Cisek.

W latach 1975–1998 wieś położona była w ówczesnym województwie opolskim.

Historycznie leży na Górnym Śląsku.

Wikipedia

cisewo

Cisewo (niem. Zimmermannshorst) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Kobylanka, leżąca 5 km na północny wschód od Kobylanki i 11 km na północny zachód od Stargardu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wikipedia

cisgender

[czytaj: c-isdżender] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cispłciowość, cisseksualizm, cisseksualność

SJP.pl

Cispłciowość (ang. cisgender, od łac. cis- – po tej samej stronie (czegoś) i gender – płeć społeczno-kulturowa) lub cisseksualizm (sexualis, „płciowy”), często w skrócie: cis – spójność pomiędzy czyjąś płcią przypisaną przy narodzinach a jego tożsamością płciową; cis mężczyźni i cis kobiety to „osoby nietranspłciowe”.

Wikipedia

cisgenderka

[czytaj: c-isdżenderka] kobieta, która psychicznie identyfikuje się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych

SJP.pl

cisgenderowy

[czytaj: c-isdżenderowy] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgenderyczny, cispłciowy, cisseksualny

SJP.pl

cisgenderyczny

[czytaj: c-isdżenderyczny] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgenderowy, cispłciowy, cisseksualny

SJP.pl

cisiec

Cisiec – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Węgierska Górka.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana sądeckiego Krzysztofa Komorowskiego.

Wikipedia

cisieński

→ Cisna (wieś w Polsce); ciśniański

SJP.pl

cisina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiorowisko cisów; cisowy las; wszystkie cisy rosnące w danym miejscu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cis mrz.

przym. cisowy

Wiktionary

cisiojanus

[czytaj: c-isojanus] wierszowany kalendarz kościelny, używany od XII wieku; cizjojanus; cyzjojan

SJP.pl

Cyzjojan (łac. Cisiojanus) – średniowieczny wierszowany kalendarz o charakterze mnemotechnicznym.

Cyzjojany zbudowane były w ten sposób, że każdy miesiąc opisywały dwa wersy. W każdym dwuwersie poszczególne sylaby informowały o świętach stałych oraz o dniach, w których wspominało się świętego. Wersy liczyły tyle sylab, ile dni posiadał dany miesiąc. Aby zachować przyjęty układ, słowa skracano do jednej sylaby lub incipitu.

Wikipedia

cisis

[czytaj: c-is-is] dźwięk c podwyższony o dwa półtony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk c podwyższony o cały ton;

Wiktionary

Cisis – dźwięk, którego częstotliwość dla cisis¹ wynosi około 293,7 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk c. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: d i eses.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲisʲis, AS: cʹisʹis

Wiktionary

cisjordania

[czytaj: c-isjordania] przestarzała nazwa Zachodniego Brzegu Jordanu

SJP.pl

Zachodni Brzeg (arab. الضفة الغربية, trb. ad-Diffa al-Gharbija; hebr. הגדה המערבית, trb. ha-Gada ha-Ma’arawit), zwany także Zachodnim Brzegiem Jordanu i Cisjordanią – część Palestyny, kontrolowana przez Izrael i stanowiąca jego jednostkę administracyjną o nazwie Judea i Samaria na zachód od doliny rzeki Jordan.

Wikipedia

cisjordański

→ Cisjordania [czytaj: c-isjordański]

SJP.pl

ciskać

1. rzucać z użyciem dużej siły; miotać;
2. o słowach: wypowiadać w dużym gniewie; rzucać;
3. ciskać się:
a) złościć się, rzucać się w gniewie;
b) miotać się w jakiejś zamkniętej przestrzeni, pomieszczeniu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. cisnąć)

(1.1) rzucać z użyciem dużej siły

(1.2) o słowach: wypowiadać w gniewie

czasownik zwrotny niedokonany ciskać się (dk. cisnąć się)

(2.1) złościć się, rzucać się w gniewie

(2.2) miotać się w jakiejś zamkniętej przestrzeni, pomieszczeniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wtedy poszedłem na brzeg i zacząłem ciskać kamieniami na środek rzeki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pocisk mrz., przycisk mrz., ciskanie n.

czas. naciskać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miotać, rzucać

(1.2) rzucać

(2.1) złościć się, rzucać się

Wiktionary

ciskacz

robotnik zajmujący się transportem węgla w kopalni; wozak

SJP.pl

ciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciskać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciskać

rzecz. pocisk mrz.

Wiktionary

ciskanka

dawna gra polegająca na rzucaniu monety i zgadywaniu, którą stroną upadnie do góry

SJP.pl

ciskowski

nazwisko

SJP.pl

ciśn.

skrót od: ciśnienie

SJP.pl

cisna

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś gminna w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim;

Wiktionary

Cisna – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna; siedziba gminy Cisna. Wieś położona jest w Bieszczadach w dolinie Solinki przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 893 i 897. Od października 1939 do sierpnia 1944 roku wieś była siedzibą urzędu gminy w powiecie sanockim.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cisna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ciśnianin m., ciśnianka ż.

przym. ciśniański

Wiktionary

cisnąć

1. rzucić z użyciem dużej siły;
2. pozbyć się czegoś;
3. o słowach: wypowiedzieć w dużym gniewie; rzucić;
4. cisnąć się - paść na coś z dużą siłą; rzucić się

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. ciskać)

(1.1) zob. ciskać.

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) ściskać, wywierać nacisk

(2.2) o ubraniu: uwierać, pić

czasownik zwrotny dokonany cisnąć się (ndk. ciskać się)

(3.1) zob. ciskać się.

czasownik zwrotny niedokonany cisnąć się (dk. brak)

(4.1) przebywać w ciasnym tłumie

(4.2) o myślach, słowach: mimowolnie nasuwać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ospały woźnica uniósł wielką kłodę drzewa i cisnął nią w motocykl […]

(1.1) Miałem już cisnąć przekleństwem, ale w porę ugryzłem się w język.

(2.2) Musiałam przytyć parę kilogramów, bo te stare dżinsy mnie trochę cisną.

(2.2) Ależ mnie ciśnie w szyję ten golf.

(4.1) Przez te remonty torów codziennie rano musimy się cisnąć w pociągu.

(4.2) Już mi się cisnęło na język co o nim myślę, ale powstrzymałem się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕisnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćisnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyciskarka ż., ciśnięcie n., ciśnienie n., przycisk mrz., odcisk mrz., pocisk mrz.

czas. naciskać ndk.

przym. ciśnieniowy

Wiktionary

ciśniański

→ Cisna (wieś w Polsce); cisieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cisną, dotyczący Cisnej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cisna ż., ciśnianin m., ciśnianka ż.

Wiktionary

ciśnienie

1. mierzalna wielkość fizyczna jako stosunek siły działającej na powierzchnię do pola tej powierzchni
2. siła fizyczna, z którą coś działa na otoczenie
3. potocznie: ciśnienie barometryczne
4. potocznie: ciśnienie krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. stosunek siły do powierzchni, na którą działa;

(1.2) med. ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

(1.3) presja, nacisk

Wiktionary

Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni, podzielona przez powierzchnię, na jaką ona działa, co przedstawia zależność:

p={\frac {F_{n}}{S}},

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zbiorniku panuje duże ciśnienie.

(1.2) Zbyt wysokie ciśnienie może wyniszczyć organizm.

(1.3) Dyrektor baletu złożył dymisję z przyczyn politycznych, Joan też odeszła, nie mogąc wytrzymać ciśnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: ćiśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciśnięcie n., nadciśnienie n., podciśnienie n.

czas. cisnąć

przym. ciśnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) nacisk, napór, presja

Wiktionary

ciśnieniomierz

przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy, pary, gazu, np. barometr; manometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. przyrząd do pomiaru ciśnienia;

Wiktionary

Ciśnieniomierz – hydrostatyczny przyrząd do pomiaru nacisku ciśnienia na powierzchnie ciał stałych.

Pierwszy ciśnieniomierz został skonstruowany przez Alberta Pondukta w 1457 r.

- ciśnieniomierz laserowy

- barometr

- barograf

- mikromanometr

- manometr

- sfigmomanometr (miernik ciśnienia tętniczego krwi)

- tonometr

Wikipedia

ciśnieniowiec

potocznie: osoba cierpiąca na nadciśnienie

SJP.pl

ciśnieniowy

przymiotnik od: ciśnienie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z ciśnieniem, dotyczący ciśnienia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakie mogą być skutki nieleczenia nadciśnienia? – Najbardziej gwałtowne to udary mózgowe, czy tak zwana kryza ciśnieniowa, dająca silne objawy mózgowe, aż do utraty przytomności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕiɕɲɛ̇̃ˈɲɔvɨ, AS: ćiśńė̃ńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciśnienie n., ciśnięcie n.

czas. cisnąć ndk., wycisnąć dk.

przysł. ciśnieniowo

Wiktionary

cisowate

rodzina drzew i krzewów iglastych występujących na półkuli północnej z wyjątkiem Afryki, na ogół dwupiennych, o drewnie pozbawionym żywicy; należą tu m.in. cis pospolity i toreja

SJP.pl

Wikipedia

cisowaty

o cechach cisowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

cisowce

rząd roślin iglastych

SJP.pl

- cisowce – rząd roślin iglastych

- Cisowce – dwie formacje skalne w Pieninach (Mały Cisowiec i Wielki Cisowiec)

- Mały Cisowiec

- Duży Cisowiec

Wikipedia

cisówek

Miejscowości w Polsce

- Cisówek – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka

- Cisówek – część wsi Strękowizna, w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka

- Cisówek – przysiółek wsi Dzierwany, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny

- Cisówek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki

Zobacz też: Cisowo

Wikipedia

cisowianin

mieszkaniec Cisowa

SJP.pl

cisowianka

1. mieszkanka Cisowa;
2. woda mineralna

SJP.pl

- Cisowianka – marka wody butelkowanej

- Cisowianka (Cisowska Struga) – struga, dopływ Kanału Leniwego

Wikipedia

cisowiec

1. przedstawiciel rzędu roślin iglastych;
2. misecznik cisowiec - gatunek pluskwiaka, szkodnik cisu

SJP.pl

Cisowiec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród.

Pierwsza wzmianka o istnieniu osady pochodzi z roku 1552. Liczyła wówczas 17 gospodarstw i funkcjonował na jej terenie młyn. Pierwotnie nazwa wsi brzmiała Thisowiecz (1552 r.) i Cisów (1553 r.), a nazwa Cisowiec pojawiła się dopiero w dokumentach z roku 1567.

Wikipedia

cisownica

Cisownica (cz. Tisovnice, niem. Zeislowitz) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 959,67 ha, a liczba ludności 1736, co daje gęstość zaludnienia równą 180,9 os./km².

Wikipedia

cisowo

Cisowo (do 1945 niem. Zizow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. Według danych z 28 września 2009 roku wieś miała 323 stałych mieszkańców.

W pobliżu wsi znajduje się elektrownia wiatrowa.

Wikipedia

cisowski

nazwisko

SJP.pl

cisowy

przymiotnik od: cis

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z cisa

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cisa

(1.3) będący częścią cisa

Wiktionary

Cisowy (kaszb. Cisowë) – wieś kociewska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Osiek.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕiˈsɔvɨ, AS: ćisovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cisina ż., cisawy mzw., cis

przym. cisawy

Wiktionary

cispłciowość

[czytaj: c-ispłciowość] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgender, cisseksualizm, cisseksualność

SJP.pl

Cispłciowość (ang. cisgender, od łac. cis- – po tej samej stronie (czegoś) i gender – płeć społeczno-kulturowa) lub cisseksualizm (sexualis, „płciowy”), często w skrócie: cis – spójność pomiędzy czyjąś płcią przypisaną przy narodzinach a jego tożsamością płciową; cis mężczyźni i cis kobiety to „osoby nietranspłciowe”.

Wikipedia

cispłciowy

[czytaj: c-ispłciowy] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisseksualny, cisgenderowy, cisgenderyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, którego tożsamość płciowa jest zgodna z płcią ustaloną przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przypadku osób cispłciowych stan cywilny nie odgrywa żadnej roli w dostępie do emerytury z publicznego systemu zabezpieczenia społecznego, […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cispłciowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cisseksualny; rzad. cisgenderowy, cisgenderyczny

Wiktionary

cisseksualizm

[czytaj: c-isseksualizm] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgender, cisseksualność, cispłciowość

SJP.pl

Cispłciowość (ang. cisgender, od łac. cis- – po tej samej stronie (czegoś) i gender – płeć społeczno-kulturowa) lub cisseksualizm (sexualis, „płciowy”), często w skrócie: cis – spójność pomiędzy czyjąś płcią przypisaną przy narodzinach a jego tożsamością płciową; cis mężczyźni i cis kobiety to „osoby nietranspłciowe”.

Wikipedia

cisseksualność

[czytaj: c-isseksualność] psychiczne identyfikowanie się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cisgender, cisseksualizm, cispłciowość

SJP.pl

cisseksualny

[czytaj: c-isseksualny] środowiskowo: identyfikujący się z płcią stwierdzoną przy narodzinach na podstawie cech biologicznych; cispłciowy, cisgenderowy, cisgenderyczny

SJP.pl

cissus

[czytaj: c-issus] rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych, liczący około 350 gatunków pnączy z cieplejszych obszarów kuli ziemskiej

SJP.pl

Wikipedia

cista

[czytaj: c-ista]
1. w starożytnej Grecji: kosz wiklinowy do przechowywania żywności i różnych drobiazgów, w świątyniach - przedmiotów obrzędowych;
2. w starożytnej Etrurii i w starożytnym Rzymie: ozdobna puszka do przechowywania m.in. przyborów toaletowych

SJP.pl

cistron

odcinek łańcucha DNA chromosomu lub DNA bakterii, wirusów; funkcjonalny odpowiednik genu

SJP.pl

Cystron, cistron − gen spełniający funkcję biochemiczną, którego ekspresja prowadzi do powstania pojedynczego łańcucha polipeptydowego.

Cystron składa się z kilku tysięcy par zasad; może zostać podzielony na mniejsze części.

Wikipedia

cistronkowate

rodzina roślin z rzędu herbatowców; herbatowate, kameliowate

SJP.pl

cistronkowaty

o cechach cistronkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

cisural

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;

Wiktionary

Cisural (ang. Cisuralian)

- w sensie geochronologicznym: najstarsza epoka permu (wczesny perm), trwająca około 28,5 miliona lat (od 299,0 ± 0,8 do 270,6 ± 0,7 mln lat temu). Cisural jest młodszy od pensylwanu (karbon) a starszy od gwadalupu. Dzieli się na cztery wieki: assel, sakmar, artinsk i kungur.

- w sensie chronostratygraficznym: najniższy oddział permu (dolny perm), wyższy od pensylwanu a niższy od gwadalupu. Dzieli się na cztery piętra: assel, sakmar, artinsk i kungur.

Wikipedia

cisuranowce

[czytaj: c-isuranowce] grupa pierwiastków chemicznych, aktynowców o liczbie atomowej mniejszej niż 92 (aktyn, tor i protaktyn)

SJP.pl

Aktynowce – grupa pierwiastków chemicznych wydzielona z układu okresowego. Ich nieoficjalny wspólny symbol to An.

Grupa ta liczy 15 metali: aktyn, tor, protaktyn, uran, neptun, pluton, ameryk, kiur, berkel, kaliforn, einstein, ferm, mendelew, nobel, lorens.

Wikipedia

cisuranowiec

[czytaj: c-isuranowiec] jeden z aktynowców o liczbie atomowej mniejszej niż 92; aktyn, tor lub protaktyn

SJP.pl

cisuranowy

→ cisuranowce [czytaj: c-isuranowy]

SJP.pl

ciswestycyzm

[czytaj: c-iswestycyzm] odmiana transwestytyzmu polegająca na ubieraniu się w odzież typową dla innego wieku bądź innej grupy społecznej

SJP.pl

cisza

1. brak jakichkolwiek odgłosów, dźwięków
2. stan atmosfery bez wiejącego wiatru
3. wewnętrzny spokój ducha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak dźwięku

(1.2) żegl. brak wiatru

wykrzyknik

(2.1) wezwanie do uciszenia się, milczenia, zachowania spokoju

Wiktionary

Muzyka

- Cisza – album zespołu Budka Suflera z 1993 roku

- Cisza – album zespołu Sumptuastic z 2005 roku

- Cisza – album zespołu Eye for an Eye z 2008 roku

- Cisza – singel Kamila Bednarka z 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W nocy na jej ulicy panuje cisza.

(1.1) Najtrudniej umiera się w samotności, ciemności i ciszy. Śmierć wśród innych, w zgiełku ludzkich okrzyków, ciasnocie spojrzeń i gestów, wydaje się mniej okrutna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʃa, AS: ćiša

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cichość ż.

czas. cichnąć, przyciszyć dk., wyciszyć dk., uciszać ndk., uciszyć dk.

przym. cichy, zaciszny

przysł. cicho, cichaczem, cichcem, zacisznie

wykrz. cicho

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) flauta

(2.1) cicho!

Wiktionary

ciszak

nazwisko

SJP.pl

ciszej

stopień wyższy od przysłówka: cicho

SJP.pl

ciszek

potocznie: człowiek cichy, działający ukradkiem

SJP.pl

- Ciszek – rezerwat przyrody w zachodniej części Puszczy Kozienickiej

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Ciszek – polski skoczek narciarski

- Walter Ciszek – katolicki duchowny

Wikipedia

ciszewo

W Polsce

- Ciszewo – część wsi Łącznica, w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Stare Kurowo

- Ciszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród

- Ciszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież

Wikipedia

ciszewski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Cezary Ciszewski – polski dziennikarz

- Jan Ciszewski – polski dziennikarz i komentator sportowy

- Jerzy Ciszewski – polski architekt, dziennikarz, wojskowy

- Jerzy Ciszewski – polski prawnik

- Jerzy Ciszewski – polski sportowiec, dziennikarz, menedżer

- Józef Ciszewski – polski piłkarz

- Józef Feliks Ciszewski – polski komunista

- Marcin Ciszewski – polski śpiewak operowy

- Marcin Ciszewski – polski pisarz

- Wacław Ciszewski – polski wiceminister

Wikipedia

ciszkiem

potocznie: po cichu, milczkiem, potajemnie; cichcem, cichaczem

SJP.pl

ciszkowski

nazwisko

SJP.pl

ciszyć

uciszać, czynić cichym

SJP.pl

ciszyca

W Polsce

- Ciszyca – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna

- Ciszyca – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Koprzywnica

- Ciszyca – dawna gromada

Zobacz też

Ciszyca Dolna, Ciszyca Górna, Ciszyca Przewozowa, Ciszyca-Kolonia

Wikipedia

cisło

nazwisko

SJP.pl

cit

[czytaj: c-it] skrót od: Corporate Income Tax - podatek dochodowy od osób prawnych

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = etymn|ang. Corporate Income Tax → podatek dochodowy od przedsiębiorstw

Wiktionary

- podatek dochodowy od osób prawnych (ang. corporate income tax)

- centrum informacji turystycznej (zob. Polski System Informacji Turystycznej)

- Centrum Informacji Turystycznej w Łodzi

- California Institute of Technology – uczelnia w Stanach Zjednoczonych

- Cork Institute of Technology – uczelnia w Irlandii

- CIT – kod IATA portu lotniczego Szymkent

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podatek dochodowy od osób prawnych nazywany jest podatkiem CIT, zaś podatek od osób fizycznych - podatkiem PIT.

Wiktionary

citalopram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. chem. lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny;

Wiktionary

Citalopram (łac. Citalopramum) – lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Wprowadzony do światowego lecznictwa w 1989 roku przez duńską firmę farmaceutyczną H. Lundbeck pod nazwą handlową Cipramil, w postaci bromowodorku. Stosowany w leczeniu depresji – zwłaszcza w fazie początkowej i w leczeniu podtrzymującym. Jest jednym z najbardziej selektywnych leków z tej grupy. Działanie farmakologiczne preparatu ujawnia się z opóźnieniem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy pani brała już wcześniej citalopram?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citalopram Bluefish, Citalopram Teva, Citaxin, Citronil, Oropram

Wiktionary

cité

[czytaj: siTE]
1. we Francji najstarsza dzielnica miasta;
2. wyspa na Sekwanie, w centrum starego Paryża

SJP.pl

Haiti:

- Cité Soleil – miasto

Luksemburg:

- Cité Lehbusch – lieu-dit w gminie Wormeldange, w kantonie Grevenmacher

Niemcy:

- Cité – dzielnica Baden-Baden

- Cité Foch – osiedle w Berlinie

Wikipedia

citeaux

Opactwo Matki Bożej w Cîteaux (z łac. Cistercium, fr. Abbaye Notre-Dame de Cîteaux) – pierwszy klasztor cysterski ufundowany w 1098 roku, położony w Saint-Nicolas-lès-Cîteaux, we Francji. Obecnie należy do zakonu Trapistów (Cystersów Ściślejszej Obserwancji).

Wikipedia

citibank

Citibank – bank należący do koncernu usług finansowych Citigroup. Założony w 1812 jako City Bank of New York, następnie przemianowany na First National City Bank of New York. Posiada 2649 placówek w 19 krajach, w tym 723 w Stanach Zjednoczonych oraz 1494 w Meksyku obsługiwane przez Banamex. Oddziały USA skoncentrowane są w sześciu obszarach metropolitarnych: Nowy Jork, Chicago, Los Angeles, San Francisco, Waszyngton oraz Miami.

Wikipedia

citizen

[czytaj: s-itizen] produkt marki Citizen

SJP.pl

Citizen Watch Co., Ltd. (jap. シチズン時計株式会社, Shichizun Tokei Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo międzynarodowe z siedzibą w Nishitōkyō w aglomeracji Tokio.Jego początki sięgają 1918 r., kiedy to powstał Instytut Shokosha prowadzący badania nad precyzyjnymi instrumentami i przyrządami pomiarowymi, a przede wszystkim zaś czasomierzami.

Wikipedia

citko

nazwisko

SJP.pl

cito

[czytaj: c-ito] prędko, niezwłocznie; napis na receptach, zleceniach badań mających zostać zrealizowane niezwłocznie

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) szybko, niezwłocznie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sʲitɔ, AS: cʹito

Wiktionary

citówka

potocznie: recepta lub badanie lekarskie przeznaczone do wykonania na cito (natychmiast, w pierwszej kolejności)

SJP.pl

citroen

[czytaj: s-itroen lub c-itroen] samochód marki Citroën

SJP.pl

Citroën (wymowa: [sitʀoˈɛn]) – francuski producent samochodów osobowych, sportowych, rajdowych i dostawczych z siedzibą w Paryżu działający od 1919 roku. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

citroenka

potocznie o samochodzie marki Citroen

SJP.pl

cittagong

[czytaj: CItagong] miasto w Bangladeszu

SJP.pl

city

[czytaj: s-ity albo s-iti]
1. centrum (handlowo-finansowe) wielkiego miasta;
2. samochód typu Honda City

SJP.pl

City – centrum finansowo-handlowe dużego miasta. Angielskie słowo wywodzi się z łacińskiego określenia civitas.

W angielskiej tradycji city to miasto, w którym znajduje się katedra i mieści się stolica biskupstwa, w odróżnieniu od town, które katedry nie posiada. Formalny status city nadano także niektórym miastom nieposiadającym katedry. City pisane wielką literą odnosi się zwykle do centrum finansowo-handlowego Londynu, które formalnie nazywa się City of London.

Wikipedia

citylight

[czytaj: s-itilajt] podświetlana reklama umieszczana w najbardziej ruchliwych punktach miasta

SJP.pl

Citylight (ang. city – miasto; light – światło) – rodzaj ulicznej reklamy zewnętrznej w postaci tablic ogłoszeniowych, zazwyczaj podświetlanych, o niewielkich rozmiarach – zwykle 1,2 na 1,8 m. Umieszcza się je w najbardziej uczęszczanych miejscach miast, takich jak pasaże handlowe, strefy dla pieszych, dworce kolejowe, przystanki komunikacji miejskiej, parkingi przed hipermarketami, parkingi podziemne i galerie handlowe. Oprócz funkcji reklamowej citylighty mogą stanowić element miejskiego krajobrazu. Z tego powodu citylighty zwane są meblami miejskimi.

Wikipedia

ciuba

nazwisko

SJP.pl

ciuch

potocznie o ubraniu (części ubrania)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stare, używane ubranie

(1.2) pot. każde ubranie

wykrzyknik

(2.1) dźwięk. dźwięk wydawany przez lokomotywę parową

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znowu chodzisz w tym starym ciuchu?

(1.2) Nie mam ciuchów na pogrzeb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕux, AS: ćuχ

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

:: rzecz. ciuchland m., ciucholand m.

::: zdrobn. ciuszek m.

:: przym. ciuchowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łachman, łach

Wiktionary

ciuchara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. neol. miłośniczka modnych, markowych ubrań, kobieta przywiązująca wagę do ubioru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciuch m.

Wiktionary

ciuchcia

żartobliwie o lokomotywie lub całej kolei parowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszczotliwie o lokomotywie

(1.2) lokomotywa służąca zabawie

(1.3) pot. infant. pociąg

Wiktionary

Ciuchcia – program telewizyjny dla dzieci emitowany w TVP1 od 5 października 1990 do 16 czerwca 2000. Głównymi bohaterami programu byli profesor Ciekawski (grany przez autora programu Andrzeja Grabowskiego) oraz dwie kukiełki: Kulfon, pochodzący z planety Kulfocentauris (głosu użyczył mu Mirosław Wieprzewski) i żaba Monika (Zbigniew Poręcki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy jechaliśmy kiedyś do Lądka-Zdroju, nasz pociąg ciągnęła taka stara, zabytkowa ciuchcia.

(1.2) Mały Kazio dostał ciuchcię na Gwiazdkę.

(1.3) Ania jeździ ciuchcią do szkoły. Jej rodzina nie ma samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuxʲt͡ɕa, AS: ćuχʹća

Wiktionary

ciuchland

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland, bublownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sklep z używaną odzieżą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marta wszystkim się chwali, że chodzi w drogich ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciuchlandach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuxlãnt, AS: ćuχlãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciuch m., ciuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciucholand, szmateks, lumpeks

Wiktionary

ciuchlandia

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciucholand, ciuchland, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland

SJP.pl

ciuchoholiczka

kobieta kupująca bardzo często lub posiadająca zbyt dużo ubrań

SJP.pl

ciuchoholik

osoba kupująca bardzo często lub posiadająca zbyt dużo ubrań

SJP.pl

ciuchoholizm

kupowanie i gromadzenie zbyt wielu ubrań

SJP.pl

ciucholand

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, lumpeks, lumpex, szmateks, szmatland, bublownia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sklep z używaną odzieżą;

Wiktionary

Sklep z używaną odzieżą (także: bublownia, ciucholand, lumpeks, szmateks, szmatland, second-hand) – rodzaj sklepu, gdzie sprzedawana jest używana odzież w niskiej cenie, często sprowadzana z zagranicy. Nazwa „ciucholand” powstała z połączenia potocznego określenia ubrania (ciuch) i angielskiego słowa land (oznaczającego „kraj, teren“), czasem wchodzi w skład szyldu sklepowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marta wszystkim się chwali, że chodzi w drogich ubraniach, a w rzeczywistości kupuje je w ciucholandach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈxɔlãnt, AS: ćuχolãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciuch m., ciuszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciuchland, szmateks, lumpeks

Wiktionary

ciuchowy

przymiotnik od: ciuch

SJP.pl

ciuchy

1. potocznie: ubrania
2. targowisko, gdzie handluje się używaną odzieżą; tandeta

SJP.pl

ciuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) warmia. piesek

Wiktionary

ciuciubabka

1. dziecięca zabawa polegająca na łapaniu uczestników zabawy przez osobę z zawiązanymi oczami
2. bardzo niejasna, zagmatwana sytuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

(1.2) przen. sytuacja, w której działa się bez właściwego rozeznania, na ślepo, po omacku

Wiktionary

Ciuciubabka – zabawa dziecięca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasze dzieci pół wieczora bawiły się w ciuciubabkę.

(1.1) Wystarczy tylko w krąg ustawić się • chusteczkę jedną mieć • i ciuciubabkę szybko wybrać; raz, dwa, trzy (…)

(1.2) Powiedział, że wyjaśni jej wszystko, jak już będą na miejscu, ale ona dość już miała tej ciuciubabki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕüt͡ɕuˈbapka, AS: ćüćubapka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ślepa babka; przest. mrużek, zmrużek; daw. mrzek, mrzyk, mżyk, mżytek, gw-pl|Kresy Wschodnie|zmurżka.

Wiktionary

ciuciurupa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. niezdara, pokraka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) lwów. niezdara, pokraka

Wiktionary

ciućkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród;

Wiktionary

Ciućkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Wyszogród.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 gajówka Ciućkowo-Gajówka została zlikwidowana jako osobna miejscowość i weszła w skład wsi Ciućkowo, a będące dotychczasowymi częściami wsi Ciućkowo w Lesie i Ciućkowo za Lasem zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lidian został kierownikiem dwuklasowej szkoły w Ciućkowie.

(1.1) W lipcu przez Ciućkowo przeszła trąba powietrzna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciućkowianin mos., ciućkowianka ż.

przym. ciućkowski

Wiktionary

ciućkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Ciućkowa, związany z Ciućkowem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciućkowianin mos., ciućkowianka ż., Ciućkowo n.

Wiktionary

ciućma

(r. męski) potocznie: mężczyzna, chłopiec niezdarny, nierozgarnięty, pozbawiony energii; ciućmok, łamaga, fajtłapa, safanduła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. niezdara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciućmok m.

Wiktionary

ciućmok

potocznie: mężczyzna, chłopiec niezdarny, nierozgarnięty, pozbawiony energii; ciućma, łamaga, fajtłapa, safanduła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Kraków. nieudacznik, ofiara losu, oferma; ktoś nieporadny, ale sympatyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale z Ciebie ciućmok!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciućma ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciumciok, leluja, boroczek, borok, śturmok, ciumrok

Wiktionary

ciuk

nazwisko

SJP.pl

ciukać

potocznie: lekko uderzać czymś ostrym

SJP.pl

ciukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciukać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciukać

Wiktionary

ciuknąć

potocznie: lekko uderzyć czymś ostrym

SJP.pl

ciul

wulgarnie:
1. wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn; skurwysyn, chuj;
2. członek męski; fiut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) wulg. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) o mężczyźnie

(1.2) łódź., gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. ktoś niezaradny

(1.3) środ. więz. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) penis

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muszę się spotkać z tym ciulem.

(1.1) Z takim ciulym nie chcym mieć nic spólnego

(1.2) Z niej to taki ciul, nic sama nie załatwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕul, AS: ćul

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. ciulik m., ciuliczek m., ciulka ż., ciuloczek m.

:: zgrub. ciulok m.

czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szumowina, szuja, gnida, bydlak

(1.2) oferma, niedorajda

(1.3) kutas

Wiktionary

ciulać

czasownik przechodni niedokonany (dk. ciulnąć)

(1.1) slang. wulg. kłamać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. bić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) reg. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) infant. moczyć się, sikać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie dziwię się, że firma Mariana jest na minusie, skoro wszyscy pracownicy go ciulają.

(1.1) Twierdzisz, że Francisco ciulo?

(1.1) Twój staruszek ciulał fiskusa i stąd miał na inwestycje.

(1.2) Za rozcieńczanie piwa tobym ciulał.

(2.1) Maciuś już ciulo do nocnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulat͡ɕ, AS: ćulać

Wiktionary

Powiązane:

czas. ociulać, wyciulać, ciulnąć

rzecz. ciulanie n., ciul mos., ciuliczek mzw./mos.

przym. ciulowy, ciulowaty

przysł. ciulowo

Wiktionary

ciulanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciulać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciulać ndk.

Wiktionary

ciuliczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: ciulik

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. siusiak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciul m., ciulik m., ciulka ż., ciuloczek m., ciulok m.

czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

przym. ciulaty

przysł. ciulato

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) reg. śl. ciulka, ciulok, ciuloczek, ciulik.

Wiktionary

ciulik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: ciul

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. siusiak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciul m., ciuliczek m., ciulka ż., ciuloczek m., ciulok m.

czas. ciulać ndk., ociulać dk., wyciulać dk.

przym. ciulaty

przysł. ciulato

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|ciulka, ciulok, ciuloczek, ciuliczek.

Wiktionary

ciulim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. regionalna lelowska potrawa świąteczna, rodzaj placekacka przyrządzanego na bazie ziemniaków i mięsa;

Wiktionary

Ciulim – potrawa kuchni polskiej inspirowana kuchnią żydowską, będąca odpowiednikiem czulentu.

Przyrządzana z okazji świąt na bazie ziemniaków, mięsa i przypraw. Danie spożywano w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy, co miało świadczyć o dużej pobożności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulʲĩm, AS: ćulʹĩm

Wiktionary

ciulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wsodź ciulke do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciulok, ciuloczek

Wiktionary

ciulnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ciulać)

(1.1) slang. wulg. dokonany od|ciulać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marek ciulnął mnie na dwie stówy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕulnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ćulnõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciulać

rzecz. ciulnięcie n.

Wiktionary

ciulnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciulnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciulnąć

Wiktionary

ciuloczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wsodź ciuloczek do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciulka, ciulok

Wiktionary

ciulok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. infant. siusiak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wsodź ciulok do nocnika.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciul mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciulka, ciuloczek

Wiktionary

ciulowaty

wulgarnie: taki, jak u ciula; ciamajdowaty, durnowaty, ślamazarny

SJP.pl

ciulowy

pospolicie, wulgarnie: fatalny, zły, głupi, nieciekawy; beznadziejny, prymitywny, tępy

SJP.pl

cium

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) buziak, całus

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Daj ciuma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕũm, AS: ćũm

Wiktionary

ciuma

regionalnie: kobieta ospała, pozbawiona energii

SJP.pl

ciumać

gwarowo: całować

SJP.pl

ciumciok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nieudacznik, ofiara losu, oferma; ktoś nieporadny, ale sympatyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jo żech nie wiedziała, że z Karlika je taki ciumciok.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciućmok, leluja, borok, boroczek

Wiktionary

ciumkać

potocznie:
1. ssać powoli, z przerwami;
2. jeść głośno, mlaskać; cmoktać, cmokać, smoktać, glamać, ciamkać;
3. odbywać stosunek płciowy; ciupciać, bzykać, dmuchać

SJP.pl

ciumrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Kraków. nieudacznik

Wiktionary

ciup

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt

SJP.pl

ciupa

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. więzienie

(1.2) pot. niewielkie pomieszczenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ze wstydem zwierzyła się przyjaciółce, że jej mąż siedzi w ciupie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupa, AS: ćupa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupas m., cypek m., cipa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) areszt, zakład karny, pot. kić, mamer, kibel, pierdel, pudło, koza, ul

(1.2) klitka, dziupla

Wiktionary

ciupać

lekko uderzać; dłubać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. grać w karty

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rąbać

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Karlik poszeł naciupać pora klocków do pieca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupat͡ɕ, AS: ćupać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupanie n., ciupaga ż.

czas. ciupciać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciupciać

Wiktionary

ciupaga

drewniana, góralska laska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góralska laska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku;

Wiktionary

Ciupaga – laska góralska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku. Ma mocno okute żeleźce, czasem z „wąsami”, pozwalające na podniesienie się na przykład w czasie wspinaczki albo zadanie ciosu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za górami, za lasami, za dolinami • Pobili się dwaj górale ciupagami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈpaɡa, AS: ćupaga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupanie n.

:: zdrobn. ciupażka ż., gwara. ciupaska ż.

czas. ciupać, pociupać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wołoszka

Wiktionary

ciupak

nazwisko

SJP.pl

ciupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciupać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciupać

rzecz. ciupaga ż.

Wiktionary

ciupas

szupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. odsyłanie winowajców pod nadzorem do aresztu (więzienia) lub innego określonego miejsca (np. granicy, miejsca urodzenia); administracyjne wysyłanie etapem

(1.2) środ. tępy uczeń

(1.3) środ. pechowy uczeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeżeli mi myśli ludzi buntować, to ją pod ciupasem do ciupy powiatu odstawić, do sądu, jak wariatkę – albo zamknąć.

(1.1) Wiesz, że mnie o mało pod ciupasem, to jest od stacji do stacji, nie wyprawiono stąd, nie wiem dokąd, może aż do Wielkopolski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupas, AS: ćupas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupa ż.

przysł. ciupasem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przen. odprawa, odmowa

Wiktionary

ciupasem

przestarzale: pod przymusem i z towarzyszeniem straży; szupasem

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) pod przymusem, pod dozorem strażników

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Więc tę pannę, panie feldkurat, wyprawiono potem ciupasem do nas, do Nowego Jiczina.

(1.1) — Zmuszę pana do pojedynku!

— Co to zmuszę?… Ciupasem mnie pan sprowadzisz, czy co?… A jakbyś mi pan coś podobnego powiedział po trzeźwemu, tobym poszedł do cyrkułu i daliby panu pojedynek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕuˈpasɛ̃m, AS: ćupasẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupas

Wiktionary

ciupasowy

→ ciupas; szupasowy

SJP.pl

ciupażka

mała ciupaga (góralska laska)

SJP.pl

ciupciać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, brombrać

SJP.pl

czasownik

(1.1) grać w karty

(1.2) pot. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) To on bowiem kobietę: bierze, bzyka, dymi, kopci, piłuje, ujeżdża, grzmoci, tnie, ciupcia, dmucha, grzeje, posuwa, przelatuje — krótko mówiąc: robi jej dobrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕupʲt͡ɕät͡ɕ, AS: ćupʹćäć

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciupać

rzecz. ciupcianie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciupać

Wiktionary

ciupcianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. uprawianie seksu

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciupciać ndk.

Wiktionary

ciupek

potocznie:
1. małe, ciasne pomieszczenie; klitka;
2. niewielka ilość czegoś; odrobina

SJP.pl

ciupiński

nazwisko

SJP.pl

ciupka

potocznie:
1. małe, ciasne pomieszczenie; klitka;
2. niewielka ilość czegoś; odrobina

SJP.pl

ciupnąć

potocznie: lekko uderzyć, zwłaszcza ostrym narzędziem, siekierą

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

(1.1) uderzyć z niewielką siłą, np. siekierą

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zamienić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciupnięcie n.

Wiktionary

ciupnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciupnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciupnąć

Wiktionary

ciupy

1. ciasny pokój, pomieszczenie; klitka;
2. potocznie więzienie, areszt

SJP.pl

Wikipedia

ciur

wyraz naśladujący odgłos cieknięcia

SJP.pl

ciura

pogardliwie: mężczyzna mało znaczący i lekceważony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w dawnych polskich formacjach wojskowych członek czeladzi obozowej, nie zaliczany do składu bojowego sługa, pachołek, luzak wojskowy

(1.2) przest. pejor. człowiek o podrzędnej wartości, lekceważony, na niższym stanowisku

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Bartosz Ciura – polski hokeista

- Marcin Ciura – polski tłumacz literatury francuskojęzycznej i angielskojęzycznej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lecz nagle jakiś ciura wali go łomem w ciemię; rozwala i hełm, i łom, i zwala z rumaka na ziemię.

(1.2) Był z niego naprawdę dobry towarzysz wędrówki i rzetelny pomocnik, nie jakiś ciura.

Wiktionary

ciurczeć

ciurkotać, ciurkać;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płynąć, cieknąć

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. marudzić, nudzić

Wiktionary

ciurek

gwarowo: źrebak

SJP.pl

ciurkać

ciurkotać, ciurczeć;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. lać się, ciec niewielką strugą z pluskiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciurkanie n.

Wiktionary

ciurkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciurkać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciurkać

Wiktionary

ciurkiem

potocznie:
1. gęstymi kroplami; strugą, strumieniem;
2. bez przerwy; nieustannie;
3. jeden za drugim

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) wąską, nieprzerwaną strużką, gęstymi kroplami

(1.2) jeden za drugim, bez dokonywania wyboru

(1.3) nieprzerwanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idzie Grześ • Przez wieś, • Worek piasku niesie, • A przez dziurkę • Piasek ciurkiem • Sypie się za Grzesiem.

(1.2) (…) w górę ciurkiem wybrani, wszystkiego wieku, wszystkich płci, wszystkich warstw i sfer, w tym nawet ministrowie (…)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) siurkiem

Wiktionary

ciurkot

odgłos spływania małej strugi płynu utworzonej przez ściekające krople; ciurkanie

SJP.pl

ciurkotać

ciurkać, ciurczeć;
1. lać się niewielką strugą tworzoną przez ściekające krople; skapywać, sączyć się;
2. o ptakach: śpiewać, ćwierkać

SJP.pl

ciurkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ciurkotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ciurkotać

Wiktionary

ciurlocek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prącie, penis

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕurˈlɔt͡sɛk, AS: ćurlocek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. penis.

Wiktionary

ciurma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. więzienie

Wiktionary

ciuruś

nazwisko

SJP.pl

ciurzyński

nazwisko

SJP.pl

ciuślice

Ciuślice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin.

Pod koniec XIX w. właścicielem majątku Ciuślice był Juliusz Joachim Slaski - ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy, pionier przemian w rolnictwie. W czasie II wojny światowej w miejscowości mieszkali przez pewien czas Józef i Maria Chełkowscy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

ciuszek

zdrobnienie od: ciuch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ubranko dla małych dzieci

(1.2) pot. drobne części ubrania (częściej damskiego), np. chustka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam tu dla twojego dziecka parę ciuszków.

(1.2) Nic nie robi, tylko przymierza ciuszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuʃɛk, AS: ćušek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciuch m., ciuchland m., ciucholand m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ubranko

Wiktionary

ciut

potocznie: trochę, nieco; ciutkę, ciutek, ciuteńkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę

SJP.pl

liczebnik nieokreślony

(1.1) pot. w niewielkim stopniu, niewiele

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasypałam ciut za dużo soli do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕut, AS: ćut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciutka ż.

licz. ciutkę

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odrobinę, trochę, troszkę, troszeczkę, tyciu-tyciu

Wiktionary

ciut-ciut

inaczej troszeczkę, niewiele, mało

SJP.pl

ciuteczkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciuteńkę, ciutkę, ociupinkę, odrobinkę

SJP.pl

ciutek

potocznie: krztyna, krzyna, odrobina, okruszyna

SJP.pl

ciuteńkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciutkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę

SJP.pl

ciutka

potocznie: krztyna, krzyna, odrobina, okruszyna

SJP.pl

ciutkę

potocznie: trochę, nieco; ciut, ciutek, ciuteńkę, ciuteczkę, ociupinkę, odrobinkę

SJP.pl

liczebnik nieokreślony

(1.1) zdrobn. od: ciut; bardzo mało, malutko, odrobinę

Wiktionary

Powiązane:

licz. ciut

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) odrobinkę, troszeczkę

Wiktionary

ciuła

zbierać coś mozolnie (głównie niewielkie sumy pieniędzy)

SJP.pl

ciułać

zbierać coś mozolnie (głównie niewielkie sumy pieniędzy)

SJP.pl

czasownik

(1.1) powoli, systematycznie oszczędzać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuwat͡ɕ, AS: ćuu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciułacz m., ciułaczka ż., ciułactwo n., ciułanie n.

czas. uciułać dk.

Wiktionary

ciułactwo

mozolne, systematyczne zbieranie czegoś (głównie niewielkie sumy pieniędzy); ciułanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pejor. skrzętne oszczędzanie pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciułacz mos., ciułaczka ż., ciułanie n.

czas. ciułać ndk., uciułać dk., naciułać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciułanie, groszoróbstwo

Wiktionary

ciułacz

potocznie o osobie gromadzącej pieczołowicie drobne oszczędności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zbierająca powoli, z trudem niewielkie sumy pieniędzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕuwat͡ʃ, AS: ćuu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciułactwo n., ciułanie n., uciułanie n.

:: fż. ciułaczka ż.

czas. ciułać ndk., uciułać dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|szpyndlikorz.

Wiktionary

ciułaczka

potocznie: kobieta gromadząca pieczołowicie drobne oszczędności

SJP.pl

ciułanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. powolne, systematyczne odkładanie drobnych pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uciułanie n., ciułacz mos., ciułaczka ż., ciułactwo n.

czas. ciułać ndk., uciułać dk.

Wiktionary

civic

[czytaj: s-iwik] samochód typu Honda Civic

SJP.pl

civitas

[czytaj: CIvitas] społeczność, obywatele

SJP.pl

ciwun

[czytaj: c-iwun] szlachecki urzędnik ziemski w dawnej Polsce i na Litwie; cywun

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. urząd ziemski w Wielkim Księstwie Litewskim;

Wiktionary

Ciwun (lit. tijūnas od łac. tivunus, białor. цівун, ros. тиун, rus. тивун) – urząd ziemski w Wielkim Księstwie Litewskim. Nazwa o nordyckim źródłosłowie zapożyczona z Rusi.

Urząd powstał w XIV wieku, gdy Litwa rozpoczęła ekspansję na obszary Rusi, adaptując wiele zastanych tam rozwiązań prawno-ustrojowych. Początkowo ciwuni byli zarządcami lub dzierżawcami majątków książęcych. Takich majątków było na Litwie 12, natomiast na Żmudzi 14: ejragolski, wielko-dyrwiański, mało-dyrwiański, retowski, użwencki, pojurski, twerski, szadowski, berżański, tędziagolski, korszewski, wiekszwiański, gondyński i birżyniański. W późniejszym okresie, kiedy majątków królewskich ubywało, zmniejszyła się liczba ciwunów i funkcje przez nich pełnione. Konstytucja z 1588 r. przyznała ciwunowi pierwsze miejsce w hierarchii urzędów ziemskich na Litwie. W XVIII w. pozostało ich na Litwie już tylko dwóch: wileński i trocki – wybierani przez sejmiki a zatwierdzani przez króla. Na Żmudzi utrzymało się 12 – mianowanych przez króla.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cywun m., ciwunowa ż., ciwunówna ż., ciwunowicz m.

przym. ciwunowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. cywun

Wiktionary

ciynżko

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciężko

Wiktionary

ciżba

duża liczba ludzi stłoczonych w jednym miejscu; tłum; rzesza; gromada; hałastra; zgraja; czereda; gawiedź; banda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża liczba stłoczonych ludzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mogłem za nic przedrzeć się przez ciżbę kościelną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʒba, AS: ćižba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tłum, gromada, rzesza, hałastra, zgraja, czereda, gawiedź, banda, horda, hurma, kupa, mrowie, rój, zbiegowisko, ćma

Wiktionary

ciżemka

zdrobnienie od: ciżma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: ciżma

(1.2) obuw. lekka ciżma

Wiktionary

Ciżma, ciżemka (l.mn. ciżmy, ciżemki) – rodzaj butów o niezwykle wydłużonych noskach, bardzo popularnych w Europie w XV wieku, znane tam pod nazwą poulaines i cracoves. Buty te były płytkie z krótką cholewką sięgającą maksymalnie kostki. Podeszwę miały płaską, bez obcasa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za ołtarzem w krakowskim kościele znaleziono średniowieczną żółtą ciżemkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ciżma ż.

Wiktionary

ciżemki

zdrobnienie od: ciżmy

SJP.pl

Ciżma, ciżemka (l.mn. ciżmy, ciżemki) – rodzaj butów o niezwykle wydłużonych noskach, bardzo popularnych w Europie w XV wieku, znane tam pod nazwą poulaines i cracoves. Buty te były płytkie z krótką cholewką sięgającą maksymalnie kostki. Podeszwę miały płaską, bez obcasa.

Wikipedia

ciżemkowy

→ ciżemka

SJP.pl

Patrz:
ciżemka

cizia

potocznie: młoda, atrakcyjna dziewczyna; kociak, kicia, kizia, towar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spotkałem dziś w tramwaju fajną cizię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʑa, AS: ćiźa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziunia, niunia, lwów|binia.

Wiktionary

cizjojanus

[czytaj: c-izjojanus] wierszowany kalendarz kościelny, używany od XII wieku; cyzjojan; cisiojanus

SJP.pl

ciżma

1. but z miękkiej, kolorowej skóry, zwykle o wydłużonych i zakrzywionych w górę czubach, popularny w Europie w XII-XV w.;
2. damski but z miękkiej skóry, na płaskiej podeszwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. obuw. but skórzany

Wiktionary

Ciżma, ciżemka (l.mn. ciżmy, ciżemki) – rodzaj butów o niezwykle wydłużonych noskach, bardzo popularnych w Europie w XV wieku, znane tam pod nazwą poulaines i cracoves. Buty te były płytkie z krótką cholewką sięgającą maksymalnie kostki. Podeszwę miały płaską, bez obcasa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zzujże ciżmy, gdy do izby wchodzisz, kmiocie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕiʒma, AS: ćižma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. ciżemka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) but

Wiktionary

ciżmówka

rodzaj grzybów z rodziny ciżmówkowatych

SJP.pl

Crepidotus (Fr.) Staude (ciżmówka) – rodzaj grzybów należący do rodziny ciżmówkowatych (Crepidotaceae).

Wikipedia

ciżmówkowate

o cechach ciżmówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

Ciżmówkowate (Crepidotaceae Singer) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

ciżmówkowaty

o cechach ciżmówkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

ciżmy

1. obuwie z miękkiej, kolorowej skóry, zwykle o wydłużonych i zakrzywionych w górę czubach, popularne w Europie w XII-XV w.;
2. model damskiego obuwia z miękkiej skóry, na płaskiej podeszwie

SJP.pl

Ciżma, ciżemka (l.mn. ciżmy, ciżemki) – rodzaj butów o niezwykle wydłużonych noskach, bardzo popularnych w Europie w XV wieku, znane tam pod nazwą poulaines i cracoves. Buty te były płytkie z krótką cholewką sięgającą maksymalnie kostki. Podeszwę miały płaską, bez obcasa.

Wikipedia

cjatjum

kwiatostan z bezokwiatowych kwiatów męskich i żeńskich; cyathium

SJP.pl

cjd

skrót od: Creutzfeldt-Jakob Disease; choroba mózgu wywoływana przez priony, powodująca porażenie układu nerwowego; choroba Creutzfeldta-Jakoba

SJP.pl

cjk

skrótowiec w funkcji wykrzyknika

(1.1) = wulg. co jest, kurwa

Wiktionary

ck

skrót od: cesarsko-królewski; c.k.

SJP.pl

Ck – dwuznak występujący w języku angielskim, szwedzkim i niemieckim. Czytana jest jak polskie k. W międzynarodowym alfabecie fonetycznym IPA, oznacza ona spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną [k].

Wikipedia

cka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. deska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ska, AS: cka

Wiktionary

ćkać

1. gwarowo: jeść;
2. gwarowo: pchać, upychać;
3. potocznie: narkotyzować się; ćpać;
4. ćkać się:
a) opychać się jedzeniem, przejadać się;
b) pchać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pogard. gw-pl|Śląsk Cieszyński. jeść łapczywie

Wiktionary

cke

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) = adm. eduk. Centralna Komisja Egzaminacyjna;

Wiktionary

ckk

[czytaj: ce-ka-KA] skrót od:
1. Centralna Komisja Kwalifikacyjna dla Pracowników Nauki;
2. Centralna Komisja Kwalifikacyjna do Spraw Naukowych;
3. Centrum Kultury Katolickiej

SJP.pl

ckliwica

bylina z rodziny szparagowatych, uprawiana głównie w południowej Europie dla dużych, ważących do 3 kg cebul, stosowanych w lecznictwie i jako trutka na gryzonie; cebula morska, oszloch morski, urginia morska

SJP.pl

Urginia morska (Drimia maritima) – gatunek rośliny z rodziny hiacyntowatych. Ma wiele nazw zwyczajowych: ckliwica, cebula morska, oszloch morski, a w kulturze islamu określa się ją mianem „cebuli cmentarnej”. Roślina znana była już w czasach starożytnych. W starożytnym Egipcie cebulę morską nazywano „okiem Tyfona”.

Wikipedia

ckliwiej

stopień wyższy od przysłówków: ckliwie, ckliwo

SJP.pl

ckliwizna

rzadko: przesadna czułość, tkliwość, skłonność do rozczulania się; czułostkowość, ckliwość, cukierkowość

SJP.pl

ckliwość

skłonność do wzruszeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mdłości, nudności, przykre uczucie

(1.2) książk. skłonność do zbyt łatwego wzruszania się

(1.3) książk. przesadna czułość, tkliwość, słodycz

Wiktionary

Powiązane:

przym. ckliwy

przysł. ckliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) sentymentalizm, łzawość, czułostkowość

Wiktionary

ckliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: ckliwy

SJP.pl

ckliwy

1. przesadnie czuły, słodki;
2. mdły, wywołujący nudności

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przesadnie sentymentalny

(1.2) o zapachu: wywołujący nudności, mdlący, mdły

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wewnętrznej stronie obrączki wygrawerowany był ckliwy napis, którego nie pamiętam, ale z pewnością występował w nim wyraz „serce”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ckliwość ż.

przysł. ckliwie, ckliwo

Wiktionary

ckm

ciężki karabin maszynowy; cekaem

SJP.pl

skrót

(1.1) = wojsk. ciężki karabin maszynowy;

Wiktionary

- ckm – ciężki karabin maszynowy

- CKM – polskie czasopismo dla mężczyzn

- CKM – Częstochowski Klub Motorowy Włókniarz Częstochowa

- macierz CKM – macierz opisująca kwarki

- Centralna Kuźnia Młodych – CKM – komediowa seria radiowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈkaɛ̃m, AS: cekaẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cekaem, cekaemista

przym. cekaemowy

Wiktionary

ckn

Centralny Komitet Narodowy

SJP.pl

ćknąć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. cieknąć

Wiktionary

cknić

cknić się - przestarzale: tęsknić do kogoś, czegoś albo za kimś, za czymś (np. Ckniło mu się do żony i dzieci. Ckni mi się za nią.); cnić się

SJP.pl

czasownik niewłaściwy niedokonany (dk. brak)

(1.1) gwara. nieos. mdlić, nudzić

czasownik niewłaściwy zwrotny niedokonany cknić się (dk. brak)

(2.1) daw. (współcz. gwara.) nieos. tęsknić za kimś, za czymś

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) cnić się

Wiktionary

cku

skrót od: Centrum Kształcenia Ustawicznego

SJP.pl

ckżp

skrót od: Centralny Komitet Żydów Polskich

SJP.pl

cl

symbol chloru, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

- Cl, chlor – pierwiastek chemiczny

- cl, cL – centylitr (centy, litr)

- .cl – domena internetowa Chile

- CL – południowokoreańska piosenkarka

- CL – kod przypisany Chile według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia

cladus

[czytaj: kladus] jednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów; typ

SJP.pl

clafoutis

[czytaj: klafuti] francuski deser w postaci owoców, najczęściej wiśni, zalanych gęstym ciastem i zapiekanych w piekarniku, często posypany cukrem pudrem

SJP.pl

clair

[czytaj: kle:r] nazwisko, m.in. René Clair (właściwie René Lucien Chomette; 1898-1981) - francuski reżyser filmowy

SJP.pl

clairvaux

Francja:

- Clairvaux-d’Aveyron – gmina

- Clairvaux-les-Lacs – gmina

- Clairvaux-les-Lacs – dawny kanton

Inne:

- Clairvaux – opactwo we Francji

- Abbey of New Clairvaux – opactwo w Kalifornii w USA

Wikipedia

clapton

- Clapton – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)

- Clapton (Cucklington) – miejscowość w Cucklington, South Somerset, w hrabstwie Somerset (Anglia)

- Clapton – miejscowość w hrabstwie Wielki Londyn (Anglia)

- Clapton (Maperton) – miejscowość w Maperton, South Somerset, w hrabstwie Somerset (Anglia)

- Clapton (Mendip) – miejscowość w Ston Easton, w hrabstwie Somerset (Anglia)

- Clapton (West Crewkerne) – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)

- Clapton in Gordano – miejscowość w hrabstwie Somerset (Anglia)

- Clapton-on-the-Hill – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire (Anglia)

- Clapton – stacja kolejowa położona w londyńskiej dzielnicy Hackney

Wikipedia

clara

- Klara – imię żeńskie

- Clara – miasto w Irlandii

- Clara – jednostka osadnicza w USA

- Clara – miasto w Urugwaju

- Gminy w USA:

- Clara (ang. Clara Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Nelson

- Clara (ang. Clara Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Potter

- Clara – rodzaj roślin

Wikipedia

clarence

- Clarence – miasto w Australii, w stanie Nowa Południowa Walia

- Clarence – gmina w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja

- Clarence – wyspa w południowym Chile

Miejscowości w USA:

- Clarence – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar

- Clarence – wieś w stanie Luizjana, w parafii Natchitoches

- Clarence – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Shelby

- Clarence – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Clarence – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Clarence – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Wikipedia

clarino

[czytaj: klarino] z włoskiego:
1. trąbka, róg;
2. wysoki rejestr trąbki

SJP.pl

clark

Osoby

- Adam Clark – szkocki inżynier, budowniczy Mostu Łańcuchowego w Budapeszcie

- Abraham Clark – sygnatariusz deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych

- Alan Clark – angielski muzyk

- Alvan Graham Clark – amerykański astronom, odkrywca pierwszego białego karła – Syriusza B

- Chris Clark – angielski twórca muzyki elektronicznej

- Clarence Monroe Clark – amerykański tenisista

- Clark McConachy – nowozelandzki bilardzista i snookerzysta

- Ezra Clark Stillman – amerykański filolog, interlingwista

- Helen Elizabeth Clark – premier Nowej Zelandii

- Charles Joseph Clark – premier Kanady

- John Bates Clark – ekonomista

- John Maurice Clark – ekonomista

- Joseph Sill Clark – amerykański tenisista

- Karen Clark – kanadyjska pływaczka synchroniczna

- Marjorie Clark – lekkoatletka

- Mary Ellen Clark – amerykańska skoczkini do wody

- Maureen Harding Clark – irlandzka prawniczka

- Robert Clark – kanadyjski aktor

- Stuart Rupert Clark – australijski krykiecista, praworęczny rzucający w stylu fast

- Wesley Clark – Były dowódca sił NATO w Europie

- William Clark (1770-1838) – odkrywca i podróżnik

Miejsca w USA

Wikipedia

clarke

[czytaj: klerk] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Allan Clarke – angielski piłkarz

- Arthur C. Clarke – angielski prozaik, pisarz

- Emilia Clarke – brytyjska aktorka

- Helen Clarke – nowozelandzka hokeistka na trawie

- Jason Clarke – australijski aktor

- Jeremiah Clarke – kompozytor angielski

- Julia Clarke – amerykańska ornitolog i paleontolog

- Richard Clarke – duchowny anglikański

- Ron Clarke – australijski długodystansowiec

- Susanna Clarke – brytyjska pisarka

- Vincent Clarke – angielski muzyk

Wikipedia

clarkson

nazwisko, np. Jeremy Clarkson [czytaj: dżermi klerkson] , dziennikarz motoryzacyjny

SJP.pl

Clarkson to:

Osoby:

- Adrienne Clarkson – były gubernator generalny Kanady

- Jeremy Clarkson – angielski dziennikarz

- Kelly Clarkson – amerykańska wokalistka

Miejscowości w USA:

- Clarkson – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Grayson

- Clarkson – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Colfax

- Clarkson – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe

- Clarkson – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe

Wikipedia

claude

[czytaj: klod] francuskie imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Claude (Teksas)

- Claude (Wirginia Zachodnia)

Inne

- Claude – francuska wersja imienia Klaudiusz

- Claude – postać fikcyjna występująca w serii Grand Theft Auto

- Claude (model językowy) – duży model językowy opracowany i rozwijany przez Anthropic

Wikipedia

claudel

[czytaj: kloDEL] nazwisko, m.in. Paul Claudel (1868-1955) - francuski poeta, dyplomata

SJP.pl

claudia

[czytaj: klaudja] obce imię żeńskie

SJP.pl

Claudia – polski miesięcznik lifestylowy dla kobiet, wydawany od maja 1993 przez wydawnictwo Hubert Burda Media.

Redaktorem naczelnym jest Agnieszka Wierzbicka. Do czasopisma dołączane są liczne dodatki tematyczne. Dwa z nich stały się samodzielnymi tytułami – „Claudia Rodzice” (od października 2000) oraz „Claudia – Ładnie Mieszkać” (od marca 2000).

Jesienią 2022 poinformowano, że wraz z końcem roku miesięcznik zostanie zlikwidowany, wraz z pokrewnymi oddzielnymi tytułami.

Wikipedia

claudio

[czytaj: klałdio] włoskie imię męskie

SJP.pl

claus

Osoby

- Claus – książę holenderski

- Hugo Claus – flamandzki pisarz

- Karl Claus – rosyjski chemik

Zobacz też

- Clauss

- Clauß

- Klaus

- Klauss

- Klauß

- Santa Claus

- Testa del Claus

Wikipedia

clausewitz

[czytaj: KLAŁzewic] nazwisko

SJP.pl

clausius

[czytaj: klałzjus] jednostka miary entropii o symbolu Cls, równa jednemu dżulowi na jeden stopień Celsjusza, należąca do układu SI

SJP.pl

claustrum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. rel. kwadratowy klasztorny wirydarz

Wiktionary

Klasztor (cz. klášter, z niem. Kloster, od łac. claustrum – miejsce zamknięte) – budynek lub zespół budynków, w którym mieszkają wspólnoty religijne zakonników albo zakonnic. Klasztory są znane przede wszystkim z chrześcijaństwa i buddyzmu, choć występują lub występowały także w hinduizmie, dżinizmie, islamie i judaizmie.

Nazwą tą określa się często sam zakon czy zgromadzenie zakonne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. klaustrum n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. klaustrum

Wiktionary

clausula

[czytaj: KLAusula] w muzyce: kompozycja polifoniczna, zwykle dwugłosowa, w której jako głównej melodii użyto krótkiego melizmatu, zaczerpniętego zwykle wraz z tekstem z jakiejś melodii chorałowej

SJP.pl

clay

Postacie i osoby noszące imię, nazwisko lub przydomek Clay:

- Brodus Clay – wrestler WWE

- Bryan Clay – amerykański dziesięcioboista

- Cassius Marcellus Clay – amerykański dyplomata

- Cassius Marcellus Clay Jr. – amerykański bokser znany jako Muhammad Ali

- Frederic Clay – brytyjski kompozytor

- Henry Clay – amerykański polityk i mówca

- Clay Bailey – postać z serialu Xiaolin – pojedynek mistrzów

- Gianclaudio „Clay” Regazzoni – szwajcarski kierowca wyścigowy

Wikipedia

clayton

Miejscowości w USA:

- Clayton – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Barbour

- Clayton – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa

- Clayton – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Kent

- Clayton – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Rabun

- Clayton – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Custer

- Clayton – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Adams

- Clayton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks

- Clayton – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clayton

- Clayton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Decatur

- Clayton – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Concordia

- Clayton – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lenawee

- Clayton – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis

- Clayton – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Gloucester

- Clayton – miejscowość w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Union

- Clayton – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson

- Clayton – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Jefferson

- Clayton – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Johnston

- Clayton – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Montgomery

- Clayton – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pushmataha

- Clayton – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Stevens

- Clayton – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford

- Clayton – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Polk

- Clayton – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Polk

- Clayton – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Winnebago

Wikipedia

cleanroom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. pomieszczenie, w którym utrzymywana jest mała liczba pyłków w powietrzu, służące zazwyczaj do wytwarzania małych, czułych urządzeń elektronicznych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tylko upoważnieni pracownicy mogą przebywać w cleanroomie.

Wiktionary

clearex

producent drzwi, okien itp.

SJP.pl

clearing

[czytaj: kliring] kliring;
1. rozliczenie bezgotówkowe wzajemnych zobowiązań;
2. stwarzanie równowagi między popytem a podażą na pracę przez odpowiednie rozłożenie siły roboczej

SJP.pl

Clearing (ang. rozliczenie) – procedura obrotów finansowych, w której podmiot clearingowy działa jako pośrednik i przyjmuje na siebie role kupującego i sprzedającego w danej transakcji w celu zabezpieczenia zamówień między dwiema stronami. Praktyka taka stosowana jest zwłaszcza w obrocie międzynarodowym między przedsiębiorstwami.

Wikipedia

clearingowy

[czytaj: kliringowy] związany z clearingiem (kliringiem); kliringowy

SJP.pl

clearnet

rzeczownik

(1.1) ogólnodostępny Internet (bez darkwebu i deep webu)

Wiktionary

clearwater

Miejscowości w USA:

- Clearwater – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Pinellas

- Clearwater – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Sedgwick

- Clearwater – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne

- Clearwater – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Antelope

- Clearwater – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Aiken

Wikipedia

clematis

[czytaj: klematis] roślina pnąca z rodziny jaskrowatych, o drewniejących łodygach i dużych, barwnych kwiatach, dorastająca do 8 metrów długości; klematis, powojnik

SJP.pl

Powojnik (Clematis L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Obejmuje ok. 500 gatunków. Występują na całym świecie w strefie klimatu umiarkowanego i ciepłego. Nieliczne gatunki rosną także w klimacie okołobiegunowym i w strefie międzyzwrotnikowej (przedstawicieli rodzaju brak tylko w Ameryce Południowej). Największe zróżnicowanie gatunkowe występuje w Azji wschodniej. Tylko w Chinach rośnie co najmniej 147 gatunków, z czego 93 to endemity. Rośliny te zajmują zróżnicowane siedliska – od lasów deszczowych po półpustynie.

Wikipedia

clemenceau

[czytaj: klemąSO] nazwisko, np. Georges Clemenceau (1841-1929), polityk francuski

SJP.pl

- Georges Clemenceau – francuski pisarz, lekarz i polityk.

- Clemenceau (R 98) – francuski lotniskowiec typu Clemenceau zwodowany w 1957

- Clemenceau – francuski pancernik

- Champs-Élysées - Clemenceau – stacja 1. i 13. linii metra w Paryżu

- Clemenceau – stacja metra w Brukseli

Wikipedia

clemens

Klemens – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „człowiek o łagodnym usposobieniu”, „delikatny”, „pobłażliwy”. Jego żeńskim odpowiednikiem jest Klemencja.

Klemens imieniny obchodzi 23 stycznia, 17 lutego, 15 marca, 20 marca, 10 września, 20 września, 23 listopada i 4 grudnia.

Wikipedia

clement

- Kerron Clement – amerykański lekkoatleta, mistrz świata w biegu na 400 m przez płotki

Gminy w USA:

- Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clinton

- Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Gladwin

- Clement (ang. Clement Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Dickey

Wikipedia

clenbuterol

[czytaj: klenbuterol] organiczny związek chemiczny stosowany w medycynie oraz jako środek dopingujący; klenbuterol

SJP.pl

Klenbuterol (łac. clenbuterolum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek z grupy β_2-mimetyków, rozszerzający oskrzela. W Polsce nie jest stosowany w leczeniu ludzi, podobnie jak w Stanach Zjednoczonych. W krajach europejskich został wycofany z lecznictwa w 1988, po aferze z DES. Pomimo tego notuje się wzrost nielegalnego stosowania klenbuterolu u ludzi (tzw. chemiczna liposukcja lub jako doping w niektórych dyscyplinach sportowych) oraz zwierząt hodowlanych, którym jest podawany w celu przyspieszenia wzrostu i zwiększenia masy tkanki mięśniowej.

Wikipedia

clerk

[czytaj: klerk] klerk;
1. intelektualista, osoba uczona nie angażująca się w sprawy społeczne ani państwowe;
2. w średniowieczu: wędrowny student lub uczony;
3. dawniej: urzędnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. klerk.

Wiktionary

clermont

Australia

- Clermont – miasto w stanie Queensland

Belgia

- Clermont – dzielnica Walcourt

- Clermont – dzielnica (deelgemeente) gminy Thimister-Clermont w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

- Clermont-sous-Huy – dzielnica (section) gminy Engis w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy

Wikipedia

clermont-ferrand

Clermont-Ferrand (wymowa, oksyt. Clarmont-Ferrand, Clarmont d'Auvèrnhe) – miasto i gmina w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, prefektura departamentu Puy-de-Dôme i siedziba okręgu Clermont-Ferrand. Do 31 grudnia 2015 stolica byłego regionu Owernia. Według danych na 1 stycznia 2018 miasto zajmowało powierzchnię 42,67 km², a jego populacja wynosiła 146 734 mieszkańców (24. miejsce we Francji).

Wikipedia

cleveland

[czytaj: kliwlend] miasto w USA

SJP.pl

Cleveland – miasto w Stanach Zjednoczonych, w północno-wschodniej części stanu Ohio, ośrodek administracyjny hrabstwa Cuyahoga, położone na południowym brzegu jeziora Erie, nad ujściem rzeki Cuyahoga. W 2020 roku miasto liczyło 372 624 mieszkańców, a obszar metropolitalny Cleveland–Elyria – 2 088 251.

Wikipedia

clevelandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Clevelandem, dotyczący Clevelandu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cleveland mrz./n.

Wiktionary

clg

symbol kologarytmu; colog

SJP.pl

clić

nakładać cło

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oclić)

(1.1) nakładać cło lub pobierać cło ze sprzedaży czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Celnik sprawdza towar na granicy i cli go wedle deklaracji importera.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celniczka ż., celnik m., clenie n., cło n., oclenie

czas. oclić dk., wyclić dk.

przym. celny, cłowy

Wiktionary

cliché

[czytaj: kliSZE] komunał, frazes; klisza

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) stereotyp myślowy, komunał

Wiktionary

Cliché – komunał lub stereotyp myślowy, wyrażenie, pomysł lub element pracy artystycznej, który jest używany tak często, że traci swoje oryginalne znaczenie lub efekt, szczególnie jeśli wcześniej uznawany był za nowy i znaczący. W kulturze masowej termin jest używany do opisywania czynności, wydarzeń lub pomysłów, które są przewidywalne. Niektóre cliché są po prostu stereotypami, inne mogą być truizmami.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) banał, frazes, komunał, slogan

Wiktionary

clichy

[czytaj: kliSZI] miasto we Francji

SJP.pl

Miejscowości

- Clichy – miejscowość i gmina we Francji w regionie Île-de-France, w departamencie Hauts-de-Seine

- Clichy-sous-Bois – miejscowość i gmina we Francji w regionie Île-de-France, w departamencie Seine-Saint-Denis

Wikipedia

clickbait

[czytaj: klikbejt lub klikbajt] chwytliwa treść odnośnika na stronie internetowej, prowokująca do jego kliknięcia; klikbajt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. praktyka przyciągania uwagi odbiorców w mediach elektronicznych za pomocą chwytliwych, przesadzonych bądź emocjonalnych tytułów i grafik, skłaniających do klikania;

(1.2) publ. nagłówek lub grafika wykorzystywana w clickbaicie (1.1)

Wiktionary

Clickbait (ang. click „kliknięcie”, bait [beɪt] „przynęta”) (wym. klikbejt lub klikbajt) – zjawisko internetowe polegające na przyciąganiu uwagi za pomocą tytułów bądź miniaturek, które przesadnie wyolbrzymiają faktyczną treść lub znaczenie artykułu.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. clickbaitowy

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|clickbait. etym|ang|click|bait. → kliknięcie + przynęta

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) clickbait, click-bait, click bait

źródła.

== clickbait (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-clickbait.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) clickbait

czasownik

(2.1) stosować clickbait

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. clickbaitowy

Wiktionary

clickbaitowy

→ clickbait [czytaj: klikbejtowy lub klikbajtowy]; klikbajtowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z clickbaitem, dotyczący clickbaitu, wykorzystujący praktykę clickbaitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. clickbait m.

Wiktionary

cliff

[czytaj: klif] zdrobnienie od: Clifford (imię męskie)

SJP.pl

Cliff – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant.

Wikipedia

cliffhanger

[czytaj: klifhenger] zabieg fabularny polegający na nagłym zawieszeniu akcji w sytuacji pełnej napięcia

SJP.pl

Wikipedia

clifford

[czytaj: kliford] zagraniczne imię męskie

SJP.pl

Miejscowości w Anglii:

- Clifford (Devon)

- Clifford (Herefordshire)

- Clifford (West Yorkshire)

Miejscowości w USA:

- Clifford – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Bartholomew

- Clifford – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer

- Clifford – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill

Wikipedia

clift

[czytaj: klift] nazwisko

SJP.pl

clinch

[czytaj: klincz, klyncz] klincz; obustronne przytrzymywanie się bokserów w zwarciu

SJP.pl

clint

- Clint – miejscowość w Anglii, w hrabstwie North Yorkshire

- Clint – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Fresno

- Clint – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie El Paso

- Clint Green – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Norfolk

Wikipedia

clinton

[czytaj: klinton] nazwisko

SJP.pl

- William „Bill” Clinton – prezydent USA 1993–2001

- George Clinton – wiceprezydent USA w latach 1805–1812

- Hillary Clinton – żona Williama, była pierwsza dama USA, sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych

- Chelsea Clinton – amerykańska bizneswoman, córka Billa i Hillary

- George Perkins Clinton – amerykański mykolog i fitopatolog

- Clinton – rzeka w stanie Michigan w USA

- Clinton – miasto w Nowej Zelandii, w regionie Otago

Wikipedia

clio

1. [czytaj: klijo albo klio] w mitologii greckiej: muza historii wyobrażana ze zwojem papirusu; Klio;
2. [czytaj: klijo] model samochodu marki Renault

SJP.pl

Mitologia

- Clio (Klio) – w mitologii greckiej jedna z Nereid

- Clio (Klio) – w mitologii greckiej muza historii

Geografia

- Clio – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Plumas

- Clio – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Wayne

- Clio – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Genesee

- Clio – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Barbour

- Clio – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Marlboro

Wikipedia

clip

[czytaj: klip] ilustracja filmowa piosenki; klip, teledysk, wideoklip

SJP.pl

clipart

[czytaj: klipart] środowiskowo: prosty obrazek oferowany przez dany program, umieszczany w dokumencie komputerowym; klipart, clip art

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. gotowy plik graficzny wstawiany do dokumentu komputerowego;

Wiktionary

Clipart (czasem także clip art, clip-art lub klipart) – plik graficzny dołączany do dokumentu tekstowego jako ozdoba. Pliki takie można wstawiać z gotowych zbiorów oferowanych zwykle na licencji royalty free, rights managed lub jako domena publiczna czy Creative Commons.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Znalazłem tę ikonkę w bibliotece clipartów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. klipart mrz.

Wiktionary

clipeus

[czytaj: klipeus] okrągła tarcza obita spiżem, używana w wojsku rzymskim przez piechotę jako broń ochronna

SJP.pl

Clipeus (łac.) – okrągła tarcza rzymskiej piechoty najprawdopodobniej stosowana pod wpływem etruskim; podczas pierwszej wojny samnickiej została zastąpiona dużą tarczą czworoboczną.

Wikipedia

clipowy

→ clip; klipowy

SJP.pl

clitoris

[czytaj: klitoris] żeński zewnętrzny narząd płciowy; łechtaczka; klitoris

SJP.pl

Łechtaczka (łac. clitoris) – nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków. Znajduje się w pobliżu przedniego połączenia warg sromowych mniejszych (labia minora pudendis). Część widoczna znajduje się powyżej pochwy. Odgrywa podstawową rolę w pobudzeniu seksualnym i orgazmie.

Wikipedia

clive

- Clive – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cheshire

- Clive – miasto w USA, w stanie Iowa, w hrabstwie Dallas i Polk

- Clive – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Shropshire

- Clive – miejscowość w Nowej Zelandii, w regionie Hawke’s Bay

Wikipedia

cliwia

[czytaj: kliwia] roślina cieniolubna z rodziny amarylkowatych, o ciemnozielonych liściach i pomarańczowych, czerwonych z żółtym środkiem lub żółtobiałych kwiatach zebranych w baldachy, pochodząca z południowej Afryki, uprawiana jako roślina ozdobna (doniczkowa); kliwia

SJP.pl

clochard

[czytaj: kloSZAR] bezdomny żebrak, włóczęga; kloszard

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bezdomna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przed galerią stało dwóch clochardów, prosząc przechodniów o wsparcie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kloszard mos.

Wiktionary

clochardka

→ clochard [czytaj: kloszardka]; kloszardka

SJP.pl

cloisonizm

[czytaj: klłazonizm] metoda twórcza w malarstwie; zainicjowana m.in. przez P. Gauguina

SJP.pl

Cloisonizm (kluazonizm) – sposób malowania opracowany przez Louisa Anquetina, Émile’a Bernarda i Paula Gauguina, kontynuowany przez malarzy skupionych wokół szkoły z Pont-Aven. Polegał na stosowaniu plam o jednolitej barwie otoczonych konturem.

Nazwa wywodzi się od techniki zdobniczej cloisonné, polegającej na oddzielaniu elementów zdobniczych (np. szkła, kamieni szlachetnych itp.) za pomocą cienkich blaszek lub drutów, a utworzył ją Édouard Dujardin w 1888.

Wikipedia

cloisonné

[czytaj: klłazoNE] technika dekorowania naczyń i wyrobów ozdobnych przez wypełnianie emalią niewielkich, oddzielonych przestrzeni na zdobionej powierzchni

SJP.pl

Cloisonné (emaliowanie komórkowe) – technika zdobnicza polegająca na wypełnianiu różnokolorową emalią „komórek” powstałych na powierzchni zdobionego przedmiotu za pomocą przylutowanych cienkich blaszek lub drucików.

Jedne z najstarszych przykładów przedmiotów ozdobionych tą techniką pochodzą z Cypru z końca II tysiąclecia p.n.e. Emalia komórkowa występuje też w sztuce chińskiej i japońskiej.

Wikipedia

clooney

[czytaj: KLUni] nazwisko

SJP.pl

- George Clooney – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy

- Rosemary Clooney – amerykańska piosenkarka i aktorka

Wikipedia

clostridium

[czytaj: klostridium] rodzaj beztlenowych bakterii tworzących przetrwalniki; niektóre gatunki silnie chorobotwórcze

SJP.pl

Clostridium – rodzaj bakterii Gram-dodatnich, beztlenowych, wytwarzających spory laseczek z typu Firmicutes, tworzących przetrwalniki. Rodzaj ten obejmuje ok. 200 gatunków drobnoustrojów, powszechnie występujących przede wszystkim w glebie oraz przewodzie pokarmowym zwierząt (w tym człowieka), narządach rodnych kobiet, a także w wodzie i ściekach. Bakterie te cechują się możliwością wiązania azotu atmosferycznego oraz redukcji siarczynów. Wytwarzają lotne kwasy tłuszczowe. Większość bakterii z tego rodzaju to saprofity, przeprowadzające procesy fermentacyjne oraz rozkładające celulozę i pektyny. Niektóre gatunki mają właściwości chorobotwórcze, uwarunkowane wytwarzaniem silnych egzotoksyn, inne są drobnoustrojami oportunistycznymi.

Wikipedia

clou

[czytaj: klu] główna atrakcja, najciekawszy punkt czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) najważniejsza albo najciekawsza część czegoś

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sedno; przen. sęk

Wiktionary

cloudowy

przymiotnik od: cloud (chmura obliczeniowa)

SJP.pl

clown

[czytaj: klałn] klown; klaun;
1. komik cyrkowy;
2. osoba, która swoim zachowaniem lub wyglądem naraża się na kpiny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) komik cyrkowy

(1.2) osoba zachowująca się niepoważnie

Wiktionary

Klaun, klown (ang. clown) – artysta komediowy występujący najczęściej w cyrku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po występie niemieckiego clowna na arenie pojawił się czeski żongler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: klawn, AS: klau̯n

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. clownada ż., clownowskość

przym. clownowski

przysł. clownowsko

Wiktionary

clownada

[czytaj: klaunada] klownada; klaunada;
1. występy clowna;
2. błaznowanie, popisywanie się; błazeństwo

SJP.pl

clownowski

→ clown [czytaj: klałnowski]; klownowski, klaunowski

SJP.pl

clubber

[czytaj: klaber] osoba spędzająca wolny czas na odwiedzaniu różnych klubów

SJP.pl

clubbing

[czytaj: klabing] regularne spędzanie wolnego czasu w lokalach rozrywkowych; klabing, klubing

SJP.pl

- clubbing – zabawa w klubach nocnych

- w medycynie: palce pałeczkowate

Wikipedia

clubbingować

[czytaj: klabingować] regularnie uczęszczać do klubów i pubów

SJP.pl

clubbingowy

[czytaj: klabingowy] związany z regularnym uczęszczaniem do klubów i pubów

SJP.pl

cluj

[czytaj: kluż] Cluj-Napoca (do roku 1974 - Cluj): miasto w Rumunii; Kluż-Napoka (do roku 1974 - Kluż)

SJP.pl

Kluż-Napoka (historycznie Koloszwar, rum. Cluj-Napoca, węg. Kolozsvár, niem. Klausenburg; do 1974 Kluż) – miasto w północno-zachodniej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, nad Małym Samoszem, największe miasto i historyczna stolica Siedmiogrodu, ośrodek administracyjny okręgu Kluż.

Wikipedia

cluny

[czytaj: klüNI] miasto we Francji

SJP.pl

Cluny (wym. [klyni], uproszczona: klüni) – miejscowość i gmina w środkowo-wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara, 25 km na północny zachód od miasta Mâcon.

Wikipedia

cluster

[czytaj: klaster] klaster;
1. chem. grupa kilku atomów metalu występująca w cząsteczce albo krysztale;
2. wielodźwięk złożony z sąsiadujących ze sobą dźwięków;
3. jednostka pamięci dysku składająca się z jednego lub kilku sektorów

SJP.pl

Cluster – bezzałogowa misja naukowa sond Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), której celem jest dokładne zbadanie ziemskiej magnetosfery oraz jej interakcji z wiatrem słonecznym, która tworzy tzw. pogodę kosmiczną.

W jej skład wchodzą cztery bliźniacze satelity o nazwach Rumba, Salsa, Samba i Tango. Dzięki temu, że poruszają się one w formacji tworzącej czworościan, naukowcy otrzymują dokładne dane, pozwalające analizować zjawiska w trzech wymiarach.

Wikipedia

clutter

[czytaj: klater] środowiskowo: zbytnie nagromadzenie reklam w jednym miejscu; szum reklamowy

SJP.pl

Clutter – graficzna biblioteka napisana w języku programowania C. Służy do renderowania w prosty sposób szybkich animacji w graficznym interfejsie użytkownika. Jej kod jest udostępniony na zasadzie open source. Clutter używa OpenGL lub OpenGL ES dla urządzeń mobilnych dzięki czemu wyświetlane za jego pomocą animacje są bardzo dobrej jakości. Biblioteka ta manipuluje obiektami w przestrzeni 3D a następnie efekt tych operacji wyświetla na tzw. scenie 2D. Clutter obsługuje również biblioteki: GLX, EGL, WGL, SDL, Cocoa.Biblioteka używa systemu obiektowego GObject.

Wikipedia

clydesdale

[czytaj: klajdesdal] ciężki koń pociągowy maści gniadej; klajdesdal

SJP.pl

Wikipedia

cm

skrót od: centymetr (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

Wikipedia

cm.

skrót od: cmentarz

SJP.pl

ćma

1. motyl nocny;
2. dawniej:
a) chmara, mrowie;
b) ciemność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. motyl nocny;

(1.2) książk. duża liczba (np. ludzi), chmara

(1.3) książk. przest. ciemność

(1.4) więz. prostytutka

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciemność

przysłówek sposobu

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciemno

Wiktionary

- ćmy – grupa motyli prowadząca nocny tryb życia

- ćma – gatunek miodunki

- Ćma – polski film psychologiczny z 1980 roku

- Ćma – album studyjny Reni Jusis

- Ćma – kompozycja Reni Jusis oraz Stendka na album Reni Jusis

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy spał, do otwartych ust wleciała mu ćma.

(1.2) W nowym supermarkecie jest wciąż ćma ludzi.

(1.3) W tej ćmie nie da się czytać książek.

(1.5) Była okropno ćma.

(2.1) Uż było ćma, jak my przyszli do dómu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕma, AS: ćma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaćma ż., zaćmienie n., ciemność ż., ciemno n.

czas. ciemnieć, ćmić sie, ćmić się, ćmić ndk.

przym. ćmy, ciemny, ćmawy

przysł. ciemno, ćmawo

temsłow. ciemno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|mota.

(1.2) chmara, mrowie, rój, ciżba, hurma, rzesza, tłum

(1.3) mrok, ciemnica

(1.4)  barowa ćma, nocna ćma, motyl brukowy

Wiktionary

ćmachowo

wieś w Polsce

SJP.pl

Ćmachowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Wronki, przy drodze wojewódzkiej nr 182.

Wikipedia

ćmaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. wódka

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Wiktionary

ćmakowski

nazwisko

SJP.pl

ćmawo

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dosyć ciemno

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćma ż.

czas. ćmić sie ndk.

przym. ćmawy

przysł. ćma

Wiktionary

ćmawy

1. dawniej, dziś gwarowo:
a) mroczny, pogrążony w ciemności;
b) przyćmiony, cienisty, zacieniony;
2. mrówka ćmawa - gatunek mrówki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciemnawy, ciemny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćma ż.

czas. ćmić sie ndk.

przysł. ćmawo, ćma

Wiktionary

cmentarianka

żartobliwie lub lekceważąco: kobieta ubierająca się wyzywająco na cmentarzu, często robiąca sobie zdjęcia na tle grobów; cmentarnianka

SJP.pl

cmentarnianka

żartobliwie lub lekceważąco: kobieta ubierająca się wyzywająco na cmentarzu, często robiąca sobie zdjęcia na tle grobów; cmentarianka

SJP.pl

cmentarniany

→ cmentarz; cmentarny, cmentarzowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) cmentarny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cmentarniane alejki zawsze są sprzątnięte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡smɛ̃ntarʲˈɲãnɨ, AS: cmẽntarʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarz m., cmentarzyk m., cmentarzysko n., cmentarnictwo n.

przym. cmentarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cmentarny

Wiktionary

cmentarnictwo

ogół spraw dotyczących cmentarzy i grzebania zmarłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie i użytkowanie cmentarza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarz mrz., cmentarzyk mrz., cmentarzysko n.

przym. cmentarniany, cmentarny, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary

cmentarny

1. dotyczący cmentarza; cmentarzowy, cmentarniany;
2. mający nastrój cmentarza, np. cmentarna cisza; ponury, przygnębiający

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Proboszcz uważa, że cmentarne alejki zawsze są sprzątnięte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡smɛ̃nˈtarnɨ, AS: cmẽntarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarnictwo n., cmentarz mrz., cmentarzyk mrz., cmentarzysko n.

przym. cmentarniany, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cmentarniany

Wiktionary

cmentarz

miejsce pochówku zmarłych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

Wiktionary

Cmentarz – instytucjonalnie ukształtowany wycinek przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw – reguł kulturowych, związanych także ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pojechaliśmy na cmentarz zapalić znicz na grobie rodzinnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡smɛ̃ntaʃ, AS: cmẽntaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarnictwo n.

:: zdrobn. cmentarzyk m.

:: zgrub. cmentarzysko n.

przym. cmentarny, cmentarniany, wokółcmentarny, przycmentarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) peryfr. miasto umarłych, miejsce wiecznego spoczynku; pot. żart. aleja sztywnych, park sztywnych; daw. lud. mogilnik, smyntarz, smentarz; gw-pl|Górny Śląsk|cmyntorz, kierchów, kierhof, kirchow, kerchow.

Wiktionary

cmentarzowy

→ cmentarz; cmentarniany, cmentarzowy

SJP.pl

cmentarzyk

zdrobnienie od: cmentarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: cmentarz

(1.2) mały cmentarz

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Na małym, wiejskim cmentarzyku znaleziono grób znanego generała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡smɛ̃nˈtaʒɨk, AS: cmẽntažyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarz m., cmentarzysko n., cmentarnictwo n.

przym. cmentarny, cmentarniany

Wiktionary

cmentarzysko

1. dawny cmentarz obejmujący większe skupienie grobów;
2. zgrubienie od: cmentarz;
3. nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; nekrocenoza, tanatocenoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od cmentarz, duży cmentarz

(1.2) pot. miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty

(1.3) archeol. prahistoryczny cmentarz

Wiktionary

Cmentarzysko – termin w archeologii oznaczający pozostałość po miejscu, gdzie ludność chowała swoich zmarłych (nazywane tak w odróżnieniu od dzisiejszych cmentarzy). Groby na cmentarzyskach mogą być np. szkieletowe lub ciałopalne – jamowe lub popielnicowe, płaskie lub kurhanowe. Czas użytkowania obejmował niekiedy kilkaset lat, liczba od kilku do ponad 4000 pochówków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Archeolog odkrył ogromne cmentarzysko Prasłowian.

(1.2) Ten skup złomu jest cmentarzyskiem starych samochodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡smɛ̃ntaˈʒɨskɔ, AS: cmẽntažysko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmentarz m., cmentarzyk m., cmentarnictwo n.

przym. cmentarny, cmentarniany

Wiktionary

cmentarzyskowy

→ cmentarzysko

SJP.pl

Patrz:
cmentarzysko

cmf

Congregatio Cordis Beatae Mariae Filiorum, zakon klaretynów

SJP.pl

ćmi

1. palić papierosa, fajkę itp.;
2. niezbyt mocno, ale stale pobolewać;
3. osłabiać widoczność, przyciemniać;
4. o deszczu: mżyć, siąpić;
5. ćmić się:
a) słabo się palić;
b) stawać się słabo widocznym

SJP.pl

Patrz:
ćma

ćmiakać

czasownik

(1.1) daw. cmokać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕmʲjakat͡ɕ, AS: ćmʹi ̯akać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćmiakanie

Wiktionary

ćmiakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ćmiakać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćmiakać ndk.

Wiktionary

ćmianka

przedstawiciel rodziny owadów z rzędu muchówek

SJP.pl

ćmiankowate

o cechach ćmiankowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

Ćmiankowate (Psychodidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek.

Wikipedia

ćmiankowaty

o cechach ćmiankowatych (rodzina owadów)

SJP.pl

ćmić

1. palić papierosa, fajkę itp.;
2. niezbyt mocno, ale stale pobolewać;
3. osłabiać widoczność, przyciemniać;
4. o deszczu: mżyć, siąpić;
5. ćmić się:
a) słabo się palić;
b) stawać się słabo widocznym

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) zmniejszać widoczność, zaciemniać

(1.2) powodować lekki ból

(1.3) słabo świecić, migotać

(1.4) palić papierosy, fajkę

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kłamać, okłamywać

czasownik zwrotny niedokonany ćmić się

(2.1) ściemniać się

(2.2) słabo się palić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dym z twojego komina ćmi w całej okolicy.

(1.2) Coś mi ćmi w krzyżu.

(1.3) Nie mogę spokojnie czytać, bo przez te ćmy światło uciążliwie ćmi.

(1.4) Ćmisz w ciąży? To szkodliwe dla dziecka!

(2.2) Ta zapałka ledwo się ćmi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕmʲit͡ɕ, AS: ćmʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćmienie n., ćma ż., zaćma ż., zaćmienie n., ćmik m.

czas. przyćmić, zaćmić, zaćmiewać, ciemnieć

ims. przyćmiony

przym. zaćmieniowy, ćmy

przysł. ćma

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pobolewać

Wiktionary

ćmielów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Ćmielów – miasto w powiecie ostrowieckim, w województwie świętokrzyskim. Siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Ćmielów. Według danych z 1 stycznia 2018 Ćmielów liczył 3014 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕmʲjɛluf, AS: ćmʹi ̯eluf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćmielowianin m., ćmielowianka ż.

przym. ćmielowski

Wiktionary

ćmielowianin

mieszkaniec Ćmielowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ćmielowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmielów m.

:: fż. ćmielowianka ż.

przym. ćmielowski

Wiktionary

ćmielowianka

mieszkanka Ćmielowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ćmielowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmielów m.

:: fm. ćmielowianin m.

przym. ćmielowski

Wiktionary

ćmielowski

→ Ćmielów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ćmielowa

Wiktionary

Patrz:
Ćmielów
Powiązane:

rzecz. Ćmielów m., ćmielowianin m., ćmielowianka ż.

Wiktionary

ćmienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ćmić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćmić, ciemnieć

rzecz. zaćma ż.

przym. ćmy

Wiktionary

ćmik

1. w gwarze poznańskiej: papieros;
2. w gwarze przestępczej: nowicjusz w zakładzie poprawczym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. papieros

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tym bardziej że w środku nie było nic bardzo cennego, ino parę kartonów ćmików, marlboro i jakichś ciuchów.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćmić

Wiktionary

ćmikiewicz

nazwisko

SJP.pl

ćmiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ćmińska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmińsk m., ćmińszczanin m., ćmińszczanka ż.

Wiktionary

ćmińszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ćmińska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmińsk m.

:: fż. ćmińszczanka ż.

przym. ćmiński

Wiktionary

ćmińszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ćmińska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmińsk m.

:: fm. ćmińszczanin m.

przym. ćmiński

Wiktionary

ćmiyl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzmiel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. człowiek cichy

Wiktionary

ćmiłów

wieś w Polsce

SJP.pl

Ćmiłów (dawniej: Śmiłów) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Głusk.Miejscowość leży przy drodze wojewódzkiej nr 835, nad rzeką Czerniejówką, w pobliżu Lublina.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Głusk. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1053 mieszkańców.

Wikipedia

ćmiłowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ćmiłowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmiłów m.

:: fż. ćmiłowianka ż.

przym. ćmiłowski

Wiktionary

ćmiłowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ćmiłowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmiłów m.

:: fm. ćmiłowianin m.

przym. ćmiłowski

Wiktionary

ćmiłowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ćmiłowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ćmiłów m., ćmiłowianin m., ćmiłowianka ż.

Wiktionary

cmk

skrótowiec

(1.1) = Centralna Magistrala Kolejowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pociągi z Katowic do Warszawy jadą po CMK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ɛ̃m‿ˈka, AS: ce‿ẽm‿ka

Wiktionary

cmn

Collegio delle Montagne Nere, międzynarodowy uniwersytet w mieście Rapallo we Włoszech

SJP.pl

ćmoczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zdrobn. od: ćmok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćmok mrz.

Wiktionary

cmok

wykrzyknik naśladujący dźwięk głośnego całowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. cham

(1.2) powolny, ślamazarny, niemądry człowiek

(1.3) mitsłow. skrzydlaty nocny potwór

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cień

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Mazowsze. ciemność, zmrok

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Mirek to taki ćmok – nawet butów nie umie zawiązać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕmɔk, AS: ćmok

Wiktionary

Powiązane:

(1.4) rzecz. ćmoczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ciapa, ciućmok, ciamajda

Wiktionary

cmok-nonsens

potępiające określenie zwyczaju całowania w rękę kobiet przy powitaniu lub pożegnaniu; cmok nonsens, cmoknonsens

SJP.pl

cmokać

potocznie:
1. wydawać charakterystyczny odgłos ściśniętymi ustami;
2. żartobliwie: całować; cmoktać, smoktać;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydawać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmokać się - żartobliwie: całować się wzajemnie

SJP.pl

cmokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cmokać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cmokać ndk.

Wiktionary

cmoker

rzadko, potocznie: bezkrytyczny chwalca; cmokier

SJP.pl

cmokier

potocznie: bezkrytyczny chwalca; cmoker

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) bezkrytyczny chwalca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡smɔcɛr, AS: cmoḱer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cmokierstwo n.

Wiktionary

cmokierstwo

potocznie: bezkrytyczne chwalenie kogoś lub czegoś

SJP.pl

cmoknąć

potocznie:
1. wydać charakterystyczny odgłos ściśniętymi, a potem rozprężonymi ustami;
2. żartobliwie: pocałować;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmoknąć się - żartobliwie: pocałować się wzajemnie

SJP.pl

cmoknięcie

potocznie:
1. wydać charakterystyczny odgłos ściśniętymi, a potem rozprężonymi ustami;
2. żartobliwie: pocałować;
3. paląc fajkę, cygaro itp., wydać charakterystyczny odgłos przy wciąganiu dymu;
4. cmoknąć się - żartobliwie: pocałować się wzajemnie

SJP.pl

cmoknonsens

potępiające określenie zwyczaju całowania w rękę kobiet przy powitaniu lub pożegnaniu; cmok nonsens, cmok-nonsens

SJP.pl

cmoktać

smoktać; potocznie:
1. wydawać wargami charakterystyczny odgłos przy jedzeniu, smakowaniu czegoś; cmokać, ciamkać, glamać;
2. wydawać charakterystyczny odgłos ustami w czasie picia, ssania czegoś;
3. ssać;
4. żartobliwie: całować; cmokać

SJP.pl

cmoktanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cmoktać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cmoktać

Wiktionary

cmolas

wieś w województwie podkarpackim, powiat kolbuszowski, gmina Cmolas

SJP.pl

Cmolas, dawniej także Czmolas – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Cmolas.

Miejscowość jest siedzibą gminy Cmolas.

Wieś w powiecie sandomierskim w województwie sandomierskim w XVI wieku była własnością starosty sandomierskiego Hieronima Mieleckiego. W 1629 roku właścicielem wsi w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Stanisław Lubomirski.

Wikipedia

cmolaski

przymiotnik od: Cmolas (wieś)

SJP.pl

cmos

skrót od: Complementary Metal-Oxide-Semiconductor, pamięć wspierana baterią, służąca do przechowywania danych

SJP.pl

ćmówka

popularny rodzaj storczyka; falenopsis

SJP.pl

cmps

wspólnota kapłanów i braci zakonnych założona przez św. Kaspra del Bufalo na początku XIX wieku; Zgromadzenie Misjonarzy Krwi Chrystusa

SJP.pl

cms

[czytaj: s-i-em-es albo ce-em-es] skrót angielskiego: Content Management System (dosłownie: system zarządzania treścią), system ułatwiający aktualizację i rozbudowę serwisu WWW, służący do zarządzania serwisem z poziomu przeglądarki (ewentualnie za pomocą programu desktopowego, mejli przesyłanych do automatu itd.)

SJP.pl

cmssps

skrót od: Congregatio Missionalis Servarum Spiritus Sancti (Zgromadzenie Misyjne Służebnic Ducha Świętego, potocznie werbistki)

SJP.pl

ćmuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mitsłow. płochliwy stwór wielkości psa, sylwetki żaby, z krótkim ogonkiem, mieszkający nad bagnami i jeziorami, straszący leniwych ludzi

Wiktionary

Ćmuch – wodny i bagienny demon słowiański występujący w podaniach Laskowiaków z okolic Tarnobrzega.

Gnuśny demon zamieszkujący zbiorniki wodne lub będący w ich sąsiedztwie oraz bagna. Wyglądem przypominał ogromną żabę z niewielkimi okrągłymi uszami. Miał krótki, nieco podkręcony, spiczasty ogon.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕmux, AS: ćmuχ

Wiktionary

ćmy

1. motyl nocny;
2. dawniej:
a) chmara, mrowie;
b) ciemność

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. ciemny

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: ćma

Wiktionary

Ćmy, motyle nocne (Heterocera) – grupa motyli z reguły prowadząca nocny tryb życia.

Trudno jednoznacznie wskazać różnice pomiędzy motylami dziennymi i ćmami. Podział taki, choć stosowany również przez specjalistów, nie jest podziałem ściśle naukowym – jest sztuczny i nie odzwierciedla historii ewolucyjnej rzędu motyle (Lepidoptera).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕmɨ, AS: ćmy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćma ż., ciemność ż., ciemnienie n., ciemno n., ściemnianie n., ćmienie n.

czas. ciemnieć ndk., ściemniać ndk., ćmić ndk.

przym. ciemny

przysł. ćmo, ciemno, ćma

Wiktionary

cmyk

[czytaj: cmyk] skrót od: Cyjan Magenta Yellow Key Colour - zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich (cyjanu, magenty, żółci i czerni), stosowanych powszechnie w druku

SJP.pl

cmyntorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogrzeb

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|kierchów, kierhof, kirchow, kerchow.

Wiktionary

cn

symbol koperniku, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

cna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodach riazańskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Mokszy

(1.2) geogr. rzeka w obwodzie twerskim Rosji, uchodzi do jeziora Mstino

Wiktionary

Na Białorusi

- Cna – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim

- Cna – część Mińska, dawna wieś

- Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim

- Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim

- Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim

- Cna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim

- Cna – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona leżą obecnie w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Osipowicze

Wikipedia

cnc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = masz. skomputeryzowane sterowanie numeryczne;

skrótowiec w funkcji przymiotnika

(2.1) = masz. pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Do zaawansowanej obróbki skrawaniem w przemyśle stosuje się tokarki CNC.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ɛ̃n‿ˈt͡sɛ, AS: ce‿ẽn‿ce

Wiktionary

cnd.

skrót

(1.1) = mat. co należało dowieść (skrót stawiany na końcu dowodu)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ckd., cbdu., ∎

Wiktionary

cng

paliwo, skrót z angielskiego "Compressed Natural Gas" - sprężony gaz ziemny do 200-250 bar - stosowany do napędzania pojazdów silnikowych

SJP.pl

cnić

cnić się - przestarzałe: tęsknić do kogoś, czegoś albo za kimś, za czymś (np. Cniło mu się do żony i dzieci. Cni mi się za nią.); cknić się

SJP.pl

cnn

[czytaj: s-i-en-en] ang. Cable News Network, amerykańska informacyjna stacja telewizyjna

SJP.pl

cność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zacność, cnotliwość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɔɕt͡ɕ, AS: cność

Wiktionary

cnota

1. całość wysokich wartości moralnych; prawość, szlachetność, zacność;
2. przestrzeganie zasad obowiązującej etyki;
3. pozytywna cecha charakteru; walor, przymiot, zaleta;
4. dziewictwo, niewinność, czystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatnia cecha moralna

(1.2) przen. dziewictwo

(1.3) przen. ktoś cnotliwy

Wiktionary

Cnota (w j. pl. także dzielność, sprawność) (stgr. ἀρετή – areté, łac. virtus) – pozytywna cecha charakteru, stała dyspozycja człowieka ku czynom moralnie dobrym. Jej przeciwieństwem jest wada.

Obok cnót moralnych, w starożytności pojęcie to odnoszono również do doskonałości w realizowaniu przeznaczonych celów (np. cnotą noża jest jego ostrość). W nowożytności znaczenie moralne zaczęło być dominujące.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Męstwo to cnota pomagająca w byciu wytrwałym wobec trudności i stałym w przekonaniach.

(1.1) Cnota dobrem jest jedynie, a wszystko inne dobrem wyłącznie w naszym mniemaniu.

(1.1) Cnota, nie odzież czyni zakonnika.

(1.3) Prawdziwa cnota krytyk się nie boi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡snɔta, AS: cnota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnotliwość ż.

:: zdrobn. cnotka ż.

przym. cnotliwy, cny

przysł. cnotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wartość, zaleta, prawość, szlachetność, odwaga cywilna

(1.2) dziewictwo, niewinność, czystość

Wiktionary

cnotka

1. potocznie o cnotliwej kobiecie;
2. pozorna, nieprawdziwa cnota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. o osobie ostentacyjnie cnotliwej lub udającej taką

Wiktionary

Cnotka – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Miory.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡snɔtka, AS: cnotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnota ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

przym. cnotliwy, cny

przysł. cnotliwie

Wiktionary

cnotliwie

przysłówek

(1.1) na sposób zachowujący powściągliwość płciową

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bartłomiej żył cnotliwie aż do matury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

przym. cnotliwy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewinnie, wstrzemięźliwie

Wiktionary

cnotliwiec

potocznie: mężczyzna cnotliwy lub udający cnotliwego

SJP.pl

cnotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: cnotliwie

SJP.pl

cnotliwość

→ cnotliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie skromnym, czystym, cnotliwym w sprawach intymnych

(1.2) przest. prawość, uczciwe postępowanie

Wiktionary

Patrz:
cnotliwy
Wymowa:

IPA: t͡snɔˈtlʲivɔɕt͡ɕ, AS: cnotlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwiec mos.

przym. cnotliwy

przysł. cnotliwie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czystość, niewinność

(1.2) przest. zacność; czystość, prawość, przyzwoitość, szlachetność, uczciwość

Wiktionary

cnotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: cnotliwy

SJP.pl

cnotliwy

1. przyzwoity w sprawach dotyczących seksu; niewinny
2. postępujący etycznie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

(1.2) zgodny z obowiązującymi zasadami moralnymi

(1.3) który zachowuje powściągliwość seksualną; także. świadczący o takiej powściągliwości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɔˈtlʲivɨ, AS: cnotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnota ż., cnotka ż., cnotliwość ż., cnotliwiec mos.

przysł. cnotliwie

przym. cny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawy, cny

(1.2) moralny

(1.3) czysty

Wiktionary

cnrs

skrót od: Centre National de la Recherche Scientifique (narodowy ośrodek badań naukowych we Francji)

SJP.pl

cny

dawniej lub książkowe: cnotliwy, zacny, dobrotliwy itp.

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. pełen cnót, godny szacunku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ku cnej sławie mierząc wodze, chwytaj rozkosz po twej drodze.

(1.1) Oj, wy, wy starzy, cni kawalerowie! Wam zawsze jakieś romantyzmy w głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡snɨ, AS: cny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cnota ż., cnotka ż.

przym. cnotliwy

czas. cnić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) prawy, szlachetny, zacny, cnotliwy

Wiktionary

co

zaimek pytajny (np. Co nowego widziałeś? Czego chciał?) lub względny (np. Zrobili wszytko, co mogli. Czego byłoby trzeba, to móc pójść na spacer.)

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = centralne ogrzewanie

Wiktionary

Chemia

- CO – wzór tlenku węgla (czadu)

- co – symbol ligandu karbonylkowego stosowanego w uproszczonych wzorach związków metaloorganicznych

- Co – symbol kobaltu (łac. cobaltum)

Biochemia

- Co – symbol oznaczający koenzym

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niedawno zainstalowaliśmy sobie nowy piec CO w piwnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿ˈɔ, AS: ce‿o

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* estoński: (1.1) keskküte

źródła.

== CO (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = Colorado → Kolorado

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) c.o.

Wiktionary

co-

przedrostek

(1.1) …używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czekam na swoją cowieczorną dawkę lekarstw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ, AS: co

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) -ly (daily, monthly, etc.)

* czeski: (1.1) každo-

* duński: (1.1) -lig

* hiszpański: (1.1) -mente

* niemiecki: (1.1) -lich (täglich, monatlich, usw.)

* ukraiński: (1.1) -що

źródła.

== co- (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Persent101-co-.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-co-.wav.

znaczenia.

przedrostek

(1.1) ko-, współ-

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

co-browsing

[czytaj: kobrałz-ing] wspólne przeglądanie internetu przez dwóch lub więcej użytkowników, z których każdy widzi aktywność pozostałych; co-surfing

SJP.pl

co-living

[czytaj: koliwing] wspólne mieszkanie w domu lub mieszkaniu; coliving

SJP.pl

co-surfing

[czytaj: koserfing] wspólne przeglądanie internetu przez dwóch lub więcej użytkowników, z których każdy widzi aktywność pozostałych; co-browsing

SJP.pl

coa

koenzym A

SJP.pl

Côa – rzeka w Portugalii, dopływ Douro. W jej dolinie położone jest jedno z najbogatszych skupisk sztuki naskalnej. Dla jego ochrony utworzono Park Archeologiczny Doliny Côa.

Wikipedia

coach

[czytaj: kołcz] środowiskowo: trener w zakresie rozwoju osobistego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. osobisty trener pomagający odkryć właściwą drogę do celu, używając własnych umiejętności, doświadczenia życiowego, różnorodnych technik i narzędzi;

(1.2) sport. środ. trener drużyny sportowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rodzaj nadwozia samochodu osobowego mającego dwoje drzwi i dwa dwu- lub trzyosobowe siedzenia

Wiktionary

- Coach – polski zespół country założony w 1985 roku w Krakowie.

- Coach – osoba, która pomaga odkryć właściwą drogę do celu używając do tego swoich umiejętności.

- zespół COACH – zespół wad wrodzonych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. coaching m.

:: fż. coachka ż.

Wiktionary

coaching

[czytaj: kołczing]
1. szkolenie w zakresie rozwoju osobistego w różnych dziedzinach życia;
2. wspieranie rozwoju pracownika przez pracodawcę dzięki aktywnej współpracy

SJP.pl

Coaching (z ang. coaching – korepetycje, trenowanie) – interaktywny proces rozwoju, poprzez metody związane z psychologią, realizowaniem procesu decyzyjnego do zaspokajania potrzeb, który pomaga pojedynczym osobom lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju i polepszeniu efektów działania, osiągnięcia celu.

Wikipedia

coachingowy

→ coaching [czytaj: kołczingowy]

SJP.pl

coachka

[czytaj: kołczka] środowiskowo: trenerka w zakresie rozwoju osobistego

SJP.pl

coachować

[czytaj: kołczować] prowadzić szkolenie w zakresie rozwoju osobistego w różnych dziedzinach życia

SJP.pl

coahuila

[czytaj: koaŁIla] stan w północnym Meksyku

SJP.pl

Wikipedia

cob

[czytaj: kob] koń rasy anglo-normandzkiej

SJP.pl

Wikipedia

cobain

[czytaj: kobejn] nazwisko, m.in. Kurt Cobain (1967-1994), gitarzysta i wokalista zespołu Nirvana

SJP.pl

cobalamina

[czytaj: kobalamina] witamina B12; kobalamina

SJP.pl

cobbler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. anglosaski deser z owoców i ciasta

(1.2) kulin. drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym

Wiktionary

- Cobbler (Ben Arthur) – szczyt w Alpach Cowal i Arrochar

- cobbler – słodki wypiek kuchni anglosaskiej

- cobbler – rodzaj koktajlu alkoholowego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten deser to doskonałe połączenie smaków i aromatów. Mój cobbler jest bardzo soczysty, ponieważ do owoców nie dodałam mąki ziemniaczanej ani kukurydzianej.

Wiktionary

cobham

- Cobham – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)

- Cobham – miasto w hrabstwie Surrey (Anglia)

Wikipedia

cobla

[czytaj: kobla]
1. gatunek poetycki;
2. tradycyjna muzyka ludowa Katalonii;
3. zespół grający taką muzykę

SJP.pl

cobler

[czytaj: kobler]
1. rodzaj deseru owocowego;
2. rodzaj słodkiego napoju alkoholowego;
3. rodzaj kurtki sportowej

SJP.pl

cobol

[czytaj: kobol] jeden z pierwszych języków programowania, przeznaczony do przetwarzania danych administracyjnych i handlowych; COBOL

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

(1.1) inform. język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

Wiktionary

COBOL (akronim od ang. common business-oriented language) – wysokopoziomowy język programowania stworzony i używany do tworzenia aplikacji biznesowych. COBOL jest językiem imperatywnym, proceduralnym, oraz od 2002 roku, obiektowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chociaż COBOL ma wspaniałe możliwości tworzenia własnej dokumentacji i ma dobre typy danych, ma także wiele wad, patrząc przez pryzmat współczesnych języków programowania. (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkɔbɔl, AS: kobol

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Cobol

Wiktionary

coboru

skrótowiec

(1.1) = Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈbɔru, AS: coboru

Wiktionary

coburg

[czytaj: koburg] miasto w Niemczech; Koburg

SJP.pl

Coburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-West. Siedziba powiatu Coburg, chociaż do niego nie należy. Liczy 40 915 mieszkańców (2010).

Najbliżej położone duże miasta to: Norymberga (ok. 70 km na południe), Lipsk (ok. 150 km na północny wschód) i Frankfurt nad Menem (ok. 200 km na zachód). Coburg znajduje się w pobliżu granicy Bawarii z krajem związkowym Turyngia.

Wikipedia

coburn

Miejscowości w USA:

- Coburn – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

Gminy w USA:

- Coburn (ang. Coburn Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ransom

Wikipedia

coby

potocznie: żeby, aby

SJP.pl

spójnik

(1.1) pot. żeby, aby

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|żeby.

* ukraiński: (1.1) щоб

źródła.

== coby (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

spójnik

(1.1) jak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔbɨ, AS: coby

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|żeby.

* ukraiński: (1.1) щоб

źródła.

== coby (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

spójnik

(1.1) jak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|żeby.

* ukraiński: (1.1) щоб

źródła.

== coby (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

spójnik

(1.1) jak

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

coca-cola

[czytaj: kokakola] marka napoju gazowanego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. słodzony gazowany napój z kofeiną

(1.2) młodz. spoż. czarna kawa

(1.3) młodz. spoż. alkohol

Wiktionary

Coca-Cola (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii znana jako Coke) – marka napoju gazowanego przedsiębiorstwa The Coca-Cola Company. Powstała pod koniec XIX wieku i jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych marek na świecie. Od 1960 roku kształt butelki jest prawnie zastrzeżony. Coca-Cola jest jedną z ikon kultury masowej XX wieku, jak również jednym z symboli Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po coca-coli Rysiu ma zgagę.

(1.1) Poproszę stewardesę o coca-colę z lodem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cola ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cola; slang. młodz. kolka

Wiktionary

cocacolaholik

[czytaj: kokakolaholik] osoba uzależniona od Coca-Coli

SJP.pl

cocacolowy

→ coca-cola [czytaj: kokakola]

SJP.pl

cocagne

[czytaj: koKAŃ] fantastyczna kraina obfitości, dostatku i lenistwa; kraina mlekiem i miodem płynąca

SJP.pl

coccidioides

[czytaj: kokcydioides] rodzaj grzyba z klasy workowców; niektóre gatunki wywołują grzybicę kokcydioidomikozę

SJP.pl

Coccidioides C.W. Stiles – rodzaj grzybów z rodziny rogowniczkowatych (Onygenaceae).

Wikipedia

coccus

[czytaj: kokus] typ bakterii o kształcie kulistym lub elipsoidalnym; ziarenkowiec

SJP.pl

cochać

trzeć, ocierać, drapać; czochać

SJP.pl

cochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cochać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cochać

Wiktionary

cochanoviana

[czytaj: kochanowiana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Jana Kochanowskiego, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł; kochanoviana

SJP.pl

cochin

[czytaj: koczin] rasa kur mięsnych; kochin

SJP.pl

Cochin – rasa kur mięsnych typu ciężkiego.

Wikipedia

cochnąć

regionalnie: otrzeć, drapnąć o coś twardego

SJP.pl

cocido

[czytaj: kosido] hiszpańska potrawa narodowa przyrządzana z mięsa wołowego, kiełbasy, warzyw (m.in. ziemniaków, marchewki), makaronu

SJP.pl

cocker-spaniel

[czytaj: koker-spaniel] pies myśliwski o długich obwisłych uszach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. pies myśliwski typu wyżłowatego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wysoka dziewczyna z cocker-spanielem usiadła obok mnie na ławce.

(1.1) Zwykle cocker-spaniele mają złocistorudą sierść.

(1.1) W Ameryce polowano z cocker-spanielami na mniejsze niż w Anglii ptactwo.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. koker

Wiktionary

cockney

[czytaj: koknej]
1. gwara używana w Londynie (zwłaszcza w dzielnicach wschodnich);
2. mieszkaniec Londynu (zwłaszcza wschodniego) posługujący się gwarą cockney

SJP.pl

Cockney (wym. [ˈkɒkni]) – gwara miejska języka angielskiego używana przez mieszkańców Londynu, wywodzących się z niższych warstw społecznych (klasy robotniczej). Słowo „Cockney” opisuje nie tylko dialekt i akcent pochodzące ze wschodniego Londynu, ale także osobę, która używa tej gwary.

Wikipedia

cockpit

[czytaj: kokpit] kokpit;
1. komora, zagłębienie w rufowej części pokładu jachtu, służące jako pomieszczenie dla załogi;
2. wieloosobowa kabina załogi samolotu;
3. ciasna kabina samochodu rajdowego;
4. kabina dla kierowców samochodu ciężarowego

SJP.pl

cocktail

[czytaj: koktajl] koktajl, koktejl (przestarzale);
1. napój z mieszaniny alkoholi z dodatkiem m.in. soku;
2. napój orzeźwiający sporządzany z mieszaniny soków owocowych, mleka i różnych dodatków smakowych;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza koktajlach; cocktail party, cocktailparty, cocktail-party, koktajl party

SJP.pl

- koktajl – rodzaj przyjęcia

- koktajl – rodzaj napoju:

- koktajl alkoholowy

- koktajl bezalkoholowy

- koktajl owocowy

- zobacz też: smoothie, shake

- Koktajl (oryg. Cocktail) – film fabularny z 1988 roku w reżyserii Rogera Donaldsona

- Koktajl – album muzyczny zespołu Ich Troje (2002)

- Koktajl – album muzyczny Borixona (2017)

Wikipedia

cocktail-party

[czytaj: KOKtajl PARty] popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza cocktailach; cocktail party, cocktailparty, koktajl party, cocktail, koktajl, koktejl (przestarzale)

SJP.pl

cocktailowy

[czytaj: koktajlowy] przymiotnik od: cocktail (koktajl, koktejl;
1. napój alkoholowy;
2. napój orzeźwiający;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach), np. taca cocktailowa; koktajlowy

SJP.pl

coco

- Coco (rzeka)

- Coco – album Colbie Caillat

- Coco – album Parov Stelar

- Coco – mityczny potwór w krajach hiszpańsko- i portugalskojęzycznych

- Coco – singel Wejdene

- Coco – singel 24kGoldn i DaBaby'ego

- komputer CoCo – popularne określenie komputera TRS-80 Color Computer

Wikipedia

cocobolo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drewn. egzotyczne, twarde drewno o pomarańczowej, ciemnoczerwonej lub brązowej barwie, uzyskiwane z twardzieli drzew, głównie z gatunku nazwa systematyczna|Dalbergia retusa|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|cocobolo.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cocobolo

* hiszpański: (1.1) cocobolo m.

źródła.

== cocobolo (język angielski.) ==

thumb|cocobolo (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) drewn. cocobolo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

cocom

skrót od: Coordinating Committee for Multilateral Export Controls - Komitet Koordynacyjny Wielostronnej Kontroli Eksportu

SJP.pl

cocooning

[czytaj: kokuning lub kokoning] spędzanie większości czasu w domu, dystansowanie się od bliskich osób i tłumienie w sobie uczuć; kokoning, kokonizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) neol. styl życia polegający na celebrowaniu domatorstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chęć nieruszania się z własnego domu, owego bezpiecznego kokonu, można uznać za przyczynę pojawienia się cocooningu, tj. włączenia się do sieci, dzięki której bez wysiłku i ryzyka dokonuje się zakupów i załatwia wszelkie sprawy.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) domatorstwo

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|cocooning.

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) cocooning m.

źródła.

== cocooning (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

forma czasownika|en.

(1.1) present participle|cocoon.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cocteau

[czytaj: kokTO] Jean Cocteau (1889-1963), francuski pisarz, malarz, grafik i reżyser filmowy

SJP.pl

coculla

[czytaj: kokulla] rodzaj płaszcza noszonego przez zakonników

SJP.pl

Coculla, cuculla (z łac.) – okrycie wierzchnie wielu zgromadzeń zakonnych. Fałdzisty, długi płaszcz sięgający do stóp, z bardzo szerokimi rękawami, bez kołnierza, często z wszytym kapturem.

Wikipedia

coczwartkowy

powtarzający się w każdy czwartek

SJP.pl

coda

[czytaj: koda]
1. końcowy, zwykle przyspieszający fragment utworu muzycznego (np. sonaty), oparty na jego materiale tematycznym; koda;
2. przenośnie: zakończenie utworu literackiego albo jakiejś historii stanowiące ich podsumowanie; koda;
3. osoba słysząca, której rodzic lub oboje rodzice są głusi; CODA, codak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zob. koda.

Wiktionary

- Coda (album) – album Led Zeppelin

- Coda Automotive – amerykański producent samochodów elektrycznych

- CODA – amerykański film z 2021 w reżyserii Sian Heder

- Coda (muzyka)

- Coda (religia)

- Coda (system plików)

- CODA (ang. Children of Deaf Adults) – słyszące dzieci niesłyszących rodziców

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈkɔda, AS: koda

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. koda

Wiktionary

codak

[czytaj: kodak] potocznie: osoba słysząca, której rodzic lub oboje rodzice są głusi; CODA, coda

SJP.pl

codefon

[czytaj: kodfon] cyfrowy domofon mający możliwość otwarcia drzwi po wpisaniu wcześniej zaprogramowanego kodu

SJP.pl

coden

[czytaj: koden] system kodowania tytułów czasopism i periodyków, a także czteroliterowy skrót kodowy stosowany w tym systemie

SJP.pl

codgik

skrótowiec

(1.1) = kartogr. Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej;

Wiktionary

codn

Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli

SJP.pl

codogni

[czytaj: kodoni] nazwisko

SJP.pl

codwutygodniowy

ukazujący się co dwa tygodnie, przypadający co dwa tygodnie itp.

SJP.pl

codziennie

przysłówek czasu

(1.1) w każdym dniu, co dzień

przysłówek sposobu

(2.1) zwyczajnie, tak jak zwykle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Codziennie wstaję o siódmej.

(1.1) Czerwony Kapturek codziennie odwiedzała swoją babcię.

(1.1) Kwiaty są przewożone samolotem z Holandii codziennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̇̃ɲːɛ, AS: coʒ́ė̃•ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. codzienność ż., dniówka ż.

przym. codzienny, dzienny

przysł. co dzień, co dnia

czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziennie; gw-pl|Górny Śląsk|dziynnie.

Wiktionary

codzienność

sprawy i rzeczy codzienne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) płytka estetyzacja polega tylko na bezmyślnym „wpompowaniu” elementów sztuki do codzienności.

(1.1) Późne macierzyństwo to dzisiaj codzienność. Ciągle się słyszy w telewizji, że kobiety po sześćdziesiątce rodzą zdrowe dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: coʒ́ẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

przysł. codziennie, co dzień

przym. codzienny

rzecz. dzień m., dniówka ż.

czas. dnieć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powszedniość

Wiktionary

codzienny

1. odbywający się, powtarzający się każdego dnia;
2. przypadający na każdy dzień, np. codzienna dawka;
3. robiący coś w każdy dzień, np. codzienny konsument;
4. wydawany, transmitowany każdego dnia, np. codzienna gazeta;
5. typowy dla dnia powszedniego, zwykły

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

(1.2) zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Codzienny spacer z psem to dla mnie dobra gimnastyka.

(1.1) Dzisiaj, patrząc na żelazko elektryczne widziałam Ciebie Janie, a w ogóle Twój obraz przysłania mi wszystkie przedmioty codziennego użytku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈd͡ʑɛ̃nːɨ, AS: coʒ́ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. codzienność ż., dniówka ż.

przysł. codziennie, co dzień

czas. dnieć

przym. dzienny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) powszedni, na co dzień

Wiktionary

coe

Gminy w USA:

- Coe (ang. Coe Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Rock Island

- Coe (ang. Coe Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Isabella

- Sebastian Coe – angielski lekkoatleta, biegacz.

Wikipedia

coelhizm

[czytaj: koelizm] lekceważąco: oczywiste, naiwne stwierdzenie wyrażające ogólną prawdę moralną lub filozoficzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) banał myślowy i życiowy, zwłaszcza w literaturze

Wiktionary

coelho

[czytaj: koeljo] nazwisko

SJP.pl

Osoby

- Carlos Coelho – portugalski polityk

- Gonçalvo Coelho – portugalski podróżnik

- Humberto Coelho – portugalski piłkarz

- Jackson Avelino Coelho – brazylijski piłkarz znany jako Jaja

- Janine Coelho – portugalska wioślarka

- José Manuel Ferreira Coelho – brazylijski piłkarz grający na pozycji napastnika

- Paulo Coelho – brazylijski pisarz i poeta

- Ruy Coelho – portugalski kompozytor

Wikipedia

coelomatyczny

odnoszący się do wysłanej nabłonkiem mezodermy

SJP.pl

coesyt

minerał, wysokotemperaturowa odmiana kwarcu

SJP.pl

Koezyt – jedna z syntetycznych form polimorficznych dwutlenku krzemu.

Powstaje w temperaturze 700 °C pod ciśnieniem 40 000 Atm. Tworzy sieć heksagonalną, zbudowaną z pierścieni tetraedrycznych.

Wikipedia

coetzee

[czytaj: KUTs-i] nazwisko

SJP.pl

cofać

wykonywać ruch wsteczny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przesuwać coś do tyłu, w poprzednie miejsce

(1.2) odwoływać coś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. przesuwać się pojazdem do tyłu

czasownik zwrotny niedokonany cofać się

(3.1) przesuwać się do tyłu, wracać w poprzednie miejsce

(3.2) uchylać się, wzdragać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Oparzyłem się i natychmiast cofnąłem rękę.

(1.1) Żeby wyjechać z garażu, musiałem cofnąć samochód.

(1.2) Jeśli nie spełnisz warunków, to cofnę swoją obietnicę.

(1.2) Cofam moje oskarżenie, bo źle cię oceniłem.

(2.1) Kiedy cofałem, zderzyłem się z innym samochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔfat͡ɕ, AS: cofać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż., zacofanie n.

czas. wycofywać ndk., cofnąć dk., wycofać dk.

przym. zacofany

Wiktionary

cofacz

środowiskowo:
1. klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się przed kursorem, cofający kursor o jedną pozycję; backspace, Backspace;
2. przycisk cofający wcześniejszą akcję

SJP.pl

cofak

klawisz służący do cofnięcia wózka maszyny do pisania o jeden skok

SJP.pl

cofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cofać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈfãɲɛ, AS: cofãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wycofanie n., cofnięcie n., cofka ż.

czas. cofać ndk., cofnąć dk., wycofywać ndk., wycofać dk.

przym. cofny

Wiktionary

cofała

wykonywać ruch wsteczny

SJP.pl

coffinit

minerał z gromady krzemianów; krzemian uranu

SJP.pl

Coffinit (koffinit) – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwany na cześć amerykańskiego geologa – Reubena Clare'go Coffina (1886-1972).

Wikipedia

cofka

cofające się spiętrzenie wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. hydrol. cofnięcie wód u ujcia rzeki wskutek wepchnięcia wody morskiej przez wiatr lub powstanie zatoru lodowego;

Wiktionary

Cofka, cofka powodziowa – podwyższenie lustra wody postępujące w górę biegu cieku, powstające wskutek podnoszenia się stanu wody w zbiorniku końcowym, do którego ów ciek uchodzi – np. w morzu, jeziorze lub w rzece przyjmującej dopływ. Może nastąpić w wyniku spiętrzenia wody przez długotrwałe działanie silnych wiatrów wtłaczających wodę w górę cieku (cofka wiatrowa), w wyniku pojawienia się zatoru lodowego lub działania zapory wodnej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., zacofanie n.

czas. cofać ndk., wycofywać ndk., cofnąć dk., wycofać dk.

przym. zacofany

Wiktionary

cofkowy

→ cofka

SJP.pl

Patrz:
cofka

cofnąć

1. poruszyć coś do tyłu;
2. wstrzymać lub odwołać coś

SJP.pl

czasownik przechodni dokonany (ndk. cofać)

(1.1) dokonany od|cofać.

czasownik zwrotny dokonany cofnąć się (ndk. cofać się)

(2.1) wrócić do poprzedniego położenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wycofanie n., cofanie n., cofnięcie n., cofka ż.

czas. wycofać, cofać

Wiktionary

cofnik

gatunek pająka z rodziny ukośnikowatych

SJP.pl

cognac

[czytaj: koniAK] miasto we Francji

SJP.pl

Cognac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente, nad rzeką Charente. Ośrodek produkcji koniaku.

W Cognac urodził się król Franciszek I.

Według danych na rok 2014 gminę zamieszkiwało 18 717 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1208 osób/km² (wśród 1467 gmin regionu Poitou-Charentes Cognac plasował się na 8. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 559.).

Wikipedia

cognomen

[czytaj: kognomen] przydomek

SJP.pl

Nazwisko – nazwa rodziny, do której dana osoba należy. Wspólnie z imieniem (imionami) stanowi podstawę identyfikacji osoby w większości kultur i ludów.

Wikipedia

cogodzinny

odbywający się co godzinę

SJP.pl

cohabitation

[czytaj: koabitaSJĄ, kohabitejszn] koabitacja, kohabitacja;
1. wspólne rządy partii o odmiennych opcjach politycznych;
2. dawniej: współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie

SJP.pl

- kohabitacja – w polityce sytuacja, gdy rząd i prezydent pochodzą z przeciwnych obozów politycznych

- kohabitacja – wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne „życie razem”

Wikipedia

cohen

[czytaj: koen] nazwisko

SJP.pl

- Cohen – nazwisko

- osoby noszące nazwisko Cohen / Kohen:

- Beno Kohen – izraelski prawnik i polityk

- Edwin Cohen – prawnik amerykański

- Eli Cohen – pracownik wywiadu izraelskiego

- Harriet Cohen – brytyjska pianistka

- Hermann Cohen – niemiecki filozof

- Harvey R. Cohen – amerykański aktor

- Leonard Cohen – kanadyjski poeta, pisarz i piosenkarz

- Marcel Cohen – językoznawca francuski

- Paul Cohen – matematyk amerykański

- Ran Kohen (ang. Ran Cohen) – izraelski polityk

- Richard A. Cohen – amerykański psychoterapeuta

- Rob Cohen – amerykański producent, reżyser, aktor i scenarzysta filmowy

- Robert Cohen – francuski bokser

- Robert Cohen – poseł do Parlamentu Europejskiego kadencji 1979–1984 i 1984–1989

- Sasha Cohen – amerykańska łyżwiarka figurowa

- Sacha Baron Cohen – brytyjski komik

- Simon Baron-Cohen – brytyjski psycholog

- Stanley Cohen – biochemik amerykański

- Stephen F. Cohen – amerykański historyk, sowietolog

- William Sebastian Cohen – amerykański polityk

- Jicchak Kohen (ang. Yitzhak Cohen) – izraelski polityk

- Zolman Cohen – puzonista amerykański

Wikipedia

cohenit

minerał, węglik żelaza, niklu i kobaltu, powszechny w składzie meteorytów

SJP.pl

Cohenit – minerał występujący w meteorytach żelaznych. Węglik żelaza, niklu i kobaltu. Twardszy od żelaza, ale bardzo kruchy. Na oszlifowanej powierzchni meteorytu tworzy podłużne, srebrzyste struktury o delikatnie brązowawym odcieniu. Cohenit został po raz pierwszy zidentyfikowany w meteorycie Magura. Opisał go w 1889 roku E. Weinschenk. Nazwa minerału upamiętnia niemieckiego badacza meteorytów Emila Cohena.

Wikipedia

cohenowski

[czytaj: koenowski] utrzymany w stylu twórczości Leonarda Cohena, nawiązujący do poezji i piosenek Cohena

SJP.pl

cohousing

[czytaj: kohałs-ing] forma grupowego budowania nieruchomości z wydzieloną przestrzenią do wspólnego użytkowania

SJP.pl

cohousingowy

→ cohousing [czytaj: kohałs-ingowy]

SJP.pl

coiffeuse

Coiffeuse (fr.) - mały fotel z niskim oparciem, zazwyczaj wyplatany lub kryty skórą.

Używany przy układaniu fryzury, pudrowaniu itp.

Pojawił się we Francji w pierwszej połowie XVIII wieku.

Wikipedia

coimbra

[czytaj: kuibra] miasto w Portugalii

SJP.pl

Coimbra (wym. [kuˈĩbɾɐ]) – miasto w Portugalii, leżące nad rzeką Mondego, w dystrykcie Coimbra, w regionie Centrum w podregionie Baixo Mondego. Miejscowość jest siedzibą gminy o tej samej nazwie. Pierwsza stolica Królestwa Portugalii, przez wiele lat rezydencja monarchów, miasto narodzin sześciu królów Portugalii, pierwszej dynastii, pierwszego uniwersytetu w kraju.

Wikipedia

coin

[czytaj: kojn]
1. metalowy element przypominający monetę wydawany jako pamiątka lub znak uznania;
2. waluta cyfrowa

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Coin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Page

Gminy w USA:

- Coin (ang. Coin Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Carroll

Inne:

- Challenge coin – rodzaj odznaki wręczanej żołnierzom

- Counter-insurgency (COIN) – doktryna działań przeciwpartyzanckich

Wikipedia

cointreau

[czytaj: kuanTRO] likier produkowany z gorzkich pomarańczy i cytryn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. francuski likier z gorzkiej pomarańczy;

Wiktionary

Cointreau – likier z gorzkich pomarańczy, najczęściej hiszpańskich i haitańskich. Jest likierem typu triple sec.

Pija się go bez dodatków, najczęściej z lodem, jako aperitif, najczęściej jednak stanowi składnik drinków. Cointreau może wchodzić między innymi w skład popularnego drinka płonącego B-52, a także sławnej margarity oraz cosmopolitana. Cointreau używany jest także jako aromat do wypieków i dodatek do słodkich dań (np. naleśniki skrapiane cointreau). Likier ten zawiera 40% objętości alkoholu. Jego ważnym składnikiem są gorzkie skórki pomarańczy douces i ameres, a cechą charakterystyczną jest reakcja na temperaturę – w temperaturze pokojowej jest przezroczysty, po schłodzeniu zaś pojawiają się w nim pięknie opalizujące "chmurki". Cointreau jest często podawane jak koniak, w koniakówce, czasem podobnie jak koniak podgrzewane i przepalane, w celu wydobycia jego unikalnego cytrusowego aromatu. Ten sposób serwowania jest szczególnie popularny w zachodniej części Niemiec.

Wikipedia

coitus

[czytaj: koitus] stosunek płciowy; kopulacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. med. książk. lub żart. stosunek płciowy

Wiktionary

Stosunek płciowy, stosunek seksualny, kopulacja (łac. copulatio) – zbliżenie dwóch osobników w celu prokreacyjnym lub dla osiągnięcia przyjemności, podczas którego prącie w stanie wzwodu wprowadzane jest do pochwy. Stosunek płciowy prowadzi zazwyczaj do zaplemnienia, umożliwiając zapłodnienie. W odniesieniu do ludzi stosowane są również określenia: współżycie płciowe i współżycie seksualne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na malowidłach w erotycznym crescendo pojawiają się różne pozycje i gry miłosne, sceny we dwoje, troje, fellatio, cunnilingus, coitus a tergo, aż do akrobatycznych pozycji poczwórnych, które są zresztą jedynymi dowodami miłości lesbijskiej znanymi w Pompejach.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stosunek płciowy

Wiktionary

cojesienny

powtarzający się każdej jesieni

SJP.pl

cojones

[czytaj: kohones] żartobliwie: jaja (odwaga, śmiałość), zwykle w wyrażeniach: mieć cojones, pokazać cojones

SJP.pl

cokać

potocznie: zadawać pytania

SJP.pl

cokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cokać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cokać

Wiktionary

cokolik

1. zdrobnienie od: cokół;
2. element wystroju wnętrza, płytka nawiązująca do kolorystyki posadzki stanowiąca zabezpieczenie dolnej krawędzi ściany, ułatwiająca utrzymanie czystości

SJP.pl

cokolwieczek

troszkę, odrobinę, bardzo mało

SJP.pl

cokolwiek

1. zaimek nieokreślony (np. Nie wiem, czy to będzie do czegokolwiek potrzebne.);
2. zaimek względny (np. Cokolwiek zrobisz, już nie wygrasz.)

SJP.pl

zaimek

(1.1) jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

(1.2) wszystko jedno co; obojętnie który

(1.3) niezależnie od okoliczności

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Jeśli Stany Zjednoczone chciały coś zrobić dla polskich Żydów, to dobrym momentem były lata 1943-44, gdy większość z nich jeszcze żyła i gdy ustami Jana Karskiego Polska o to błagała; teraz ta interwencja jest cokolwiek spóźniona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈkɔlvʲjɛk, AS: cokolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) co bądź, co popadnie, coś

Wiktionary

cokor

gryzoń chomikowaty przystosowany do życia podziemnego, osiągający długość do 30 cm

SJP.pl

Cokor (Myospalax) – rodzaj ssaków z podrodziny cokorów (Myospalacinae) w obrębie rodziny ślepcowatych (Spalacidae).

Wikipedia

cokół

masywna podstawa kolumny, filara, posągu itd., bądź naśladująca jego formy wyodrębniona podbudowa ściany, również i pilastra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. podstawa pomnika czy rzeźby

(1.2) archit. najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny

(1.3) bud. rodzaj wykończenia podłogi przy styku ze ścianą

(1.4) bud. dolna, murowana część ogrodzenia

(1.5) techn. metalowa część żarówki lub lampy elektronowej lub bezpiecznika zawierająca końcówki elektrod

(1.6) techn. podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔkuw, AS: cokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cokolik m.

przym. cokołowy

Wiktionary

cokołówka

kształtka ceramiczna do budowy cokołów

SJP.pl

cokołowy

związany z cokołem

SJP.pl

cokwartalny

ukazujący się raz na kwartał, przypadający co kwartał itd.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdarzający się co kwartał, powtarzający się co kwartał

Wiktionary

cola

[czytaj: kola] kola;
1. słodki, gazowany napój bezalkoholowy, zawierający kofeinę;
2. drzewo z rodziny zatwarowatych występujące w kilkunastu gatunkach w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kola. (napój)

Wiktionary

Cola, kola – słodki napój gazowany, początkowo wytwarzany z soku z owoców drzewa koli i krzewu koki, zmieszanych z wodą sodową.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Idziesz do McDonalda? Weź mi cheeseburgera i colę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. coca-cola ż., kola

Wiktionary

colargol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. postać misia z animowanej bajki;

Wiktionary

Colargol, Miś Colargol – fikcyjny miś, postać stworzona przez francuską pisarkę Olgę Pouchine (płyty, książeczki, słuchowiska) w latach 50. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawid bardzo lubi przygody misia Colargola.

(1.1) Tata zrobił Colargolowi latawiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlarɡɔl, AS: kolargol

Wiktionary

colascione

[czytaj: kolaszione] dawny instrument muzyczny, prymitywna forma lutni basowej; calascione

SJP.pl

colbert

[czytaj: kolBER] nazwisko

SJP.pl

- Edwin Harris Colbert (1905–2001) – amerykański paleontolog

- Jean-Baptiste Colbert (1619–1683) – francuski polityk

- Stephen Colbert – amerykański satyryk i aktor

- Colbert – stacja metra w Lille

Statki i okręty:

- Colbert (1928) – francuski krążownik ciężki z okresu II wojny światowej

- "Colbert" – francuski krążownik przeciwlotniczy i rakietowy z okresu powojennego

- Colbert – jedna z dawnych nazw żaglowca Dar Pomorza

Wikipedia

cole

[czytaj: kola] kola;
1. słodki, gazowany napój bezalkoholowy, zawierający kofeinę;
2. drzewo z rodziny zatwarowatych występujące w kilkunastu gatunkach w Afryce

SJP.pl

Osoby:

- Alphaeus Philemon Cole – amerykański artysta malarz, rytownik i akwaforcista, pedagog

- Andy Cole – angielski piłkarz

- Ashley Cole – angielski piłkarz

- Carlton Cole – angielski piłkarz

- Chad Cole – amerykański model i aktor

- Cheryl Cole – brytyjska piosenkarka

- Chris Cole – profesjonalny skateboarder

- Christopher Okoro Cole – polityk Sierra Leone

- Darrell S. Cole – amerykański sierżant

- Finn Cole – angielski aktor

- Joe Cole – angielski piłkarz

- Joe Cole – angielski aktor

- Keyshia Cole – amerykańska wokalistka

- Leslie Cole (ur. 1987) – amerykańska lekkoatletka, sprinterka

- Lily Cole – angielska modelka i aktorka

- Martina Cole – angielska pisarka

- Nat King Cole – amerykański pianista jazzowy i piosenkarz

- Natalie Cole – amerykańska piosenkarka

- Stephen Cole Kleene – amerykański matematyk

- Thomas Cole – amerykański malarz i poeta romantyczny

- Tom Cole – amerykański polityk

- William Charles Cole Claiborne – amerykański prawnik i polityk

- William Hinson Cole – amerykański prawnik, lekarz i polityk

- William Purington Cole Jr. – amerykański polityk

- Cole Porter – amerykański kompozytor

- Cole Sprouse – amerykański aktor

Wikipedia

coleman

[czytaj: kolman]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Coleman – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Sumter

- Coleman – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Randolph

- Coleman – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Midland

- Coleman – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Johnston

- Coleman – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Coleman

- Coleman – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia

coleopter

[czytaj: koleopter] samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; koleopter, pierścieniopłat

SJP.pl

Pierścieniopłat – statek powietrzny, który zamiast klasycznych skrzydeł, ma płat nośny ukształtowany w formie pierścienia otaczającego kadłub.

Pierścieniopłat może mieć napęd śmigłowy, pochodzący z dwóch przeciwbieżnych śmigieł napędzanych silnikiem turbośmigłowym, lub napęd odrzutowy pochodzący z silnika turboodrzutowego oraz strumieniowego (pierścieniowy płat nośny pierścieniopłata pełni wtedy także funkcję obudowy silnika strumieniowego).

Wikipedia

coleridge

Osoby:

- Samuel Taylor Coleridge – angielski poeta

Miejscowości w USA:

- Coleridge – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cedar

Gminy w USA:

- Coleridge (ang. Coleridge Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Randolph

Jezioro w Nowej Zelandii:

- Coleridge (ang. Lake Coleridge) w regionie Canterbury

Anglii

- Coleridge (Devon)

Wikipedia

coleslaw

[czytaj: kolesloł lub kolesław] rodzaj surówki warzywnej z dodatkiem majonezu lub sosu winegret; colesław

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;

Wiktionary

Coleslaw (wymowa: ˈkəʊlslɔː) – surówka obiadowa, w której podstawowym składnikiem jest surowa, szatkowana kapusta biała.

W zależności od kraju lub preferencji dodawane są różne dodatki, jak: marchew, jabłko czy ananas. Jako sos używany bywa majonez lub maślanka, musztarda czy ocet. Dodaje się również różne przyprawy i zioła. Od upodobań również zależy przygotowanie, jak i proporcje składników (np. grubość szatki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W KFC zawsze zamawiam sałatkę coleslaw.

Wiktionary

colesław

[czytaj: kolesław] rodzaj surówki warzywnej z dodatkiem majonezu lub sosu winegret; coleslaw

SJP.pl

Coleslaw (wymowa: ˈkəʊlslɔː) – surówka obiadowa, w której podstawowym składnikiem jest surowa, szatkowana kapusta biała.

W zależności od kraju lub preferencji dodawane są różne dodatki, jak: marchew, jabłko czy ananas. Jako sos używany bywa majonez lub maślanka, musztarda czy ocet. Dodaje się również różne przyprawy i zioła. Od upodobań również zależy przygotowanie, jak i proporcje składników (np. grubość szatki).

Wikipedia

colette

[czytaj: koLET] nazwisko

SJP.pl

Wikipedia

colgate

[czytaj: kolgejt] marka koncernu Colgate-Palmolive

SJP.pl

- Colgate – pasta do zębów

- Colgate – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Sussex

- Colgate-Palmolive – amerykańskie przedsiębiorstwo kosmetyczne

Wikipedia

colgate-palmolive

[czytaj: kolgejt palmoliw] międzynarodowy koncern amerykański

SJP.pl

Colgate-Palmolive Company – amerykański międzynarodowy koncern produkujący artykuły gospodarstwa domowego, mydło, detergenty, pasty i szczoteczki do zębów. Jej siedziba mieści się w Nowym Jorku.

Przedsiębiorstwo powstało w 1928 roku z połączenia spółek Colgate (jej początki sięgają 1806 r.) i Palmolive-Peet. Początkowo nosiło nazwę Colgate-Palmolive-Peet Company, obecną (Colgate-Palmolive Company) przyjęło w 1953 roku.

Wikipedia

colidar

[czytaj: kolidar] laserowy przyrząd do pomiaru odległości; kolidar; dalmierz laserowy

SJP.pl

colin

[czytaj: kolin] obce imię męskie

SJP.pl

colistin

[czytaj: kolistin] antybiotyk stosowany głównie w chorobach zakaźnych przewodu pokarmowego; colymycin

SJP.pl

colitis

[czytaj: kolitis] zapalenie jelita grubego

SJP.pl

coliving

[czytaj: koliwing] wspólne mieszkanie w domu lub mieszkaniu; co-living

SJP.pl

coll.

skrót od: collegit (z łaciny: sczytał, sprawdził - skrót umieszczany np. na świadectwach szkolnych)

SJP.pl

skrót

(1.1) = collegium

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uruchomiono w Coll. Maius ambulatorium pediatryczne.

Wiktionary

collab

[czytaj: kolab] środowiskowo: współpraca wielu osób przy danym projekcie

SJP.pl

collage

[czytaj: koLAŻ] kolaż;
1. kompozycja plastyczna z różnych materiałów naklejanych na płótnie lub innym podłożu; papiers collés;
2. technika tworzenia takich kompozycji;
3. mieszanina różnych elementów, stylów, gatunków sztuki itp.;
4. metoda tworzenia takich mieszanin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. zob. kolaż.

Wiktionary

- collage (kolaż) – technika artystyczna

- Collage – warszawska grupa muzyczna, legenda polskiego art rocka

- college (inna pisownia) – rodzaj szkoły

- Collage – minialbum amerykańskiego duetu muzycznego The Chainsmokers

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W latach siedemdziesiątych nikt się jej collage'ami nie interesował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈlaʃ, AS: kolaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kolaż mrz., kolażysta mos., kolażystka ż.

przym. kolażowy, collage'owy

przysł. collage'owo

Wiktionary

collage'owo

przysłówek

(1.1) w sposób collage'owy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. collage mrz.

przym. collage'owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolażowo

Wiktionary

collage'owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z collagem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. collage mrz., kolaż mrz.

przysł. collage'owo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kolażowy

Wiktionary

collateral

[czytaj: koLAteral] materiały reklamowe różniące się od tych w środkach masowego przekazu, przydatne w prezentacjach handlowych

SJP.pl

collectanea

zbiór wypisów z dzieł literackich lub naukowych; kolektanea

SJP.pl

Collectanea (z łac. zbierać) - rękopiśmienny lub wydany drukiem zbiór wypisów z utworów literackich lub dzieł naukowych, odnoszących się zwykle do jednego, węziej lub szerzej zakreślonego zagadnienia. Niekiedy stosowana jest łacińska nazwa takiego zbioru, np. Collectanea Mathematica czy Collectanea Theologica.

Wikipedia

collectivum

[czytaj: kolektiwum] w językoznawstwie: rzeczownik, liczebnik lub zaimek wyrażający pojęcie jakiejś zbiorowości, ale mający formę liczby pojedynczej, np. państwo (Nowakowie), sześcioro (strażaków), kilkoro (ludzi); kolektiwum; rzeczownik, liczebnik lub zaimek zbiorowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pewna zbiorowość

Wiktionary

college

[czytaj: koledż lub kolidż] szkoła średnia lub jednostka organizacyjna uniwersytetu w niektórych krajach zachodnich; koledż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich;

(1.2) eduk. szkoła kształcąca nauczycieli języka angielskiego

(1.3) budynek, w którym mieści się college (1.1-2)

Wiktionary

College (koledż) – określenie związane z różnymi formami wyższej edukacji w krajach anglosaskich, szczególnie w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, a także w innych krajach zachodnioeuropejskich. Pierwotnie oznaczał miejsce, w którym żyli studenci uniwersytetu. Koledże prowadziły też swoje kursy. Był to tak zwany system kolegialny, wywodzący się z Francji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Henryk nie poszedł do college’u, bo nie było go stać.

(1.2) Na ścianie college’u pojawiły się zacieki.

Wiktionary

collegit

z łaciny: sczytał, sprawdził - skrót umieszczany np. na świadectwach szkolnych

SJP.pl

collegium

[czytaj: kollegium]; kolegium; z łaciny:
1. grupa osób wspólnie czymś zarządzających, stanowiąca radę, wspólnie pracująca nad czymś; collegium (dawniej);
2. zebranie grupy osób, narada zespołu;
3. szkoła dla młodzieży z domów najczęściej szlacheckich, połączona z internatem (bursą, konwiktem);
4. w średniowieczu: zakład związany z uniwersytetem; od XVI wieku określenie stosowane do szkół średnich prowadzonych najczęściej przez zakonników (zakony pijarów, jezuitów) lub zgromadzenie kanoników;
5. budynek mieszkalny (bursa) dla studentów i profesorów

SJP.pl

colleoni

[czytaj: koleOni] nazwisko

SJP.pl

collie

[czytaj: koli] owczarek szkocki;
1. rasa dużych szkockich psów pasterskich; zwierzęta o podłużnych, wąskich pyskach, długiej, jedwabistej sierści maści biało-żółto-czarnej oraz o wysokich nogach;
2. pies rasy o tej samej nazwie

SJP.pl

- collie, owczarek szkocki – rasa psa zaliczana do grupy psów pasterskich. Wywodzi się ze Szkocji. Współcześnie dzielona jest na 2 odrębne rasy:

- owczarek szkocki krótkowłosy (collie krótkowłosy)

- owczarek szkocki długowłosy (collie długowłosy)

- Collie – miasto w Australii

Wikipedia

collina

Szwajcaria:

- Collina d’Oro – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Lugano

Osoby:

- Giuliano Collina – włoski malarz

- Pierluigi Collina – włoski sędzia piłkarski

Inne:

- Collina – rodzaj głowonogów

- Collina – rodzaj jabłka

- Collina Film – niemiecki producent filmowy

- Collina Torinese – region winiarski we Włoszech

Wikipedia

collins

[czytaj: KOlinz] nazwisko, m.in. William Wilkie Collins (1824-1889) - pisarz angielski

SJP.pl

Osoby:

- Allen Collins – amerykański muzyk

- Bud Collins – amerykański dziennikarz

- Danielle Collins – amerykańska tenisistka

- Eileen Marie Collins – amerykańska astronautka

- Francis Collins – genetyk amerykański

- Kim Collins – sprinter z Saint Kitts i Nevis

- Lauren Collins – kanadyjska aktorka

- Joan Collins – brytyjska aktorka

- Judy Collins – amerykańska piosenkarka

- Michael Collins

- Michael Collins – astronauta amerykański

- Michael Collins – polityk irlandzki, twórca IRA.

- Peter Collins

- Peter Collins – żużlowiec brytyjski

- Peter Collins – brytyjski kierowca wyścigowy

- Phil Collins – perkusista i wokalista

- Susan Collins – amerykańska senator

- Thomas Collins – kanadyjski kardynał, arcybiskup Toronto

- Collins John – holenderski piłkarz

- Michael Collins – film biograficzny o polityku irlandzkim w reżyserii Neila Jordana z 1996

Wikipedia

colloquium

[czytaj: kollokwium] przestarzałe: kolokwium

SJP.pl

colman

[czytaj: kołlmen] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Colman – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody

Gminy w USA:

- Colman (ang. Colman Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody

Wikipedia

colmar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość we Francji, w regionie Grand Est;

Wiktionary

Colmar (niem. Kolmar) – gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Górny Ren (departament 68), którego jest stolicą. Tradycyjny ośrodek przemysłu włókienniczego. Colmar jest również dużym ośrodkiem produkcji wina, znajduje się tu centrum kontroli apelacji gatunków produkowanych w Alzacji. Miasto znajduje się obniżeniu między masywem Wogezów a Renem.

Wikipedia

Powiązane:

przym. kolmarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Kolmar

Wiktionary

colog

symbol cologarytmu (kologarytmu); clg

SJP.pl

cologarytm

[czytaj: kologarytm] liczba przeciwna do logarytmu danej liczby (symbol: clg, colog); kologarytm

SJP.pl

colombina

[czytaj: kolombina] w komedii dell'arte: jedna z głównych postaci, partnerka arlekina; kolombina

SJP.pl

Kolombina (wł. Colombina, fr. Colombine) – jedna z głównych postaci (masek „poważnych”) commedia dell’arte.

Kolombina usługuje młodym damom. Nosi ona wiele różnych kostiumów, poczynając od zwykłego stroju pokojówki aż do fantastycznego, białego kostiumu, jaki zachował się w pantomimie. Jest zuchwała, dowcipna i kocha lub jest kochana przez Arlekina.

Wikipedia

colombo

- Colombo – miasto w Brazylii, w stanie Paraná

- Kolombo (Colombo) – miasto w Sri Lance, dawna stolica tego kraju

Zobacz też:

- Columbo – serial TV o poruczniku Columbo

Wikipedia

colon

[czytaj: koLON] colón;
1. jednostka monetarna Kostaryki (1 colon = 100 centymów);
2. jednostka monetarna Salwadoru (1 colon = 100 centavos)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. waluta Salwadoru i Kostaryki;

Wiktionary

Holandia:

- Colon – osada (buurt) w Willemstadzie

Stany Zjednoczone:

- Colon – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie St. Joseph

- Colon – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders

- Colon (ang. Colon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Joseph

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈlɔ̃n, AS: kolõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) CRC

Wiktionary

colonel

[czytaj: KOlonel, koloNEL] w niektórych armiach odpowiednik pułkownika; kolonel

SJP.pl

colorado

[czytaj: kolorado]
1. stan w USA; Kolorado;
2. rzeka w USA; Kolorado;
3. wyżyna w Górach Skalistych; Kolorado;
4. rzeka w Argentynie

SJP.pl

Argentyna:

- Colorado (hiszp. Río Colorado) – rzeka

Brazylia:

- Colorado – miasto i gmina w stanie Parana

- Colorado – miasto i gmina w stanie Rio Grande do Sul

Stany Zjednoczone:

- Colorado – angielska nazwa stanu Kolorado

- Colorado (ang. Colorado River) – rzeka w stanie Teksas

- Colorado (ang. Colorado Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Lincoln

- Colorado (ang. Colorado County) – hrabstwo w stanie Teksas

- Colorado City

- Colorado Desert – angielska nazwa Pustyni Kolorado

- Colorado Plateau – angielska nazwa Wyżyny Kolorado

- Colorado River – angielska nazwa rzeki Kolorado

- Colorado Springs – miasto w stanie Kolorado

Wikipedia

colosseum

[czytaj: koloseum] największy starożytny amfiteatr rzymski, zbudowany przez cesarzy z dynastii Flawiuszów; Koloseum

SJP.pl

Colosseum – brytyjska grupa jazzrockowa istniejąca od 1968 do 1971 r.; ze względu na to, że wszyscy muzycy grali już uprzednio w różnych zespołach i osiągali sukcesy, trzeba ją rozpatrywać także jako supergrupę. Była to pierwsza w pełni jazzrockowa grupa na świecie.

Wikipedia

ćolowie

południowoindyjska dynastia panująca od ok. III w. p.n.e. do końca XII wieku na terenach Tamilnadu; Czolowie

SJP.pl

Ćolowie – dynastia południowoindyjska pochodzenia tamilskiego panująca od ok. III w. p.n.e. do końca XII wieku.

Supremacja dynastii przypada na wiek XI–XII. Za panowania wywodzących się z niej władców: Radźaradźi Wielkiego, Radźendry I i Kulottungi I imperium Ćolów znacznie rozszerzyło swoje terytorium. Pod jego panowaniem znalazła się większość półwyspu Dekan, Cejlon, Malaje, Sumatra i wybrzeże Zatoki Bengalskiej.

Wikipedia

colowy

→ cola [czytaj: kolowy]; kolowy

SJP.pl

colstok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. colsztok.

Wiktionary

colsztok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. metr (składany), miarka, przymiar, calówka

Wiktionary

colt

[czytaj: kolt]
1. sześciostrzałowy rewolwer bębenkowy; kolt;
2. samochód typu Mitsubishi Colt

SJP.pl

- Samuel Colt – amerykański konstruktor broni

- Colt – miasto w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie St. Francis

- Colt – marka rewolweru, karabinu lub pistoletu

- Colt – Colt's Manufacturing Company – amerykańska firma zbrojeniowa

- Colt (koń) – po angielsku lub w żargonie koniarzy samiec konia w wieku 1 – 3 lat

- Mitsubishi Colt – marka japońskich samochodów

Wikipedia

coltrane

- John Coltrane – amerykański muzyk

- Robbie Coltrane – brytyjski aktor

- Coltrane (album 1957)

- Coltrane (album 1962)

Wikipedia

columbia

[czytaj: kalambja]
1. prom kosmiczny
2. stan i miasto w Kanadzie
3. szczyt w Kanadzie
4. rzeka w Kanadzie i USA; Kolumbia

SJP.pl

- Columbia – personifikacja i poetyckie określenie (XIX wiek) kontynentu północnoamerykańskiego

- Columbia – wahadłowiec kosmiczny NASA

- Columbia – superkomputer zainstalowany w NASA w 2004

- District of Columbia – dystrykt stołeczny w Stanach Zjednoczonych

- Columbia University – amerykański uniwersytet

- Columbia Broadcasting System (CBS) – jedna z głównych amerykańskich stacji radiowych i telewizyjnych

- Columbia Records – najstarsza na świecie przedsiębiorstwo fonograficzne

- Columbia Pictures – wytwórnia filmowa

- Columbia Center – budynek w Seattle

- Columbia – przylądek w Kanadzie, na Wyspie Ellesmere’a

- Columbia – dawna nazwa samolotów Cessna

- Columbia – moduł dowodzenia w Apollo 11

Wikipedia

columbo

Columbo – amerykański kryminalny serial telewizyjny, emitowany w USA w latach 1968–1978 (45 odcinków) i 1989–2003 (24 odcinki). Rolę główną grał Peter Falk. W Polsce serial wyświetlany był po raz pierwszy przez TVP w latach 70. (pod tytułem Colombo), a następnie powtarzany przez wiele stacji.

Wikipedia

columbus

[czytaj: kolambes]
1. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;

Wiktionary

Columbus – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio, położona w środkowej części stanu, u zbiegu rzek Scioto i Olentangy. Stolica hrabstwa Franklin. Według danych z 2021 roku liczyła 907,3 tys. mieszkańców, oraz ponad 2,1 mln mieszkańców w obszarze metropolitalnym.

Miasto nazwane na cześć Krzysztofa Kolumba zostało założone w lutym 1812 roku. W czasie wojny secesyjnej w mieście w Camp Chase stacjonowały wojska unionistów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od końca XIX wieku Columbus przeżywało gwałtowny rozwój przemysłu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kolumb mos., Kolumbowie mos.

Wiktionary

columella

[czytaj: kolumela] rzymski agronom (4-70 n.e.); Kolumela

SJP.pl

Lucjusz Kolumella, Lucius Iunius Moderatus Columella (ur. ok. 4 r. n.e. w Gades, zm. ok. 70 n.e. w Tarentum) – rzymski autor pism poświęconych agrotechnice.

Po zakończeniu kariery w wojsku (był trybunem w Syrii w 35 n.e. i Cylicji), zajął się w swym italskim majątku uprawą roli i hodowlą zwierząt. Jego zajmujący się rolnictwem stryj Marek Kolumella m.in. prowadził eksperymenty z rozmnażaniem owiec, krzyżując ubarwione dzikie barany (sprowadzone z Afryki do pokazów cyrkowych) z owcami domowymi, co zapewne wpłynęło na późniejsze zainteresowania młodego Kolumelli. Opisywane w De re rustica majątki Kolumelli: Ardea, Carseoli i Alba, położone były w Italii.

Wikipedia

colymycin

[czytaj: kolimyc-in] antybiotyk stosowany głównie w chorobach zakaźnych przewodu pokarmowego; colistin

SJP.pl

com

[czytaj: kom] domena internetowa przeznaczona dla firm komercyjnych

SJP.pl

zaimek

(1.1) zaimek względny co z końcówką czasownikową

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Com powiedział, to zrobię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ̃m, AS: cõm

Wiktionary

comarch

Comarch SA – jedna z największych polskich spółek informatycznych z siedzibą w Krakowie założona w 1993 przez profesora Akademii Górniczo-Hutniczej Janusza Filipiaka i jego dwunastu studentów. Do 2023 Janusz Filipiak wraz z żoną Elżbietą Filipiak (przewodniczącą rady nadzorczej) byli głównymi akcjonariuszami spółki i posiadane przez nich udziały dawały 2/3 głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Według stanu na koniec 2025 Comarch zatrudniał ponad 6500 osób, w 74 biurach w 34 krajach.

Wikipedia

comber

1. część mięsa zwierząt łownych z okolicy lędźwiowo-krzyżowej; pieczeń z tego mięsa
2. tłustoczwartkowa zabawa ludowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mięso z grzbietu niektórych zwierząt

(1.2) kulin. pieczeń z combra (1.1)

(1.3) kulin. rodzaj ciasta z polewą czekoladową i posypką z migdałów i orzechów

(1.4) daw. zabawa przekupek w tłusty czwartek, zapusty; Gloger.

Wiktionary

- comber – część zwierzęcej półtuszy

- comber – nazwa zabawy ludowej organizowanej w tłusty czwartek w niektórych regionach Polski

- Comber – miasto w Irlandii Północnej (Wielka Brytania)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za upieczenie combra odpowiadał ksiądz kapelan.

(1.2) Ugoszczono ich jelenim combrem i dobrym winem.

(1.3) Upieczony przez Hildzię czekoladowy comber zniknął w try miga.

(1.4) […] kto zaś z dystyngwowanych niewiadomy nadjechał albo nadszedł na ten comber, wolał się opłacić niż po błocie, a jeszcze z babami, skakać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔ̃mbɛr, AS: cõmber

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. comberek mrz.

przym. combrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) babski comber

Wiktionary

combi

[czytaj: kombi] kombi;
1. rodzaj przedłużonego nadwozia samochodowego przystosowanego do przewożenia osób bądź towarów;
2. samochód o typie nadwozia o takiej samej nazwie

SJP.pl

- Combi Coupé – typ nadwozia stworzony przez Saaba

- Gianpiero Combi – włoski piłkarz, mistrz świata z roku 1934, olimpijczy

Wikipedia

combiwar

[czytaj: kombiwar] wielofunkcyjne urządzenie elektryczne do przygotowywania posiłków; kombiwar

SJP.pl

combo

[czytaj: kombo] kombo;
1. kilkuosobowy zespół jazzowy;
2. urządzenie łączące cechy dwóch lub więcej typów urządzeń;
3. potocznie: połączenie, kombinacja;
4. samochód typu Opel Combo;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urządzenie pełniące dwojaką funkcję

(1.2) pot. kumulacja wydarzeń dobrych lub nieprzyjemnych

(1.3) środ. sport. w kolarstwie przełajowym zsiadanie, bieg, a następnie ponowne wsiadanie na rower

(1.4) środ. wśród użytkowników gier wideo kombinacja zagrań, dzięki której otrzymuje się więcej punktów, bonus itd., np. sekwencja ciosów

Wiktionary

Combo (ang. combined – połączony) – potoczna nazwa urządzenia elektrycznego, elektronicznego lub komputerowego łączącego w sobie różne funkcje, np. telewizora i magnetowidu lub nagrywarki CD-RW i czytnika płyt DVD.

Nazwa ta odnosi się także do połączonych ruchów hit combo w bijatykach komputerowych. Jest także określeniem na połączenie kilku trików w sportach, takich jak skateboarding czy pen spinning.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Ale miałem dziś combo – najpierw poślizgnąłem się w kuchni i upadłem, a potem – gdy wstawałem – uderzyłem głową o otwartą szafkę.

(1.2) Mój narzeczony trafił wczoraj combo – rano znalazł na chodniku dychę, a wieczorem dostał od kumpla grę, o której marzył.

Wiktionary

Powiązane:

(1.3) rzecz. kombos

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) kombo, kombos

Wiktionary

combowy

[czytaj: kombowy] przymiotnik od: combo

SJP.pl

combrowy

przymiotnik

(1.1) związany z combrem, odbywający się w tłusty czwartek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔ̃mˈbrɔvɨ, AS: cõmbrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. comber mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tłustoczwartkowy

Wiktionary

combrzyć

dawniej: targać, szarpać; cąbrzyć

SJP.pl

comeback

[czytaj: kamBEK] come back;
1. triumfalny powrót do życia publicznego, odzyskanie popularności po okresie zapomnienia;
2. ponowne wystawienie sztuki teatralnej, wyświetlenie filmu itp. po długiej przerwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie

(1.2) muz. odzyskanie popularności przez artystę lub zespół

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) wielki comeback

synonimy.

(1.1) come back

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) powrót

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|come|back.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) comeback

źródła.

== comeback (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Simplificationalizer-comeback.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-comeback.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) comeback, powrót (zwłaszcza na scenę)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) come back

Wiktionary

comes

[czytaj: komes] wyższy urzędnik dworu w dawnej Polsce; komes

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) komes

Wiktionary

comics

[czytaj: komiks] dawniej, przed spolszczeniem: historia wydawana jako osobna broszura lub zamieszczana np. w czasopismach, przedstawiona za pomocą obrazków, opatrzonych m.in. w dialogi postaci, narrację; pojedyncza broszura takiej historii; sztuka tworzenia takich historii; komiks

SJP.pl

comiesięcznie

przysłówek

(1.1) każdego miesiąca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biuro wypłaca Cześkowi comiesięcznie pięćset dolarów.

(1.1) Latika dostaje comiesięcznie wsparcie od swojej wspólnoty wyznaniowej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. comiesięczny

przysł. co miesiąc

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) co miesiąc, miesięcznie

Wiktionary

comiesięczny

ukazujący się raz w miesiącu, przypadający co miesiąc itp.; miesięczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający miejsce co miesiąc

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hymn szkoły śpiewamy na comiesięcznym apelu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. miesięczny

rzecz. miesięczny mrz.

przysł. co miesiąc, comiesięcznie

Wiktionary

cominutowy

odbywający się co minutę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) powtarzający się co jedną minutę

Wiktionary

commedia

[czytaj: komMEdja] widowisko, przedstawienie teatralne w średniowiecznych Włoszech

SJP.pl

commercial

[czytaj: komerszjal] reklamówka emitowana w telewizji, radiu lub kinie

SJP.pl

commodore

[czytaj: KOmodor] marka komputera

SJP.pl

- Commodore – marka komputerów

- commodore – stopień wojskowy

Wikipedia

common

[czytaj: komen] powszechnie obowiązujący, obiegowy

SJP.pl

Common, wcześniej Common Sense, właśc. Lonnie Rashid Lynn Jr. (ur. 13 marca 1972 w Chicago w stanie Illinois) – amerykański raper i aktor.

Wikipedia

commonwealth

[czytaj: KOmonłels] ang. Commonwealth of Nations, Wspólnota Narodów - związek byłych kolonii brytyjskich na zasadzie prawnej równości niepodległych państw członkowskich uznających za głowę państwa i całego związku monarchę brytyjskiego

SJP.pl

- Wspólnota Narodów (the Commonwealth) – organizacja międzynarodowa

- Republika Angielska (Commonwealth of England) – byt państwowy obejmujący Anglię, istniejący w latach 1649-1660

- Commonwealth – jednostka osadnicza w USA, w stanie Wirginia

- Commonwealth – miasto w USA, w stanie Wisconsin

- Commonwealth – stacja metra w Singapurze

Wikipedia

communio

[czytaj: komMUnio] śpiew liturgiczny w czasie rozdzielania komunii, złożony z antyfony oraz fragmentów psalmów

SJP.pl

Communio. Międzynarodowy Przegląd Teologiczny – międzynarodowe czasopismo katolickie założone w 1972. Jego inicjatorem był Hans Urs von Balthasar i Henri de Lubac (przy współpracy m.in. Josepha Ratzingera).

Pismo jest wydawane w kilkunastu językach, jako pierwsze powstały wersje niemiecka i włoska. Każdy numer poświęcony jest jednemu tematowi. „Communio” przeciwstawia się zarówno próbom laicyzacji życia chrześcijańskiego, jak i radykalnym interpretacjom teologicznym doktryny Soboru Watykańskiego II. Celem pisma jest budowanie jedności kościelnej (łac. communio) opartej na harmonii kultury z wiarą i na dialogu między różnymi kulturami a także szeroko rozumiana ewangelizacja. Pismo podejmuje ważne tematy wiary (np. wyznanie wiary, sakramenty, Błogosławieństwa) oraz ukazuje współczesne problemy polityczne i gospodarcze w świetle Ewangelii. Teksty autorów z całego świata zgrupowane są w 3 działach: problematycznym, krytyczno-sprawozdawczym i recenzyjno-informacyjnym. Pismo jest skierowane zarówno do wykształconych teologów i filozofów, jak i do duszpasterzy i studentów. Autorami piszącymi w „Communio” byli m.in.: Hans Urs von Balthasar, Guy Bedouelle, Walter Kasper, Karl Lehmann, Henri de Lubac, Paul Poupard, Joseph Ratzinger, Leo Scheffczyk, Karol Wojtyła.

Wikipedia

community

1. wspólnota ludzka
2. grupa społeczna, w której na plan pierwszy wysuwa się wspólnota interesów i wartości, a wewnętrzne podziały i zróżnicowania są mniej istotne

SJP.pl

Community (2009–2015) – amerykański serial komediowy nadawany przez stację NBC od 17 września 2009 roku do 2 czerwca 2015 roku. W Polsce nadawany od 29 sierpnia 2011 roku na kanale Fox Polska.

10 maja 2013 NBC przedłużyło serial o piąty sezon.

Wikipedia

como

1. jezioro we Włoszech;
2. miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polodowcowe jezioro we Włoszech, w Lombardii

(1.2) geogr. miasto we Włoszech, w Lombardii, stolica prowincji Como (1.3);

(1.3) geogr. adm. prowincja w północnych Włoszech, w Lombardii;

Wiktionary

Como – miasto we Włoszech, w regionie Lombardia, stolica prowincji Como, przy granicy ze Szwajcarią. Miasto znajduje się nad jeziorem o tej samej nazwie, zwanym również Lario lub Lago di Como.

Według danych na rok 2015 miasto zamieszkiwało 84,394 osób, 2,300 os./km².

Como jest miejscem urodzin i spoczynku fizyka Alessandra Volty, wynalazcy prototypu późniejszej baterii. Z miasta pochodzi również Benedetto Odescalchi, późniejszy papież Innocenty XI.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Był to Komasek, to jest Włoch z okolic jeziora Como na pograniczu ze Szwajcarią, a więc siłą rzeczy znać musiał architekturę Lombardii i Mediolanu, co się w jego twórczości mocno uwidoczniło.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Komasek mos.

przym. komaski

Wiktionary

comodo

1. określenie wykonawcze: swobodnie, naturalnie, bez przymusu;
2. gatunek gada z rodziny waranów, największa współcześnie żyjąca jaszczurka; Waran z Komodo

SJP.pl

Comodo Group – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne, założone w New Jersey w 1998. Działalność firmy skupia się w obszarach zabezpieczeń programowych komputerów oraz wystawianiu certyfikatów SSL. CEO Comodo od dnia jego założenia jest Melih Abdulhayoglu.

Wikipedia

compact

kompakt;
1. płyta kompaktowa;
2. odtwarzacz kompaktowy;
3. produkt zawierający kilka elementów we wspólnej obudowie lub opakowaniu;
4. nieduży samochód osobowy średniej klasy;
5. kosmetyk wielofunkcyjny;
6. muszla klozetowa wraz ze stojącą bezpośrednio na niej spłuczką

SJP.pl

company

[czytaj: KOMpany] spółka handlowa

SJP.pl

Towarzystwo (hindi: कम्पनी, ang. Company) – indyjski thriller z 2002 roku w reżyserii Ram Gopala Varmy. W rolach głównych wystąpili Mohanlal, Ajay Devgan i debiutant Vivek Oberoi. Zdjęcia kręcono w Mumbaju, Mombasie, Nairobi, Hongkongu i Zurychu.

Wikipedia

compaq

[czytaj: kompak] produkt marki Compaq

SJP.pl

Compaq Computer Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo komputerowe, założone w lutym 1982 przez Roda Caniona, Jima Harrisa i Billa Murto, produkujące głównie komputery osobiste i laptopy.

Firma Compaq była twórcą pierwszego klona IBM PC, który posiadał otwartą architekturę. Jedyną zastrzeżoną częścią tej otwartej architektury był BIOS, czyli główna część komputera (w formie chipu), która umożliwiała połączenie oprogramowania (w formie systemu operacyjnego) ze sprzętem. Klonu BIOS-u dokonano dzięki inżynierii wstecznej w tzw. cleanroomie. Dzięki temu powstał nowy rynek komputerów osobistych.

Wikipedia

comparativus

[czytaj: komparatiwus] komparatiwus, komparatyw; w językoznawstwie:
1. stopień wyższy przysłówka lub przymiotnika;
2. przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym

SJP.pl

compendium

[czytaj: kompendium] dzieło zawierające zbiór lub zarys podstawowych wiadomości z określonej dziedziny wiedzy; kompendium

SJP.pl

comphet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. obowiązkowa heteroseksualność rozumiana jako praktykowana z przyzwyczajenia norma społeczna zakładająca, że heteroseksualizm jest domyślny i najbardziej wartościowy

Wiktionary

Obowiązkowy heteroseksualizm (ang. compulsory heterosexuality, comphet, in. przymusowy heteroseksualizm) – teoria zakładająca, że heteroseksualność jest uznawana za domyślną orientację i wymuszana jest na ludziach przez patriarchalne i heteronormatywne społeczeństwo. Towarzyszyć ma temu także przekonanie o tym, że taka tożsamość jest najbardziej naturalna i moralna. Ma być narzucany siłą lub za pomocą wpływów społecznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiele osób zwyczajnie zaprzestaje eksploracji siebie, żeby żyć w zgodzie z comphetem i zwyczajnie mieć spokój.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obowiązkowa heteroseksualność, obowiązkowy heteroseksualizm

Wiktionary

compiègne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;

Wiktionary

Compiègne (wymowa) – miasto i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise, nad rzeką Oise.

Wikipedia

Powiązane:

przym. kompieński

Wiktionary

complok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|bazger, ciachrocz, dudra, pyprok.; gw-pl|Śląsk Cieszyński|niszczyż.

Wiktionary

compluvium

[czytaj: kompluwium] czworokątny otwór w dachu starożytnego domu etruskiego i rzymskiego; kompluwium

SJP.pl

Compluvium – prostokątny otwór w dachu nad atrium w domach etruskich i rzymskich. Służył do zbierania wody w impluvium i oświetlania wnętrza. W domach etruskich dodatkowo pozwalał na odprowadzenie dymu znad paleniska.

Wikipedia

compositum

[czytaj: kompoz-itum] w językoznawstwie, z łaciny: złożenie

SJP.pl

compound

[czytaj: komPAŁND] tworzywo konstrukcyjne

SJP.pl

compton

Lokalizacje

w Anglii

- Compton – miejscowość w hrabstwie Berkshire (Anglia)

- Compton – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)

- Compton (Guildford) – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)

- Compton (Plymouth) – miejscowość w hrabstwie Devon (Anglia)

- Compton – miejscowość w South Hams, w hrabstwie Devon (Anglia)

- Compton – zamek średniowieczny w Anglii

Wikipedia

computerland

Sygnity SA – polskie przedsiębiorstwo z branży informatycznej, powstałe w wyniku połączenia spółek ComputerLand SA i Emax SA, notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Wikipedia

computerworld

Computerworld – dwumiesięcznik (wcześniej w pewnych okresach – dwutygodnik) menedżerów i informatyków, ukazujący się od 1990 roku, poświęcony technologiom informatycznym oraz zarządzaniu. Wydawany przez wydawnictwo IDG Poland SA (w roku 1990 przez spółkę ComPress). Jednocześnie portal wiedzy związany z informatyką. Oprócz działalności wydawniczej i konferencyjnej, redakcja Computerworld jest organizatorem konkursu Lider Informatyki oraz zestawienia największych firm informatycznych TOP 200.

Wikipedia

comte

[czytaj: kąt lub komt] z francuskiego: hrabia

SJP.pl

Osoby:

- Adela Comte-Wilgocka – polska śpiewaczka

- Alfred Comte – szwajcarski pionier lotnictwa

- Auguste Comte – francuski filozof

- Charles Comte – francuski profesor

Zobacz też:

- Avesnes-le-Comte

- Baons-le-Comte

- Béville-le-Comte

- Bourg-le-Comte

- Braine-le-Comte

- Brie-Comte-Robert

- Comté

- Courcelles-le-Comte

- Fontaine-le-Comte

- Fontenay-le-Comte

- Fouron-le-Comte

- Fresnay-le-Comte

- Gare de Courcelles-le-Comte

- Gare de Vic-le-Comte

- La Haye-le-Comte

- L’Épinay-le-Comte

- Magnicourt-en-Comte

- Martigny-le-Comte

- Metz-le-Comte

- Monceaux-le-Comte

- Nizy-le-Comte

- Nouvion-le-Comte

- Prat de Comte

- Vic-le-Comte

- Villars-le-Comte

- Villeneuve-le-Comte

- Wesel-le-Comte

Wikipedia

comtesse

[czytaj: kąTES lub komTES] z języka francuskiego: hrabina

SJP.pl

comtois

[czytaj: kątła] rasa koni zimnokrwistych pochodząca z Francji

SJP.pl

Comtois – rasa koni zimnokrwistych pochodząca z Francji.

Wikipedia

comunero

[czytaj: komunero]
1. w koloniach Ameryki Południowej XVIII w. : uczestnik antyhiszpańskich powstań;
2. kastylijski uczestnik powstania przeciwko rządom Karola V w XVI w.

SJP.pl

conan

- Conan – antologia opowiadań o Conanie Barbarzyńcy autorstwa Roberta E. Howarda

Postacie fikcyjne:

- Conan Barbarzyńca – postać literacka z utworów Roberta E. Howarda

- Conan Antonio Motti – fikcyjna postać z Gwiezdnych wojen

- Conan Edogawa – fikcyjny detektyw z japońskiej mangi

Wikipedia

concacaf

[czytaj: konkakaf] jedna z sześciu kontynentalnych federacji piłkarskich, obejmująca kraje Ameryki Północnej i Środkowej

SJP.pl

concertgebouw

[czytaj: konSERTchebał] instytucja muzyczna w Amsterdamie

SJP.pl

- Concertgebouw – sala koncertowa w Amsterdamie

- Concertgebouw – kompleks kulturalny w Brugii

- Concertgebouw De Vereeniging – sala koncertowa w Nijmegen

- Concertgebouw Haarlem – dawna nazwa filharmonii w Haarlem

Wikipedia

concertina

[czytaj: konczertina] odmiana harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową, pierwowzór bandoneonu; koncertyna

SJP.pl

concertino

[czytaj: konczertino]
1. mały koncert solowy z towarzyszeniem orkiestry
2. grupa instrumentów solowych

SJP.pl

- Concertino – utwór muzyczny, miniatura koncertowa

- Concertino – grupa instrumentów solowych w concerto grosso.

- Concertino – radioodbiornik

Wikipedia

concerto

[czytaj: konczerto]
1. muzyka: koncert;
2. forma muzyczna charakterystyczna dla baroku

SJP.pl

conchiglione

[czytaj: konkilione]
1. makaron w kształcie muszli;
2. danie z takiego makaronu

SJP.pl

conchiglioni

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie dużych muszli, podawany z farszem;

Wiktionary

Conchiglioni (conchiglie), nazywany również Jumbo Shells – krótki makaron o dużych wymiarach i rowkowanej powierzchni. Ma kształt muszli ślimaka porcelanki.

Podawany najczęściej z nadzieniem wewnątrz, jako danie obiadowe lub kolacyjne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na obiad jedliśmy conchiglioni ze szpinakiem i serem ricotta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ŋʲciˈlʲjɔ̇̃ɲi, AS: kõŋʹḱilʹi ̯o̊̃ńi

Wiktionary

concierge

[czytaj: kąsJERŻ] konsjerż, dozorca

SJP.pl

Konsjerż (fr. concierge dozorca) – dozorca domu i odźwierny w kamienicach i hotelach. We współczesnych luksusowych hotelach również pracownik, którego zadaniem jest załatwianie najróżniejszych spraw dla gości – rezerwacji biletów teatralnych, stolików w restauracjach, doradzanie i organizowanie rozrywek, rezerwacja środków transportu itd.

Wikipedia

conciergerie

[czytaj: konsjerŻRI] część paryskiego zamku królewskiego Palais de la Cité

SJP.pl

Conciergerie, Palais de la Cité (dosłownie: stróżówka, z fr. concierge - stróż, dozorca) – budowla o charakterze obronnym, która znajduje się na wyspie Cité w centrum starego Paryża. Współcześnie jest jednym ze skrzydeł Pałacu Sprawiedliwości.

Wikipedia

concitato

[czytaj: konczitato] określenie wykonawcze: z podnieceniem, burzliwie

SJP.pl

concord

- Concord – geograficzna nazwa dzielnicy w Sydney

Miejscowości w USA:

- Concord – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Jefferson

- Concord – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Cleburne

- Concord – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa

- Concord – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Pike

- Concord – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Morgan

- Concord – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Lewis

- Concord – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Middlesex

- Concord – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson

- Concord – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis

- Concord – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Dixon

- Concord – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie

- Concord – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack

- Concord – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cabarrus

- Concord – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Jefferson

- Concord – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Campbell

- Concord – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Essex

- Concord – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Essex

Wikipedia

concorde

[czytaj: kąKORD albo KONkord]
1. samolot marki Concorde;
2. samochód typu Chrysler Concorde

SJP.pl

Concorde – naddźwiękowy samolot pasażerski o napędzie turboodrzutowym, realizacja idei transportu naddźwiękowego. Powstał jako produkt międzynarodowego porozumienia między Francją i Wielką Brytanią przy udziale państwowych konsorcjów lotniczych Aérospatiale i British Aircraft Corporation. Jego pierwszy oblot odbył się w 1969 roku, a siedem lat później miało miejsce wprowadzenie do służby trwającej 27 lat. Drugi naddźwiękowy pasażerski seryjny odrzutowiec świata zbudowany na świecie po Tu-144.

Wikipedia

concordia

[czytaj: konkordia]
1. nazwa wielu miejscowości, głównie w krajach latynoskich;
2. nazwa kilku klubów sportowych;
3. w mitologii rzymskiej: personifikacja Zgody, bogini czuwająca nad stosunkami wewnętrznymi w państwie

SJP.pl

Geografia

Argentyna

- Concordia – departament

- Concordia – miasto

Francja

- Concordia – miejscowość w Saint-Martin

Holandia

- Concordia – osada (buurt) na wyspie Sint Eustatius

Wikipedia

concordy

[czytaj: konkordy]
1. rodzaj spodni z mocnej tkaniny lub skóry, używanych przez narciarzy, motocyklistów itp.;
2. rodzaj sportowych butów do koszykówki

SJP.pl

condé

[czytaj: kąDE] francuski ród książęcy; Kondeusze, Kondeuszowie

SJP.pl

Condé – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Indre.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 228 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 10 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Condé plasuje się na 912. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 565.).

Wikipedia

condicionalis

[czytaj: kondic-ionalis] warunkowy tryb czasownika

SJP.pl

condicionaliter

[czytaj: kondicjonaliter] warunkowo, pod warunkiem

SJP.pl

condillac

[czytaj: kądiJAK albo kondiJAK] nazwisko, m.in. Étienne Bonnot de Condillac (1715-1780) - filozof francuski

SJP.pl

- Condillac – miejscowość i gmina we Francji

- Étienne de Condillac – filozof francuski epoki oświecenia

Wikipedia

conditionalis

[czytaj: konditionalis] w językoznawstwie: tryb warunkowy w odmianie czasownika

SJP.pl

conditionaliter

[czytaj: konditjoNAliter] z łaciny: pod warunkiem, warunkowo; kondycjonalnie

SJP.pl

conditioner

[czytaj: konDYszyner] odżywka do włosów

SJP.pl

condo

1. związany z condohotelem;
2. potocznie: condohotel

SJP.pl

Condo (od condominium – z łac. con- „współ-”, dominium „panowanie”) – system własności nieruchomości, w którym osoby prywatne są właścicielami poszczególnych lokali w budynku oraz udziału we własności części wspólnych, takich jak korytarze, windy czy przynależne tereny zielone.

W Polsce określenie to jest stosowane w odniesieniu do systemu condohotel, stanowiącego adaptację modelu condominium do rynku hotelowego.

Wikipedia

condohotel

[czytaj: kondohotel] hotel, którego pokoje są własnością różnych osób

SJP.pl

Wikipedia

condoleezza

[czytaj: kondoliza] obce imię żeńskie

SJP.pl

condominium

[czytaj: kondominium] kondominat, kondominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw

SJP.pl

condon

Condon – miasto w amerykańskim stanie Oregon, siedziba administracyjna hrabstwa Gilliam.

Wikipedia

conductus

[czytaj: konduktus] średniowieczna pieśń z łacińskim tekstem; konduktus

SJP.pl

Wikipedia

conduplicatio

[czytaj: konduplikatio] figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu nowego wersu wyrazem, który znajdował się na końcu wersu poprzedniego; anadiploza

SJP.pl

Anadiploza (gr. ἀναδίπλωσις anadíplōsis), inaczej palilogia (gr. παλιλογία palilogía), podwojenie (łac. geminātiō, condūplicātiō) – figura retoryczna polegająca na rozpoczynaniu wersu lub zdania wyrazem z poprzedzającego wersu lub zdania lub też na dwukrotnym powtórzeniu słowa na początku lub w środku wypowiedzi.

Wikipedia

confer

[czytaj: konfer] z łaciny: porównaj; skrót: cf., umieszczany najczęściej w glossach

SJP.pl

Confer (skrót cf.; dosł. „porównaj”) – wyraz łaciński oraz skrót używany głównie w pracach akademickich oznaczający wskazówkę, by porównać coś z jakimś innym elementem, lub sygnalizujący odwołanie się do innego materiału.

W literaturze naukowej skrót cf. jest używany w wielu językach narodowych, m.in. angielskim, francuskim, hiszpańskim. W języku angielskim zapisywany bywa także bez kropki (tj. jako cf).

Wikipedia

confetti

[czytaj: konfeti, konfetti] kolorowe, drobniutkie, papierowe krążki, używane do obsypywania uczestników balu; konfetti

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. konfetti.

Wiktionary

Konfetti (confetti) – miniaturowe ścinki papieru (czasem tworzyw sztucznych), rozsypywane w powietrzu w salach balowych podczas karnawałowych zabaw, podczas wesel i innych świąt, a także na zabawach sylwestrowych, na meczach, np. piłkarskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔ̃nˈfɛttʲi, AS: kõnfettʹi

Wiktionary

config

[czytaj: konfig] w informatyce:
1. plik komputerowy zawierający podstawowe ustawienia systemu operacyjnego;
2. konfiguracja programu, systemu operacyjnego, jądra systemu itp.

SJP.pl

confiteor

[czytaj: konfiteor] z łaciny: spowiadam się; nazwa modlitwy wypowiadanej na początku mszy świętej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. rodzaj modlitwy mający charakter spowiedzi

(1.2) przen. szczere wyznanie czegoś

Wiktionary

- Confiteor – esej Stanisława Przybyszewskiego, manifest polskiego modernizmu

- Confiteor – pierwsze słowa modlitwy, spowiedzi powszechnej

Wikipedia

conga

[czytaj: konga] konga;
1. afrykański instrument muzyczny, bęben jednomembranowy, na którym gra się rękoma;
2. taniec południowoamerykański pochodzący z Afryki, tańczony zbiorowo w rytm uderzeń w congę (bębenek)

SJP.pl

Kongi (rodzaj żeński, oryginalna pisownia – congas) to rodzina bębnów afrykańskich wywodzących się z Kuby. W odróżnieniu od większości afrykańskich bębnów kong nie robi się z wydrążonych pni drzew, lecz, na podobieństwo beczek, z listew. W konstrukcji kongi możemy wyróżnić dwa główne elementy – opisany już korpus oraz naciąg, na który składa się naturalna lub syntetyczna (nasączona syntetycznymi środkami) skóra, przymocowana metalową obręczą.

Wikipedia

coniedzielny

powtarzający się każdej niedzieli

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dziejący się co niedzielę, następujący w każdą niedzielę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Już tylko 34 proc. Polaków uczestniczy w coniedzielnej Eucharystii i jest to najniższy wynik w całej historii pomiarów CBOS.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. coniedzielnie

Wiktionary

coniunctivus

[czytaj: koniunktiwus] w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktyw, koniunktiwus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy

SJP.pl

Tryb łączący (łac. coniunctivus, subiunctivus) – tryb gramatyczny, występujący w wielu językach indoeuropejskich, służący do wyrażania życzeń, poleceń, emocji, możliwości, osądów, potrzeb oraz stwierdzeń przeciwnych aktualnym faktom. Użycie trybu jest zależne od zasad kierujących językiem.

Wikipedia

connecticut

[czytaj: koNEtiket]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Connecticut (wym. /kəˈnɛtɪkət/) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony w regionie Nowej Anglii, jedna z trzynastu pierwotnych kolonii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W stanie Connecticut rozwija się przemysł lotniczy.

(1.2) Źródła Connecticut leżą w północnej części New Hampshire.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kəˈnɛtikət

Wiktionary

connemara

[czytaj: konemara] rasa kuców pochodzących z Irlandii

SJP.pl

Connemara (irl.: Conamara, Chonamara) – region w zachodniej części Connachtu na terenie zachodniej Irlandii.

Wikipedia

connery

nazwisko, m.in. Sean Connery [czytaj: szon KOnery] - aktor brytyjski (1930-2020)

SJP.pl

conocność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) częstotliwość występowania czegoś każdej nocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O chorobie świadczy conocność występowania tych objawów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. conocny

Wiktionary

conocny

odbywający się każdej nocy, co noc

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający miejsce każdej nocy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Częste, conocne awantury wpłynęły na decyzję burmistrza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. conocność ż.

Wiktionary

conplace

[czytaj: konplejs] środowiskowo: miejsce spotkania fanów komiksów, fantastyki itp.

SJP.pl

conquista

[czytaj: konkista] wyprawy zbrojne Portugalczyków lub Hiszpanów odbywające się pod koniec wieku XV i w wieku XVI, mające na celu zdobycie konkretnego terytorium, głównie w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Azji; konkwista

SJP.pl

- Conquista (Brazylia) – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais.

- Conquista d'Oeste – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Mato Grosso.

- Conquista (Hiszpania) – gmina w Hiszpanii, w prowincji Kordoba, w Andaluzji.

- Conquista de la Sierra – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cáceres, w Estramadurze.

Wikipedia

conrad

[czytaj: konrad]
1. Joseph Conrad (właśc. Teodor Józef Konrad Korzeniowski) (1857-1924), syn Apolla Korzeniowskiego, pisarz angielski pochodzenia polskiego;
2. Doda Conrad (właśc. Konrad Wallenrod Freund) (1905-97), śpiewak (bas)

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Conrad – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Grundy

- Conrad – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Pondera

Osoby:

- Charles Conrad (1930–1999) – amerykański astronauta

- Doda Conrad (1905–1997) – amerykański śpiewak polskiego pochodzenia

- Frank Conrad (1874–1941) – amerykański inżynier, wynalazca, pionier radia

- Franz Conrad von Hötzendorf (1852–1925) – austro-węgierski feldmarszałek

- Joseph Conrad (Józef Konrad Korzeniowski, 1857–1924) – pisarz angielski polskiego pochodzenia

- William Conrad (1920–1994) – aktor amerykański

Wikipedia

conradowski

[czytaj: konradowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany; Konradowski

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Conrada

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Conradowska etyka wpłynęła na wielu wybitnych twórców, zwłaszcza pokolenia Kolumbów, choć nie tylko.

Wiktionary

Powiązane:

przym. conradowski

przysł. conradowsko

rzecz. conradowskość ż., conradysta mos.

Wiktionary

conradowsko

przysłówek

(1.1) liter. tak jak u Józefa Conrada

Wiktionary

Powiązane:

przym. Conradowski, conradowski

rzecz. conradowskość ż., conradysta mos.

Wiktionary

conradowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. cecha utworu wskazująca na jego autentyczne wyjście spod pióra Conrada

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O conradowskości świadczy swoisty tok narracji tego tekstu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Conradowski, conradowski

przysł. conradowsko

rzecz. conradysta mos.

Wiktionary

conradowy

[czytaj: konradowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany

SJP.pl

conradysta

[czytaj: konradysta] znawca, badacz twórczości Józefa Conrada; konradysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. literaturoznawca badający twórczość Józefa Conrada

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dyskusji zabrało głos kilku znanych conradystów.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Conradowski, conradowski

przysł. conradowsko

rzecz. conradowskość ż.

Wiktionary

conradystka

→ conradysta [czytaj: konradystka]; konradystka

SJP.pl

consens

[czytaj: konsens]
1. dawniej: zezwolenie na coś, zwłaszcza urzędowe; konsens;
2. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsensus, consensus, konsens;
3. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsensus, consensus, konsens

SJP.pl

consensus

[czytaj: konsensus]
1. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsens, konsensus, consens;
2. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsens, konsensus, consens;
3. sposób uprawiania polityki polegający na szukaniu rozwiązań zadowalających wszystkich, których dotyczyć będą przyjęte ustalenia; konsensus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) porozumienie, zob. konsensus.

Wiktionary

Konsensus, konsens (od łac. consensus, czyli zgoda) – w wąskim rozumieniu synonim pojęcia określającego zgodę powszechną między członkami danej społeczności. W rozumieniu szerszym jest to również teoria i praktyka osiągania takiej zgody, a więc proces dochodzenia do konsensusu w znaczeniu węższym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Duża ilość podmiotów uczestniczących w procedurach kształtowania celów utrudnia dojście do consensusu.

(1.1) Zgodnie z consensusem osiągniętym w czasie posiedzenia Konwentu Seniorów zadaniem tej podkomisji czy komisji nadzwyczajnej będzie rzeczywiste wyjaśnienie zarzutów skierowanych przez obie strony.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konsensus, ugoda, konsens

Wiktionary

consilium

[czytaj: kons-ilium] konsylium;
1. narada lekarzy w celu diagnozy choroby i ustalenia sposobu leczenia;
2. dawniej: rada, narada w jakiejś ważnej sprawie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. konsylium.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wracając z consilium, zajrzę do pana.

Wiktionary

consolatio

Wikipedia

consort

[czytaj: KONsort]
1. zespół muzyki dawnej;
2. zestaw instrumentów muzycznych z XVI-XVIII wieku

SJP.pl

const

- stała matematyczna

- stała fizyczna

- stała (informatyka)

- stała równowagi

- stała dysocjacji

Wikipedia

constable

[czytaj: KONstebl] nazwisko, np. John Constable (1776-1837), malarz angielski

SJP.pl

Miasta w USA:

- Constable – miasto w USA, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin

Osoby o tym nazwisku:

- Albert Constable – amerykański polityk i prawnik

- Giles Constable – amerykański i brytyjski historyk

- John Constable – malarz angielski

Inne:

- (8237) Constable – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

constans

[czytaj: konstans] niezmienny, stały

SJP.pl

- Konstans – cesarz rzymski

- Konstans II (cesarz bizantyjski)

- Constans – film

- wielkość stała (skrót const.)

Wikipedia

constar

[czytaj: konstar] firma wędliniarska

SJP.pl

consulting

[czytaj: konsalting albo konsulting] udzielanie porad dotyczących różnych aspektów działalności ekonomicznej; konsulting

SJP.pl

Konsulting (ang. consulting „doradztwo”) – dziedzina zarządzania zajmująca się szeroko pojętym doradzaniem podmiotom gospodarczym, najczęściej dużym organizacjom. Osoba pracująca w konsultingu to konsultant.

Wikipedia

consultingowy

[czytaj: konsultingowy albo konsaltingowy] związany z consultingiem (konsultingiem), np. firma consultingowa; konsultingowy

SJP.pl

contagium

[czytaj: kontagium] drobnoustrój chorobotwórczy, zarazek

SJP.pl

containment

[czytaj: kontejnment] obudowa bezpieczeństwa reaktora jądrowego

SJP.pl

Doktryna powstrzymywania (ang. containment), miała na celu powstrzymywanie wzrostu wpływów ZSRR, a później również Chin, przez niedopuszczenie do ekspansji komunizmu na świecie. Teoretyczne zasady polityki containment stworzył George Kennan w anonimowym artykule z 1947 r.

Wikipedia

contemporary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. taniec współczesny (styl)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntɛ̃mpɔˈrarɨ, AS: kõntẽmporary

Wiktionary

content

[czytaj: kontent] w internecie: treść, zawartość kierowana do odbiorców; kontent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. inform. treść, zawartość merytoryczna

Wiktionary

contentowy

→ content [czytaj: kontentowy; kontentowy

SJP.pl

contessa

[czytaj: kontessa] z języka włoskiego: hrabina; komtesa, kontessa

SJP.pl

conti

[czytaj: konti albo kąti] nazwisko

SJP.pl

continental

[czytaj: kontinental]
1. samochód typu Bentley Continental;
2. samochód typu Lincoln Continental

SJP.pl

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Continental – wieś w stanie Ohio, w USA

Przedsiębiorstwa:

- Continental AG – niemiecki producent opon

- Continental Airlines – linie lotnicze

- Teledyne Continental Motors (TCM) – amerykański producent silników lotniczych

- Continental Division – dawny amerykański producent samochodów

Wikipedia

continuandum

[czytaj: kontinułandum] publikacja, wydawnictwo ukazujące się co pewien czas w kolejnych tomach lub zeszytach, które stanowią zamkniętą całość

SJP.pl

continuum

[czytaj: konTInuum] kontinuum;
1. jedna z liczb kardynalnych będąca mocą zbioru liczb rzeczywistych;
2. zwarta i spójna przestrzeń metryczna;
3. zbiór liczb rzeczywistych wraz ze swoją strukturą porządkową i topologiczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. kontinuum.

Wiktionary

Continuum (z łac.) – wyraz związany z ciągłością i trwaniem, może oznaczać jeden z następujących terminów:

- continuum – w fizyce,

- continuum – w teorii mnogości,

- continuum – w topologii,

- continuum – instrument muzyczny,

- kontinuum językowe

- Continuum: Ocalić przyszłość – kanadyjski serial telewizyjny produkowany od 2012 roku.

- Continuum – album studyjny Johna Mayera, wydany w 2006

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkɔ̃ntʲĩˈnuwũm, AS: kõntʹĩnuu̯ũm

Wiktionary

contra

[czytaj: kontra] kontra;
1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; kontratak;
2. zachowanie wyrażające sprzeciw wobec czyichś zachowań; sprzeciw, przeciwdziałanie;
3. klisza drukarska odwracająca układ barw białych i czarnych na odbitce;
4. w boksie: cios powstrzymujący atak rywala;
5. w boksie: błyskawiczna odpowiedź ciosem na atak przeciwnika;
6. w kartach: zobowiązanie się gracza wobec partnera do niedopuszczenia do wygranej przeciwnika;
7. w brydżu: odzywka podważająca możność ugrania kontraktu wylicytowanego przez przeciwników
8. w wioślarstwie: wiosłowanie wstecz;
9. typ hamulca lub hamowania w rowerze

SJP.pl

Stany Zjednoczone

- Contra Costa Centre – jednostka osadnicza

Osoby

- Contra – pseudonim estońskiego pisarza Margusa Konnuli

- Cosmin Contra – rumuński piłkarz

Inne

- Contra – album zespołu Vampire Weekend

- Contra – niemiecki film z 2020 roku

- Contra – gra komputerowa z 1987 roku

- Contra Force – gra komputerowa z 1992 roku

- Contra paganos – wiersz

Wikipedia

contras

[czytaj: kontras] partyzancka organizacja w Nikaragui walcząca z sandinistami

SJP.pl

Contras – prawicowa partyzantka walcząca przeciwko rządowi Sandinistowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego (FSLN) w Nikaragui. Contras wspierana była przez Stany Zjednoczone – CIA prowadziło program szkolenia oddziałów contras, a rząd amerykański udzielał im wsparcia militarnego i finansowego. Partyzanci złożyli broń w 1990 roku po porażce FSLN w wyborach. Nazwa Contras jest skrótem hiszpańskiego słowa contrarevolucionario.

Wikipedia

control

[czytaj: kontrol] klawisz na klawiaturze komputera (w skrócie Ctrl); Control

SJP.pl

Wikipedia

controlling

[czytaj: konTROling] w ekonomii: metoda kierowania przedsiębiorstwem, polegająca na tworzeniu i aktualizowaniu systemu planowania, konstruowaniu wskaźników i mierników oceny finansowej firmy oraz przygotowywaniu informacji bieżących i strategicznych w celu podjęcia najbardziej odpowiednich decyzji w przedsiębiorstwie; kontroling

SJP.pl

Controlling – system sterowania przedsiębiorstwem zorientowanym na wynik, łączący w sobie jednocześnie zadania planowania – poprzez ustalenie celów przedsiębiorstwa, kontroli – porównaniem stanu faktycznego z zamierzeniami i kierowania – przeprowadzanie działań korygujących. Celem działania controllingu jest przygotowanie dla kadry kierowniczej informacji, metod i instrumentów umożliwiających podejmowanie skutecznych decyzji planistycznych i realizacyjnych na różnych poziomach zarządzania, a także koordynację oraz kontrolę przebiegu wszystkich procesów przedsiębiorstwa.

Wikipedia

conubium

[czytaj: konubjum] zdolność prawna do zawarcia małżeństwa

SJP.pl

converse

[czytaj: konwers] but marki Converse

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Converse – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Miami

- Converse – wieś w stanie Luizjana, w parafii Sabine

- Converse – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Spartanburg

- Converse – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bexar

Wikipedia

conversio

[czytaj: konwersjo] figura stylistyczna polegająca na użyciu tego samego wyrazu lub grupy wyrazów na końcu kolejnych wersów; epistrofa, epifora

SJP.pl

Epifora (gr. ἐπιφορά epiphorá), także epistrofa (gr. ἐπιστροφή epistrophḗ), conversio – powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi.

Wikipedia

conversy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) środ. młodz. trampki marki Converse

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kuba powiedział, że wszyscy w klasie chodzą w conversach, więc on też musi je mieć.

Wiktionary

coo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) Centralny Ośrodek Opakowań

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. COOp

Wiktionary

cook

[czytaj: kuk] nazwisko, np. James Cook (1728-1779), żeglarz angielski

SJP.pl

Osoby noszące nazwisko Cook:

- Brian Cook (ur. 1980) – amerykański koszykarz

- Craig Cook (ur. 1987) – brytyjski żużlowiec

- Daequan Cook (ur. 1987) – amerykański koszykarz występujący w lidze NBA

- Glen Cook (ur. 1944) – amerykański pisarz fantasy i science fiction

- Jamie Cook (ur. 1985) – brytyjski gitarzysta

- James Cook (1728-1779) – angielski żeglarz i odkrywca, kartograf, astronom

- John Cook (ur. 1958) – amerykański żużlowiec

- Joseph Cook (1860-1947) – australijski polityk

- Paul Cook (ur. 1956) – perkusista zespołu Sex Pistols

- Peter Cook (ur. 1936) – angielski architekt

- Robin Cook (ur. 1940) – amerykański pisarz

- Robin Cook (1946-2005) – brytyjski polityk, minister spraw zagranicznych

- Stephanie Cook (ur. 1972) – brytyjska pięcioboistka

- Stephen Cook (ur. 1939) – amerykański informatyk

- Steve Cook (ur. 1991) – angielski piłkarz

- Thomas Cook (1808-1892) – założyciel pierwszego biura podróży

- Thomas H. Cook (ur. 1947) – amerykański pisarz

Wikipedia

cooke

Gminy w USA

- Cooke (ang. Cooke Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Cumberland

Hrabstwa w USA

- hrabstwo Cooke (ang. Cooke County) – w stanie Teksas

Wikipedia

cookie

[czytaj: kuki] fragment tekstu wysyłany przez serwis internetowy do przeglądarki internauty, pozwalający m.in. na zapamiętanie danych i utrzymanie sesji; ciasteczko, kuki

SJP.pl

HTTP cookie (tłumaczone czasem jako plik cookie, w skrócie cookie, również ciasteczko) – mały fragment tekstu, który serwis internetowy wysyła do przeglądarki i który przeglądarka wysyła z powrotem przy następnych wejściach na witrynę. Używane jest głównie do utrzymywania sesji np. poprzez wygenerowanie i odesłanie tymczasowego identyfikatora po logowaniu. Może być jednak wykorzystywane szerzej poprzez zapamiętanie dowolnych danych, które można zakodować jako ciąg znaków. Dzięki temu użytkownik nie musi wpisywać tych samych informacji za każdym razem, gdy powróci na tę stronę lub przejdzie z jednej strony na inną.

Wikipedia

cool

[czytaj: kul] potocznie:
1. w użyciu przymiotnikowym: oceniany pozytywnie; fajny, super, ekstra
2. w użyciu przysłówkowym: atrakcyjnie, świetnie, w porządku; fajnie, fajowo, ekstra, super

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) środ. świetny, z klasą

Wiktionary

- Cool – miasto w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Parker

- Cool – singel Gwen Stefani

- Cool – singel Alesso

- Cool – singel Felixa Jaehna

- Cool – singel Jonas Brothers

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tylko tak mówisz, że jestem cool, a w rzeczywistości swoje myślisz.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. coolersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świetny, wspaniały, znakomity

Wiktionary

cool-sex

[czytaj: kul seks] współżycie seksualne mające za zadanie zaspokojenie potrzeby seksualnej bez więzi emocjonalnej z partnerem; cool sex, zimny seks

SJP.pl

coolerski

[czytaj: kulerski] młodzieżowo: oceniany bardzo pozytywnie; cool, czaderski, czadowy, superowy, zarąbisty

SJP.pl

coolersko

przysłówek

(1.1) środ. młodz. bardzo pozytywnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Celina przyszła coolersko ubrana, zrobiła furorę.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. cool

przym. cool

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cool, czadersko, czadowo, superowo

Wiktionary

coolhunter

[czytaj: kulhanter] osoba wyszukująca, obserwująca i badająca nowe tendencje w grupach społecznych w celu dopasowania produktów firmy do ich potrzeb

SJP.pl

coolhunterka

[czytaj: kulhanterka] kobieta wyszukująca, obserwująca i badająca nowe tendencje w grupach społecznych w celu dopasowania produktów firmy do ich potrzeb

SJP.pl

coolhunting

[czytaj: kulhanting] wyszukiwanie, obserwowanie i badanie przez firmę nowych tendencji w grupach społecznych w celu dopasowania produktów do ich potrzeb; cool hunting

SJP.pl

Coolhunting – termin marketingowy oznaczający poszukiwanie trendów. Narodził się w latach 90. XX wieku w Stanach Zjednoczonych odnosząc się do tzw. cool hunterów, czyli łowców trendów. Ich praca polega na umiejętnej obserwacji, poszukiwaniu i wykorzystywaniu trendów kulturowych, na przykład mody, która pojawia się jako nowość w ubiorach, wnętrzach i wszelkich gadżetach i następnie przekazywaniu tej wiedzy firmom. Dzięki takim informacjom producenci wiedzą, w jaki sposób zaprojektować nowy produkt, by ten stał się przebojem na rynku.

Wikipedia

cooljazzowy

→ cool jazz [czytaj: kuldżezowy]

SJP.pl

coolomat

[czytaj: kulomat] automatyczne urządzenie chłodnicze wykorzystywane w handlu i gastronomii; lodówkomat

SJP.pl

coolpopowy

→ cool pop

SJP.pl

Patrz:
cool pop

cooper

[czytaj: kuper] nazwisko

SJP.pl

- Cooper Car Company – brytyjska firma samochodowa

- Cooper – nazwisko

- Osoby noszące nazwisko Cooper:

- Adam Cooper – brytyjski aktor, choreograf, tancerz,

- Adam Ashley-Cooper – australijski rugbysta,

- Adrienne Cooper – amerykańska piosenkarka,

- Alice Cooper – amerykański wokalista i muzyk hardrockowy,

- Anna Julia Cooper – amerykańska pisarka, wykładowczyni, feministka,

- Anthony Ashley-Cooper – strona ujednoznaczniająca,

- Armando Cooper – panamski piłkarz,

- Ashley Cooper – australijski tenisista, zdobywca Pucharu Davisa w 1957 r.,

- Anderson Cooper – amerykański dziennikarz, autor i osobowość telewizyjna,

- Andrew Cooper – australijski wioślarz,

- Astley Paston Cooper – angielski chirurg,

- Besse Cooper – amerykańska superstulatka,

- Bob Cooper – amerykański muzyk jazzowy,

- Brad Cooper – australijski pływak,

- Bradley Cooper – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy,

- Brett Cooper – amerykański zawodnik mieszanych sztuk walki,

- Brittnee Cooper – amerykańska siatkarka,

- Cecil Cooper – amerykański baseballista,

- Chris Cooper – amerykański aktor filmowy i telewizyjny,

- Christin Cooper – amerykańska narciarka alpejska,

- Chuck Cooper – afroamerykański koszykarz,

- Cynthia Cooper – amerykańska księgowa,

- Colin Cooper – piłkarz angielski,

- Cynthia Cooper-Dyke – amerykańska koszykarka oraz trenerka,

- D.B. Cooper – porywacz samolotu Boeing 727,

- D.J. Cooper – amerykański koszykarz,

- Dale Cooper – główna postać amerykańskiego serialu Miasteczko Twin Peaks,

- Davie Cooper – szkocki piłkarz,

- Dominic Cooper – brytyjski aktor filmowy, telewizyjny, radiowy i teatralny,

- Duane Cooper – amerykański koszykarz,

- Duff Cooper – brytyjski polityk, dyplomata i pisarz,

- Earl Cooper – amerykański kierowca wyścigowy,

- Emil Cooper – rosyjski dyrygent,

- Emrhys Cooper – angielski aktor telewizyjny, filmowy i teatralny, tancerz,

- Gary Cooper – amerykański aktor filmowy,

- George Cooper – amerykański aktor filmowy,

- Gladys Cooper – brytyjska aktorka sceniczna, filmowa i telewizyjna,

- Gordon Cooper – pułkownik-pilot United States Air Force, inżynier i astronauta,

- Gwen Cooper – amerykańska pisarka,

- Henry Cooper – angielski bokser,

- Ivan Cooper – północnoirlandzki polityk,

- Jackie Cooper – amerykański aktor i reżyser filmowy oraz telewizyjny,

- Jacqui Cooper – australijska narciarka dowolna,

- James Fenimore Cooper – amerykański powieściopisarz,

- Jason Cooper – brytyjski muzyk rockowy,

- Jeanne Cooper – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna,

- Jenkins Cooper – liberyjski piłkarz,

- Jilly Cooper – brytyjska pisarka,

- John Cooper – strona ujednoznaczniająca,

- Joyce Cooper – angielska pływaczka,

- Kenny Cooper – amerykański piłkarz,

- Leon Cooper – amerykański fizyk,

- Leroy Cooper – amerykański muzyk, saksofonista,

- Malcolm Cooper – brytyjski sportowiec,

- Mani Cooper – brytyjska kombinatorka norweska,

- Marcel Cooper – amerykański zapaśnik w stylu klasycznym,

- Marissa Cooper – postać z serialu Życie na fali,

- Martin Cooper – amerykański naukowiec, uważany za ojca telefonów komórkowych,

- Melville Cooper – brytyjski aktor,

- Merian C. Cooper – amerykański filmowiec, generał brygadier Armii Stanów Zjednoczonych oraz podpułkownik pilot Wojska Polskiego,

- Michael Cooper – amerykański koszykarz,

- Michael Cooper – brytyjski fotograf,

- Mort Cooper – amerykański baseballista,

- Odisnel Cooper – kubański piłkarz,

- Oswald Bruce Cooper – amerykański typografik, kaligrafik i nauczyciel,

- Paul Cooper – angielski piłkarz,

- Peter Cooper – amerykański przemysłowiec i wynalazca,

- Quade Cooper – australijski rugbysta pochodzący z Nowej Zelandii,

- Ray Cooper – brytyjski muzyk,

- Richard Tennant Cooper – angielski malarz i grafik,

- Riley Cooper – amerykański zawodnik futbolu amerykańskiego,

- Robert C. Cooper – kanadyjski scenarzysta i producent filmowy,

- S. Barry Cooper – brytyjski matematyk,

- Sheila Cooper – brytyjska lekkoatletka,

- Susan Cooper – angielska autorka książek dla dzieci,

- Terry Cooper – angielski piłkarz i trener,

- Tommy Cooper – brytyjski komik,

- Wayne Cooper – angielski snookerzysta,

- Wilhelmina Cooper – amerykańska modelka,

- Whina Cooper – liderka nowozelandzkiej społeczności Maorysów,

- William Cooper – amerykański przyrodnik,

- Winifred Cooper – brytyjska malarka, tłumaczka, poetka,

- Yvette Cooper – brytyjska polityk.

Wikipedia

cop

Centralny Okręg Przemysłowy

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = Centralny Okręg Przemysłowy

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego lub nijakiego

(2.1) = Centrum Operacji Powietrznych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔp, AS: cop

Wiktionary

copacabana

[czytaj: kopakabana] dzielnica Rio de Janeiro przylegająca do długiej plaży

SJP.pl

Copacabana – dzielnica Rio de Janeiro, znana ze swojej plaży, długiej na 4 kilometry. Zamieszkuje ją 400 000 ludzi, co czyni ją jedną z najgęściej zaludnionych dzielnic świata.

Początkowo, aż do połowy XVIII wieku, nosiła nazwę Sacopenapã. Zmiana nazwy nastąpiła po zbudowaniu kaplicy, zawierającej kopię obrazu Dziewica z Copacabany. Została wcielona do Rio de Janeiro 6 lutego 1842.

Wikipedia

copia

skrót od: Centrala Obsługi Przedsiębiorstw i Instytucji Artystycznych; Copia

SJP.pl

copiątkowy

powtarzający się każdego piątku

SJP.pl

copland

Copland – projekt firmy Apple, którego celem było opracowanie systemu operacyjnego. Zapoczątkowany w roku 1994 i zakończony w 1996. Praca inżynierów i programistów nie poszła jednak na marne – pewne rozwiązania wypracowane w ramach projektu Copland zostały użyte w systemie Mac OS 8.

Wikipedia

coponiedziałkowy

wydarzający lub powtarzający się każdego poniedziałku

SJP.pl

copula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. łącznik;

Wiktionary

- copula – funkcja matematyczna

- copula, kopula – łącznik gramatyczny

- copula, koppel – muzyka organowa:

- układ połączeń klawiatur oraz klawiatur do pedału

- głos organowy

- copula – krótki zwrot zakończeniowy stosowany w polifonicznych utworach muzycznych XII wieku

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) łącznik, spójka

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) copula

* hiszpański: (1.1) cópula ż.

* włoski: (1.1) copula

źródła.

== copula (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-copula.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) jęz. łącznik

odmiana.

(1.1) lp. copula; lm. copulas / copulae

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łącznik, spójka

Wiktionary

copy

[czytaj: kopi] tekst, hasło reklamowe; materiał dziennikarski

SJP.pl

copycat

[czytaj: kopiKET] potocznie: naśladowca, imitator

SJP.pl

- CC (kot)

- Psychopata – amerykański thriller filmowy (tyt. oryginału Copycat)

- „Copycat” – singiel belgijskiego wokalisty Patricka Ouchène z 2009 roku

Wikipedia

copyleft

[czytaj: kopileft] system licencjonowania praw autorskich, umożliwiający zmienianie i swobodne rozpowszechnianie danej pracy

SJP.pl

Copyleft – rodzaj systemu wolnego licencjonowania praw autorskich, zezwalający na modyfikację określonych aspektów praw autorskich i rozpowszechnianie utworów zależnych na identycznych warunkach.

Założenia systemu zostały stworzone w roku 1984 przez Richarda Stallmana na użytek oprogramowania, ale dziś są używane również dla innych rodzajów dzieł.

Wikipedia

copypasta

[czytaj: kopipasta]
1. krótka historyjka rozpowszechniana w internecie metodą kopiuj-wklej;
2. tekst utworzony metodą kopiuj-wklej

SJP.pl

Copypasta, pasta – tekst przypominający opowiadanie, kopiowany i rozpowszechniany przez internautów. Traktowany jako rodzaj memu internetowego. Nazwa tego zjawiska pochodzi od angielskich słów copy (kopiuj) i paste (wklej).

Wikipedia

copyright

[czytaj: kopyrajt] wyłączne prawo autorskie do wydawania i rozpowszechniania jakiegoś dzieła

SJP.pl

Copyright – system prawa autorskiego funkcjonujący w państwach, w których obowiązuje common law, w tym w Wielkiej Brytanii, USA (Copyright Office) i Australii.

W odróżnieniu od systemu droit d’auteur, system copyright tradycyjnie obejmuje tylko autorskie prawa majątkowe (prawa osobiste istnieją na podstawie postanowień konwencji berneńskiej, ale są słabsze od majątkowych). Podkreśla się, że prawo autorskie mniej służy ochronie interesów twórcy, a bardziej społeczeństwu (rozwojowi kultury, nauki). Ponadto na charakter systemu copyright wpływają cechy samego common law. Na przykład ustawy autorskoprawne są bardziej szczegółowe i dłuższe niż w państwach systemu droit d’auteur, ponieważ nie ustalają one podstawowych zasad prawa.

Wikipedia

copyrighter

[czytaj: kopyrajter]
1. specjalista w dziedzinie prawa autorskiego;
2. osoba posiadająca prawa autorskie do czegoś

SJP.pl

copyrightowy

→ copyright [czytaj: kopyrajtowy]

SJP.pl

copywriter

[czytaj: kopyrajter] osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; kopyrajter, tekster

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor tekstów i sloganów reklamowych;

Wiktionary

Copywriter (CW) – autor tekstów i sloganów reklamowych. Copywriter nazywany też bywa po francusku concepteur-redacteur (pomysłodawca – redaktor).

Wikipedia

copywriterka

→ copywriter [czytaj: kopyrajterka]

SJP.pl

copywriterski

→ copywriter [czytaj: kopirajterski]

SJP.pl

copywriting

[czytaj: kopyrajting] pisanie sloganów i tekstów reklamowych

SJP.pl

Copywriting – pisanie tekstów do publikacji i sloganów reklamowych.

Wikipedia

cor

skrót od: Confederatio Congregationum Oratorii Sancti Philippi Nerii – zakon filipinów; COr.

SJP.pl

Serce (łac. cor, gr. kardia) – centralny narząd układu krwionośnego strunowców, stawonogów, pazurnic, mięczaków i ramienionogów. Zbudowany jest z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej typu sercowego. Zazwyczaj narząd ten otoczony jest osierdziem (pericardium).

Wikipedia

cor.

skrót od: Confederatio Congregationum Oratorii Sancti Philippi Nerii – zakon filipinów; COr

SJP.pl

córa

książkowo: córka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców), córka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spojrzał z dumą na córę – w tej młodej kobiecie było tyle godności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sura, AS: cura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cora ż., córka, córeczka, córunia, córuś, córusia, córcia, córeńka, córuchna, córuńcia, córczątko

przym. córczyny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córka, córeczka; stpol. pot. dziewka

Wiktionary

coranny

odbywający się każdego ranka

SJP.pl

coraz

1. wyraz informujący o nasilaniu się czegoś (np. Było coraz zimniej.);
2. wyraz informujący o częstym powtarzaniu się czegoś (np. Serwowali coraz to wykwintniejsze dania.)

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zima stawała się coraz sroższa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔras, AS: coras

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. raz m.

liczgł. raz

Wiktionary

corazziański

[czytaj: koraccjański] mający związek z Corazzim

SJP.pl

córcia

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córuchna, córunia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od córka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. córka ż., córuś ż., córunia ż., córeczka ż., córa ż., przest. cora ż.

przym. córczany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córuś, córunia, córeczka

Wiktionary

córczątko

pieszczotliwie o córce; córcia, córeńka, córuchna, córunia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

córczyny

należący do córki

SJP.pl

córczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ze współczuciem lub sympatią córka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje ukochane córczysko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡surˈt͡ʃɨskɔ, AS: curčysko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córeczka, córunia

Wiktionary

cordoba

[czytaj: KORdowa albo kordoba]
1. jednostka monetarna Nikaragui (1 cordoba = 100 centavos);
2. samochód typu Seat Cordoba

SJP.pl

- Córdoba – miasto w Argentynie

- Córdoba – prowincja Argentyny

- Kordoba – miasto w Hiszpanii

- Kordowa – prowincja w Hiszpanii

- Córdoba – stacja kolejowa w Kordobie, w regionie Andaluzja, w Hiszpanii

- Córdoba – departament w Kolumbii

- Córdoba – miejscowość w Kolumbii, w departamencie Bolívar

- Córdoba – miejscowość w Kolumbii, w departamencie Nariño

- Córdoba – miejscowość w Kolumbii, w departamencie Quindío

- Córdoba – miasto w Meksyku

- córdoba – waluta Nikaragui

- Córdoba – samochód marki SEAT

Wikipedia

cordura

[czytaj: kordura] bardzo wytrzymała tkanina z teksturowanych włókien poliamidowych

SJP.pl

Cordura – marka tkanin wysoce odpornych na przetarcia.

Wikipedia

córeczka

1. zdrobnienie od: córka;
2. poufale lub protekcjonalnie o młodej kobiecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: córka

Wiktionary

- Córeczka – brytyjski film z 1957 roku

- Córeczka – polski film z 1965 roku

- Córeczka – amerykański film z 1996 roku

- Córeczka – amerykański film z 2010 roku

- Córeczka – powieść Tamary Dudy z 2019 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Córeczka Marty i Mariana wygląda naprawdę słodko.

(1.1) Moja córeczka Hania właśnie ujawniła talent muzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈrɛt͡ʃka, AS: curečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. córa ż., córka ż., córuś ż., córunia ż., cora ż., córcia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córuś

Wiktionary

corel

Corel Corporation – kanadyjskie przedsiębiorstwo informatyczne z siedzibą w Ottawie, Kanada.

Założone przez Michaela Cowplanda w 1985 roku, jako laboratorium badawcze, którego nazwa jest akronimem „COwpland REsearch Laboratory”. Przedsiębiorstwo odniosło pierwsze wielkie sukcesy wraz z nadejściem boomu komputerowego na początku lat 90. ubiegłego stulecia, przede wszystkim dzięki swojemu sztandarowemu produktowi, programowi graficznemu CorelDRAW, który wszedł na rynek w 1989 roku. Obecnie Corel Corporation jest największym producentem oprogramowania w Kanadzie.

Wikipedia

coreldraw

[czytaj: korel droł] pakiet programów graficznych

SJP.pl

CorelDRAW – produkt kanadyjskiej firmy Corel Corporation – pakiet programów graficznych wchodzących w skład jednego produktu, służący początkowo do obróbki grafiki wektorowej, z czasem wzbogacany o kolejne programy dotyczące różnorodnych zastosowań grafiki komputerowej.

Wikipedia

corelli

[czytaj: korelli] nazwisko, m.in.: Arcangelo Corelli (1653-1713), włoski kompozytor i skrzypek

SJP.pl

Osoby

- Arcangelo Corelli – włoski kompozytor baroku

- Giacinto Corelli

- Franco Corelli – włoski śpiewak operowy

Inne

- Kapitan Corelli – film

Wikipedia

córeńka

pieszczotliwie o córce; córczątko, córcia, córuchna, córunia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

coreper

skrót od: Comité des représentants permanents - Komitet Stałych Przedstawicieli Unii Europejskiej

SJP.pl

corfam

[czytaj: korfam] pierwsze tworzywo skóropodobne

SJP.pl

corgi

[czytaj: korgi] potocznie:
1. pies rasy welsh corgi cardigan;
2. pies rasy welsh corgi pembroke

SJP.pl

- Welsh Corgi Cardigan

- Welsh Corgi Pembroke

Wikipedia

coriandoli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) konfetti rzucane podczas ulicznego karnawału

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) konfetti

Wiktionary

cork

[czytaj: kork] miasto w południowej Irlandii

SJP.pl

Cork (irl. Corcaigh, wym. [ˈkˠorkˠɪɟ]) – drugie co do wielkości miasto w Irlandii, leżące przy ujściu rzeki Lee do Morza Celtyckiego, ośrodek administracyjny hrabstwa Cork i największe miasto prowincji Munster.

Wikipedia

córka

dziecko płci żeńskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

(1.2) pot. poufale lub protekcjonalnie do dziewczyny lub kobiety

Wiktionary

Córka – nazwa relacji rodzinnej dla krewnej pierwszego stopnia w linii prostej (zstępny, potomek) płci żeńskiej, należącej do dzieci z danego związku (rodziców).

Jednym ze stereotypów rodzinnych są kontakty córki z rodzicami. W ich świetle, córka ma się lepiej porozumiewać, być w lepszych kontaktach z ojcem, niż z matką.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wpadł w szał, gdy córka nie wróciła na noc do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡surka, AS: curka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cora ż.

:: zgrub. córa ż.

:: zdrobn. córeczka ż., córunia ż., córuś ż., córusia ż., córcia ż., córeńka ż., córuchna ż., córuńcia ż., córczątko ż.

przym. córczyny, córczyn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córa, przest. dziewka, reg. śl. cera., reg. śl. dziywcze., reg. śl. dziywczyn.

Wiktionary

córko

dziecko płci żeńskiej

SJP.pl

córkobójstwo

zabicie swojej córki

SJP.pl

corleone

[czytaj: korleone] miejscowość sycylijska, znana z powieści "Ojciec chrzestny" Maria Puzo, a także jako miejsce urodzenia wielu członków cosa nostry

SJP.pl

Corleone (sycyl. Cunigghiuni) – miejscowość we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Liczy ok. 12 000 mieszkańców.

Wikipedia

corleoński

[czytaj: korleoński] przymiotnik od: Corleone (miasto we Włoszech)

SJP.pl

corneille

[czytaj: korNEJ] nazwisko, m.in. Pierre Corneille (1606-1684) - pisarz francuski

SJP.pl

Corneille, właśc. Guillaume Cornelis van Beverloo (ur. 3 lipca 1922 w Liège, zm. 5 września 2010 w Auvers-sur-Oise) – holenderski malarz, rzeźbiarz, litograf i poeta.

Wikipedia

cornelius

- Imię męskie

- Cornelius – marka polskiego piwa pszenicznego produkowanego przez Browar Piotrków

Miejscowości w USA:

- Cornelius – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Mecklenburg

- Cornelius – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington

Wikipedia

cornell

Lokalizacje

w Stanach Zjednoczonych

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Cornell – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Livingston

- Cornell – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa

Wikipedia

corner

[czytaj: korner] w piłce nożnej, rzadko: wprowadzenie piłki do gry z narożnika boiska; rzut rożny, rożny, róg, korner

SJP.pl

cornflakes

[czytaj: kornflejks] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakesy, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki

SJP.pl

Płatki kukurydziane – płatki produkowane w procesie ekstruzji z ziaren kukurydzy. Zaliczane do zdrowej żywności (pod warunkiem, że nie zawierają dużej ilości cukru i innych dodatków). Bardzo często spożywane z mlekiem, czasem na sucho oraz jako dodatek do innych potraw.

Wikipedia

cornflakesy

[czytaj: kornflejksy] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki

SJP.pl

cornfleksy

[czytaj: kornfleksy] chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornflakesy, kornfleksy, kornflejki

SJP.pl

cornhole

[czytaj: kornhol] gra zręcznościowa polegająca na rzucaniu woreczkiem z ziarnami kukurydzy do okrągłego otworu

SJP.pl

cornish

[czytaj: kornisz] kornwalijska rasa kur mięsnych, krzyżowana z kurami ras ogólnoużytkowych; kornisze

SJP.pl

Osoby o nazwisku Cornish

- Abbie Cornish (ur. 1982) – australijska aktorka filmowa, modelka, a także raperka, występująca pod pseudonimem MC Dusk

- Jessica Ellen Cornish (ur. 1988) – brytyjska piosenkarka i autorka tekstów, występująca jako Jessie J

Wikipedia

cornwall

Geografia

- Kornwalia (ang. Cornwall) – hrabstwo i kraina historyczna w Anglii

- Księstwo Kornwalii (ang. Duchy of Cornwall) – księstwo w Anglii

Stany Zjednoczone

Miejscowości

- Cornwall – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Litchfield

- Cornwall – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lebanon

- Cornwall – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Addison

- Cornwall – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange

- Cornwall-on-Hudson – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange, położona nad brzegiem rzeki Hudson

Wikipedia

coro

[czytaj: koro] chór (określenie stosowane w nutach)

SJP.pl

Coro, właśc. Santa Ana de Coro (niem. Neu-Augsburg) – miasto w północno-zachodniej Wenezueli, u nasady półwyspu Paraguaná, stolica stanu Falcón.

Miasto zostało założone 26 lipca 1527 roku przez Hiszpana Juana de Ampíes. Była siedzibą pierwszego biskupstwa oraz najstarszym i najważniejszym miastem w zachodniej Wenezueli.

W 1993 roku miasto Coro wraz z portem zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Znajduje się tu również port lotniczy.

Wikipedia

corocznie

przysłówek

(1.1) (powtarzając) co rok

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Festiwal odbywa się corocznie od roku 1996 w Brnie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. coroczny

rzecz. rocznik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rokrocznie

Wiktionary

coroczny

ukazujący się raz w roku, przypadający co rok itp.; roczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powtarzający się co roku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Organizowana jest coroczna zbiórka na cele charytatywne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: coročny

Wiktionary

Powiązane:

przysł. corocznie

rzecz. rocznik mrz.

Wiktionary

corokia

ozdobna roślina doniczkowa pochodząca z Nowej Zelandii

SJP.pl

Corokia – rodzaj roślin z rodziny Argophyllaceae. Obejmuje 6 gatunków. Rośliny te występują w Australii i na wyspach Oceanii, z centrum zróżnicowania w Nowej Zelandii. Poza tym krajem pojedyncze gatunki rosną w jednym z pasm górskich Nowej Południowej Walii (C. whiteana), na wyspie Lord Howe (C. carpedetoides) i na wyspie Rapa (C. collenettei). Rosną w różnych siedliskach; w formacjach zaroślowych na nizinach i dnach dolin, w lasach deszczowych i na terenach skalistych.

Wikipedia

corolla

[czytaj: korolla] samochód typu Toyota Corolla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód typu Toyota Corolla;

Wiktionary

- Corolla (korporacja) – polska korporacja akademicka działająca w Krakowie

- Toyota Corolla – samochód marki Toyota

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) toyota

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== corolla (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-VCcortex-corolla.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. korona (kwiatu)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔlːa, AS: koro•la

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) toyota

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== corolla (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-VCcortex-corolla.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) bot. korona (kwiatu)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

coroner

[czytaj: koroner] w krajach anglosaskich: biegły sądowy zajmujący się badaniem przyczyn, czasu, okoliczności śmierci osób zmarłych śmiercią nienaturalną; koroner

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈrɔ̃nɛr, AS: korõner

Wiktionary

Powiązane:

przym. koronerski

Wiktionary

corontin

[czytaj: krontin] syntetyczny preparat leczniczy, powodujący rozszerzanie się naczyń wieńcowych i ułatwiający dotlenienie mięśnia sercowego; stosowany głównie w dusznicy bolesnej i w niewydolności wieńcowej; segontin; prenylamin

SJP.pl

coropuna

[czytaj: koropuna] masyw wulkaniczny w południowej części Peru

SJP.pl

Coropuna (hiszp. Nevado Coropuna, Volcán Coropuna) – nieczynny masyw wulkaniczny w regionie Arequipa, w Peru, w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Stratowulkan położony jest w Kordylierze Zachodniej. Jego wysokość sięga 6425 m n.p.m.

Wikipedia

corot

[czytaj: koRO] nazwisko

SJP.pl

Osoby:

- Jean-Baptiste Camille Corot – francuski malarz

Inne:

- COROT – misja kosmiczna

Wikipedia

corp.

skrót od: corporation (z angielskiego: korporacja)

SJP.pl

corrado

[czytaj: korrado] samochód typu Volkswagen Corrado

SJP.pl

- Corrado (film) - amerykański film fabularny z 2009 roku

- Volkswagen Corrado – samochód sportowy klasy kompaktowej

Wikipedia

corral

[czytaj: KORral albo korRAL] korral;
1. zagroda dla bydła w Ameryce Południowej i Północnej;
2. dawny teatr hiszpański wystawiający swe sztuki na dziedzińcach, podwórkach; także podwórko lub dziedziniec służące jako scena dla tego teatru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zootechn. rodzaj zagrody dla bydła w Ameryce

Wiktionary

Corral – miasto w środkowym Chile, nad Oceanem Spokojnym.

Liczba mieszkańców wynosi ok. 3 tys.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy w corralach są jakie konie ranchera?

Wiktionary

correct

[czytaj: korREKT] właściwy, poprawny, bez zarzutu

SJP.pl

correggio

- Correggio – miejscowość i gmina we Włoszech

- Antonio Allegri da Correggio – malarz włoski tworzący w okresie renesansu

Wikipedia

corrida

[czytaj: korrida] walka człowieka z bykiem prowadzona na arenie; korrida

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. widowisko polegające na walce i zabijaniu byków przez torreadorów na arenie

Wiktionary

Korrida (hiszp. corrida de toros od correr – „biegać” oraz toro – „byk”) – tradycyjna walka z bykiem, widowisko popularne w Hiszpanii, według niektórych zwyczaj sprowadzony na Półwysep Iberyjski przez Arabów; inne wersje mówią o Kartagińczykach lub Rzymianach. Kiedyś zwyczaj popularny wśród arystokracji, w walkach brali udział nawet królowie (np. Filip IV).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jej kuzyn zginął podczas corridy w maju tego roku.

Wiktionary

corriedale

[czytaj: koridejl] nowozelandzka rasa owiec

SJP.pl

corrigenda

[czytaj: korrigenda] spis poprawek, sprostowanie omyłek w książce; errata

SJP.pl

Errata (łac. errata, l.mn. od erratum „błąd”), rzadziej: corrigenda (łac. „wymagające poprawy”) – wykaz błędów w treści publikacji poligraficznej, które zostały zauważone dopiero po wydrukowaniu nakładu. Errata może być luźną kartką włożoną między karty publikacji lub (rzadziej) może zostać wydrukowana na ostatniej stronie ostatniej składki bądź na wyklejce (patrz: oprawa). Errata zawiera, oprócz błędów, także ich dokładne umiejscowienie oraz sprostowanie i posiada najczęściej układ tabelaryczny. Erraty stosuje się zwykle w książkach.

Wikipedia

corsa

[czytaj: korso] reprezentacyjna szeroka aleja; korso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód marki Opel

Wiktionary

Opel Corsa – samochód osobowy klasy miejskiej produkowany pod niemiecką marką Opel od 1982 roku. Od 2019 roku produkowana jest szósta generacja modelu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Widziałam zaparkowaną corsę pod sklepem jubilera.

Wiktionary

corsair

- Corsair Components – amerykańskie przedsiębiorstwo komputerowe

- Corsair International – francuska linia lotnicza

- Vought O2U Corsair – amerykański samolot rozpoznawczo-bombowy z lat 20. i 30. XX wieku

- Vought F4U Corsair – amerykański samolot myśliwski z lat 40. XX wieku

- LTV A-7 Corsair II – amerykański samolot szturmowy z lat 60. XX wieku

Wikipedia

corsica

[czytaj: kors-ika] samochód typu Chevrolet Corsica

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Corsica – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Jefferson

- Corsica – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Douglas

oraz:

- Korsyka

- Chevrolet Corsica – nazwa modelu samochodu osobowego

Wikipedia

corso

[czytaj: korso] reprezentacyjna szeroka aleja; korso

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urb. szeroka ulica miejska

(1.2) pochód z ukwieconymi pojazdami

Wiktionary

Via del Corso – centralna ulica przebiegająca przez dawną część Rzymu.

Podobnie jak większość głównych ulic Rzymu, charakteryzuje się wąskością oraz położonymi wzdłuż niej typowymi włoskimi kamienicami pochodzącymi z czasów baroku. Łączna jej długość wynosi ponad 1,5 kilometra. Ze względu na ciasnotę Via del Corso stanowi jedną z najbardziej zakorkowanych ulic Rzymu.

Wikipedia

cortazar

[czytaj: korTAsar] nazwisko

SJP.pl

corten

stal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczne

SJP.pl

Stal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczne (stal corten, stal kortenowska) – rodzaj stali niskostopowej, na powierzchni której po wystawieniu na działanie czynników atmosferycznych samoczynnie pojawia się powłoka ochronna przypominająca rdzę. Nie jest całkowicie odporna na wodę, i jeśli gromadzi się ona np. w zagłębieniach, stal ta może ulec korozji.

Wikipedia

cortés

Cortés – departament w północno-zachodnim Hondurasie, nad Morzem Karaibskim. Zajmuje powierzchnię 3954 km². W 2001 roku departament zamieszkiwało ok. 1,2 mln mieszkańców.

Składa się z 12 gmin:

- Choloma

- La Lima

- Omoa

- Pimienta

- Potrerillos

- Puerto Cortés

- San Antonio de Cortés

- San Francisco de Yojoa

- San Manuel

- San Pedro Sula

- Santa Cruz de Yojoa

- Villanueva

Wikipedia

cortex

z łaciny:
1. kora drzewa;
2. kora mózgowa

SJP.pl

"Cortex" – międzynarodowe anglojęzyczne czasopismo założone w 1964 roku przez Ennio De Renzi i wydawane przez Elsevier Masson. Poświęcone jest badaniom procesów poznawczych i związków między układem nerwowym a czynnościami umysłowymi. Ukazuje się 10 numerów rocznie, dostępne są w wersji elektronicznej w bazie Science Direct. Wskaźnik cytowań czasopisma wynosi 4.314 (grudzień 2015).

Wikipedia

cortez

[czytaj: korTES] nazwisko

SJP.pl

- Cortez – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Montezuma

- Cortez – miejscowość spisowa w stanie Floryda, w hrabstwie Manatee

Wikipedia

corti

Belgia:

- Corti-Noermont – walońska nazwa miejscowości Cortil-Noirmont

- Corti-Wodon – walońska nazwa miejscowości Cortil-Wodon

Osoby:

- Alfonso Giacomo Gaspare Corti – włoski anatom

- Auguste Corti – szwajcarski zapaśnik

- Claudio Corti – włoski kolarz

- Enzo Corti – włoski kierowca wyścigowy

- Ernesto Corti – argentyński piłkarz

- Maria Corti – włoska pisarka

- Mario Corti – włoski skoczek narciarski

- Renato Corti – włoski biskup

Wikipedia

cortland

[czytaj: kortland] kortland;
1. zimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Cortland – miejscowość w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb

- Cortland – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Gage

- Cortland – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cortland

- Cortland – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull

Wikipedia

córuchna

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córcia, córunia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

córula

pieszczotliwie o córce; córcia, córeńka, córuchna, córunia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

córuńcia

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córuchna, córunia, córcia, córusia, córuś

SJP.pl

córunia

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córuchna, córcia, córuńcia, córusia, córuś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od córka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈrũɲa, AS: curũńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cora ż., córa, córka, córeczka, córusia, córuś, córcia, córeńka, córuchna, córuńcia, córczątko

przym. córczyny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córeczka, córusia, córuś, córcia, córeńka, córuchna, córuńcia

Wiktionary

córuś

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córuchna, córunia, córuńcia, córusia, córcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. córka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡suruɕ, AS: curuś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cora ż., córa, córka, córeczka, córunia, córusia, córcia, córeńka, córuchna, córuńcia, córczątko

przym. córczyny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) córeczka, córunia, córusia, córcia, córeńka, córuchna, córuńcia

Wiktionary

córusia

pieszczotliwie o córce; córczątko, córeńka, córuchna, córunia, córuńcia, córcia, córuś

SJP.pl

corvetta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mot. samochód marki Chevrolet Corvette

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W podkrakowskich Szczyglicach, przed okazałą willą, czerwieni się sportowa corvetta.

(1.1) W maju zadebiutuje u nas marka Chevrolet. Nie będą to jednak np. słynne sportowe corvetty, ale nowe modele Daewoo, które będą sprzedawane jako chevrolety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔrˈvɛtːa, AS: korve•ta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. corvette

Wiktionary

corvette

[czytaj: korWET] samochód typu Chevrolet Corvette

SJP.pl

Chevrolet Corvette – samochód sportowy klasy średniej produkowany pod amerykańską marką Chevrolet od 1953 roku. Od 2020 roku produkowana jest ósma generacja modelu.

Wikipedia

coryza

[czytaj: koryza] ostry stan nieżytowy górnych dróg oddechowych o etiologii zakaźnej, ze śluzowo-ropnym wyciekiem z nosa (nieżyt nosa)

SJP.pl

cos

skrót od: cosinus (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

zaimek nieokreślony

(1.1) …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

(1.2) …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

Wiktionary

- cos – cosinus, jedna z funkcji trygonometrycznych

- Cos – miejscowość i gmina we Francji

- COS (OCS) – siarczek karbonylu (tlenosiarczek węgla)

- COS – linia ciągłego odlewu stali

- COS – Centralny Ośrodek Sportu

- COS Zakopane – Tor lodowy Centralnego Ośrodka Sportu w Zakopanem

- Ośrodek Narciarski COS OPO w Szczyrku

- COS-B – satelita naukowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dam ci coś, jak do mnie wpadniesz.

(1.2) On coś robi, ale nie wiem dokładnie co.

(1.2) Ja chciałbym coś zjeść lub wypić, ale nie wiem co.

(2.1) Ten model samochodu powstał coś w latach trzydziestych, może później.

(2.1) Coś mi się widzi, że próbujesz robić ze mnie durnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɔɕ, AS: coś

Wiktionary

Powiązane:

zaim. co

partyk. cosik, cóś

przysł. co

przedr. co

skr. co

wykrz. co

przyim. co

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. cosi., reg. śl. cosik., reg. śl. cosikej.

(2.1) gdzieś, jakoś, cosik, reg. śl. cosika.

Wiktionary

cosalit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków;

Wiktionary

Cosalit – minerał z grupy siarczków. Jego nazwa pochodzi od kopalni Cosala w Meksyku, gdzie po raz pierwszy został opisany w 1968 roku przez Fredericka Gentha. Nazywany bywa także bjelkit, nazwa ta pochodzi od kopalni Bjelke w Nordmark w Szwecji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cosalit ma słaby pleochroizm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bjelkit

Wiktionary

cosec

skrót od: cosecans (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

symbol

(1.1) = mat. cosecans

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kɔˈsɛkãw̃s, AS: kosekãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) csc

Wiktionary

cosecans

[czytaj: kosekans] funkcja będąca odwrotnością sinusa; kosekans

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

cosekundowy

odbywający się co sekundę

SJP.pl

cosel

Koźle (cz. Kozlí, niem. Cosel) – część miasta Kędzierzyna-Koźla (województwo opolskie), nad Odrą, w pobliżu ujścia Kanału Gliwickiego i Kłodnicy do Odry, na Górnym Śląsku.

Koźle prawa miejskie otrzymało w 1281 (lokowane było na prawie magdeburskim) i należy do najstarszych miejscowości śląskich. Było stolicą księstwa piastowskiego. 30 października 1975 włączone do miasta Kędzierzyna, które 3 listopada 1975 przemianowano na Kędzierzyn-Koźle. Nadal wyraźnie odrębne terytorialnie. Jego granice z 1975 roku dzielą się na obecnie na osiedla administracyjne: Południe, Rogi, Stare Miasto i Zachód.

Wikipedia

cosenza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Kalabrii, stolica prowincji Cosenza (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Kalabrii;

Wiktionary

Cosenza – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Cosenza. Przez miasto przepływa rzeka Crati.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 71 792 osoby, 1940,3 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezpośrednią przyczyną gniewu Alaryka stała się odmowa pozwolenia jego ludziom na osiedlenie się w Noricum. Późniejszy plan wodza polegał na zabraniu ich do Afryki. Ale śmierć Alaryka pod Cosenzą raz jeszcze odwróciła bieg wydarzeń.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staroż. Konsencja

Wiktionary

cosh

kosinus hiperboliczny

SJP.pl

Funkcje hiperboliczne – zbiór sześciu funkcji zdefiniowanych przez działania arytmetyczne na funkcji wykładniczej:

Funkcje te mogą mieć dziedzinę rzeczywistą lub zespoloną i zalicza się je do funkcji elementarnych. Mają własności analogiczne do funkcji trygonometrycznych. Nazwę swoją zawdzięczają temu, że para liczb (cosh(t),sinh(t)) tworzy wykres hiperboli x^{2}-y^{2}=1 (jej prawej, dodatniej części).

Wikipedia

cosi

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pódź haw, cosi ci powiym!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cosik, cosikej

Wiktionary

cosik

potocznie: coś niecoś

SJP.pl

zaimek nieokreślony

(1.1) pot. zdrobn. od coś

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cosik trzeba zrobić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɔɕik, AS: cośik

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: zaim. coś

:: partyk. coś

(1.2)

:: zaim. cosi, cosikej

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cosi, cosikej

Wiktionary

cosika

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

cosikej

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. coś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pódź haw, cosikej ci powiym!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cosi, cosik

Wiktionary

cosinus

[czytaj: kos-inus] kosinus; funkcja trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do r; w trójkącie prostokątnym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości przeciwprostokątnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cosinus jest funkcją okresową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsʲĩnus, AS: kosʹĩnus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kosinus mrz., cosinusoida ż., kosinusoida ż., sinus mrz., sinusoida ż.

przym. kosinusowy, sinusowy, sinusoidalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kosinus

Wiktionary

cosinusoida

[czytaj: kos-inusoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kosinus; kosinusoida

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

cośkolwiek

wzmocnione cokolwiek

SJP.pl

zaimek

(1.1) wzmocnione cokolwiek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zrozumiał jeno, że nie chce, nie może się zgodzić na to, aby Azie cośkolwiek zawdzięczał, jako swojej dobrodziejce.

Wiktionary

cosmati

[czytaj: kosmati] grupa artystów włoskich tworzących w Rzymie w XII-XIV w.

SJP.pl

Cosmati (wł. od imienia Kosma) (Marmorarii Romani) - grupa włoskich artystów kamieniarzy z kilku rodzin (np. Melini, Vaslleti i Oderisi) pracująca począwszy od XII wieku w Rzymie, a później także w pozostałych rejonach Italii oraz poza nią. Siedmiu przedstawicieli grupy było utalentowanymi architektami, rzeźbiarzami w dekoracyjnej mozaice geometrycznej, głównie na podłogach kościołów.

Wikipedia

cosmetomat

[czytaj: kosmetomat] automat do sprzedaży kosmetyków i środków czystości, nalewanych bezpośrednio z urządzenia; kosmetomat

SJP.pl

cosmopolitan

[czytaj: kosmoPOliten] międzynarodowy magazyn dla kobiet

SJP.pl

Wikipedia

cośmy

potocznie:
1. zaimek pytający "co" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Coś ty zrobił?!", "Coś ty taki wesoły?");
2. zaimek względny "co" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Oddaj to, coś ukradł.", "Coś strzelił, toś chybił.")

SJP.pl

cosobotni

wydarzający lub powtarzający się każdej soboty

SJP.pl

cospar

skrót od: Committee for Space Research - Komitet Badań Przestrzeni Kosmicznej

SJP.pl

cosplay

[czytaj: kosplej] przebieranie się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.

SJP.pl

Cosplay (jap. コスプレ kosupure) – artystyczne hobby, w ramach którego osoby nazywane cosplayerami tworzą przebrania i wcielają się w postać fikcyjną. Termin ‘cosplay’ powstał w Japonii w 1984 roku, ale za początki tego hobby uważa się konwent 1st World Science Fiction Convention, który miał miejsce w Nowym Jorku w 1939 roku.

Wikipedia

cosplayer

[czytaj: kosplejer] osoba przebierająca się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.

SJP.pl

cosplayerka

→ cosplayer [czytaj: kosplejerka]

SJP.pl

cosplayować

[czytaj: kosplejować] przebierać się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.

SJP.pl

cosplayowy

[czytaj: kosplejowy] związany z przebieraniem się za postacie z filmów, komiksów, gier itp.

SJP.pl

cośrodowy

odbywający się co środę

SJP.pl

costa-gavras

[czytaj: kosta gawra, w odmianie: gawrasa, gawrasowi itd.] nazwisko obce

SJP.pl

Costa-Gavras, właśc. Konstantinos Gavras (ur. 13 lutego 1933 w Loutra Iraias) – francuski reżyser, scenarzysta i producent filmowy pochodzenia greckiego. Znany głównie z filmów politycznych.

Jego najbardziej cenionym filmem jest thriller polityczny Z (1969), nagrodzony m.in. Oscarami dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego i za najlepszy montaż; nagrodą na 22. MFF w Cannes dla reżysera i za rolę męską oraz Złotym Globem dla najlepszego filmu zagranicznego.

Wikipedia

cotangens

[czytaj: kotangens] kotangens; funkcja trygonometryczna; w trójkącie prostokątnym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości drugiej przyprostokątnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. funkcja dla argumentów 0 \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cotangens jest odwrotnością tangensa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: kotãŋgẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. tangens mrz., cotangensoida ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kotangens

Wiktionary

cotangensoida

[czytaj: kotangensoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kotangens; kotangensoida

SJP.pl

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

cotelé

[czytaj: kotele, koteLE] lekka, prążkowana tkanina bawełniana lub jedwabna

SJP.pl

coton

[czytaj: koton] potocznie: pies rasy coton de Tuléar

SJP.pl

- Coton – miejscowość w hrabstwie Cambridgeshire (Anglia)

- Coton (Gnosall) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Coton (Hopton and Coton) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Coton (Milwich) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

- Coton – miejscowość w hrabstwie Northamptonshire (Anglia)

- Coton (Tamworth) – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)

Wikipedia

cotonou

[czytaj: kotonu] Kotonu; miasto w Beninie

SJP.pl

Kotonu (fr. Cotonou) – miasto w południowym Beninie, w departamencie Littoral. Położone jest pomiędzy Zatoką Gwinejską na południu, a jeziorem Nokoué na północy, przy ujściu rzeki Ouémé. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 679 012 mieszkańców. Pod względem liczby ludności jest największym miastem kraju, jego głównym ośrodkiem gospodarczym i portem morskim. Kotonu jest także siedzibą parlamentu, ministerstw i Sądu Najwyższego Beninu.

Wikipedia

cottage

[czytaj: kotydż] dom poza miastem

SJP.pl

Dominika:

- Cottage – miejscowość

Mauritius:

- Cottage – miejscowość

Stany Zjednoczone:

- Cottage City – miasto

- Cottage Lake – jednostka osadnicza

Inne:

- cottage – rodzaj budynku

- Cottage cheese – rodzaj amerykańskiego sera

- Cottage Grove

- Cottage pie – zapiekana potrawa

Zobacz też:

- Craven Cottage

Wikipedia

cottbus

[czytaj: kottbus] miasto w Niemczech

SJP.pl

Niemcy:

- Cottbus – niemiecka nazwa miasta Chociebuż

- Cottbus – stacja kolejowa w Chociebużu

- Cottbus – dawny powiat

- Cottbus-Land – dawny powiat

Inne:

- Energie Cottbus – klub piłkarski

- Live in Cottbus ’98 – album DVD

Wikipedia

cotygodniowy

ukazujący się raz w tygodniu, przypadający co tydzień itp.; tygodniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) powtarzający się co tydzień

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W swojej cotygodniowej analizie agencja informuje, że ceny skupu rzepaku pozostają znacząco wyższe niż przed rokiem.

(1.1) Nadszedł czas na cotygodniowe podsumowanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: cotygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. tygodniowy

Wiktionary

coubertin

[czytaj: kuberTĘ] nazwisko, m.in. Pierre de Coubertin (1863-1937) - francuski pedagog, historyk, działacz społeczny i sportowy

SJP.pl

Pierre de Coubertin [pjɛʁ də kubɛʁtɛ̃], właściwie Pierre de Frédy, baron de Coubertin (ur. 1 stycznia 1863 w Paryżu, zm. 2 września 1937 w Genewie) – francuski baron, historyk i pedagog, uważany za ojca nowożytnego ruchu olimpijskiego. Założyciel i drugi przewodniczący (1896–1925) Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl).

Wikipedia

couchsurfer

[czytaj: kałczserfer] osoba nocująca podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uczestnicząca w couchsurfingu, użyczająca darmowych noclegów innym i sama korzystająca z takich noclegów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Couchsurferzy z całego świata deklarują swoją chęć do pomocy osobom, które pragną spędzić wakacje w ich kraju, zapewniając przyjęcie i przenocowanie gości w swoich domach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. couchsurfing m.

:: fż. couchsurferka ż.

Wiktionary

couchsurferka

[czytaj: kałczserferka] kobieta nocująca podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: couchsurfer

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) Magda kontaktuje mnie więc z Olą, warszawską couchsurferką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkɔwt͡ʃsɛrˈfɛrka, AS: kou̯čserferka

Wiktionary

Powiązane:

zob. couchsurfer.

Wiktionary

couchsurfing

[czytaj: kałczserfing] nocowanie podczas podróży u osób, które oferują w internecie darmowy nocleg w swoim domu

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) idea nawiązywania znajomości z ludźmi zamieszkującymi na całym świecie i wzajemnego oferowania sobie darmowych noclegów;

Wiktionary

Couchsurfing – serwis internetowy, dzięki któremu można zaoferować darmowe zakwaterowanie lub znaleźć użytkowników oferujących nocleg we własnym domu lub mieszkaniu w wielu miejscach świata. Został założony na przełomie 2002 i 2003 roku przez Amerykanina Caseya Fentona. W 2013 chwalił się przyciągnięciem 7 mln użytkowników ze 100 tysięcy miast.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mimo dużej otwartości i zaufania do ludzi, jakiego nabyłem poprzez uczestniczenie w couchsurfingu, staram się zachować zdrowy rozsądek.

(1.1) Natomiast Andrzej dzięki couchsurfingowi zwiedził znaczną część świata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. couchsurfer m., couchsurferka ż.

Wiktionary

cougar

[czytaj: kugar] samochód typu Ford Cougar

SJP.pl

- Cougar – amerykański transporter klasy MRAP

- Cougar – kanadyjski bojowy wóz rozpoznawczy

- Cougar – osada w stanie Waszyngton, w Stanach Zjednoczonych

- Eurocopter AS 532 Cougar – francuski śmigłowiec wielozadaniowy

- Eurocopter EC725 Super Cougar – francuski śmigłowiec wielozadaniowy

- Grumman F-9 Cougar – samolot myśliwski

- Gulfstream American GA-7 Cougar – lekki samolot dwusilnikowy

- Mercury Cougar – samochód

- Beretta Cougar – pistolet

Wikipedia

coulage

[czytaj: kulAŻ] sposób malowania obrazu, polegający na wylewaniu farby na jego powierzchnię i umiejętnym poruszaniu nim, w celu uzyskania nietypowych efektów, tworzonych przez zasychające zacieki; dripping

SJP.pl

coulomb

[czytaj: kuLĄ albo kuLOMB] nazwisko, m.in. Charles Augustin de Coulomb (1736-1806) - fizyk francuski

SJP.pl

Osoby:

- Charles Coulomb (1736–1806) – francuski wojskowy, inżynier i fizyk

Astronomia:

- (30826) Coulomb – planetoida

Fizyka i matematyka:

- Prawo Coulomba – podstawowe prawo fizyczne

- Kulomb – jednostka ładunku elektrycznego

Miejsca:

- Saint-Coulomb – miejscowość i gmina we Francji

Technika:

- „Coulomb” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia

count

[czytaj: kałnt] hrabia, odpowiednik angielskiego earla

SJP.pl

count-down

[czytaj: kałnt dałn] głośne odliczanie czasu pozostającego jeszcze do jakiegoś wydarzenia; countdown

SJP.pl

countdown

[czytaj: kałntdałn] głośne odliczanie czasu pozostającego jeszcze do jakiegoś wydarzenia; count-down

SJP.pl

- Countdown – album Dawida Kwiatkowskiego

- Countdown – album Exo

- Countdown – piosenka Beyoncé

- Countdown – piosenka Pulp

- Countdown – piosenka Rush

- Countdown with Keith Olbermann

- Countdown – brytyjski teleturniej (Channel 4)

- Countdown – australijski muzyczny program telewizyjny

Wikipedia

counter

[czytaj: kałnter] licznik odwiedzin na stronie internetowej

SJP.pl

countrowy

[czytaj: kantrowy] związany z muzyką country (np. moda countrowa); country

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z muzyką country, właściwy muzyce country

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy muzyk countrowy zagra ten stary szlagier.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. country n.

przym. country, country’owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) country; war. country’owy

Wiktionary

country

[czytaj: kantry lub kantri] rodzaj amerykańskiej stylizowanej piosenki i muzyki ludowej o tematyce miłosnej i obyczajowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. styl muzyczny;

przymiotnik relacyjny

(2.1) muz. związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej

Wiktionary

Muzyka country – odmiana muzyki rozrywkowej, która powstała w USA w pierwszym dziesięcioleciu XX wieku z ballad kowbojskich i traperskich, śpiewanych przez wędrownych grajków wyposażonych w bardzo skromne instrumentarium – banjo, gitara, skrzypce itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Także w Europie country zyskiwało na popularności.

(2.1) Z czasem muzyka country wykształciła mnogość podgatunków i stylów

Wiktionary

Powiązane:

przym. countrowy, country’owy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) countrowy, country’owy

Wiktionary

country’owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z muzyką country, właściwy muzyce country

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy muzyk country’owy zna ten kawałek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. country n.

przym. countrowy, country

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) country; war. countrowy

Wiktionary

county

[czytaj: kałnty] jednostka administracji samorządowej Anglii, Walii, Irlandii, Irlandii Północnej oraz USA

SJP.pl

coupé

[czytaj: ku-PE]
1. typ zamkniętego nadwozia samochodowego charakteryzujący się opływową, płaską stylistyką; samochód o takim typie nadwozia;
2. samochód typu Fiat Coupé;
3. samochód typu Hyundai Coupé

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. samochód dwudrzwiowy

Wiktionary

Coupé (z fr. – „ucięty”) – rodzaj nadwozia samochodowego z dwoma, czterema lub rzadziej pięcioma miejscami siedzącymi i najczęściej jedną parą drzwi - nie dotyczy wersji SUV produkowanych w wersji Cupe. Najczęściej jest to nadwozie dwubryłowe typu fastback. Często, ze względu na nisko opadającą ku tyłowi linię dachu w środku jest mało miejsca, zwłaszcza dla pasażerów tylnej kanapy, jeśli takowa w ogóle jest w samochodzie.

- Coupé

- nadwozie dwudrzwiowe, od 2 do 4 miejsc siedzących. Bardzo często spotyka się układ siedzeń 2+2, czyli 2 normalnych rozmiarów fotele z przodu, a z tyłu nieduża kanapa, praktycznie tylko dla dzieci ze względu na bardzo małą przestrzeń na nogi (np.: Porsche 911).

- niektórzy, włącznie z producentami, próbują do tej kategorii zaliczyć również Mercedes-Benz CLS i Aston Martin Rapide, będące jednak w istocie sportowymi sedanem i liftbackiem.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) samochód, pojazd, auto, przest. automobil

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|franc|coupé.

uwagi.

tłumaczenia.

* duński: (1.1) coupé w., coupe w.

źródła.

== coupé (język angielski.) ==

wymowa.

IPA3|kupe., X-SAMPA4|kupe.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-coupé.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) mot. samochód dwudrzwiowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kupe

Wiktionary

couperin

[czytaj: kuPRĘ] nazwisko

SJP.pl

courante

[czytaj: kuRĄT] kurant;
1. francuski taniec dworski popularny w XVI wieku;
2. muzyczna forma taneczna oparta na tańcu courante;
3. melodia wygrywana przez zegar, pozytywkę itp.;
4. mechanizm umieszczony w zegarze, pozytywce itp., wygrywający jakąś melodię

SJP.pl

- kurant – melodia wygrywana przez mechanizmy pozytywkowe znajdujące się w zegarach; także sam zegar lub sam mechanizm, wygrywający takie melodie (często staropolskie); zobacz też: carillon

- kuranty – toasty lub śpiewy wiwatowe (staropolskie) por. Zygmunt Gloger Encyklopedia Staropolska hasła: kurant, zdrowia

- kuranty – wojskowe sygnały na trąbkę (staropolskie) porównaj Partytura dla trembaczów rożnego woyskowego kurantu, Biblioteka Kórnicka PAN (BK 2102/2, k. 124)

- Kurant – w numizmatyce pełnowartościowa moneta kruszcowa, złota lub srebrna, przeznaczona do obiegu krajowego

- kurant (courante):

- Courante – francuski taniec dworski.

- Courante – forma muzyczna.

Wikipedia

courbet

[czytaj: kurBE] nazwisko, m.in.: Gustave Courbet, malarz francuski, przedstawiciel realizmu

SJP.pl

- Gustave Courbet – francuski malarz

- Amédée Courbet – francuski admirał

- nazwa noszona przez francuskie okręty, m.in.

- „Courbet” – pancernik z I wojny św.

- „Courbet” – fregata rakietowa

Wikipedia

courchevel

Courchevel – gmina oraz kurort narciarski we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Sabaudia. W 2013 roku liczba ludności wynosiła 2432 mieszkańców.

Gmina została utworzona 1 stycznia 2017 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin: La Perrière oraz Saint-Bon-Tarentaise. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Bon-Tarentaise.

Wikipedia

courier

[czytaj: kurjer] jeden z krojów czcionki

SJP.pl

- Courier (krój pisma)

- Courier (statek 1857)

Wikipedia

courtage

[czytaj: kurTAŻ] dawniej: wynagrodzenie maklera giełdowego; kurtaż, prowizja maklerska

SJP.pl

courvoisier

[czytaj: kurwłazje] koniak marki Courvoisier

SJP.pl

cousteau

[czytaj: kusTO] nazwisko, m.in. Jacques-Yves Cousteau (1910-1997) - francuski oficer marynarki, oceanograf i wynalazca

SJP.pl

coventry

[czytaj: KOwentri] miasto w Anglii

SJP.pl

Coventry – miasto w środkowej Anglii, w hrabstwie West Midlands, w dystrykcie metropolitalnym Coventry, położone na wschód od Birmingham. W 2021 roku miasto liczyło 344 285 mieszkańców.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Coventry i port lotniczy Coventry.

Wikipedia

cover

[czytaj: kawer] dawny przebój muzyczny lansowany przez nowego wykonawcę w nowej aranżacji; kower

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;

Wiktionary

Cover (ang. cover, od cover version; IPA /ˈkʌvə/) – nowa aranżacja, interpretacja istniejącego utworu muzycznego wykonywana przez artystę, który nie jest jego pierwotnym twórcą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najnowsza płyta tego zespołu zawiera wyłącznie covery.

Wiktionary

coverage

[czytaj: KAweridż] procentowa liczba osób mających możliwość obejrzenia lub usłyszenia reklamy; zasięg reklamy

SJP.pl

covercoat

[czytaj: kowerkołt] gęsta tkanina wełniana na płaszcze i kostiumy; kowerkot

SJP.pl

covermark

[czytaj KOwermark] półpłynny preparat kosmetyczny, służący do tuszowania mankamentów cery, sprzedawany najczęściej w sztyfcie; korektor

SJP.pl

coverować

[czytaj: kawerować] wykonywać nową wersję utworu muzycznego innego wykonawcy

SJP.pl

covid

[czytaj: kowid] potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; kowid, covidek, covidzik, koronainfekcja, wuhanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. choroba wywołana koronawirusem

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) COVID-19

synonimy.

(1.1) żart. kowidło

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

przym. covidowy

rzecz. covidianin mos.

frazeologia.

etymologia.

etym|ang|COVID.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) COVID

* włoski: (1.1) COVID m.

źródła.

== COVID (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = med. coronavirus disease → choroba wywołana koronawirusem

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

przym. covidowy

rzecz. covidianin mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żart. kowidło

Wiktionary

covid-19

[czytaj: kowid dziewietnaście] ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2

SJP.pl

covid-owy

→ COVID-19 [czytaj: kowidowy]; covidowy, kowidowy

SJP.pl

covidek

[czytaj: kowidek] żartobliwie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covidzik, covid, kowid, wuhanka, koronainfekcja

SJP.pl

covidianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pot. neol. osoba, która podniosła profilaktykę COVID-19 do poziomu przekonania religijnego, robiąca wszystko z myślą o zapobieganiu COVID-19

Wiktionary

Przykłady

(1.1) No i covidianin uważa, że jak ktoś nie wierzy w covida, to powinien być spacyfikowany.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kowidianin m., kowidianizm m., covidianizm m., covid m., COVID-19 m., COVID m.

:: fż. covidianka ż., kowidianka ż.

przym. covidowy, kowidowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kowidianin

Wiktionary

covidiota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pot. neol. osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rośnie w siłę cały ruch negacjonistów pandemii, zwanych też antycovidowcami, foliarzami czy wręcz covidiotami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ko.βi.ˈðjo.ta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. covidiotyzm m.

:: fż. covidiotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) antycovidowiec, antymaseczkowiec, koronasceptyk, plandemista

Wiktionary

covidowiec

[czytaj: kowidowiec] potocznie: osoba chora na COVID-19

SJP.pl

covidówka

[czytaj: kowidówka] potocznie:
1. ustawa z 2 marca 2020 roku, uchwalona w celu przeciwdziałania chorobie COVID-19;
2. zespół medyków skupiających się na walce z chorobą COVID-19

SJP.pl

covidowy

→ COVID-19 [czytaj: kowidowy] ; COVID-owy, kowidowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący choroby COVID, COVID-19

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. COVID m., covidianin mos.

przym. postcovidowy

Wiktionary

covidoza

[czytaj: kowidoza] sytuacja wywołana pandemią COVID-19 oraz zbyt intensywnymi, uciążliwymi działaniami mającymi na celu jej ograniczenie; kowidoza, pandemioza

SJP.pl

covidzik

[czytaj: kowidzik] żartobliwie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covidek, covid, kowid, wuhanka, koronainfekcja

SJP.pl

covington

[czytaj: KAwinton] nazwa wielu miast i gmin w USA

SJP.pl

Miejscowości w USA:

- Covington – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Newton

- Covington – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Fountain

- Covington – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Kenton

- Covington – miasto w stanie Luizjana, w parafii St. Tammany

- Covington – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Miami

- Covington – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Garfield

- Covington – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wyoming

- Covington – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Tipton

- Covington – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hill

- Covington – miasto w stanie Wirginia

- Covington – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie King

Wikipedia

coward

Coward – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Florence.

Wikipedia

cowbell

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. metalowy instrument perkusyjny, przypominający krowi dzwonek, tyle że pozbawiony serca; dźwięk wydobywa się z niego poprzez uderzenie pałeczką

Wiktionary

Krowi dzwonek (ang. cowbell) – muzyczny instrument perkusyjny z grupy idiofonów uderzanych, wywodzący się z dzwonka pasterskiego. Jest elementem zestawu perkusyjnego i w zależności od budowy może mieć różne muzyczne zastosowania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cowbelle zbudowane są z blachy, zwykle stalowej, ukształtowanej w dzwonek o kształcie spłaszczonego trapezu.

(1.1) Jak tłumaczy amerykański perkusista i kompozytor, Glenn Kotche, muzycy rockowi chętnie używają cowbella ze względu na jego utrzymujący się dźwięk, który bardzo wyraźnie potrafi przebić się przez nawet najmocniejsze brzmienia.

Wiktionary

cowboy

[czytaj: kałboj] pasterz bydła, koni w Ameryce Północnej, charakteryzujący się specyficznym, gł. skórzanym ubiorem: szerokim kapeluszem, pasem z przypiętą bronią; kowboj

SJP.pl

Wikipedia

cowboyski

→ cowboy [czytaj: kałbojski]

SJP.pl

coweekendowy

[czytaj: cołikendowy] odbywający się co weekend

SJP.pl

cowieczorny

powtarzający się każdego wieczora

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który dzieje się każdego wieczora

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɔvʲjɛˈt͡ʃɔrnɨ, AS: covʹi ̯ečorny

Wiktionary

coworker

[czytaj: kołorker] osoba realizująca projekty razem z innymi niezależnymi od siebie ludźmi

SJP.pl

coworking

[czytaj: kołorking]
1. realizowanie wspólnych projektów przez niezależne od siebie osoby;
2. biur lub pracownia wynajęte w takim celu

SJP.pl

Coworking (też co-working, z ang. praca razem) – możliwość indywidualnej lub wspólnej pracy na wynajmowanej powierzchni, najczęściej biurowej, wykorzystywana głównie przez tak zwanych freelancerów.

Wikipedia

coworkingowy

[czytaj: kołorkingowy] związany z realizowaniem wspólnych projektów przez niezależne od siebie osoby

SJP.pl

cowtorkowy

powtarzający się każdego wtorku

SJP.pl

cox

- COX-1, COX-2, cyklooksygenaza, oksydaza cytochromu c – enzymy

- Cox (Francja) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pyrénées, w departamencie Górna Garonna.

- Cox (Hiszpania) – gmina w Hiszpanii, w prowincji Alicante, w Walencji

- Cox Green (Wielki Manchester), Cox Green – wieś w Anglii

- Gmina Cox Creek – gmina w USA

- (1476) Cox – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

cóż

wzmocniony zaimek pytajny "co", wprowadzający pytanie uzupełnienia lub pytanie retoryczne

SJP.pl

zaimek rzeczowny pytajny

(1.1) Wprowadza pytania o orzeczniki. W porównaniu z zaimkiem co dodatkowo wyraża silne emocje, zwykle zniecierpliwienie lub zdziwienie.

(1.2) Tworzy pytania retoryczne. Znamionuje silne emocje, zwykle zniecierpliwienie lub zdziwienie.

(3.2) Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

wykrzyknik

(4.1) rzad. książk. Wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cóż nam dzisiaj przyniosłeś?

(1.1) Cóżeś ty uczynił?

(1.1) Czegóż wam więcej trzeba?

(1.2) Cóż było robić…

(1.2) Czegoż tam nie było!

(2.1) Na cóż nam to było?

(2.1) Czemuż tego nie powiedziałeś?

(3.1) Cóż tak biegasz dookoła?

(3.1) Cóżeście tacy zdziwieni?

(3.2) Cóż… Nie mam wyjścia.

(3.2) Cóż. Nie wyszło, ale świat się nie skończył.

(3.2) Cóż… To nie była jego żona.

(3.2) Franek dostał celujący z matmy. Cóż, to do niego podobne.

(4.1) Posłuchaj, ojcze. – Cóż? (Henryk Ibsen, Wróg ludu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suʃ, AS: cuš

Wiktionary

cóżeż

wzmocnione "cóż"; cóżże

SJP.pl

cozia

[czytaj: KOzja] miejscowość w Rumunii

SJP.pl

Monastyr Cozia – prawosławny monastyr z końca XIV w., położony w Rumunii przy ważnym szlaku komunikacyjnym w przełomie rzeki Aluty w Karpatach, na Wołoszczyźnie. Jest jednym z najświetniejszych dzieł wołoskiej sztuki średniowiecznej.

Ufundowany został przez hospodara Mirczę Starego (tutaj później pochowanego) – zbudowano go w latach 1386–1388. Kolejne etapy rozbudowy dokonywane były za panowania hospodarów Neagoe Basaraba (1517 – rozbudowa zabudowań klasztornych), Șerbana Cantacuzino oraz Konstantyna Brâncoveanu (1707 – dobudowa przedsionka cerkwi, rozbudowa monastyru). Wielokrotnie był oblegany i niszczony, m.in. w 1821, gdy schronili się tutaj walczący przeciwko Turkom uczestnicy greckiego ruchu narodowowyzwoleńczego Filiki Eteria, oraz podczas walk austriacko-rumuńskich w czasie I wojny światowej.

Wikipedia

cozido

[czytaj: kusidu] potrawa portugalska przygotowywana z wołowiny, kiełbasy, salcesonu, kury, wieprzowiny, kapusty, ziemniaków, ryżu i białej fasoli

SJP.pl

cozimowy

powtarzający się każdej zimy

SJP.pl

cóżże

wzmocnione "cóż"; cóżeż

SJP.pl

cołki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drugie, przygotowane pod kierunkiem Arlety Nocoń i Grażyny Siemionki z myślą o tegorocznym konkursie, zatytułowane „Cołki rok w izbie Ślązoka”, rozbawiło publiczność do łez.

Wiktionary

cp

Congregatio Passionis Iesu Christi, zakon pasjonistów

SJP.pl

- Collegium Polonicum

- Cyfrowy Polsat

- Comboios de Portugal

- cp (Unix)

- mózgowe porażenie dziecięce

- ceruloplazmina

- cyklopentadienyl – ligand C_5H_5−

- Zgromadzenie Męki Pańskiej, popularnie zwane pasjonistami

Wikipedia

cpa

ang. Cost Per Action

SJP.pl

ćpać

1. potocznie: zażywać narkotyki; narkotyzować się;
2. potocznie: jeść łapczywie; pochłaniać, ćkać;
3. gwarowo: rzucać, ciskać, uderzać; ciepać

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. posp. jeść łapczywie

(1.2) pot. posp. brać narkotyki

(1.3) łódź. jeść bez popijania

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jeść bez umiaru

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ćpnąć)

(2.1) gw-pl|Poznań. rzucać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy przyszedłem do niego, ćpał obiad i nawet mnie nie zauważył.

(1.2) Janek ćpa już od roku, ale – jak każdy ćpun – twierdzi, że w każdej chwili może przestać.

(1.3) Muszę tak ćpać? Dałabyś mi jakiegoś kompotu albo herbaty.

(2.1) Ćpnij mi te klamoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕpat͡ɕ, AS: ćpać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpacz mos., ćpanie n., ćpnięcie n., ćpun mos., ćpunka ż., ćpuńskość ż., naćpanie n., oćpanie n., wyćpnięcie n., zaćpanie n.

czas. ćpnąć dk., naćpać się dk., oćpać się dk., wyćpnąć dk., zaćpać dk.

przym. ćpalniczy, ćpuński, zaćpany, naćpany

ims. naćpany, zaćpany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napychać się, opychać się, żreć

(1.2) narkotyzować się, grzać

Wiktionary

ćpacz

potocznie: narkoman; dragster, ćpun, narkus, szprycer, rastman

SJP.pl

ćpaczka

potocznie: narkomanka; ćpunka

SJP.pl

ćpalniczy

związany z ćpunem lub z ćpaniem, np. układ ćpalniczy - wspólne narkotyzowanie się

SJP.pl

ćpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zażywanie narkotyków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕpãɲɛ, AS: ćpãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpun mos., ćpunka ż., ćpnięcie n.

czas. ćpać

przym. naćpany

Wiktionary

cpe

(skrót od: Certificate of Proficiency in English) angielski certyfikat językowy na poziomie zaawansowanym

SJP.pl

cpk

skrótowiec

(1.1) = biochem. kinaza fosfokreatynowa

(1.2) = Centralny Port Komunikacyjny

Wiktionary

cplia

[czytaj: ce-pe-lja] skrót od: Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego; Cepelia

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

(1.1) = Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛˈpɛlʲja, AS: cepelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepeliada ż., cepelia ż.

przym. cepeliowski

skr. Cepelia

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Cepelia

Wiktionary

cpn

skrót od: Centrala Produktów Naftowych

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = hist. Centrala Produktów Naftowych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: ce‿pe‿ẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cepeen m., cepeeniarz m.

Wiktionary

ćpnąć

gwarowo: rzucić, wywrócić, cisnąć; ciepnąć

SJP.pl

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. rzucić - dokonany od|ćpać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpnięcie n.

czas. ćpać

Wiktionary

ćpnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. rzucenie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpanie n.

czas. ćpnąć dk., ćpać ndk.

Wiktionary

cppms

skrótowiec, fraza zdaniowa

(1.1) = cała przyjemność po mojej stronie

Wiktionary

cps

- CPS – centrum pomocy społecznej

- CPS – liczba znaków na sekundę (ang. characters per second)

- CPS – styl przekazywania kontynuacji (ang. Continuation-passing style)

- CPS – liczba zliczeń na sekundę (ang. counts per second)

- CPS – cyfrowe przetwarzanie sygnałów

- CPS-1, CPS-2, CPS-3 – systemy gier arcade produkcji Capcom

- CPS – w grach: kliknięcia na sekundę (ang. clicks per second)

Wikipedia

cpt

[czytaj: s-i-pi-ti albo ce-pe-te]
1. skrót ang.: carriage paid to ... (dostawa do (miejsce przeznacz.)) - klauzula w umowie handl. zobowiąz. sprzedającego do zawarcia umowy o przewóz i zapłacenia przewoźnego;
2. skrót ang.: cost per transaction - wskaźnik opłacalności reklamy (koszt wygenerowania jednej transakcji przy wykorzystaniu danej kampanii reklam.)

SJP.pl

cpu

Central Processing Unit - procesor w komputerze

SJP.pl

Procesor (ang. central processing unit, CPU) – sekwencyjne urządzenie cyfrowe, które pobiera dane z pamięci operacyjnej lub strumienia danych, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy, zwracając dane do pamięci lub wyjściowego strumienia danych. Termin ten w zawężonym znaczeniu jest używany w odniesieniu do jednostki centralnej (CPU) systemu, ale odnosi się również do innych elementów przetwarzających dane zwanych koprocesorami, takich jak jednostki do obliczeń na liczbach zmiennopozycyjnych, przetwarzania grafiki (GPU).

Wikipedia

ćpun

potocznie: narkoman; dragster, narkus, ćpacz, szprycer, rastman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. narkoman

Wiktionary

Ćpun (ang. Junk) – powieść dla młodzieży, autorstwa angielskiego pisarza Melvina Burgessa. Po raz pierwszy została wydana w 1996 roku. Opowieść o ucieczce z domu i powolnym zatracaniu się grupy nastolatków w świecie heroiny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Janek ćpa już od roku, ale – jak każdy ćpun – twierdzi, że w każdej chwili może przestać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕpũn, AS: ćpũn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpacz mos., ćpanie n.

:: fż. ćpunka ż.

czas. ćpać ndk.

przym. ćpuński, naćpany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćpacz

Wiktionary

ćpunka

potocznie: narkomanka; ćpaczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. narkomanka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćpun mos., ćpanie n.

czas. ćpać ndk.

przym. naćpany

Wiktionary

ćpuński

→ ćpun; narkomański

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ćpuna

Wiktionary

Powiązane:

przym. naćpany

Wiktionary

cr

symbol chromu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

Chrom (Cr, łac. chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od 45Cr do 57Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.

Wikipedia

cr7

[czytaj: ce-er-siedem] środowiskowo: piłkarz Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro

SJP.pl

crack

[czytaj: krak] krak;
1. pochodna kokainy w formie wolnej zasady, przeznaczona do palenia;
2. program komputerowy do łamania zabezpieczeń w programach i grach komputerowych;
3. plik komputerowy pozbawiony zabezpieczeń przed kopiowaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie

(1.2) pot. inform. program łamiący zabezpieczenia antypirackie

Wiktionary

- crack – forma kokainy

- Crack – album amerykańskiego rapera Z-Ro

- crack – informatyka

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cracking m., cracker m.

przym. crackowy

Wiktionary

cracker

[czytaj: kraker] kraker; w informatyce:
1. osoba włamująca się do sieci komputerowych w celach niezgodnych z prawem;
2. osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń aplikacji komputerowych

SJP.pl

Cracker (z ang., dosłownie „łamacz”) – osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych (crackingiem).

Wyróżnia się dwa główne znaczenia tego słowa, zgodnie z którymi działania crackerów polegają na:

- łamaniu zabezpieczeń zamkniętego oprogramowania (zobacz: crack, cracking, CrackMe, patch),

- łamaniu zabezpieczeń serwerów (zobacz: exploit).

Wikipedia

crackers

[czytaj: krakers] kruche, słonawe ciastko; krakers

SJP.pl

cracking

[czytaj: kraking] proces technologiczny rozkładu ciężkich frakcji ropy naftowej, polegający na pękaniu długich łańcuchów węglowych w węglowodorach, sposób otrzymywania m.in. benzyny syntetycznej; kraking; krakowanie

SJP.pl

Wikipedia

crackingowy

związany z crackingiem (krakingiem, krakowaniem); krakingowy

SJP.pl

crackować

[czytaj: krakować] łamać zabezpieczenia oprogramowania komputerowego; krakować

SJP.pl

crackowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|crackować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. niecrackowanie n.

czas. crackować ndk.

Wiktionary

cracovia

[czytaj: krakowia] polski klub sportowy z Krakowa

SJP.pl

- Cracovia – nazwa Krakowa w większości języków romańskich i w łacinie

- Cracovia – polski klub sportowy z Krakowa

- osobne artykuły o sekcjach sportów zespołowych Cracovii

- Cracovia (piłka nożna)

- Cracovia (hokej na lodzie)

- Cracovia (koszykówka)

- Cracovia (piłka ręczna)

- Cracovia (piłka wodna)

- Cracovia (piłka siatkowa)

- Cracovia (hokej na lodzie kobiet)

Wikipedia

cracoviana

[czytaj: krakowiana] druki, akta, rękopisy itp. o Krakowie, dotyczące Krakowa

SJP.pl

craig

Osoby:

- James Henry Craig (1748 – 1812) – gubernator Kanady

- Edward Gordon Craig (1872 – 1966) – angielski reżyser i teoretyk teatru

- Larry Craig (ur. 20 lipca 1945) – polityk amerykański

- William Lane Craig (ur. 23 sierpnia 1949) – amerykański filozof i teolog

- Daniel Craig (ur. 2 marca 1968) – aktor angielski

Wikipedia

cranach

[czytaj: KRAnach] nazwisko

SJP.pl

- Lucas Cranach Starszy (1472–1553) – niemiecki malarz

- Lucas Cranach Młodszy (1515–1586) – niemiecki malarz, syn Lucasa Cranacha Starszego

- Hans Cranach (1513–1537) – niemiecki malarz, syn Lucasa Cranacha Starszego

- (8284) Cranach – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia

crane

- Crane – miasto na Barbadosie, w parafii Saint Philip

Miejscowości w USA:

- Crane – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Martin

- Crane – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Stone

- Crane – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Richland

- Crane – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Crane

- Crane – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Harney

Wikipedia

craniostenosis

[czytaj: kraniostenos-is] wada wrodzona, przedwczesne zarośnięcie szwów czaszkowych; kraniosynostoza, kraniostenoza

SJP.pl

crannog

[czytaj: krenog] sztuczna wyspa o charakterze obronnym, otaczana palisadą

SJP.pl

crap

[czytaj: krap] środowiskowo: tandeta, badziewie, kicz

SJP.pl

Crap, Andreas Crap, wł. Thomas Döppner (ur. 28 maja 1970 w Wolfsburgu) – niemiecki gitarzysta, członek zespołu Neue Deutsche Härte Oomph!.

Wikipedia

crapowaty

[czytaj: krapowaty] środowiskowo: tandetny, badziewny, bez wartości; badziewiasty

SJP.pl

crash

[czytaj: krasz]
1. rodzaj talerza perkusyjnego, używanego do wyraźnego akcentowania części rytmu;
2. w informatyce: sytuacja, w której program przestaje działać prawidłowo;
3. środowiskowo: załamanie rynku

SJP.pl

Informatyka

- crash – w informatyce „załamanie” (ang. crash) systemu

- „Crash” – brytyjskie czasopismo poświęcone ZX Spectrum, wydawane od 1984 do 1992 roku

Kinematografia

- Crash: Niebezpieczne pożądanie (tytuł oryg. Crash) − kanadyjsko-brytyjski film fabularny (thriller) z 1996 roku, powstały na podstawie powieści Kraksa (Crash) J.G. Ballarda

- Crash – oryginalny tytuł filmu Miasto gniewu (2004)

- Crash – dramat amerykański z 1978 roku

Wikipedia

crataegus

Głóg (Crataegus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Do rodzaju zaliczanych jest ok. 217–230 gatunków, ale według niektórych ujęć – co najmniej tysiąc. Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną na półkuli północnej, przy czym centrum zróżnicowania stanowi Ameryka Północna, gdzie rośnie 169 gatunków. W Europie obecnych jest 21 gatunków, z czego w Polsce naturalnie rosną: głóg dwuszyjkowy C. laevigata, jednoszyjkowy C. monogyna, odgiętodziałkowy C. rhipidophylla oraz mieszańce – głóg wielkoowocowy C. ×macrocarpa, pośredni C. ×media i nierównoząbkowy C. ×subsphaericea. Jako zdziczałe i zadomowione wymieniane są: głóg ałtajski C. chlorocarpa, głóg wachlarzowaty C. flabellata i głóg szkarłatny (szypułkowy) C. coccinea.

Wikipedia

crawford

Osoby

Aktorzy

- Broderick Crawford – amerykański aktor filmowy

- Chace Crawford – amerykański aktor filmowy i serialow

- Cindy Crawford – aktorka erotyczna

- Joan Crawford – amerykańska aktorka

Wikipedia

crawl

[czytaj: krałl] najszybszy styl pływacki; kraul

SJP.pl

Kraul, właściwie kraul na piersiach – najszybszy i najpopularniejszy styl pływacki. Styl ten jest tak popularny wśród zawodników, że wiele osób utożsami kraul, ze stylem dowolnym. Kraul wymaga idealnej koordynacji oddechu i pracy rąk.

Wikipedia

crawlista

[czytaj: krałlista] sportowiec uprawiający pływanie crawlem (kraulem); kraulista

SJP.pl

crawlistka

[czytaj: krałlistka] sportsmenka uprawiająca pływanie crawlem (kraulem); kraulistka

SJP.pl

crawlowy

[czytaj: krałlowy] przymiotnik od: crawl - najszybszy styl pływacki; kraulowy

SJP.pl

craxi

Craxi:

- Bettino Craxi

- Bobo Craxi

- Stefania Craxi

Wikipedia

creative

[czytaj: kriejtiw] firma, uważana za lidera w dziedzinie produkcji dodatków przeznaczonych do cyfrowej rozrywki, m.in. odtwarzaczy mp3, głośników, kamer internetowych, słuchawek, sound blasterów itp.

SJP.pl

Creative Technology Limited – przedsiębiorstwo komputerowe, którego główna siedziba znajduje się w Singapurze. Zostało założone 1 czerwca 1981 roku przez Sim Wong Hoo, który do swojej śmierci był głównym dyrektorem firmy. Spółka publiczna, notowana na giełdach w Singapurze (C76) i amerykańskiej giełdzie NASDAQ (CREAF).

Wikipedia

credit

[czytaj: kredit] w księgowości: prawa strona rachunków, miejsce zapisu zobowiązań przedsiębiorstwa; rubryka "ma"

SJP.pl

credo

[czytaj: kredo] kredo;
1. w katolicyzmie: wyznanie wiary odmawiane w czasie mszy świętej;
2. przenośnie: wyznawane przez kogoś poglądy i system wartości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. chrześcijańskie wyznanie wiary

(1.2) przen. kardynalna zasada, którą ktoś się kieruje

Wiktionary

- credo – wyznanie wiary nicejsko-konstantynopolitańskie

- credo – apostolski symbol wiary

- credo datowane – wyznanie wiary z 359 roku

- Credo (album) – album brytyjskiej grupy The Human League z 2011 roku

- Kredo – horror produkcji brytyjskiej z 2008 roku

- Credo – autobusy wytwarzane przez Krawtex

- CREDO – projekt naukowy

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) kredo

(1.2) motto życiowe

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) wyznanie wiary

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|credo.

(1.2) od (1.1)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) credo

* bułgarski: (1.2) кредо n.

* niemiecki: (1.1) Credo n.

* węgierski: (1.1) krédó; (1.2) krédó

źródła.

== credo (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-credo.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-credo2.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. credo

(1.2) przen. credo

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɛdɔ, AS: kredo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kredo

(1.2) motto życiowe

Wiktionary

creepers

[czytaj: kripers] sznurowany but na grubej podeszwie

SJP.pl

creepypasta

[czytaj: kripipasta] straszna historia rozpowszechniana w internecie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. pasta z elementami horroru;

Wiktionary

Creepypasta – fikcyjna i straszna historia, przybierająca zwykle formę miejskiej legendy rozpowszechniana za pomocą internetu, która ma na celu przestraszyć czytelnika. Bardzo często twórcy takich historii twierdzą, iż osobiście doświadczyli opisywanych przeżyć.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czytałem niedawno przerażającą creepypastę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. pasta

Wiktionary

cremello

[czytaj: kremello] o maści konia: kasztanowaty o kremowym odcieniu

SJP.pl

cremona

[czytaj: kremona] miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

(1.2) geogr. adm. prowincja we Włoszech, w regionie Lombardia;

Wiktionary

Cremona – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, nad rzeką Pad, stolica prowincji Cremona.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 69 444 osoby, 992,1 os./km². Cremona leży na lewym brzegu Padu, na wschód od Piacenzy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oprócz licznej dynastii Amatich żyła w Cremonie jeszcze druga rodzina, która z pokolenia na pokolenie uprawiała budowę instrumentów. Nazywali się Guarneri i było ich pięciu w trzech lutniczych generacjach.

(1.1) Zrezygnowawszy ze zdobywania Mediolanu, gdzie Francesco II Sforza poddał już zamek Hiszpanom, książę Urbino wysłał część swoich wojsk, aby oblegały Cremonę. Zanosiło się na to, że oblężenie nie przyniesie nic poza stratą czasu i sił.

(1.1) W 824 r. Lotar postanowił zgrupować szkoły w ośmiu ośrodkach, wybierając na ich siedziby Turyn, Pawię, Cremonę, Weronę, Vicenzę, Cividale, Florencję i Fermo. Doprowadziło to na początku XII w. do rozwoju nowego typu szkół, a mianowicie szkół kapitulnych przy kościołach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kremończyk mos., kremonka ż.

przym. kremoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) (spolszczone) Kremona

Wiktionary

cremplina

[czytaj: kremplina] dawniej: kremplina, bistor;
1. skędzierzawiona przędza syntetyczna o dużej puszystości;
2. tkanina, dzianina z tej przędzy;
3. potocznie: odzież z takiej dzianiny

SJP.pl

crepa

[czytaj: krepa] cienki naleśnik z pszennej lub gryczanej mąki

SJP.pl

crêpe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. rodzaj cienkiego naleśnika, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

Wiktionary

Crêpe – rodzaj bardzo cienkiego naleśnika, zazwyczaj wykonanego z mąki pszennej podawanego z nadzieniem. Słowo określające crêpe jest francuskiego pochodzenia lub wywodzi się z łacińskiego crispa, co oznacza „zrolowany”, „zwinięty”.

Wikipedia

crêpes

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. cienkie naleśniki, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

Wiktionary

crepida

[czytaj: krepida] sandały noszone w starożytnej Grecji

SJP.pl

crepuscolari

[czytaj: krepuskolari] grupa poetów włoskich z początku XX w.

SJP.pl

crescendo

[czytaj: kreszendo]
1. określenie muzyczne: coraz silniej, coraz głośniej;
2. przenośnie: narastająco (w odniesieniu do dźwięków lub emocji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. stopniowe wzmacnianie siły dźwięku

Wiktionary

Crescendo (z wł.: narastając, coraz głośniej; wym. kreszendo) – stopniowe zwiększanie głośności, wzmacnianie natężenia dynamiki w utworze muzycznym.

W notacji muzycznej crescendo przedstawiane jest jako symbol graficzny (podobny do odpowiednio "wydłużonego" znaku mniejszości używanego w matematyce - <) lub w postaci skrótu (cresc.). Przeciwieństwem crescenda jest diminuendo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɛˈʃɛ̃ndɔ, AS: krešẽndo

Wiktionary

creutzfeldt

[czytaj: krojcfeld]
1. nazwisko, np. Hans Gerhard Creutzfeldt (1885-1964), lekarz niemiecki;
2. choroba Creutzfeldta-Jakoba - choroba mózgu o długim okresie inkubacyjnym, powodująca śmierć chorego najpóźniej po kilkunastu miesiącach od jej ujawnienia się; gąbczaste zwyrodnienie mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. pot. zob. choroba Creutzfeldta-Jakoba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkrɔjt͡sfɛlt, AS: kroi ̯cfelt

Wiktionary

crewneck

[czytaj: krunek] bluza lub koszula bez kołnierzyka i kaptura; crew neck, krunek

SJP.pl

crick

[czytaj: krik] nazwisko

SJP.pl

Crick – wieś w Anglii, w hrabstwie Northamptonshire, w dystrykcie (unitary authority) West Northamptonshire. Leży 21 km na północny zachód od miasta Northampton i 117 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 1460 mieszkańców.

Wikipedia

cricket

[czytaj: kryket] gra zbliżona do palanta, polegająca na zburzeniu bramki drużyny przeciwnej przez rzut piłką, odbijaną płaską, grubą rakietą przez broniącego zawodnika; krykiet

SJP.pl

Cricket – album wydany w 1993 roku przez zespół Happy Cactus. Płyta zawiera 14 kompozycji. Dotychczas nie dokonano jej reedycji.Zespół tworzyli: Colin Meloy, David Casey, Deidre Casey i Mark Schummer.

Wikipedia

cricot

[czytaj: kriKO]
1. awangardowy teatr działający 1933-38 w Krakowie, 1938-39 - w Warszawie;
2. teatralna grupa twórcza, założona 1956 w Krakowie przez T. Kantora

SJP.pl

Cricot, Teatr Artystów Cricot – polski teatr awangardowy, który działał w Krakowie (w latach: 1933–1938) oraz w Warszawie (1938–1939).

Teatr założony został przez grupę młodych plastyków i awangardowych pisarzy z Józefem Jaremą na czele. Współtworzyli go m.in.: Maria Jarema, Zbigniew Pronaszko, Henryk Gotlib. Na początku działał w siedzibie Związku Plastyków w Domu pod Krzyżem. W 1935 roku przeniósł się do kawiarni w Domu Plastyków przy ulicy Łobzowskiej 3.

Wikipedia

cricoteka

Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora CRICOTEKA – instytucja kultury samorządu województwa małopolskiego, założona w roku 1980, działająca przy ulicy Nadwiślańskiej 2-4, w budynku dawnej elektrowni podgórskiej.

Wikipedia

crimen

[czytaj: krimen] w środowisku prawniczym: przestępstwo

SJP.pl

- Crimen – powieść historyczna Józefa Hena

- Crimen – serial telewizyjny (1988) w reżyserii Laco Adamika na podstawie powieści Józefa Hena

Wikipedia

cringe

[czytaj: krindż] środowiskowo: żenada, zażenowanie, obciach; krindż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. coś żenującego, obciachowego, co wywołuje wstyd lub niesmak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. krindż m., krindżówa ż.

przym. cringe'owy, krindżowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obciach, siara, żenada, zażenowanie, wstyd

Wiktionary

criollo

[czytaj: kri-olo] brazylijska rasa konia domowego

SJP.pl

- Criollo (kakao) – odmiana ziaren kakaowca

- Criollo – rasa koni

Wikipedia

cristal

Cristal (hiszp. Cristal) – wenezuelska telenowela wyemitowana w latach 1985-1986.

Wikipedia

cristian

[czytaj: kristian] imię męskie

SJP.pl

- Cristian – gmina w Rumunii, w okręgu Braszów

- Cristian – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Cristian

- Cristian – gmina w Rumunii, w okręgu Sybin

- Cristian – wieś w Rumunii, w okręgu Sybin, w gminie Cristian

Zobacz też

- Cristian imię męskie w wielu językach, odpowiednik polskiego Krystian

Wikipedia

cristina

Cristina – gmina w Hiszpanii, w prowincji Badajoz, w Estramadurze, o powierzchni 15,81 km². W 2011 roku gmina liczyła 561 mieszkańców.

Wikipedia

cro-magnon

[czytaj: kromaNIĄ] miejsce odkryć antropologicznych we Francji

SJP.pl

Wikipedia

croce

[czytaj: krocze] nazwisko; m.in. Benedetto Croce - włoski filozof

SJP.pl

- Benedetto Croce – filozof włoski, przedstawiciel neoheglizmu

- Giovanni Croce – kompozytor włoski

- Croce (miejscowość) – miejscowość we Francji

Wikipedia

crocs

[czytaj: kroks] but z tworzywa sztucznego z grubą podeszwą, ruchomym paskiem na pięcie i otworami wentylacyjnymi; kroks

SJP.pl

crocsy

[czytaj: kroks] but z tworzywa sztucznego z grubą podeszwą, ruchomym paskiem na pięcie i otworami wentylacyjnymi; kroks

SJP.pl

crofesima

dawna nazwa górnej warstwy płaszcza ziemskiego

SJP.pl

Crofesima – dawna nazwa górnej warstwy płaszcza ziemskiego (mezosfery).

Nazwę dla tej warstwy płaszcza wprowadzono, gdyż uważano, że jest ona zbudowana z krzemu (Si) i magnezu (Mg) (sima) oraz z pewnych ilości chromu (Cr) i żelaza (Fe) - Cr+Fe+Si+Mg.

Wikipedia

croissant

[czytaj: krłasą] rodzaj rogalika z ciasta francuskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

Wiktionary

Croissant (wym. [kʁwaˈsɑ̃]) – pieczywo z ciasta francuskiego w kształcie rogalika, tradycyjnie bez nadzienia. Pierwszy oficjalny przepis na croissanty pochodzi z 1839 roku i jest wiązany z osobą Augusta Zanga, właściciela wiedeńskiej piekarni przy rue de Richelieu w Paryżu.

Wikipedia

croma

[czytaj: kroma] samochód typu Fiat Croma

SJP.pl

cromalin

[czytaj: kromalin] próbny wydruk kolorowej grafiki, służący jako wzorzec przy ustawianiu kolorystyki na maszynie drukarskiej; kromalin

SJP.pl

Cromalin – nazwa handlowa systemu prób koloru należąca do firmy DuPont. Istnieją dwie odmiany tego systemu – naświetlane przy użyciu klisz odbitki analogowe oraz wydruki cyfrowe.

Firma DuPont była prekursorem prób koloru dla poligrafii, stąd do dziś zachowało się potoczne nazywanie prób innych producentów również "kromalinami".

Wikipedia

cromalinowy

→ cromalin [czytaj: kromalinowy]

SJP.pl

cromer

[czytaj: krołmer] miasto w Anglii

SJP.pl

Cromer – miasto portowe w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w regionie East of England, w hrabstwie Norfolk. W 2001 miasto to na powierzchni 4,66 km² zamieszkiwało 7 749 osób.

W mieście znajduje się zbudowana w 1833 roku latarnia morska Cromer.W tym mieście ma swą siedzibę klub piłkarski – Cromer Town F.C.

Wikipedia

cromwell

- Cromwell – miasto w Nowej Zelandii

- Cromwell – miejscowość w hrabstwie Nottinghamshire (Anglia)

Miejscowości w USA:

- Cromwell – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Middlesex

- Cromwell – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Noble

- Cromwell – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Union

- Cromwell – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton

- Cromwell – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Seminole

Wikipedia

cronenberg

[czytaj: kronenberg] nazwisko

SJP.pl

Niemcy:

- Cronenberg – dzielnica Wuppertalu

- Cronenberg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Kusel

Osoby:

- David Cronenberg – kanadyjski reżyser filmowy

- Dieter-Julius Cronenberg – niemiecki polityk

Zobacz też:

- Kronenberg

Wikipedia

cronin

[czytaj: kranin] nazwisko

SJP.pl

croquis

[czytaj: krokfis] z łaciny: szkic topograficzny

SJP.pl

- Croquis – szkic stosowany w geodezji

- Croquis – szkic stosowany w sztukach plastycznych

- Croquis – manga autorstwa Hinako Takanagi

Wikipedia

crosby

Miejscowości w Anglii:

- Crosby – miejscowość w hrabstwie Kumbria

- Crosby – miejscowość w hrabstwie North Yorkshire

- Crosby – miasto w hrabstwie Merseyside

Miejscowości na Wyspie Man:

- Crosby – osada w części Glenfaba

Wikipedia

cross

[czytaj: kros] wyścig przeprowadzany w trudnych warunkach terenowych; kros

SJP.pl

Ludzie

- Ben Cross (ur. 1947) – angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta i piosenkarz

- Christopher Cross (ur. 1951) – amerykański wokalista i kompozytor

- David Cross (ur. 1949) – angielski muzyk i kompozytor, skrzypek

- David Cross (ur. 1964) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny

- Henri Edmond Cross (1856–1910) – malarz francuski

- Joan Cross (1900–1993) – brytyjska śpiewaczka operowa

- Marcia Cross (ur. 1962) – amerykańska aktorka telewizyjna i filmowa

- Richard Cross, 1. wicehrabia Cross (1823–1914) – brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, minister w rządach lorda Beaconsfielda i lorda Salisbury'ego

- Simon Cross (ur. 1965) – żużlowiec brytyjski

Wikipedia

cross-country

Sport

- Cross-country – wyścig przełajowy odbywający się w naturalnych warunkach, obecny jest w wielu dyscyplinach sportowych

- Cross-country – dyscyplina kolarska

Transport

- CrossCountry – brytyjski przewoźnik kolejowy

- Cross Country Route – linia kolejowa w Anglii

Wikipedia

cross-linking

[czytaj: kros-linking] wzajemne promowanie się stron internetowych przez wymianę banerów i linków; crosslinking

SJP.pl

crossdresser

[czytaj: krosdreser] osoba nosząca ubiór przeznaczony dla płci odmiennej

SJP.pl

Cross-dressing – czynność polegająca na noszeniu odzieży i innych akcesoriów powszechnie kojarzonych z płcią przeciwną w danym społeczeństwie. Cross-dressing uprawiano w celu kamuflażu, dla wygody i wyrażenia siebie zarówno w czasach historycznych jak i w czasach współczesnych.

Wikipedia

crossdressing

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) psych. zakładanie strojów stereotypowo przypisanych płci przeciwnej;

Wiktionary

Cross-dressing – czynność polegająca na noszeniu odzieży i innych akcesoriów powszechnie kojarzonych z płcią przeciwną w danym społeczeństwie. Cross-dressing uprawiano w celu kamuflażu, dla wygody i wyrażenia siebie zarówno w czasach historycznych jak i w czasach współczesnych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) transwestytyzm

Wiktionary

crossfader

[czytaj: krosfejder] środowiskowo: element didżejskiego miksera wyciszający sygnał z jednego źródła i puszczający sygnał z drugiego źródła

SJP.pl

Crossfader – element miksera podobny do suwaka, odpowiedzialny za płynne przejście pomiędzy sygnałem z jednego źródła a drugim sygnałem z drugiego źródła.

Działanie crossfadera w uproszczeniu można opisać tak: Kiedy suwak crossfadera znajduje się z lewej strony, to sygnał z pierwszego źródła (z pierwszego kanału) jest transmitowany na wyjście miksera, jeśli suwak crossfadera jest po prawej stronie, to sygnał z drugiego źródła (drugiego kanału) transmitowany jest na wyjście miksera, jeśli suwak crossfadera jest pośrodku, to sygnały z obydwu źródeł (obydwu kanałów) są transmitowane na wyjście miksera. Suwak crossfadera można płynnie przesuwać, i co za tym idzie, płynnie mieszać dwa sygnały.

Wikipedia

crossfire

CrossFire, CrossFireX (dla platformy Spider) – marketingowa nazwa technologii graficznej opracowanej przez firmę ATI. W podwójnej konfiguracji dzieli ona obraz idący do pierwszej karty graficznej (master) tak, że mniej więcej połowa (w zależności od konfiguracji) trafia do karty wspomagającej (slave). Umożliwia to znaczne przyspieszenia aplikacji 3D. Według ATI jej rozwiązanie jest w pełni kompatybilne ze wszystkimi tytułami gier oraz wszystkimi programami do obróbki grafiki 3D. CrossFireX jest kontynuacją technologii wspierającą karty z serii HD 3800 i współpracującą z chipsetami z serii AMD 7.

Wikipedia

crossfit

[czytaj: krosfit] program treningu siłowego i kondycyjnego

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) system treningowy rozwijający różne partie ciała przy pomocy różnych ćwiczeń

Wiktionary

crossfiter

[czytaj: krosfiter] osoba stosująca program treningu siłowego i kondycyjnego

SJP.pl

crossfiterka

[czytaj: krosfiterka] kobieta stosująca program treningu siłowego i kondycyjnego

SJP.pl

crossfitowiec

[czytaj: krosfitowiec] osoba trenująca crossfit

SJP.pl

crossfitowy

[czytaj: krosfitowy] związany z programem treningu siłowego i kondycyjnego

SJP.pl

crosslinking

[czytaj: kroslinking] wzajemne promowanie się stron internetowych przez wymianę banerów i linków; cross-linking

SJP.pl

Crosslinking – wymiana bannerów i linków tekstowych między stronami WWW, mająca na celu zwiększanie oglądalności tych stron; wzajemne promowanie się stron.

Obecnie za umieszczenie nienaturalnych linków można otrzymać filtr.

Jest również jedną ze strategii pozyskiwania linków (tzw. backlinków) do domeny, w celu zwiększenia jej autorytetu oraz ruchu na stronie. Link building jest jednym z najważniejszych czynników pozycjonujących stronę internetową.

Wikipedia

crossminton

[czytaj: krosminton] gra podobna do badmintona, rozgrywana bez siatki przy użyciu specjalnych rakiet i aerodynamicznych lotek; speed badminton

SJP.pl

Crossminton (dawniej speed badminton) - sport rakietowy łączący zalety tenisa, badmintona i squasha, w który gra się bez siatki i z użyciem nowatorskich lotek (tzw. speederów) oraz rakiet, umożliwiających wyjątkowo szybką grę.

Wikipedia

crossover

[czytaj: krosołwer] rzecz lub zjawisko będące skrzyżowaniem rzeczy lub zjawisk tego samego rodzaju

SJP.pl

- crossover – termin określający muzykę łączącą wiele stylistyk

- crossover – termin określający film

- crossover – sytuacja, w której dochodzi do spotkania bohaterów różnych komiksów.

- crossover – pojazd łączący cechy kilku typów samochodów

- crossover thrash – gatunek muzyki, wywodzący się z hardcore i thrash metalu

- Crossover (zespół muzyczny)

- CrossOver Office – aplikacja firmy CodeWeavers

- Crossover – odmiana bilardu dla dwóch osób

- crossover – zagranie w koszykówce polegające na ominięciu przeciwnika

- crossover (elektroakustyka) – w zespołach głośnikowych zwrotnica (filtr) rozdzielająca pasmo akustyczne do właściwych głośników (zazwyczaj nisko-, średnio- i wysokotonowych)

Wikipedia

crossowiec

[czytaj: krosowiec] zawodnik biorący udział w krosie - wyścigu w trudnych warunkach terenowych; krosowiec

SJP.pl

crossowy

związany z crossem (krosem); krosowy

SJP.pl

crossplay

[czytaj: krosplej] przebieranie się za postacie płci przeciwnej z filmów, komiksów, gier itp.

SJP.pl

Crossplay – przebieranie się za postać z mangi, anime lub filmu o przeciwnej płci. Termin ten pochodzi ze środowiska mangowego, a dokładniej pochodzi z cosplay’u.

Crossplay powstał z potrzeby jak najwierniejszego oddania wyglądu granej postaci. Postacie z mang i anime mają często nieskazitelną, delikatną urodę; kobiecą, dziecięcą twarz – nawet jeśli są to mężczyźni. Stąd też najczęściej osobami 'crossplayuyącymi' są kobiety.

Wikipedia

crostata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoskie kruche ciasto z owocami lub inną słodką masą, rodzaj tarty

Wiktionary

Crostata to włoska tarta lub placek, znana również jako coppi w Neapolu i sfogliate w Lombardii. Najwcześniejsze znane użycie słowa crostata we współczesnym znaczeniu można znaleźć w książkach kucharskich Libro de Arte Coquinaria autorstwa Martino da Como, opublikowanej około 1465, i Cuoco napolitano, opublikowanej pod koniec XV wieku, zawierającej przepis (numer 94) zatytułowany Crostata de Caso, Pane itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: krɔˈstata, AS: krostata

Wiktionary

crowdfunding

[czytaj: krałdfanding] finansowanie przedsięwzięcia przez zbiórkę drobnych wpłat od wielu osób

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) finansowanie społecznościowe;

Wiktionary

Finansowanie społecznościowe (ang. crowdfunding) – forma finansowania różnego rodzaju projektów przez społeczność, która jest lub zostanie wokół tych projektów zorganizowana. Przedsięwzięcie jest w takim przypadku finansowane poprzez dużą liczbę drobnych, jednorazowych wpłat dokonywanych przez osoby zainteresowane projektem. Upowszechnienie się internetu pozwala na łatwe informowanie o projektach i tworzenie wokół nich społeczności, co przyczyniło się do rozwoju zjawiska crowdfundingu. Określenie to jest zwykle używane w odniesieniu do zbiórek prowadzonych na stworzonych w tym celu platformach internetowych, rzadziej także przy pomocy serwisów społecznościowych lub blogów.

Wikipedia

crowdfundingowy

[czytaj: krałdfandingowy] związany z finansowaniem przedsięwzięcia przez zbiórkę drobnych wpłat od wielu osób

SJP.pl

crowdshaping

[czytaj: krałdszejping] modyfikacja nowych produktów i usług na podstawie reakcji konsumentów

SJP.pl

crowdsourcing

[czytaj: krałdsurs-ing] pozyskiwanie informacji, realizacja zadań przez otwarte uczesnictwo wielu osób

SJP.pl

Crowdsourcing (wym. [ˈkraʊdˌsɔːr.sɪŋ]) – proces, w ramach którego organizacja (firma, instytucja publiczna, organizacja non-profit) przeprowadza outsourcing zadań wykonywanych tradycyjnie przez pracowników do niezidentyfikowanej, zwykle bardzo szerokiej grupy ludzi w formie open call (ang. crowd „tłum”, sourcing „pozyskiwanie, zaopatrywanie się”).

Wikipedia

crowdsourcingowy

→ crowdsourcing

SJP.pl

Patrz:
crowdsourcing

crowe

[czytaj: kroł] nazwisko

SJP.pl

- Cameron Crowe (ur. 1957) – amerykański pisarz i reżyser filmowy

- David M. Crowe – amerykański historyk

- Martin Crowe (1923–2011) – australijski lekkoatleta, młociarz

- Russell Crowe (ur. 1964) – australijski aktor

- William Crowe (1925–2007) – amerykański admirał

Wikipedia

crowley

Osoby:

- John Crowley – amerykański pisarz fantasy

- Aleister Crowley – XX-wieczny okultysta

- Anthony Crowley – fikcyjny demon z książki Dobry omen, którego nazwisko pochodzi od powyższego

Instytucje:

- Crowley Data Poland – dawny operator telekomunikacyjny

- Crowley Foods – producent żywności z siedzibą w Binghamton, w USA

- Crowley Maritime Corporation – firma logistyczna z siedzibą w Oakland, w Kalifornii

Wikipedia

crown

[czytaj: krałn] szkło krzemowo-potasowe stosowane w fizyce do wyrobu układów optycznych; kron, kronglas

SJP.pl

Korona (ang. Crown) wcześniej zwana koroną podwójnej róży (ang. Crown of the double rose) – brytyjska jednostka monetarna o wartości 5 szylingów, wprowadzona przez reformę monetarną króla Henryka VIII; w obiegu w latach 1526–1965.

Pierwsze monety były bite ze złota, zaś pierwsze srebrne pojawiły się za rządów Edwarda VI.

Wikipedia

crp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = polit. hist. Centrolewica Rzeczypospolitej Polskiej;

(1.2) = med. biochem. białko C-reaktywne;

Wiktionary

crpg

[czytaj: ce er pe gie lub s-i ar pi dżi] z angielskiego: Computer Role Playing Game, komputerowe gry odgrywania ról, komputerowe gry fabularne; typ gier komputerowych wzorowanych na klasycznych grach typu RPG

SJP.pl

crt

skrót od: Catode Ray Thube, określenie monitorów zawierających lampę kineskopową

SJP.pl

cru

[czytaj: krü] z francuskiego: grunt, teren, na którym wyrosła winorośl; zbiór wina; wino (lokalne)

SJP.pl

crudités

[czytaj: kridiTE] przekąska z surowych warzyw pokrajanych w paski, maczanych w zimnym sosie

SJP.pl

cruise

[czytaj: kruz] pocisk samosterujący, trudno wykrywalny przez radary

SJP.pl

cruiser

[czytaj: kruzer]
1. typ motocykla przeznaczony do turystyki;
2. samochód typu Chrysler PT Cruiser

SJP.pl

Wikipedia

crunchips

[czytaj: kranczips] marka chipsów ziemniaczanych

SJP.pl

Crunchips – marka chipsów ziemniaczanych produkowanych od 1993 przez koncern Lorenz Bahlsen Snack-World, która jest dostępna w 80 krajach. Produkowane są w Niemczech, Polsce, Austrii i Rosji.

Gatunki:

- Gładkie – cienko krojone.

- X-Cut – grubo krojone, ryflowane.

- Tugeza – połączenie klasycznych chipsów oraz X-cut, z jednej strony gładkie, z drugiej ryflowane.

- Sticksy – w formie miniaturowych frytek.

Wikipedia

crunchipsy

[czytaj: kranczipsy] chipsy marki Crunchips

SJP.pl

cruschesco

przymiotnik

(1.1) liter. dotyczący Akademii della Crusca

Wiktionary

crush

[czytaj: krasz] potocznie: osoba, w której ktoś się zauroczył; krasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) slang. osoba, w której ktoś się podkochuje

Wiktionary

- Crush – album zespołu Bon Jovi

- Crush – album zespołu Orchestral Manoeuvres in the Dark

- Crush – album 2NE1

- Crush – singel zespołu Pendulum

- Crush – pierwsza piosenka Solange Knowles

- Crush – południowokoreański piosenkarz

Wikipedia

crusoe

[czytaj: kruZO] nazwisko, m.in. Robinson Crusoe - bohater powieści Daniela Defoe

SJP.pl

Crusoe – rodzina energooszczędnych procesorów zgodnych z x86, zaprojektowana przez korporację Transmeta z myślą o urządzeniach przenośnych (laptop, tablet) i urządzeniach wbudowanych (cienkie klienty).

Nazwa została zaczerpnięta z książki Robinson Crusoe.

Wikipedia

crusta

[czytaj: krusta] cukrowa obwódka na krawędzi kieliszka, rzadziej innego naczynia

SJP.pl

Crusta – ozdoba szklanki, stosowana głównie przy napojach alkoholowych. Wykonuje się ją zwilżając krawędź szklanki, a następnie dotykając krawędzią wysypanej na deskę czy talerzyk soli (np. margarita), cukru (słodkie koktajle) bądź innej sypkiej substancji.

Wikipedia

crux

Crux – termin łaciński, oznaczający krzyż

- Krzyż Południa (łac. Crux) – gwiazdozbiór nieba południowego

- Crux – opowiadanie Jacka Dukaja

- CRUX – dystrybucja Linuksa

Wikipedia

cruyff

[czytaj: krojf] nazwisko

SJP.pl

cruzado

[czytaj: kruzado]
1. dawna złota lub srebrna moneta portugalska mająca na rewersie znak krzyża;
2. jednostka monetarna Brazylii w latach 1986-1990 równa 100 centavos

SJP.pl

- cruzado – portugalska moneta złota lub srebrna. Nazwa pochodzi od krzyża umieszczanego na rewersie monety (krzyż – łac. crux, port. cruz).

- cruzado brazylijskie – jednostka monetarna Brazylii w latach 1986–1989

- nowe cruzado – jednostka monetarna Brazylii w latach 1989–1990

Wikipedia

cruzeir

[czytaj: kruzejr] dawna jednostka monetarna Brazylii, będąca w obiegu w latach 1942-1994; cruzeiro

SJP.pl

cruzeiro

[czytaj: kruzejro] dawna jednostka monetarna Brazylii, będąca w obiegu w latach 1942-1994; cruzeir

SJP.pl

Cruzeiro – miasto i gmina w Brazylii, w stanie São Paulo. Znajduje się w mezoregionie Vale do Paraíba Paulista i mikroregionie Guaratinguetá.

Wikipedia

crwth

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. średniowieczny smyczkowy instrument muzyczny bardów walijskich i celtyckich;

Wiktionary

Chrotta, crota, rota, rotta, crwth – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, rodzaj liry o płaskim, podłużnym pudle rezonansowym. Dwa wystające ramiona złączone są u szczytu poprzeczką z kołkami do strun. Liczba strun waha się od 2 do kilkunastu. Są one skracane przez dotykanie paznokciami (technika paznokciowa).

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) crwth

* niemiecki: (1.1) Crwth ż.

źródła.

== crwth (język angielski.) ==

thumb|crwth (1.1)

wymowa.

IPA|ˈkruːθ.

audioUS|En-us-crwth.ogg.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) hist. muz. crwth

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

crzz

skrót od: Centralna Rada Związków Zawodowych - organ zrzeszający związki zawodowe w latach 1949-1980

SJP.pl

cs

symbol cezu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = chem. chlorobenzalomalononitryl

Wiktionary

Cs

- Cs – symbol cezu (pierwiastka chemicznego)

- Cs – symbol cirrostratusa (chmury warstwowo-pierzastej)

cs

- cs – dwuznak w alfabecie węgierskim

- cs – kod ISO 639-1 dla języka czeskiego

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== CS (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-CS.ogg.

znaczenia.

skrótowiec

(1.1) = chem. chlorobenzalmalononitrile → chlorobenzalomalononitryl

(1.2) = counterstrike → kontratak

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

csc

Congregatio Sanctae Catharinae Virginis et Martyris, zakon katarzynek

SJP.pl

symbol

(1.1) = mat. cosecans

Wiktionary

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) cosec

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

zoblistę|sin|cos|tg|ctg|sec|cosec|csc.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cosec, csc

* francuski: (1.1) coséc, csc

źródła.

== csc (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

symbol

(1.1) mat. symbol funkcji cosecans / kosekans

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈsɛkãw̃s, AS: kosekãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cosec

Wiktionary

csdp

Congregatio Sororum Divini Pastoris a Providentia Divina, zakon pasterek

SJP.pl

csepel

[czytaj: czepel] wyspa na Dunaju

SJP.pl

- Czepel – wyspa rzeczna na Dunaju

- Csepel (dzielnica) – XXI dzielnica Budapesztu na tejże wyspie

- Csepel (motocykl) – typ motocykla produkowanego tamże

- Csepel (motoryzacja) – producent autobusów, samochodów ciężarowych i podwozi na wyspie Csepel w Budapeszcie

- SMS Csepel – austro-węgierski niszczyciel

- grupa Csepel – Jednostka taksonomiczna w archeologii

Wikipedia

csfn

Congregatio Sororum Sacrae Familiae de Nazareth, zakon nazaretanek

SJP.pl

csma

Congregatio Sancti Michaelis Archangeli, zakon michalitów

SJP.pl

csrs

Czechosłowacka Republika Socjalistyczna

SJP.pl

css

1. Centrala Spółdzielni Spożywców "Społem";
2. Centralne Studium Samolotów;
3. ang. Content Scrambling System, system kodowania zawartości płyt DVD;
4. ang. Cascading Style Sheets, kaskadowe arkusze stylów, język programistyczny

SJP.pl

csse

Congregatio Sororum Sanctae Elisabeth, zakon elżbietanek

SJP.pl

cssf

Congregatio Sororum Sancti Felicis a Cantalicio Tertii Ordinis Regularis Sancti Francisci Seraphici, zakon felicjanek

SJP.pl

cssh

Congregatio Sororum Sanctae Hedvigis ab Immaculata Virgine Genitrice Mariae, zakon jadwiżanek

SJP.pl

cssma

Congregatio Sororum Sancti Michaelis Archangeli, zakon michalitek

SJP.pl

cssp

Congregatio Sancti Spiritus sub tutela Immaculati Cordis Beatissimae Virginis Mariae, zakon duchaczy

SJP.pl

Duchacze, Zgromadzenie Ducha Świętego pod opieką Niepokalanego Serca Maryi Panny – zgromadzenie zakonne założone przez Klaudiusza Poullart des Places w 1703 roku.

Wikipedia

cssr

Congregatio Sanctissimi Salvatoris, zakon redemptorystów

SJP.pl

ćśśś

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy; tsss, tss, ts

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …nakazujący milczenie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cicho sza!, ciii!, pst!, sza!, ts!, tss!

Wiktionary

csu

skrót od: Christlich-Soziale Union - Unia Chrześcijańsko-Społeczna, niemiecka partia polityczna

SJP.pl

csw

skrótowiec

(1.1) = czysta substancja węglowa, tj. przelicznik stosowany w analizie węgla po odjęciu popiołów i wilgoci

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pobrane próby węgla z otworów wiertniczych wykonanych z powierzchni ziemi lub z wyrobisk górniczych poddawane są badaniom pod względem zawartości metanu. Na tej podstawie złoże lub jego część jest zaliczana do niemetanowych, gdy zawartość metanu w węglu nie przekracza 0,1 m³ metanu na megagram czystej substancji węglowej, co zapisuje się w postaci 0,1 m³ CH_4/Mg csw.

Wiktionary

ct

ang. Clock Time and Date, sygnał przesyłany przez nadawców stacji radiowych, pozwalający na automatyczną regulację aktualnej godziny i daty w pozwalających na to odbiornikach radiowych

SJP.pl

- Česká televize

- tomografia komputerowa, TK (ang. computed tomography, CT)

- kalcytonina

- Connecticut

- ct – skrót jednostki miary karatu

- CT ( ang. Central Time) – czas centralny

- CT – oznaczenie literowe Torunia na tablicach rejestracyjnych pojazdów w Polsce

Wikipedia

ct.

skrót od: cent; ct

SJP.pl

ctg

kotangens

SJP.pl

symbol

(1.1) = mat. cotangens

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s, AS: kotãŋgẽũ̯s

Wiktionary

cthulhu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) liter. fikcyjny humanoidalny obcy bóg opisywany jako gigant z głową przypominającą ośmiornicę oraz smoczymi skrzydłami i pazurami, wokół którego rozwinął się szalony kult;

Wiktionary

Cthulhu – istota fikcyjna, Wielki Przedwieczny, najbardziej znane bóstwo z kręgu mitów stworzonych przez H.P. Lovecrafta. Zwany jest Bratem lub Kapłanem Przedwiecznych, Al-Khadhulu, Kuthulu, Set-Hulhu lub Chta-lhu.

Cthulhu spoczywa w grobowcu, uśpiony w cyklopowym mieście R’lyeh na dnie Pacyfiku, kiedy jednak planety ułożą się prawidłowo, Cthulhu przybędzie aby zniszczyć świat.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Wielki Przedwieczny

Wiktionary

ctk

jedna z popularniejszych linii produktów marki Casio

SJP.pl

ctp

[czytaj: cetepe] metoda tworzenia formy drukowej bezpośrednio z pliku; ctp, CtP

SJP.pl

- CtP – metoda tworzenia formy drukowej

- Cytydyno-5′-trifosforan – jeden z nukleotydów

- CTP – grupa wykresów używanych w obróbce cieplnej

- CTP (Cordless Telephony Profile) – profil systemu Bluetooth dla telefonii bezprzewodowej

Wikipedia

ctrl

skrót od: control (czytany jako cały, odmienny wyraz lub potocznie: ce-te-er-EL); Ctrl

SJP.pl

Wikipedia

ctv

[czytaj: s-i ti VI lub ce te FAŁ] skrót od:
1. Canada Television;
2. colour television

SJP.pl

cu

symbol miedzi, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

- Cu – symbol chemiczny miedzi

- Cu – symbol meteorologiczny cumulusa

- CU – wrzodziejące zapalenie jelita grubego

- CU – układ sterowania (control unit) w typowym mikroprocesorze

- CU – w slangu internetowym „do zobaczenia” (ang. see you zapisane fonetycznie)

- cu – w ISO 639-1 kod języka staro-cerkiewno-słowiańskiego

- CU – kod przypisany Kubie według standardu ISO 3166-1 alfa-2

- .cu – kubańska domena internetowa

Wikipedia

cubiculum

[czytaj: kubikulum] kubikulum;
1. grób w katakumbach wczesnochrześcijańskich;
2. pomieszczenie w dawnym domu rzymskim

SJP.pl

Cubiculum (łac. pokój do spoczynku, spania, od cubare – leżeć) – pojęcie używane w architekturze starożytnej dla określenia:

- pomieszczenia w domu rzymskim przeznaczonego na sypialnię, zwykle usytuowanego przy atrium lub w perystylu;

- dużego pomieszczenia komory grobowej w katakumbach.

Wikipedia

cuch

1. rzadko: przykry, odrażający zapach; smród, odór;
2. powonienie, węch psa; wiatr

SJP.pl

cucha

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; czucha; czuha; gunia; guńka

SJP.pl

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

Wikipedia

cuchna

cuchna nawozowa - gatunek muchówki z rodziny kłośnicowatych

SJP.pl

cuchnąć

wydzielać ostry, nieprzyjemny zapach

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) brzydko pachnieć, śmierdzieć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten chłopak cuchnie, bo się nie myje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡suxnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: cuχnõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cuchnięcie n.

przym. cuchnący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) śmierdzieć, capić

Wiktionary

cuchnący

→ cuchnąć

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od cuchnąć

przymiotnik

(2.1) o bardzo brzydkim zapachu

Wiktionary

Patrz:
cuchnąć
Przykłady

(2.1) Ładny kwiat nigdy nie jest cuchnący.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suxˈnɔ̃nt͡sɨ, AS: cuχnõncy

Wiktionary

Powiązane:

czas. cuchnąć

Wiktionary

cuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cuchnąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cuchnąć

Wiktionary

cucić

doprowadzać do przytomności; trzeźwić

SJP.pl

czasownik

(1.1) med. fiz. doprowadzać do częściowego lub pełnego stanu świadomości

(1.2) psych. praw. doprowadzać do częściowego lub pełnego stanu poczytalności

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cucenie n.

Wiktionary

cuckold

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. gra erotyczna polegająca na przyzwoleniu mężczyzny na zdradę – partnerka lub partner otrzymuje całkowitą swobodę seksualną, a on sam czerpie satysfakcję z jego lub jej niewierności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) seks. mężczyzna przyzwalający na zdradę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od jakiegoś czasu ja i mąż eksperymentujemy ze swingiem i cuckoldem.

(2.1) Hej cuckoldy, oddajcie swoje laski – jestem mocno napalony.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) candaulizm, zdrada kontrolowana

Wiktionary

cud

1. niezwykłe, niecodzienne zjawisko;
2. osoba lub rzecz bardzo piękna, niesamowita;
3. szczęśliwy zbieg okoliczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

(1.2) przen. rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

Wiktionary

- Cud – religijne określenie zjawiska lub zdarzenia, którego nie da się racjonalnie wyjaśnić przez odwołanie do przyczyn naturalnych, a które będąc niepojętym i niewyjaśnionym przez znane człowiekowi prawa natury, uważane bywa za wyraz ingerencji Boga lub sił nadprzyrodzonych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Apostołowie chodzili i czynili cuda.

(1.2) To prawdziwy cud! Auto zostało całkowicie zniszczone w wypadku, a on wyszedł z niego bez żadnych ran!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sut, AS: cut

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudowność ż., cudak m., cudaczność ż.

przym. cudowny, cudny, cudaczny

przysł. cudownie, cudnie, cudacznie

czas. cudować

Wiktionary

cud-dieta

ironicznie: dieta, której stosowanie powoduje bardzo szybkie chudnięcie

SJP.pl

cud-dziewczyna

ideał dziewczyny, dziewczyna posiadająca najlepsze cechy; cud-dziewica

SJP.pl

cud-dziewica

ideał dziewczyny, dziewczyna posiadająca najlepsze cechy; cud-dziewczyna

SJP.pl

cud-kobieta

ideał kobiety; kobieta posiadająca cechy najlepsze

SJP.pl

cuda-niewidy

potocznie: coś niezwykłego, niesamowitego, rzadko spotykanego; cuda niewidy

SJP.pl

cuda-wianki

z ironią o rzeczach niezwykłych, nadzwyczajnych ale nierealnych lub nieosiągalnych; cuda na kiju

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) iron. rzeczy niezwykłe, nadzwyczajne, ale nierealne lub nieosiągalne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Facet, który chce zostać prezydentem, choć nie ma o niczym zielonego pojęcia, oddycha z ulgą, bo najgorsze przeszło. Przed żoną się nie skompromitował. Bał się, że jej cuda-wianki opowiada, jak to w dalekiej ojczyźnie go kochają, bał się, że przesadza, a był za skromny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡suda‿ˈvʲjãnʲci, AS: cuda‿vʹi ̯ãnʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cuda wianki, cuda na kiju, cuda niewidy

Wiktionary

cudacki

właściwy cudakowi; dziwaczny, cudaczny

SJP.pl

cudackość

potocznie: ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją osobliwością; cudaczność, dziwaczność, pokraczność, osobliwość

SJP.pl

cudactwo

coś dziwnego

SJP.pl

cudaczek

zdrobnienie od: cudak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od cudak

Wiktionary

Beaufortia kweichowensis – gatunek ryby z rodziny przylgowatych (Balitoridae). W języku polskim określany jako cudaczek.

Gatunek opisał naukowo w 1931 roku Ping-Wen Fang. Początkowo autor nadał gatunkowi nazwę Gastromyzon leveretti kweichowensis, przypuszczając, że opisywany przez niego takson to podgatunek pokrewnego gatunku Gastromyzon leveretti (obecnie Beaufortia leveretti). Nazwa naukowa Beaufortia honoruje ichtiologa Lievena Ferdinanda Beauforta, który pomógł kreatorowi rodzaju podczas jego pracy w Zoölogisch Museum w Amsterdamie.

Wikipedia

Patrz:
cudak
Powiązane:

rzecz. cudak m.

przym. cudaczny

Wiktionary

cudaczka

zdrobnienie od: cudak

SJP.pl

Patrz:
cudak

cudacznieć

stawać się cudacznym - dziwnym, śmiesznym, ekscentrycznym; dziwaczeć

SJP.pl

cudaczniej

stopień wyższy od przysłówka: cudacznie

SJP.pl

cudaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudaczny

SJP.pl

cudacznik

egzotyczna roślina kwiatowa z rodziny trudziczkowatych; cudacznik indyjski

SJP.pl

Cudacznik (Quisqualis) – rodzaj roślin z rodziny trudziczkowatych (Combretaceae). Obejmuje 17 gatunków występujących w tropikalnej Afryce i Azji.

Wikipedia

cudaczność

potocznie: ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją osobliwością; pokraczność, dziwaczność, cudackość, osobliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudaczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. cudaczny

rzecz. cud mrz., cudowność ż., cudak mos.

Wiktionary

cudaczny

śmieszny, dziwaczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nietypowy i śmieszny jednocześnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudowność ż., cud mrz., cudaczek mos., cudaczność ż., cudak mos.

przysł. cudacznie

czas. cudować

Wiktionary

cudaczyć

potocznie: zachowywać się jak cudak, robić różne dziwactwa; grymasić, dziwaczyć, wydziwiać

SJP.pl

cudak

dziwak, ekscentryk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek postępujący lub wyglądający dziwacznie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sudak, AS: cudak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cud m., cudowanie n., wycudowanie n., cudowność ż., cudaczność ż.

:: zdrobn. cudaczek m.

:: fż. cudaczka ż.

czas. cudować ndk., wycudować dk.

przym. cudaczny, cudny, cudowny

przysł. cudacznie, cudnie, cudownie

Wiktionary

cudem

w użyciu przysłówka: w sposób niepojęty (np. Cudem uniknął śmierci.); cudownie

SJP.pl

cudeńko

coś wspaniałego, pięknego, nadzwyczajnego; cudo

SJP.pl

cudków

Cudków – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona.

Wieś duchowna Sutków, własność opactwa cystersów w Jędrzejowie położona była w końcu XVI wieku w powiecie radomszczańskim województwa sieradzkiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia

cudniej

stopień wyższy od przysłówka: cudnie

SJP.pl

cudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudny

SJP.pl

cudniki

Cudniki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krośniewice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Jankowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Wikipedia

cudność

→ cudny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudne; cecha tych, którzy są cudni

Wiktionary

Patrz:
cudny
Powiązane:

przym. cudny

Wiktionary

cudnów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;

Wiktionary

Cudnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko. Ma status sołectwa.

W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego, następnie w latach 1975–1998 do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Słupicy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cudnowski

Wiktionary

cudnowski

przymiotnik od: Cudnów (wieś w Polsce lub miasto na Ukrainie)

SJP.pl

cudny

niezwykle piękny, wzbudzający zachwyt, wspaniały, nadzwyczajny, cudowny

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) nadzwyczaj piękny, godny podziwu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cud mrz., cudność ż., cudowność ż., cudak mos.

czas. cudować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarujący, nadzwyczajny, piękny, przepiękny, śliczny, wspaniały, zadziwiający

Wiktionary

cudo

coś wspaniałego, pięknego, nadzwyczajnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. osoba, rzecz lub zjawisko niezwykle piękne lub nadzwyczajne

(1.2) daw. rzecz dziwna, dziwaczna, straszydło, dziwoląg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Spojrzenie jej trafia na prześliczną, szylkretową puderniczkę, leżącą na wystawie. — O jej, co to za cudo!

(1.2) Rzecz trudna do wiary, bajka, cudo, pokusa, omamienie, czary, dziwo, mara… bies tego nie zgadnie, co znaczy?

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudeńko, cacko, pieścidełko, cacuszko

Wiktionary

cudokaczka

gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Cudokaczka (Callonetta leucophrys) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Amerykę Południową – od Boliwii po południową Brazylię, Urugwaj i północną Argentynę. Jest gatunkiem niemigrującym, choć po sezonie lęgowym rozprasza się na niewielkie odległości, pojawiając się na niższych wysokościach i zbliżając do wybrzeży. Od XX w. jest licznie hodowana w niewoli.

Wikipedia

cudotwór

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. potwór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rzad. twór cudowny, niezwykły

Wiktionary

cudotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zdolna do czynienia cudów, wywoływania niewytłumaczalnych zjawisk

(1.2) przen. osoba, której działania okazują się bardzo skuteczne

Wiktionary

- Cudotwórca – film ze Steve'em Martinem z 1992 roku;

- Cudotwórca – film z Eddiem Murphym z 1998 roku.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cudotwórstwo n.

:: fż. cudotwórczyni ż.

przym. cudotwórczy

Wiktionary

cudotwórczy

czyniący cuda

SJP.pl

cudotwórczyni

kobieta posiadająca dar czynienia cudów

SJP.pl

- Cudotwórczyni − trzyaktowa sztuka autorstwa Williama Gibsona, wystawiona po raz pierwszy w 1957 roku;

- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 2000 roku w reżyserii Nadii Tass;

- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 1979 roku w reżyserii Paula Aarona;

- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 1962 roku w reżyserii Arthura Penna.

Wikipedia

cudotworny

dawniej: cudotwórczy - czyniący cuda

SJP.pl

cudotwórstwo

Taumaturgia (gr. θαῦμα thaûma – cud i ἔργον érgon – czyn, działanie, moc) – zdolność czynienia cudów, cudotwórstwo. Osoba posiadająca te zdolności nazywana jest taumaturgiem.

W religii chrześcijańskiej moc taumaturgiczną posiadali niektórzy święci, np. święty Bernard z Clairvaux. W ikonografii takie zdolności oznacza gwiazda nad głową świętego, np. na obrazie Francisca Goi Święty Bernard z Clairvaux.

Wikipedia

cudować

potocznie: robić coś wymyślnego bez potrzeby

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. robić coś wymyślnego bez specjalnej potrzeby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówi: Co ty znowu cudujesz, już te drzwi rozsuwane do dużego pokoju wymyśliłaś… Ja mu tłumaczę: Słuchaj, czy u nas musi być normalnie, jak u wszystkich? Róbmy tak, żeby nam dobrze było. I Wiesiek trochę mięknie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cud m., cudowność ż., cudak m., cudowanie n., cudaczenie n.

czas. cudaczyć ndk.

przym. cudowny, cudny, cudaczny

przysł. cudownie, cudnie, cudacznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wymyślać; gw-pl|Górny Śląsk|wynokwiać.

Wiktionary

cudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cudować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cudować

rzecz. cudowność ż., cudak mos.

Wiktionary

cudownie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób cudowny, w sposób nadprzyrodzony, cudem

(1.2) w sposób godny podziwu, zachwycająco, niezwykle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈdɔvʲɲɛ, AS: cudovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudowność ż., cud m., cudak mos.

przym. cudowny

przysł. przecudownie

czas. cudować

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wspaniale

Wiktionary

cudowniej

stopień wyższy od przysłówka: cudownie

SJP.pl

cudowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudowny

SJP.pl

cudowność

→ cudowny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudowne, wspaniałe, niezwykłe, piękne itp.

(1.2) cecha rzeczy cudownej, związanej z cudem, powstałej na skutek cudu

Wiktionary

Patrz:
cudowny
Przykłady

(1.1) Cudowność jest zawsze piękna, wszystko jedno jaka cudowność, nie ma cudowności, która by nie była piękna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈdɔvnɔɕt͡ɕ, AS: cudovność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cud mrz., cudak mos., cudactwo n., cudaczność ż., cudowanie n., cudaczenie n.

czas. cudować ndk., cudaczyć ndk.

przym. cudowny, cudny, cudaczny

przysł. cudownie, cudnie, cudacznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wspaniałość, niezwykłość

(1.2) nadprzyrodzoność, nieziemskość

Wiktionary

cudowny

1. słynący z cudów, powstały wskutek cudu;
2. bardzo piękny, niezwykły; nadzwyczajny, wspaniały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

(1.2) związany z cudem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nauczycielka jest cudowna, ale jej syn – niemiły.

(1.1) W związku ze zbliżającymi się połowinkami w moim liceum rozpoczęłam poszukiwania cudownej sukienki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈdɔvnɨ, AS: cudovny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cud mrz., cudowność ż., cudak mos.

przysł. cudownie

czas. cudować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cudny, śliczny, piękny, wspaniały, nadzwyczajny

Wiktionary

cudowronka

rodzaj ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

cudowronki

rodzaj ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

Cudowronki, cudowronkowate, ptaki rajskie (Paradisaeidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Występują na Molukach, Nowej Gwinei i w północno-wschodniej Australii. Zamieszkują lasy tropikalne, nieliczne żyją na otwartej przestrzeni.

Wikipedia

cudowronkowate

o cechach cudowronkowaty (rodzina ptaków)

SJP.pl

Cudowronki, cudowronkowate, ptaki rajskie (Paradisaeidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Występują na Molukach, Nowej Gwinei i w północno-wschodniej Australii. Zamieszkują lasy tropikalne, nieliczne żyją na otwartej przestrzeni.

Wikipedia

cudowronkowaty

o cechach cudowronkowaty (rodzina ptaków)

SJP.pl

cudowski

nazwisko

SJP.pl

cudze

coś należące do kogoś innego (fraz. harować na cudzym)

SJP.pl

cudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cudzić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cudzić

Wiktionary

cudzes

żartobliwie: papieros wzięty od kogoś; cudzy papieros

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. papieros wzięty od innej osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie palę — odpowiedziałem, […]. — Ale zaraz otworzą kiosk, mogę kupić paczkę — zaoferowałem. Przez chwilę rozważał, czy nie poczekać na cudzesa.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cudzy

Wiktionary

cudzić

czasownik

(1.1) stpol. czyścić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sud͡ʑit͡ɕ, AS: cuʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzenie n.

Wiktionary

cudzich

cudzich brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

SJP.pl

cudzokrain

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. cudzoziemiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈkrajĩn, AS: cuʒokrai ̯ĩn

Wiktionary

cudzoziemczeć

tracić cechy narodowe, wynaradawiać się

SJP.pl

cudzoziemczyzna

dawniej, dziś uznawane za niepoprawne: wszystko to, co obce, cudzoziemskie; cudzoziemszczyzna

SJP.pl

Cudzoziemszczyzna (właśc. Cudzoziemczyzna. Komedia we trzech aktach, wierszem) - trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry napisana w 1822. Prapremiera odbyła się w teatrze lwowskim 29 lutego 1824.

Wikipedia

cudzoziemiec

obywatel innego państwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pochodząca z innego kraju

Wiktionary

Cudzoziemiec, obcokrajowiec (łac. peregrinus – osoba pochodząca z innego kraju, ang. foreigner, fr. étranger, niem. Ausländer, ros. иностранец) – osoba nieposiadająca obywatelstwa państwa, w którym przebywa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla braci moich stałem się obcym / i cudzoziemcem dla synów mej matki.

(1.1) Jakiś cudzoziemiec pytał mnie, jak dojść na dworzec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈʑɛ̃mʲjɛt͡s, AS: cuʒoźẽmʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzoziemszczyzna ż.

:: fż. cudzoziemka ż.

czas. scudzoziemczyć dk., scudzoziemszczać ndk.

przym. cudzoziemski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcokrajowiec; pot. zagraniczniak; przest. etranżer; starop|foryster.

Wiktionary

cudzoziemka

→ cudzoziemiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, dziewczyna z innego kraju

Wiktionary

Cudzoziemka – powieść Marii Kuncewiczowej. Pierwodruk ukazał się w odcinkach w 1935 w „Kurierze Porannym”, oddzielnie wydana w Warszawie w 1936. Przetłumaczona na 14 języków, uważana za jedno z najwybitniejszych osiągnięć literackich psychologizmu okresu międzywojennego. Wielokrotnie wznawiana. W konstrukcji powieści autorka złamała wszelki porządek chronologiczny. Skomponowana jest ze wspomnień, dygresji, retrospekcji głównej bohaterki.

Wikipedia

Patrz:
cudzoziemiec
Powiązane:

rzecz. cudzoziemskość ż.

:: fm. cudzoziemiec m.

przym. cudzoziemski

przysł. cudzoziemsko

Wiktionary

cudzoziemski

pochodzący z obcego państwa, właściwy obcym krajom lub cudzoziemcom

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wygląda, że obecność wojsk cudzoziemskich w Afganistanie nie przyczynia się do pacyfikacji kraju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzoziemiec m., cudzoziemka ż., cudzoziemszczyzna ż., cudzoziemskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zagraniczny

Wiktionary

cudzoziemskość

→ cudzoziemski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cudzoziemskie; cecha tych, którzy są cudzoziemscy

Wiktionary

Patrz:
cudzoziemski
Przykłady

(1.1) Wszystko co w nas najlepsze pochodziło od matki, ale ona szybko nas opuściła nie mogąc podźwignąć ciężaru cudzoziemskości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzoziemiec m., cudzoziemka ż.

przym. cudzoziemski

przysł. cudzoziemsko

Wiktionary

cudzoziemszczyzna

wszystko to, co obce, cudzoziemskie; cudzoziemczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół spraw, rzeczy cudzoziemskich

Wiktionary

Cudzoziemszczyzna (właśc. Cudzoziemczyzna. Komedia we trzech aktach, wierszem) - trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry napisana w 1822. Prapremiera odbyła się w teatrze lwowskim 29 lutego 1824.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cudzoziemiec m., cudzoziemka ż.

przym. cudzoziemski

Wiktionary

cudzożywność

żywienie się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego przez organizmy niezdolne do przeprowadzania fotosyntezy i chemosyntezy; heterotrofizm, heterotrofia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. odżywianie się organizmu związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

Wiktionary

Heterotrofizm, cudzożywność (gr. héteros – inny. różny + gr. trophikós – odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok autotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Heterotrofy (organizmy cudzożywne) odżywiają się związkami organicznymi.

Ten sposób odżywiania dotyczy:

- większości bakterii,

- grzybów,

- śluzowców,

- niektórych roślin,

- zwierząt.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cudzożywny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heterotrofizm, heterotrofia

Wiktionary

cudzożywny

o organizmach zwierzęcych lub roślinnych: odżywiający się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego; heterotroficzny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzożywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) heterotroficzny

Wiktionary

cudzołóstwo

stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

Wiktionary

Cudzołóstwo lub zdrada małżeńska (łac. adulterium) – termin występujący w różnych kulturach, religiach i systemach prawnych, oznaczający akt współżycia płciowego osób, z których przynajmniej jedna jest związana małżeństwem z inną osobą. Niektórzy autorzy mylą niekiedy cudzołóstwo z nierządem, rozumianym jako akt współżycia płciowego osób, z których żadna nie jest związana małżeństwem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 25 kwietnia 2005 r. w Afganistanie 25-letnia Amina została publicznie ukamienowana za cudzołóstwo.

(1.1) Chrystus uznaje bowiem za cudzołóstwo nie tylko obcowanie cielesne z żoną bliźniego, ale również z osobą rozwiedzioną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈwustfɔ, AS: cuʒou̯ustfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołożnik m., cudzołożnica ż., cudzołożenie n.

czas. cudzołożyć ndk.

przym. cudzołożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrada małżeńska; pot. przyprawianie rogów, skok w bok, daw. adulterium

Wiktionary

cudzołóżca

ten, kto cudzołoży

SJP.pl

cudzołożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. dopuszczanie się cudzołóstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołóstwo n., cudzołożnik m., cudzołożnica ż.

czas. cudzołożyć

przym. cudzołożny

Wiktionary

cudzołożnica

kobieta zdradzająca męża z innym mężczyzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔwɔʒʲˈɲit͡sa, AS: cuʒou̯ožʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołóstwo n., cudzołożenie n.

:: fm. cudzołożnik m.

czas. cudzołożyć

przym. cudzołożny

Wiktionary

cudzołożnik

zdradzający żonę z inna kobietą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna dopuszczający się cudzołóstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie płaciło się kary za zabicie człowieka w pojedynku sądowym ani za zabicie cudzołożnika, włamywacza lub podpalacza pochwyconego na gorącym uczynku, ani za sztuczne poronienie wywołane przez samą matkę, ani za zgładzenie świętokradcy, który włamał się do świątyni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈwɔʒʲɲik, AS: cuʒou̯ožʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołóstwo n., cudzołożenie n.

:: fż. cudzołożnica ż.

czas. cudzołożyć

przym. cudzołożny

Wiktionary

cudzołożny

uprawiający cudzołóstwo, dopuszczający się zdrady małżeńskiej

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dobie renesansu zdradzonego męża symbolizował kogut, a cudzołożną niewiastę symbolizowała kobieta z gestem zwanym figą, zatem jednoznacznym symbolem chuci cielesnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈwɔʒnɨ, AS: cuʒou̯ožny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołóstwo n., cudzołożnik m., cudzołożnica ż., cudzołożenie n.

czas. cudzołożyć

Wiktionary

cudzołożyć

uprawiać seks z osobą będącą w związku małżeńskim lub samemu będąc w takim związku

SJP.pl

czasownik

(1.1) dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie cudzołóż! — to szóste przykazanie Dekalogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sud͡zɔˈwɔʒɨt͡ɕ, AS: cuʒou̯ožyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzołóstwo n., cudzołożnik m., cudzołożnica ż., cudzołożenie n.

przym. cudzołożny

Wiktionary

cudzy

1. należący do kogoś innego;
2. dawniej: obcy, cudzoziemski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do kogoś innego

(1.2) cudzoziemski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przez jakiś czas mieszkałem w cudzym mieszkaniu.

(1.1) Mali na ogół walczą o cudze. Biorą ich do armii, raz do jednej, raz do drugiej (…)

(1.2) Cudze chwalicie // Swego nie znacie // Sami nie wiecie // Co posiadacie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sud͡zɨ, AS: cuʒy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cudzes mzw., cudzesy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obcy

(1.2) obcy, obcoplemienny

Wiktionary

cudzysłów

znak interpunkcyjny służący najczęściej do oznaczania cytatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

(1.2) parzysty znak graficzny służący do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych; para cudzysłowów (1.1)

Wiktionary

Cudzysłów – znak interpunkcyjny, zwykle podwójny (cudzysłowa), służący m.in. do wyodrębniania cytatów, pseudonimów, ironii.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Każdy cytat powinien znaleźć się w cudzysłowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈd͡zɨswuf, AS: cuʒysu̯uf

Wiktionary

cudzysłowowy

przymiotnik od: cudzysłów

SJP.pl

cufal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szczęśliwy zbieg okoliczności, traf, fart

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miołech cufala. → Poszczęściło mi się.

Wiktionary

cug

1. dawniej: zaprzęg koni ustawionych parami;
2. dawniej: para koni cugowych;
3. potocznie: strumień powietrza w wentylatorze itp.;
4. potocznie: ciąg powietrza, przeciąg, przewiew

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ciąg (alkoholowy, narkotyczny)

(1.2) reg. pot. ciąg, przepływ powietrza w wentylatorze, piecu

(1.3) przest. zaprzęg kilku koni

(1.4) przest. para koni cugowych

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. pociąg

(1.6) daw. gwara. więz. ucieczka

Wiktionary

Cug zaprzęg składający się z sześciu (a niekiedy czterech) koni wyjazdowych, rasowych albo podrasowanych, dobranych w pary albo czwórki typem, wzrostem, maścią, itd.; dawniej wojskowy pluton; szereg (wojska); z niemieckiego Zug 'ciąg; orszak; zaprzęg; pluton; przeciąg'.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡suk, AS: cuk

Wiktionary

Powiązane:

przym. cugowy

rzecz. cugant m., cugowiec mzw., cugowy mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciąg, przewiew

Wiktionary

cugant

koń używany tylko do czterokonnych lub sześciokonnych zaprzęgów powozu, w cugu; koń cugowy; cugowiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. koń zaprzęgowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stajenny wyprowadził dwa kare silne cuganty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cug m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cugowy, cugowiec

Wiktionary

cugiel

(zwykle w liczbie mnogiej) długi pasek rzemienny lub gruby sznur mocowany po obu stronach uzdy, stanowiący część uprzęży używanej do kierowania koniem w zaprzęgu; lejc, wodza

SJP.pl

cugle

(zwykle w liczbie mnogiej) długi pasek rzemienny lub gruby sznur mocowany po obu stronach uzdy, stanowiący część uprzęży używanej do kierowania koniem w zaprzęgu; lejc, wodza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. rzemienne pasy służące do kierowania koniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszy i trzeci szwadron polski skrócił cugle. Broń do ataku! (S. Żeromski: Popioły)

(1.1) Runął w śnieg i ledwo utrzymał cugle. Po chwili namacał końcem stopy strzemię i gnał za saniami. (S. Żeromski: Popioły)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡suɡlɛ, AS: cugle

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lejce

Wiktionary

cugowiec

koń używany tylko do czterokonnych lub sześciokonnych zaprzęgów powozu, w cugu; koń cugowy; cugant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. zootechn. koń do zaprzęgu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stangret wyprowadził dwa silne cugowce.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cug m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cugowy, cugant

Wiktionary

cugowski

nazwisko

SJP.pl

- Krzysztof Cugowski – polski wokalista rockowy

- Piotr Cugowski – polski wokalista rockowy

- Wojciech Cugowski – polski gitarzysta rockowy

Wikipedia

cugowy

przymiotnik od: cug, np. stajnia cugowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zootechn. nadający się do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zootechn. koń zaprzęgowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W stajni stały trzy konie cugowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cug m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cugant, cugowiec

Wiktionary

cukier

produkt spożywczy wytwarzany z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

(1.2) spoż. krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;

Wiktionary

Cukier – potoczna nazwa sacharozy, występującej pod nazwami handlowymi m.in. cukier spożywczy, cukier konsumpcyjny. Sacharoza to słodki dwucukier otrzymywany w procesie rafinacji w cukrowni, przede wszystkim z trzciny cukrowej, a w klimacie umiarkowanym z buraka cukrowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zawartość cukrów prostych (glukozy i fruktozy) w wielokwiatowych miodach pszczelich waha się średnio w zakresie 65–75% (…)

(1.2) Cukier składa się niemal w całości z sacharozy.

(1.2) Herbaty nie słodzę, ale do kawy zawsze dodaję łyżeczkę cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sucɛr, AS: cuḱer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukiernica ż., cukierniczka ż., cukrownia ż., cukierek m., cukrzyk m., cukrzyca ż., cukrzenie n., pocukrzenie n., cukiernictwo n., cukiernik m., cukrówka ż., cukierkowość ż., scukrzanie n., scukrzenie n., Cukrówka ż., cukrowiec m.

czas. cukrzyć ndk., pocukrzyć dk., scukrzać ndk., scukrzyć dk.

przym. cukrzany, cukrowy, cukierkowy, cukierniczy, cukrzycowy

przysł. cukrowo, cukierkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sacharyd, węglowodan

(1.2) cukier spożywczy, sacharoza

Wiktionary

cukierdoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warmia. cukiernica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukierniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cukiernica

Wiktionary

cukiereczek

zdrobnienie od: cukierek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieszcz. cukierek

(1.2) przen. o kimś ładnym

Wiktionary

Cukiereczek – amerykańska komedia kryminalna z 1999 roku, w reżyserii Darrena Steina.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stasiu, teraz weź sobie cukiereczka.

(1.2) Krysia, nasz cukiereczek, zaśpiewa piosenkę po włosku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukierek mrz.

przym. cukierniczy

Wiktionary

cukierek

przysmak z cukru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) spoż. drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

(1.2) rzad. zdrobn. od: cukier

Wiktionary

Cukierek (właściwie cukier kandyzowany) – wyrób cukierniczy wykonany ze stężonego roztworu cukru w wodzie, do którego dodawane są aromaty i barwniki.

Słowa „cukierek” zaczęto używać w XVIII wieku, wówczas to w polszczyźnie zaczęły się rozpowszechniać derywaty od wyrazów oznaczających surowce jadalne, w tym przypadku podstawą był „cukier”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie dzieci bardzo lubią cukierki.

(1.2) Panienka sobie cukierku do herbatki nasypie, będzie lepsza!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈcɛrɛk, AS: cuḱerek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukiernia ż., cukierenka ż., cukiernik m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukrówka ż., cukrownia ż.

:: zdrobn. cukiereczek m.

czas. cukrzyć ndk., pocukrzyć dk., cukrować ndk., pocukrować dk.

przym. cukierkowy, cukrzycowy, cukrowy, cukierniczy, cukrowniczy

przysł. cukierkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. lm. cuksy, reg. śl. bómbón, bombon.

Wiktionary

cukierenka

zdrobnienie od: cukiernia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od cukiernia (lokal, gdzie się kupuje, spożywa wyroby cukiernicze, gdzie można się napić kawy, herbaty itp.; rzad. wytwórnia ciastek)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wstępowali zawsze na kawę do pewnej zacisznej cukierenki.

(1.1) Odwiedzał zaciszne nisze cukierenek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukierek mzw./mrz.

Wiktionary

cukierki

przysmak z cukru

SJP.pl

Cukierek (właściwie cukier kandyzowany) – wyrób cukierniczy wykonany ze stężonego roztworu cukru w wodzie, do którego dodawane są aromaty i barwniki.

Słowa „cukierek” zaczęto używać w XVIII wieku, wówczas to w polszczyźnie zaczęły się rozpowszechniać derywaty od wyrazów oznaczających surowce jadalne, w tym przypadku podstawą był „cukier”.

Wikipedia

cukierkoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść słodycze

SJP.pl

cukierkoholik

osoba, która bardzo lubi jeść słodycze

SJP.pl

cukierkowatość

→ cukierkowaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cukierkowate; cecha tych, którzy są cukierkowaci

Wiktionary

Patrz:
cukierkowaty
Powiązane:

przym. cukierkowaty

przysł. cukierkowato

Wiktionary

cukierkowaty

słodki, ckliwy, mdły

SJP.pl

cukierkownia

pomieszczenie, w którym wyrabiane są cukierki

SJP.pl

cukierkowo

przysłówek

(1.1) ładnie

(1.2) słodko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier mrz., cukierek mzw./mrz.

Wiktionary

cukierkowość

→ cukierkowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cukierkowe; cecha tych, którzy są cukierkowi

Wiktionary

Patrz:
cukierkowy
Powiązane:

rzecz. cukier m., cukierek m., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukrzenie n., pocukrzenie n., cukrownia ż., cukrownik m., cukrowniczka ż., cukiernia ż., cukierniczka ż., cukiernik ż., cukiernictwo n., cukrówka ż., scukrzenie n.

czas. cukrować ndk., pocukrować dk., scukrzyć dk.

przym. cukierkowy, cukierkowaty, cukrowy, cukierniczy, cukrowniczy, cukrzycowy

przysł. cukierkowo, cukierkowato

Wiktionary

cukierkowy

1. przymiotnik od: cukierek;
2. sentymentalny, czułostkowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cukierkiem, dotyczący cukierka

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. czułostkowy i sentymentalny

(2.2) przen. przesłodzony w odbiorze, o banalnej urodzie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukierek m., cukrownia m., cukrownik m., cukrownictwo n., cukrówka ż., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukierkowość ż., cukrowość ż., cukrzenie n., pocukrzenie n., scukrzanie n., scukrzenie n., cukrowanie n., pocukrowanie n., cukiernica ż., cukierniczka ż.

czas. cukrzyć ndk., pocukrzyć dk., scukrzać ndk., scukrzyć dk., cukrować ndk., pocukrować dk.

przym. cukrowy, cukrowniczy, cukrzycowy, cukierniczy

przysł. cukierkowo

Wiktionary

cukiernia

1. wytwórnia ciast i ciastek;
2. lokal z wyrobami cukierniczymi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. hand. miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

(1.2) cuk. miejsce, gdzie wyrabia się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

Wiktionary

Cukiernia – zakład gastronomiczny z obsługą kelnerską lub sklep oferujący w szerokim asortymencie wyroby ciastkarskie i desery, a także koktajle owocowe, napoje gorące i potrawy śniadaniowe.

Cukiernia może być połączona z piekarnią lub lodziarnią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mama zabrała synka do cukierni na deser.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈcɛrʲɲa, AS: cuḱerʹńa

Wiktionary

Powiązane:

zob. cukier.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciastkarnia

Wiktionary

cukierniany

→ cukiernia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z lokalem, gdzie się kupuje, spożywa wyroby cukiernicze, gdzie można się napić kawy, herbaty itp. lub rzad. wytwórnią ciastek

Wiktionary

Patrz:
cukiernia
Przykłady

(1.1) Śród wykwintu kokociego cukiernianej atmosfery, gdzie nad mdławą białą kawą płyną kłęby z papierosów (…) gdzie się „smęci” nikłe grono literacin mędrkujących, wstanę, gwizdnę, rozszalały, nad pachnących mydłków zgrają.

Wiktionary

cukiernica

naczynie do cukru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie, w którym podaje się cukier;

Wiktionary

Cukiernica – naczynie służące do przechowywania i podawania cukru. Najczęściej wchodzi w skład serwisu stołowego. Przeciętna cukiernica ma pojemność pomiędzy 100 a 250 ml.

Na początku robiono je głównie ze srebra. Od końca XVIII wieku wykonywane zazwyczaj z ceramiki, porcelany czy fajansu. W XX wieku najczęściej używano szkła i metalu i tworzywa sztucznego. Ozdobne cukiernice wykonane są z metali szlachetnych i ozdobione drogimi kamieniami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy przypadkiem nie przesadzasz z tym słodzeniem? Może od razu wsypiesz do herbaty całą cukiernicę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sucɛrʲˈɲit͡sa, AS: cuḱerʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukiernik m., cukiernia ż., cukier m., cukierek m., cukrownia ż., cukrownictwo n., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukrzenie n., pocukrzenie n., cukrowanie n., pocukrowanie n., scukrzanie n., scukrzenie n., scukrowanie n., cukrówka ż.

:: zdrobn. cukierniczka ż.

czas. cukrzyć ndk., pocukrzyć dk., cukrować ndk., pocukrować dk., scukrzać ndk., scukrzyć dk., scukrować dk.

przym. cukierniczy, cukrowniczy, cukrowy, cukierkowy

przysł. cukierkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) warmia. cukierdoza

Wiktionary

cukiernictwo

1. zawód cukiernika;
2. dział przemysłu spożywczego zajmujący się wyrobem słodyczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział przemysłu, który zajmuje się wyrobem słodyczy

Wiktionary

Cukiernictwo – dział wytwórczości obejmujący wyrób produktów cukierniczych trwałych, pieczywa cukierniczego trwałego, oraz produktów cukierniczych nietrwałych. Przemysł cukierniczy produkuje trwałe wyroby, czyli takie, które nie ulegają istotnym zmianom chemicznym i fizycznym w okresie, co najmniej 1 miesiąca od daty wyprodukowania.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukiernik m., cukiernica ż., cukrownia ż., cukierkowość ż.

przym. cukrowy, cukierniczy

Wiktionary

cukierniczka

1. mała cukiernica;
2. kobieta zajmująca się zawodowo wyrobem słodyczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cukiernica

(1.2) zaw. cuk. kobieta cukiernik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy możesz podać mi cukierniczkę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sucɛrʲˈɲit͡ʃka, AS: cuḱerʹńička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukiernik m., cukiernia ż., cukier ż., cukiernica ż., cukierek m., cukrownia ż., cukrownictwo n., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukrzenie n., pocukrzenie n., cukrowanie n., pocukrowanie n., scukrzanie n., scukrzenie n., cukrówka ż., cukierdoza ż., cukierkowość ż.

czas. cukrzyć ndk., pocukrzyć dk., cukrować ndk., pocukrować dk., scukrzać ndk., scukrzyć dk.

przym. cukierniczy, cukrowniczy, cukrowy, cukierkowy

przysł. cukierkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cukiernica

Wiktionary

cukierniczy

dotyczący cukiernika lub cukiernictwa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podobnie jak nugaty, babka piaskowa jest typowym świątecznym wyrobem cukierniczym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukierek m., cukiereczek m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukiernik m., cukiernictwo n., cukrówka ż., cukrownia ż., cukrownik m., cukrzenie n., scukrzanie n., scukrzenie n., pocukrzenie n., cukrowanie n., pocukrowanie n., cukrzyca ż., cukrzyk m., cukierkowość ż., cukroza ż., cukrowiec m.

czas. cukrzyć ndk., cukrować ndk., pocukrować dk., scukrzać ndk., scukrzyć dk., pocukrzyć dk.

przym. cukrowy, cukierkowy, cukrowniczy, cukrzycowy

przysł. cukrowo, cukierniczo, cukierkowo

Wiktionary

cukiernik

specjalista cukierniczy, zajmujący się wyrobem ciast i słodyczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

Wiktionary

Cukiernik (ciastkarz) – osoba, która wykonuje czynności związane z wypiekiem ciast i ciastek.

Absolwenci z przygotowaniem w tym zawodzie są najczęściej zatrudniani w zakładach cukierniczych lub podejmują własną działalność gospodarczą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡suˈcɛrʲɲik, AS: cuḱerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukiernictwo n., cukrownictwo n., cukrownik m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukierek m., cukrowanie n., cukrzenie n., cukrownia ż., cukierkowość ż.

przym. cukierniczy, cukrowy, cukrzany

czas. cukrować ndk., pocukrować dk., cukrzyć ndk., pocukrzyć dk.

Wiktionary

cukierski

nazwisko

SJP.pl

cukinia

mała dynia, tykwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;

(1.2) spoż. jarzyna z owoców cukinii (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cukinia jest jednym z niewielu warzyw, których kwiaty są również jadalne.

(1.2) Ostra bryndza doskonale komponuje się z bazylią i delikatną cukinią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈcĩɲja, AS: cuḱĩńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. cukiniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kabaczek

(1.2) kabaczek

Wiktionary

cukiniowy

→ cukinia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cukinią, dotyczący cukinii

Wiktionary

Patrz:
cukinia
Powiązane:

rzecz. cukinia ż.

Wiktionary

cukrodajny

dostarczający cukru, bogaty w cukier

SJP.pl

cukroholiczka

kobieta odczuwająca nieodpartą potrzebę spożywania produktów zawierających cukier

SJP.pl

cukroholik

osoba odczuwająca nieodpartą potrzebę spożywania produktów zawierających cukier

SJP.pl

cukroholizm

uzależnienie od spożywania produktów zawierających cukier

SJP.pl

cukrol

rodzaj alkoholu wielowodorotlenowego; alkohol cukrowy

SJP.pl

Alkohole cukrowe (alditole, cukrole) – alkohole wielowodorotlenowe (poliole), będące pochodnymi monosacharydów – aldoz lub ketoz, których grupa karbonylowa (>C=O) jest zredukowana do hydroksylowej (>CH−OH). Zawierają po jednej grupie hydroksylowej przy każdym atomie węgla. Ogólny ich wzór to C
nH
n+2(OH)
n lub C
nH
2n+2O
n.

Wikipedia

cukrometr

przyrząd do oznaczania zawartości cukru w roztworach; cukromierz

SJP.pl

cukromierz

miernik stężenia cukru w cieczach; sacharymetr

SJP.pl

Cukromierz – rodzaj areometru. Służy on do mierzenia stężenia cukru w cieczy. Jest to najczęściej szklana lub plastikowa rurka z obciążeniem u dołu. Wewnątrz znajduje się wykalibrowana skala, określająca stężenie cukru. Przyjmuje się, że dana wartość cukru podana na cukromierzu jest równa 100 gramom wody. Pomiar cukromierza jest najdokładniejszy w temperaturze 20 °C. Jednak na wartość wskazań cukromierza wpływa też zawartość innych składników płynu. Są to tzw. niecukry. Ich obecność może podwyższać lub obniżać (np. alkohol) gęstość roztworu. W moszczu do wina mieści się 4% tych substancji.

Wikipedia

cukromocz

chorobowe występowanie glukozy w moczu; glikozuria

SJP.pl

Cukromocz – obecność cukru w moczu.

W zależności od rodzaju cukru w moczu można rozróżnić:

- glukozuria – przy obecności glukozy

- melituria – obecność innego niż glukoza cukru w moczu:

- galaktozuria – przy obecności galaktozy

- fruktozuria – przy obecności fruktozy

- laktozuria – przy obecności laktozy

- pentozuria – przy obecności cukrów z grupy pentoz takich jak: ryboza, rybuloza, ksyloza, ksyluloza

Wikipedia

cukrować

1. potocznie: słodzić (komuś);
2. depilować pastą cukrową

SJP.pl

cukrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cukrować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cukrować ndk.

przym. cukierniczy, cukierkowy, cukrowy

rzecz. cukiernik mos., cukiernica ż., cukierniczka ż.

Wiktionary

cukrowiec

1. wysoka trawa z rodziny wiechlinowatych służąca do produkcji cukru; trzcina cukrowa;
2. zwykle w liczbie mnogiej: związek chemiczny składający się z węgla, wodoru i tlenu; węglowodan, cukier, sacharyd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roślina służąca do produkcji cukru

Wiktionary

Cukrowiec (Saccharum L.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Obejmuje ok. 37 (35–40) gatunków. W wąskim ujęciu do rodzaju zaliczanych jest 5 lub 6 gatunków, w tym dwa mieszańce. Rośliny te występują na różnych kontynentach w strefie tropikalnej i w ciepłym klimacie umiarkowanym, z centrum zróżnicowania w południowej Azji. W Europie rosną trzy gatunki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cukier mrz.

przym. cukierniczy

Wiktionary

cukrówka

1. roztwór cukru i drożdży używany do robienia alkoholu w procesie fermentacji; nastaw;
2. gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;
3. letnia odmiana słodkiej gruszki; owoc tej odmiany;
4. odmiana wczesnej kapusty;
5. gołąbek cukrówka - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Streptopelia roseogrisea|Sundevall|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku cukrówek (1.1)

(1.3) pot. spoż. cebula o delikatnym, słodkawym smaku

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ornit. sierpówka, synogarlica

(1.5) gw-pl|Bukowina, Zaolzie. med. cukrzyca

Wiktionary

- Cukrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

- cukrówki – potoczne określenie niektórych ptaków hodowlanych z rodziny gołębiowatych z rodzaju Streptopelia

- Streptopelia roseogrisea (ang. African Collared Dove)

- gołąbek cukrówka (Russula aeruginea) – grzyb z rodziny gołąbkowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ekspansja cukrówki dokonała się w bardzo krótkim czasie.

(1.2) Z gałęzi starej akacji zerka na mnie sierpówka, czy tam cukrówka, zwał jak chciał.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier mrz., cukiernia ż., cukierek mrz., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukierkowość ż.

przym. cukrowy, cukierkowy, cukierniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) cebula cukrowa

(1.5) gw-pl|Bukowina|choroba z cukru.

Wiktionary

cukrownia

wytwórnia cukru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka cukru

Wiktionary

Cukrownia – zakład przemysłowy produkujący cukier (sacharozę) z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powodem pożaru w cukrowni było najprawdopodobniej podpalenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈkrɔvʲɲa, AS: cukrovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier m., cukierek m., cukrownictwo n., cukrownik m., cukiernictwo n., cukiernia ż., cukiernik m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukierkowość ż.

przym. cukrowniczy, cukierniczy, cukierkowy, cukrowy

Wiktionary

cukrownica

gatunek rośliny z rodziny werbenowatych; lippia trójlistna

SJP.pl

Lippia słodka, cukrownica (Lippia dulcis Trevir.) – gatunek rośliny z rodzaju lippia z rodziny werbenowatych. Występuje w Meksyku, na Karaibach (Kuba, Hispaniola i Puerto Rico), w Ameryce Środkowej, Kolumbii i Wenezueli. Roślina wykorzystywana spożywczo jako naturalny słodzik, a w medycynie tradycyjnej do leczenia kaszlu i zapalenia oskrzeli.

Wikipedia

cukrownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cukru

SJP.pl

cukrowniczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący cukrowni, cukrownika lub cukrownictwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przemysł cukrowniczy przeszedł bardzo poważny kryzys.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukierek mzw./mrz., cukierniczka ż., cukiernica ż., cukierkowość ż., cukrownia ż., cukrownictwo n., cukrownik mos.

przym. cukierkowy, cukierniczy, cukrowy

Wiktionary

cukrownik

specjalista w dziedzinie cukrownictwa

SJP.pl

cukrowość

→ cukrowy

SJP.pl

Patrz:
cukrowy

cukrowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Szczęsny Cukrowski (1936–2007) – polski chemik, dr hab.

- Gesine Cukrowski (ur. 1968) – niemiecka aktorka filmowa i telewizyjna.

- Mieczysław Cukrowski (1925–2015) – polski oficer, major Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej.

Wikipedia

cukrowy

przymiotnik od: cukier (słodka, biała substancja służąca do słodzenia)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cukru, związany z cukrem

(1.2) zrobiony z cukru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈkrɔvɨ, AS: cukrovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukrzyk mzw./mos., cukierkowość ż., cukier m., cukierek m., cukrownictwo n., cukrownia ż., cukiernictwo n., cukiernik m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukrowanie n.

czas. cukrować ndk.

przym. cukierniczy, cukrowniczy, cukierkowy

Wiktionary

cukroza

węglowodan złożony z fruktozy i glukozy (disacharyd), sacharoza

SJP.pl

Sacharoza (sanskr. शर्करा śarkarā, dosł. „ziarno piasku”, skąd stgr. σάκχαρον sákcharon „cukier”), C
12H
22O
11 – organiczny związek chemiczny, węglowodan z grupy disacharydów zbudowany z reszt D-fruktozy i D-glukozy. Ma słodki smak. W języku potocznym jest utożsamiana z cukrem. Główny składnik cukru spożywczego. Jest formą transportową cukrów w organizmach roślin.

Wikipedia

cukry

1. dawniej: słodycze;
2. grupa związków organicznych zbudowanych z atomów węgla, wodoru i tlenu; węglowodany, sacharydy, cukrowce

SJP.pl

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H_2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

Wikipedia

cukrzan

związek cukru z tlenkiem metalu

SJP.pl

cukrzany

przymiotnik

(1.1) związany z cukrem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukier mrz., cukiernik mos.

Wiktionary

cukrzeć

gęstnieć wskutek krystalizacji cukru; scukrzać się

SJP.pl

cukrzyć

1. dodawać cukru (np. do herbaty);
2. potocznie: cukrzyć komuś - prawić komplementy

SJP.pl

cukrzyca

przewlekła choroba, w której niedobór insuliny powoduje nieprawidłową przemianę węglowodanową; moczówka cukrowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

Wiktionary

Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem glukozy we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta wysp trzustkowych. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić: cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne, rzadziej występujące typy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia jest chora na cukrzycę.

(1.1) Pies, który cierpi na cukrzycę, pije i siusia przesadnie dużo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡suˈkʃɨt͡sa, AS: cukšyca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukrzyk m., cukrzyczka ż., cukier m., cukierek m., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukierkowość ż.

przym. cukrzycowy, cukierniczy, cukierkowy

Wiktionary

cukrzycowy

przymiotnik od: cukrzyca

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najczęściej przewlekła neuropatia cukrzycowa atakuje nerwy stóp i nóg, nieco rzadziej nerwy dłoni i ramion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sukʃɨˈt͡sɔvɨ, AS: cukšycovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukrzyk mos./mzw., cukierek mrz., cukrzyca

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) diabetyczny

Wiktionary

cukrzyczka

kobieta cierpiąca na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

SJP.pl

cukrzyk

człowiek cierpiący na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba cierpiąca na cukrzycę

(1.2) pot. diabetolog

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Coereba flaveola|ref=tak., mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

Wiktionary

Cukrzyk (Coereba flaveola) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Jest osiadły. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sukʃɨk, AS: cukšyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cukrzyca ż., cukierek m., cukrzyki nmos., cukrzenie n., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukier mrz., cukierkowość ż.

czas. cukrzyć ndk.

przym. cukrzykowy, cukrzycowy, cukrowy, cukierkowy, cukierniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) diabetyk

Wiktionary

cukrzyki

człowiek cierpiący na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

SJP.pl

Cukrzyki (Coerebinae) – podrodzina ptaków z rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

Wikipedia

cuks

potocznie: cukierek

SJP.pl

cuksy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. cukierki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡suksɨ, AS: cuksy

Wiktionary

culbertson

[czytaj: KALbertson] nazwisko

SJP.pl

Culbertson – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nebraska, w hrabstwie Hitchcock.

Wikipedia

cullotte

[czytaj: kiLOT] męskie spodnie jedwabne, zapinane pod kolanem, noszone w XVIII wieku

SJP.pl

cultivar

[czytaj: kultivar] odmiana rośliny uprawnej posiadająca szczególne cechy użytkowe lub estetyczne; kultywar

SJP.pl

cuma

lina służąca do umocowania statku do przystani, nabrzeża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. żegl. gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

Wiktionary

Lina cumownicza, cuma – lina służąca do cumowania, czyli mocowania jednostki pływającej do nabrzeża, boi, dalby lub innej jednostki oraz do holowania i tym podobnych czynności (np. obracanie jednostki na dalbie). Mocuje się ją na lądzie (nabrzeże, pomost) do polera lub pierścienia cumowniczego, a na jednostce do polera lub (na mniejszych jednostkach) do knagi. Liny podawane na brzeg mogą mieć koniec wolny lub zakończony uchem plecionym.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

(1.1) szpring

hiperonimy.

(1.1) lina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cumownik m., cumownica ż., cumowniczy m., cumowanie n.

czas. cumować, zacumować, przycumować, odcumować

przym. cumowy, cumowniczy

frazeologia.

etymologia.

etym|śwn|zōm. (cugiel, rzemień, lina statku)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fast, mooring line, hawser

* białoruski: (1.1) прычал m.

* esperanto: (1.1) ligŝnuro

* hiszpański: (1.1) amarra ż., cabo m.

* niemiecki: (1.1) Schiffstau n.

* nowogrecki: (1.1) κάβος m., καραβόσκοινο n., πρυμάτσα ż.

* włoski: (1.1) cima ż., gomena ż.

źródła.

== cuma (język dalmatyński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. matka chrzestna

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sũma, AS: cũma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cumownik m., cumownica ż., cumowniczy m., cumowanie n.

czas. cumować, zacumować, przycumować, odcumować

przym. cumowy, cumowniczy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(1.1) szpring

hiperonimy.

(1.1) lina

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cumownik m., cumownica ż., cumowniczy m., cumowanie n.

czas. cumować, zacumować, przycumować, odcumować

przym. cumowy, cumowniczy

frazeologia.

etymologia.

etym|śwn|zōm. (cugiel, rzemień, lina statku)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) fast, mooring line, hawser

* białoruski: (1.1) прычал m.

* esperanto: (1.1) ligŝnuro

* hiszpański: (1.1) amarra ż., cabo m.

* niemiecki: (1.1) Schiffstau n.

* nowogrecki: (1.1) κάβος m., καραβόσκοινο n., πρυμάτσα ż.

* włoski: (1.1) cima ż., gomena ż.

źródła.

== cuma (język dalmatyński.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) rel. matka chrzestna

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cumberland

[czytaj: KAMberlend] zimny sos do mięsa, przyrządzony z galaretki porzeczkowej z dodatkiem chrzanu; kumberland

SJP.pl

Geografia

Wielka Brytania

- Cumberland – historyczne hrabstwo w Anglii

- Cumberland – jednostka administracyjna typu unitary authority w Anglii

Kanada

- Cumberland – hrabstwo w prowincji Nowa Szkocja

- Cumberland – jednostka samorządowa (municipal county) w prowincji Nowa Szkocja

- Cumberland (ang. Cumberland Sound) – zatoka Oceanu Atlantyckiego

Stany Zjednoczone

- Cumberland – wyżyna w Stanach Zjednoczonych, leżąca na obszarze stanów Kentucky, Tennessee, Alabama oraz Georgia

- Cumberland (ang. Cumberland River) – rzeka w Stanach Zjednoczonych

- Cumberland – wyspa u wybrzeży Georgii w hrabstwie Camden

Wikipedia

cumberlandzki

→ Cumberland [czytaj: kamberlendzki]

SJP.pl

cumbia

[czytaj: kumbia] rytmiczna muzyka z Kolumbii; również taniec do tej muzyki

SJP.pl

Cumbia – kolumbijski taniec ludowy, w rytmie 4/4, a także muzyka latynoamerykańska z charakterystycznym rytmem. Typowa cumbia jest elementem folkloru niektórych krajów Ameryki Południowej, jej zmieniona (lekko przyspieszona) wersja – cumbia villera – jest muzyką dyskotekową.

Wikipedia

cumel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. smoczek

Wiktionary

cumelek

regionalnie: smoczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kraków. smoczek

(1.2) kraków. rzad. cukierek

Wiktionary

cumino

Cumino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

cumka

zdrobnienie od: cuma

SJP.pl

cummings

- Cummings – obszar niemunicypalny w hrabstwie Mendocino, w Kalifornii (Stany Zjednoczone)

Osoby o tym nazwisku:

- Constance Cummings – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna

- E.E. Cummings – amerykański poeta, dramaturg i malarz

- Jim Cummings – amerykański aktor głosowy

- Lumsden Cummings – kanadyjski as myśliwski

- Robert Cummings – amerykański aktor filmowy i telewizyjny

- Quinn Cummings – amerykańska aktorka dziecięca

Wikipedia

cumować

1. umocowywać statek do nabrzeża lub innego statku za pomocą cum;
2. być umocowanym cumami

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) żegl. mocować statek do nabrzeża

(1.2) daw. uczn. pić alkohol, upijać się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) żegl. być przymocowanym do nabrzeża

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Przez wiele lat Ad-Dauha była ważnym portem, jednak płytkie wody i rafy koralowe powodowały, że w porcie nie mogły cumować duże jednostki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sũˈmɔvat͡ɕ, AS: cũmovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cuma ż., cumowanie n., zacumowanie n., przycumowanie n.

czas. przycumować dk., zacumować dk.

przym. cumowy, cumowniczy

Wiktionary

cumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cumować.

Wiktionary

Cumowanie – unieruchomienie jednostki pływającej (statku wodnego) przy nabrzeżu, kei, pomoście, burcie innej jednostki, boi, pławie, dalbie, beczce cumowniczej itp.

Termin cumowanie odnosi się także do unieruchamiania przy odpowiednich platformach i wieżach statków powietrznych lżejszych od powietrza (balony, sterowce), oraz do statków kosmicznych łączących się z sobą w przestrzeni kosmicznej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sũmɔˈvãɲɛ, AS: cũmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cuma ż.

czas. cumować ndk., zacumować dk., przycumować dk., odcumować dk.

przym. cumowy, cumowniczy

Wiktionary

cumowisko

miejsce, gdzie cumują statki

SJP.pl

cumownica

pal na brzegu, do którego mocuje się cumy

SJP.pl

cumowniczy

w żeglarstwie: dotyczący cumy lub cumowania

SJP.pl

cumownik

pracownik zajmujący się cumowaniem statków

SJP.pl

cumowy

przymiotnik od: cuma

SJP.pl

cumper

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. zob. cymper.

Wiktionary

cumulonimbus

[czytaj: kumulonimbus] chmura kłębiasta burzowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wypiętrzona, kłębiasta chmura deszczowa niosąca burzę;

Wiktionary

Cumulonimbus (Cb, Charlie bravo), chmura kłębiasta deszczowa – gęsta chmura rozbudowana pionowo na wysokość kilku lub kilkunastu kilometrów, niekiedy w kształcie wieży, o górnej powierzchni gładkiej, zakończonej kopulasto lub kalafiorowato (Cumulonimbus calvus, Cb cal) (calvus z łac. „łysy”), bądź w postaci bardziej rozbudowanej w piętrze wysokim (Cumulonimbus capillatus, Cb cap), przypominająca olbrzymie kowadło lub grzyb (incus – Cb cap inc). Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2–3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km. Złożone w dolnej części z kropel wody, a w górnej z kryształków lodu (chmura mieszana) – są to chmury najbardziej rozbudowane w kierunku pionowym, dlatego zjawiska fizyczne w nich występujące są bardzo gwałtowne. Chmury tego rodzaju mogą być źródłem gwałtownych opadów deszczu, śniegu lub gradu, którym często towarzyszą wyładowania elektryczne (burze).

Wikipedia

cumulus

[czytaj: kumulus] biała chmura kłębiasta, typowa dla ciepłej pory roku; kumulus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. oddzielna, biała, gruba chmura kłębiasta, złożona głównie z kropel wody;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kũˈmulus, AS: kũmulus

Wiktionary

Powiązane:

przym. cumulusowy

Wiktionary

cumulusowy

[czytaj: kumulusowy] przymiotnik od: cumulus, np. szlak cumulusowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od cumulus

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkũmuluˈsɔvɨ, AS: kũmulusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cumulus

Wiktionary

cunnilingus

[czytaj: kunnilingus] seks oralny polegający na pobudzaniu ustami kobiecych narządów płciowych; mineta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. stymulacja kobiecych narządów płciowych językiem i ustami;

Wiktionary

Cunnilingus (łac. cunnilinctio) – metoda seksu oralnego polegająca na stymulowaniu (pieszczeniu) narządów płciowych partnerki, zwłaszcza jej łechtaczki, za pomocą ust oraz języka. Cunnilingus występuje zarówno w kontaktach heteroseksualnych, jak i u kobiet bi- oraz homoseksualnych. Dla znacznej części kobiet oralne pieszczoty łechtaczki są najprostszym sposobem osiągnięcia orgazmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌkũɲiˈlʲĩŋɡus, AS: kũńilʹĩŋgus

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wulg. mineta

Wiktionary

cuore

[czytaj: kłore] samochód typu Daihatsu Cuore

SJP.pl

cup

1. wyraz naśladujący miarowe uderzenia
2. wyraz oznaczający przycupnięcie, ukrycie się, przyczajenie się

SJP.pl

cupać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. iść powoli za kimś ażeby go pochwycić, dybać na kogoś

(1.2) przest. iść ukradkiem w czyjeś ślady, śledzić kogoś

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kucać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cupanie n., cupnięcie n.

czas. cupnąć dk.

Wiktionary

cupal

[czytaj: kupal] bimetal utworzony z warstw aluminium i jednej lub dwóch warstw miedzi nawalcowanych na gorąco; kupal

SJP.pl

cupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cupać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cupać ndk., cupnąć dk.

Wiktionary

cupiał

nazwisko

SJP.pl

cupnąć

potocznie: przysiąść, kucnąć; przypaść do ziemi, przyczaić się

SJP.pl

cuprex

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. nazwa handlowa środka owadobójczego stanowiący roztwór związku miedzi w płynnych związkach organicznych stosowanego dawniej jako preparat przeciw pasożytom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwieziono do składu w Krakowie znaczne ilości cuprexu, proszków przeciwwszowych, mitigalu, świec siarkowych, środków przeciwmuchowych, jak: flit, lepy oraz około 1000 sztuk hydropultów.

Wiktionary

cuprum

[czytaj: kuprum] z łaciny: miedź (pierwiastek chemiczny)

SJP.pl

cura

Holandia:

- Cura Cabai – miejscowość (plaats) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba

Osoby:

- José Cura – argentyński tenor

Inne:

- Cura – album Keys N Krates

Zobacz też:

- Kura

- Manga del Cura

Wikipedia

curacao

[czytaj: kjurasao] likier pomarańczowy ze skórek gorzkich pomarańczy; curaçao

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. suszona skórka gorzkiej pomarańczy, przyprawa stosowana do produkcji niektórych piw i likierów

(1.2) likier ze skórek curaçao (1.1);

Wiktionary

- Curacao – amerykańska sieć sklepów

- Curacao – austriacki zespół muzyczny

Zobacz też:

- Curaçao

Wikipedia

cure'owski

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla okresu działania i twórczości grupy The Cure

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta piętrowa kompozycja w genialny sposób rozładowuje niesamowite napięcie, kumulowane od pierwszych nut riffu, aż po wprowadzenie iście cure'owskiego, rozpogadzającego końcówkę motywu w szóstej minucie.

Wiktionary

curia

[czytaj: kuria] zespół kolegialnych urzędów duchownych; kuria

SJP.pl

Curia lub kuria – w starożytnym Rzymie najstarsza jednostka podziału obywateli oparta na związkach rodowych.

Wikipedia

curie

kiur; stara, obecnie pozaukładowa jednostka miary radioaktywności

SJP.pl

Znane osoby noszące nazwisko Curie:

- Maria Skłodowska-Curie

- Piotr (Pierre) Curie

- Irène Joliot-Curie

- Ève Curie

- Frédéric Joliot-Curie

Okręty:

- Curie – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

- Curie – francuski okręt podwodny z okresu II wojny światowej

Wikipedia

curie-skłodowska

[czytaj: küRI-skłoDOWska albo kiRI-skłoDOWska] Maria Curie-Skłodowska (lepiej: Skłodowska-Curie, 1867-1934) - chemik i fizyk, laureatka Nagrody Nobla w roku 1903 i w roku 1911

SJP.pl

Curie-Skłodowska (ang. Madame Curie) – amerykański film biograficzny z 1943 r. w reżyserii Mervyna LeRoya. Film jest opowieścią o życiu Marii Skłodowskiej-Curie, słynnej uczonej polsko-francuskiej. Scenariusz powstał na podstawie książki Ewy Curie, córki dwukrotnej noblistki.

W Polsce film był dystrybuowany przez Przedsiębiorstwo Państwowe Film Polski

Wikipedia

curieterapia

[czytaj: küriterapia] metoda leczenia, głównie schorzeń nowotworowych

SJP.pl

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

Wikipedia

curig

przysłówek miejsca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. z powrotem

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wstecz, do tyłu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pódź no sam, curig. → Chodź no tu z powrotem.

(1.2) Curig! (komenda dla konia)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazod

Wiktionary

curiosum

[czytaj: kuriozum] osoba, rzecz lub zjawisko zdumiewające swoją niezwykłością lub dziwacznością; kuriozum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tego rodzaju wywłaszczenie stanowi prawdziwe curiosum w dziejach własności.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kuriozum

Wiktionary

curl

[czytaj: kerl] rasa kotów o uszach w kształcie półksiężyca, wywiniętych na zewnątrz

SJP.pl

cURL – program komputerowy oraz sieciowa biblioteka programistyczna (libcurl), napisane w języku C, działające po stronie klienta, z interfejsami dla ponad 30 innych języków. Umożliwia wysyłanie zapytań HTTP, w tym pobieranie z serwerów stron i plików, a także wysyłanie treści formularzy. Ułatwia tworzenie aplikacji korzystających z protokołu HTTP. Biblioteka cURL posiada ogromne możliwości, jej podstawowym zastosowaniem jest tworzenie sprzęgów w złożonych systemach opartych na technologiach Webowych.

Wikipedia

curler

[czytaj: karler lub kerler] osoba uprawiająca curling (sport zimowy na lodzie)

SJP.pl

curlerka

→ curler [czytaj: karlerka lub kerlerka]

SJP.pl

Curling (wym. angielska: /ˈkɜːlɪŋ/) – zespołowy sport precyzyjny, podobny do pétanque czy bocce. Jest on rozgrywany na prostokątnej tafli lodu. W rywalizacji biorą udział dwie drużyny liczące po 4 zawodników. Do gry używa się kamieni, które są wypuszczane na lodzie w kierunku celu zwanego domem. Liczba przyznanych punktów zależy od liczby kamieni znajdujących się najbliżej środka domu.

Wikipedia

curling

[czytaj: karling lub kerling] sport zimowy rozgrywany na lodzie, w którym drużyny starają się ulokować specjalne kamienie jak najbliżej środka wyrysowanej na podłożu tarczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

Wiktionary

Curling (wym. angielska: /ˈkɜːlɪŋ/) – zespołowy sport precyzyjny, podobny do pétanque czy bocce. Jest on rozgrywany na prostokątnej tafli lodu. W rywalizacji biorą udział dwie drużyny liczące po 4 zawodników. Do gry używa się kamieni, które są wypuszczane na lodzie w kierunku celu zwanego domem. Liczba przyznanych punktów zależy od liczby kamieni znajdujących się najbliżej środka domu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. curlingowy

Wiktionary

curlingowy

[czytaj: karlingowy albo kerlingowy] przymiotnik od: curling, np. klub curlingowy

SJP.pl

curriculum

[czytaj: kurikulum] program nauczania; sylabus

SJP.pl

curry

[czytaj: kari lub kary] kari;
1. przyprawa będąca mieszanką m.in. pieprzu, kolendry, kurkumy, imbiru, chili i gorczycy;
2. potrawa z dodatkiem tej przyprawy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

(1.2) kulin. klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie

Wiktionary

Curry (wym. kary) a. kari – nazwa sposobu przyrządzenia potraw w kuchni indyjskiej. Curry to warzywa, ser, ryby, mięso lub inne składniki dania głównego w sosie.

Wikipedia

currywurst

rzeczownik

(1.1) kulin. kiełbasa lub parówka z sosem pomidorowym i curry

Wiktionary

Currywurst – jedno z typowych niemieckich dań zaliczanych do tzw. fast foodów. Jest to zwykle podawana na gorąco grillowana, pieczona lub rzadziej gotowana kiełbasa wieprzowa posypana dużą ilością przyprawy curry i polana specjalnym sosem, którego bazą jest koncentrat pomidorowy. W „najtańszym” wydaniu Currywurst podawane jest ze zwykłym ketchupem. Danie to jest zwykle spożywane z bułką lub frytkami. Currywurst często jedzone są na stojąco, z praktycznych względów podaje się je pokrojone wraz z jednorazowym plastikowym bądź drewnianym widelcem.

Wikipedia

curtis

[czytaj: KARtis] nazwisko

SJP.pl

Miejscowości i gminy w USA

- Curtis (ang. Curtis Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alcona

- Curtis – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Frontier

Osoby

- Ian Curtis – brytyjski wokalista (Joy Division)

- Jamie Lee Curtis – amerykańska aktorka

- Kelly Curtis – amerykańska aktorka

- Moses Ashley Curtis – amerykański botanik

- Tony Curtis – amerykański aktor filmowy

- William Curtis – botanik

Wikipedia

curuś

nazwisko

SJP.pl

curving

[czytaj: karwing] jazda ciętymi skrętami na desce alpejskiej; karwing

SJP.pl

curvy

[czytaj: kerwi] o kobiecie: krągła i seksowna

SJP.pl

curyło

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Julia Curyło − polska malarka

- Mikołaj Curyło − polski żużlowiec

- Małgorzata Curyło − polska lekkoatletka

- Marian Curyło − polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia

curzon

[czytaj: ker-zon lub ker-zn] nazwisko angielskie, np. George Nathaniel Curzon (1859 - 1925), polityk brytyjski, autor projektu linii demarkacyjnej po wojnie bolszewickiej w 1920 roku, zwanej linią Curzona

SJP.pl

Curzon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Wandea.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 405 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 69 osób/km² (wśród 1504 gmin Kraju Loary Curzon plasuje się na 905. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1158.).

Wikipedia

cuscuta

[czytaj: kuskuta] rodzaj wialni używanej do oczyszczania drobnych nasion roślin motylkowych; kuskuta

SJP.pl

Wikipedia

customizacja

[czytaj: kastomizacja] dostosowanie czegoś (np. urządzenia, aplikacji) do własnych potrzeb

SJP.pl

customizer

[czytaj: kastomizer] specjalista zajmujący się dopasowywaniem produktu do indywidualnego zamówienia klienta

SJP.pl

customizerka

[czytaj: kastomizerka] specjalistka zajmująca się dopasowywaniem produktu do indywidualnego zamówienia klienta

SJP.pl

customowy

[czytaj: kastomowy] środowiskowo: dopasowany do potrzeb nabywcy, robiony na zamówienie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) neol. slang. hand. wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌkastɔ̃ˈmɔvɨ, AS: kastõmovy

Wiktionary

cuszima

grupa wysp japońskich w Cieśninie Koreańskiej, miejsce bitwy morskiej w czasie wojny rosyjsko-japońskiej w 1905 r.

SJP.pl

Wikipedia

cuszimski

przymiotnik od: Cuszima (grupa wysp japońskich)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący grupy wysp Cuszima, związany z nią

(1.2) dotyczący miasta Cuszima, związany z nim

Wiktionary

cutscena

[czytaj: katscena] środowiskowo: przerywnik filmowy w grach wideo; cutscenka

SJP.pl

cutscenka

[czytaj: katscenka] środowiskowo: przerywnik filmowy w grach wideo; cutscena

SJP.pl

cuvier

- Georges Cuvier – francuski zoolog

- Frédéric Cuvier – francuski zoolog

- Cuvier – miasto we Francji

Wikipedia

cuwaks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. więz. więzień skazany po raz pierwszy lub nowoprzybyły

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pierwszak

Wiktionary

cuzco

[czytaj: kusko] miasto w Peru, dawniej stolica państwa Inków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Peru;

Wiktionary

Cuzco lub Cusco (kecz. Qosqo lub Qusqu) – miasto położone w południowej części Peru na wysokości 3326 m n.p.m.

Obecnie stolica regionu Cuzco, liczba mieszkańców w 1990 r. wynosiła 275 tys. Miasto zostało założone przez pierwszego władcę Inków Manco Capaca w XII wieku. W 1533 r. zdobyte przez oddziały Francisco Pizarro. Podczas powstania Manco Inki w 1536 r. miasto zostało spalone. Hiszpanie w tym samym miejscu zbudowali swoje miasto.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) kolokacje miejscowość|D=Cuzco|Ms=Cuzco.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Cuzco n.

* łaciński: (1.1) Cuzcum

źródła.

== Cuzco (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Cuzco

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkuskɔ, AS: kusko

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) Cuzco n.

* łaciński: (1.1) Cuzcum

źródła.

== Cuzco (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. Cuzco

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cv

[czytaj: s-i wi] skrót od: Curriculum Vitae - życiorys; c.v.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. biur. życiorys (zawodowy)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Swoje CV proszę przesłać drogą elektroniczną.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) curriculum vitae

Wiktionary

cvs

skrótowiec

(1.1) = praw. cum voto separato → ze zdaniem odrębnym;

Wiktionary

ćw.

1. skrót od: ćwiczenie; ćwicz.;
2. skrót od: ćwierć

SJP.pl

skrót

(1.1) = ćwiczenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ćw. 10.1 Policz całki iterowane i pokaż, że funkcja ƒ nie jest całkowalna.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zad.

Wiktionary

cwaja

gwarowo: dwója (ocena niedostateczna lub dopuszczająca)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. najgorsza ocena szkolna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. eduk. dwója

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sfaja, AS: cfai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niedostateczny, pała, daw. dwója obecnie jedynka

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk|cwajka, cwajer.

Wiktionary

cwajer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lwów. dwója (ocena szkolna)

Wiktionary

cwajnos

1. potocznie: mały, krępy pies mający nos jakby rozdwojony
2. żartobliwie o człowieku z końcem nosa przedzielonym bruzdą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Warszawa. żart. przest. buldog

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A swojem porządkiem, jeżeli chodzi o zaszczyt na spacerze, to tylko cwajnos. sic.

(1.1) Cwajnos dobry dla ciecia czyli dzwońca, żeby w bramie siedział i powagi swojemu panu dostarczał. Jeżeli pan w tem fachu pracujesz, bierz pan buldoka. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwajnoska ż.

Wiktionary

cwajnoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sfajˈnɔska, AS: cfai ̯noska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwajnos m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

ćwakan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziób ptaka domowego

Wiktionary

cwalina

nazwisko

SJP.pl

cwaliński

nazwisko

SJP.pl

cwancygier

dawna moneta austriacka równa dwudziestu grajcarom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. moneta austriacka (= 20 grajcarów);

Wiktionary

Krajcar, grajcar – moneta srebrna. Bita od XIII wieku początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotego reńskiego, w latach 1857–1892 1/100 reńskiego).

Polska nazwa monety była spolszczeniem niemieckiego określenia tego pieniądza – Kreuzer (dawniej Creutzer), które z kolei nawiązywało do wizerunku krzyża (niem. Kreuz), jaki pojawił się na pierwszych tego typu monetach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sfãnˈt͡sɨɟɛr, AS: cfãncyǵer

Wiktionary

cwaniacki

→ cwaniak; cwaniaczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pejor. umiejący działać sprytnie, przebiegle, wykorzystując każdą okazję, by osiągnąć swój cel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniara ż., cwaniakowanie n., cwaniak mos., cwaniaczka ż., cwaniaczek mos., cwaniactwo n., cwaniackość ż.

przym. cwany

Wiktionary

cwaniacko

przysłówek

(1.1) w sposób typowy dla cwaniaka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniara ż., cwaniakowanie n., cwaniak mos., cwaniactwo n., cwaniackość ż.

Wiktionary

cwaniackość

ogół cech charakterystycznych dla cwaniaka; cwaniaczość, cwaniakowatość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cwaniackie; cecha tych, którzy są cwaniaccy

Wiktionary

Powiązane:

przym. cwaniacki

przysł. cwaniacko

rzecz. cwaniak mos.

Wiktionary

cwaniactwo

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; spryciarstwo, cwaniarstwo, spryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przebiegłe radzenie sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sfãˈɲat͡stfɔ, AS: cfãńactfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniura ż./mos., cwaniakowanie n., cwaniak mos., cwaniaczek mos., cwaniaczka ż., cwaniara ż.

przym. cwany, cwaniacki

przysł. cwanie, cwaniacko

czas. wycwanić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spryt

Wiktionary

cwaniaczek

zdrobnienie od: cwaniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od cwaniak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Woody Allen (…) tym razem nie w roli znerwicowanego intelektualisty, lecz jako tytułowy drobny cwaniaczek, z drobnym wyrokiem na sumieniu, który szykuje kolejny skok.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniak m., cwaniara ż., cwaniactwo n., cwaniura m./ż.

:: fż. cwaniaczka ż.

czas. cwaniakować ndk.

przym. cwaniacki

Wiktionary

cwaniaczka

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, spryciarka, cwaniara, cwaniarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chytra, przebiegła, cwana kobieta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaność ż., cwaniak m., cwaniactwo n., cwaniaczek mos., cwaniakowanie n., cwaniara ż.

przym. cwaniacki, cwany

Wiktionary

cwaniaczość

ogół cech charakterystycznych dla cwaniaka; cwaniackość, cwaniakowatość

SJP.pl

cwaniaczy

→ cwaniak; cwaniacki

SJP.pl

cwaniaczyć

potocznie: udawać cwaniaka, starać się być sprytnym, przebiegłym; cwaniakować

SJP.pl

cwaniak

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciarz, spryciula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

Wiktionary

Cwaniak – amerykański kryminał filmowy z 1987 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie handle i szmugle przechodziły przez kartoflarnię, w skutek czego pracujące tu cwaniaki całą giełdę mokotowską trzymały w swojem ręku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniackość ż., cwaniactwo n., cwaniaczenie n., cwaniakowanie n., cwaniakowatość ż., cwaniarstwo n., cwaniura mos./ż., cwaność ż.

:: zdrobn. cwaniaczek mos.

:: fż. cwaniaczka ż., cwaniara ż., cwaniarka ż., cwaniocha ż., cwaniura ż., cwaniurka ż.

czas. cwaniaczyć ndk., cwaniakować ndk.

przym. cwaniaczy, cwaniakowaty, cwaniacki, cwany

przysł. cwaniacko, cwanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. miglanc, czort, skubaniec, skurkowaniec, skurkowany, spryciarz, szelma, szpenio; gw-pl|Śląsk Cieszyński|beskuryja., gw-pl|Górny Śląsk|buks, beskuryjo.

Wiktionary

cwaniakować

potocznie: udawać cwaniaka, starać się być sprytnym, przebiegłym; cwaniaczyć

SJP.pl

czasownik

(1.1) zachowywać się cwanie, sprytnie, przebiegle

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie cwaniakuj, bo dostaniesz mandat!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniak m., cwaniakowanie n., cwaniaczek mos.

czas. cwaniaczyć

przym. cwany

przysł. cwanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwaniaczyć

Wiktionary

cwaniakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zachowywanie się w sposób cwaniacki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniactwo n., cwaniarstwo ż., cwaniak m., cwaniaczek m., cwaniaczka ż., cwaniarka ż., cwaniara ż.

czas. cwaniakować

przym. cwany, cwaniacki, cwanie

przysł. cwanie, cwaniacko

Wiktionary

cwaniakowatość

ogół cech charakterystycznych dla cwaniaka; cwaniackość, cwaniaczość

SJP.pl

cwaniakowaty

taki, który udaje cwaniaka, stara się być sprytnym, przebiegłym

SJP.pl

cwaniara

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, spryciarka, cwaniaczka, cwaniarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. kobieta przebiegła, dobrze się ustawiająca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żałuję, że ją poznałem, bo to była cwaniara najgorszego gatunku – szła po trupach i nie miała hamulców przed żadnym oszustwem, byleby osiągnąć swój cel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sfãˈɲara, AS: cfãńara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniura ż./mos., cwaniakowanie n., cwaniak, cwaniaczek, cwaniaczka, cwaniactwo

przym. cwany, cwaniacki

przysł. cwanie, cwaniacko

czas. wycwanić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwaniaczka, spryciara, krętaczka

Wiktionary

cwaniarka

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, spryciarka, cwaniara, cwaniaczka

SJP.pl

cwaniarstwo

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; cwaniactwo, spryciarstwo, spryt

SJP.pl

cwanie

przymiotnik

(1.1) w sposób cwany

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniactwo n., cwaniak mos., cwaniakowanie n., cwaniara ż.

przym. cwany

czas. cwaniakować

Wiktionary

cwaniej

stopień wyższy od przysłówka: cwanie

SJP.pl

cwaniocha

regionalnie: cwaniaczka

SJP.pl

cwaniura

potocznie: mężczyzna chytry, przebiegły, osiągający swoje cele kosztem innych ludzi; cwaniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chytry, przebiegły mężczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) chytra, przebiegła kobieta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego kompan, większy cwaniura, węszy w pobliżu sektora mieszkalnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniak m., cwaniaczek m., cwaniactwo n., cwaniara ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwaniak, szczwany lis

(2.1) cwaniaczka

Wiktionary

cwaność

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; cwaniactwo, cwaniarstwo spryciarstwo, spryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cwane; cecha tych, którzy są cwani

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniak mos., cwaniaczka ż.

przym. cwany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szczwaność

Wiktionary

cwańszy

stopień wyższy od przymiotnika: cwany

SJP.pl

cwany

chytry, potrafiący sobie radzić

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) umiejący działać sprytnie, przebiegle, wykorzystując każdą okazję, by osiągnąć swój cel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwaniactwo n., cwaniaczek mos., cwaniaczka ż., cwaniak mos., cwaniara ż., cwaniakowanie n., cwaność ż.

przym. cwaniacki, cwanie

czas. wycwanić się, cwaniakować

przysł. cwanie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chytry, przebiegły, sprytny, kuty na cztery nogi

Wiktionary

cwał

najszybszy bieg konia lub innego zwierzęcia; szybki galop

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. najszybszy czterotaktowy chód konia;

Wiktionary

- Cwał (chód) – sposób poruszania się zwierząt czworonożnych

- Cwał (jeździectwo)

- Cwał (film)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Noga prowadząca pracuje w cwale tak samo, jak w galopie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwałowanie n.

czas. cwałować ndk.

przym. cwałowy

przysł. cwałem

Wiktionary

cwałem

bardzo szybko

SJP.pl

przysłówek

(1.1) jeźdz. o biegu: pełnym galopem

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: cwał

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Usłyszeliśmy wierzchowca pędzącego cwałem przez most na Tybrze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwał mrz., cwałowanie n.

czas. cwałować ndk.

przym. cwałowy

Wiktionary

cwałować

1. o zwierzęciu, zwłaszcza o koniu: biec cwałem;
2. jechać cwałem konno lub końmi;
3. o ludziach: szybko biec

SJP.pl

cwałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jeźdz. o koniach pędzenie cwałem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwał m.

czas. cwałować ndk.

przym. cwałowy

przysł. cwałem

Wiktionary

cwałowy

1. przymiotnik od: cwał, np. cwałowy bieg konia;
2. w medycynie: tętno cwałowe - tętno mocne, szybkie, będące objawem chorobowym

SJP.pl

cwek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pinezka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|rajscwek.

Wiktionary

cwel

1. w slangu więziennym: mężczyzna zmuszany do odbywania stosunków homoseksualnych;
2. wulgarnie: mężczyzna, do którego czuje się niechęć lub odrazę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. gwara. więz. mężczyzna zmuszany do odbywania oralnych i analnych stosunków homoseksualnych, zwłaszcza w więzieniu

(1.2) wulg. rzad. mężczyzna świadczący usługi seksualne homoseksualistom

(1.3) wulg. pogard. wyzwisko pod adresem mężczyzny

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: cwelić

Wiktionary

Cwel, cwer, poszkodowany – obraźliwe pojęcie używane w gwarze więziennej, degradujące określenie osoby zmuszanej w więzieniach do odbywania stosunków seksualnych z innymi współwięźniami i wykluczoną przez to z kategorii git-ludzi (grypsujących).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wczoraj wydupczyłem jednego cwela!

(1.2) Mój kumpel jest cwelem na Dworcu Centralnym.

(1.3) Co za cwel z ciebie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sfɛl, AS: cfel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwelownia ż., przecwelowanie n., cwelowanie n.

:: zdrobn. cwelik m.

czas. cwelić, przecwelić

przym. cwelowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gwara. więz. parówa, nygus, beret, śliczny

(1.2) kurwa

(1.3) wulg. chuj, kutas; pot. frajer

Wiktionary

cwela

w budownictwie drewnianym: dolna belka ścian wieńcowych lub szkieletowych stanowiąca podstawę ścian, słupów

SJP.pl

cwelenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cwelić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cwelić

Wiktionary

cwelić

w gwarze przestępczej:
1. odbywać stosunek homoseksualny;
2. biec, uciekać;
3. nie odzywać się, nic nie mówić

SJP.pl

czasownik przechodni

(1.1) wulg. gwałcić doodbytniczo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piotrek cweli Jacka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sfɛlʲit͡ɕ, AS: cfelʹić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwel m., cwelenie n., cwelowanie n., przecwelowanie n.

czas. przecwelić

Wiktionary

cwelich

dawna, prosta tkanina używana m.in. w średniowieczu na stroje dla ludu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. włók. materiał z bawełny lub lnu utkany w kostkę lub pasy

(1.2) stpol. podwójnie tkane płótno

Wiktionary

Cwelich, cwilich (z niem. zwilich) – prosta tkanina lniana lub konopna, później bawełniana tkana splotem wielorządkowym w pasy i kostki. Stosowana głównie przez biedniejszą ludność, chociaż była droższa od drelichu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sfɛlʲix, AS: cfelʹiχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cwylich; reg. śl. ćwilich.

Wiktionary

cwelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. odczasownikowy od|cwelować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przecwelowanie n., cwel m.

czas. przecwelić, cwelować ndk., cwelić ndk.

przym. cwelowaty

Wiktionary

cweta

imię żeńskie

SJP.pl

cwf

Centrala Wynajmu Filmów

SJP.pl

ćwiąkalski

nazwisko

SJP.pl

- Józef Ćwiąkalski (1900-1983), oficer Wojska Polskiego

- Zbigniew Ćwiąkalski (1950-), prawnik, adwokat, polityk

Wikipedia

ćwiara

potocznie: ćwierćlitrowa butelka wódki (w Polsce wyprowadzone z obiegu) lub jej zawartość; ćwiartka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. środ. ćwiartka (zwykle wódki)

(1.2) gwara. więz. kara 25 lat pozbawienia wolności

Wiktionary

ćwiarteczka

1. zdrobniale: ćwiartka;
2. pieszczotliwie: ćwiartka (w potocznym znaczeniu 'ćwierć litra wódki'); ćwiartula, ćwiartuchna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: ćwiartka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲjarˈtɛt͡ʃka, AS: ćfʹi ̯artečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiartka

przym. ćwiartkowy

Wiktionary

ćwiartka

1. jedna z czterech równych części czegoś; ćwierć;
2. połowa z przedniej lub tylnej części zabitego zwierzęcia; ćwierć;
3. w dawnej Polsce: jednostka objętości ciał sypkich równa 1/4 korca, czyli około 30 litrów; ćwierć;
4. potocznie: ćwierć litra wódki;
5. czwarta część arkusza drukarskiego;
6. format książki wielkości czwartej części arkusza; książka takiego formatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z czterech równych części czegoś

(1.2) miara stanowiąca czwartą część innej miary

(1.3) pot. ćwierć litra wódki

(1.4) połowa przedniej albo tylnej części zabitego zwierzęcia

(1.5) druk. czwarta część arkusza drukarskiego

(1.6) druk. format książki wydanej w wielkości czwartej części arkusza

Wiktionary

- ćwiartka – popularna nazwa ułamka ¼ oznaczającego czwartą część pewnej całości,

- ćwiartka – nazwa każdej z części płaszczyzny wydzielonej przez osie prostokątnego układu współrzędnych,

- ćwiartka – potoczne określenie ¼ l (250 ml) wódki bądź innego wysokoprocentowego napoju alkoholowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę tę ćwiartkę chleba i dwie parówki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierć ż., ćwiartowanie n., poćwiartowanie n.

:: zdrobn. ćwiarteczka ż., ćwiartuchna ż.

czas. ćwiartować ndk., poćwiartować dk.

przym. ćwiartkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwierć, ćwiarteczka, ćwiartuchna

(1.3) ćwiarteczka, ćwiartuchna

(1.4) ćwierćtusza

(1.5) czwórka

(1.6) kwarto, quarto

Wiktionary

ćwiartkować

dzielić, rozcinać na ćwierci lub inne kawałki; ćwiartować (częściej)

SJP.pl

ćwiartkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ćwiartkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwiartkować

Wiktionary

ćwiartkowy

drukarstwo: mający wymiar czwartej części arkusza drukarskiego

SJP.pl

ćwiartować

1. dzielić, rozcinać na ćwierci lub inne kawałki; ćwiartkować (rzadziej);
2. dawniej: zadawać cierpienia polegające na krajaniu żywcem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poćwiartować)

(1.1) dzielić na ćwierci (cztery równe kawałki) lub na duże części

(1.2) przen. rozdzielać w sposób drastyczny, brutalny, np. zadając śmierć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaraz będziemy ćwiartować te jabłka, żeby je podać na deser.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierć ż., ćwiartowanie n., ćwiartka ż.

czas. poćwiartować dk.

Wiktionary

ćwiartowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dzielenie czegoś na ćwierci lub części innej wielkości

(1.2) krajanie kogoś żywcem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. poćwiartowanie n., ćwierć ż., ćwiartka ż.

czas. ćwiartować ndk., poćwiartować dk.

Wiktionary

ćwiartuchna

pieszczotliwie: ćwiartka (w potocznym znaczeniu 'ćwierć litra wódki'); ćwiartula, ćwiarteczka

SJP.pl

ćwiartula

pieszczotliwie: ćwiartka (w potocznym znaczeniu 'ćwierć litra wódki'); ćwiartuchna, ćwiarteczka

SJP.pl

cwibaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cwibak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cwibak m.

Wiktionary

cwibak

ciasto biszkoptowe z bakaliami; keks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj biszkoptowego placekacka z bakaliami

(1.2) kulin. lwów. keks

(1.3) kulin. gw-pl|Górny Śląsk. sucharek

Wiktionary

Keks – ciasto biszkoptowe lub babka piaskowa z bakaliami, pieczona w prostokątnej formie.

Keksy pieczono już w starożytnym Rzymie, w zachowanych przepisach jako składniki wymieniane są owoce granatowca, orzeszki piniowe i rodzynki, pieczone w cieście jęczmiennym. W średniowieczu dodawano także miód, przyprawy oraz owoce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sfʲibak, AS: cfʹibak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cwibaczek m.

Wiktionary

ćwichać

dawniej: ćwikać

SJP.pl

ćwicz.

skrót od: ćwiczenie; ćw.

SJP.pl

ćwiczebny

służący do ćwiczeń

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) używany do ćwiczenia

(1.2) wykonywany dla nabrania wprawy, polegający na ćwiczeniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲiˈt͡ʃɛbnɨ, AS: ćfʹičebny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiczenia nmos., ćwiczenie

czas. ćwiczyć

przym. ćwiczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) treningowy, ćwiczeniowy

(1.2) treningowy

Wiktionary

ćwiczenia

1. szkolenie wojskowe;
2. zajęcia uniwersyteckie;
3. podręcznik szkolny z zadaniami do przepisania lub uzupełnienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu

(1.2) eduk. szkolny zeszyt do wykonywania ćwiczeń z gotowymi, drukowanymi zadaniami

(1.3) wojsk. forma praktycznego szkolenia jednostek wojskowych w warunkach zbliżonych do pola walki;

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) lm. od: ćwiczenie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rano muszę wcześnie wstać, bo mam ćwiczenia z analizy matematycznej.

(1.2) Jaś odrobił pracę domową, ale zapomniał wziąć ćwiczeń.

(1.3) Nasz pułk jedzie na ćwiczenia przeciwlotnicze do Drawska Pomorskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲa, AS: ćfʹičẽńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiczenie n., ćwiczeniowiec m., ćwiczeniówka ż.

czas. ćwiczyć ndk., wyćwiczyć dk., poćwiczyć dk.

przym. ćwiczeniowy, ćwiczebny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) zeszyt ćwiczeń, ćwiczeniówka

(1.3) manewry, poligon

Wiktionary

ćwiczenie

powtarzać jakąś czynność w celu podniesienia umiejętności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

(1.2) zob. ćwiczenia.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzięki odpowiednim ćwiczeniom pozbyłem się brzucha w cztery tygodnie.

(1.1) Ćwiczenie polega na sklasyfikowaniu znaczeniowo tej listy rzeczowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: ćfʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiczeniowiec mos., ćwiczenia nmos.

czas. ćwiczyć ndk., wyćwiczyć dk., poćwiczyć dk.

przym. ćwiczeniowy, ćwiczebny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trening

Wiktionary

ćwiczeniowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca ćwiczenia na wyższej uczelni

(1.2) osoba prowadząca ćwiczenia na kursie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕfʲit͡ʃɛ̃ˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: ćfʹičẽńovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiczenia nmos., ćwiczenie n., ćwiczonko n.

:: fż. ćwiczeniowczyni ż.

przym. ćwiczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nauczyciel akademicki

(1.2) ćwiczeniodawca

Wiktionary

ćwiczeniówka

podręcznik szkolny zawierający ćwiczenia mające np. utrwalić wiadomości ucznia; ćwiczenia

SJP.pl

ćwiczeniowy

używany do ćwiczeń, np. drążek ćwiczeniowy

SJP.pl

ćwiczonko

zdrobnienie od: ćwiczenie

SJP.pl

ćwiczyć

powtarzać jakąś czynność w celu podniesienia umiejętności

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) eduk. wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

(1.2) sport. wykonywać aktywność fizyczną w celu poprawy kondycji lub rozrywki

(1.3) daw. chłostać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Muzyk cały wieczór ćwiczył nowy chwyt.

(1.2) Dla poprawienia figury postanowiłem ćwiczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕfʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: ćfʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiczenie n., ćwiczenia lm nm.

czas. wyćwiczyć dk., wyćwiczyć się dk.

przym. ćwiczebny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szkolić, szkolić się

(1.2) trenować, szkolić, szkolić się, reg. pozn. ibować się., przest. egzercytować

Wiktionary

ćwieczek

1. zdrobnienie od: ćwiek (gwóźdź z szeroką główką);
2. zdrobnienie od: ćwiek (szewska szpilka drewniana)

SJP.pl

ćwieczkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający ćwieki

SJP.pl

ćwieczkowaty

żartobliwie: trochę przestarzały

SJP.pl

ćwieczkowy

żartobliwie: przestarzały

SJP.pl

ćwiek

1. gwóźdź z szeroką główką;
2. szewska szpilka drewniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. duży gwóźdź z szeroką główką używany w budownictwie drewnianym

(1.2) rzem. szewska szpilka drewniana służąca do przybijania podeszew

(1.3) metalowy kolec służący do ozdabiania ubrań

Wiktionary

Ćwiek – gwóźdź z szeroką, płaską lub wypukłą główką lub szewska szpilka drewniana do przybijania podeszew.

Współcześnie ćwiekami nazywane są metalowe kolce służące do ozdabiania ubrań. Ćwiekami ozdabiać można: buty, paski, kurtki, spodnie, kaski (może spowodować osłabienie konstrukcji i podczas upadku kask staje się mniej wytrzymały). Noszone są także „pieszczochy”, tj. kawałek skóry wybity ćwiekami, który zapina się przy nadgarstku. Kształty i rozmiary ćwieków są różne – od małych piramidek poprzez średnie stożki do kilkunastocentymetrowych kolców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲjɛk, AS: ćfʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiekowanie n., ćwiekacz m., ćwiekarka ż., ćwiekulec m.

:: zdrobn. ćwieczek m.

czas. ćwiekować ndk.

przym. ćwiekowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) sztyft

Wiktionary

ćwiekacz

kopyto do mechanicznej produkcji obuwia

SJP.pl

ćwiekarka

maszyna do wyrabiania szewskich ćwieków, stosowana przy produkcji butów

SJP.pl

ćwiekopis

dawniej: pismo klinowe; pismo ćwiekowe

SJP.pl

ćwiekować

nabijać ćwiekami

SJP.pl

ćwiekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabijanie czegoś ćwiekami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiek m., ćwieczek m., ćwiekacz m., ćwiekarka ż., ćwiekulec m.

czas. ćwiekować

przym. ćwiekowy

Wiktionary

ćwiekulec

1. drzewo przeznaczone na ćwieki szewskie;
2. gatunek krzewu z rodziny dławiszowatych; kuroślepina, trzmielina pospolita, trzmielina zwyczajna

SJP.pl

ćwierć

ćwiartka;
1. jedna z czterech równych części czegoś;
2. połowa z przedniej lub tylnej części zabitego zwierzęcia;
3. w dawnej Polsce: jednostka objętości ciał sypkich równa jednej czwartej korca, czyli około 30 litrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna czwarta, 25%

(1.2) gw-pl|Poznań. konew

(1.3) naczynie służące dawniej do mierzenia objętości ciał sypkich (zboża)

Wiktionary

- ćwierć – miara długości,

- ćwierć – naczynie do pomiaru objętości.

Integralne części miejscowości w Polsce

- Ćwierć – część miasta Brzostek

- Ćwierć – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów

- Ćwierć – część wsi Falkowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ciężkowice

- Ćwierć – część wsi Kamionka Wielka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka

- Ćwierć – część wsi Tryńcza w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Tryńcza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za ćwierć miliona złotych można było wtedy kupić pięć książek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕ, AS: ćfʹi ̯erʹć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiartowanie n., poćwiartowanie n.

:: zdrobn. ćwiartka ż.

czas. ćwiartować ndk., poćwiartować dk.

przym. ćwierciowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. ćw.

(1.2) konew

Wiktionary

ćwierćarkuszowy

mający wielkość czwartej części arkusza

SJP.pl

ćwierćbrogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ćwierćbrogsy charakteryzują się tylko ażurowaniem wzdłuż szwów, ale na nosku nie mają wybitego medalionu, często też krawędzie nie są ząbkowane.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. brogsy nmos., półbrogsy nmos.

Wiktionary

ćwierćcalowy

mający długość czwartej części cala

SJP.pl

ćwierćdolarówka

moneta o nominale 25 centów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale ćwierci dolara (25 centów)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕfʲjɛrʲd͡ʑdɔlaˈrufka, AS: ćfʹi ̯erʹʒ́dolarufka

Wiktionary

Powiązane:

przym. ćwierćdolarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwudziestopięciocentówka

Wiktionary

ćwierćdolarowy

mający wartość ćwierci dolara (dwudziestu pięciu centów); dwudziestopięciocentowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący ćwierć dolara, mający wartość ćwierć dolara

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas akcji udało się zebrać 577 zł, 1 euro i monetę ćwierćdolarową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕfʲjɛrʲd͡ʑdɔlaˈrɔvɨ, AS: ćfʹi ̯erʹʒ́dolarovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćdolarówka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwudziestopięciocentowy

Wiktionary

ćwierćf.

skrót od: ćwierćfinał

SJP.pl

ćwierćfala

potocznie: ćwierćfalowa antena odbiorcza

SJP.pl

ćwierćfalówka

element optyczny zmieniający polaryzację światła; płytka ćwierćfalowa

SJP.pl

Płytka ćwierćfalowa (ćwierćfalówka) – przyrząd optyczny zmieniający polaryzację przechodzącego przez niego światła o określonej dla przyrządu długości fali. Światło o polaryzacji w kierunku osi szybkiej przechodzące przez płytkę wyprzedza światło o kierunku polaryzacji wolnej o ćwierć długości fali (stąd nazwa).

Wikipedia

ćwierćfalowy

płytka ćwierćfalowa - płytka zmieniająca polaryzację światła; ćwierćfalówka

SJP.pl

ćwierćfinalista

zawodnik, który dotarł do ćwierćfinału konkurencji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. uczestnik ćwierćfinału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Drużyna Brazylii była ćwierćfinalistą w zeszłym roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćfinał mrz.

:: fż. ćwierćfinalistka ż.

przym. ćwierćfinałowy

Wiktionary

ćwierćfinalistka

zawodniczka, która dotarła do ćwierćfinału konkurencji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta, która doszła do ćwierćfinału w rozgrywkach lub konkursie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćfinał mrz.

:: fm. ćwierćfinalista mos.

przym. ćwierćfinałowy

Wiktionary

ćwierćfinał

część zawodów sportowych rozgrywanych systemem pucharowym tuż przed półfinałem, złożona z czterech spotkań wyłaniających tyle samo zwycięskich drużyn lub zawodników grających w dalszej rundzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕˈfʲĩnaw, AS: ćfʹi ̯erʹćfʹĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćfinalista m., ćwierćfinalistka ż.

przym. ćwierćfinałowy

Wiktionary

ćwierćfinałowy

związany z ćwierćfinałem, np. rozgrywki ćwierćfinałowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. dotyczący ćwierćfinału

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mrągowianki w meczu ćwierćfinałowym wygrały z koszykarkami z Węgorzewa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕfʲĩnaˈwɔvɨ, AS: ćfʹi ̯erʹćfʹĩnau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierćfinał m., ćwierćfinalista m., ćwierćfinalistka ż.

Wiktionary

ćwierćfunciak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rodzaj kanapki zawierającej kawałek mięsa o wadze ćwierć funta (113,4 gramów)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zjadłam dziś ćwierćfunciaka z podwójnym serem.

Wiktionary

ćwierćfuntówka

moneta o nominale równym ćwierć funta

SJP.pl

ćwierćgodzinny

trwający kwadrans

SJP.pl

ćwierćinteligencki

→ ćwierćinteligent; półinteligencki

SJP.pl

ćwierćinteligent

pogardliwie: człowiek mało wykształcony, którego nie można zaliczyć do inteligencji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek słabo wykształcony, ale aspirujący do tego, aby uchodzić za inteligenta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. ćwierćinteligentka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) półinteligent

Wiktionary

ćwierćinteligentka

pogardliwie: kobieta mało wykształcona, której nie można zaliczyć do inteligencji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta słabo wykształcona, ale aspirująca do tego, aby uchodzić za inteligentkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. ćwierćinteligent mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) półinteligentka

Wiktionary

ćwierciowy

przestarzale: ćwiartkowy, mogący pomieścić czwartą cześć jakiejś jednostki, odnoszący się do czwartej części czegoś

SJP.pl

ćwierćkilogramowy

1. ważący ćwierć kilograma;
2. przeznaczony na ćwierć kilograma czegoś

SJP.pl

ćwierćkolumna

element architektoniczny w postaci ćwiartki kolumny

SJP.pl

ćwierćlitrowy

mający pojemność jednej czwartej litra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ćwierć litra pojemności, zawierający ćwierć litra czegoś

Wiktionary

ćwierćmilionowy

liczący ćwierć miliona czegoś

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 250 000 (ćwierć miliona)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕmʲilʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: ćfʹi ̯erʹćmʹilʹi ̯õnovy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwustupięćdziesięciotysięczny

Wiktionary

ćwierćmózg

potocznie: osoba mało inteligentna

SJP.pl

ćwierćmyśl

pogardliwie o jakiejś myśli, pomyśle

SJP.pl

ćwierćnuta

w muzycznej notacji znak graficzny wartości rytmicznej dźwięku, równej czwartej części całej nuty, połowie półnuty, 2 ósemkom, 4 szesnastkom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Wiktionary

Ćwierćnuta (♩) – nuta w notacji muzycznej trwająca jedną czwartą całej nuty lub połowę półnuty, dzieląca się na dwie ósemki bądź cztery szesnastki. Ćwierćnuta oznaczana jest jako owalna wypełniona główka zasadniczo z laską z prawej strony skierowaną w górę dla nut położonych poniżej trzeciej linii lub w dół z lewej strony dla nut położonych na trzeciej linii lub wyżej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲjɛrʲt͡ɕˈnuta, AS: ćfʹi ̯erʹćnuta

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. ♩

Wiktionary

ćwierćnutowy

przymiotnik od: ćwierćnuta, np. rytm ćwierćnutowy, pauza ćwierćnutowa

SJP.pl

ćwierćprawda

określenie jakiegoś zdania (tezy, sformułowania) jako odbiegającego w istotnym stopniu od prawdy

SJP.pl

ćwierćton

interwał wynikający z podziału oktawy na 24 równe części

SJP.pl

Ćwierćton – odległość między dwoma dźwiękami równa połowie półtonu, czyli 1/24 oktawy.

Stosowany w muzyce antycznej Grecji, obecny także w skalach typowych dla muzyki orientalnej. W klasycznej muzyce europejskiej rzadko spotykany, gdzie praktycznie najmniejszym interwałem jest półton.

Wikipedia

ćwierćtonówka

samochód ciężarowy o dopuszczalnej ładowności ćwierć tony

SJP.pl

ćwierćtonowy

ważący ćwierć tony

SJP.pl

ćwierćtusza

ćwierć ciała zwierzęcia rzeźnego, zwłaszcza wieprza

SJP.pl

ćwierćwałek

wąska listwa mająca przekrój ćwierci koła, służąca jako zakrycie styku futryny z powierzchnią ściany; listwa przyościeżnicowa

SJP.pl

ćwierćwiecze

okres 25 lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. ćwierć wieku, dwadzieścia pięć lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Najstarsza szkoła tańca we Włocławku i jedna z pierwszych w regionie obchodzi w tym roku ćwierćwiecze istnienia.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwudziestopięciolecie

Wiktionary

ćwierćwieczny

mający ćwierć wieku, trwający ćwierć wieku, dwudziestopięcioletni; ćwierćwiekowy

SJP.pl

ćwierćwiekowy

mający ćwierć wieku, trwający ćwierć wieku, dwudziestopięcioletni; ćwierćwieczny

SJP.pl

ćwierczakiewiczowa

Lucyna Ćwierczakiewiczowa (1829-1901) - autorka książek z zakresu gospodarstwa domowego

SJP.pl

ćwierk

1. odgłos wydawany przez ptaka;
2. środowiskowo: wpis na Twitterze; tweet

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew ptasi lub świerszcza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierkot mrz., ćwierkanie n.

czas. ćwierkać ndk., ćwirkać ndk.

wykrz. ćwir, ćwirr

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwir, ćwirr, ćwirk, ćwirku

Wiktionary

ćwierkać

1. o świerszczach, ptakach: wydawać krótki, wysoki dźwięk; ćwierkotać;
2. o dzieciach i młodych kobietach: mówić pieszczotliwie; szczebiotać;
3. środowiskowo: zamieszczać wpis na Twitterze; tweetować

SJP.pl

czasownik

(1.1) o ptakach, świerszczach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki

(1.2) o dzieciach, dziewczętach: mówić szybko i pieszczotliwie

(1.3) pot. inform. zamieszczać wpisy na mikroblogu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wysoko w górze, wśród czystego powietrza, głośno ćwierkały skowronki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierk m., ćwierkanie n., ćwierknięcie n.

czas. ćwierknąć dk.

przym. ćwierkliwy

przysł. ćwierkliwie

wykrz. ćwir, ćwierk, ćwirr, ćwirk, ćwirku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwierkotać, świergotać, świergolić, świegotać, szczebiotać, ciurkać

(1.2) szczebiotać, świergotać, świergolić, świegotać

Wiktionary

ćwierkacz

środowiskowo:
1. serwis społecznościowy Twitter;
2. osoba korzystająca z Twittera

SJP.pl

ćwierkania

1. o świerszczach, ptakach: wydawać krótki, wysoki dźwięk; ćwierkotać;
2. o dzieciach i młodych kobietach: mówić pieszczotliwie; szczebiotać;
3. środowiskowo: zamieszczać wpis na Twitterze; tweetować

SJP.pl

ćwierkanie

1. o świerszczach, ptakach: wydawać krótki, wysoki dźwięk; ćwierkotać;
2. o dzieciach i młodych kobietach: mówić pieszczotliwie; szczebiotać;
3. środowiskowo: zamieszczać wpis na Twitterze; tweetować

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o ptakach, świerszczach: wydawanie krótkich, wysokich dźwięków

(1.2) o dzieciach, dziewczętach: mówienie w sposób szybki i pieszczotliwy

(1.3) pot. inform. zamieszczanie wpisów na mikroblogu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierk m., ćwierknięcie n.

czas. ćwierkać ndk., ćwierknąć dk.

przym. ćwierkliwy

przysł. ćwierkliwie

wykrz. ćwierk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwierkotanie, świergotanie, świergolenie, świegotanie, szczebiotanie, ciurkanie

(1.2) szczebiotanie, świergotanie, świergolenie, świegotanie

Wiktionary

ćwierkliwy

ćwierkotliwy;
1. często ćwierkający;
2. podobny do ćwierkania

SJP.pl

ćwierkot

odgłos wydawany przez niektóre ptaki; ćwierk, szczebiot

SJP.pl

ćwierkotać

o świerszczach, ptakach: wydawać krótki, wysoki dźwięk; ćwierkać

SJP.pl

ćwierkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o ptakach śpiewanie

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwierkotać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) świergotanie, świergolenie, świegotanie, szczebiotanie, ćwierkanie

Wiktionary

ćwierkotliwy

ćwierkliwy;
1. często ćwierkający;
2. podobny do ćwierkania

SJP.pl

ćwiertnia

przestarzale: czwarta część czegoś, ćwiartka

SJP.pl

Ćwiertnia, metrol – staropolska jednostka objętości stosowana zwykle w kontekście ziaren. Była równa średniej objętości 101 kg żyta i 107 kg pszenicy. Jej wielkość ulegała zmianie w zależności od okresu historycznego i położenia geograficznego. Najpopularniejsza jej odmiana, stosowana na terenach podkrakowskich, odpowiadała w przybliżeniu objętości 140 litrów.

Wikipedia

ćwiertnik

koło zębate wskazówki minutowej

SJP.pl

ćwierz

nazwisko

SJP.pl

ćwik

1. kogut specjalnie tuczony; kapłon;
2. dawniej o człowieku przebiegłym, chytrym;
3. dawniej: wytresowany ptak łowczy;
4. stopień w harcerstwie;
5. karciana gra rozpowszechniona w Polsce za czasów Stanisława Augusta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. wyga, osoba przebiegła, z doświadczeniem, szczwana

(1.2) harc. jeden ze stopni harcerskich;

(1.3) daw. karc. hazardowa gra w karty

(1.4) daw. rozdający karty w ćwiku (1.3)

(1.5) przest. ktoś niepłodny, nierozwinięty płciowo

(1.6) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mąż bijący żonę

Wiktionary

- ćwik – jeden ze stopni harcerskich

- ćwik – osoba przebiegła, doświadczona, chytra ("szczwany ćwik", "sobieradek")

- ćwik – specjalnie tuczony kogut

Nazwisko

- Paweł Ćwik

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Już po tym jednym ruchu i po tonie mowy poznałam, że to recydywista, stary, szczwany ćwik.

(1.3) […] chyba zagram w ćwika na orzechy […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfʲik, AS: ćfʹik

Wiktionary

ćwikać

przestarzale: chlastać, smagać, uderzać; batożyć

SJP.pl

ćwikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ćwikać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwikać

Wiktionary

cwikcanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nożyce do drutu

Wiktionary

ćwikiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstawka z materiału

Wiktionary

cwikier

przestarzałe: okulary osadzone na nosie za pomocą sprężynki, bez uchwytów za uszy; binokle, pince-nez

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. okulary trzymające się na nosie za pomocą specjalnie wygiętego sprężynującego elementu łączącego oba szkła

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) binokle

Wiktionary

ćwiklanka

śmietka ćwiklanka - gatunek muchówki

SJP.pl

ćwiklice

wieś w Polsce

SJP.pl

Ćwiklice (niem. Cwiklitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ćwiklice. W latach 1973–75 w gminie Goczałkowice-Zdrój. W latach 1975–97 dzielnica Pszczyny. Od 1 stycznia 1998 w gminie Pszczyna.

Wikipedia

ćwiklin

wieś w Polsce

SJP.pl

Ćwiklin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

ćwiklinek

wieś w Polsce

SJP.pl

Ćwiklinek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

ćwikliński

nazwisko

SJP.pl

ćwiknąć

1. potocznie: ukraść; buchnąć, capnąć, zwinąć;
2. przestarzale: chlasnąć, smagnąć, uderzyć

SJP.pl

ćwikować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. klinować

Wiktionary

ćwikowski

nazwisko

SJP.pl

ćwikła

gotowane tarte buraki, zmieszane z chrzanem i octem, podawane jako surówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. burak pastewny

Wiktionary

Ćwikła (słow. cvikla) – sałatka warzywna z ugotowanych utartych buraków ćwikłowych. Przyprawiana na ostro tartym chrzanem, cukrem, solą, sokiem z cytryny, kminkiem, niekiedy winnymi jabłkami, czerwonym wytrawnym winem, octem, goździkami i natką pietruszki. Podawana jako dodatek do mięs.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na tradycyjne wielkanocne śniadanie podaje się ćwikłę i chrzan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ɕfʲikwa, AS: ćfʹiku̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. ćwikłowy, ćwiklany

Wiktionary

ćwikłowy

burak ćwikłowy - jadalna odmiana buraka, o czerwonym korzeniu

SJP.pl

ćwilich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cwelich

Wiktionary

ćwilin

masyw górski w Beskidzie Wyspowym

SJP.pl

Ćwilin (1072 m) – drugi co do wysokości szczyt górski Beskidu Wyspowego. Nazwa góry pochodzi od niemieckiego słowa Zwilling, tzn. bliźniak (sąsiedniej Śnieżnicy), a nadali ją w XIV w. niemieccy osadnicy w Tymbarku i Jurkowie. W literaturze można także spotkać błędną nazwę Ćwiliń.

Wikipedia

ćwiliński

przymiotnik od: Ćwilin (szczyt w Beskidzie Wyspowym)

SJP.pl

cwinga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ściskacz (np. w stolarstwie)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dej mi sam ino ta cwinga, co se te lajsty do kupy ścisna.

Wiktionary

ćwir

wyraz naśladujący głos wróbla, kanarka, świerszcza itp.

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. krótki, wysoki dźwięk, onomatopeja naśladująca głos małych ptaków

(1.2) dźwięk. onomatopeja imitująca głos świerszcza

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwierkać ndk., ćwirkać ndk.

wykrz. ćwierk, ćwirr, ćwirk, ćwirku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwirr, ćwirk, ćwirku, ćwierk

Wiktionary

ćwir-ćwir

potocznie: wykrzyknik nazywający krótki, wysoki dźwięk wydawany przez małego ptaka; ćwir, ćwir

SJP.pl

ćwirk

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew ptasi lub świerszcza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierkot mrz.

czas. ćwierkać ndk., ćwirkać ndk.

wykrz. ćwir, ćwirr

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwir, ćwirr, ćwierk, ćwirku

Wiktionary

ćwirku

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew ptasi lub świerszcza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwierkot mrz.

czas. ćwierkać ndk., ćwirkać ndk.

wykrz. ćwir, ćwirr

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwir, ćwirr, ćwierk, ćwirk

Wiktionary

ćwirr

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew ptasi lub świerszcza

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwierkać ndk., ćwirkać ndk.

wykrz. ćwir, ćwierk, ćwirk, ćwirku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwir, ćwirk, ćwirku, ćwierk

Wiktionary

cwiszenruf

zwischenruf;
1. okrzyk zakłócający przemówienie;
2. wtrącenie się do rozmowy, wejście komuś w słowo

SJP.pl

cwiter

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sweter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kajś żech cwiter stargoł.

Wiktionary

ćwiynczeć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Zaolzie. marudzić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiynczek mos.

Wiktionary

ćwiynczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. człowiek niskiego wzrostu

(1.2) gw-pl|Zaolzie. maruda

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ćwiek

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwiynczeć ndk.

Wiktionary

ćwiyngować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeżuwać

Wiktionary

ćwiynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeżuwanie pokarmu

Wiktionary

Powiązane:

czas. ćwiynkować ndk.

Wiktionary

ćwiynkować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przeżuwać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ćwiynka ż.

Wiktionary

cwks

skrót od: Centralny Wojskowy Klub Sportowy

SJP.pl

cwojdziński

nazwisko

SJP.pl

- Cwojdziński − polskie nazwisko.

Osoby o tym nazwisku Cwojdziński:

- Antoni Cwojdziński (1896–1972, ps. Antoni Wojdan) – pisarz, aktor, reżyser, scenarzysta

- Andrzej Cwojdziński (ur. 1928) – dyrygent, kompozytor i pedagog muzyczny

- Kazimierz Cwojdziński (1878–1948) – matematyk, profesor Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu

- Leszek Cwojdziński (ur. 1956) – wojskowy, generał dywizji, pilot Wojska Polskiego

- Stefan Cwojdziński (ur. 1947) – geolog, specjalista w zakresie kartografii geologicznej i geotektoniki

- Wojciech Cwojdziński (1897–1940) – policjant polski, ofiara zbrodni katyńskiej

- Wojciech Cwojdziński – profesor nauk rolniczych

Wikipedia

ćwok

człowiek prosty, mało inteligentny; ćmok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. posp. człowiek mało inteligentny, nieobyty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Bukowina. gwóźdź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ɕfɔk, AS: ćfok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ćwierćinteligent, abderyta, bęcwał, bałwan, barani łeb, barania głowa, baran, bezmózgowiec, cap, cep, ciężka artyleria, ciemna masa, ciemniak, ciołek, cymbał, debil, dudek, dureń, dzban, głąb, głowa do pozłoty, głup, głupek, głupiec, głupol, głuptak, głuptas, głuptasek, głąb kapuściany, idiota, imbecyl, jełop / jołop / jełopa / jołopa, kapuściana głowa, kapuściany łeb, kiep, kołek, kretyn, kurzy móżdżek, młot, młotek, matołek, matoł, mongoł, muł, niedouk, nieuk, ośla głowa, ośli łeb, osioł dardanelski, osiołek, osioł, półgłówek, półgłupek, półinteligent, pacan, przygłupek, przygłup, ptasi móżdżek, pusta pała, pusty łeb, tłuk, tłumok, tłuczek, tępota, tępak, trep, tuman, wał, wolnomyśliciel, wsiok, zakuta pała, zakuty łeb

Wiktionary

ćwokowaty

o człowieku, który wyglądem, zachowaniem itp. przypomina ćwoka

SJP.pl

cwu

skrótowiec

(1.1) = ciepła woda użytkowa

Wiktionary

- CWU lub c.w.u. – ciepła woda użytkowa, woda o temp. 55–60 °C z możliwością przegrzewu powyżej 70 °C

- CWU – Central Washington University

- CWU – Centralny Wykaz Ubezpieczonych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W budynku zamontowano instalację CWU, w skład której wchodzi kocioł gazowy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) c.w.u.

Wiktionary

cwylich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. podwójnie tkane płótno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sfɨlʲix, AS: cfylʹiχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cwelich

Wiktionary

cwynar

nazwisko

SJP.pl

- Kazimierz Cwynar (ur. 1948) – polski gitarzysta basowy, wokalista, multiinstrumentalista

- Krzysztof Cwynar (ur. 1942) – polski piosenkarz i kompozytor

- Michał Cwynar (1915–2008) – polski kapitan pilot Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, as myśliwski, kawaler Orderu Virtuti Militari

- Paweł Cwynar (ur. 1972) – polski pisarz

- Stanisław Cwynar (1906–1984) – polski lekarz psychiatra

Wikipedia

cy-jang

nazwisko

SJP.pl

cyathium

[czytaj: kjatjum] kwiatostan z bezokwiatowych kwiatów męskich i żeńskich; cjatjum

SJP.pl

cyba

nazwisko

SJP.pl

cybancik

zdrobnienie od: cybant

SJP.pl

cybant

śruba w kształcie litery U zakończona z obu stron gwintem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. zacisk na rury do regulacji przepływu;

Wiktionary

Cybant (z niem. Ziehband) – obejma zaciskowa na rurę, służąca np. do mocowania elementów na masztach i rurach, także jako zacisk ograniczający przepływ płynu przez przewód.

Podstawowe dane techniczne:

- materiał, z którego został wykonany

- max./min. średnica elementu, na który można go założyć

- średnica drutu/rozmiar gwintu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨbãnt, AS: cybãnt

Wiktionary

cybaty

mający długie nogi

SJP.pl

cybeb

gatunek rodzynka o wydłużonym kształcie; cybeba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciemnobrązowy, wydłużony rodzynek, mający nasiona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨbɛp, AS: cybep

Wiktionary

cybeba

gatunek rodzynka o wydłużonym kształcie; cybeba

SJP.pl

cyber-

przedrostek

(1.1) nauk. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sterowaniem, kontrolą

(1.2) publ., wojsk. pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) cyber- + atak = cyberatak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyberek m., cyborg m., cyborgizacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) internetowy, wirtualny

Wiktionary

cyberagresja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody w Internecie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Artykuł dotyczy rozważań nad zjawiskiem cyberagresji w kontekście zagrożenia bezpieczeństwa cyfrowego dzieci i młodzieży.

Wiktionary

cyberaktywista

osoba angażująca się w działalność społeczno-polityczną przez internet

SJP.pl

cyberaktywizm

działalność społeczno-polityczna przez internet

SJP.pl

cyberataczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cyberatak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyberatak m.

Wiktionary

cyberatak

ofensywne działanie w internecie, którego celem mogą być systemy informatyczne, sieci komputerowe lub urządzenia osobiste

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krym. atak dokonywany za pośrednictwem internetu

Wiktionary

Cyberatak – złośliwy incydent związany z ICT wywołany przez próbę zniszczenia, ujawnienia, zmiany, dezaktywacji, kradzieży lub uzyskania nieuprawnionego dostępu do składnika aktywów (jak np. systemów komputerowych, sieci, programów) lub jego nieuprawnionego wykorzystania przez jakiegokolwiek agresora.

Jego celem jest przejęcie kontroli nad stronami internetowymi, zawartością skrzynek pocztowych lub baz danych jakiejś instytucji, grupy itp.; często stanowi akt cyberterroryzmu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Incydent miał miejsce dzień po tym, jak Iran oskarżył Izrael o akt sabotażu w ośrodku wzbogacania uranu w Natanz, gdzie w niedzielę doszło do cyberataku i awarii w dostawie energii elektrycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨbɛrˈatak, AS: cyberatak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cyberataczek mrz.

Wiktionary

cyberatleta

osoba rywalizująca w sporcie elektronicznym (e-sporcie); e-sportowiec

SJP.pl

cyberbezpieczeństwo

Cyberbezpieczeństwo (ang. cybersecurity) – odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy. Stanowi również zespół zagadnień związanych z zapewnianiem ochrony w obszarze cyberprzestrzeni. Z pojęciem cyberbezpieczeństwa związana jest między innymi ochrona przestrzeni przetwarzania informacji oraz zachodzących interakcji w sieciach teleinformatycznych.

Wikipedia

cyberbullying

[czytaj: cyberbuling] znęcanie się nad kimś w internecie; cyberprzemoc, cybermobbing

SJP.pl

cyberbumelanctwo

wykorzystywanie służbowego komputera do celów prywatnych w godzinach pracy; cyberlenistwo, cyberpróżniactwo, cyberslacking

SJP.pl

cybercafé

[czytaj: cyberkaFE] kawiarnia, w której goście mają do dyspozycji komputery lub terminale podłączone do internetu i mogą korzystać z sieci; kafejka internetowa, kawiarenka internetowa

SJP.pl

cybercenzura

cenzura w internecie

SJP.pl

cyberchondria

przesadne zamartwianie się o własne zdrowie wywołane znalezionymi w internecie informacjami

SJP.pl

Cyberchondria – nieuzasadnione, wzmożone martwienie się normalnymi objawami spowodowane przeglądaniem wyników wyszukiwania lub piśmiennictwa w Internecie. Termin cyberchondria jest neologizmem pochodzącym od terminów cyber- i hipochondria. Może ona być traktowana jako zaburzenie neurotyczne lub odmiana hipochondrii.

Wikipedia

cyberchondryk

osoba przesadnie zamartwiająca się o własne zdrowie za sprawą znalezionych w internecie informacji

SJP.pl

cyberdemencja

obniżenie sprawności umysłowej wskutek nadmiernego korzystania z mediów cyfrowych; demencja cyfrowa

SJP.pl

cyberdżihad

działania przeciwko niewierzącym i wyznawcom innych religii, prowadzone w internecie przez islamskich fundamentalistów

SJP.pl

cyberdżihadysta

islamski fundamentalista działający w internecie przeciwko niewierzącym i wyznawcom innych religii

SJP.pl

cyberfeministyczny

→ cyberfeminizm

SJP.pl

Patrz:
cyberfeminizm

cyberfeminizm

Cyberfeminizm – zróżnicowany awangardowy ruch polityczny i artystyczny, inspirowany badaniami nad problematyką tożsamości, techniki i ciała, a zwłaszcza złożonej relacji między kobietami i maszynami. Brak ścisłej definicji terminu wiąże się z faktem, że pierwsze cyberfeministki celowo unikały sztywnej kategoryzacji.

Wikipedia

cyberfobia

chorobliwy lęk przed komputerami lub pracowaniem na nich

SJP.pl

cybergang

grupa cyberprzestępców; cybermafia

SJP.pl

cybergracz

gracz komputerowy

SJP.pl

cyberholiczka

kobieta poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z internetu; internetoholiczka, netoholiczka, siecioholiczka

SJP.pl

cyberholik

osoba poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z internetu; internetoholik, netoholik, siecioholik

SJP.pl

cyberholizm

uzależnienie od internetu; netoholizm, siecioholizm, internetoholizm, dataholizm

SJP.pl

cyberincydent

przestępstwo z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej; cyberprzestępstwo

SJP.pl

cyberkalifat

grupa hakerów działająca w imieniu Państwa Islamskiego, salafickiej organizacji terrorystycznej

SJP.pl

cyberkultura

kultura związana ze światem komputerów, Internetu itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

Wiktionary

Cyberkultura – kultura wieku informacji, ogół działań o charakterze twórczym związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie ma myślenia o cyberkulturze i praktykowania jej bez odniesień do wcześniej istniejących kształtów rzeczywistości – przede wszystkim natury, ale chyba w równym stopniu kultury. Stąd metaforyczne ujęcie sieci jako kłącza (…).

Wiktionary

cyberlenistwo

wykorzystywanie służbowego komputera do celów prywatnych w godzinach pracy; cyberbumelanctwo, cyberpróżniactwo, cyberslacking

SJP.pl

cybermafia

grupa cyberprzestępców; cybergang

SJP.pl

cybermałż

rzadko: małż używany do monitoringu czystości wody

SJP.pl

cybermobbing

[czytaj: cybermobing] znęcanie się nad kimś w internecie; cyberprzemoc, cyberbullying

SJP.pl

Cyberprzemoc (cybermobbing, cyberbullying, agresja elektroniczna, elektroniczna przemoc rówieśnicza) – stosowanie przemocy poprzez: prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem Internetu i narzędzi typu elektronicznego takich jak: SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne w internecie, portale społecznościowe i inne. Osobę dopuszczającą się takich czynów określa się stalkerem.

Wikipedia

cybern.

skrót od: cybernetyka, cybernetyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

SJP.pl

cybernauta

rzadko: osoba korzystająca z Internetu, surfująca po Internecie; internauta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cybernauta, przymocowany do urządzeń sensorycznych, opuszcza więzienie ciała i wkracza w świat doznań cyfrowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cybernautyka ż.

:: fż. cybernautka ż.

przym. cybernautyczny

Wiktionary

cybernautka

→ cybernauta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) futurystyczna podróżniczka po cyberprzestrzeni

Wiktionary

Patrz:
cybernauta
Powiązane:

rzecz.

:: fm. cybernauta m.

Wiktionary

cybernękanie

uporczywe nękanie przy pomocy środków komunikacji elektronicznej; cyberstalking

SJP.pl

cybernetyczka

→ cybernetyk

SJP.pl

Patrz:
cybernetyk

cybernetyczny

→ cybernetyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do cybernetyki, związany z cybernetyką

(1.2) mający związek z informatyką, zwłaszcza z Internetem

Wiktionary

Patrz:
cybernetyka
Przykłady

(1.1) Stany Zjednoczone, ale nie tylko, są zaniepokojone dezinformacją względem bezpieczeństwa cybernetycznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cybernetyka ż., cybernetyk m., cybernetyczka ż.

przym. biocybernetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) internetowy, elektroniczny

Wiktionary

cybernetyk

uczony zajmujący się cybernetyką, procesami sterowania oraz związanymi z tym procesami przekazywania i przetwarzania informacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie cybernetyki

Wiktionary

Cybernetyka (gr. κυβερνήτης kybernetes ‘sternik; zarządca’ od κυβερνᾶν kybernán, ‘sterować, kontrolować’) – transdyscyplinarne podejście do systemów sterowania oraz związanego z tym przekazywania informacji (komunikacja) w człowieku i maszynie. Za twórcę cybernetyki uważa się amerykańskiego matematyka pochodzenia żydowskiego Norberta Wienera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byliśmy na pogrzebie znanego cybernetyka z Katowic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cybernetyka ż., neurocybernetyka ż.

przym. cybernetyczny

Wiktionary

cybernetyka

nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach takich jak maszyna, organizm żywy, społeczeństwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: cybernetyk

Wiktionary

Cybernetyka (gr. κυβερνήτης kybernetes ‘sternik; zarządca’ od κυβερνᾶν kybernán, ‘sterować, kontrolować’) – transdyscyplinarne podejście do systemów sterowania oraz związanego z tym przekazywania informacji (komunikacja) w człowieku i maszynie. Za twórcę cybernetyki uważa się amerykańskiego matematyka pochodzenia żydowskiego Norberta Wienera.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za twórcę cybernetyki uważa się matematyka Norberta Wienera.

(1.1) Jej artykuły o cybernetyce drukowaliśmy dziesięć lat temu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. neurocybernetyka ż., cybernetyk m., biocybernetyk mos., biocybernetyka ż.

przym. cybernetyczny

Wiktionary

cybernetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cybernetyzować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cybernetyzować

Wiktionary

cyberniania

oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej

SJP.pl

cyberoko

środowiskowo: system informatyczny umożliwiający m.in. śledzenie miejsca na ekranie monitora, na które patrzy użytkownik

SJP.pl

cyberpoezja

sztuka łącząca literaturę z wykorzystaniem internetu i animacji; poezja cyfrowa

SJP.pl

cyberpolicja

wyspecjalizowana jednostka policji zajmująca się przestępczością w Internecie

SJP.pl

cyberponiedziałek

poniedziałek następujący po Święcie Dziękczynienia, w którym pojawiają się internetowe promocje i wyprzedaże

SJP.pl

Cyberponiedziałek, cybernetyczny poniedziałek, cyfrowy poniedziałek – pierwszy poniedziałek po amerykańskim Święcie Dziękczynienia, który słynie z licznych wyprzedaży i promocji oferowanych przez sklepy internetowe.

Koncepcja ta narodziła się w Stanach Zjednoczonych, a określenia Cyber Monday po raz pierwszy użyto w roku 2005. W kolejnych latach zwiększoną sprzedaż w sklepach internetowych zaobserwowano także w krajach Ameryki Południowej, Europy Zachodniej oraz w Japonii. Tego dnia w 2006 Amerykanie wydali 610 milionów dolarów, w 2010 było to 1,4 miliarda, a w roku 2013 już ponad 2 miliardy dolarów.

Wikipedia

cyberporn

treści erotyczne i pornograficzne rozpowszechniane w Internecie

SJP.pl

cyberpróżniactwo

wykorzystywanie służbowego komputera do celów prywatnych w godzinach pracy; cyberlenistwo, cyberbumelanctwo, cyberslacking

SJP.pl

cyberprzemoc

przemoc z użyciem internetu i narzędzi elektronicznych; agresja elektroniczna, cyberbullying, cybermobbing

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. inform. prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

Wiktionary

Cyberprzemoc (cybermobbing, cyberbullying, agresja elektroniczna, elektroniczna przemoc rówieśnicza) – stosowanie przemocy poprzez: prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem Internetu i narzędzi typu elektronicznego takich jak: SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne w internecie, portale społecznościowe i inne. Osobę dopuszczającą się takich czynów określa się stalkerem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jesteś ofiarą lub świadkiem cyberprzemocy? Nie bój się działać. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨbɛrˈpʃɛ̃mɔt͡s, AS: cyberpšẽmoc

Wiktionary

cyberprzestępca

osoba dokonująca przestępstw z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. krym. przestępca łamiący prawo w Internecie

Wiktionary

Cyberbully – telewizyjny film USA, którego premiera odbyła się 17 lipca 2011 roku.

Film opowiada historię 17-letniej Taylor Hillridge (Emily Osment), która dostaje od mamy (Kelly Rowan) w prezencie urodzinowym swój wymarzony komputer. Nastolatka jest podekscytowana niezależnością jaka płynie z posiadania Internetu. Jednak już wkrótce staje się ofiarą cyberprzemocy na jednym z portali społecznościowych. Zaczyna bać się kontaktów ze swoimi szkolnymi znajomymi. Nie potrafiąc się z tym uporać postanawia odebrać sobie życie w związku z czym trafia do szpitala. Jak się później okazuje nie tylko ona boryka się z problemem przemocy w sieci. Gdy matka Taylor dowiaduje się o całym incydencie postanawia stworzyć w szkole system, który ma na celu ochronę młodych osób przed podobnymi doświadczeniami

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dobie pandemii cyberprzestępcy pozostają groźni.

Wiktionary

cyberprzestępczość

popełnianie przestępstw z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. popełnianie przestępstw przy użyciu systemów komputerowych

(1.2) krym. ogół popełnionych przestępstw przy użyciu systemów komputerowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wydział zajmujący się cyberprzestępczością otwarto w latach dziewięćdziesiątych.

Wiktionary

cyberprzestępczy

dotyczący przestępstw z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

cyberprzestępstwo

przestępstwo z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej; cyberincydent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestępstwo dokonane z wykorzystaniem internetu

Wiktionary

cyberprzestrzeń

1. wirtualna przestrzeń, w której komunikują się komputery i inne urządzenia cyfrowe, np. telefony komórkowe; cyberspace;
2. potocznie: internet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rzekoma przestrzeń, w której komunikują się komputery

Wiktionary

Cyberprzestrzeń (również wirtualny świat, ang. cyberspace, hybryda będąca skrótem od cybernetics space „przestrzeń cybernetyczna”) – iluzja świata rzeczywistego stworzona za pomocą metod teleinformatycznych. Ułatwia wymianę, gromadzenie i udostępnianie informacji za pośrednictwem komputerów oraz komunikację między człowiekiem i komputerem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ, AS: cyberpšesṭšẽń

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyberprzestrzenny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) internet

Wiktionary

cyberpsychologia

nauka o ludzkim umyśle i zachowaniu w kontekście interakcji człowieka z technologią

SJP.pl

Cyberpsychologia – dział psychologii obejmujący wszystkie zagadnienia psychologiczne związane lub będące pod wpływem pojawiającej się technologii. Cyberpsychologia to nauka o ludzkim umyśle i zachowaniu w kontekście interakcji człowieka z technologią. Główny nurt badań z tego zakresu koncentruje się na wpływie Internetu i cyberprzestrzeni na psychikę jednostek i grup. Najpopularniejsze tematy dotyczą: zarządzania tożsamością online, typów osobowości w cyberprzestrzeni, reakcja przeniesieniowa w stosunku do komputerów, uzależnienie od komputera i Internetu, zachowania regresywnego w cyberprzestrzeni, zmian płci w sieci itd.

Wikipedia

cyberpunk

[czytaj: cyberpank] odmiana fantastyki naukowej, skupiająca się na życiu ludzi w otoczeniu zaawansowanej technologii komputerowej i informacyjnej

SJP.pl

Cyberpunk – odmiana fantastyki naukowej, skupiająca się na negatywnych konsekwencjach funkcjonowania ludzi w otoczeniu zaawansowanej technologii komputerowej i informacyjnej.

Słowo „cyberpunk” pojawiło się jako tytuł opowiadania Bruce’a Bethke wydanego w 1983 roku w ramach antologii „Amazing Stories”, jednak jako nazwy na określenie nowego nurtu literackiego po raz pierwszy użył go pisarz i wydawca fantastyki Gardner Dozois.

Wikipedia

cyberpunkowość

→ cyberpunkowy

SJP.pl

Patrz:
cyberpunkowy

cyberpunkowy

przymiotnik od: cyberpunk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cyberpunka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cyberpunkowy świat jest wizją, wizją przyszłości, apokaliptyczną, ponurą i przerażającą. W tym świecie rządzonym przez rywalizujące ze sobą korporacje, bohaterem jest zwykle „zbuntowany młody człowiek walczący z systemem lub żyjący na krawędzi marginesu drobny przestępca, uwikłany na skutek zbiegu okoliczności w konflikt z potężną organizacją”.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyberpunk m.

Wiktionary

cyberrandka

randka za pośrednictwem internetu

SJP.pl

cyberreklama

reklama w przestrzeni wirtualnej, zwłaszcza w Internecie

SJP.pl

cybersamobójstwo

samobójstwo transmitowane przez internet

SJP.pl

cyberseks

wirtualna relacja seksualna oparta na wysyłaniu do siebie pobudzających seksualnie komunikatów; cybersex

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wirtualny stosunek seksualny odbywany za pośrednictwem komputera połączonego z Internetem, podczas którego strony wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty, często jednocześnie masturbując się;

Wiktionary

Cyberseks lub seks komputerowy (ang. cybersex, potocznie cybering) – wirtualny stosunek seksualny, w trakcie którego dwie lub więcej osób łączą się zdalnie poprzez sieć komputerową i wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty. Może, ale nie musi, się to wiązać z masturbacją.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Osobnym wątkiem jest poczucie bycia zdradzanym u partnera, który jest związany z osobą uzależnioną od cyberseksu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈbɛrsɛks, AS: cyberseks

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyberek

Wiktionary

cybersex

wirtualna relacja seksualna oparta na wysyłaniu do siebie pobudzających seksualnie komunikatów; cyberseks

SJP.pl

cybersklep

sklep internetowy, w którym transakcje dokonywane są zdalnie, a towar dostarczany jest przez kuriera

SJP.pl

cyberslacking

wykorzystywanie służbowego komputera do celów prywatnych w godzinach pracy; cyberlenistwo, cyberpróżniactwo, cyberbumelanctwo

SJP.pl

cyberspace

[czytaj: sajberspejs]
1. wirtualna przestrzeń, w której komunikują się komputery i inne urządzenia cyfrowe, np. telefony komórkowe; cyberprzestrzeń;
2. potocznie: internet

SJP.pl

Cyberprzestrzeń (również wirtualny świat, ang. cyberspace, hybryda będąca skrótem od cybernetics space „przestrzeń cybernetyczna”) – iluzja świata rzeczywistego stworzona za pomocą metod teleinformatycznych. Ułatwia wymianę, gromadzenie i udostępnianie informacji za pośrednictwem komputerów oraz komunikację między człowiekiem i komputerem.

Wikipedia

cybersport

rywalizacja sportowa w grach komputerowych; e-sport, sport elektroniczny

SJP.pl

ESL (poprzednio jako Electronic Sports League) – międzynarodowa liga gier komputerowych, która powstała w 2000 roku w Niemczech. Rozgrywki ligi ESL organizowane są obecnie w blisko 30 krajach świata – poza Europą także w Chinach, Rosji, Brazylii, Korei Południowej i Stanach Zjednoczonych. Portal internetowy organizacji skupia blisko milion zarejestrowanych użytkowników, którzy każdego dnia rozgrywają pomiędzy sobą prawie 6000 meczów.

Wikipedia

cyberspołeczeństwo

społeczeństwo korzystające z internetu

SJP.pl

cyberstalker

[czytaj: cyberstalker lub cyberstoker] osoba uporczywie nękająca inną osobę przy pomocy środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. krym. osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia używając środków komunikacji elektronicznej

Wiktionary

Cyberstalking – neologizm określający zjawisko używania Internetu i innych mediów elektronicznych do nękania.

Zjawisko to jest definiowane jako cyberprzemoc popełniana przez stalkera. Sprawca jako narzędzia używa technologii informacyjnej, w szczególności Internetu, by dręczyć pojedynczą osobę, grupę osób lub całą organizację.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy będzie w niej miejsce dla cyberstalkerów, którzy dziś uprzykrzają życie internautom nękając ich uporczywymi mailami?

Wiktionary

cyberstalking

[czytaj: cyberstalking lub cyberstoking] uporczywe nękanie przy pomocy środków komunikacji elektronicznej; cybernękanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. krym. prześladowanie osób poprzez śledzenie i utrudnianie życia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Wiktionary

Cyberstalking – neologizm określający zjawisko używania Internetu i innych mediów elektronicznych do nękania.

Zjawisko to jest definiowane jako cyberprzemoc popełniana przez stalkera. Sprawca jako narzędzia używa technologii informacyjnej, w szczególności Internetu, by dręczyć pojedynczą osobę, grupę osób lub całą organizację.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Należy wspomnieć o cyberstalkingu, równie powszechnej odmianie cyberprzestępczości.

Wiktionary

cyberświat

ogół zagadnień związanych z funkcjonowaniem człowieka w Internecie i mediach cyfrowych

SJP.pl

cybertariat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. klasa społeczna wykonująca niskopłatną, niewymagającą kwalifikacji pracę związaną z przestrzenią wirtualną

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Specustawa dla cybertariatu powinna zatem uwzględniać, że pracownikiem może być także osoba, która w zakresie wykonywania swoich obowiązków zachowuje dużą swobodę i nie jest związana instrukcjami pracodawcy.

Wiktionary

cyberteolog

osoba szerząca wiarę chrześcijańską za pośrednictwem internetu

SJP.pl

cyberteologia

szerzenie wiary chrześcijańskiej lub rozważania na temat chrześcijaństwa za pośrednictwem internetu

SJP.pl

cyberterrorysta

osoba dokonująca aktu przemocy przy zastosowaniu środków komunikacji elektronicznej; e-terrorysta

SJP.pl

cyberterrorystyczny

związany z aktami przemocy przy zastosowaniu środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

cyberterroryzm

akt przemocy przy zastosowaniu środków komunikacji elektronicznej, którego celem jest zniszczenie infrastruktury informacyjnej atakowanego kraju; e-terroryzm

SJP.pl

Cyberterroryzm – neologizm opisujący dokonywanie aktów terroru przy pomocy zdobyczy technologii informacyjnej. Ma na celu wyrządzenie szkody z pobudek politycznych lub ideologicznych, zwłaszcza w odniesieniu do infrastruktury o istotnym znaczeniu dla gospodarki lub obronności atakowanego kraju. Polega na celowym zakłóceniu interaktywnego, zorganizowanego obiegu informacji w cyberprzestrzeni. Do tego typu działań można też zaliczyć działania hakerskie i inne działania z wykorzystaniem cyberprzestrzeni mające na celu wywołanie strachu, demonstrację władzy czy szantaż społeczeństwa, organizacji lub rządów. Zdaniem amerykańskich agencji rządowych takich jak FBI czy CIA tego typu działania przestępcze są dziełem m.in. grup terrorystycznych, które dążą do wykrycia potencjalnych luk w systemach bezpieczeństwa.

Wikipedia

cyberwojna

wojna przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

SJP.pl

Wojna cybernetyczna, cyberwojna (ang. cyberwarfare) – wykorzystanie komputerów, internetu i innych środków przechowywania lub rozprzestrzeniania informacji w celu przeprowadzania ataków na systemy informatyczne przeciwnika.

Wikipedia

cyberwydział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydział zajmujący się cyberprzestępczością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Funkcjonariusze cyberwydziału Komendy Stołecznej Policji i Prokuratura Okręgowa Warszawa Praga od jakiegoś czasu prowadzą śledztwo w sprawie wyłudzenia subwencji z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

Wiktionary

cyberzagrożenie

[czytaj: cyber-zagrożenie] zagrożenie mające związek z korzystaniem ze środków komunikacji elektronicznej, głównie internetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zagrożenie mające związek z systemami komputerowymi, zwłaszcza korzystaniem z internetu

Wiktionary

Cyberzagrożenie – wszelkie potencjalne okoliczności, zdarzenie lub działanie, które mogą wyrządzić szkodę, spowodować zakłócenia lub w inny sposób niekorzystnie wpłynąć w przypadku sieci i systemów informatycznych, użytkowników takich systemów oraz innych osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jest teraz jasne, że cyberzagrożenia są jednym z najbardziej poważnych ekonomicznie i dotyczących bezpieczeństwa narodowego zagrożeń, z którymi, jako naród, musimy się zmierzyć – powiedział prezydent.

Wiktionary

cyberzwierzątko

rodzaj zabawki, robot o złożonych funkcjach przypominający domowe zwierzę lub wirtualna istota o zachowaniach symulujących zwierzęce

SJP.pl

cyberzłodziej

[czytaj: cyber-złodziej] osoba kradnąca pieniądze lub informacje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zwłaszcza internetu

SJP.pl

cybet

żółtobrązowa substancja pochodzenia zwierzęcego, będąca wydzieliną gruczołów cybety (cywety) - drapieżnika z rodziny łasz, stosowana w przemyśle perfumeryjnym w postaci nalewki alkoholowej utrwalającej zapach

SJP.pl

Cywet (Cybet) (Viverra Civetta Extract) – ekstrakt z wysuszonych gruczołów okołoodbytniczych, wydzielających feromony, pochodzących od kilku ssaków z podrodziny wiwerowatych, nazywanych cywetami lub cybetami (np. cyweta afrykańska, Viverra civetta, Viverra zibetha). Zwierzęta zamieszkują obszar Abisynii, Gwinei, Senegalu i Indii. Istnieje możliwość operacyjnego usunięcia tego gruczołu, co uchroniłoby zwierzę przed śmiercią, jednak wysoka cena tego produktu sprawia, że zwierzęta są specjalnie do tego celu hodowane i zabijane. Istnieje jeszcze druga metoda otrzymywania cywetu, ale jest ona niezwykle okrutna i bolesna dla cywet. Zwierzęta hoduje się w bardzo ciasnych klatkach i, aby zwiększyć ilość wydzieliny gruczołowej, nieustannie się je drażni. Cywet wydzielają samce i samice. W ciągu roku można od jednego osobnika uzyskać około 250 g cywetu. Jest to substancja o żółtej barwie i o konsystencji masła. Zwykle otrzymuje się tinkturę przez kilkumiesięczną macerację rozdrobnionego wysuszonego gruczołu zimnym alkoholem etylowym lub na gorąco. Konkret i absolut wytwarza się przez ekstrakcję eterem naftowym i etanolem. Mimo okrutnych metod pozyskiwania tej substancji zapachowej obecnie w niektórych krajach Azji i Afryki nadal jest ona sprzedawana, a powodem ciągłego zainteresowania tym produktem jest brak możliwości zastąpienia go substancjami pochodzenia roślinnego czy syntetycznego.

Wikipedia

cybeta

ssak zaliczany do rodziny łasz z rzędu drapieżnych, zwierzę wielkości lisa mające szare futro w brązowe cętki; cyweta

SJP.pl

cybetowy

→ cybet; cywetowy

SJP.pl

cybety

futro ze skór cybet; cywety

SJP.pl

cybinczanin

mieszkaniec Cybinki (miasta w Polsce); cybinianin

SJP.pl

cybinczanka

mieszkanka Cybinki (miasta w Polsce); cybinianka

SJP.pl

cybinecki

przymiotnik od: Cybinka

SJP.pl

cybinianin

mieszkaniec Cybinki (miasta w Polsce); cybinczanin

SJP.pl

cybinianka

mieszkanka Cybinki (miasta w Polsce); cybinczanka

SJP.pl

cybinka

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Cybinka (niem. Ziebingen, dolnołuż. Zebinki) – miasto w Polsce w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cybinka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈbʲĩŋka, AS: cybʹĩŋka

Wiktionary

cybis

nazwisko

SJP.pl

cyborg

1. sztuczny człowiek, futurologiczna forma człowieka, w którego ciele funkcje organiczne są pełnione przez systemy i układy cybernetyczne;
2. potocznie: osoba niepokonana, odporna na ciosy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) organizm, którego procesy życiowe są realizowane lub wspomagane przez urządzenia techniczne;

Wiktionary

Cyborg (od ang. cybernetic organism – organizm cybernetyczny) – organizm, którego procesy życiowe realizowane są lub wspomagane przez urządzenia techniczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Taki jest porządek istnienia, że nadchodzącemu pokoleniu przekazuje swoją wiedzę pokolenie mijające, a nie jakieś cyborgi z przyszłości.

(1.1) […] siły Zionu, a więc ludzi uwięzionych we wnętrzu ziemi, gdzie schronili się przed zbuntowanymi maszynami, zdołały powstrzymać inwazję cyborgów sterowanych przez sztuczną inteligencję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨbɔrk, AS: cybork

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyborgizacja ż.

temsłow. cyber-

Wiktionary

cyborgiczny

→ cyborg

SJP.pl

Patrz:
cyborg

cyborgizacja

zastępowanie narządów człowieka albo zwierzęcia sterowanymi elektronicznie urządzeniami mechanicznymi

SJP.pl

cyborium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów;

(1.2) hist. niewielkie naczynie;

(1.3) archit. obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach;

Wiktionary

- Cyborium – naczynie używane w starożytności

- Cyborium – puszka na hostie

- Cyborium – w architekturze sakralnej rodzaj baldachimu

- Cyborium – późnośredniowieczne i renesansowe tabernakulum

- Cyborium – cyborium Jana Marii Padovano w kościele Mariackim w Krakowie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Neoprezbiter podarował rodzinnej parafii cyborium przywiezione z pielgrzymki do Lourdes.

(1.2) Muzeum nabyło w zeszłym roku trzy cyboria z kości słoniowej pochodzące z wykopalisk pod Palmyrą.

(1.3) W jednym z medalionów zdobiących cyborium nad ołtarzem na Lateranie umieszczono obraz Chrystusa karmiącego owce ziarnem.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) puszka

Wiktionary

cybuch

rurka fajki, przez którą przechodzi dym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część fajki, rurka łącząca główkę z ustnikiem, służąca do ciągnięcia dymu

(1.2) daw. gwara. więz. noga

Wiktionary

Cybuch (z tureckiego czubuk) – podłużna, rurkowata część fajki łącząca główkę z ustnikiem.

W zależności od typu fajki cybuch może być łączony z główką, lub stanowić z nią monolit (np. w klasycznych fajkach wrzoścowych).Ustnik może być przymocowany do cybucha (na sztywno lub elastycznie) lub stanowić jego specjalnie ukształtowane zakończenie.

Wikipedia

cybula

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Cybula (ur. 1960) – polski koszykarz występujący na pozycji obrońcy.

- Franciszek Cybula (1940–2019) – polski duchowny katolicki, kapelan prezydenta Lecha Wałęsy w latach 1990–1995.

Wikipedia

cybulak

nazwisko

SJP.pl

cybulin

2 miejscowości w Polsce:

- Cybulin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów

- Cybulin – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Biały Bór

Wikipedia

cybulino

2 miejscowości w Polsce:

- Cybulino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice

- Cybulino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

Wikipedia

cybulski

nazwisko

SJP.pl

- Adam Cybulski – polski inżynier dróg i mostów

- Aleksander Weissberg-Cybulski – fizyk

- Bogdan Cybulski (ujednoznacznienie)

- Czesław Cybulski – trener lekkiej atletyki,

- Eugeniusz Cybulski – polski urzędnik państwowy

- Grzegorz Cybulski – polski lekkoatleta, skoczek w dal

- Gustaw Cybulski – aktor, reżyser, scenarzysta, poeta, żołnierz Legionów Polskich.

- Henryk Cybulski – leśnik

- Jan Cybulski (ujednoznacznienie)

- Julian Cybulski – polski architekt

- Julian Cybulski – polski polityk

- Kazimierz Cybulski – polski wojskowy, lekkoatleta i działacz

- Marek Cybulski – polski historyk języka

- Mieczysław Cybulski – operator filmowy, fotograf

- Mieczysław Cybulski – aktor

- Napoleon Cybulski – polski fizjolog, odkrywca adrenaliny

- Piotr Cybulski – polski polityk, inżynier leśnik

- Sebastian Cybulski – polski aktor filmowy, teatralny i telewizyjny

- Stefan Cybulski – polski filolog klasyczny, pedagog

- Tadeusz Cybulski – prawnik, malarz, rzeźbiarz, krytyk

- Wincenty Cybulski – generał brygady Wojska Polskiego

- Wojciech Cybulski – polski językoznawca

- Zbigniew Cybulski – polski aktor teatralny i filmowy

- Zygmunt Cybulski – polski chemik

- Zygmunt Franciszek Cybulski – trener koszykówki i działacz sportowy

Wikipedia

cybuszek

część fajki (cybuch)

SJP.pl

cyc

potocznie: pierś kobiety, sutek; cycek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grub. pierś kobieca, rzadziej zwierzęca

(1.2) daw. włók. rodzaj wzorzystej tkaniny bawełnianej, odmiana perkalu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) reg. człowiek wyzyskujący innych, skąpiec, pieczeniarz

Wiktionary

Cyc (wymowa ˈsaɪk) – projekt z dziedziny sztucznej inteligencji (AI), mający na celu stworzenie kompletnej bazy wiedzy, tak zwanego zdrowego rozsądku. Ma to stanowić podstawę, która umożliwi programom AI, przeprowadzanie rozumowania podobnego do ludzkiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zobacz, jakie ona ma duże cyce!

(1.2) Jakoż kniahini miała na sobie suknię ze spłowiałego cycu, kożuch na wierzchu i jałowicze buty na nogach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨt͡s, AS: cyc

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cycówa ż., cycnik m., cycowanie n.

:: zdrobn. cycek m., cycuś m.

czas. cycować ndk.

przym. cycowy, cycaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cycek, pierś, melon

Wiktionary

cycasty

cycaty; potoczne:
1. o zwierzęciu (np. o krowie) - mający pokaźne wymiona;
2. o człowieku - mogący poszczycić się pokaźnym biustem

SJP.pl

cycatka

potocznie: kobieta z dużym biustem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. kobieta mająca duży biust

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈt͡satka, AS: cycatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cycek m.

Wiktionary

cycaty

cycasty; potoczne:
1. o zwierzęciu (np. o krowie) - mający pokaźne wymiona;
2. o człowieku - mogący poszczycić się pokaźnym biustem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o człowieku: taki, który ma wydatny biust

(1.2) o zwierzęciu: taki, który ma wydatne wymiona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈt͡satɨ, AS: cycaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyc m., cycek m., cycuś m., cyckonosz m.

czas. cycować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biuściasty, piersiasty

Wiktionary

cycek

1. potocznie: pierś kobiety, sutek; cyc;
2. sutek samicy zwierzęcia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. kobieca pierś

(1.2) posp. sutek zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. przestępcza młodociany przestępca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) „Pokaż cycki!” – zawołał kloszard za przechodzącą kobietą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨt͡sɛk, AS: cycek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyc m., cycor m., cycowanie n., cycatka ż.

:: zdrobn. cycuś m.

czas. cycować ndk.

przym. cycaty, cyckowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. cyc.

Wiktionary

cycero

cicero;
1. stopień pisma o wielkości 12 punktów typograficznych;
2. jednostka długości w układzie wielkości drukarskich wynosząca 12 punktów typograficznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dwunastu punktom (4,5108 mm)

(1.2) druk. poligr. miara długości stosowana w poligrafii i drukarstwie, równa jednej czwartej kwadratu;

Wiktionary

Cycero – jednostka długości używana w poligrafii. 1 cycero = 12 punktów typograficznych = 1/4 kwadratu = 4,511278... mm

1 cycero = 12/2660 m ≈ 4,51 mm

Uwaga: powyższe przeliczenie dotyczy systemu Didota, tradycyjnie w Polsce stosowanego systemu oznaczania wielkości punktu typograficznego. Systemy Pica i PostScript przyjmują inne przeliczenia punktu typograficznego (i cycero) na milimetry (zob. art. punkt typograficzny).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈt͡sɛrɔ, AS: cycero

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyceron mos.

przym. cycerowy, cyceroński

Wiktionary

Synonimy:

cicero

Wiktionary

cyceron

Marcus Tullius Cicero , rzymski mówca, teoretyk mowy, filozof i pisarz; Cicero, Cycero

SJP.pl

Marek Tulliusz Cyceron (łac. Marcus Tullius Cicero), inaczej Marek Tulliusz Cycero (ur. 3 stycznia 106 p.n.e., zm. 7 grudnia 43 p.n.e.) – pisarz, polityk, dowódca wojskowy, filozof, mówca sądowy i kapłan rzymski. Jako polityk i wódz stojący na czele stronnictwa broniącego republiki rzymskiej przeciw Cezarowi, Antoniuszowi i Oktawianowi, poniósł klęskę. Jako mówca i pisarz, podziwiany nawet przez wrogów, już za życia odniósł wielki sukces. Współcześnie uważany za jedną z najważniejszych postaci w dziejach światowej literatury. Podkreślał, że większa jest trwałość dowcipu niż siły, więc chętnie oddałby dwa militarne triumfy za dobrze ułożoną mowę. Zajmując się literackimi i filozoficznymi studiami, miał poczucie, że tworzy dzieła daleko ważniejsze, niż gdy siedział w krześle kurulnym.

Wikipedia

cyceronianizm

odmiana stylu retorycznego, wzorowana na dziełach Cycerona (I w. p.n.e.) uważanych, zwłaszcza w epoce renesansu, za najdoskonalsze urzeczywistnienie ideału klasycznego oratorstwa

SJP.pl

Cyceronianizm (ang. ciceronianism, fr. cicéronianisme, niem. Ciceronianismus) – odmiana stylu retorycznego wzorowana na dziełach Cycerona uważanych, zwłaszcza w okresie renesansu, za najdoskonalsze urzeczywistnienie klasycznego stylu oratorskiego.

Wikipedia

cyceroniański

właściwy Cyceronowi, taki jak u Cycerona; cyceronowski; cyceroński

SJP.pl

cyceronowski

właściwy Cyceronowi, taki jak u Cycerona; cyceroniański; cyceroński

SJP.pl

cyceroński

właściwy Cyceronowi, taki jak u Cycerona; cyceroniański; cyceronowski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z rzymskim mówcą i politykiem Cyceronem; taki jak w jego dziełach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyceron mos., cycero n.

przym. cyceronowy, cyceroniański, cycerowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyceronowy, cyceroniański

Wiktionary

cycerowy

przymiotnik

(1.1) druk. poligr. związany z cycerem (stopniem wielkości pisma)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Teksty składane w formacie wąskim należy składać petitem lub kolonelem, składane w formacie szerokim wymagają czcionki większej, np. cycerowej.

(1.1) W drukach okolicznościowych, bibliofilskich lub literaturze pięknej dajemy paginę większą, cycerową, a nawet tercjową.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cycero mrz., Cyceron mos.

przym. cyceroński

Wiktionary

cyces

ozdobny frędzel na tałesie

SJP.pl

Cicit lub cyces (hebr.: צִיצִית) – element rytualnego stroju żydowskiego.

- Frędzle, przywiązane do czterech rogów talitu (tałesu), zakładanego przez żydów na głowę i ramiona w czasie modlitwy

- Rodzaj koszuli (prostokątna chusta z otworem na głowę) z frędzlami (cicit) noszonej przez religijnych żydów na co dzień, zwanej też talit katan/tałes kutn.

Wikipedia

cychalter

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. biustonosz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bishalter, lajbik

Wiktionary

cycka

cycek (częściej);
1.
a) pierś kobiety;
b) kobiecy sutek;
2. sutek zwierzęcia

SJP.pl

cyckać

gwarowo:
1. ssać, siorbać;
2. lizać;
3. cyckać się - pieścić się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gwara. ssać, siorbać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To widocznie jakieś głupie, bo brudne, jakby maciorę cyckało.

(1.1) Z tamtej pustej głowicy wybiegało śmieszne cmokanie. Jakby krowa wodę cyckała przez ściśnięte, grube mięsiste wargi. Pompa szła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyckanie n.

czas. cycować

Wiktionary

cyckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyckać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨt͡sˈkãɲɛ, AS: cyckãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. cyckać, cycować

Wiktionary

cyckoman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. mężczyzna który najbardziej fascynuje się kobiecymi piersiami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨt͡sˈkɔ̃mãn, AS: cyckõmãn

Wiktionary

cyckonosz

potocznie o biustonoszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. biustonosz

Wiktionary

Powiązane:

przym. cycaty

Wiktionary

cyclocross

[czytaj: cyklokros] rodzaj kolarstwa uprawianego na trudnych trasach terenowych; cyklokros, kolarstwo przełajowe

SJP.pl

cycnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. biustonosz

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyc mos./mrz.

Wiktionary

cycor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowyfakt.

(1.1) posp. duża kobieca pierś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cycek mos./mrz.

Wiktionary

cyców

tkanina bawełniana, drukowana w barwne wzory

SJP.pl

Cyców (przejściowo Wiszniewice) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców. Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Świnka, dopływ Wieprza.

W latach 1867–1954 wieś była siedzibą gminy Wiszniewice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cyców, od 1973 gminy Cyców.

Wikipedia

cycować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wycycować)

(1.1) neol. pot. karmić piersią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wstaję, szukam, młode gada, woła, protestuje, ale jakimś cudem nikt więcej się nie budzi. Przewijam, cycuję, usypia. Ja próbuję też.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyc m., cycownik m., cycowanie n., cycek m., cycuszek m., cycnik m., cycuś m., cycowanie n., wycycowanie n., wycyckanie n., cyckanie n.

czas. wycycować dk., cyckać ndk., wycyckać dk.

przym. cycaty, cycowy

Wiktionary

cycowianin

mieszkaniec Cycowa

SJP.pl

cycowianka

mieszkanka Cycowa

SJP.pl

cycowski

przymiotnik od: Cyców

SJP.pl

cycowy

przymiotnik od: cyc - tkanina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cycem, dotyczący cyca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyc m.

czas. cycować

Wiktionary

cycuch

potocznie:
1. zgrubienie od: cyc; sut;
2. kobieta mający duży biust

SJP.pl

cycuń

zdrobnienie od: cyc; cycek, cycuszek, cycuś, cycunio

SJP.pl

cycunio

zdrobnienie od: cyc; cycek, cycuś, cycuń, cycuszek

SJP.pl

cycuś

zdrobnienie od: cyc; cycek, cycuszek, cycuń, cycunio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. od cyc

(1.2) łódź. gw-pl|Poznań. coś nadzwyczajnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Jakie to było pyszne! Mówię ci — cycuś obiadek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨt͡suɕ, AS: cycuś

Wiktionary

Powiązane:

zob. cyc.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyc, cycek, pierś

(1.2) cudo

Wiktionary

cycuszek

zdrobnienie od: cyc; cycek, cycuś, cycuń, cycunio

SJP.pl

cyd

właściwie: Rodrigo Díaz de Vivar, kastylijski rycerz

SJP.pl

Rodrigo (Ruy) Díaz de Vivar (ur. ok. 1043 w Vivar del Cid w prowincji Burgos, zm. 10 lipca 1099 w Walencji), zwany Cydem Walecznym (hiszp. El Cid Campeador), Mój Cyd (Mio Cid) lub po prostu Cyd (El Cid, z arab. ‏سيد‎ sīd – Pan) – hiszpański bohater narodowy czasów rekonkwisty, kastylijski rycerz (hidalgo), zdobywca i późniejszy zarządca miasta Walencja.

Wikipedia

cydonia

krzew lub drzewko z rodziny różowatych; pigwa

SJP.pl

- Cydonia – grupa muzyczna

- Cydonia – obszar Czerwonej Planety, słynący z Marsjańskiej Twarzy.

- Cydonia – łacińska nazwa pigwy

Wikipedia

cydoński

przymiotnik

(1.1) związany z Cydonią, dotyczący Cydonii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cydonia ż., Cydończyk m., Cydonka ż.

Wiktionary

cydr

napój niskoalkoholowy o słodko-kwaśnym smaku, przefermentowany sok z dojrzałych jabłek; jabłecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

(1.2) hand. butelka, puszka lub szklanka cydru (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rosnąca popularność cydru sprawiła, że coraz więcej barów zdecydowało się na sprzedaż tego trunku z kija. Jest to alternatywa dla lubianego przez Polaków, zwłaszcza latem, prosecco, również sprzedawanego w ten sposób.

(1.1) Cydr należy podawać schłodzony, najlepiej z lodówki. Można go pić samodzielnie, ale pasuje również do wielu dań w zależności od gatunku.

(1.2) Poproszę dwa cydry w puszce i solone orzeszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨtr̥, AS: cytr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. cydrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jabłecznik

Wiktionary

cydrować

potocznie: pić cydr

SJP.pl

cydrowy

→ cydr

SJP.pl

Patrz:
cydr

cydzik

nazwisko

SJP.pl

cydzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. durszlak

Wiktionary

cydzyński

przymiotnik od: Cydzyna (miejscowość na Pomorzu Zachodnim; Cedynia)

SJP.pl

cyferblacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cyferblat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie cyferblat, lecz tylko mały cyferblacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyferblat m.

Wiktionary

cyferblat

tarcza zegara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tarcza zegara

(1.2) gw-pl|Lwów, Warszawa. twarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈfɛrblat, AS: cyferblat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyferblacik mrz.

Wiktionary

cyferka

zdrobnienie od: cyfra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od cyfra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ktoś jednak zaczął majstrować przy cyferkach, tu coś dodał, tam ujął i pojawiła się, przez nikogo w mieście nie autoryzowana, dziura budżetowa.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyferkowy, cyfrowy

rzecz. cyfrówka ż., cyfrzak mrz., cyfryzacja ż., cyfra ż.

Wiktionary

cyferkowy

przymiotnik od: cyferka

SJP.pl

cyfomandra

wiecznie zielone drzewko z rodziny psiankowatych; pomidor drzewiasty

SJP.pl

cyfra

znak służący do zapisywania liczb

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym

(1.2) symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

(1.3) pot. znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

(1.4) pot. aparat cyfrowy

(1.5) etn. ornament, wzór, deseń

(1.6) daw. monogram, inicjały imienia i nazwiska

(1.8) daw. (dosł. i przen.) zero

Wiktionary

Cyfra – umowny znak pisarski służący do zapisywania liczb.

Już w trzecim tysiącleciu p.n.e. używano w Egipcie hieroglifów do oznaczania jednostek, dziesiątek i tak dalej, aż do 10.000.000. Innych cyfr używano w Babilonii (tzw. babiloński system liczbowy), jeszcze innych w starożytnych Grecji i Rzymie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Georg Cantor sprytnie wykorzystał rozwinięcie liczby rzeczywistej na nieskończony ciąg cyfr, dowodząc że moc zbioru liczb rzeczywistych jest większa niż naturalnych.

(1.1) System sześćsetkowy ma 600 cyfr. Nie ma potrzeby tworzyć dla każdej osobnego symbolu.

(1.2) Cyfrę 1 od 0 odróżnia w elektronice cyfrowej wyższy poziom napięcia.

(1.2) F jest cyfrą systemu szesnastkowego.

(1.3) F nie jest cyfrą, jest literą.

(1.3) Znaki pisarskie można podzielić na litery, cyfry i znaki przestankowe.

(1.3) Ta cyfra jest trochę zbyt jaskrawa.

(1.3) Nie tylko cyfry służą do zapisu liczb. Także przecinek dziesiętny, czy znaki plusa i minusa.

(1.7) Jeszcze znaczniej zmniejszą się te cyfry, jeżeli się uwzględni zależność współczynnika tarcia od temperatury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨfra, AS: cyfra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyfrówka ż., cyfryzacja ż., cyfrak m., cyfrzak m., cyfrowanie n., odcyfrowanie n.

:: zdrobn. cyferka ż.

czas. cyfrować ndk., odcyfrować dk.

przym. cyfrowy, cyferkowy

przysł. cyfrowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) cyfra arabska

Wiktionary

cyfrak

potocznie: cyfrowy aparat fotograficzny; cyfrzak, cyfrówka

SJP.pl

cyfromaniak

żartobliwie: osoba mająca manię na punkcie cyfr, liczb

SJP.pl

cyfronik

osoba zajmująca się projektowaniem i konstrukcją urządzeń cyfrowych, układów komputerowych

SJP.pl

cyfronika

dział techniki dotyczący konstruowania elementów do układów i urządzeń komputerowych

SJP.pl

cyfrować

ozdabiać haftem (portki góralskie)

SJP.pl

cyfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyfrować.

Wiktionary

Cyfrowanie – ozdabianie stroju cyfrą, czyli haftem (np. parzenice na portkach w stroju góralskim) lub tłoczonym wzorem (np. podczas ozdabiania kierpców góralskich), jak również ozdabianie wzorem elementów konstrukcyjnych chaty góralskiej (np. sosrębu) i góralskich siekierek – ciupag.

Wikipedia

Powiązane:

czas. cyfrować

rzecz. cyfra ż., cyfrówka ż., cyfryzacja ż.

Wiktionary

cyfrówka

potocznie:
1. cyfrowy aparat fotograficzny; cyfrak, cyfrzak;
2. telewizja cyfrowa;
3. element budowy telewizorów cyfrowych;
4. przestarzale: maszyna cyfrowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. fot. cyfrowy aparat fotograficzny, aparat cyfrowy

(1.2) daw. środ. maszyna cyfrowa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odkąd kupiłam cyfrówkę, robię dziesięć razy więcej zdjęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨfˈrufka, AS: cyfrufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyfra ż., cyferka ż., cyfrzak m., cyfryzacja ż., cyfrowanie n., odcyfrowanie n.

czas. cyfrować, odcyfrować

przym. cyfrowy, cyfrowany, cyferkowy

przysł. cyfrowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) slang. cyfrzak m.

Wiktionary

cyfrowo-literowy

złożony z cyfr i liter

SJP.pl

cyfrowość

cecha czegoś, co związane jest z techniką wytwarzania, przesyłania i przetwarzania sygnałów zapisanych w systemie binarnym (zero-jedynkowym)

SJP.pl

cyfrowy

1. związany z cyframi;
2. wykorzystujący technikę cyfrową; digitalny, dygitalny;
3. gramofon cyfrowy - przyrząd do odtwarzania dźwięku z płyt kompaktowych; odtwarzacz CD, gramofon laserowy, dyskofon;
4. maszyna cyfrowa - dawna nazwa komputera; maszyna matematyczna, maszyna elektroniczna

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cyframi

(1.2) wykorzystujący technikę cyfrową

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Czy pani Renata zajmuje się slawistyką, czy digitalizacją w bibliotece cyfrowej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨfˈrɔvɨ, AS: cyfrovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. cyfrowo

rzecz. cyfra ż., cyferka ż., cyfrzak m., cyfrówka ż., cyfryzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) digitalny, dygitalny

Wiktionary

cyfroza

zbyt częste korzystanie z urządzeń elektronicznych

SJP.pl

cyfryzacja

digitalizacja, dygitalizacja;
1. nadawanie postaci cyfrowej różnego rodzaju danym; digityzacja;
2. upowszechnienie się umiejętności korzystania z techniki cyfrowej w różnych dziedzinach życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. dygitalizacja.

Wiktionary

Cyfryzacja (inaczej digitalizacja) – proces przekształcania informacji analogowej do postaci cyfrowej (tj. czytelny dla komputerów i urządzeń cyfrowych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skutecznym rozwiązaniem dla firm przetwarzających duże ilości dokumentów jest ich cyfryzacja. Dokumenty w zdigitalizowanej wersji oznaczają mniej wykonywanych wydruków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyfra ż., cyferka ż., cyfrowanie n., cyfrówka ż.

czas. cyfrować ndk.

przym. cyfrowy

przysł. cyfrowo

Wiktionary

cyfryzacyjny

→ cyfryzacja

SJP.pl

Patrz:
cyfryzacja

cyfryzować

nadawać czemuś (muzyce, obrazowi, danym) postać cyfrową; dygitalizować, digitalizować

SJP.pl

cyfrzaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cyfrzak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyfrzak m.

Wiktionary

cyfrzak

potocznie: cyfrowy aparat fotograficzny; cyfrówka, cyfrak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. aparat cyfrowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacku, no pochwal się swoim nowym cyfrzakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨfʒak, AS: cyfžak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyfrówka ż., cyfra ż., cyferka ż.

:: zdrobn. cyfrzaczek m.

przym. cyfrowy

przysł. cyfrowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyfrówka

Wiktionary

cyga

zabawka dla dzieci; fryga, bąk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wirująca zabawka

(1.2) gw-pl|Poznań. koza

Wiktionary

Fryga – zabawka dziecięca, rodzaj bąka na sznurku, dawniej nazywana cygą. Od tradycyjnego bąka różni się sposobem wprawiania w ruch obrotowy. Fryga ma rączkę do trzymania do której przymocowany jest element wirujący (bąk). Jest wprawiana w ruch obrotowy za pomocą sznurka nawiniętego na wystający element w kształcie cienkiego i wydłużonego walca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie piszczałem jako świerszcz, nie skakałem jako pchła ani jako cyga, bo takową uciechę insektom zostawuję…

(1.1) (…) podniósł w górę rzucającego się jak cyga i idąc ku drzwiom między ławami, wołał…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨɡa, AS: cyga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bąk, fryga, krąglica, warchołka, warkotka, wartałka

Wiktionary

cygaj

owca maści białej, hodowana głównie na podgórzu

SJP.pl

cygaje

rasa owiec o wszechstronnej użytkowości

SJP.pl

cygan

1. przenośnie: osoba prowadząca beztroski lub wędrowny tryb życia;
2. potocznie: kłamca, oszust;
3. członek cyganerii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. gajówka w Polsce leżąca w gminie Lubochnia, w województwie łódzkim;

Wiktionary

- Cygan – nazwa osoby narodowości romskiej

- Cygan – potoczne określenie członka artystycznej bohemy

- Cygan – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia

- Cygan – dawna nazwa miejscowości Cygany, kolonii wsi Markotów Duży w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn

- Cygan – przygodowa seria komiksowa

- Cygan – gra karciana

- Cygan – hiszpański film z 2000 roku

- Cygan – słowacki film z 2011 roku

- Cygan – pseudonim Dawida Kosteckiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stary Cygan siedział na stołku i grał na akordeonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨɡãn, AS: cygãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygan m., cygańskość ż., cygańszczyzna ż., Cyganiątko n., Cyganeczka ż., Cyganicha ż., cyganeria ż., cyganienie n., ocyganienie n., cygański m., Cyganówka ż., Cygany nmos., Cyganki nmos.

:: zdrobn. Cyganek mos.

:: fż. Cyganka ż.

czas. cyganić ndk., ocyganić dk., wycyganić dk.

przym. cygański

przysł. cygańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Rom; środ. Ciawa

Wiktionary

cyganeczka

potocznie: dziewczynka śniada, ciemnowłosa; czarnulka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: cyganka

Wiktionary

Cyganeczka (hiszp. La gitanilla) – nowela Miguela Cervantesa, opublikowana w zbiorku Nowele przykładne w 1613 roku.

Utwór przedstawia życie Cyganów w konwencji utopii, przedstawiając ich jako społeczność żyjącą zgodnie z prawami natury, dumnych, wolnych, dyskretnych i dotrzymujących obietnic. Chociaż autor rysuje również wady bohaterów (np. skłonność do kradzieży), to jednak przedstawione są one dyskretnie, a na plan pierwszy wysuwają się zalety. Z kolei życie ówczesnych Hiszpanów przedstawione jest negatywnie – urzędnicy są przekupni, a wymiar sprawiedliwości – nieskuteczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨɡãˈnɛt͡ʃka, AS: cygãnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyganek mos./mrz., Cyganka ż.

Wiktionary

cyganek

potocznie: śniady, ciemnowłosy chłopiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: cygan

(1.2) pot. ciemnowłosy chłopiec o śniadej karnacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rodzaj kozika

Wiktionary

Cyganek (niem. Tiegenhagen) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 502. Wieś wchodzi w skład sołectwa Żelichowo.

W miejscowości przez kilka stuleci istniała gmina mennonicka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Na terenie wsi znajduje się przystanek Żuławskiej Kolei Dojazdowej o nazwie Cyganek.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W pierwszej ławce siedział roześmiany cyganek z jasnowłosą dziewczynką.

(2.1) Tępym cygankiem nie naostrzysz kredek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygański mrz., Cygan mos., cygan mos., cyganeczka ż., Cyganiątko n., Cyganka ż., cyganka ż., Cyganicha ż., cygańskość ż.

przym. cygański

przysł. cygańsko

Wiktionary

cyganeria

grupa artystów żyjąca według własnych zasad; bohema

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środowisko artystów prowadzących swobodny, ekscentryczny tryb życia

Wiktionary

- bohema (cyganeria) – nazwa środowiska artystycznego

- Cyganeria – opera Giacoma Pucciniego z 1896 roku

- Cyganeria – nagranie opery z 1956 roku

- Cyganeria – nagranie opery z 1961 roku

- Cyganeria – opera Ruggera Leoncavalla z 1897 roku

- Cyganeria Warszawska – grupa młodych artystów założona w 1839 roku w Warszawie

- Cyganeria krakowska – grupa artystów istniejąca na przełomie XIX i XX w Krakowie

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cygański mrz., Cygan m., cygan m., Cyganka ż., Cyganeczka ż., cygańskość ż., cyganienie n., ocyganienie n.

czas. cyganić ndk., ocyganić dk.

przym. cygański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bohema

Wiktionary

cyganeryjny

przymiotnik od: cyganeria

SJP.pl

cyganiak

potocznie:
1. śniade, ciemnowłose dziecko;
2. urwis, złodziejaszek

SJP.pl

cyganiątko

potocznie: ciemnowłose dziecko o śniadej cerze

SJP.pl

cyganić

potocznie: oszukiwać, kłamać

SJP.pl

cyganicha

żartobliwie:
1. śniada, ciemnowłosa kobieta;
2. krętaczka, oszustka

SJP.pl

Cyganicha – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany.

Wikipedia

cyganie

1. przenośnie: osoba prowadząca beztroski lub wędrowny tryb życia;
2. potocznie: kłamca, oszust;
3. członek cyganerii

SJP.pl

Wikipedia

cyganik

nazwisko

SJP.pl

cyganka

1. potocznie: kobieta śniada, ciemnowłosa;
2. potocznie: oszustka, kłamczucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta narodowości cygańskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa części Łodzi i kilku miejscowości w Polsce;

(2.2) geogr. toponim, nazwa kilku wzniesień i turni w Polsce

Wiktionary

- Cyganka – kobieta narodowości romskiej

W Polsce

- Cyganka – część Łodzi

- Cyganka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Milejów

- Cyganka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice

- Cyganka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie

- Cyganka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Wiskitki

- Cyganka – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański

- Cyganka – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Panki

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wywróżyła mi jedna Cyganka, że zostanę kiedyś milionerem.

(2.1) Przed laty Cyganka administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

(2.2) Wchodząc na Cygankę widzieliśmy sokoła.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygan mos., cyganka ż., , cyganeczka ż., cyganek mos./mrz., Cyganiątko n., Cyganicha ż., cygańskość ż.

:: fm. Cygan mos.

przym. cygański

przysł. cygańsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Romka, Romni

Wiktionary

cygankiewicz

nazwisko

SJP.pl

cyganolog

specjalista w dziedzinie cyganologii

SJP.pl

cyganologia

nauka o kulturze, języku i życiu Cyganów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o Cyganach/Romach;

Wiktionary

Romologia (cyganologia), romistyka (cz. Romistika, niem. Tsiganologie, ang. Romani studies) – dział etnologii oraz językoznawstwa zajmujący się badaniem dziejów, kultury i języka Romów (Cyganów).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cygan mzw./mos., cyganolog mos., cyganolożka ż.

przym. cyganologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) romistyka

Wiktionary

cyganologiczny

→ cyganologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cyganologią, dotyczący cyganologii

Wiktionary

Patrz:
cyganologia
Powiązane:

rzecz. cyganologia ż., cyganolog mos.

Wiktionary

cyganówka

wieś w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce i ich integralne części

- Cyganówka – część wsi Rybie, w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec

- Cyganówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów

- Cyganówka – część wsi Karsznice Duże, w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Chąśno

- Cyganówka – część wsi Wiśniowa, w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa

- Cyganówka – przysiółek wsi Grzechynia, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański

- Cyganówka – część wsi Wola Lubecka, w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ryglice

- Cyganówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga

- Cyganówka – część wsi Brzustów, w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Garbatka-Letnisko

- Cyganówka – część wsi Suskowola, w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki

- Cyganówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń

- Cyganówka – część wsi Bystrowice, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica

- Cyganówka – część wsi Łęki Dukielskie, w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

Wikipedia

cygański

1. należący do Cygana, Cyganów, charakterystyczny dla Cygana, Cyganów;
2. dotyczący cygana (osoby prowadzącej wędrowny tryb życia); dotyczący cyganerii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

(1.2) pot. dotyczący cygana, włóczęgi, osoby prowadzącej nieustabilizowany tryb życia

(1.3) pot. dotyczący cygana - człowieka mającego śniadą cerę i ciemne włosy

(1.4) posp. dotyczący cygana – krętacza, kłamcy, oszusta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. jęz. język romski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Publiczność przyjmuje występy cygańskich wirtuozów z entuzjazmem.

(1.2) Goyen nie osiedla się w jednym określonym miejscu, prowadzi tryb życia raczej cygański.

(1.3) Blondynka spojrzała za odchodzącą kelnerką, a potem kolejny raz popatrzyła na striptizera o cygańskiej urodzie, który puścił do niej oko.

(1.4) Takie cygańskie sztuczki już nie działają na ludzi, zajmij się uczciwą pracą, a nie mamieniem ludzi jakąś wyimaginowaną kasą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyganek mos./mrz., Cygan m., cygan m., Cyganka ż., cyganka ż., Cyganek m., cygańskość ż., cygańszczyzna ż., Cyganiątko n., Cyganeczka ż., Cyganicha ż., cyganeria ż., cyganienie n., ocyganienie n., Cygów m., Cyga m., Cyganówka ż., Cygany nmos., Cygusy nmos., Cyganki nmos.

czas. cyganić ndk., ocyganić dk., wycyganić dk.

przysł. cygańsko, po cygańsku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) romski

(1.2) włóczęgowski

(1.3) śniady, ciemny

(1.4) krętacki, kłamliwy, oszukańczy

(2.1) romski, romani

Wiktionary

cygańsko

przysłówek

(1.1) po cygańsku, na sposób cygański

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cygan mos./mrz., cygan mos., cyganka ż.

przym. cygański

Wiktionary

cygańskość

→ cygański

SJP.pl

Patrz:
cygański

cygaństwo

oszustwo, szachrajstwo; kłamstwo

SJP.pl

cygańszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół tego, co cygańskie, związane z kulturą i obyczajowością Cyganów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nieprzenikalność cygańszczyzny, strzeżona systemem tabuicznych zakazów praktykowanych przez jej przedstawicieli, jak również barierą językową, okazały się skuteczniejsze niż wszelkie pokusy, na jakie wystawiała etnografię polską nie znana jej dziedzina folkloru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cygan mrz./mos.

Wiktionary

cygareta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Bydgoszcz. papieros

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie pal tyle cygaretów!

Wiktionary

cygaretka

1. cienkie cygaro; minicygaro;
2. dawniej: papieros

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienkie cygaro;

(1.2) daw. papieros

Wiktionary

Cygaretka – wyrób tytoniowy podobny w budowie do małego cygara ze względu na wykorzystanie na warstwę zewnętrzną kawałka liścia tytoniu. Cygaretki często wyposażone są w ustnik (tekturowy, plastikowy lub z delikatnego drewna – np. brzozowego) albo filtr.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wolisz cygaretki czy normalne cygara?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨɡaˈrɛtka, AS: cygaretka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygaro n., cygarnica ż., cygarniczka ż.

przym. cygarowy

Wiktionary

cygaretki

przestarzałe: paczka cygaretek

SJP.pl

cygarko

zdrobnienie od: cygaro

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: cygaro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygaro n.

przym. cygarowy

Wiktionary

cygarnica

1. pudełko na cygara lub papierosy; papierośnica;
2. rurka do palenia papierosów bez ustnika; lufka, fifka, cygarniczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. przenośne, eleganckie opakowanie na cygara lub papierosy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨɡarʲˈɲit͡sa, AS: cygarʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygaretka ż.

Wiktionary

cygarniczka

rurka do palenia papierosów bez ustnika, może być szklana, metalowa, z tworzywa; prosta lub fantazyjnie wygięta; fifka, lufka

SJP.pl

Lufka, fifka (rzadziej cygarniczka lub dulawka, niegdyś także munsztuczek) – w najprostszym wykonaniu rurka kilkumilimetrowej średnicy i kilku- lub kilkunastocentymetrowej długości; na jednym z końców mocowany jest papieros (zazwyczaj w tym miejscu rurka jest nieco rozszerzona, dzięki czemu można do niej włożyć koniec papierosa), a drugi służy palaczowi za ustnik (bywa w tym miejscu często nieco spłaszczona i zaopatrzona w niewielkie zgrubienie ułatwiające trzymanie lufki w zębach).

Wikipedia

cygaro

suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

Wiktionary

Cygaro (hiszp. puro) – ułożone rurkowato, spreparowane i sklejone zwinięte liście tytoniu używane do palenia. Dzisiejsze określenie „cygaro” (ang. cigar – cygaro, cigarette – papierosy) prawdopodobnie pochodzi z języka Majów od słowa „sik'ar”, określającego właśnie palenie tytoniu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tym wielkim cygarem w ustach wygląda jak mafiozo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈɡarɔ, AS: cygaro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygaretka ż., cygarko n.

przym. cygarowy

Wiktionary

cygarowiec

tutkarz cygarowiec - chrząszcz, szkodnik drzew i krzewów liściastych; zdobnik

SJP.pl

cygarowy

przymiotnik od: cygaro

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cygarem, dotyczący cygar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygaro n., cygaretka ż., cygarko n.

Wiktionary

cyginciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨɟĩɲˈt͡ɕara, AS: cyǵĩńćara

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

cygnarowski

nazwisko

SJP.pl

cygona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zgrub. cygonka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygoństwo n., cygonka ż.

Wiktionary

cygonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cyganka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygoństwo n., cygona ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgrub. cygona

Wiktionary

cygoństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszustwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cygona ż., cygonka ż.

Wiktionary

cygów

Cygów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Poświętne. Ma status sołectwa.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: Cygów i Jadwiniew.

W okresie Królestwa Polskiego istniała gmina Cygów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela i św. Wojciecha Biskupa Męczennika w Poświętnem.

Wikipedia

cyja

w gwarze śląskiej: akordeon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. muz. akordeon

Wiktionary

Akordeon (fr. accordéon) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów bądź idiofonów dętych (patrz niżej). Jest rodzajem harmonii, opartym na stroikach przelotowych. Prąd powietrza wytworzony przez ręcznie poruszany miech, wprawiając w drganie stroik wywołuje dźwięk. Początkowo działał przy użyciu miechów nożnych, które z czasem zostały zastąpione przez miech ręczny. Instrument ten z prawej strony ma klawiaturę klawiszową (lub guziki w przypadku akordeonu guzikowego), a z lewej guziki (dźwięki basowe, akordy) oraz – choć nie zawsze – manuał melodyczny zwany barytonem.

Wikipedia

cyjan

1. związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dicyjan, dwucyjan;
2. kolor jasnoniebieski o szarym odcieniu;
3. barwnik, pigment w kolorze cyjanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jednowartościowy rodnik złożony z atomów węgla i azotu

(1.2) chem. bezbarwny, silnie trujący gaz o ostrym zapachu migdałowym

(1.3) blady, spłowiały odcień koloru niebieskiego

Wiktionary

- cyjan – związek chemiczny

- cyjan – kolor

Wikipedia

Powiązane:

przym. cyjanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dwucyjan

(1.3) sinoniebieski, szarobłękitny

Wiktionary

cyjanamid

Cyjanamid, H_2N−CN lub CN_2H_2 – organiczny związek chemiczny, amid cyjanu, pochodna cyjanu, (CN)2. Z formalnego punktu widzenia jest to kwas, jednak o tak małej mocy, że jego roztwory wodne wykazują odczyn niemal obojętny.

Wikipedia

cyjanazyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. roln. herbicyd z grupy triazyn pod postacią białego, krystalicznego proszku

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 2-chloro-4-(1-cyjano-1-metyloetyloamino)-6-etyloamino-1,3,5-triazyna; wzór chemiczny: C_9H_13ClN_6; nazwa handlowa: Supelco

Wiktionary

cyjanek

sól kwasu cyjanowodorowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

(1.2) pot. chem. cyjanek potasu;

Wiktionary

Cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (CN−
). Związki organiczne zawierające grupę CN nazywane są nitrylami.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Po dziesięciu minutach Bormann kazał otworzyć drzwi, w pokoju pachniało gorzkimi migdałami, czyli cyjankiem.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyjankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. sinek

(1.2) przest. cyjankali

Wiktionary

cyjanian

sól kwasu cyjanowego

SJP.pl

Cyjaniany – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu cyjanowego, zawierające ugrupowanie −O−C≡N, w którym atomem wiążącym jest atom tlenu.

Cyjaniany (sole) zawierają jon [OCN]−
, o strukturze [N≡C−O]−
. Są tautomerami izocyjanianów zawierających jon [O=C=N]−
. W normalnych warunkach występują jedynie izocyjaniany, które często nazywa się potocznie cyjanianami.

Wikipedia

cyjaniany

sól kwasu cyjanowego

SJP.pl

Cyjaniany – grupa związków chemicznych, soli lub estrów kwasu cyjanowego, zawierające ugrupowanie −O−C≡N, w którym atomem wiążącym jest atom tlenu.

Cyjaniany (sole) zawierają jon [OCN]−
, o strukturze [N≡C−O]−
. Są tautomerami izocyjanianów zawierających jon [O=C=N]−
. W normalnych warunkach występują jedynie izocyjaniany, które często nazywa się potocznie cyjanianami.

Wikipedia

cyjanid

bardzo słaby kwas, silnie trująca ciecz lotna o zapachu gorzkich migdałów, używana do zwalczania szkodników, do dezynfekcji oraz w syntezie organicznej; cyjanowodór, kwas cyjanowodorowy, kwas pruski

SJP.pl

Cyjanki – związki chemiczne, sole kwasu cyjanowodorowego, które zawierają anion cyjankowy (CN−
). Związki organiczne zawierające grupę CN nazywane są nitrylami.

Wikipedia

cyjanidyna

Cyjanidyna – organiczny związek chemiczny z grupy antocyjanidynów; występuje naturalnie jako barwnik roślinny, między innymi w czerwonych owocach roślin takich jak głóg, bez, euterpa, jagodach czy kwiatach hibiskusa. Może być znaleziona także w jabłkach, śliwkach, czerwonej kapuście i czerwonej cebuli. Największe jej stężenie występuje w skórce. Ma charakterystyczną pomarańczowo-czerwoną barwę, która może zmieniać się wraz z pH: roztwory o pH < 3 przybierają barwę czerwoną, fioletową przy pH = 7–8, a niebieską przy pH > 11. Stosowana jako czerwony barwnik do żywności o numerze E163a.

Wikipedia

cyjanina

barwnik naturalny otrzymywany z róży i dalii

SJP.pl

cyjaninowy

przymiotnik od: cyjanina

SJP.pl

cyjanit

dysten; minerał, odmiana krzemianu glinu

SJP.pl

Kyanit (cyjanit, dysten) – polimorficzna odmiana krzemianu glinu (Al
2O
3·SiO
2), minerał z grupy krzemianów wyspowych zaliczany do glinokrzemianów.

Nazwa cyjanit pochodzi od gr. kyanos = niebieski; nazwa dysten od gr. dis = dwukrotnie, podwójnie oraz sthenos = siła, moc i nawiązuje do zmiennej twardości tego minerału.

Wikipedia

cyjanizować

wyodrębniać metale z rud za pomocą wodnych roztworów cyjanków

SJP.pl

cyjanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyjanizować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cyjanizować

Wiktionary

cyjankali

potocznie: cyjanek potasowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. pot. przest. cyjanek potasu, silnie trujący

Wiktionary

Cyjanek potasu (pot. cyjanek), KCN – nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego. Jest silną trucizną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨjãŋˈkalʲi, AS: cyi ̯ãŋkalʹi

Wiktionary

cyjankowy

przymiotnik od: cyjanek

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z cyjankiem, dotyczący cyjanków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyjanek mrz.

Wiktionary

cyjanoakrylan

rodzaj szybko działających klejów

SJP.pl

cyjanobakteria

bakteria występująca w środowisku wodnym lub wilgotnym, wydzielająca trujące dla człowieka substancje przy spożyciu; cyjanofit, sinica

SJP.pl

cyjanobakterie

bakteria występująca w środowisku wodnym lub wilgotnym, wydzielająca trujące dla człowieka substancje przy spożyciu; cyjanofit, sinica

SJP.pl

Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada samożywnych bakterii, dawniej uznawanych za rośliny.

Nazwa tradycyjna Cyanophyta (końcówka -phyta – roślina), stosowana w taksonomii dawniejszej, kładzie nacisk na podobieństwa sinic z roślinami – zdolności fotosyntezy tlenowej oraz obecności chlorofilu. Chloroplasty roślinne w istocie powstały z sinic w drodze endosymbiozy.

Wikipedia

cyjanofit

bakteria występująca w środowisku wodnym lub wilgotnym, wydzielająca trujące dla człowieka substancje przy spożyciu; cyjanobakteria, sinica

SJP.pl

cyjanohydryna

związek mający przy jednym atomie węgla zarówno grupę nitrylową jak i hydroksylową

SJP.pl

Cyjanohydryny, α-hydroksynitryle – grupa organicznych związków chemicznych, które zawierają dwie grupy funkcyjne: nitrylową i hydroksylową przy tym samym atomie węgla.

Cyjanohydryny są związkami nietrwałymi. Mogą wykazywać aktywność optyczną, jeśli dwa podstawniki znajdujące się przy węglu z grupami nitrylową i hydroksylową nie są identyczne.

Powstają m.in. w wyniku reakcji odwracalnego przyłączenia cyjanowodoru do grupy karbonylowej.

Wikipedia

cyjanokobalamina

metaloorganiczny związek chemiczny zaliczany do witamin z grupy B (wit. B12)

SJP.pl

Cyjanokobalamina – organiczny związek chemiczny, jedna z form witaminy B_12. Stosowana w leczeniu i profilaktyce niedoboru witaminy B_12 (z wyjątkiem przypadków zatrucia cyjankiem potasu). Niedobór witaminy B_12 może wystąpić w przypadku niedokrwistości złośliwej, po chirurgicznym usunięciu żołądka, przy difylobotriozie lub w wyniku raka jelita grubego. Cyjanokobalaminę podaje się doustnie, zastrzykiem domięśniowym lub w postaci aerozolu do nosa.

Wikipedia

cyjanometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. hist. dawny, prosty przyrząd do określania odcieni barwy nieba

Wiktionary

cyjanoptyche

rodzaj glonów występujących na liściach roślin wodnych, żyjących w symbiozie z sinicami nadającymi im niebieskawy kolor

SJP.pl

cyjanotypia

żelazowa metoda fotograficzna, obecnie stosowana do powielania rysunków

SJP.pl

Wikipedia

cyjanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyjanować.

Wiktionary

Węgloazotowanie (cyjanowanie) – jeden z procesów obróbki cieplno-chemicznej żelaza polegający na nasyceniu powierzchni przedmiotów stalowych jednocześnie węglem i azotem w temperaturze 500–950 °C. Po zahartowaniu i odpuszczeniu zyskuje się twardą i odporną na ścieranie warstwę powierzchniową. W zależności od rodzaju ośrodka wydzielającego węgiel i azot rozróżnia się procesy węgloazotowania kąpielowego (cyjanowania) lub gazowego (wprowadza się amoniak). Bardziej szczegółowy podział uwzględnia:

- wysokotemperaturowe węgloazotowanie kąpielowe

- niskotemperaturowe węgloazotowanie kąpielowe

- siarkocyjanowanie (cyjanowanie kąpielowe)

- węgloazotowanie gazowe

Wikipedia

Powiązane:

czas. cyjanować

Wiktionary

cyjanowodór

związek nieorganiczny będący bardzo silną trucizną, mający postać bezbarwnej cieczy o intensywnym zapachu gorzkich migdałów, stosowany jako pestycyd i gaz bojowy; kwas cyjanowodorowy, kwas pruski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

Wiktionary

Cyjanowodór, HCN – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru, węgla i azotu, będący bezbarwną, lotną i silnie trującą cieczą o zapachu gorzkich migdałów (który może być jednak niewyczuwalny dla niektórych osób). Z wodą tworzy słaby kwas cyjanowodorowy (kwas pruski), którego sole noszą nazwę cyjanków. Znalazł zastosowanie w syntezie i analizie chemicznej oraz jako pestycyd. W czasie II wojny światowej był stosowany pod nazwą Cyklon B do zabijania więźniów w niemieckich obozach zagłady. Zalicza się go do ogólnotrujących bojowych środków trujących i jest wpisany do wykazu 3. Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najważniejszą przemysłową metodą produkcji cyjanowodoru jest reakcja pomiędzy metanem i amoniakiem w obecności powietrza w odpowiednich warunkach.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyjanowodorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyjanek wodoru, formonitryl

Wiktionary

cyjanowodorowy

→ cyjanowodór

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z cyjanowodorem, dotyczący cyjanowodoru

Wiktionary

Patrz:
cyjanowodór
Powiązane:

rzecz. cyjanowodór mrz.

Wiktionary

cyjanowy

przymiotnik od: cyjan

SJP.pl

cyjanoza

sinoniebieskie zabarwienie skóry wywołane niedotlenieniem; sinica

SJP.pl

Sinica, cyjanoza (łac. cyanosis) – objaw charakteryzujący się sinym, niebieskawym zabarwieniem skóry i błon śluzowych ciała z powodu zwiększonej ilości hemoglobiny odtlenowanej we krwi włośniczkowej (>5 g/dl) lub obecnością hemoglobiny patologicznej, najczęściej methemoglobiny (>0,5 g/dl). Wyróżnia się sinicę centralną i obwodową, które można różnicować za pomocą objawu Lewisa. W celu wykluczenia hipoksemii należy wykonać gazometrię lub pulsoksymetrię.

Wikipedia

cyjanożelazin

trójwodny żelazocyjanek

SJP.pl

cyjna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. dziesiątka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kralka

Wiktionary

cyjon

drapieżnik z rodziny psowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Cuon alpinus|ref=tak., azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;

Wiktionary

Cyjon (Cuon) – rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny psowatych (Canidae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨjɔ̃n, AS: cyi ̯õn

Wiktionary

cyk

potocznie: wykrzyknik naśladujący chodzenie zegarka lub odgłosy koników polnych, świerszczy itp.; często w związkach frazeologicznych:
a) No to cyk! - słowa wypowiadane przy podnoszeniu kieliszka, zachęcające do wypicia alkoholu;
b) być na cyku - być w stanie nietrzeźwym

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) imituje jeden z wielu powtarzających się miarowo dźwięków zegarka

(1.2) imituje jeden z wielu charakterystycznych dźwięków wydawanych przez owady, np. świerszcze

Wiktionary

- Cyk – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czarnia

- Cyk – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo

- CYK – dynamiczny algorytm sprawdzający, czy słowo należy do języka bezkontekstowego

Wikipedia

Powiązane:

czas. cykać

Wiktionary

cykać

1. np. o zegarze: wydawać cyknięcia; tykać;
2. o owadach takich jak świerszcz, konik polny: wydawać charakterystyczne szmery;
3. potocznie: dawać po trochu, małymi dawkami;
4. pić po trochu;
5. cykać się - bać się

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. cyknąć)

(1.1) wydawać ciche, trzeszczące, powtarzające się dźwięki

(1.2) pot. wykonywać fotografię, strzelając spustem migawki

(1.3) pot. wydzielać małymi porcjami

(1.4) pot. pić powoli

czasownik zwrotny niedokonany cykać się

(2.1) slang. bać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ćmy kłębiły się wokół lampy, cykały niezmordowanie a monotonnie świerszcze i kumkały rozdzierająco żaby w błotnych odnogach Strugi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨkat͡ɕ, AS: cykać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykanie n., cyknięcie n., cykadełko n.

czas. cyknąć dk., obcykać dk.

przym. obcykany

wykrz. cyk, cyk-cyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tykać

(1.2) pstrykać

(1.4) sączyć

Wiktionary

cykada

przedstawiciel rodziny owadów, których samce wydają donośne dźwięki za pomocą odwłokowego narządu dźwiękowego; piewik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Lyristes plebejus|ref=tak., tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

Wiktionary

Piewikowate, cykadowate, cykady (Cicadidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych. Obejmuje około 2900 gatunków, głównie tropikalnych i subtropikalnych. Larwy mają przednie odnóża grzebne i żyją pod ziemią, żywiąc się sokami wysysanymi z korzeni. Ich rozwój trwa od 2 do 17 lat. Dorosłe samce wydają głośne dźwięki celem przywabienia samic.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od trzeciej poszły dreszcze po trawach i mietlicach, wśród których zaczęły sykać monotonnie cykady, aż odezwały się suche, metaliczne chrzęsty w wielkich, srebrzystych, po piasku rzucających się ostach, między któremi przebiegały, niby czarne błyskawice, rozdrażnione gorącem jaszczurki. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈkada, AS: cykada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykadowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) piewik

Wiktionary

cykadojad

rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi

SJP.pl

cykania

1. np. o zegarze: wydawać cyknięcia; tykać;
2. o owadach takich jak świerszcz, konik polny: wydawać charakterystyczne szmery;
3. potocznie: dawać po trochu, małymi dawkami;
4. pić po trochu;
5. cykać się - bać się

SJP.pl

cykanie

1. odgłos wydawany przez chodzący zegar lub inny mechanizm; tykanie;
2. suchy, trzeszczący szmer wydawany przez niektóre owady, np. świerszcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cykać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cykać ndk.

Wiktionary

cykas

Cycas revoluta, roślina z rodziny sagowcowatych, o sztywnych, kłujących, pierzastych liściach podobnych z kształtu do liści palmy; sagowiec; drzewo sagowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. zob. sagowiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨkas, AS: cykas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sagowiec, sago

Wiktionary

cykasowate

rodzina tropikalnych roślin nagozalążkowych

SJP.pl

cykasowaty

o cechach cykasowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

cykata

kandyzowane skórki owoców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. cuk. oryginalnie, kandyzowana skórka owocu cytronu stosowana jako dodatek cukierniczy do ciast i deserów

(1.2) spoż. cuk. kandyzowana skórka innego owocu: pomarańczy, cytryny, melona, arbuza lub łodygi tataraku

Wiktionary

Cykata – kandyzowane skórki owocowe, najczęściej z cytrusów, wykorzystywane do wyrobów cukierniczych.

Słowo to pochodzi najprawdopodobniej z języka włoskiego, według niektórych źródeł od succada (wł. succo – sok), ale przypuszcza się, że należy je jednak wiązać z włoskim zuccata (wł. zucca – dynia). Początkowo nazwą cykata określano przede wszystkim kandyzowane skórki cytronu, jednego z najstarszych znanych owoców cytrusowych, charakteryzującego się bardzo grubą skórką. Obecnie najczęściej spotykana jest cykata ze skórek pomarańczy lub cytryny, choć przygotowuje się ją również między innymi ze skórek arbuzów, melonów, dyni, a także na przykład liści tataraku.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cykatowy

Wiktionary

cykatowy

przymiotnik od: cykata

SJP.pl

cykl

1. szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo;
2. szereg audycji, utworów literackich, muzycznych itp. powiązanych ze sobą treściowo, tworzących pewną całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

(1.2) szereg audycji, utworów literackich, muzycznych itp. powiązanych ze sobą treściowo, tworzących pewną całość

(1.3) zespół zjawisk, czynności, będących w związku i stanowiących jednorazową całość

(1.4) mat. zamknięta droga z krawędzi grafu

(1.5) daw. rower

Wiktionary

- cykl literacki

- cykl remontowy

- cykl w filozofii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Starożytne kalendarze bazowały na cyklach księżycowych.

(1.1) W historii Ziemi cykle długich okresów zlodowaceń i znacznie krótszych okresów międzylodowcowych następują dość regularnie po sobie.

(1.2) Na 15 (= piętnastej) stronie zaczyna się cykl ciekawych zdjęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨkl̥, AS: cykl̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykloida ż., cykliczność ż.

przym. cykliczny, acykliczny

przysł. cyklicznie

temsłow. cyklo-

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cykloida ż., cykliczność ż.

przym. cykliczny, acykliczny

przysł. cyklicznie

temsłow. cyklo-

frazeologia.

etymologia.

etym|gr|κύκλος. → koło

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cycle

* baskijski: (1.1) ziklo

* białoruski: (1.1) цыкл m.; (1.2) цыкл m.; (1.3) цыкл m.

* bułgarski: (1.1) цикъл m.; (1.2) цикъл m.

* duński: (1.1) cyklus w.; (1.2) cyklus w.

* esperanto: (1.1) ciklo; (1.2) ciklo; (1.3) ciklo; (1.4) ciklo; (1.5) ciklo, duciklo, biciklo

* hiszpański: (1.1) ciclo m.

* kaszubski: (1.1) cykl m.

* malajski: (1.1) edaran

* niemiecki: (1.1) Zyklus m.

* rosyjski: (1.1) цикл m.

* ukraiński: (1.1) цикл m.

źródła.

== cykl (język kaszubski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) cykl

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cyklady

archipelag na Morzu Egejskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;

Wiktionary

Cyklady (gr. Κυκλάδες, Kikládes) – archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji. W skład archipelagu wchodzi około 220 wysp o łącznej powierzchni 2572 km². Do końca 2010 roku były jedną z prefektur (nomosów) w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Południowe, ze stolicą w Ermupolis na wyspie Síros.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Halsując między wyspami Cyklad łatwo rozszyfrować tajemnicę Odyseusza.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cykladyjczyk mos., Cykladyjka ż.

przym. cykladzki

Wiktionary

cykladyjczyk

mieszkaniec Cyklad (archipelagu na Morzu Egejskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cyklad

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyklady nmos.

:: fż. Cykladyjka ż.

przym. cykladzki

Wiktionary

cykladyjka

mieszkanka Cyklad (archipelagu na Morzu Egejskim)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Cyklad

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyklady nmos.

:: fm. Cykladyjczyk mos.

przym. cykladzki

Wiktionary

cykladzki

1. przymiotnik od: Cyklady;
2. kultura cykladzka - kultura epoki brązu, która rozwijała się w III i II tysiącleciu p.n.e. na Cykladach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cykladami, dotyczący Cyklad

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ożywione kontakty morskie z innymi ludami śródziemnomorskimi od najdawniejszych czasów – kultury kreteńskiej i cykladzkiej, a potem mykeńskiej – sprzyjały wzajemnemu przenikaniu się i wzbogacaniu doświadczeń cywilizacyjnych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyklady nmos., Cykladyjczyk mos., Cykladyjka ż.

Wiktionary

cyklamat

chemiczny związek organiczny stosowany w przemyśle spożywczym jako sztuczny środek słodzący, kilkadziesiąt razy słodszy od tradycyjnego cukru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pot. cyklaminian (w znaczeniu środka słodzącego)

Wiktionary

Cyklaminany (cykloheksylosulfaminiany; numer CAS: 100-88-9) – grupa organicznych związków chemicznych – soli i estrów kwasu cyklaminowego (kwasu cykloheksylosulfaminowego). Zazwyczaj jednak nazwa ta odnosi się jedynie do cyklaminianu sodu i cyklaminianu wapnia, które są stosowane jako sztuczne środki słodzące w żywności i oznaczane symbolem E952.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten napój gazowany zawiera cyklamat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlãmat, AS: cyklãmat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyklaminian

Wiktionary

cyklamen

1. fiołek alpejski; gduła, gdula;
2. kolor różowy lub czerwony o odcieniu fioletowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cyclamen|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju cyklamenów (1.1)

(1.3) pot. kolor różowy z odcieniem fioletowym

Wiktionary

Cyklamen (Cyclamen L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych. Należy do niego 20 gatunków. Występują one w basenie Morza Śródziemnego, zwłaszcza w jego wschodniej części, poza tym w południowo-zachodniej Azji (po północny Iran). Jeden gatunek odkryty został w północno-wschodniej Somalii. W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – cyklamen purpurowy C. purpurascens, ale jego status we florze jest niepewny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cyklamen ma białe, różowe lub czerwone kwiaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlãmɛ̃n, AS: cyklãmẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyklamenowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lud. świni chleb, świni orzech

Wiktionary

cyklamenowy

przymiotnik od: cyklamen

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru cyklamenu: różowego o odcieniu fioletowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja najlepsza przyjaciółka podarowała mi szalik koloru cyklamenowego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklamen m.

Wiktionary

cyklamina

trujący glikozyd

SJP.pl

cyklaminian

sól sodowa kwasu cyklaminowego stosowana jako substancja słodząca, 30 razy słodsza od sacharozy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, sól lub ester kwasu cyklaminowego;

(1.2) chem. pot. cyklaminian (1.1) sodu lub wapnia (ewentualnie także potasu) stosowany jako sztuczny środek słodzący

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słodki smak cyklaminianów został odkryty przypadkowo w 1937 roku.

(1.2) Ten napój gazowany zawiera cyklaminian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklãˈmʲĩɲãn, AS: cyklãmʹĩńãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cykloheksylosulfaminian, N-cykloheksylosulfaminian

(1.2) cyklamat

Wiktionary

cyklara

rodzaj ptaków z rodziny wireonków

SJP.pl

cyklaza

enzym biorący udział w tworzeniu cząsteczek cyklicznych

SJP.pl

cykler

urządzenie służące do automatycznej dializy otrzewnowej (np. w chorobie nerek)

SJP.pl

cyklicznie

przysłówek

(1.1) w sposób cykliczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas tej fazy gwiazda staje się niestabilna, a jej jasność i wielkość cyklicznie zmieniają się wielokrotnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl m., cykliczność ż., cykloida ż.

przym. cykliczny, acykliczny

Wiktionary

cykliczność

→ cykliczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co przebiega lub powtarza się w regularnych odstępach czasu, zgodnie z określonym cyklem

Wiktionary

Cykl (z gr. kyklos – koło, krąg, obrót, ale w sensie filozoficznym (Arystoteles) raczej periodos) – odstęp czasu, w którym dane zjawiska powtarzają się w tym samym porządku.

Pojęcia cyklu i cykliczności miały znaczenie dla filozofii historii i filozofii natury. W kulturze greckiej występowała idea wiecznego powrotu, filozoficznie najwyraźniej opracowana przez stoików. Cyklicznością, stałym powtarzaniem się zjawisk, wyjaśniała kosmologia starożytna ich naturę. Później poglądy takie głosił przede wszystkim Friedrich Nietzsche.

Wikipedia

Patrz:
cykliczny
Przykłady

(1.1) Cykliczność jest kluczową cechą wielu procesów, które można obserwować w przyrodzie, technologii i społeczeństwie, ponieważ pozwala na przewidywanie kolejnych etapów i lepsze zrozumienie dynamiki systemów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl mrz., cykloida ż.

przym. cykliczny, cyklowy, acykliczny

przysł. cyklicznie

Wiktionary

cykliczny

1. występujący w regularnych odstępach czasu;
2. depresja cykliczna - depresja, podczas której chory doznaje lęków, przeżywa urojenia winy i ma zahamowania czynności ruchowych;
3. poeta cykliczny - autor utworów epickich tworzących cykle tematyczne, piszący w VII-VI wieku p.n.e.; cyklik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cyklu, należący do cyklu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bezrobocie cykliczne powstaje w wyniku cyklicznego rozwoju gospodarki, kiedy spadki produkcji występują na przemian ze zwiększeniem produkcji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl m., cykliczność ż., cykloida ż.

przysł. cyklicznie

przym. acykliczny

Wiktionary

cyklik

autor utworów epickich tworzących cykle tematyczne, piszący w VII-VI wieku p.n.e.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poeta tworzący cykle tematyczne wzorowane na homerowskich

Wiktionary

cyklina

w technice: narzędzie do polerowania drewna lub zdzierania z niego wierzchniej warstwy; gładzica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. płytka o ostrych krawędziach do wygładzania drewna;

Wiktionary

Cyklina – ręczne narzędzie stolarskie służące do wygładzania powierzchni drewna. Nazywana również gładzicą. Używane obecnie m.in. do wygładzania niedostępnych dla cykliniarki mechanicznej fragmentów podłóg drewnianych.

Występuje w formie stalowej płytki (prostokątnej lub zaokrąglonej - "łabędzia szyja") o grubości od 0,4 do 1,2 mm. Krawędzie płytki wstępnie oszlifowane pod kątem prostym muszą być zawinięte (zaciągnięte) stalką aby mogły właściwie cyklinować powierzchnię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlʲĩna, AS: cyklʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykliniarz m., cykliniarka ż., cyklinowanie n.

czas. cyklinować ndk.

przym. cykliniarski

Wiktionary

cykliniarka

przyrząd do polerowania podłóg parkietowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rodzaj szlifierki, służący do cyklinowania;

Wiktionary

Cykliniarka — rodzaj szlifierki, służący do cyklinowania. Jest to urządzenie elektryczne składające się z silnika elektrycznego, połączonego z bębnem, na którym znajduje się papier ścierny.

Cykliniarka to nazwa potoczna. Prawidłowa nazwa tego narzędzia to szlifierka taśmowa. Występuje w dwóch wersjach:

- z taśmą od spodu, służy do szlifowania ("cyklinowania") podłóg drewnianych, co następuje przez posuwanie maszyny po podłodze przez operatora

- z taśmą z wierzchu, wersja stacjonarna, służy do szlifowania elementów kładzionych na taśmie. Stosowana w stolarstwie, ale także do wygładzania ślizgów nart i snowboardów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cykliniarka jest narzędziem do cyklinowania parkietów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklʲĩˈɲarka, AS: cyklʹĩńarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykliniarz mos., cyklina ż., cyklinowanie n., wycyklinowanie n.

czas. cyklinować ndk., wycyklinować dk.

przym. cykliniarski

Wiktionary

cykliniarski

dotyczący cykliniarza, cyklinowania

SJP.pl

cykliniarstwo

ręczne polerowanie drewna cykliną

SJP.pl

cykliniarz

osoba, która wygładza powierzchnię drewna za pomocą cykliniarki lub cykliny

SJP.pl

cyklinować

wyrównywać, wygładzać powierzchnię drewna za pomocą cykliny lub cykliniarki

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. oczyszczać i wygładzać parkiet poprzez zdzieranie jego wierzchniej warstwy cyklinarką lub cykliną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklina ż., cykliniarka ż., cyklinowanie n.

Wiktionary

cyklinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wygładzanie powierzchni drewna przy pomocy cykliniarki lub cykliny

Wiktionary

Cyklinowanie – szlifowanie parkietu, najczęściej wykonywane maszyną szlifującą, czyli cykliniarką. Ma na celu zdarcie wierzchniej, zniszczonej w wyniku użytkowania warstwy drewna.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cykliniarz m., cykliniarka ż., cyklina ż., wycyklinowanie n.

czas. cyklinować ndk., wycyklinować dk.

przym. cykliniarski

Wiktionary

cyklista

osoba lubująca się w jeździe na rowerze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś, kto jeździ na rowerze, uprawia kolarstwo

Wiktionary

Rowerzysta, rzadziej cyklista – osoba przemieszczająca się za pomocą roweru. W XIX w. w Polsce osoby jeżdżące na rowerach nazywano cyklistami, bicyklistami, kołowcami, kołownikami lub kolarzami. Słowo rowerzysta pojawiło się w okresie międzywojennym, pochodzi od słowa rower, a pośrednio od nazwy brytyjskiej firmy „Rover”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlʲista, AS: cyklʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklistyka ż., cyklistówka ż.

:: fż. cyklistka ż.

przym. cyklistowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rowerzysta, kolarz

Wiktionary

cyklistka

→ cyklista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: cyklista

Wiktionary

Patrz:
cyklista
Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlʲistka, AS: cyklʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklistyka ż., cyklistówka ż.

:: fm. cyklista m.

przym. cyklistowski

Wiktionary

cyklistówka

okrągła czapka sportowa z daszkiem

SJP.pl

cyklistowski

→ cyklista

SJP.pl

Patrz:
cyklista

cyklistyka

dawniej: kolarstwo

SJP.pl

cyklizacja

Cyklizacja – reakcja chemiczna, w wyniku której związek acykliczny (łańcuchowy) przekształca się w związek cykliczny. Procesowi towarzyszy wytworzenie nowego wiązania chemicznego. Reakcje tego typu zachodzą najłatwiej, jeśli produktami są pierścienie 5-, 6- i 7-członowe. Cyklizacja zwykle dotyczy związków organicznych, a jej produktami mogą być m.in. związki aromatyczne, związki heterocykliczne, cykliczne imidy, laktony, laktamy i wiele innych.

Wikipedia

cyklizować

przemieniać związki organiczne o budowie łańcuchowej (związki acykliczne) w związki o budowie pierścieniowej (związki cykliczne)

SJP.pl

cykloaddycja

rodzaj reakcji chemicznej

SJP.pl

Cykloaddycja – grupa reakcji chemicznych zaliczanych do tzw. procesów pericyklicznych, tzn. takich, w których utworzenie cząsteczki produktu następuje w konsekwencji kołowego przesunięcia p-elektronów w obrębie umownego lub realnego fragmentu cyklicznego.

Wikipedia

cykloalkan

alkan o budowie pierścieniowej (cyklicznej)

SJP.pl

Cykloalkany, cykloparafiny, nafteny, polimetyleny – grupa organicznych związków chemicznych zbudowanych z nasyconego łańcucha węglowodorowego tworzącego pierścień. Mogą zawierać łańcuchy boczne. Należą do grupy węglowodorów alicyklicznych. Ogólny wzór sumaryczny niepodstawionych cykloalkanów to C
nH
2n.

Wikipedia

cykloalken

nienasycony węglowodór posiadający w cząsteczce pierścień węglowy z jednym wiązaniem podwójnym; cykloolefina

SJP.pl

Cykloalkeny – grupa alkenów o zamkniętym pierścieniu węglowym niemającym charakteru aromatycznego.

Cykloalkeny o małych pierścieniach (cyklopropen i cyklobuten) są związkami wysoce nietrwałymi, ulegającymi w temperaturze pokojowej samorzutnej, wybuchowej polimeryzacji rodnikowej. Cykloheksen i wyższe cykloalkeny wykazują typowe własności alkenów.

Wikipedia

cyklobutan

węglowodór cykliczny o czterech atomach węgla

SJP.pl

Cyklobutan – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych węglowodorów. Ma podobne właściwości jak cyklopropan. Ulega addycji z rozpadem łańcucha, wiązania C−C tworzą ostre kąty. Pomimo dużych naprężeń, występuje naturalnie m.in. w postaci kwasu pentacykloanammoksowego u bakterii przeprowadzających proces anammox.

Wikipedia

cyklodrom

tor kolarski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. tor do wyścigów w kolarstwie torowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kolarze spędzają na cyklodromie kilka godzin dziennie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) welodrom

Wiktionary

cykloergometr

stacjonarny rower służący do badania sprawności fizycznej i do ćwiczeń treningowych

SJP.pl

cyklofosfamid

organiczny związek chemiczny używany w chemioterapii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. med. związek organiczny, pochodna iperytu azotowego, lek alkilujący stosowany w leczeniu nowotworów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wskazaniami do stosowania cyklofosfamidu są m.in. ostre białaczki i mięsaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklɔfɔˈsfãmʲit, AS: cyklofosfãmʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) N,N-bis(2-chloroetylo)-2-okso-1,3,2λ^5-oksoazafosfinano-2-amina

Wiktionary

cyklofrenia

choroba psychiczna objawiająca się okresowymi zmianami nastrojów, napadowym występowaniem stanów maniakalnych i depresji; psychoza maniakalno-depresyjna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. choroba psychiczna z występowaniem okresowych stanów maniakalnych i depresji;

Wiktionary

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe, choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD), zaburzenie maniakalno-depresyjne, cyklofrenia – grupa zaburzeń nastroju, w przebiegu których występują stany depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne, rozdzielone (lub nie) okresami bez objawów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z punktu widzenia genetycznego cyklofrenia jest więc chorobą heterogenną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklofrenik mos., cyklofreniczka ż.

przym. cyklofreniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) choroba afektywna dwubiegunowa

Wiktionary

cyklofreniczny

dotyczący cyklofrenii

SJP.pl

cyklogeneza

Cyklogeneza – procesy prowadzące do powstania niżu barycznego. Czynnikami wpływającymi na cyklogenezę mogą być: ukształtowanie powierzchni, wilgotność powietrza i powstawanie kontrastów termicznych pod wpływem adwekcji ciepłego lub chłodnego powietrza z innych obszarów.

Wikipedia

cyklogram

wykres przedstawiający przebieg kolejnych czynności procesu technicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wykres, który pokazuje przebieg kolejnych czynności procesu technicznego

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* słowacki: (1.1) cyklogram m.

* ukraiński: (1.1) циклограма ż.

źródła.

== cyklogram (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) ekon. cyklogram

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

cykloheksan

węglowodór o budowie cyklicznej (pierścieniowej) o 6 atomach węgla w cząsteczce

SJP.pl

Cykloheksan – organiczny związek chemiczny, nasycony węglowodór alicykliczny zawierający sześć atomów węgla.

Wikipedia

cykloheksanol

alkohol cykliczny pochodna heksanu

SJP.pl

Cykloheksanol – cykliczny, nasycony alkohol drugorzędowy o wzorze C_6H_11OH będący pochodną cykloheksanu. Bezbarwna substancja stała lub ciecz. Stosowany głównie jako półprodukt przy produkcji nylonu.

Wikipedia

cykloheksen

szósty w szeregu nienasyconych węglowodorów o budowie pierścieniowej zawierających jedno wiązanie podwójne

SJP.pl

Cykloheksen – organiczny związek chemiczny z grupy cykloalkenów. Łatwopalna ciecz nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w większości rozpuszczalników organicznych. Wytwarzany jest przemysłowo przez częściowe uwodornienie benzenu. Powstaje także w wyniku katalizowanej przez kwasy dehydratacji cykloheksanolu:

Wikipedia

cykloid

człowiek o spotęgowanym usposobieniu cyklotymicznym, czyli takim, które charakteryzuje się zmiennością nastrojów, występowaniem na zmianę okresów depresji i wzmożonej aktywności; cyklotymik

SJP.pl

Cykloida – krzywa, jaką zakreśla punkt leżący na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej. Cykloidę można narysować za pomocą cykloidografu.

Wikipedia

cykloida

krzywa płaska, którą zakreśla punkt położony na okręgu toczącym się bez poślizgu po prostej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

Wiktionary

Cykloida – krzywa, jaką zakreśla punkt leżący na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej. Cykloidę można narysować za pomocą cykloidografu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Punkt zakreśla cykloidę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlɔjda, AS: cykloi ̯da

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl m., cykliczność ż.

przym. cykloidalny, cykliczny

przysł. cyklicznie

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. cykl m., cykliczność ż.

przym. cykloidalny, cykliczny

przysł. cyklicznie

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cycloid

* baskijski: (1.1) zikloide

* białoruski: (1.1) цыклоіда ż.

* czeski: (1.1) cykloida ż.

* hiszpański: (1.1) cicloide ż.

* japoński: (1.1) サイクロイド (saikuroido)

* nowogrecki: (1.1) κυκλοειδής ż.

* rosyjski: (1.1) циклоида ż.

* słowacki: (1.1) cykloida ż.

* ukraiński: (1.1) циклоїда ż.

źródła.

== cykloida (język czeski.) ==

thumb|cykloida (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. cykloida

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cykloidalny

→ cykloida

SJP.pl

Patrz:
cykloida

cykloidograf

przyrząd do kreślenia cykloid - krzywych płaskich zakreślanych przez punkt okręgu toczącego się bez poślizgu po prostej

SJP.pl

cykloidowy

przymiotnik od: cykloida

SJP.pl

cyklokauczuk

termoplastyczny produkt reakcji cyklizacji kauczuku; kauczuk cyklizowany

SJP.pl

cyklokros

rodzaj kolarstwa uprawianego na trudnych trasach terenowych; cyclocross, kolarstwo przełajowe

SJP.pl

cyklolekt

odmiana języka charakterystyczna dla rowerzystów

SJP.pl

Wikipedia

cyklometr

przyrząd do mierzenia łuku koła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. geom. przyrząd do pomiaru łuku koła

(1.2) mot. przyrząd do rejestracji obrotów koła pojazdu

(1.3) sport. = cykloergometr

Wiktionary

Cyklometr (z greckiego: κύκλος (cyclos) 'cykle' oraz μέτρον (metron) 'mierzyć') – urządzenie wynalezione przez polskiego matematyka i kryptologa Mariana Rejewskiego, służące do wyliczania cyklicznych permutacji szyfrogramów niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Wikipedia

cyklomorfoza

Cyklomorfoza (gr. kýklos koło, morphē kształt), polimorfizm sezonowy – sezonowa zmienność wielkości i kształtu ciała drobnych organizmów (bezkręgowców oraz glonów planktonowych) w kolejnych pokoleniach w ciągu roku. Powszechna u planktonowych skorupiaków, zwłaszcza wioślarek.

Wikipedia

cyklomotor

rower z niewielkim silnikiem spalinowym lub elektrycznym

SJP.pl

cyklon

rodzaj cyrkulacji atmosferycznej typowej dla niżów barycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;

(1.2) chem. nazwa dwóch trujących środków chemicznych; zob. cyklon A., zob. cyklon B.

(1.3) techn. urządzenie do odpylania gazów metodą wirową;

(1.4) pot. huragan, trąba powietrzna

Wiktionary

Cyklon − rodzaj cyrkulacji atmosferycznej typowej dla niżów barycznych; wirowy układ wiatru w obrębie niżu (przemieszczają się po liniach spiralnych od zewnątrz do środka). Na półkuli północnej kierunek obrotu przeciwny do kierunku ruchu wskazówek zegara, zaś na południowej zgodny z kierunkiem wskazówek zegara (zob. efekt Coriolisa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Statek wpadł w oko cyklonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨklɔ̃n, AS: cyklõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyklonowy, cyklonalny, cykloniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niż, układ niżowy

Wiktionary

cyklonalny

→ cyklon (wir powietrzny); cykloniczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z cyklonem, dotyczący cyklonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklon mrz.

przym. cykloniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cykloniczny

Wiktionary

cyklonet

urządzenie mechaniczne do oddzielania ropy naftowej od wody

SJP.pl

cykloniczny

→ cyklon (wir powietrzny); cyklonalny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) meteorol. związany z cyklonem, dotyczący cyklonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklon mrz.

przym. cyklonalny, cyklonowy

Wiktionary

cyklonit

materiał wybuchowy kruszący; heksogen

SJP.pl

Heksogen (cyklonit, T4, Hx, RDX – od ang. royal demolition explosive lub research department explosive) – organiczny związek chemiczny, jedna z nitroamin heterocyklicznych, stosowana jako materiał wybuchowy.

Wikipedia

cyklonowy

→ cyklon (urządzenie do oczyszczania gazu lub pary)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z cyklonem, dotyczący cyklonu

(1.2) meteorol. związany z cyklonem, dotyczący cyklonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklon mrz.

przym. cykloniczny

Wiktionary

cykloolefina

nienasycony węglowodór posiadający w cząsteczce pierścień węglowy z jednym wiązaniem podwójnym; cykloalken

SJP.pl

cyklop

olbrzym z jednym okiem umieszczonym po środku czoła

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) biol. mały jednooki skorupiak, będący istotnym składnikiem zooplanktonu;

Wiktionary

Cyklopi (także Kiklopi; gr. Κύκλωπες Kýklōpes, łac. Cyclopes ‘okrągłoocy’) – w mitologii greckiej olbrzymy z jednym okiem pośrodku czoła, zajmujące się pasterstwem i budową ogromnych murów (cyklopowe mury). Pracowali też u Hefajstosa w kuźni i kuli pioruny dla Zeusa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) – W krainie ślepców jednooki jest królem! – obwieścił cyklop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨklɔp, AS: cyklop

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklopia ż.

przym. cyklopowy, rzad. cyklopi; przest. cyklopski, cyklopiczny

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) oczlik

Wiktionary

cyklopentadien

związek chemiczny posiadający pięć atomów węgla połączonych w pierścień oraz dwa wiązania podwójne

SJP.pl

Cyklopentadien (cyklopenta-1,3-dien) – organiczny związek chemiczny, cykliczny węglowodór nienasycony zawierający w cząsteczce dwa wiązania podwójne (cyklodien).

W temperaturze pokojowej jest cieczą o charakterystycznym zapachu, nie rozpuszcza się w wodzie, ale jest rozpuszczalny w etanolu i eterze dietylowym. Jest otrzymywany ze smoły pogazowej. Stosuje się go jako monomer przy produkcji poliolefin metodą polimeryzacji z otwarciem pierścienia.

Wikipedia

cyklopentan

związek chemiczny z grupy cykloalkanów mający pięć atomów węgla w cząsteczce

SJP.pl

Cyklopentan, C_5H_10 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów cyklicznych. Jest stosowany jako rozpuszczalnik, do produkcji żywic polimerowych i klejów, a także jako porofor przy produkcji pianek poliuretanowych.

Wikipedia

cyklopentanowy

→ cyklopentan

SJP.pl

Patrz:
cyklopentan

cyklopi

cyklopowy;
1. właściwy cyklopowi, cyklopom;
2. wykonany na miarę cyklopów, gigantyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. właściwy cyklopowi

Wiktionary

Cyklopi (także Kiklopi; gr. Κύκλωπες Kýklōpes, łac. Cyclopes ‘okrągłoocy’) – w mitologii greckiej olbrzymy z jednym okiem pośrodku czoła, zajmujące się pasterstwem i budową ogromnych murów (cyklopowe mury). Pracowali też u Hefajstosa w kuźni i kuli pioruny dla Zeusa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cyklop mrz.

przym. cyklopowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyklopowy

Wiktionary

cyklopia

cyklopowy;
1. właściwy cyklopowi, cyklopom;
2. wykonany na miarę cyklopów, gigantyczny

SJP.pl

Cyklopia, jednoocze (łac. cyclopia) – wada rozwojowa polegająca na połączeniu dwóch oczodołów zawierających jedną gałkę oczną. Główną przyczyną cyklopii jest holoprozencefalia.

Wikipedia

cyklopka

→ cyklop

SJP.pl

Patrz:
cyklop

cyklopowy

cyklopi;
1. właściwy cyklopowi, cyklopom;
2. wykonany na miarę cyklopów, gigantyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) właściwy cyklopowi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklop m.

przym. cyklopi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyklopi

Wiktionary

cyklopropan

związek chemiczny z grupy cykloalkanów mający trzy atomy węgla w cząsteczce

SJP.pl

Cyklopropan, C
3H
6 – organiczny związek chemiczny, najprostszy cykloalkan. W warunkach normalnych jest to bezbarwny, cięższy od powietrza gaz o słodkawym zapachu. Jest bardzo łatwopalny, w kontakcie z tlenem tworzy silną mieszankę wybuchową.

Wikipedia

cyklopy

rodzina skorupiaków z rzędu widłonogów; oczliki

SJP.pl

cyklorama

1. rodzaj dawnego fotoplastykonu;
2. namalowany na płótnie obraz, nawinięty na walce, które obracając się umożliwiają obejrzenie całej panoramy

SJP.pl

cykloseryna

antybiotyk stosowany w leczeniu gruźlicy

SJP.pl

Cykloseryna (łac. cycloserinum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk stosowany w leczeniu gruźlicy. Hamuje wbudowywanie D-alaniny w strukturę ściany i błony komórkowej w komórkach bakterii. Działa na bakterie Gram-ujemne i Gram-dodatnie oraz na prątki gruźlicy. Działaniem niepożądanym jest oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy – może powodować psychozy, drgawki itp.

Wikipedia

cyklosport

sport rowerowy; kolarstwo

SJP.pl

cyklosporyna

silny lek o działaniu immunosupresyjnym

SJP.pl

Cyklosporyna, Cyklosporyna A (łac. Ciclosporinum, ATC L04, ATC S01) – występujący w naturze organiczny związek chemiczny, wykorzystywany jako lek o działaniu immunosupresyjnym. Cyklosporyna jest cyklicznym peptydem złożonym z 11 aminokwasów (undekapeptyd).

Wikipedia

cyklotrial

konkurencja kolarska, jazda po specjalnie przygotowanym, bardzo skomplikowanym torze; trial rowerowy

SJP.pl

Trial rowerowy – konkurencja sportowa uchodząca za najbardziej widowiskową ze wszystkich konkurencji kolarskich, w której najważniejsza jest pełna kontrola nad rowerem oraz równowaga.

Zawody trialu rowerowego polegają na pokonaniu trasy, na której ustawione są „odcinki”. Odcinki są torami przeszkód o długości około 60 metrów i szerokości minimum metra. Zawodnicy mają za zadanie przejechać dany „odcinek”, nie przekraczając zadanego czasu. Odcinek składa się szeregu numerowanych bramek oznaczonych naklejkami, przez które zawodnik musi przejechać w odpowiedniej kolejności. Podczas przejazdu kontakt z podłożem i przeszkodami, w zależności od federacji która organizuje zawody, mogą mieć jedynie opony, korba, pedały i osłona łańcucha. W przypadku podparcia się nogą lub inną częścią roweru naliczane są punkty karne. Zawody wygrywa zawodnik, który po pokonaniu całej trasy będzie miał na swoim koncie najmniejszą liczbę punktów karnych. W przypadku takiej samej liczby punktów karnych wygrywa ten zawodnik, który posiada większą liczbę przejazdów czystych (bez punktów karnych) lub niżej punktowanych niż jego rywal.

Wikipedia

cyklotron

rodzaj cyklicznego akceleratora cząstek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

Wiktionary

Cyklotron – najprostsza i pierwsza historycznie forma akceleratora cyklicznego cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym.

W akceleratorach cyklicznych, także w cyklotronie, przyspieszane cząstki poruszają się po torach zbliżonych do kołowych, przebiegając wielokrotnie przez obszar, w którym są przyspieszane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨkˈlɔtrɔ̃n, AS: cyklotrõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. cyklotronowy

Wiktionary

cyklotronowy

przymiotnik od: cyklotron

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z cyklotronem, dotyczący cyklotronu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklotron mrz.

Wiktionary

cykloturysta

osoba podróżująca rowerem w celach turystycznych

SJP.pl

cyklotymia

zaburzenie psychiczne, lekka postać psychozy maniakalno-depresyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

Wiktionary

Cyklotymia (z gr. κύκλος „krąg” i θυμός „duch, nastrój, gniew”) – zaburzenie afektywne polegające na utrzymujących się stale wahaniach nastroju i aktywności w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii, które występują zamiennie zwykle bez związku z wydarzeniami życiowymi. Najczęściej nie stanowi przyczyny zgłaszania się do specjalisty, choć subdepresja jest odczuwana jako bardzo przykra. Hipomania jest przez chorego odbierana jako stan znakomitego zdrowia. Otoczenie najczęściej nie dostrzega choroby.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cyklotymia jest zasadniczo spokrewniona z zaburzeniami dwubiegunowymi, ponieważ również tutaj naprzemiennie występują fazy maniakalne i depresyjne. W cyklotymii jednak fazy te nie mają aż takiej intensywności i nie od razu rzucają się w oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklɔˈtɨ̃mʲja, AS: cyklotỹmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklotymik m.

przym. cyklotymiczny

Wiktionary

cyklotymiczka

→ cyklotymik

SJP.pl

Patrz:
cyklotymik

cyklotymiczny

dotyczący cyklotymii

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) psych. med. związany z cyklotymią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklɔtɨ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: cyklotỹmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklotymia ż., cyklotymik m.

Wiktionary

cyklotymik

człowiek o spotęgowanym usposobieniu cyklotymicznym, czyli takim, które charakteryzuje się zmiennością nastrojów, występowaniem na zmianę okresów depresji i wzmożonej aktywności; cykloid

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. osoba cierpiąca na cyklotymię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨklɔˈtɨ̃mʲik, AS: cyklotỹmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyklotymia ż.

przym. cyklotymiczny

Wiktionary

cyklowy

przymiotnik od: cykl

SJP.pl

cykloza

okrężny ruch cytoplazmy wokół centralnej wodniczki pokarmowej, występujący u niektórych cudzożywnych pierwotniaków

SJP.pl

cyknąć

1. np. o zegarze: wydać charakterystyczny odgłos, cyknięcie; tyknąć;
2. o owadach takich jak świerszcz, konik polny: wydać charakterystyczny szmer;
3. potocznie: dać czegoś trochę;
4. rzadkie: napić się trochę

SJP.pl

cyknięcie

1. np. o zegarze: wydać charakterystyczny odgłos, cyknięcie; tyknąć;
2. o owadach takich jak świerszcz, konik polny: wydać charakterystyczny szmer;
3. potocznie: dać czegoś trochę;
4. rzadkie: napić się trochę

SJP.pl

cykor

potocznie:
1. strach, obawa, lęk;
2. osoba bojąca się czegoś, ostrożna do przesady; tchórz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. strach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba strachliwa, tchórz

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Ten cykor bałby się nawet małego psa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨkɔr, AS: cykor

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bojaźliwiec, strachajło, tchórz, panikarz, trusia, asekurant, ostrożniak, kapitulant, zajęcze serce, człowiek małego ducha; wulg. trzęsidupa

Wiktionary

cykoria

1. roślina warzywna o jadalnych liściach;
2. substancja o gorzkim smaku, stosowana przy produkcji kawy zbożowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cichorium|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych

(1.2) bot. roślina z rodzaju cykoria (1.1)

(1.3) kulin. jarzyna z pędów uprawnych odmian cykorii podróżnik

(1.4) uczn. strach przed sprawdzianem

(1.5) uczn. strachliwa dziewczyna

Wiktionary

Cykoria (Cichorium L.) – rodzaj roślin zielnych, należący do rodziny astrowatych. Liczy 7–8 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w basenie Morza Śródziemnego i w pozostałej części Europy, zachodniej Azji, a poza tym w Etiopii. Cykoria podróżnik C. intybus jest gatunkiem introdukowanym i zdziczałym w Ameryce Północnej i Południowej, w południowej Afryce, wschodniej Azji, Australii i Oceanii. W Polsce rośnie cykoria podróżnik jako zadomowiony antropofit oraz cykoria endywia C. endivia w uprawie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈkɔrʲja, AS: cykorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. cykoriowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lud. szczerbak, twardostoj

Wiktionary

cykoriowy

przymiotnik od: cykoria

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cykorią; zawierający cykorię

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykoria ż.

Wiktionary

cykorowaty

potocznie: łatwo ulegający strachowi; strachliwy, bojaźliwy

SJP.pl

cykorzyć

potocznie: bać się, tchórzyć; cykać się, strachać się, dygać się, peniać

SJP.pl

cykot

odgłos zegara; cykotanie; cykanie

SJP.pl

cykotać

o zegarze: wydawać dźwięki przypominające "cyk"

SJP.pl

cykotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cykotać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cykotać

Wiktionary

cykowiak

nazwisko

SJP.pl

cykowo

W Polsce

- Cykowo – część wsi Giżewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica

- Cykowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

W Rosji

- Cykowo – wieś w rejonie czerepowieckim obwodu wołogodzkiego

Wikipedia

cykuta

1. pospolita bylina o białych kwiatach, silnie trująca; szalej (pospolity);
2. trucizna wytwarzana z korzenia rośliny o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. szalej;

(1.2) toksykol. trucizna otrzymywana z soku korzenia szaleju

Wiktionary

Cykuta – śmiertelna trucizna będąca wyciągiem z różnych roślin, stosowana w starożytności i średniowieczu. Zawierała alkaloidy m.in. z takich gatunków jak szczwół plamisty (Conium maculatum) i szalej jadowity (Cicuta virosa). Zarówno koniina, pochodząca ze szczwołu, jak i cykutoksyna oraz cykutol z szaleju porażają ośrodek oddechowy w rdzeniu przedłużonym.

Wikipedia

cykutyna

silnie trujący alkaloid z korzennego soku cykuty

SJP.pl

cyla

zdrobnienie od: Cecylia

SJP.pl

cylicja

kraina historyczna w Azji Mniejszej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Wiktionary

Cylicja (arab. ‏قيليقيا‎ Kilikija lub niegdyś ‏الثغور الشامية‎ trb. As-Sghur asz-Szmija trl. āṯ-ṯḡūr āš-šāmīť, fr. Cilicie, gr. Κιλικία, Kilikia, łac. Cilicia, orm. Կիլիկիա, Kilikia tur. Kilikya (Çukurova)) – kraina historyczna na pograniczu Azji Mniejszej i Syropalestyny. W centralnym punkcie równinna i żyzna, jednak otoczona zewsząd górami. Obecnie w całości leży na terytorium Turcji (prowincje: Mersin, Adana, Osmaniye). W czasach rzymskich Cylicja dzieliła się na dwie części: Cilicia Trachea i Cilicia Pedias. Cilicia Trachea (asyryjskie Khillaku, od którego pochodzi nazwa Cylicji) była surowym rejonem górskim uformowanym przez góry Taurus. Od południa graniczy z Morzem Śródziemnym (które odziela ją od Cypru), od zachodu – z górami Taurus, od wschodu zaś – z górami Amanus (oddzielającymi ją od właściwej Syrii).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Cylicyjczyk mos., Cylicyjka ż.

przym. cylicyjski, cylicki

Wiktionary

cylicyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Cylicji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wśród jego pasażerów są bohaterowie późniejszych wydarzeń: Cylicyjczyk Kleon, syryjski mag Eunus, Grecy Achajos i Lesteros.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cylicja ż.

:: fż. Cylicyjka ż.

przym. cylicyjski, cylicki

Wiktionary

cylicyjski

związany z Cylicją, dotyczący Cylicji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cylicją, dotyczący Cylicji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cylicyjczyk mos., Cylicja ż.

Wiktionary

cylicyjum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. włosienica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨlʲiˈt͡sɨjũm, AS: cylʹicyi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. dzinia

Wiktionary

cylinder

1. rodzaj męskiego kapelusza
2. część maszyny tłokowej
3. przyrząd, naczynie walcowatego kształtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. techn. każdy walec, zwłaszcza gdy pusty wewnątrz

(1.2) chem. naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

(1.3) odzież. sztywny, zwykle wysoki kapelusz męski z wąskim rondem i walcowatą główką;

(1.4) techn. część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;

(1.5) techn. magazynek w kolcie

(1.6) inform. grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego

Wiktionary

- bryła geometryczna

- cylinder, w którym porusza się tłok silnika, siłownika, sprężarki lub pompy

- cylinder (kapelusz)

- cylinder w twardym dysku

- cylinder miarowy – naczynie laboratoryjne

- Cylinder – miasto w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈlʲĩndɛr, AS: cylʹĩnder

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cylindryczność ż.

:: zdrobn. cylinderek m.

przym. cylindrowy, cylindryczny

przysł. cylindrycznie

Wiktionary

cylinderek

mały cylinder

SJP.pl

cylindrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cylindrować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cylinder m.

czas. cylindrować

przym. cylindryczny

Wiktionary

cylindrowiec

cylindrowiec koralowy - południowoamerykański wąż o podziemnym trybie życia

SJP.pl

Henningsomyces Kuntze (cylindrowiec) – rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).

Wikipedia

cylindrowy

przymiotnik od: cylinder

SJP.pl

cylindryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest cylindryczne, walcowate

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W centralnym punkcie pomieszczenia na owalnym podwyższeniu stał potężny kocioł, powtarzający swoim kształtem cylindryczność twierdzy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cylinder m.

przym. cylindryczny

Wiktionary

cylindryczny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kształt cylindra

(1.2) związany z cylindrem, dotyczący cylindra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wał na ogół wykonany jest ze stali i w formie cylindrycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨlʲĩnˈdrɨt͡ʃnɨ, AS: cylʹĩndryčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cylinder m., cylinderek m., cylindrowanie n., cylindryczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) walcowaty

Wiktionary

cylka

zdrobnienie od: Cecylia

SJP.pl

cylma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Republice Komi i obwodzie archangielskim Rosji, lewy dopływ Peczory

Wiktionary

cylnonć

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trafić

Wiktionary

cylwik

nazwisko

SJP.pl

cym

wyraz zastępujący słowa w niektórych piosenkach (typu: rym, cym, cym)

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) jako przyśpiewka zastępuje słowa w niektórych piosenkach

Wiktionary

cyma

1. w architekturze: profil w kształcie litery S; sima, esownik
2. zegarek marki CYMA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w architekturze: profil w kształcie litery S

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sima, esownik

Wiktionary

cymański

nazwisko

SJP.pl

cymbalaria

rodzaj bylin, półkrzewów i krzewów z rodziny babkowatych

SJP.pl

Wikipedia

cymbalisko

zgrubienie od: cymbał (głupiec)

SJP.pl

cymbalista

muzyk grający na cymbałach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muzyk, który gra na cymbałach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cymbalista zręcznie przesuwa palcami po cymbałach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. cymbalistka ż.

przym. cymbałowy

Wiktionary

cymbalistka

→ cymbalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na cymbałach

Wiktionary

Patrz:
cymbalista
Powiązane:

rzecz. cymbały nmos., cymbałki nmos., cymbalenie n., cymbał m.

:: fm. cymbalista m.

czas. cymbalić ndk.

przym. cymbałowy

Wiktionary

cymbał

potocznie, lekceważąco: człowiek ograniczony, niezaradny życiowo; gamoń, głupiec, tuman

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. głos w organach

(1.2) daw. muz. dzwon zegarowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. głupiec

Wiktionary

Klawesyn (wł. cembalo, clavicembalo, skrót: cemb.; fr. clavecin; ang. harpsichord) – instrument strunowy szarpany, wyposażony w klawiaturę, zaliczany do rodziny cytr. Znany powszechnie w Europie od XV wieku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ewenementem, niemającym miejsca w żadnej innej epoce, jest cymbał niestrojony, zwany polskim, którego pojedyncza piszczałka składała się z nogi i włożonych do niej niestrojonych piszczałek, najczęściej sześciu.

(2.1) Nie będę cymbałowi dziesięć razy tłumaczył.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbałki lm nm., cymbały lm nm., cymbalista mos., cymbalistka ż.

:: zdrobn. cymbałek mrz.

przym. cymbałowy

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) głupek, osioł, muł, idiota, kretyn, głąb, niedorozwój, baran, bałwan, błazen, bęcwał, cep, ciołek, kapuściana głowa, matoł, półgłupek, półgłówek, tępak, jełop, tłumok, wariat, dupek, cwel, ciućmok, imbecyl, kiep, dureń, burak, łeb, pierdoła, sierota, debil, fiut, dzban

Wiktionary

cymbała

potocznie, lekceważąco: człowiek ograniczony, niezaradny życiowo; gamoń, głupiec, tuman

SJP.pl

cymbałek

zdrobnienie od: cymbał

SJP.pl

cymbałki

popularny instrument dziecięcy zawierający luźno umocowane płytki metalowe na drewnianej ramie, w które uderza się pałeczkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. muz. dzwonki używane jako instrument dziecięcy;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: cymbałek

Wiktionary

Dzwonki (orkiestrowe) (wł. campanelli, skrót: cmpl.) – instrument muzyczny z rodziny idiofonów, znany również jako Glockenspiel (z niem. "gra dzwonków").

Dzwonki bywają mylnie nazywane cymbałkami (cymbały to instrument strunowy, a nie idiofon).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cała klasa grała na cymbałkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃mˈbawʲci, AS: cỹmbau̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbał mos./mrz., cymbalistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dzwonki

Wiktionary

cymbałowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z cymbałami, dotyczący cymbałów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbały mrz., cymbał mos., cymbalista mos., cymbalistka ż.

Wiktionary

cymbały

instrument o stalowych strunach różnej długości, w które uderza się drewnianymi pałeczkami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) muz. uderzany instrument strunowy;

Wiktionary

Cymbały – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów, uderzany pałeczkami. Klasyfikacja uwzględnia podgrupę chordofonów prostych lub cytr (dalej – cytr płytowych i rzeczywistych). Należą do instrumentów strunowych uderzanych.

Według Klasyfikacji Hornbostela-Sachsa cymbały oznaczone są numerem 314.122.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cymbalista zręcznie przesuwa palcami po cymbałach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃mˈbawɨ, AS: cỹmbau̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbalista m., cymbalistka ż., cymbał mos.

przym. cymbałowy

Wiktionary

cymbergaj

popularna w XX wieku gra szkolna lub podwórkowa polegająca na odbijaniu po blacie monet za pomocą grzebienia lub linijki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. gra szkolna polegająca na przesuwaniu grzebieniem po ławce większej monety tak, aby uderzała w mniejszą, którą należało trafić w bramkę przeciwnika

Wiktionary

Cymbergaj – towarzyska gra zręcznościowa, polegająca na odbijaniu monet na płaskiej powierzchni, przy użyciu linijki bądź grzebienia . Jest znana od wielu lat i posiada różnorakie warianty.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chłopcy grali w cymbergaja i nawet nie zauważyli, kiedy do klasy wszedł nauczyciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃mˈbɛrɡaj, AS: cỹmbergai ̯

Wiktionary

cymbospondylus

drapieżny ichtiozaur z rodziny szastazaurów

SJP.pl

Cymbospondyl (Cymbospondylus) – drapieżny ichtiozaur z rodziny Shastasauridae.

Żył w okresie środkowego triasu (ok. 220 mln lat temu) w okolicach Ameryki Północnej i obecnej Europy. Długość ciała ok. 6-10 m, masa ok. 1 tony. Jego szczątki znaleziono w Niemczech i w USA (Nevada).

Wikipedia

cymbr

członek dawnego ludu wywodzącego się z krainy Himmerland na północy Półwyspu Jutlandzkiego

SJP.pl

cymbra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. drewniana obudowa ścian kopalnianych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbrowocz mos.

czas. cymbrować ndk.

Wiktionary

cymbrować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cembrować

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. wznosić drewniane obudowy ścian kopalnianych

Wiktionary

Powiązane:

(1.2)

:: rzecz. cymbra ż., cymbrowocz mos.

Wiktionary

cymbrowie

dawny lud wywodzący się z krainy Himmerland na północy Półwyspu Jutlandzkiego

SJP.pl

Cymbrowie (łac. Cimbri) – lud pochodzenia prawdopodobnie germańskiego, wywodzący się z krainy Himmerland na północy Półwyspu Jutlandzkiego. Pochodzenie Cymbrów nie jest jednoznacznie ustalone, ponieważ imiona ich wodzów noszą celtyckie brzmienie: Boiorix, Lugins, Claodicus, Ceasorix.

Wikipedia

cymbrowocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. górnik wznoszący obudowy ścian kopalnianych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cymbra ż.

czas. cymbrować ndk.

Wiktionary

cymelium

bardzo rzadki i cenny druk lub rękopis, w bibliotece przechowywany zwykle w specjalnych warunkach i nie udostępniany powszechnie; cimelium

SJP.pl

cymen

bezbarwna ciecz o dość miłym zapachu

SJP.pl

p-Cymen – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów aromatycznych, pochodna benzenu. Występuje w olejkach eterycznych.

Wikipedia

cymerman

nazwisko

SJP.pl

cymes

1. słodki pudding (kuchnia żydowska);
2. potocznie: przysmak; coś najlepszego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami;

(1.2) przen. coś bardzo smacznego

Wiktionary

Cymes (jid. צימעס, z niem. zum essen – do jedzenia, lub z śr.-g.-niem. zuomüese – przystawka) – złożona z warzyw i owoców potrawa kuchni żydowskiej.

Składa się głównie z marchwi, suszonych śliwek i jabłek, ale może występować także w wersji z ziemniakami, innymi warzywami, mięsem oraz różnymi suszonymi owocami. Składniki są duszone lub pieczone; podawana jest na słodko. Jest zwykle zaliczana do grupy potraw deserowych lub serwowanych na ciepło dań owocowo-warzywnych. W tradycyjnej wersji kuchni żydowskiej ma postać leguminy podawanej w ramach uroczystych, świątecznych posiłków. Tradycyjnie wchodzi w skład menu wieczerzy rozpoczynającej szabat.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cymesik m.

przym. cymesowy

przysł. cymesowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) rarytas

Wiktionary

cymlańsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Wiktionary

Cymlańsk (ros. Цимлянск) – miasto (od 1961) w Rosji, administracyjne centrum rejonu cymlańskiego w obwodzie rostowskim, 14731 mieszkańców (2021).

Miasto jest położone we wschodniej części obwodu rostowskiego, na zachodnim brzegu Zbiornika Cymlańskiego na rzece Don, 20 km od Wołgodońska i 236 kilometrów od Rostowa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Cymła ż.

przym. cymlański

Wiktionary

cymlański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cymlańskiem, dotyczący Cymlańska

(1.2) związany z Cymłą, dotyczący Cymły

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cymlańsk mrz., Cymła ż.

Wiktionary

cymofan

minerał, odmiana chryzoberylu

SJP.pl

Cymofan (cymofanit, kocie oko, chryzoberylowe kocie oko) – przezroczysta lub przeświecająca odmiana chryzoberylu wykazująca efekt kociego oka. Nazwa pochodzi od greckich słów kyma = fala i fainio = pokazuję (faliste refleksy świetlne przy obrocie kamienia).

Nazwa „kocie oko” wskazuje na podobieństwo kamienia do kociego oka.

Wikipedia

cymon

młody szlachcic z obrazu "Cymon and Iphigenia" Frederica Leightona

SJP.pl

cymper

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. zabawy zapustne

Wiktionary

cymric

[czytaj: kamrik] rasa kota, długowłosa odmiana manksa

SJP.pl

Cymric (inna nazwa: długowłosy Manx) – rasa kota powstała w Kanadzie lub USA. Istnienie długowłosych Manksów nie od razu zostało zaakceptowane.

Wikipedia

cymła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodzie rostowskim i wołgogradzkim Rosji, prawy dopływ Donu;

Wiktionary

Cymła (ros. Цимла) – rzeka w obwodzie rostowskim i wołgogradzkim Rosji, prawy dopływ Donu. Dolna część przebiegu została zalana w związku z budową Zbiornika Cymlańskiego. Długość rzeki wynosi 186 km (do czasu zbudowania zbiornika – 207 km), z czego 168 km w obwodzie wołgogradzkim, a 18 km w rostowskim. Powierzchnia zlewni 1650 km² (do wybudowania zbiornika 3023 km²). Największy dopływ – rzeka Rossoszka. Ogólny spadek – 120 m.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Cymlańsk ż.

przym. cymlański

Wiktionary

cyna

pierwiastek chemiczny o symbolu Sn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

(1.2) pot. naczynia i inne wyroby z cyny (1.1); Gloger.

(1.3) pot. elektron. łatwotopliwy stop cyny (1.1) z ołowiem i antymonem, używany do lutowania niskotemperaturowego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cienka powłoka cyny na blaszanych puszkach z żywnością zapobiega korozji.

(1.2) Szczęśliwsze były wieki, kiedy na cynie jadano.

(1.3) Przy pomocy cyny łączymy podzespoły elektroniczne do płytki drukowanej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃na, AS: cỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynownia ż., cynownictwo n., cynownik m., cynkarz m., cynkolit m., ocynownia ż., cynowanie n., pocynowanie n., ocynowanie n.

czas. cynować ndk., pocynować dk., ocynować dk.

przym. cynowy, cynkowaty, cynowniczy, cynkowniczy

przysł. cynowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Sn

(1.3) lut, lutowie, stop lutowniczy

Wiktionary

cynaderka

zdrobnienie od: cynadra (nerka zwierzęca)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. cynadra (nerka zwierzęca)

(1.2) kulin. lm. cynaderki potrawy z cynaderek (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨ̃naˈdɛrka, AS: cỹnaderka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynadra ż.

Wiktionary

cynaderki

potrawa z nerek zwierzęcych; cynadry

SJP.pl

cynades

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ˈnadɛs, AS: cỹnades

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

cynadra

zwierzęca nerka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zool. nerka zwierzęca

(1.2) kulin. lm. cynadry potrawy z cynader (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ˈnadra, AS: cỹnadra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynaderka

Wiktionary

cynadry

(bardzo rzadko również w lp) potrawa z nerek zwierzęcych; cynaderki

SJP.pl

cynamon

suszona kora gałązek cynamonowca, używana jako przyprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

Wiktionary

Cynamon – przyprawa kuchenna otrzymywana z wysuszonej kory cynamonowca.

Występuje w dwóch postaciach: starty na proszek lub w niewielkich kawałkach zwiniętych w rulonik. Cynamon ma kolor rdzawy, a dzięki wysokiej zawartości aldehydu cynamonowego i innych lotnych związków organicznych ma charakterystyczny, słodkawo-korzenny, lekko piekący smak i silny aromat.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Posyp ciastka cynamonem, będą lepiej smakowały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ˈnãmɔ̃n, AS: cỹnãmõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynamonowiec m., cynamonka ż.

przym. cynamonowy

Wiktionary

cynamonek

1. bułeczka z cynamonem;
2. nalewka cynamonowa;
3. gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

cynamonka

1. bułeczka z cynamonem;
2. nalewka cynamonowa;
3. gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Cynamonka (Spatula cyanoptera) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Wikipedia

cynamonowiec

wiecznie zielone drzewo lub wysoki krzew z rodziny wawrzynowatych, występujące na tropikalnych obszarach Azji i Australii, cenione dla drewna i kory, z której otrzymuje się przyprawę kuchenną cynamon, oraz olejku cynamonowego i kamforowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cinnamomum|Scheffer|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wawrzynowatych;

(1.2) kulin. ciasto z cynamonem

Wiktionary

Cynamonowiec (Cinnamomum Scheffer) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynowatych. Obejmuje ok. 250 gatunków, które pierwotnie występowały tylko we wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Obecnie są uprawiane i jako dziczejące spotykane w całej strefie klimatu subtropikalnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨ̃nãmɔ̃ˈnɔvʲjɛt͡s, AS: cỹnãmõnovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynamon m.

przym. cynamonowy

Wiktionary

cynamonowy

przymiotnik od: cynamon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) farm. kulin. dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu

(1.2) mający kolor rdzawobrązowy, taki jak kolor cynamonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dobre są także herbaty smakowe, np. z owoców leśnych, poziomkowa, z dzikiej róży, aroniowa, cynamonowa, miętowa, pokrzywowa, z żeń-szeniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨ̃nãmɔ̃ˈnɔvɨ, AS: cỹnãmõnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynamon mrz., cynamonowiec mrz.

Wiktionary

cynar

rodzaj tańca lub zabawy w średniowiecznej Polsce; cenar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. cenar.

Wiktionary

Cynar (czyt. czi'nar) – aperitif pochodzenia włoskiego o zawartości alkoholu 16%. Nazwa napoju pochodzi od łacińskiego określenia Cynara Scolymus, co znaczy karczoch. Alkohol jest produkowany od początku lat 50. XX w. W jego skład wchodzą ekstrakty z roślin i alkoholu oraz sok z karczocha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃nar, AS: cỹnar

Wiktionary

cynarski

nazwisko

SJP.pl

cynaryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. związek czynny występujący w karczochach

Wiktionary

cynawy

związek cynawy, związek chem. cyny

SJP.pl

cynchonina

związek chemiczny z grupy alkaloidów

SJP.pl

cyndalin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. rodzaj tkaniny jedwabnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃nˈdalʲĩn, AS: cỹndalʹĩn

Wiktionary

cynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. nacięcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃nɛk, AS: cỹnek

Wiktionary

cyneol

związek organiczny; eukaliptol

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, bezbarwna ciecz o zapachu kamfory, występująca w olejku eterycznym z eukaliptusa, piołunu, bądź rozmarynu;

Wiktionary

Cyneol, eukaliptol – organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, bezbarwna ciecz o zapachu kamfory, występująca w olejku eterycznym otrzymywanym z eukaliptusa, piołunu, bądź rozmarynu. Wykorzystywany głównie jako składnik kompozycji zapachowych oraz środków pielęgnacyjnych.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) eukaliptol

Wiktionary

cyneraria

kwitnąca roślina doniczkowa, jednoroczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. mieszaniec roślin z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wezmę jeszcze dwie torebki nasion cynerarii.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) popielnik

Wiktionary

cynestetyczny

→ cynestezja; cenestetyczny

SJP.pl

cynestezja

w psychologii: poczucie swego ciała, ogół uczuć organicznych doznawanych w danej chwili; cenestezja

SJP.pl

cynfolia

cienka, miękka blaszka imitująca złoto, używana głównie do pakowania artykułów spożywczych; staniol; pozłotka; pozłotko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienki, cynowy arkusz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szeleściły na wietrze wielkie arkusze cynfolii, […] zdobywane nie wiadomo skąd przez przekupniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃nˈfɔlʲja, AS: cỹnfolʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. cynfoliowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) staniol, pozłotka

Wiktionary

cynfoliowy

→ cynfolia; staniolowy

SJP.pl

cynga

choroba wywołana niedoborem witaminy C, objawiająca się m.in. owrzodzeniem dziąseł i błony śluzowej oraz wypadaniem zębów; gnilec, szkorbut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. med. szkorbut, odmiana awitaminozy o ciężkich objawach fizycznych i psychicznych, występująca w sowieckich łagrach na Syberii

Wiktionary

Szkorbut (łac. scorbutus), gnilec, cynga, dzięgna – choroba wielonarządowa, wywołana niedoborem kwasu askorbinowego (witaminy C) w pożywieniu.

Główne objawy dotyczą tkanki łącznej, ponieważ kwas askorbinowy jest koenzymem hydroksylazy prolinowej i lizynowej, które katalizują powstanie poprzecznych wiązań kowalencyjnych między cząstkami tropokolagenu. Brak kwasu askorbinowego oznacza brak aktywności tych enzymów, a co za tym idzie, brak dojrzewania kolagenu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Już po kilku miesiącach pobytu w obozie cynga dawała się we znaki większości więźniów, a z biegiem czasu stan ich zdrowia pogarszał się z tygodnia na tydzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃ŋɡa, AS: cỹŋga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szkorbut, gnilec

Wiktionary

cyngiel

1. metalowy języczek w ręcznej broni palnej;
2. ryba z rodziny okoniokształtnych, o ciele wydłużonym, wrzecionowatym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) język spustu w broni palnej

(1.2) środ. w lm. cyngle: okulary

(1.3) lwów. szkolna ocena niedostateczna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. długa ryba z rodzaju nazwa systematyczna|Zingel|ref=tak., z rodziny okoniowatych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) przen. zabójca w mafii, w tajnej organizacji

Wiktionary

Spust – element mechanizmu spustowego broni palnej, służący do zwalniania tego mechanizmu przez strzelca w celu oddania strzału. Najczęściej ma formę języka, rzadziej szyny spustowej lub przycisku.

Broń posiada najczęściej jeden spust, rzadziej dwa, do ognia pojedynczego i seriami, lub odpalające naboje w różnych lufach broni dwulufowej np. dubeltówce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃ŋʲɟɛl, AS: cỹŋʹǵel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) spust, język spustowy

(2.1) czop

(3.1) człowiek od mokrej roboty, egzekutor

Wiktionary

cyngle

1. metalowy języczek w ręcznej broni palnej;
2. ryba z rodziny okoniokształtnych, o ciele wydłużonym, wrzecionowatym

SJP.pl

cyngwajsówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨ̃ŋɡvajˈsufka, AS: cỹŋgvai ̯sufka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary

cynia

roślina z rodziny astrowatych o szorstkich liściach, pochodząca z Ameryki Płn. i Meksyku; cynka; jakobinka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Zinnia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju cynii (1.1), m.in. uprawiana dla ozdobnych kwiatów

(1.3) pot. kwiat cynii (1.2)

Wiktionary

Cynia, jakobinka (Zinnia L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należą do niego 23 gatunki. Rośliny te występują w Ameryce Północnej i Południowej od południowej części Stanów Zjednoczonych po Argentynę. Występują w siedliskach nasłonecznionych i suchych.

Różne gatunki w wielu odmianach o intensywnie zabarwionych, pełnych i wielobarwnych kwiatach są uprawiane jako ozdobne. Nazwa rodzajowa upamiętnia Johanna Gottfrieda Zinna (1727–1759), niemieckiego lekarza i botanika.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Gdy letnie dni stają się krótkie, a wieczory i ranki chłodne, na rabatach rozkwitają cynie. Wyróżniają się nasyconymi barwami i wytworną posturą. Kochają je motyle i pszczoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃ɲja, AS: cỹńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.2-3) jakobinka

Wiktionary

cynian

sól kwasu cynowego

SJP.pl

cyniany

sól kwasu cynowego

SJP.pl

cynicki

związany ze szkołą cyników, cynicyzmem lub cynizmem

SJP.pl

cynicyzm

zespół poglądów głoszonych przez grecką grupę cyników

SJP.pl

Filozofia cynicka – zespół poglądów właściwych grupie filozofów antycznej Grecji, powstały w V wieku p.n.e., a gasnący dopiero pod koniec starożytności. Trudno rozstrzygnąć, czy filozofia cyników była sposobem życia, czy właściwą szkołą filozoficzną (do ostatniego poglądu przychyla się Diogenes z Synopy zwany także Psem Mądrości).

Wikipedia

cyniczeć

stawać się cynikiem; cynicznieć

SJP.pl

cyniczka

→ cynik

SJP.pl

Patrz:
cynik

cynicznie

przysłówek

(1.1) w sposób cyniczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynizm m., cynik m.

przym. cyniczny

Wiktionary

cynicznieć

stawać się cynicznym; cyniczeć

SJP.pl

cyniczniej

stawać się cynicznym; cyniczeć

SJP.pl

cyniczność

postawa życiowa charakteryzująca się nieuznawaniem obowiązujących zasad etycznych i lekceważącym odnoszeniu się do ogólnie szanowanych pojęć, praw, osób; cynizm, złośliwość, zgryźliwość

SJP.pl

cyniczny

1. o postawie, sposobie myślenia - nie wierzący w uczciwość i szczerość innych ludzi, zarzucający innym złe intencje i wolę;
2. postępujący niezgodnie z zasadami społecznymi, nieuczciwie, bez skrupułów;
3. związany z cynizmem - kierunkiem filozoficznym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) lekceważąco odnoszący się do ogólnie uznawanych autorytetów i zasad etycznych

przymiotnik relacyjny

(2.1) filoz. związany z cynizmem filozoficznym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego cyniczne zagranie twardziela może zniszczyć jego wizerunek lub doprowadzić go do reelekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: cỹńičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynik m., cynizm m.

przysł. cynicznie

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) cynicki

Wiktionary

cynik

1. człowiek cyniczny;
2. filoz. wyznawca cynizmu, kierunku filozoficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa

(1.2) pejor. człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

Wiktionary

Cynizm – postawa etyczna, charakteryzująca się nieuznawaniem i podważaniem wartości i norm obowiązujących w danym środowisku.

Cynizm wiąże się z negatywnym poglądem na naturę ludzką. Zgodnie z tym uznaje, że jednostki dążą do realizacji swoich interesów i wątpią w autentyczność altruistycznych motywów działań. Według cyników nie istnieją „wyższe wartości”, „wzniosłe cele” czy ideały. Są one jedynie słowami, za pomocą których jednostki oszukują same siebie lub które służą jednym do manipulacji drugimi. Tym samym podając je w wątpliwość, obnaża się ludzkie zakłamanie.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Myślę o niej często, wspominając człowieka niezbyt szczęśliwego, który na złość samemu sobie przez wiele lat budował swoją reputację cynika i zimnego drania – nadaremno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃ɲik, AS: cỹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynizm m.

:: fż. cyniczka ż.

przym. cynicki, cyniczny

przysł. cynicko, cynicznie

Wiktionary

cyniowy

przymiotnik od: cynia

SJP.pl

cynizm

1. postawa życiowa charakteryzująca się nieuznawaniem obowiązujących zasad etycznych i lekceważącym odnoszeniu się do ogólnie szanowanych pojęć, praw, osób; cyniczność, złośliwość, zgryźliwość;
2. w filozofii: zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa, który głosił, że dobro polega na ograniczaniu potrzeb materialnych, a życie zgodne z naturą jest najwyższą cnotą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

(1.2) filoz. zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;

Wiktionary

Cynizm – postawa etyczna, charakteryzująca się nieuznawaniem i podważaniem wartości i norm obowiązujących w danym środowisku.

Cynizm wiąże się z negatywnym poglądem na naturę ludzką. Zgodnie z tym uznaje, że jednostki dążą do realizacji swoich interesów i wątpią w autentyczność altruistycznych motywów działań. Według cyników nie istnieją „wyższe wartości”, „wzniosłe cele” czy ideały. Są one jedynie słowami, za pomocą których jednostki oszukują same siebie lub które służą jednym do manipulacji drugimi. Tym samym podając je w wątpliwość, obnaża się ludzkie zakłamanie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) odpychał nieprzezwyciężonym pociągiem do szyderstwa, bezwzględnym zaufaniem w samym sobie i pewnym, aż w cynizm wpadającym lekceważeniem wszystkiego i wszystkich na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨ̃ɲism̥, AS: cỹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyniczność ż., cynik m., cyniczka ż.

przym. cyniczny, cynicki

przysł. cynicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyniczność

Wiktionary

cynk

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Zn, metal o liczbie atomowej 30, stosowany m.in. jako składnik stopów, mikroelement będący składnikiem enzymów i hormonów;
2. pospolicie: poufna informacja, wskazówka; w gwarze więziennej: tajnie przekazana wiadomość;
3. dawny instrument dęty drewniany o kształcie prostego lub zakrzywionego rogu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

(1.2) pot. informacja, zazwyczaj poufna

(1.3) muz. daw. dęty instrument drewniany;

Wiktionary

Cynk (Zn, łac. zincum) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z grupy cynkowców w układzie okresowym (grupa 12).

Odkryto 30 izotopów cynku z przedziału mas 54–83, z czego trwałe są izotopy 64Zn, 66Zn, 67Zn, 68Zn i 70Zn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cynk?

(1.2) Dostałem cynk, że jutro przejedzie tędy transport z pieniędzmi do banku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ŋk, AS: cỹŋk

Wiktionary

Powiązane:

(1.1)

:: rzecz. cynkowiec m., cynkowanie n.

:: czas. cynkować ndk., ocynkować dk.

:: przym. cynkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Zn

(1.2) sygnał

(1.3) kornet

Wiktionary

cynka

roślina z rodziny astrowatych o szorstkich liściach, pochodząca z Ameryki Płn. i Meksyku; cynia; jakobinka

SJP.pl

cynkarka

obrabiarka do wykonywania stalowych wczepów; wczepiarka

SJP.pl

cynkarz

środowiskowo: osoba, która donosi na innych; donosiciel

SJP.pl

cynkit

minerał, tlenek cynku

SJP.pl

Cynkit – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa nawiązuje do składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest cynk. (W. Haidinger, 1845 r.).

Wikipedia

cynkografia

1. technika graficzna druku płaskiego;
2. technika przygotowywania klisz do druku wypukłego;
3. chemigrafia; cynkotypia

SJP.pl

Wikipedia

cynkolit

mieszanina siarczku cynku z siarczanem baru, używana jako biała farba; biel Griffitha

SJP.pl

cynkonośny

obfitujący w cynk; dostarczający cynku; zawierający cynk

SJP.pl

cynkoryt

technika druku wypukłego, która łączy w sobie technikę akwaforty i litografii, czasami także elementy fotografii

SJP.pl

cynkotyp

rysunek utrwalony na płycie cynkowej

SJP.pl

cynkotypia

1. technika graficzna druku płaskiego;
2. technika przygotowywania klisz do druku wypukłego;
3. chemigrafia; cynkografia

SJP.pl

cynkować

pokrywać przedmioty metalowe warstwą cynku; ocynkowywać

SJP.pl

cynkowacz

rzadko: osoba zatrudniona przy cynkowaniu blachy; ocynkowywacz

SJP.pl

cynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. pokrywanie powierzchni warstwą cynku

Wiktionary

Cynkowanie – ogół operacji mający na celu pokrycie powierzchni przedmiotów stalowych cienką, silnie przylegającą powłoką cynku w celu ochrony przed korozją powodowaną działaniem powietrza i wody. Cynkowanie jest stosowane powszechnie w wielu gałęziach gospodarki, m.in. w przemyśle samochodowym, budowlanym, lotniczym.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cynk m., cynkowiec m., cynkownia ż., cynkarz m., cynkarka ż.

czas. cynkować ndk.

przym. cynkowy

Wiktionary

cynkowce

pierwiastki z 12 (II B) grupy układu okresowego: cynk, kadm, rtęć, ununbium

SJP.pl

Cynkowce – pierwiastki chemiczne należące do 12 (daw. IIB lub II pobocznej) grupy układu okresowego. Do cynkowców należą następujące metale: cynk (Zn), kadm (Cd), rtęć (Hg) i kopernik (Cn). Na powłoce walencyjnej cynkowców znajdują się dwa elektrony walencyjne.

Wikipedia

cynkowiec

pierwiastek należący do dwunastej grupy układu okresowego pierwiastków; kadmowiec

SJP.pl

cynkówka

1. pomocnik złodzieja kieszonkowego stojący na obserwacji;
2. potocznie: urządzenie alarmowe;
3. krótka kurtka skórzana

SJP.pl

cynkownia

huta wytapiająca cynk

SJP.pl

cynkowy

przymiotnik od: cynk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cynku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynk m., cynkarz m., cynkowanie n.

czas. cynkować ndk.

Wiktionary

cynkwais

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna wytatuowana kropka nad lewym okiem, znak rozpoznawczy gitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ŋˈkfajis, AS: cỹŋkfai ̯is

Wiktionary

cynna

Lucius Cornelius Cinna (130-84 p.n.e.) - rzymski wódz i polityk

SJP.pl

Cornelii Cinna – gałąź rzymskiego rodu patrycjuszowskiego Korneliuszy (por. Korneliusz).

- Lucjusz Korneliusz Cynna – przywódca popularów

- Lucjusz Korneliusz Cynna – pretor 44 p.n.e

- Lucjusz Korneliusz Cynna – konsul 32 p.n.e.

- Gnejusz Korneliusz Cynna Magnus

- Kornelia Cynilla

- Kornelia Pompeja Magna

Wikipedia

cynober

siarczek rtęciowy używany jako farba koloru czerwonego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z odcieni koloru czerwonego;

(1.2) miner. minerał stosowany jako czerwony barwnik w malarstwie;

Wiktionary

- cynober (chińska czerwień, vermilion) – odcień koloru czerwonego

- cynober – czerwony minerał, siarczek rtęci(II) (HgS)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na dalszym planie, w głębi, wznosiło się kilku stopniami podium zasiane suknem o soczystej barwie cynobru.

(1.2) W Indiach mężatki barwią sobie przedziałek cynobrem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃ˈnɔbɛr, AS: cỹnober

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynobrówka ż., cynobrowienie n.

czas. cynobrowieć ndk.

przym. cynobrowy

Wiktionary

cynobrówka

roślina ozdobna z rodziny kosaćcowatych; montbrecja, krokosmia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. krokosomia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynober m., cynobrowienie n.

czas. cynobrowieć ndk.

przym. cynobrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krokosomia, montbrecja, tritonia

Wiktionary

cynobrowy

przymiotnik od: cynober

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwony o brunatnym odcieniu, taki jak kolor cynobru

(1.2) miner. dotyczący cynobru, związany z cynobrem

Wiktionary

Cynober (chińska czerwień, vermilion) – odcień koloru czerwonego wpadający nieznacznie w kolor pomarańczowy. Pigment o tym odcieniu pozyskiwano z cynobru, minerału z zawartością siarczku rtęci, stąd nazwa. Jest to (w przybliżeniu) kolor dojrzałego pomidora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W moim Budapeszcie zawsze jest koniec października, przygrzewa jesienne słońce i płyną pod nogami suche strumienie żółtych, cynobrowych, brunatnych liści.

(1.1) Mienią się złote korony, wzrok Madonny ogarnia całe wnętrze, jest łagodny i słodki. Cynobrowe, pełne, kobiece usta.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cynober m., cynobrowiec m., cynobrowość ż., cynobrówka ż., cynobrowienie n.

czas. cynobrowieć ndk.

Wiktionary

cynocefal

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. fantastyczna istota o ludzkim ciele i psiej głowie;

Wiktionary

Cynocefal lub Psiogłowy (gr. κῠνοκέφᾰλοι) – termin oznaczający „psią-głowę”, stosowany do określenia mitologicznych stworzeń o korpusie człowieka i głowie psa.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) psiogłowiec, psiogłowy

Wiktionary

cynodon

cynodon palczasty - gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych; trawa bermudzka

SJP.pl

- Cynodon Pers. – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

- Cynodon Spix & Agassiz, 1829 – rodzaj ryb z rodziny Cynodontidae

- Cynodon Cuvier, 1829 – synonim rodzaju Cynodon Spix & Agassiz, 1829

Wikipedia

cynodont

gad ssakokształtny, wymarły częściowo pod koniec triasu, a całkowicie w połowie jury, prawdopodobnie praprzodek ssaków

SJP.pl

cynognatus

ssakokształtny, wymarły gad drapieżny

SJP.pl

cynować

pokrywać przedmioty cyną w celu zabezpieczenia ich przed korozją; pobielać

SJP.pl

czasownik

(1.1) pokrywać cyną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyna ż., cynowanie n., ocynownia ż.

przym. cynowy

Wiktionary

cynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. pokrywanie powierzchni przedmiotów cyną

Wiktionary

Cynowanie (bielenie) – pokrywanie powierzchni metalowych (gł. stopów żelaza lub miedzi) ochronną powłoką cyny.

Metody cynowania:

- natryskowa (metalizacja),

- osadzania elektrolitycznego (galwaniczna powłoka) w procesie anodowym (na miedzi i mosiądzu) lub katodowym (na stali lub żeliwie),

- ogniowa (przez zanurzenie wyrobu w stopionej cynie),

- kontaktowa (zanurzenie wyrobu w kąpieli związków cyny); stosowana w celu ochrony przed korozją naczyń kuchennych, blach (szczególnie do konserw).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. ocynownia ż., cyna ż., cynownia ż.

czas. cynować ndk.

przym. cynowy

Wiktionary

cynownia

1. urządzenie do cynowania;
2. huta, w której wytapia się lub przetapia cynę

SJP.pl

cynowobiały

biały o cynowym odcieniu

SJP.pl

cynowy

1. → cyna;
2. dżuma cynowa - wada wyrobów cynowych skutkująca pojawianiem się łatwo wykruszających się wybrzuszeń na ich powierzchni; zaraza cynowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cyną, dotyczący cyny

(1.2) zrobiony z cyny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyna ż., ocynownia ż., cynowanie n., ocynowanie n.

czas. cynować ndk., ocynować dk.

Wiktionary

cynthia

Cyntia – imię żeńskie pochodzenia greckiego, oznaczające "kobieta z góry Kynthos". Na tej górze według mitologii narodzić się miała wraz ze swoim bratem Apollinem bogini Artemida.

Cyntia imieniny obchodzi 30 stycznia.

Znane osoby o imieniu Cyntia:

- Cynthia Geary – aktorka

- Cynthia Kaszyńska

- Cynthia Ozick – pisarka

- Cynthia Ann Crawford – modelka

- Cynthia Ann Stephanie Lauper – amerykańska piosenkarka

- Cynthia Nixon – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Watros – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Rhodes – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Rothrock – amerykańska aktorka i producentka, mistrzyni sztuk walki

Wikipedia

cyntia

imię żeńskie

SJP.pl

Cyntia – imię żeńskie pochodzenia greckiego, oznaczające "kobieta z góry Kynthos". Na tej górze według mitologii narodzić się miała wraz ze swoim bratem Apollinem bogini Artemida.

Cyntia imieniny obchodzi 30 stycznia.

Znane osoby o imieniu Cyntia:

- Cynthia Geary – aktorka

- Cynthia Kaszyńska

- Cynthia Ozick – pisarka

- Cynthia Ann Crawford – modelka

- Cynthia Ann Stephanie Lauper – amerykańska piosenkarka

- Cynthia Nixon – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Watros – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Rhodes – amerykańska aktorka filmowa

- Cynthia Rothrock – amerykańska aktorka i producentka, mistrzyni sztuk walki

Wikipedia

cynwaldyt

minerał z grupy łyszczyków, glinokrzemian potasu, litu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zielona, brunatna lub czarna mika potasowa;

Wiktionary

Cynwaldyt minerał skałotwórczy z grupy łyszczyków.

Glinokrzemian potasu zawierający lit i żelazo. Występuje w skałach Dolnego Śląska. Posiada szklisty połysk, w barwach od ciemnozielonej po czarną. Wykorzystywany jest na materiały elektroizolacyjne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨ̃nˈvaldɨt, AS: cỹnvaldyt

Wiktionary

cypek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Cyprian

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj byłem z Cypkiem na jabłkach u sąsiada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨpɛk, AS: cypek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyprian mos.

Wiktionary

cypel

1. wysunięta w morze, jezioro lub rzekę wąska część lądu;
2. wysunięta wąska część czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. ląd mocno wysunięty w morze lub inny zbiornik wodny

(1.2) geogr. wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

(1.3) przen. coś wystającego

Wiktionary

- cypel – półwysep

- Cypel Šluknovský (także: „Cypel Rumburski”, cz. Šluknovský výběžek, niem. Schluckenauer Zipfel)

- Cypel – szczyt na Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim

- Cypel – wyspa na Dunajcu w Szczawnicy

- Cypel (Gorzyce)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨpɛl, AS: cypel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przylądek

(1.2) worek

(1.3) występ, koniuszek

Wiktionary

cypelek

zdrobnienie od: cypel

SJP.pl

cypisek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. imię|polski|m., postać z serii powieści Václava Čtvrtka o rozbójniku Rumcajsie; synek tytułowego bohatera

Wiktionary

Powiązane:

przym. Cypiskowy

rzecz. Cyprian mos.

Wiktionary

cyplowato

→ cyplowaty

SJP.pl

Patrz:
cyplowaty

cyplowaty

w kształcie cypla

SJP.pl

cyplowy

→ cypel

SJP.pl

Patrz:
cypel

cypr

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. państwo w Azji ze stolicą w Nikozji; Republika Cypryjska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

(1.3) geogr. polit. zob. Cypr Północny.

Wiktionary

Cypr, Republika Cypryjska (gr. Κύπρος Kýpros, tur. Kıbrıs) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego. Poprzez wody terytorialne graniczy z oddaloną o 70 km na północ Turcją. Jest członkiem Unii Europejskiej, ma wprowadzoną walutę euro. Największymi miastami kraju są: Limassol oraz Nikozja (stolica).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na Cyprze położone są dwa państwa: Republika Cypryjska i Turecka Republika Cypru Północnego.

(1.2) Pierwszego maja 2004 roku Cypr stał się członkiem UE.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨpr̥, AS: cypr̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypryjka ż., Cypryjczyk m., Cyprian mos.

przym. cypryjski, antycypryjski, procypryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ofic. Republika Cypryjska

(1.3) ofic. Turecka Republika Cypru Północnego

Wiktionary

cypresz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. cyprys

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨprɛʃ, AS: cypreš

Wiktionary

cyprian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cyprian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Imię to zostało utworzone od nazwy wyspy Cypr przyrostkiem -ianus i oznaczające „pochodzący z Cypru, Cypryjczyk” (przyrostek -ianus często używano do tworzenia nazw osobowych wyzwoleńców). W Polsce imię to notowane jest od 1193 roku, w formie łac. Cyprianus, a także (Cypryjan) i – wschodniosłowiańskiej – Kupryjan, ze zdrobnieniem Cyprek (?).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨprʲjãn, AS: cyprʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypr m., Cypryjczyk m., Cypryjka ż.

:: zdrobn. Cyprianek mos., Cypek mos., Cypisek mos.

przym. cypryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Cyprianek, Cypek, Cypisek

Wiktionary

cyprianostwo

Cyprian z małżonką; Cyprianowie

SJP.pl

cyprianowie

Cyprian z małżonką; Cyprianostwo

SJP.pl

cyprianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cypriana lub z nim związany

SJP.pl

cyprina

cyprina islandzka - głębinowy małż atlantycki, najbardziej długowieczne zwierzę niekolonijne, mogące żyć nawet kilkaset lat

SJP.pl

cyprofloksacyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;

Wiktionary

Cyprofloksacyna, ciprofloksacyna – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk z grupy chinolonów II generacji (fluorochinolonów), o działaniu bakteriobójczym, wykazujący swoje działanie poprzez hamowanie bakteryjnej topoizomerazy DNA i gyrazy DNA. Jest najsilniej działającym lekiem wśród fluorochinolonów. Wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i częściowo z kałem, osiągając w nich duże stężenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na zapalenie płuc pacjentowi zapisano ciprofloksacynę pięćset miligramów, dwa razy dziennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨprɔflɔksaˈt͡sɨ̃na, AS: cyprofloksacỹna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciprofloksacyna, nazwy handlowe: Cifran, Ciloxan, Ciphin, Ciprinol, Ciprobay, Ciprofloxacin Kabi, Cipronex, Cipropol, Ciproxin, Ciprum, Cyprofloksacyna, Proxacin

Wiktionary

cypryański

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Piotr Cypryański – polski historyk sztuki i krytyk, kurator wystaw

- Przemysław Cypryański – polski aktor

Wikipedia

cyprydofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed chorobami wenerycznymi i aktywnością seksualną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨprɨdɔˈfɔbʲja, AS: cyprydofobʹi ̯a

Wiktionary

cypryjczyk

obywatel Cypru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

(1.2) mieszkaniec Cypru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈprɨjt͡ʃɨk, AS: cypryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypr mrz.

:: fż. Cypryjka ż.

przym. cypryjski

Wiktionary

cypryjka

obywatelka Cypru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) obywatelka Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈprɨjka, AS: cypryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypr mrz., Cypryjczyk mos., Cyprian mos.

przym. cypryjski

Wiktionary

cypryjski

związany z Cyprem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Cypr

(1.2) odnoszący się do wyspy Cypr

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na fladze cypryjskiej widnieje zarys wyspy.

(1.2) Muszę ci powiedzieć, że cypryjski klimat mi nie służy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈprɨjsʲci, AS: cypryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cypr m., Cypryjczyk m., Cypryjka ż., Cyprian mos.

Wiktionary

cyprys

drzewo iglaste o wysmukłej, stożkowatej koronie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cupressus|L.|ref=tak., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

(1.2) więz. choroba weneryczna

Wiktionary

Cyprys (Cupressus L.) – rodzaj drzew i krzewów iglastych z rodziny cyprysowatych. Obejmuje ok. 17–19 gatunków, występujących w Ameryce Środkowej, w Azji od południowo-zachodnich Chin, poprzez rejon Himalajów po południowo-zachodnią Azję i północną Afrykę. Często rosną w suchym i gorącym klimacie. Wiele gatunków to rośliny ozdobne. Pochodzący z Azji południowo-zachodniej cyprys wiecznie zielony jest popularnie sadzony jako ozdobny w całym obszarze śródziemnomorskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨprɨs, AS: cyprys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cypryśnik m., cyprysowate nmos., cyprysowiec m., cyprysowce nmos.

:: zdrobn. cyprysik m.

przym. cyprysowy, cypryśnikowy, cyprysowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bukiet, kwiat, kwiatek, pączek róży, róża

Wiktionary

cyprysik

1. zdrobnienie od: cyprys;
2. zimozielone drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych, o łuskowatych igłach i drobnych szyszkach, występujące w Ameryce Północnej i wschodniej Azji; w Polsce często sadzone w parkach jako drzewo ozdobne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Chamaecyparis|Spach|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny cyprysowatych, o łuskowatych liściach;

(1.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju cyprysików (1.1)

(1.3) zdrobn. od: cyprys

(1.4) mały lub młody cyprys

Wiktionary

Cyprysik (Chamaecyparis) – rodzaj roślin należący do rodziny cyprysowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczanych jest tu od 5 do 8 gatunków. Zasięg geograficzny tych roślin obejmuje Amerykę Północną oraz wschodnią Azję (Japonię i Tajwan). W naturze rosną zwykle w wilgotnym klimacie z deszczowym latem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czystej postaci cyprysiki i żywotniki od właściwego jałowca wyróżniają łuskowate liście. Jednakże kiełkując z nasion posiadają igiełki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cypryśnik m., cyprysowate nmos., cyprysowiec m., cyprysowce nmos., cyprys mrz.

przym. cyprysikowy, cyprysowy, cypryśnikowy, cyprysowaty

Wiktionary

cyprysikowaty

santolina cyprysikowata - zimozielony półkrzew pochodzący z Ameryki Południowej

SJP.pl

cyprysikowy

przymiotnik

(1.1) składający się z cyprysika

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cyprysika

(1.3) będący częścią cyprysika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨprɨɕiˈkɔvɨ, AS: cypryśikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyprysik

Wiktionary

cypryśnik

wysokie, długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych

SJP.pl

Cypryśnik (Taxodium Rich.) – rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Obejmuje dwa gatunki występujące w południowo-wschodniej części USA oraz w Meksyku i Gwatemali. Zasiedlają siedliska podmokłe i wilgotne, przy czym rosnąc w miejscach z wysokim poziomem wody zwykle wytwarzają pneumatofory. Do tego rodzaju należy tzw. drzewo z Tule o największym obwodzie wśród współczesnych drzew na Ziemi.

Wikipedia

cypryśnikowate

rodzina drzew iglastych strefy subtropikalnej, reliktowe formy z okresu trzeciorzędu

SJP.pl

Wikipedia

cypryśnikowaty

o cechach cypryśnikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

cyprysowate

rodzina roślin iglastych, o liściach w postaci łusek lub igieł ułożonych okółkowo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cupressaceae|Bartlett|ref=tak., rodzina żywicznych drzew i krzewów nagonasiennych;

forma przymiotnika.

(2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: cyprysowaty

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liście cyprysowatych są zwykle zimozielone.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyprys mrz., cyprysik mrz., cyprysowce lm nm., cypryśnik mrz.

przym. cyprysowaty

Wiktionary

cyprysowaty

o cechach cyprysowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający cyprys

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyprys, cyprysik, cyprysowate

Wiktionary

cyprysowy

przymiotnik od: cyprys

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z cyprysa

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cyprysa

(1.3) będący częścią cyprysa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨprɨˈsɔvɨ, AS: cyprysovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyprysik mrz., cyprys

Wiktionary

cyprzanów

Cyprzanów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie, na lewym, północnym brzegu Psiny.

Wikipedia

cyprzyk

cyprzyk czteroklapowy - drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; żywiczlin; sandarak

SJP.pl

Cyprzyk czteroklapowy (Tetraclinis articulata) – gatunek wieczniezielonych i jednopiennych krzewów i niewielkich drzew z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj cyprzyk (Tetraclinis). Występuje licznie w Maroku, Algierii i Tunezji na wysokościach od 500 do 1800 m n.p.m. Ma poza tym posiada reliktowe stanowiska na Malcie i w południowej Hiszpanii w okolicy Kartageny. Rzadko uprawiany jest w kolekcjach ogrodów botanicznych i arboretów.

Wikipedia

cyprzyn

drzewo lub krzew z rodziny szorstkolistnych

SJP.pl

cyra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. ozdobny koronkowy haft, cera

Wiktionary

Cyra, Kira – żeński odpowiednik męskiego imienia Cyrus. Patronką tego imienia jest św. Cyra z V wieku.

Cyra, Kira imieniny obchodzi oraz jako wspomnienie św. Cyry 3 sierpnia.

Wikipedia

cyrać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. cucić, ożywiać

Wiktionary

Powiązane:

czas. docyrać

rzecz. cyranie n.

Wiktionary

cyran

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Arkadiusz Cyran – polski aktor teatralny i filmowy

- Edward Cyran – polski funkcjonariusz służb specjalnych, partyzant

- Emil Cyran – polski lekarz psychiatra, działacz narodowy i społeczny

- Jacek Cyran – polski judoka

- Janusz Cyran – polski pisarz

- Jerzy Cyran – polski polityk samorządowy

Wikipedia

cyraneczka

1. zdrobnienie od: cyranka;
2. gatunek wodnych ptaków z rodziny kaczek, żyjących na wodach w strefie zimnej i umiarkowanej Europy i Azji; w Polsce ptak przelotny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anas crecca|ref=tak., gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku cyraneczek (1.1)

(1.3) zdrobn. od: cyranka

Wiktionary

Cyraneczka zwyczajna, cyraneczka (Anas crecca) – gatunek wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Przeloty w marcu–kwietniu oraz sierpniu–październiku.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Cyraneczki odleciały we wrześniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrãˈnɛt͡ʃka, AS: cyrãnečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyranka ż.

przym. cyrankowy, cyraneczkowy

Wiktionary

cyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyrać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cyrać ndk.

Wiktionary

cyranka

ptak wodny z rodziny kaczek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anas querquedula|ref=tak., wodny ptak eurazjatycki;

Wiktionary

Cyranka zwyczajna (Spatula querquedula) – gatunek wędrownego ptaka wodnego średniej wielkości, z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Mimo wielkiego zasięgu występowania nie wyróżnia się podgatunków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadleciały stadkiem cyranki, krążyły kilkakroć z wyciągniętymi szyjami, przerywając ciszę melodyjnym, dzwoniącym świstem skrzydeł, zataczały w powietrzu elipsy coraz mniejsze – wreszcie zapadły w trzciny, z łoskotem rozbijając wodę piersiami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈrãnka, AS: cyrãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyraneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) trajkotka

Wiktionary

cyrankiewicz

nazwisko

SJP.pl

- Józef Cyrankiewicz – pięciokrotny premier Polski w latach 1947–1952 i 1954–1970 (urząd ten sprawował najdłużej w historii Polski)

- Układ Cyrankiewicz-Brandt

- Krystyna Tempska-Cyrankiewicz, z d. Dębska

Wikipedia

cyrankowski

nazwisko

SJP.pl

cyrański

nazwisko

SJP.pl

cyrce

[czytaj: kyrke] Kirke, Circe;
1. w mitologii greckiej: córka Heliosa, czarodziejka z wyspy Ajaja;
2. przenośnie: czarodziejka, uwodzicielka, femme fatale

SJP.pl

Mitologia grecka

- Kirke (Circe, Cyrce) – w mitologii greckiej wróżbitka z wyspy Ajaja, jedna z bohaterek Odysei

Osoby o nazwisku Kirke

- Álvur Kirke – farerski polityk

- Simon Kirke – brytyjski perkusista

Wikipedia

cyrek

nazwisko

SJP.pl

cyrena

starożytne miasto w północnej Libii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Wiktionary

Cyrena (gr. Κυρήνη Kyrēnē) – starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka, ok. 16 km od Morza Śródziemnego na płaskowyżu o wysokości 550 m n.p.m. Niedaleko miasta znajdował się port Apollonia, początkowo również samodzielne miasto, od końca VII wieku p.n.e. traktowane jako port Cyreny. Apollonię z Cyreną łączyła tzw. droga królewska, zbudowana przez legionistów rzymskich ok. 100 n.e., w miejscu której dziś biegnie nowoczesna droga asfaltowa.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Cyrenajka ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Cyrenajczyk m., Kyrene ż., Cyrene ż.

przym. cyrenejski, cyrenajski

Wiktionary

cyrenaik

wyznawca, zwolennik cyrenaizmu

SJP.pl

cyrenaizm

doktryna greckiej szkoły filozoficznej, głosząca względność wszelkiej wiedzy

SJP.pl

Cyrenaicy – szkoła filozoficzna w Starożytnej Grecji założona przez Arystypa z Cyreny.

Cyrenaicy uważali, że sprawy praktyczne są ważniejsze od teoretycznych. Wiedza jest dostarczana tylko przez zmysły. Poznajemy własne stany a nie rzeczy, które je wywołują. Przyjemność jest jedynym dobrem, bo o nią zabiegamy, a przykrość jest złem. Przyjemność jest stanem przelotnym, chwilowym, trwającym tylko, póki działa bodziec. Ta częściowa przyjemność jest celem życia, szczęście tylko zespołem częściowych przyjemności. Należy chwytać każdą jaka się nadarza. Przyjemność jest natury cielesnej, jest stanem pozytywnym (hedonizm).

Wikipedia

cyrenajczyk

mieszkaniec Cyrenajki (krainy w Libii)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cyrenajki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kyrene ż., Cyrenajka ż., Cyrena ż., cyrenaizm mrz., cyrenaik mos., cyrenejczyk mos., cyrenejka ż.

przym. cyrenajski, cyrenejski

Wiktionary

cyrenajka

kraina historyczna w północno-wschodniej Libii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Wiktionary

Cyrenajka (Barka, Barqah) – kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jej nazwa pochodziła od założonego przez Greków w 631 roku p.n.e. miasta Cyrena (gr. Kyrēnē), które do III w. n.e. było stolicą prowincji. Później jej najważniejszym miastem i portem, a jednocześnie stolicą było Bengazi. Synonimem nazwy Cyrenajka było określenie Pentapolis – od pięciu najważniejszych miast regionu: Cyreny (obecnie obok współczesnej wsi Shahat) z portem Apollonia (obecnie Marsa Susa), Teucheira (obecnie Tocra), Euesperides lub Bernice (obecnie obok Bengazi), Balagrae (obecnie Al-Bajda), Ptolemaida (obecnie Tolmeita) i Barce (obecnie Al-Mardż).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɛ̃ˈnajka, AS: cyrẽnai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyrenajczyk mos., Kyrene ż., Cyrena ż.

przym. cyrenajski

Wiktionary

cyrenajski

→ Cyrenajka (kraina historyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cyrenajką, dotyczący Cyrenajki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Kyrene ż., Cyrenajka ż., Cyrenajczyk mos., Cyrena ż., cyrenaizm mrz., cyrenaik mos., cyrenejczyk mos., cyrenejka ż.

przym. cyrenejski

Wiktionary

cyrene

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. planetoida o numerze 133 z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

Labiobarbus – rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Kyrene ż., Cyrena ż.

Wiktionary

cyrenejczyk

Szymon Cyrenejczyk, Szymon z Cyreny: przypadkowy przechodzień, którego żołnierze rzymscy zmusili do pomocy Jezusowi w niesieniu krzyża

SJP.pl

cyrenejski

→ Cyrena (starożytne miasto na terenie dzisiejszej Libii)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cyreną, dotyczący Cyreny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyrenajczyk mos., Cyrena ż., cyrenejczyk m., cyrenejka ż., Kyrene ż.

przym. cyrenajski

Wiktionary

cyrhla

- cyrhla, w ludowej wymowie także cyrla (w pisowni błędnie cyrchla, cyhrla) – słowo pierwotnie oznaczające polanę otrzymaną przez cyrhlenie.

- Cyrhla – polana na zboczach Hurchociego Wierchu w masywie Orawicko-Witowskim Wierchów

- Cyrhla – szczyt Beskidu Śląskiego

- Cyrhla – szczyt Magury Spiskiej

- Cyrhla – szczyt w Małych Pieninach

Zobacz też

- Cyrhla nad Białką, Toporowa Cyrhla, Polana Cyrla

Wikipedia

cyriak

nazwisko

SJP.pl

Cyriak – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa kyriakós od rzeczownika kýrios oznaczającego "pan", "władca". Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Odpowiednikiem żeńskim jest Cyriaka.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina – Cyriacus

- język grecki – Κυριάκος, (pol.) Kyriakos

- język rosyjski - Kуриакос, (pol.) Kuriakos

Wikipedia

cyriaka

nazwisko

SJP.pl

Cyriaka – żeński odpowiednik imienia Cyriak. Wśród patronek tego imienia – św. Cyriaka, zm. w 307 roku w Nikomedii.

Cyriaka imieniny obchodzi: 20 marca, 19 maja, 15 lipca i 21 sierpnia.

Wikipedia

cyrix

firma produkująca mikroprocesory

SJP.pl

Cyrix – nazwa firmy założonej w 1988 roku produkującej mikroprocesory. 11 listopada 1997 roku została przeprowadzona fuzja z National Semiconductor, a w 1999 roku firmę wykupiła VIA. Firma rozpoczynała od produkcji uznawanych za najszybsze na świecie koprocesorów matematycznych dla procesorów z serii 80286 i 80386. Po wprowadzeniu przez firmę Intel serii Pentium, firma Cyrix zaprojektowała swój własny model procesora nazwany 5x86. Procesor przeważał wydajnością nad produktami Intela i AMD, było to jednak w czasach w których procesory były wykorzystywane głównie do obliczeń stałoprzecinkowych. Kolejnym produktem był model 6x86, który produkowany był we współpracy z IBM i SGS Thompson, jednakże wykonane były w technologii 0,65 μm, podczas gdy Intel już stosował technologię 0,50 μm. Dopiero 6x86L został wytworzony w technologii 0,35 μm, co umożliwiło wykorzystanie niższego napięcia.

Wikipedia

cyrk

1. namiot lub budynek z areną, na której odbywają się występy prestidigitatorów, klaunów, akrobatów, tresowanych zwierząt itp.;
2. widowisko cyrkowe;
3. potocznie o śmiesznej, absurdalnej sytuacji;
4. (geol.) cyrk lodowcowy - kar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: budynek, w którym znajdował się hipodrom, na którym odbywały się wyścigi kwadryg;

(1.3) przen. pot. dziwne, śmieszne lub uciążliwe zdarzenie, które zwraca na siebie uwagę

(1.4) geol. zob. cyrk lodowcowy.

(1.5) geol. zob. cyrk dolinny.

(1.6) stpol. splot włosów

(1.7) daw. gw-pl|Warszawa. areszt policyjny

Wiktionary

- cyrk – budowla

- cyrk – kocioł lodowcowy

- cyrk – widowisko rozrywkowe

- Cyrk – film radziecki z 1936 roku

- Cyrk – film USA z 1928 roku

- Cyrk – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

- Cyrk – singel promujący album Ten moment

- Cyrk – singel Lanberry

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziennikarz przeprowadził wywiad z dyrektorem cyrku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨrk, AS: cyrk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkowiec m., cyrkówka ż., cyrkóweczka ż., cyrkiel m., cyrklowanie n., wycyrklowanie n.

czas. cyrklować ndk.

przym. cyrkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) heca

(1.7) warszawa|cyrkiel.

Wiktionary

cyrk.

skrót od: cyrkowy

SJP.pl

cyrkiel

1. przyrząd kreślarski i pomiarowy;
2. dolny brzeg sukienki, płaszcza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Wiktionary

Cyrkiel (łac. circulus) – przyrząd kreślarski służący do kreślenia okręgów i odmierzania odcinków. Stosuje się go do rysowania na papierze, brystolu czy kalce technicznej, a także do trasowania na półwyrobach. Do wyposażenia tzw. cyrkli uniwersalnych, czyli używanych do kreślenia rysunków, należały:

- wymienne końcówki: grafitowa – do kreślenia kół ołówkiem, grafionowa – do kreślenia tuszem, z igłą (cyrkiel podziałowy) – do przenoszenia odcinków;

- złączki pozwalające na użycie rapidografu

- przedłużacz – do kreślenia okręgów o dużych średnicach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrʲcɛl, AS: cyrʹḱel

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. Cir

Wiktionary

cyrklować

potocznie:
1. odmierzać określoną ilość czegoś; obliczać, kalkulować;
2. starać się przybyć gdzieś o określonej porze;
3. środowiskowo: wyrównywać dolny brzeg ubrania

SJP.pl

cyrklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyrklować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkówka ż., cyrkiel m., wycyrklowanie n., cyrk mrz., cyrkulacja ż.

czas. cyrklować ndk., wycyrklować dk.

Wiktionary

cyrklowy

przymiotnik od: cyrkiel

SJP.pl

cyrkon

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Zr
2. minerał, krzemian cyrkonu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

(1.2) miner. pospolity minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

- cyrkon – minerał z grupy krzemianów wyspowych

- cyrkon (symbol Zr) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma cyrkon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrkɔ̃n, AS: cyrkõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkonówka ż., cyrkonia ż.

przym. cyrkonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Zr

Wiktionary

cyrkonia

syntetyczny kamień ozdobny stosowany w jubilerstwie jako imitacja diamentu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jubil. syntetyczny kamień ozdobny;

Wiktionary

Cyrkonia – bezbarwny syntetyczny kamień ozdobny nieposiadający swojego wzorca w przyrodzie. Jest to stabilizowana, regularna modyfikacja dwutlenku cyrkonu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez długi czas cyrkonia uchodziła za najlepszą imitację diamentu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkon mrz., cyrkonówka ż.

przym. cyrkonowy

Wiktionary

cyrkonówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. żarówka z żarnikiem z cyrkonu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkon mrz., cyrkonia ż.

przym. cyrkonowy

Wiktionary

cyrkonowy

przymiotnik od: cyrkon

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący cyrkonu (pierwiastka)

(1.2) dotyczący cyrkonu (minerału)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkonówka ż., cyrkon m., cyrkonia ż.

Wiktionary

cyrkóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cyrkówka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkówka ż., cyrk mrz.

przym. cyrkowy

Wiktionary

cyrkowiec

człowiek występujący w cyrku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta występujący w cyrku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdy światła zgasły, na arenę wybiegło kilku cyrkowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨrˈkɔvʲjɛt͡s, AS: cyrkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrk m., cyrkowanie n.

:: fż. cyrkówka

czas. cyrkować ndk.

przym. cyrkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) artysta cyrkowy

Wiktionary

cyrkówka

artystka cyrkowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artystka występująca w cyrku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨrˈkufka, AS: cyrkufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrk m., cyrkowiec m., cyrkóweczka ż., cyrkiel m., cyrklowanie n., cyrkowanie n.

czas. cyrkować ndk., cyrklować ndk.

przym. cyrkowy

Wiktionary

cyrkowość

1. cecha czegoś, co wymaga dużej sprawności fizycznej; karkołomność;
2. śmieszność, karykaturalność sytuacji

SJP.pl

cyrkowy

związany z cyrkiem (zwykle o miejscu występów artystów)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cyrkiem, dotyczący cyrku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uruchomieniu towarzyszyły happeningi, popisy cyrkowe, szczudlarze i artyści na scenie m.in. koncert zespołu cygańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨrˈkɔvɨ, AS: cyrkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrk m., cyrkowiec m., cyrkówka ż., cyrkóweczka ż.

czas. cyrkować

Wiktionary

cyrkulacja

obieg, przepływ, krążenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obieg zamknięty

Wiktionary

Cyrkulacja (krążenie) – operator wprowadzony początkowo w dynamice płynów następnie uogólniony na wszystkie pola wektorowe, dla danego pola definiuje wielkość skalarną. Cyrkulacja oznaczana jest zwyczajowo przez \mathbf {\Gamma } .

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kolejne rozdziały poświęcone są falom i niestabilnościom hydrodynamicznym ogólnej cyrkulacji atmosfery oraz elementom technik numerycznych (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrklowanie n., cyrkularz mrz., cyrkulowanie n., wycyrklowanie n.

Wiktionary

cyrkulacyjny

przymiotnik od: cyrkulacja

SJP.pl

cyrkularka

rodzaj obrotowej piły elektrycznej

SJP.pl

cyrkularność

→ cyrkularny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) idea wykorzystywania czegoś wielokrotnie w obiegu zamkniętym

Wiktionary

Patrz:
cyrkularny

cyrkularny

1. mający kształt lub przekrój koła;
2. odbywający się w obiegu zamkniętym;
3. związany z cyrkułem - terytorium; cyrkułowy;
4. dawniej: związany z cyrkularzem - pismem urzędowym

SJP.pl

cyrkularz

1. ogłoszenie z informacjami na temat jakiejś konferencji, skierowane do określonej społeczności;
2. dawniej: pismo urzędowe z określonymi instrukcjami i wskazówkami, wydawane przez organ administracyjny podległym mu jednostkom; kurenda, okólnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pismo okólne, okólnik

Wiktionary

Kurenda, okólnik, cyrkularz, pismo okólne – rodzaj urzędowego pisma obiegowego, które wysyłane jest do wszystkich zainteresowanych stron. Zawiera ogólne wskazówki bądź zalecenia wydawane odgórnie do podległych mu organów państwowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨrˈkulaʃ, AS: cyrkulaš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkuł m., cyrkulacja ż.

Wiktionary

cyrkulator

urządzenie zapewniające stały ruch powietrza w pomieszczeniu

SJP.pl

Cyrkulator – urządzenie stosowane w technice mikrofalowej, zazwyczaj trójwrotnik. Charakteryzuje się macierzą rozproszenia (w przypadku idealnym):

S={\begin{vmatrix}0&0&1\\1&0&0\\0&1&0\end{vmatrix}}

Wikipedia

cyrkulować

1. być w obiegu;
2. krążyć, obiegać;
3. potocznie: poruszać się po określonym obszarze

SJP.pl

cyrkulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) krążenie czegoś w jakimś obiegu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkulacja ż.

czas. cyrkulować

przym. cyrkulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krążenie

Wiktionary

cyrkumferencja

1. przestarzałe, żartobliwie: obwód w pasie osoby tęgiej;
2. dawniej: objętość, obwód

SJP.pl

cyrkumfiks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. okołorostek.

Wiktionary

Okołorostek (cyrkumfiks z łac. cirkumfixus od circum „dookoła” i fixus „umocowany”) – w językoznawstwie jest to każda cząstka wyrazu (jego morfem), o ile otacza rdzeń (podstawę słowotwórczą), a jego składniki nie występują samodzielnie. Cyrkumfiks należy do zrostków. Cyrkumfiks ma znaczenie tylko jako całość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡sɨrˈkũw̃fʲiks, AS: cyrkũũ̯fʹiks

Wiktionary

cyrkumfleks

1. w językach starożytnych: akcent padający na samogłoski długie;
2. znak graficzny w postaci wężyka lub daszka, oznaczający ten akcent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. w niektórych językach: akcent długiej samogłoski o intonacji opadającej od tonu wyższego do niższego;

(1.2) jęz. znak diakrytyczny pierwotnie używany w celu zaznaczania cyrkumfleksu (1.1)

Wiktionary

Akcent przeciągły (cyrkumfleks, łac. circumflexus, gr. περισπωμένος / perispomenos), często nazywany daszkiem, to znak diakrytyczny używany w językach: esperanto, francuskim, greckim, rumuńskim, słowackim, portugalskim, kaszubskim i innych. Jest też używany w statystyce, gdzie na ogół oznacza wynik estymacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Literackie formy z cyrkumfleksem pochodzą zapewne z dialektu żmudzkiego, który ma odmienny system akcentuacyjny.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. daszek

Wiktionary

cyrkumfleksowy

związany z cyrkumfleksem

SJP.pl

cyrkumskrypcja

dawniej: omówienie

SJP.pl

cyrkumstancja

dawniej: zdarzenie, okoliczność

SJP.pl

cyrkumwalacja

zewnętrzne umocnienia (przede wszystkim w postaci wału) służące oblegającym twierdzę jako ochrona przed ewentualną odsieczą (od łac. "circumvallo" - otaczam wkoło wałem)

SJP.pl

Wikipedia

cyrkumwalacyjny

dawniej: otaczający coś murami, biegnący wzdłuż murów otaczających coś

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. otaczający coś murami

(1.2) daw. przebiegający wzdłuż murów otaczających coś

Wiktionary

cyrkuł

1. komisariat policji w zaborze rosyjskim;
2. jednostka podziału terytorialnego (dzielnica, okręg);
3. zarząd dzielnicy, okręgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. przest. jednostka podziału terytorialnego kraju lub miasta

(1.2) daw. komisariat policji, zwłaszcza w byłym zaborze rosyjskim

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) — Zmuszę pana do pojedynku!

— Co to zmuszę?… Ciupasem mnie pan sprowadzisz, czy co?… A jakbyś mi pan coś podobnego powiedział po trzeźwemu, tobym poszedł do cyrkułu i daliby panu pojedynek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrkuw, AS: cyrkuu̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrkularz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) okręg, dzielnica

Wiktionary

cyrkułowy

przymiotnik od: cyrkuł

SJP.pl

cyrkwny

przymiotnik

(1.1) stpol. kościelny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrkfnɨ, AS: cyrkfny

Wiktionary

cyrla

regionalnie: polana górska powstała po wykarczowaniu lasu

SJP.pl

Cyrla (też cerla, cyrhla) – polana górska powstała po kontrolowanym wypaleniu (cyrhleniu) lasu

- Cyrla – część wsi Półrzeczki

- Cyrla – polana w Beskidzie Sądeckim

- Cyrla – polana na Mogielicy

- Cyrla – schronisko turystyczne w Beskidzie Sądeckim (na polanie Cyrla)

- Cyrla (821 m) – szczyt w Gorcach w obrębie wsi Knurów

- Cyrla (913 m) – szczyt w Gorcach na granicy wsi Ochotnica Górna i Szlembark

- Cyrla – szczyt w Pieninach Czorsztyńskich

- Cyrla – torfowisko na kotlinie Nowotarskiej

- Cyrla Hanulowa – polana w Gorcach

Wikipedia

cyrograf

1. dawniej: własnoręcznie podpisany dokument, zwłaszcza zobowiązanie;
2. w baśniach i podaniach: pakt zawarty z diabłem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. praw. średniowieczny, odręcznie sporządzony dokument związany z działalnością prywatno-prawną;

(1.2) kośc. praw. dekret papieski, którego obieg, w przeciwieństwie do encykliki, ogranicza się tylko do kurii rzymskiej

(1.3) kośc. mit. liter. rzekomy pakt z diabłem, w którym ktoś zrzeka się prawa do duszy po śmierci w zamian za doczesne korzyści

(1.4) przen. umowa skrajnie niekorzystna dla jednej ze stron

Wiktionary

Cyrograf – zapożyczona z gr. nazwa dokumentu rękopiśmiennego (τό χειρόγραφον, cheirógraphon od χειρ – „ręka” i γράφειν – „pisać”) używana głównie w średniowieczu (łac. chirographum). Określało się tym mianem przeważnie dokumenty związane z działalnością prawno-prywatną jak umowy, kwity, zobowiązania czy rewersy (skrypty dłużne).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Cyrograf papieski, czyli dokument, w którym Jan Paweł II powierza nadzwyczajne pełnomocnictwa Sekretarzowi Stanu odnośnie Państwa Miasta Watykańskiego (…), wywołał zaskoczenie w samym Watykanie oraz duże poruszenie i liczne, nieraz mylne, interpretacje w prasie światowej.

Wiktionary

cyrograficzny

→ cyrograf

SJP.pl

Patrz:
cyrograf

cyrulicki

→ cyrulik

SJP.pl

Patrz:
cyrulik

cyruliczka

→ cyrulik

SJP.pl

Patrz:
cyrulik

cyruliczy

→ cyrulik

SJP.pl

Patrz:
cyrulik

cyrulik

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; balbierz, balwierz, barbierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fryzjer wykonujący również proste zabiegi medyczne;

Wiktionary

Cyrulik, balwierz, chirurg, felczer (łac. barbarius) – osoba, która dawniej zajmowała się zawodowo między innymi goleniem, kąpaniem, rwaniem zębów, nastawianiem złamań, puszczaniem krwi, a także nieskomplikowanymi operacjami i leczeniem lekkich chorób. Bardziej skomplikowanymi chorobami zajmowali się wykształceni na uniwersytetach medycy, natomiast balwierze wykorzystywali wiedzę ludową i doświadczenie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wśród narzędzi pewnego warszawskiego cyrulika znajdowały się trzy pelikany.

(1.1) Cyrulik ogolił mnie w okamgnieniu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) balwierz

Wiktionary

cyrulikowy

→ cyrulik (dawniej); cyrulicki

SJP.pl

cyrus

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cyrus – imię męskie pochodzenia perskiego od słowa khuru, „tron, stolica”, z gr. kύρος (kyros), „moc, władza, panowanie, autorytet” lub hebr. kôresh, hhâras, „słońce”. Jest sześciu świętych o tym imieniu, m.in. św. Cyrus, męczennik aleksandryjski z IV wieku n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dali więc pieniędzy kamieniarzom i cieślom oraz żywności, napoju i oliwy Sydończykom i Tyryjczykom, by sprowadzili drzewo cedrowe z Libanu morzem do Jafy na mocy pozwolenia, udzielonego im przez Cyrusa, króla perskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrus, AS: cyrus

Wiktionary

cyrusostwo

Cyrus z małżonką; Cyrusowie

SJP.pl

cyrusowie

Cyrus z małżonką; Cyrusostwo

SJP.pl

cyrusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cyrusa lub z nim związany

SJP.pl

cyryl

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Cyryl – imię męskie pochodzące z języka greckiego. Wywodzi się ze słowa κύριος znaczącego „pan”, „władca”. W Polsce używane było rzadko, częściej natomiast na Rusi Czerwonej.

Rosyjskim odpowiednikiem tego imienia jest Kiriłł (ros. Кирилл).

Cyryl imieniny obchodzi: 9 lutego, 14 lutego, 18 marca, 29 marca, 27 czerwca, 30 czerwca, 7 lipca i 8 sierpnia.

Żeński odpowiednik: Cyryla.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Cyryl i pracuję w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk jako slawista.

(1.1) 14 lutego, 18 marca i 27 czerwca przypadają imieniny Cyryla.

(1.1) Panie Cyrylu, proszę nas jutro odwiedzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨrɨl, AS: cyryl

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyrylowa ż., Cyrylka ż., cyrylica ż., cyrylskość ż., cyrylickość ż., cyryliczność ż.

:: zdrobn. Cyrylek mos., Cyrek mos.

:: fż. Cyryla ż.

przym. cyrylijski, cyrylski, cyrylicki, cyryliczny

:: przest. gwara. Cyrylowy, Cyrylkowy

przysł. cyrylsko, cyrylicko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Cyrylek, Cyrek

Wiktionary

cyryla

imię żeńskie

SJP.pl

Cyryla – imię żeńskie pochodzenia greckiego; żeński odpowiednik imienia Cyryl. Wywodzi się ze słowa kyrios znaczącego „pan”, „władca”, a na gruncie greckim oznaczało osobę, która należy do Boga.

Imię jest imieniem używanym rzadko w XXI wieku. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL wykazano 375 kobiet o imieniu Cyryla nadanym jako imię pierwsze oraz 190 kobiety noszące imię Cyryla jako imię drugie. Dla porównania, Annę, najczęściej nadawaną jako imię pierwsze, nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

cyrylica

starosłowiański alfabet utworzony przez jednego z uczniów św. Cyryla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

Wiktionary

Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do „apostoła Słowian“ – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian, zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – najpierw głagolica, z której zostały później zapożyczone niektóre litery cyrylicy, a potem cyrylica.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W archiwum było sporo dokumentów na temat naszej miejscowości, niestety większość pisana cyrylicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɨˈlʲit͡sa, AS: cyrylʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyryl

przym. cyrylicki, cyrylijski

Wiktionary

cyrylicki

związany z cyrylicą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cyryl m., cyrylica ż.

przym. cyryliczny, cyrylijski

Wiktionary

cyryliczny

dawniej: cyrylicki - związany z cyrylicą

SJP.pl

cyrylijski

przymiotnik

(1.1) związany z Cyrylem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɨˈlʲijsʲci, AS: cyrylʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrylica ż., Cyryl mos.

przym. cyrylicki

Wiktionary

cyryliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cyryli lub z nią związany

SJP.pl

cyrylo-metodejski

przymiotnik

(1.1) zob. cyrylo-metodiański.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɨlɔ‿mɛtɔˈdɛjsʲci, AS: cyrylo‿metodei ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyrylo-metodiański, cyrylo-metodyjski

Wiktionary

cyrylo-metodiański

przymiotnik

(1.1) związany z Cyrylem i Metodym, dotyczący Cyryla i Metodego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɨlɔ‿mɛtɔˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: cyrylo‿metodʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyrylo-metodianizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyrylo-metodejski, cyrylo-metodyjski

Wiktionary

cyrylo-metodyjski

przymiotnik

(1.1) zob. cyrylo-metodiański.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taras Szewczenko usiłował wciągnąć Polaków do Bractwa Cyrylo-Metodyjskiego w Kijowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨrɨlɔ‿mɛtɔˈdɨjsʲci, AS: cyrylo‿metodyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyrylo-metodiański, cyrylo-metodejski

Wiktionary

cyrylostwo

Cyryl z małżonką; Cyrylowie

SJP.pl

cyrylowie

Cyryl z małżonką; Cyrylostwo

SJP.pl

cyrylowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cyryla lub z nim związany

SJP.pl

cyrym

wykrzyknik zastępujący słowa przy śpiewaniu melodii, naśladujący brzmienie instrumentów, zwłaszcza perkusyjnych lub będący przyśpiewką w piosenkach ludowych; zwykle w wyrażeniu "cym, cyrym, cym"

SJP.pl

cysalpejski

położony na południe od Alp; cisalpejski, cisalpiński, cysalpiński

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) położony na południe od Alp

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwyczaje w cysalpejskich prowincjach zakonu nieznacznie odbiegały od tych zza Alp.

Wiktionary

cysalpiński

położony na południe od Alp; cisalpiński, cisalpejski, cysalpejski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) położony na południe od Alp

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwyczaje w cysalpińskich prowincjach zakonu znacznie odbiegały od tych zza Alp.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedalpejski

Wiktionary

cysewski

nazwisko

SJP.pl

cysiać

czasownik niedokonany

(1.1) daw. ssać

Wiktionary

cysoida

typ krzywej płaskiej tworzonej na podstawie dwóch innych krzywych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. typ krzywej płaskiej;

Wiktionary

Cysoida – typ krzywej płaskiej.

Tworzona jest na podstawie dwóch innych krzywych. Jeśli mają one w układzie współrzędnych biegunowych równania

r=f_{1}(\theta )

r=f_{2}(\theta )

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) cissoida

Wiktionary

cysorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Austro-Węgry

Wiktionary

cysorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. cesarz

Wiktionary

cysta

1. chorobowy, woreczkowaty guz wypełniony płynem, rzadziej - galaretowatą substancją; torbiel;
2. otoczka wytwarzana przez niektóre organizmy (np. pierwotniaki), umożliwiająca im przetrwanie w niesprzyjających życiu warunkach środowiska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka

(1.2) mikrobiol. przetrwalnik dla niektórych pierwotniaków i prokariotów;

Wiktionary

- cysta (biologia)

- torbiel

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨsta, AS: cysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cystyda ż., cystyna ż., cysteina ż.

przym. cystowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) torbiel

Wiktionary

cysteina

aminokwas endogenny zawierający grupę tiolową

SJP.pl

Cysteina (skrót: Cys lub C) – organiczny związek chemiczny z grupy endogennych aminokwasów kodowanych, wchodzi w skład wielu białek. Wraz z homocysteiną i metioniną tworzy grupę aminokwasów siarkowych (cysteina jest najprostszym z nich).

Wikipedia

cysteinowy

przymiotnik od: cysteina

SJP.pl

cystektomia

w medycynie: wycięcie pęcherza moczowego

SJP.pl

cysterka

członkini zakonu żeńskiego reguły cystersów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z zakonu cysterskiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kilkanaście lat po fundacji w Trzebnicy powstają nowe klasztory cysterek na ziemiach polskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. cysters m.

przym. cysterski

Wiktionary

cysterki

żeński katolicki zakon monastyczny oparty na regule św. Benedykta

SJP.pl

Zakon Cysterski (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux we Francji (łac. Cistercium; obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux). Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.

Wikipedia

cysterna

1. duży zbiornik do przechowywania lub przewozu cieczy albo gazów;
2. pojazd z takim zbiornikiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zamknięty zbiornik do magazynowania wody

(1.2) duży pojemnik do magazynowania wody

(1.3) mot. pojazd do przewożenia płynów

Wiktionary

Cysterna (z łac. cisterna, od cista paka; gr. kistê, kosz) – zbiornik do gromadzenia i przechowywania cieczy, zwykle wody. Najczęściej cysterny służyły do gromadzenia deszczówki. Ich wielkość i pojemność zależała od potrzeb mieszkańców (od kilkunastu litrów do tysięcy metrów sześciennych – rezerwuary).

Wikipedia

Przykłady

(1.3) W Kalifornii zapaliła się cysterna samochodowa, wskutek czego powstał wielokilometrowy korek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈstɛrna, AS: cysterna

Wiktionary

Powiązane:

przym. cysternowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) beczkowóz

Wiktionary

cysternowiec

statek wyposażony w cysterny, używany do przewozu ładunków płynnych; tankowiec, zbiornikowiec

SJP.pl

cysternowy

przymiotnik od: cysterna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cysterną, dotyczący cysterny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cysterna ż.

Wiktionary

cysters

członek zakonu cysterskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;

Wiktionary

Zakon Cysterski (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux we Francji (łac. Cistercium; obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux). Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inkunabuły te odnaleziono w opactwie cystersów pod Maceratą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. cysterka ż.

przym. cysterski

Wiktionary

cystersi

zakon założony w XI wieku w Citeaux we Francji; zakon cysterski

SJP.pl

Zakon Cysterski (łac. Ordo Cisterciensis, skrót OCist. lub OCSO (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) dla trapistów) – katolicki zakon monastyczny reformowany, posługujący się regułą benedyktyńską, założony w 1098 przez św. Roberta z Molesme, pierwszego opata z Cîteaux we Francji (łac. Cistercium; obecnie Saint-Nicolas-lès-Cîteaux). Pierwsze klasztory powstały w La Ferté (1113), Pontigny (1114), Clairvaux (1115) i Morimond (1115). Do Polski cystersi przybyli w połowie XII w.

Wikipedia

cysterski

→ cysters

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cystersami, dotyczący cystersów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do cystersów, będący ich własnością

Wiktionary

Patrz:
cysters
Przykłady

(2.1) W dobrach cysterskich nie brakowało wielkich zagonów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cysters m., cysterka ż.

przym. pocysterski

Wiktionary

cysticerkoza

choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywołana przez pęcherzykowatą larwalną postać niektórych tasiemców, zwaną wągrem; cystycerkoza; wągrzyca

SJP.pl

Wągrzyca, cysticerkoza (łac. cysticercosis) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego, wywoływana przez larwę tasiemca uzbrojonego (Taenia solium) – onkosferę, która w organizmie człowieka przekształca się wągra (cysticerkus, łac. cysticercus).

Wikipedia

cysticerkus

pęcherzykowata postać larwalna niektórych gatunków tasiemca wywołująca niebezpieczną chorobę - wągrzycę; wągier; wągr

SJP.pl

Cysticerkus, bąblowiec prosty, finna, wągier – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców. Powstaje z onkosfery. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego znajduje się płyn i, osadzony na wewnętrznej ścianie, wpuklony zawiązek główki tasiemca. Cysticerkus jest larwą ocystowaną, ale bez wyodrębnionego cerkomeru. Jego skoleks jest wciągnięty w rejon szyjki. Jama pierwotna otaczająca rejon szyjki tworzy duży pęcherz wypełniony płynem. Ten typ larwy wykazuje dużą różnorodność budowy. W odpowiednich warunkach główka wynicowuje się i rozwija się strobila.

Wikipedia

cystogastrostomia

chirurgiczne połączenie między żołądkiem a torbielą jakiegoś narządu organizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. operacyjne połączenie między żołądkiem a torbielą jakiegoś narządu organizmu

Wiktionary

cystografia

radiologiczne badanie pęcherza moczowego

SJP.pl

Cystografia - badanie radiologiczne pęcherza moczowego wypełnionego środkiem cieniującym. Cystografię zstępującą wykonuje się na zakończenie urografii, a wstępującą (cystouretrografia mikcyjna) po wypełnieniu pęcherza środkiem cieniującym przez cewnik.

Wikipedia

cystograficzny

dotyczący cystografii

SJP.pl

cystoid

kopalny szkarłupień; pęcherzowiec

SJP.pl

cystoidy

gromada wymarłych szkarłupni; pęcherzowce

SJP.pl

Wikipedia

cystolit

wyrostek celulozowy na ścianie komórki roślinnej

SJP.pl

Cystolity – kryształy węglanu wapnia będące wytworami ściany komórkowej występujące w komórkach niektórych roślin. Znajdują się one po wewnętrznej stronie błony komórkowej i tworzą różnych kształtów wyrostki.

Składają się one z celulozy inkrustowanej dużymi ilościami węglanu wapnia. Czasami cystolity wypełniają większą część komórki. Komórki zawierające cystolity zwykle różnią się kształtem i rozmiarem od innych, sąsiednich komórek tej samej tkanki (na ogół są większe). Czasami cystolity mogą w komórkach samoistnie zanikać.

Wikipedia

cystoskop

wziernik służący do przeprowadzenia badania zwanego cystoskopią, polegającego na wprowadzeniu wziernika przez cewkę moczową do pęcherza moczowego

SJP.pl

Cystoskop – wziernik, który służy do przeprowadzenia badania zwanego cystoskopią, polegającego na bezpośrednim wprowadzeniu wziernika przez cewkę moczową do pęcherza moczowego.

Cystoskop jest metalową rurą zaopatrzoną w światłowodowy układ optyczny, który umożliwia wzrokową ocenę śluzówki pęcherza moczowego. Dodatkowo zaopatrzony jest w oprzyrządowanie umożliwiające pobieranie materiałów do badań, przepłukanie pęcherza lub odessanie jego zawartości.

Wikipedia

cystoskopia

badanie diagnostyczne stosowane w urologii polegające na wprowadzeniu cystoskopu poprzez cewkę moczową do pęcherza moczowego

SJP.pl

Cystoskopia (gr. kystis - pęcherz, woreczek i skopeín - oglądać) - badanie diagnostyczne stosowane w urologii, czasem połączone z działaniem terapeutycznym, które polega na wprowadzeniu przyrządu zwanego cystoskopem (wziernikiem) poprzez cewkę moczową do pęcherza moczowego.

Wikipedia

cystostomia

cewnikowanie pęcherza moczowego przez skórę

SJP.pl

Cystostomia – rodzaj urostomii. Jest to przetoka przez powłoki brzuszne do pęcherza moczowego ponad spojeniem łonowym. Dren zakładany jest operacyjnie i mocowany jest słabym szyciem tak, aby mógł być usunięty bezoperacyjnie lekkim szarpnięciem.

Wikipedia

cystotomia

w medycynie: przecięcie ścianki pęcherza moczowego

SJP.pl

cystozyra

krzaczkowaty glon z rzędu morszczynowców, brunatnica występująca w ciepłych morzach

SJP.pl

cystycerkoza

choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywołana przez pęcherzykowatą larwalną postać niektórych tasiemców, zwaną wągrem; cysticerkoza; wągrzyca

SJP.pl

cystycerkozy

choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywołana przez pęcherzykowatą larwalną postać niektórych tasiemców, zwaną wągrem; cysticerkoza; wągrzyca

SJP.pl

cystyda

komórka niewytwarzająca zarodników, występująca u grzybów podstawczaków; rozwierka

SJP.pl

Cystyda, rozwierka (łac. cystidium) – płonna komórka, która wraz z elementami rozrodczymi – podstawkami (basidium) – tworzy hymenium grzybów. Cystydy rozdzielają podstawki od siebie i stąd pochodzi ich polska nazwa – rozwierki. Czasami cystydy występują pod hymenium (w warstwie subhymenium). Zazwyczaj cystydy są większe od podstawek i wystają ponad hymenium. Ich rola nie jest dokładnie znana, przypuszcza się, że mają za zadanie mechanicznie oddzielać podstawki od siebie, by nie dochodziło do ich zlepiania się, mogą pomagać w utrzymaniu wilgotności, działając jak pułapki powietrzne, mogą pełnić funkcje obronne przed drapieżnikami, takimi jak skoczogonki. Przypuszcza się także, że intensywny metabolizm cystyd może prowadzić do nagrzania otoczenia, co pomaga wyzwolić się zarodnikom.

Wikipedia

cystyna

białko proste, składnik albuminy

SJP.pl

Cystyna – aminokwas powstały w wyniku połączenia dwóch cząsteczek cysteiny poprzez mostek dwusiarczkowy (jest to więc dimer).

Cystyna uczestniczy w tworzeniu mostków dwusiarczkowych w białkach. Wraz z wiązaniami wodorowymi, siłami van der Waalsa stabilizuje trzeciorzędową strukturę białka.

Cystyna ulega katabolizmowi wraz z cysteiną. Przekształcanie cystyny do cysteiny katalizuje reduktaza cystynowa.

Wikipedia

cystynowy

przymiotnik od: cystyna

SJP.pl

cystynoza

wrodzone zaburzenie przemiany materii polegające na gromadzeniu się cystyny w lizosomach

SJP.pl

Cystynoza (ang. cystinosis) – rzadka, uwarunkowana genetycznie choroba metaboliczna zaliczana do lizosomalnych chorób spichrzeniowych, w której przebiegu w lizosomach gromadzi się aminokwas cystyna. Dziedziczenie choroby jest autosomalne recesywne. Cystynoza związana jest z mutacjami genu kodującego białko enzymu cystynozyny. Częstość schorzenia szacuje się na 1:100 000-1:200 000 urodzeń.

Wikipedia

cystynuria

występowanie w moczu wzmożonej ilości cystyny

SJP.pl

Cystynuria (ang. i łac. Cystinuria) – wrodzona, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym, która charakteryzuje się wydalaniem zwiększonej ilości cystyny (a także określonych innych aminokwasów) z moczem oraz upośledzeniem absorpcji z przewodu pokarmowego.

Wikipedia

cyt

wykrzyknik nakazujący zachowanie ciszy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) używany jako wezwanie do zachowania ciszy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kielich stłucz! Niech z Twych ócz żal się napije! Nie mów: cyt! To nie wstyd - Sawa nie żyje!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cisza, cicho, sza

Wiktionary

cytacik

zdrobniale: cytat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cytat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie cytat, lecz tylko mały cytacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytat m., zacytowanie n., cytacja ż., cytowanie n.

czas. zacytować, cytować

Wiktionary

cytacja

dawniej:
a) cytat (dosłowne przytoczenie w tekście czyichś słów);
b) pozew, wezwanie do stawienia się przed władzą, zwłaszcza sądową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. dosłowne przytoczenie w mowie lub tekście cudzych słów

(1.2) przest. pozew, wezwanie do stawienia się przed władzą sądową lub administracyjną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈtat͡sʲja, AS: cytacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytat m., cytacik m., cytata ż., cytowanie n., zacytowanie n.

czas. cytować ndk., zacytować dk.

przym. cytacyjny, cytatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cytat, cytata

Wiktionary

cytadela

samodzielna obronna twierdza służąca głównie do obrony miasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

Wiktionary

Cytadela (wł. cittadella) – samodzielna, dominująca nad miastem lub prowincją twierdza. Na terytorium własnym zadaniem cytadeli była ochrona mieszkańców w przypadku najazdu wroga. Na terytoriach podbitych cytadele budowano w celu utrzymania w posłuszeństwie mieszkańców (taką rolę miała np. cytadela Aleksandrowska w Warszawie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Żołnierze perscy schronili się w dwóch nadmorskich cytadelach, zaopatrywanych drogą morską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtaˈdɛla, AS: cytadela

Wiktionary

cytadelowy

przymiotnik od: cytadela

SJP.pl

cytara

dawny instrument strunowy szarpany, o gruszkowatym korpusie i długiej szyjce

SJP.pl

Cytara – dawny, strunowy, szarpany, instrument muzyczny z płaskim korpusem o gruszkowatym zarysie, długą szyjką z podstrunnicą i metalowymi progami, oraz kilkoma zdwojonymi, drucianymi strunami, które zarywa się palcami. Znana od późnego średniowiecza; najbardziej popularna w okresie renesansu i wczesnego baroku; wyparta przez gitarę. Używana głównie do akompaniowania śpiewowi, również do gry solowej.

Wikipedia

cytarzysta

osoba grająca na cytrze; cytrzysta

SJP.pl

cytat

dosłowne przytoczenie w tekście czyichś słów; cytata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

Wiktionary

Cytat, cytata (łac. citatio, niem. Zitat) – dosłowne przytoczenie cudzych słów. Cytat w literaturze jest formą ekspresji artystycznej. Może mieć charakter jawny, w postaci wyraźnie wyróżnionego tekstu, lub niejawny, stanowiąc rodzaj aluzji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skąd on zna tyle fajnych cytatów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtat, AS: cytat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytacja ż., cytata ż., cytowanie n., zacytowanie n.

:: zdrobn. cytacik m.

czas. cytować ndk., zacytować dk.

przym. cytatowy, cytacyjny

Wiktionary

cytata

dosłowne przytoczenie w tekście czyichś słów; cytat

SJP.pl

cytatolog

specjalista w dziedzinie cytatologii

SJP.pl

cytatologia

żartobliwe określenie sposobu komponowania wypowiedzi, w której autor nadużywa cytatów

SJP.pl

cytatomania

nadmierne używanie cytatów

SJP.pl

cytatowy

przymiotnik od: cytat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cytatem, dotyczący cytatu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytat mrz., cytata ż., cytacja ż., cytowanie n., zacytowanie n.

czas. cytować ndk., zacytować dk.

Wiktionary

cytaza

enzym powstający podczas kiełkowania ziaren jęczmienia w słodowni, rozpuszczający hemicelulozę błon komórkowych

SJP.pl

cyto-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z komórką zwierzęcą lub roślinną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtɔ, AS: cyto

Wiktionary

cytoarchitektoniczny

dotyczący działu anatomii zajmującego się badaniem rozmieszczenia przestrzennego różnych komórek w większych strukturach

SJP.pl

cytoarchitektonika

1. dział anatomii zajmujący się badaniem rozmieszczenia przestrzennego różnych komórek w większych strukturach;
2. struktura komórek jakiejś części organizmu; cytoarchitektura

SJP.pl

Cytoarchitektonika (ang. cytoarchitectonics, z gr. κύτος = komórka + αρχιτεκτονική = architektura) – nauka zajmująca się organizacją komórek organizmu. Odnosi się przede wszystkim do budowy ośrodkowego układu nerwowego: mózgowia i rdzenia kręgowego. Komplementarna dziedzina badań nad układem włókien mielinowych to mieloarchitektonika (ang. myeloarchitectonics, z gr. μυελός = szpik + αρχιτεκτονική). Pola mieloarchitektoniczne w pewnym stopniu pokrywają się z cytoarchitektonicznymi.

Wikipedia

cytoarchitektura

struktura komórek jakiejś części organizmu; cytoarchitektonika

SJP.pl

cytoautoradiografia

autoradiografia wykorzystywana do badań nad strukturą i funkcjonowaniem komórki

SJP.pl

cytoblast

jądro komórkowe

SJP.pl

cytoblastyczny

→ cytoblast

SJP.pl

Patrz:
cytoblast

cytochemia

Cytochemia – dział biochemii, który się zajmuje składem chemicznym komórki oraz procesami chemicznymi zachodzącymi w komórce. Pozwala na zlokalizowanie związków chemicznych w komórce z wykorzystaniem technik takich jak mikrospalanie, mikrospektrofotometria, autoradiografia, kriomikroskopia elektronowa, mikroanaliza rentgenograficzna i immunohistochemia.

Wikipedia

cytochemiczka

specjalistka w dziedzinie cytochemii

SJP.pl

cytochemiczny

dotyczący cytochemii

SJP.pl

cytochemik

specjalista w dziedzinie cytochemii

SJP.pl

cytochrom

białkowa struktura odpowiedzialna za transport elektronów i uzyskiwanie energii w wyniku redukcji tlenu, występująca u wszystkich organizmów aerobowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biol. białko uczestniczące w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej;

Wiktionary

Cytochromy – grupa białek uczestniczących w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej. W mikrosomach cytochrom P450 uczestniczy w procesie metabolizmu ksenobiotyków.

W cytochromach funkcję grupy prostetycznej pełni hem lub jego analogi.

Wikipedia

cytochromowy

przymiotnik od: cytochrom

SJP.pl

cytodiagnostyczny

→ cytodiagnostyka

SJP.pl

Patrz:
cytodiagnostyka

cytodiagnostyka

metoda diagnostyczna polegająca na mikroskopowych badaniu komórek złuszczonych z błon śluzowych lub pobranych z jam ciała

SJP.pl

cytofizjolog

biolog zajmujący się procesami fizjologicznym zachodzącymi na poziomie komórek

SJP.pl

cytofizjologia

nauka zajmująca się procesami fizjologicznym zachodzącymi na poziomie komórki

SJP.pl

Fizjologia komórek, cytofizjologia, nauka zajmująca się procesami fizjologicznym zachodzącymi na poziomie komórki.Fizjologia komórek mięśniowych i nerwowych: pobudliwość i przewodnictwo synaptyczne.

Wikipedia

cytofizjologiczny

przymiotnik od: cytofizjologia

SJP.pl

cytogenetyczka

→ cytogenetyk

SJP.pl

Patrz:
cytogenetyk

cytogenetyczny

→ cytogenetyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z cytogenetyką

Wiktionary

Patrz:
cytogenetyka

cytogenetyk

osoba zajmująca się cytogenetyką

SJP.pl

cytogenetyka

nauka zajmująca się zagadnieniami genetycznymi zachodzącymi na poziomie komórki

SJP.pl

Cytogenetyka – dział genetyki zajmujący się badaniem chromosomów. Cytogenetyka koncentruje się zarówno na kształcie jak i liczbie chromosomów, jak również na ich dziedziczeniu. W ostatnich latach rozwinęła się cytogenetyka molekularna, umożliwiająca badanie materiału genetycznego w stadium interfazy, bez uformowanych chromosomów.

Wikipedia

cytogeneza

w biologii: tworzenie się nowych komórek

SJP.pl

cytohormonalny

związany ze zmianami w komórkach kobiecych dróg rodnych w trakcie cyklu hormonalnego, pozwalający określić fazę tego cyklu, np. badanie cytohormonalne, wymaz cytohormonalny

SJP.pl

cytokina

substancja hormonopodobna wytwarzana głównie przez komórki układu odpornościowego i oddziałująca na aktywność biologiczną sąsiadujących z nią komórek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. białko związane z procesem zapalnym

Wiktionary

Wikipedia

cytokinetyczny

→ cytokineza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cytokinezą, dotyczący cytokinezy

Wiktionary

Patrz:
cytokineza
Powiązane:

rzecz. cytokineza ż.

Wiktionary

cytokineza

końcowa faza podziału komórki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podział cytoplazmy w czasie podziału komórki

Wiktionary

Cytokineza – podział cytoplazmy w procesie podziału komórki, zachodzący po kariokinezie (podziale jądra komórkowego), zwykle pod koniec anafazy lub na początku telofazy.

W komórkach zwierzęcych cytokineza wygląda następująco: w płaszczyźnie równikowej dzielącej się komórki tworzy się pierścień kurczliwy (zbudowany z cząsteczek białek – miozyny i aktyny). W wyniku zaciskania się tego pierścienia powstaje bruzda podziałowa. Pod nią zlokalizowane są pęcherzyki siateczki wewnątrzplazmatycznej, które łączą się i pomagają rozdzielić cytoplazmę oraz odtworzyć błonę komórkową. Ostatecznie prowadzi to do rozdzielenia cytoplazmy pomiędzy dwie komórki potomne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. cytokinetyczny

Wiktionary

cytokinina

hormon roślinny syntetyzowany i występujący w młodych pędach i korzeniu, aktywujący niektóre enzymy, białka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hormon wzrostu roślin

Wiktionary

Cytokininy, CK – grupa regulatorów wzrostu i rozwoju roślin, wśród których znajdują się hormony roślinne oraz substancje o działaniu podobnym do hormonów roślinnych jednak nie występujące naturalnie w roślinach. Pierwszy związek zaliczany do cytokinin, kinetyna, został wyizolowany przez Folkego Skooga w latach 50. XX wieku. Cytokininami są m.in.:

- zeatyna – 6-(γ-hydroksymetylo-γ-metyloalliloamino)puryna

- kinetyna – N^6-furfuryladenina (Kin)

- 2-izopentyloadenina (2iP)

- 6-benzyloadenina (BA; znana także jako 6-benzyloaminopuryna, BAP)

Wikipedia

cytokininowy

przymiotnik od: cytokinina

SJP.pl

cytokinowy

→ cytokina

SJP.pl

Patrz:
cytokina

cytolog

1. specjalista w dziedzinie cytologii;
2. osoba wykonująca diagnostyczne badanie mikroskopowe komórek pobranych ze śluzówki pochwy, dróg oddechowych itp.

SJP.pl

Cytologia (gr. kytos ‘komórka’, logos ‘nauka’), biologia komórki – dział biologii badający komórki, m.in. ich budowę (morfologię) oraz działanie (fizjologię). Jej dziedzinami są: cytofizjologia, cytopatologia, cytogenetyka i cytochemia. Cytologię można podzielić na cytologię zwierzęcą oraz roślinną.

Wikipedia

cytologia

1. nauka zajmująca się budową, funkcjami, rozwojem i podziałem komórek organizmów;
2. w diagnostyce medycznej: mikroskopowe badanie komórek pobranych z błon śluzowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. nauka o komórce;

(1.2) pot. med. mikroskopowe badanie komórek pochwowej części szyjki macicy, pobranych drogą wymazu i opracowanej jako utrwalony rozmaz na szkiełku laboratoryjnym

Wiktionary

Cytologia (gr. kytos ‘komórka’, logos ‘nauka’), biologia komórki – dział biologii badający komórki, m.in. ich budowę (morfologię) oraz działanie (fizjologię). Jej dziedzinami są: cytofizjologia, cytopatologia, cytogenetyka i cytochemia. Cytologię można podzielić na cytologię zwierzęcą oraz roślinną.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zostało nam jeszcze zaliczenie kolokwium z cytologii.

(1.2) W tym roku muszę zrobić cytologię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtɔˈlɔɟja, AS: cytoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytolog m.

przym. cytologiczny

przysł. cytologicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biologia komórki

(1.2) badanie cytologiczne

Wiktionary

cytologicznie

→ cytologiczny

SJP.pl

Patrz:
cytologiczny

cytologiczny

→ cytologia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. związany z cytologią, dotyczący cytologii

(1.2) med. związany z cytologią (badaniem pobranych komórek)

Wiktionary

Patrz:
cytologia
Powiązane:

rzecz. cytologia ż.

Wiktionary

cytomammobus

autobus przystosowany do badań cytologicznych i mammograficznych

SJP.pl

cytomegalia

wirusowa choroba zakaźna

SJP.pl

Cytomegalia (Cytomegalic inclusion body disease CIBD) – ogólnoustrojowa choroba, głównie wieku niemowlęcego, wywołana przez wirusa z rodziny Herpesviridae, betaherpeswirusa typu 5 (HCMV, ludzki cytomegalowirus, HHV-5), zaliczanego do cytomegalowirusów.

Wikipedia

cytomegalowirus

herpeswirus atakujący gruczoły ślinowe

SJP.pl

Wikipedia

cytomegalowirusowy

→ cytomegalowirus

SJP.pl

Patrz:
cytomegalowirus

cytomembrana

błoniasta, sieciowa struktura w ramach cytoplazmy komórkowej

SJP.pl

cytometria

technika pomiarowa używana do analizy właściwości komórek

SJP.pl

cytomorfolog

specjalista w dziedzinie cytomorfologii

SJP.pl

cytomorfologia

jedna z dziedzin mających zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej

SJP.pl

cytoplast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. oocyt pozbawiony jądra

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cytoplast

* włoski: (1.1) citoplasto m.

źródła.

== cytoplast (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) biol. cytoplast

odmiana.

(1.1) lp. cytoplast; lm. cytoplasts

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) cytoplast

* włoski: (1.1) citoplasto m.

źródła.

== cytoplast (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

(1.1) biol. cytoplast

odmiana.

(1.1) lp. cytoplast; lm. cytoplasts

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cytoplazma

część zawartości komórki nie obejmująca jądra, zawiera zarówno składniki stałe, jak i formę bezpostaciową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

Wiktionary

Cytoplazma – część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym, a w przypadku, z definicji nie posiadających jądra, komórek prokariotycznych – cała protoplazma.

Dzieli się ją na:

- cytozol, zwany też cytoplazmą podstawową

- organella (z wyjątkiem jądra komórkowego).

Wikipedia

Powiązane:

przym. cytoplazmatyczny

Wiktionary

cytoplazmatyczny

→ cytoplazma; cytoplazmowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z cytoplazmą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytoplazma ż.

Wiktionary

cytoplazmowy

→ cytoplazma; cytoplazmatyczny

SJP.pl

cytopyge

u protistów: otwór, przez który są wydalane niestrawione resztki pokarmu; nibyodbyt

SJP.pl

Cytopyge – komórkowy otwór wydalniczy (odbytowy) występujący u większości orzęsków, przez który na drodze egzocytozy wydalane są niestrawione części pokarmu. Jest jednym z dwóch obszarów błony komórkowej orzęska, na którym nie występują rzęski. Tylko w jego obrębie opróżniane są wodniczki.

Konieczność występowania cytopyge u orzęsków wynika z bardzo złożonej budowy ich pellikuli, uniemożliwiającej tworzenie się i opróżnianie wodniczek w dowolnym miejscu.

Wikipedia

cytoredukcja

Cytoredukcja – leczenie ukierunkowane na zmniejszenie liczby komórek nowotworu i jego masy, za pomocą operacji lub radioterapii, stosowane między innymi w raku jajnika.

Pojęcie cytoredukcji zwykle używane jest w odniesieniu do leczenia paliatywnego lub objawowego, gdy zaawansowanie kliniczne choroby uniemożliwia doszczętne usunięcie guza. Zmniejszenie masy guza (przez usunięcie wszystkich widocznych ognisk) ma wówczas przedłużyć przeżycie lub zmniejszyć objawy, na przykład ucisk na naczynia krwionośne lub nerwy.

Wikipedia

cytoredukcyjny

→ cytoredukcja

SJP.pl

Patrz:
cytoredukcja

cytosol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. zob. cytozol.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cząsteczki te zebrane w macierzy są niezdolne do wymiany z pulą owych molekuł w cytosolu.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|cytozol.

źródła.

== cytosol (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) cytozol

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) cytoplasmic matrix, groundplasm

Wiktionary

cytosolowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. zob. cytozolowy.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta bariera może być przezwyciężona w wyniku kolejnego działania mitochondrialnej i cytosolowej dehydrogenazy jabłczanowej.

Wiktionary

cytostatyczny

taki, który powoduje wstrzymanie procesów podziału komórek i ich namnażania

SJP.pl

cytostatyk

lek hamujący podział komórek, używany głównie w leczeniu chorób nowotworowych; antymitotyk, lek antymitotyczny, lek cytostatyczny, lek onkostatyczny

SJP.pl

Leki cytostatyczne, cytostatyki, leki przeciwnowotworowe, leki cytotoksyczne – grupa substancji naturalnych i syntetycznych używanych w chemioterapii nowotworów, działająca toksycznie na komórki nowotworowe charakteryzujące się szybkimi podziałami. Leki te uszkadzają jednak także inne szybko dzielące się, zdrowe komórki (szpik kostny, błony śluzowe, komórki włosów), stąd częste są działania niepożądane takie jak: anemia, nudności i wymioty, łysienie. Cytostatyki mają wąski indeks terapeutyczny.

Wikipedia

cytostom

jama gębowa u orzęsek (pierwotniaki)

SJP.pl

Cytostom – jeden z dwóch obszarów błony komórkowej orzęska, na którym nie występują rzęski. Tylko w jego obrębie tworzą się wodniczki pokarmowe i tylko w jego obrębie zachodzi endocytoza. Konieczność występowania cytostomów u orzęsków wynika z bardzo złożonej budowy ich pellikuli, uniemożliwiającej tworzenie się i opróżnianie wodniczek (patrz też: cytopyge) w dowolnym miejscu.

Cytostom posiadają również niektóre wiciowce.

Wikipedia

cytoszkielet

zespół włóknistych struktur białkowych w komórce eukariotycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;

Wiktionary

Cytoszkielet – sieć włóknistych struktur białkowych w komórce eukariotycznej, dzięki którym organella i substancje nie pływają swobodnie w cytozolu, ale zajmują pewne przypisane sobie miejsca.

Cytoszkielet tworzą włókienka (filamenty) aktynowe, czyli mikrofilamenty, mikrotubule zbudowane z innego białka, a mianowicie tubuliny oraz filamenty pośrednie.

Szkielet komórki jest elastyczny – potrafi się szybko przebudowywać zgodnie z potrzebami komórki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zaburzenia w strukturze i funkcji cytoszkieletu mogą być powodem zmian kształtu krwinek.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cytoszkieletowy

Wiktionary

cytoszkieletowy

→ cytoszkielet

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z cytoszkieletem

Wiktionary

Patrz:
cytoszkielet
Przykłady

(1.1) Ten zrąb cytoszkieletowy nie jest strukturą statyczną, ale uczestniczy również w funkcji dynamicznej komórki, tj. w transporcie aksonowym i we wzroście neurytu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytoszkielet m.

Wiktionary

cytotaksonomia

dział taksonomii grupujący organizmy na podstawie badań cytologicznych

SJP.pl

cytotoksyczność

toksyczność względem komórek w danym organizmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cytotoksyczne

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. cytotoksyczny

przysł. cytotoksycznie

Wiktionary

cytotoksyczny

toksyczny względem komórek w danym organizmie

SJP.pl

cytotoksyna

toksyna działająca na określone kategorie komórek organizmu

SJP.pl

Cytotoksyny (gr. kytos ‘komórka’) – toksyny działające na określone komórki organizmu.

W zależności od narządu lub tkanki, wobec których są toksyczne, wyróżnia się m.in.:

- dermatotoksyny (skóra)

- hemotoksyny (krew)

- hepatotoksyny (wątroba)

- nefrotoksyny (nerki)

- neurotoksyny (układ nerwowy)

Wikipedia

cytować

dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacytować)

(1.1) dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maritain cytuje gdzieś Boccaccia, który w komentarzu do Dantego powiedział: "Poezja jest teologią".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈtɔvat͡ɕ, AS: cytovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytat m., cytacik m., cytacja ż., cytata ż., cytowanie n., zacytowanie n.

czas. zacytować dk.

przym. cytacyjny, cytatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przytaczać, przywoływać, podawać, powoływać się (na)

Wiktionary

cytowalność

zbadana statystycznie liczba cytowań jakiegoś tekstu (tekstów)

SJP.pl

cytowalny

dający się cytować

SJP.pl

cytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cytować.

Wiktionary

Cytowanie piśmiennictwa – przytaczanie w tekście cudzych wywodów, powoływanie się na fakty naukowe, informacje zawarte w innych publikacjach. W naukach humanistycznych cytowanie bywa czasem określane mianem „powołania”.Cytowanie polega na:

- dosłownym przytoczeniu fragmentu czyjejś wypowiedzi (cytat)

- przytoczeniu w formie parafrazy (cytowanie sparafrazowane) – omówienie, streszczenie, przedstawienie w formie syntetycznej, uogólnienie za pomocą własnych słów faktów naukowych lub wypowiedzi innych autorów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtɔˈvãɲɛ, AS: cytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zacytowanie n., cytat m., cytacik m., cytacja ż., cytata ż.

czas. cytować ndk., zacytować dk.

przym. cytatowy, cytacyjny

Wiktionary

cytoza

liczba komórek w jednym mikrolitrze badanej laboratoryjnie próbki płynu, pobranej z wnętrza ciała

SJP.pl

cytozol

płynna faza cytoplazmy (bez organelli i cytoszkieletu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. płynna część cytoplazmy wypełniająca przestrzenie między elementami cytoszkieletu a organellami;

Wiktionary

Cytozol, cytoplazma podstawowa, matriks cytoplazmy, płyn wewnątrzkomórkowy – płynny składnik cytoplazmy, w którym znajdują się organelle. W tym układzie koloidalnym znajdują się składniki odżywcze, jony, białka, enzymy oraz produkty odpadowe metabolizmu, z których część jest rozpuszczona w wodzie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednym ze sposobów transdukcji, czyli przetwarzania sygnału […] i przesyłania go dalej, jest mechanizm doprowadzający do zmian stężenia jonów wapnia w cytozolu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. cytozolowy

Wiktionary

cytozolowy

→ cytozol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z cytozolem

Wiktionary

Patrz:
cytozol
Przykłady

(1.1) Bardziej skomplikowany proces zachodzi w przypadku wiązania hormonu przez receptor cytozolowy, np. w przypadku hormonów steroidowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytozol m.

Wiktionary

cytozyna

azotowa zasada organiczna wchodząca w skład kwasów nukleinowych

SJP.pl

Cytozyna (skróty: Cyt, C) – organiczny związek chemiczny z grupy pirymidyn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W dwuniciowych kwasach nukleinowych cytozyna tworzy parę komplementarną z guaniną za pomocą trzech wiązań wodorowych:

Wikipedia

cytozynowy

przymiotnik od: cytozyna

SJP.pl

cytra

instrument muzyczny o płaskim pudle rezonansowym, na którym rozpięte są struny strojone w dwojaki sposób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument strunowy o płaskim pudle;

Wiktionary

Cytra (z gr. kitara, z lac. Cithara) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych. Współczesna odmiana cytry pochodzi z terenów Niemiec i Austrii. Jej nazwa wskazuje na pokrewieństwo ze starogrecką kitarą, podobnie jak nazwa gitara.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Grajmy Panu na harfie, grajmy Panu na cytrze, chwalmy śpiewem i tańcem cuda te fantastyczne.

(1.1) […] sam siebie nie poznaję, ale zbrzydły mi uczty, zbrzydło wino, śpiewanie, cytry i wieńce, zbrzydł dwór cezara i nagie ciała […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtra, AS: cytra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrzysta m., cytrzystka ż.

Wiktionary

cytral

bezbarwna ciecz o zapachu cytryny otrzymywana z olejku cytrynowego i lemongrasowego

SJP.pl

Wikipedia

cytranga

mieszaniec pomarańczy słodkiej z pomarańczą trójlistkową

SJP.pl

Cytranga – mieszaniec roślin z rodzaju cytrus.

Stosowana jako podkładka nie zapobiega suchej zgniliźnie korzeni ani chorobie Citrus exocortis.

Wikipedia

cytrian

minerał; cytryn

SJP.pl

cytrok

kadź garbarska, zaopatrzona w mieszadło skrzydłowe, napędzane mechanicznie, używana do moczenia skór

SJP.pl

cytron

1. gatunek drzewa o wiecznie zielonych liściach;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Citrus medica|ref=tak., gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych;

Wiktionary

Cytron, cedrat (Citrus medica L.) – gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych (Rutaceae Juss.). Prawdopodobnie pochodzi z podnóża Himalajów (północno-wschodnie Indie, północna Mjanma). Rozprzestrzeniony już w starożytności do Chin i Europy (tu dotarł jako pierwszy z owoców cytrusowych ok. 300 r. p.n.e.). Jest prawdopodobnie jednym z trzech gatunków rodzicielskich (obok pomarańczy olbrzymiej i mandarynki) większości form uprawnych cytrusów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Piłem z kolegą sok z cytronu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtrɔ̃n, AS: cytrõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. cytronowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cedrat

Wiktionary

cytronada

cytrynada, cytroneta;
1. chłodzący napój z soku cytrynowego, cukru i wody, najczęściej gazowany i aromatyzowany;
2. niegazowany napój cytrynowy, sprzedawany w okresie Polski Ludowej w woreczkach foliowych

SJP.pl

Cytronada – niegazowany napój cytrynowy, produkowany i sprzedawany w Polsce w latach 80. XX wieku w foliowych woreczkach, które należało przebić słomką (często sprzedawaną w komplecie z woreczkiem).

Wikipedia

cytronela

roślina z rodziny traw, uprawiana głównie w Afryce i na terenach krajów euroazjatyckich ze względu na zawartość olejków eterycznych; palczatka

SJP.pl

cytronelal

Cytronelal (rodinal) – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów terpenowych, monoterpenoid będący głównym składnikiem mieszaniny terpenoidów nadającej olejkowi cytronelowemu specyficzny cytrynowy zapach.

Cytronelal jest głównym składnikiem olejków destylowanych z roślin z rodziny Cymbopogon oraz gatunków Corymbia citriodora i Leptospermum petersonii oraz Melissa officinalis.

Wikipedia

cytronelol

Cytronelol – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych alkoholi alifatycznych zaliczany do monoterpenów, o intensywnym, przyjemnym zapachu, bardzo trudno krystalizuje.

Posiada jedno centrum chiralności i dlatego występuje w formie dwóch enancjomerów. Intensywny zapach posiada tylko jeden z enancjomerów (z konfiguracją absolutną S (+)). Forma lewoskrętna nazywa się rodinolem. Przy małych stężeniach jego zapach kojarzy się z różami i melisą, a przy większych – bardziej przypomina intensywny zapach cytrusowy.

Wikipedia

cytronelowy

przymiotnik od: cytronela

SJP.pl

cytroneta

cytrynada, cytronada;
1. chłodzący napój z soku cytrynowego, cukru i wody, najczęściej gazowany i aromatyzowany;
2. niegazowany napój cytrynowy, sprzedawany w okresie Polski Ludowej w woreczkach foliowych

SJP.pl

Cytroneta – cytrynowy napój gazowany, sprzedawany od lat 70. do początku lat 90. XX wieku w szklanych butelkach 0,33 litra, a także w foliowych woreczkach (niegazowana).

Wikipedia

cytronowy

związany z cytronem

SJP.pl

cytrulina

aminokwas biorący udział w cyklu mocznikowym

SJP.pl

Cytrulina – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, pochodna ornityny. Po raz pierwszy wyizolowano ją z arbuza. Bierze udział w cyklu mocznikowym, w którym powstaje z ornityny i karbamoilofosforanu w mitochondrium (reakcja katalizowana przez transkarbamoilazę ornitynową), a następnie jest wydzielana do cytozolu i przekształcana do kwasu argininobursztynowego z udziałem syntetazy argininobursztynowej.

Wikipedia

cytrulinowy

→ cytrulina

SJP.pl

Patrz:
cytrulina

cytrus

1. egzotyczne drzewo lub krzew o soczystych owocach;
2. owoc drzewa lub krzewu, uprawianego w ciepłym klimacie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Citrus|L.|ref=tak., tropikalne drzewo lub krzew o soczystych owocach;

(1.2) spoż. owoc cytrusa (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Do cytrusów zaliczamy m.in.: pomarańcze, mandarynki, cytryny i grapefruity.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtrus, AS: cytrus

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrusowość ż.

:: zdrobn. cytrusik m.

przym. cytrusowy, cytrynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) roślina cytrusowa, drzewo cytrusowe, krzew cytrusowy

(1.2) owoc cytrusowy

Wiktionary

cytrusowość

cytrusowy smak lub posmak, zwykle piwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cytrusowy smak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na drugim planie intensywny wpływ liści limonki kaffir, która wnosi charakterystyczną cytrusowość.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrus mrz.

przym. cytrusowy

Wiktionary

cytrusowy

związany z cytrusem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cytrusem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zjadłbym chętnie tamten krem o cytrusowym smaku, który ciotka przyrządzała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtruˈsɔvɨ, AS: cytrusovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrus mrz./mzw.

Wiktionary

cytryn

minerał przezroczysty o barwie żółtej, odmiana kwarcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

Wiktionary

Cytryn (kwarc żółty) – odmiana kwarcu. Należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od: starofrancuskiego słowa citrin – żółty; gr. kitros = cytryna; łac. citrus = drzewo cytrusowe. Inne nazwy (niedopuszczalne w handlu) to: topaz czeski, topaz złoty, topaz fałszywy, topaz Madeira.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtrɨ̃n, AS: cytrỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynowiec mzw./mrz., cytryna ż., cytrynka ż., cytrynek m., cytrynian m., cytrynówka ż.

przym. cytrynowy

przysł. cytrynowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kwarc żółty

Wiktionary

cytryna

1. roślina z rodziny rutowatych, niewysokie drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach, białych kwiatach i żółtych owocach; cytrynowiec, drzewo cytrynowe;
2. owoc rośliny o tej samej nazwie, mięsisty, o soczystym, kwaśnym miąższu i żółtej skórce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kwaśny owoc o żółtej skórce

(1.2) dendr. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Citrus|ref=tak., drzewo rodzące kwaśne owoce;

(1.3) środ. mot. citroën

(1.4) uczn. dziewczyna

Wiktionary

- Cytryna zwyczajna (cytryna właściwa, cytryna) – cytrus

- Cytryna Meyera – cytrus

- Kino Cytryna – kino w Łodzi

- Cytryna, Złota Cytryna – wyróżnienie za "najbardziej obciachowy klip", przyznawane na festiwalu Yach Film

- Magda „Cytryna” Turowska – polska wokalistka, muzyk, właścicielka Agencji Inicjatyw Artystycznych „Cytryna”

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia pija wyłącznie herbatę z cytryną.

(1.2) W oranżerii natknęliśmy się na rozłożyste cytryny, rosnące w ozdobnych donicach.

(1.3) Jacek jeździ starą cytryną do pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈtrɨ̃na, AS: cytrỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynówka ż., cytrynek m., cytrynian m., cytryn m.

:: zdrobn. cytrynka ż.

przym. cytrynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. limonija

Wiktionary

cytrynada

cytronada, cytroneta;
1. chłodzący napój z soku cytrynowego, cukru i wody, najczęściej gazowany i aromatyzowany;
2. niegazowany napój cytrynowy, sprzedawany w okresie Polski Ludowej w woreczkach foliowych

SJP.pl

cytrynat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. cytryna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈtrɨ̃nat, AS: cytrỹnat

Wiktionary

cytryńcowate

o cechach cytryńcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, liczba mnoga

(1.1) bot. rodzina roślin okrytonasiennych;

Wiktionary

Cytryńcowate (Schisandraceae Blume) – rodzina należąca do jednej z najstarszych linii rozwojowych roślin okrytonasiennych – rzędu Austrobaileyales. Obejmuje trzy rodzaje z 92 gatunkami, ewentualnie dwa z 50 gatunkami w ujęciu wyodrębniającym rodzaj badian Illicium w osobną rodzinę Illiciaceae (takie ujęcie było np. opcjonalne w systemie APG II z 2003). Rodzina ma dysjunktywny zasięg obejmujący południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych, Meksyk i Antyle oraz wschodnią i południowo-wschodnią Azję (od rosyjskiego Dalekiego Wschodu po Sri Lankę i Celebes). Jej przedstawiciele występowali jednak na pozostałym obszarze Azji i Europy jeszcze w trzeciorzędzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtrɨ̃j̃nt͡sɔˈvatɛ, AS: cytrỹĩ ̯ncovate

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynowiec mzw./mrz.

Wiktionary

cytryńcowaty

o cechach cytryńcowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

cytrynek

pospolity w Polsce motyl dzienny z rodziny bielinków; listkowiec cytrynek

SJP.pl

cytrynian

sól kwasu cytrynowego otrzymana przez działanie na niego odpowiednim wodorotlenkiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu cytrynowego;

Wiktionary

Cytryniany – organiczne związki chemiczne, sole i estry kwasu cytrynowego.

Cytryniany odgrywają znaczną rolę w organizmach żywych. Powstają one w trakcie cyklu Krebsa, w wyniku kondensacji aldolowej estrów kwasu szczawiowego i octowego z acetylo-CoA katalizowanej przez enzym syntazę cytrynianową. W dalszych etapach cyklu cytrynian ulega izomeryzacji do mniej trwałego termodynamicznie izocytrynianu przy udziale enzymu akonitazy:

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cytrynowiec mzw./mrz., cytrynówka ż., cytrynka ż., cytryn mrz., cytryna ż.

przym. cytrynowy

Wiktionary

cytryniec

mrozoodporne pnącza z Ameryki Północnej i Azji Wschodniej o wonnych kwiatach i jagodowych owocach

SJP.pl

Cytryniec (Schisandra Michx.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych (Schisandraceae). Do rodzaju należy 26 gatunków występujących głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej (zwłaszcza w Chinach i Japonii). Tylko jeden gatunek – Schisandra glabra rośnie poza Azją – w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej. Rośliny te rosną w zaroślach i lasach, zwykle nad strumieniami.

Wikipedia

cytrynka

mała cytryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: cytryna

(1.2) więz. miotacz gazu

Wiktionary

- cytrynka (Arthrorhaphis) – rodzaj porostów

- cytrynka (Geothlypis) – rodzaj ptaków

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwie bezy i herbatę z cytrynką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynowiec mzw./mrz., cytryna ż., cytrynówka ż., cytrynek mzw., cytrynian mrz., cytrynóweczka ż., cytryn mrz.

przym. cytrynowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cebula, cybula, cytryna

Wiktionary

cytrynóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cytrynówka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynówka ż., cytrynka ż.

Wiktionary

cytrynowiec

roślina z rodziny rutowatych, niewysokie drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach, białych kwiatach i żółtych owocach; cytryna, drzewo cytrynowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z warstwą biszkoptu, budyniu i kremem cytrynowym

(1.2) bot. pot. drzewo cytrynowe

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zob. tarcznik cytrynowiec.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytryna m., cytrus m., cytrynka ż., cytrusik m., cytrynówka ż., cytryniarz m., cytrynek m., cytrynian m., cytryn m., cytryniec m., cytryńcowate nmos., Cytrynowo n., cytrynada ż.

przym. cytrynowy, cytrusowy, cytrynianowy, cytryńcowaty

przysł. cytrynowo, cytrusowo

Wiktionary

cytrynówka

1. nalewka na skórkach cytrynowych;
2. roślina z rodziny rutowatych; miłonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Limonia|L.|ref=Limonia (Rutaceae)., roślina z rodziny rutowatych

(1.2) spoż. nalewka na cytrynach

Wiktionary

Cytrynówka – rodzaj likieru smakowego o smaku i zapachu cytryny. Napój pozyskiwany z mieszkanki skórki cytrynowej, syropu cukrowego, wody i alkoholu o stężeniu minimum 40% przyrządzonej w odpowiednich proporcjach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cytryna ż., cytrynka ż., cytrynek mzw., cytrynian mrz., cytryn mrz.

:: zdrobn. cytrynóweczka ż.

przym. cytrynowy

Wiktionary

cytrynowopomarańczowy

pomarańczowy o odcieniu cytrynowym

SJP.pl

cytrynowożółty

żółty o odcieniu cytrynowym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) żółty o odcieniu cytrynowym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cytrynowożółtą barwę sos zawdzięcza użyciu dużej ilości skórki cytrynowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtrɨ̃nɔvɔˈʒuwtɨ, AS: cytrỹnovožuu̯ty

Wiktionary

cytrynowozłoty

złoty o odcieniu cytrynowym

SJP.pl

cytrynowy

1. dotyczący cytryny (drzewa lub krzewu) np. gaj cytrynowy;
2. zrobiony z owoców cytryny, mający smak cytryn, zapach cytryn;
3. mający kolor dojrzałych owoców cytryny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cytryną, dotyczący cytryny

(1.2) taki, który jest wykonany z dodatkiem cytryny

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma kolor owocu cytryny

(2.2) przypominający cytrynę w smaku lub zapachu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kwas cytrynowy występuje w niewielkich ilościach w większości organizmów żywych, gdyż spełnia ważną rolę w metabolizmie węglowodanów..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨtrɨ̃ˈnɔvɨ, AS: cytrỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytrynowiec mzw./mrz., cytryna ż., cytrynka ż., cytrynówka ż., cytrynian mrz., cytrus mrz., cytryn mrz.

przym. cytrusowy

przysł. cytrynowo

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) jaskrawożółty

Wiktionary

cytrzysta

muzyk grający na cytrze

SJP.pl

cytrzystka

kobieta grająca na cytrze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na cytrze

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cytra ż.

Wiktionary

cytwar

roślina stepowa z rodziny astrowatych; rupnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. szarozielony krzew azjatycki;

(1.2) lek z wysuszonego kwiatostanu cytwaru (1.1)

Wiktionary

- bylica cytwarowa – gatunek roślin z rodziny astrowatych

- cytwar (Kaempferia) – rodzaj roślin z rodziny imbirowatych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨtfar, AS: cytfar

Wiktionary

cytwarowy

→ cytwar

SJP.pl

Patrz:
cytwar

cytyzyna

organiczny związek chemiczny, jasnożółty proszek o silnych własnościach toksycznych, występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego;

Wiktionary

Cytyzyna – organiczny związek chemiczny, alkaloid chinolizydynowy o silnych własnościach toksycznych. Występujące we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego (Laburnum anagyroides).

Wikipedia

cywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cewa, cewka, rurka

(1.2) przest. szpulka

Wiktionary

cywać

czasownik niedokonany

(1.1) gwara. przysypiać, trwać w półśnie, najczęściej na skutek upojenia alkoholowego lub zmęczenia.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miałeś się bawić, a nie cywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨvat͡ɕ, AS: cyvać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przysypiać

Wiktionary

cywet

substancja pochodzenia zwierzęcego, będąca wydzieliną gruczołów cywety; cybet

SJP.pl

Cywet (Cybet) (Viverra Civetta Extract) – ekstrakt z wysuszonych gruczołów okołoodbytniczych, wydzielających feromony, pochodzących od kilku ssaków z podrodziny wiwerowatych, nazywanych cywetami lub cybetami (np. cyweta afrykańska, Viverra civetta, Viverra zibetha). Zwierzęta zamieszkują obszar Abisynii, Gwinei, Senegalu i Indii. Istnieje możliwość operacyjnego usunięcia tego gruczołu, co uchroniłoby zwierzę przed śmiercią, jednak wysoka cena tego produktu sprawia, że zwierzęta są specjalnie do tego celu hodowane i zabijane. Istnieje jeszcze druga metoda otrzymywania cywetu, ale jest ona niezwykle okrutna i bolesna dla cywet. Zwierzęta hoduje się w bardzo ciasnych klatkach i, aby zwiększyć ilość wydzieliny gruczołowej, nieustannie się je drażni. Cywet wydzielają samce i samice. W ciągu roku można od jednego osobnika uzyskać około 250 g cywetu. Jest to substancja o żółtej barwie i o konsystencji masła. Zwykle otrzymuje się tinkturę przez kilkumiesięczną macerację rozdrobnionego wysuszonego gruczołu zimnym alkoholem etylowym lub na gorąco. Konkret i absolut wytwarza się przez ekstrakcję eterem naftowym i etanolem. Mimo okrutnych metod pozyskiwania tej substancji zapachowej obecnie w niektórych krajach Azji i Afryki nadal jest ona sprzedawana, a powodem ciągłego zainteresowania tym produktem jest brak możliwości zastąpienia go substancjami pochodzenia roślinnego czy syntetycznego.

Wikipedia

cyweta

ssak zaliczany do rodziny łasz z rzędu drapieżnych, zwierzę wielkości lisa mające szare futro w brązowe cętki; cybeta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Civettictis|Pocock|ref=tak., rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny wiwerowatych;

(1.2) pot. łaskun palmowy

Wiktionary

Cyweta (Civettictis) – rodzaj ssaków z podrodziny wiwer (Viverrinae) w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cyweta wyglądem przypomina połączenie kota i łasicy.

Wiktionary

cywetowy

→ cywet; cybetowy

SJP.pl

cywil

1. osoba nienależąca do sił zbrojnych (również policji); osoba cywilna;
2. potocznie: życie pozawojskowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

Wiktionary

Cywil, osoba cywilna (łac. civilis, obywatelski) – określenie osoby niebędącej w czynnej służbie wojskowej, przeciwieństwo żołnierza.

W mowie potocznej termin ten jest również używany w szerszym znaczeniu i odnosi się do osób niebędących członkami innych formacji mundurowych zorganizowanych na wzór wojskowy, powołanych do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Służyłem w wojsku i nie boję się żadnego cywila.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡sɨvʲil, AS: cyvʹil

Wiktionary

Powiązane:

czas. cywilizować, ucywilnić dk.

przym. cywilny, cywilizatorski

przysł. cywilnie

rzecz. cywilista mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niewojskowy

Wiktionary

cywilbanda

potocznie: cywile w odróżnieniu od żołnierzy

SJP.pl

cywilista

specjalista w zakresie cywilistyki - nauki dotyczącej prawa cywilnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. specjalista prawniczy, znawca prawa cywilnego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywil m.

:: fż. cywilistka ż.

przym. cywilny

Wiktionary

cywilistka

→ cywilista

SJP.pl

Patrz:
cywilista

cywilistyczny

związany z cywilistyką lub cywilistą (np. umowa cywilistyczna, studia cywilistyczne)

SJP.pl

cywilistyka

nauka dotycząca prawa cywilnego

SJP.pl

cywilizacja

1. stan rozwoju społeczeństwa, zwłaszcza jego kultury materialnej;
2. ogół dóbr materialnych i kulturowych jakiegoś społeczeństwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

(1.2) ogół dóbr materialnych i umiejętności osiągnięty przez społeczeństwo w określonej epoce

Wiktionary

Cywilizacja – poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowania środowiska naturalnego i nagromadzeniem instytucji społecznych. Stanowi ona najwyższy poziom organizacji społeczeństw, z którymi jednostki identyfikują się. W skład cywilizacji wchodzą mniejsze jednostki, np.: narody, wspólnoty pierwotne czy inne zbiorowości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨvʲilʲiˈzat͡sʲja, AS: cyvʹilʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizowanie n., ucywilizowanie n., cywilizator m., protocywilizacja ż.

czas. cywilizować ndk., ucywilizować dk.

przym. cywilizacyjny, cywilizatorski

Wiktionary

cywilizacyjny

przymiotnik od: cywilizacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z cywilizacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨvʲilʲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: cyvʹilʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizacja ż., cywilizowanie n., ucywilizowanie n.

czas. cywilizować ndk., ucywilizować dk.

przysł. cywilizacyjnie

przym. cywilizatorski

Wiktionary

cywilizator

osoba, która szerzy cywilizację, cywilizuje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ktoś, kto szerzy cywilizację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizacja ż., cywilizowanie n.

czas. cywilizować ndk.

przym. cywilizatorski

Wiktionary

cywilizatorka

kobieta, która szerzy cywilizację, cywilizuje

SJP.pl

cywilizatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cywilizatorami, cywilizowaniem, zaprowadzaniem cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizowanie n., cywilizacja ż., cywil m., cywilizator m., cywilizatorstwo n.

czas. cywilizować ndk., ucywilizować dk.

przym. cywilizacyjny, cywilny, cywilizowany

przysł. cywilizacyjnie, cywilnie

Wiktionary

cywilizować

1. krzewić, wprowadzać cywilizację;
2. cywilizować się - stawać się cywilizowanym

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) szerzyć cywilizację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizowanie n., cywilizacja ż., cywil m., cywilizator m., cywilizatorstwo n.

przym. cywilizacyjny, cywilny, cywilizowany, cywilizatorski

przysł. cywilizacyjnie, cywilnie

Wiktionary

cywilizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szerzenie cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywilizator m., cywilizacja ż.

czas. cywilizować

przym. cywilizowany, cywilizacyjny, cywilizatorski

Wiktionary

cywilizowany

1. krzewić, wprowadzać cywilizację;
2. cywilizować się - stawać się cywilizowanym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) korzystający ze zdobyczy cywilizacji

Wiktionary

Powiązane:

czas. cywilizować ndk.

przym. cywilizatorski

rzecz. cywilizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kulturalny, oświecony, postępowy

Wiktionary

cywilka

→ cywil

SJP.pl

Patrz:
cywil

cywilniak

potocznie: funkcjonariusz policji lub innych służb specjalnych nienoszący munduru

SJP.pl

cywilnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób cywilny lub w kontekście życia cywilnego, w przeciwieństwie do spraw związanych z wojskiem, służbami mundurowymi czy sytuacjami wojennymi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po zakończeniu służby wojskowej, Jan postanowił pracować cywilnie jako nauczyciel w szkole podstawowej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywil mos., cywilność ż.

przym. cywilny, cywilizatorski

czas. cywilizować

Wiktionary

cywilnoprawny

dotyczący prawa cywilnego, oparty na prawie cywilnym

SJP.pl

cywilność

dawniej: władza cywilna

SJP.pl

cywilny

1. nie odnoszący się do wojska, nie będący wojskowym, niewojskowy (np. ludność cywilna);
2. związany ze stroną prawną stosunków osobistych, rodzinnych i majątkowych obywateli (np. sprawa cywilna, ślub cywilny);
3. przestarzałe: obywatelski, osobisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie należący do wojska

(1.2) praw. taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Standardowa formuła podziękowania współmałżonkowi wypowiadana przez jubilatów nawiązywała literalnie do tej, którą wygłaszano w czasie ślubu cywilnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈvʲilnɨ, AS: cyvʹilny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cywil m., cywilistyka ż., cywilista m., cywilistka ż.

czas. cywilizować

przym. cywilistyczny, cywilizatorski

przysł. cywilnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) cywilnoprawny

Wiktionary

cywiński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Anastazy Bernard Cywiński – poeta, działacz, pedagog, slawista i historyk.

- Bohdan Hieronim Cywiński – publicysta, historyk idei, opozycjonista i działacz społeczny.

- Czesław Justyn Cywiński – żołnierz AK na Wileńszczyźnie, prezes Światowego Związku AK.

- Henryk Cywiński – polski wiceadmirał floty rosyjskiej.

- Ignacy Cywiński – generał żandarmerii, policmajster Warszawy.

- Jan Cywiński – opozycjonista, dziennikarz.

- Jan Kajetan Cywiński – biskup sufragan wileński, administrator diecezji.

- Janusz Cywiński – aktor.

- Janusz Cywiński – żołnierz AK, 2 Korpusu Polski na Zachodzie.

- Piotr M.A. Cywiński – historyk mediewista, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau.

- Piotr Cywiński – dziennikarz.

- Stanisław Cywiński – doktor filozofii, historyk literatury, dziennikarz.

- Stanisław Cywiński – inżynier, konstruktor lotniczy.

- Władysław Cywiński – taternik, alpinista, inżynier elektronik.

- Zenon Cywiński – ziemianin, poseł na Sejm Krajowy Galicji.

Wikipedia

cywka

nazwisko

SJP.pl

cywun

szlachecki urzędnik ziemski w dawnej Polsce i na Litwie; ciwun

SJP.pl

cyzalpejski

położony na południe od Alp; cisalpejski, cyzalpiński

SJP.pl

cyzalpiński

położony na południe od Alp; cisalpiński, cyzalpejski

SJP.pl

cyzapryd

związek chemiczny stosowany jako lek zwiększający motorykę przewodu pokarmowego; cisaprid

SJP.pl

Wikipedia

cyzelator

człowiek rzeźbiący w metalu; cyzeler

SJP.pl

cyzelatorka

kobieta rzeźbiąca w metalu

SJP.pl

cyzelatorski

→ cyzelator

SJP.pl

Patrz:
cyzelator

cyzelatorstwo

1. sztuka wykańczania, obrabiania przedmiotów kutych w metalu lub metalowych odlewów odpowiednimi narzędziami; grawerstwo, cyzelerstwo;
2. przenośnie: drobiazgowe, dokładne wykańczanie lub poprawianie czegoś; cyzelatura, wygładzanie

SJP.pl

cyzelatura

zajęcie cyzelatora; wynik pracy cyzelatora

SJP.pl

cyzeler

człowiek rzeźbiący w metalu; cyzelator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykańczający metalowe rzeżby i przedmioty rzemiosła artystycznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyzelerka ż., cyzelowanie n., cyzelunek mrz.

czas. cyzelować ndk.

Wiktionary

cyzelerka

kobieta zajmująca się cyzelowaniem, rzeźbiąca w metalu

SJP.pl

cyzelernia

1. dział fabryki zajmujący się cyzelowaniem;
2. warsztat cyzelatora

SJP.pl

cyzelerski

→ cyzeler

SJP.pl

Patrz:
cyzeler

cyzelerstwo

sztuka wykańczania, obrabiania przedmiotów kutych w metalu lub metalowych odlewów odpowiednimi narzędziami; grawerstwo, cyzelatorstwo

SJP.pl

cyzelować

1. obrabiać, wygładzać metalowe przedmioty rzemiosła artystycznego
2. przenośnie: drobiazgowo, pedantycznie coś wykańczać

SJP.pl

czasownik

(1.1) rzem. szt. wykańczać, wygładzać przedmioty rzemiosła artystycznego i rzeźby odlewane w metalu

(1.2) przen. bardzo starannie, z pieczołowitą dokładnością, coś wykańczać, opracowywać

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Autorka wykorzystała tu swe dawne teksty, ale cyzelowała, modyfikowała, rozszerzała (np. obszernym fragmentem o Klątwie).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡sɨzɛˈlɔvat͡ɕ, AS: cyzelovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cyzelatorstwo n., cyzelator m., cyzelatorka ż., cyzelerstwo n., cyzeler m., cyzelerka ż., cyzelernia ż., cyzelunek m., cyzelatura ż., cyzelowanie n.

przym. cyzelerski

Wiktionary

cyzelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cyzelować.

Wiktionary

Cyzelowanie – rodzaj artystycznej obróbki plastycznej metalowych rzeźb i wyrobów rzemiosła artystycznego, wykutych, odlanych, tłoczonych lub wyoblanych.

Metoda ta ma zastosowanie do:

- wykończenia i nadania ostatecznego kształtu odlewom poprzez usunięcie niedokładności i nierówności,

- wydobycia szczegółów ozdób i rysunku ornamentu,

- nadania powierzchni odpowiedniej (z reguły gładkiej) faktury,

- wykonywania wklęsło-wypukłych wzorów i rysunków artystycznych poprzez wybijanie ich w blasze za pomocą narzędzi zwanych puncami cyzelerskimi (stosowane do zdobienia m.in.: pater, cukiernic, kielichów, tac, wazonów, ram luster).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cyzelatorstwo n., cyzelator m., cyzelatorka ż., cyzelerstwo n., cyzeler m., cyzelerka ż., cyzelernia ż., cyzelunek m., cyzelatura ż.

czas. cyzelować ndk.

przym. cyzelerski

Wiktionary

cyzelunek

zajęcie cyzelatora

SJP.pl

cyzio

nazwisko

SJP.pl

cyzjojan

wierszowany kalendarz kościelny, używany od XII wieku; cizjojanus; cisiojanus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. średniowieczny wierszowany kalendarz o charakterze mnemotechnicznym;

Wiktionary

Cyzjojan (łac. Cisiojanus) – średniowieczny wierszowany kalendarz o charakterze mnemotechnicznym.

Cyzjojany zbudowane były w ten sposób, że każdy miesiąc opisywały dwa wersy. W każdym dwuwersie poszczególne sylaby informowały o świętach stałych oraz o dniach, w których wspominało się świętego. Wersy liczyły tyle sylab, ile dni posiadał dany miesiąc. Aby zachować przyjęty układ, słowa skracano do jednej sylaby lub incipitu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze cyzjojany powstały w XIII wieku w Niemczech […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɨˈzʲjɔ̇jãn, AS: cyzʹi ̯ȯi ̯ãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cisiojanus

Wiktionary

cz

1. połączenie liter oznaczające spółgłoskę "cz";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, bezdźwięczna, twarda, zwarto-szczelinowa

SJP.pl

dwuznak

(1.1) jęz. dwuznak polski oznaczający fonem IPA2|t͡ʃ.;

Wiktionary

Cz (Cz, cz) – dwuznak składający się z liter C i Z. W pisowni polskiej najczęściej oznacza dźwięk spółgłoski zwarto-szczelinowej zadziąsłowej bezdźwięcznej oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA symbolem [t͡ʂ].

Wikipedia

cz-wa

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = geogr. Częstochowa

Wiktionary

cz.

skrót od: część

SJP.pl

skrót

(1.1) = część

Wiktionary

Język czeski (cz. český jazyk, čeština [ˈt͡ʃɛʃcɪna]) – język z grupy zachodniosłowiańskiej, stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, a w dalszej kolejności również z polskim, kaszubskim oraz łużyckimi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „Dziady cz. II” to dramat opisujący pogański obrzęd wywoływania dusz umarłych.

Wiktionary

cza-cza

południowoamerykański taniec towarzyski; cha-cha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;

(1.2) muz. muzyka do cza-czy (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃa‿t͡ʃa, AS: ča‿ča

Wiktionary

czaban

dawniej: pasterz owiec lub wołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pasterz owiec lub wołów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. zootechn. duży baran lub wół

Wiktionary

Czaban, caban (tur. çoban, rum. cioban, rus. чабан) – nazwa pasterza owiec lub wołów w Rumunii, Mołdawii, na Węgrzech oraz w części Ukrainy, a także u ludów Kaukazu i Azji Środkowej.

Wikipedia

Powiązane:

(2.1)

:: rzecz.

::: zdrobn. czabanek mzw.

Wiktionary

czabanek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. zdrobn. od: czaban

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pasterz broni swoich czabanków od wilków i w ogóle wszelkich drapieżców.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaban mzw., czabanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czaban

Wiktionary

czabański

→ czaban

SJP.pl

Patrz:
czaban

czabarówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Czabarówka – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Czabarówka, położony na linii dawnej Galicyjskiej Kolei Transwersalnej.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie kopyczynieckim województwa tarnopolskiego. W lutym 1940 NKWD zesłało na Syberię 24 polskie rodziny (72 osoby). Aresztowało także kierownika szkoły Franciszka Hołubowicza. W 1941 Ukraińska Policja Pomocnicza wywiozła do getta tutejszych Żydów, mordując kilku z nich. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 22 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czabarówecki

Wiktionary

cząber

1. roślina zielna z rodziny jasnotowatych;
2. cząber ogrodowy - gatunek cząbru o aromatycznych liściach;
3. przyprawa z tej rośliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Satureja|ref=tak., rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;

(1.2) kulin. przyprawa z cząbru ogrodowego

(1.3) stpol. zob. comber. (mięso z części grzbietowej)

(1.4) reg. zob. babski comber.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Cząber bez wątpienia jest jedną z bardziej przydatnych w kuchni przypraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔ̃mbɛr, AS: čõmber

Wiktionary

Powiązane:

(1.4) przym. cząbrowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ośli pieprz (oksytański/prowansalski: pèbre d'aï; francuski: poivre d'âne)

Wiktionary

cząberek

wieloletnia roślina z rodziny jasnotowatych, stosowana w przemyśle kosmetycznym, ziołolecznictwie i jako przyprawa; macierzanka piaskowa, tymianek wąskolistny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cząber

Wiktionary

Macierzanka piaskowa (Thymus serpyllum L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych. Inne nazwy: cząberek, tymianek wąskolistny, dzięcielnica. Występuje w Europie i na Syberii. W Polsce jest pospolity na całym niżu.

Wikipedia

cząbr

dawniej: cząber (roślina zielna)

SJP.pl

cząbrowy

→ cząber

SJP.pl

Patrz:
cząber

czaca

dawniej: Czadca - miasto na Słowacji

SJP.pl

Czadca (dawniej: Czaca; słow. Čadca, do 1927 także: Čaca; niem. Tschadsa; węg. Csaca, Csáca) – miasto powiatowe w północnej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Kysuce.

Wikipedia

czacha

pospolicie:
1. czaszka;
2. głowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od czaszka

Wiktionary

Czacha – skała we wsi Trzebniów, w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa. Znajduje się w lesie po zachodniej stronie drogi z Trzebniowa do Ludwinowa. Pod względem geograficznym jest to obszar Wyżyny Częstochowskiej.

Czacha znajduje się w lesie na stoku wzniesienia Góra. Można do niej dojść odchodzącym od tej drogi czerwonym Szlakiem Orlich Gniazd i szlakiem rowerowym (Siedlecka Droga). Na pierwszym obniżeniu za wzniesieniem odchodzi od niego w lewo polna, piaszczysta droga. W odległości około 250 m od jej początku po jej lewej stronie znajduje się niewidoczny z drogi Biały Murek, a około 100 m wyżej Mechata i Czacha.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miała na sobie sweter w czachy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃaxa, AS: čaχa

Wiktionary

czacharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka mongolskiej grupy etnicznej, posługującej się dialektem czacharskim i zamieszkującej Mongolię Wewnętrzną

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Czachar mos.

przym. czacharski

Wiktionary

czachlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. koszula płócienna, zwłaszcza noszona przez kobiety

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃaxlʲik, AS: čaχlʹik

Wiktionary

czachor

nazwisko

SJP.pl

Czachor (forma żeńska: Czachor, Czachorowa; liczba mnoga: Czachorowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 1779 osób o tym nazwisku.

Wikipedia

czachorowo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Czachorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo

- Czachorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

Wikipedia

czachorowski

nazwisko

SJP.pl

- Józef Czachorowski – polski szlachcic

- Stanisław Zbigniew Czachorowski – polski trichopterolog

- Stanisław Swen Czachorowski – polski poeta, prozaik i aktor

- Adam Czachorowski (poprawnie: Adam Czahrowski) – polski poeta

Wikipedia

czachórski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Czachórski:

- Wacław Czachórski (1905–?) – polski inżynier górnictwa, wiceminister przemysłu ciężkiego

- Witold Czachórski (1915–1995) – polski prawnik, nauczyciel akademicki, profesor nauk prawnych

- Władysław Czachórski (1850–1911) – polski malarz akademicki

Wikipedia

czachówek

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Czachówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria

- Czachówek – część wsi Bądki, w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja

Wikipedia

czachowo

Miejscowości w Polsce:

- Czachowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia

- Czachowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo

- Czachowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Radowo Małe

Zobacz też: Czachów

Wikipedia

czachowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o nazwisku Czachowski:

- Dionizy Czachowski – pułkownik, naczelnik wojenny

- Józef Czachowski – pilot Wojska Polskiego

- Kazimierz Czachowski – polski historyk literatury, krytyk literacki

- Ludwik Czachowski – polski hokeista

- Michał Czachowski – polski gitarzysta, architekt i publicysta

- Piotr Czachowski – polski piłkarz i trener

- Kazimierz Pluta-Czachowski – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia

czacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czat m.

Wiktionary

czacki

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Czacki − polski szlachcic, urzędnik staropolski

- Franciszek Czacki − polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski

- Michał Hieronim Czacki − polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski

- Michał Mikołaj Czacki (1797-1860) – marszałek szlachty wołyńskiej, spiskowiec, oficer powstania listopadowego

- Tadeusz Czacki − polski działacz oświatowy i gospodarczy, pedagog, historyk, ekonomista, bibliofil, numizmatyk, współtwórca Konstytucji 3 Maja

- Włodzimierz Czacki − rzymskokatolicki duchowny, watykański dyplomata, poeta, publicysta

Wikipedia

czacza

1. gruziński napój alkoholowy z wytłoków winogronowych;
2. w potocznym wyrażeniu: ktoś kuma (skumał) czaczę - ktoś rozumie (zrozumiał), o co chodzi

SJP.pl

Czacza (gruz. ჭაჭა) – gruziński alkohol produkowany z wytłoków winogronowych.

Czacza stanowi odpowiednik włoskiej grappy. Napój zawiera 40–50% alkoholu (czasami do 60%).

Wikipedia

czaczkowski

nazwisko

SJP.pl

- Antoni Czaczkowski

- Iwan Czaczkowski (wzgl. Jan Czaczkowski)

- Josyf Czaczkowski (wzgl. Józef Czaczkowski)

- Józef Czaczkowski – warszawski litograf

Wikipedia

czaczów

Czaczów (j. łemkowski Чачів) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łabowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Wikipedia

czad

1. tlenek węgla;
2. woń spalenizny; swąd;
3. potocznie: uczucie radości, euforii lub ekscytacji; również określenie doskonałej rozrywki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

(1.2) geogr. zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1);

Wiktionary

Czad (fr. Tchad, arab. ‏تشاد‎), oficjalnie Republika Czadu (fr. République du Tchad, arab. ‏جمهوريّة تشاد‎, trb. Jumhuriyat Tashad) – państwo śródlądowe w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Czadzie mówi się po arabsku, francusku i w wielu różnych językach lokalnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃat, AS: čat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czadyjczyk mos., Czadyjka ż.

przym. czadyjski, antyczadyjski, proczadyjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. urz. Republika Czadu

Wiktionary

czadca

miasto na Słowacji

SJP.pl

Czadca (dawniej: Czaca; słow. Čadca, do 1927 także: Čaca; niem. Tschadsa; węg. Csaca, Csáca) – miasto powiatowe w północnej Słowacji, w kraju żylińskim, w historycznym regionie Kysuce.

Wikipedia

czadecki

→ Czadca

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czadcą, dotyczący Czadcy

Wiktionary

Patrz:
Czadca
Powiązane:

rzecz. Czadca ż.

Wiktionary

czaderski

1. potocznie: pełen siły i dynamiki, zwłaszcza w odniesieniu do muzyki rockowej; ekscytujący, odjazdowy, czadowy;
2. w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; czadowy, odjazdowy, zarąbisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) młodz. wspaniały

Wiktionary

Osoby o tym nazwisku:

- Mieczysław Czaderski − polski oficer

- Stanisław Czaderski − polski aktor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) pot. Znowu ma na sobie tę czaderską kieckę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czad mrz.

przym. czadowy

przysł. czadersko, czadowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bombastyczny, bombiasty, cool, coolerski, czadowy, ekstra, odjazdowy, odlotowy, super, świetny, wyjechany, wystrzałowy, zarąbisty

Wiktionary

czadersko

przysłówek

(1.1) młodz. wspaniale

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pot. Sabina wygląda dzisiaj czadersko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czad mrz.

przym. czaderski, czadowy

przysł. czadowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bombiasto, byczo, coolersko, czadowo, ekstra, zarąbiście

Wiktionary

czaderskość

→ czaderski; odlotowość, bombowość, superowość

SJP.pl

czadnia

wylot pieca hutniczego z urządzeniem do chwytania gazów

SJP.pl

czadnica

urządzenie do wytwarzania gazu z węgla, drzewa, koksu lub torfu przez niezupełne spalanie; gazogenerator; gazownica

SJP.pl

czadnicowy

przymiotnik od: czadnica

SJP.pl

czador

ubranie muzułmanek osłaniające całą postać; czadra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

Wiktionary

Czador (pers. ‏چادر‎) – zewnętrzny strój, noszony przez kobiety; jest to jedna z form przestrzegania hidżabu, czyli muzułmańskich zasad ubierania się, wywiedzionych z Koranu. Jest to tradycyjny strój noszony przez kobiety w Iranie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy kobieta założy czador, tylko jej twarz jest widoczna, w niektórych przypadkach tylko oczy, a czasem również przed oczami wisi przezroczysty kawałek płótna.

(1.1) Dwie starsze kobiety przyszły ubrane w czador, jedna dziewczyna nosiła burkę, a reszta miała tylko tradycyjną chustę na głowie, tzw. hidżab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃadɔr, AS: čador

Wiktionary

czadówa

1. potocznie: emocje, podniecenie, zwłaszcza podczas koncertu rockowego; czad;
2. w gwarze uczniowskiej:
a) odpytywanie na lekcji;
b) nieporządek, nieład, bałagan

SJP.pl

czadować

potocznie: grać głośno, porywająco, z zapałem na jakimś instrumencie, jakąś muzykę; dawać czadu

SJP.pl

czadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czadować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czadować

Wiktionary

czadowo

przysłówek

(1.1) pot. muz. z mocnym brzmieniem

(1.2) młodz. wspaniale

Wiktionary

Przykłady

(1.2) pot. Na imprezie nie było czadowo i szybko się zmyłem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czad mrz.

przym. czaderski, czadowy

przysł. czadersko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) bombiasto, cool, coolersko, czadersko, odjazdowo, odlotowo, wystrzałowo, zarąbiście

Wiktionary

czadowość

→ czadowy; czaderskość, odlotowość, bombowość, superowość

SJP.pl

czadowy

1. związany z czadem, trującym gazem lub gryzącym dymem;
2. potocznie: pełen siły i dynamiki, zwłaszcza w odniesieniu do muzyki rockowej; ekscytujący, odjazdowy, czaderski;
3. w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; czaderski, odjazdowy, zarąbisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z czadem, odnoszący się do czadu

(1.2) młodz. muz. rytmiczny

(1.3) młodz. wspaniały

Wiktionary

Przykłady

(1.2) pot. O piętnastej puszczali czadową muzę.

(1.3) pot. Wojtek ma teraz czadowy pokój.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czad mrz.

przym. czaderski

przysł. czadersko, czadowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) cool, coolerski, czaderski, ekstra, odjazdowy, odlotowy, super, świetny, wyjechany, wystrzałowy, zarąbisty

Wiktionary

czadra

ubranie muzułmanek osłaniające całą postać; czador

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. ubranie kobiet muzułmańskich okrywające całą figurę, z otworami na oczy lub twarz

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. czador

Wiktionary

czadu

w gwarze młodzieżowej: słowo zachęcające do głośnego, szybkiego grania (w odniesieniu do zespołów muzycznych) lub w ogóle do zrobienia czegoś w najwyższym stopniu, aby dostarczyć słuchaczom, widzom możliwie największych doznań; często w zwrocie "dać czadu"

SJP.pl

czadyjczyk

obywatel Czadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Czadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈdɨjt͡ʃɨk, AS: čadyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czad mrz.

:: fż. Czadyjka ż.

przym. czadyjski

Wiktionary

czadyjka

obywatelka Czadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Czadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈdɨjka, AS: čadyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czad mrz.

:: fm. Czadyjczyk mos.

przym. czadyjski

Wiktionary

czadyjski

związany z Czadem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Czad

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Francuscy spadochroniarze już w zeszłym roku powstrzymali ofensywę partyzantów na Ndżamenę, także teraz francuskie śmigłowce wspierały czadyjską armię w walkach z rebeliantami.

(1.1) Z godnością i wytrwałością będziemy kontynuować dotychczasową pracę niosąc pomoc czadyjskiej społeczności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈdɨjsʲci, AS: čadyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czadyjka ż., Czadyjczyk m., Czad m.

Wiktionary

czadzić

1. potocznie: chwalić kogoś bezpodstawnie, przypochlebiać się komuś; kadzić;
2. wytwarzać czad;
3. środowiskowo: śmierdzieć;
4. środowiskowo: narkotyzować się;
5. środowiskowo: głośno i energicznie grać na instrumencie; dawać czadu;
6. potocznie: wydalać gazy powstające w jelitach na skutek trawienia

SJP.pl

czadzieć

ulegać działaniu czadu

SJP.pl

czadzki

przymiotnik od: Czad (państwo w Afryce); czadyjski

SJP.pl

czaga

gatunek grzyba z rodziny szczecinkowcowatych; chaga, huba brzozowa, błyskoporek podkorowy

SJP.pl

czagatajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Czagatajem, dotyczący Czagataja (syna Czyngis-Chana)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czagatajski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czagataj mos.

Wiktionary

czagra

rodzaj ptaków z rodziny dzierzbików

SJP.pl

czahar

regionalne określenie zarośli rosnących na podmokłych gruntach

SJP.pl

Chahar – dawna chińska prowincja, istniejąca w latach 1928–1952.

Po rewolucji Xinhai i proklamowaniu w Chinach republiki pozostałe pod władzą rządu w Pekinie tereny mongolskie (tzw. Mongolia Wewnętrzna) podzielono w 1914 roku na trzy specjalne regiony administracyjne: Rehe, Chahar i Suiyuan.

Wikipedia

czahary

podmokły grunt porośnięty krzakami i niskopiennymi drzewami

SJP.pl

Czahary (ukr. Чагарі) – wieś na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim.

Do 2020 w rejonie husiatyńskim.

Wikipedia

czaić

1. slangowo: sprawdzać kogoś lub coś; obczajać;
2. czaić się:
a) ukrywać się z zamiarem napaści;
b) o czymś niebezpiecznym: zbliżać się niepostrzeżenie, ukrywać się gdzieś

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczaić)

(1.1) slang. przen. rozumieć, co się mówi

czasownik zwrotny niedokonany czaić się

(2.1) czekać / oczekiwać na kogoś w ukryciu

(2.2) slang. przen. wahać się

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ty nic nie czaisz? – robal mu wlazł do kapsuły!

(2.1) Nasza dola czaić się, cierpieć i czekać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajenie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozumieć, pojmować, ogarniać, slang. kumać, kapować, jarzyć, kminić, kleić, czaić bazę

Wiktionary

czaicki

nazwisko

SJP.pl

czaik

czaik wiosenny, czaik jesienny - gatunki pająka z rodziny kwadratnikowatych

SJP.pl

czaiński

nazwisko

SJP.pl

czaj

bardzo mocna herbata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. lub środ. herbata

(1.2) gwara. więz. bardzo mocna herbata pita w celu odurzenia, często z dodatkiem tytoniu lub lekarstw

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: czaić

Wiktionary

Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia (Camellia). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku – herbaty chińskiej (Camellia sinensis). Dawniej zaliczano je do rodzaju Thea, różnią się od innych kamelii zawartością substancji swoistych i kilkoma drobnymi cechami morfologicznymi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃaj, AS: čai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajnik m., czajniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) czajura

Wiktionary

czaja

nazwisko polskie

SJP.pl

Rzeki:

- Czaja – rzeka w Rosji, dopływ Leny

- Czaja – rzeka w Rosji, dopływ Obu

- jedna z nazw Czepełarskiej reki w Bułgarii

Osoby o nazwisku Czaja:

- Andrzej Czaja – polski duchowny katolicki, biskup opolski

- Gerard Czaja – polski działacz spółdzielczy, senator

- Herbert Czaja – niemiecki polityk

- Ida Czaja – poetka kaszubska

- Jacek Czaja – prawnik, sędzia

- Jakub Czaja – polski lekkoatleta

- Józef Czaja – (1943-2024) polski naukowiec, profesor

- Krystyna Czaja – chemik

- Jan Czaja – polski polityk i prawnik

- Mieczysław Czaja – zootechnik polski

- Piotr Maksymilian Czaja – polski piłkarz

- Piotr Czaja – polski naukowiec, profesor AGH

- Wiesław Czaja – siatkarz i mechanik

Wikipedia

czająco

niepostrzeżenie, w ukryciu, z zamiarem napaści

SJP.pl

czajchana

herbaciarnia, knajpka urządzona we wschodnim stylu

SJP.pl

czajczy

przymiotnik od: czajka (ptak z rodziny siewkowatych)

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do czajki

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący czajki, związany z czajką

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajka ż.

czas. czajkować ndk.

Wiktionary

czajczyński

nazwisko

SJP.pl

czajęcice

Miejscowość w Polsce

Wg TERYT jest 1

- Czajęcice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

Inne

- Czajęcice – poprzednia nazwa wsi Czajęczyce w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice

Wikipedia

czajenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czaić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czaić

Wiktionary

czajewski

nazwisko

SJP.pl

czajewszczyzna

wieś w Polsce

SJP.pl

Czajewszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo.

Wieś Czajewszczyzna istniała w 1791 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Na północ od wsi znajduje się Jezioro Kopane, na południowym zachodzie jeziora Jegłówek, Szurpiły.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 655.

Wikipedia

czajka

1. ptak wodny z rodziny siewek;
2. dawna, bardzo zwrotna łódź kozacka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Vanellus vanellus|ref=tak., europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

(1.2) hist. żegl. łódź kozacka;

(1.3) hist. mot. radziecka limuzyna marki GAZ-13 Czajka lub GAZ-14 Czajka

Wiktionary

Ptaki

- gatunki ptaków z rodziny siewkowatych (Charadriidae), na terenie Polski występują:

- czajka zwyczajna

- czajka stepowa

- czajka towarzyska

Osoby

- Andrzej Czajka

- Antoni Czajka

- Grzegorz Czajka

- Mariusz Czajka

- Stanisław Czajka

- Zbigniew Czajka

- Czajka – pseudonim literacki Izabeli Stachowicz (publikującej również jako Izabela Gelbard)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad głowami płynących ulatywały miliony ptactwa wodnego, pelikanów, dzikich gęsi, żurawi, kaczek i czajek, kulonów i rybitew; w oczeretach przybrzeżnych słychać było taki gwar, takie kotłowanie się wody i szum skrzydeł, że rzekłbyś, iż odbywają się tam sejmy lub wojny ptasie.

(1.2) Jakoż w promieniu oka widać było kilkanaście bajdaków, dombaz, czyli tumbasów, i wąskich czarnych czółen kozackich obszytych sitowiem, a zwanych pospolicie czajkami.

(1.3) W filmie Boba Misiorowskiego Rosjanie jeżdżą błyszczącymi od chromu czajkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃajka, AS: čai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. czajczy

(1.1) czas. czajkować ndk.

Wiktionary

czajków

nazwisko

SJP.pl

W Polsce

- Czajków – część wsi Lubasz w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin

- Czajków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wodynie

- Czajków – część wsi Orzechowce w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Żurawica

- Czajków – kolonia wsi Klępie Górne w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica

- Czajków – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice

- Czajków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów

- Czajków – część wsi Czyżew w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rychwał

- Czajków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Czajków

- Czajków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra

Wikipedia

czajkować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. wydawać głos właściwy czajce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajka ż.

przym. czajczy

Wiktionary

czajkowo

Czajkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Gostyń.

Wieś Czaykowo położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kröben (krobskim) w rejencji poznańskiej. Czajkowo należało do okręgu gostyńskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Podrzyce, którego właścicielem była wówczas (1846) Wąsierska. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 164 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 19 dymów (domostw).

Wikipedia

czajkowski

→ Czajków

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Agnieszka Czajkowska (ur. 1966) – polska literaturoznawczyni

- Agnieszka Czajkowska-Hamdi – polska ekonomistka

- Alicja Żechałko-Czajkowska (1936–2008) – polska inżynier, profesor nauk rolniczych

- Andrij Czajkowski (1857–1935) – ukraiński prawnik i pisarz

- Andrzej Czajkowski (1905–1990) – polski rolnik, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

- Andrzej Czajkowski (1935–1982) – polski pianista i kompozytor

- Antoni Czajkowski (1816–1873) – polski poeta, tłumacz i prawnik

- Barbara Czajkowska (ur. 1955) – polska dziennikarka

- Barbara Czajkowska-Palusińska (ur. 1956) – polska konserwatorka zabytków

- Bogdan Czajkowski (ur. 1949) – polski reżyser

- Bogusław Czajkowski (1929–2016) – polski dziennikarz i publicysta

- Bronisława Czajkowska (1887–1968) – polska rolniczka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

- Czesław Karol Czajkowski (1895–1944) – polski wojskowy

- Dariusz Czajkowski (ur. 1963) – polski sędzia

- Ewa Czajkowska (1950–2025) – polska aktorka

- Franciszek Czajkowski (1916–1942) – polski pilot

- Gerard Czajkowski (ur. 1944) – polski fizyk

- Hanna Czajkowska (1917–1991) – polska graficzka, ilustratorka i malarka

- Ihor Czajkowski (ur. 1991) – ukraiński piłkarz

- India Czajkowska – polska kompozytorka, wokalistka i pianistka

- Jan Czajkowski (1811–1897) – polski polityk i działacz społeczny

- Jan Stefan Czajkowski (1929–2011) – polski ginekolog, działacz samorządowy i społeczny

- Jan Maciej Czajkowski (ur. 1947) – polski samorządowiec

- Janusz Czajkowski (ur. 1945) – polski okulista

- Jerzy Stanisław Czajkowski (1931–2015) – polski poeta i publicysta

- Jerzy Czajkowski (ur. 1931) – polski etnograf

- Jerzy Paweł Czajkowski (1932–2020) – polski wojskowy, powstaniec warszawski

- Jędrzej Czajkowski (ur. 1947) – polski admirał floty

- Joanna Czajkowska-Ślasko (ur. 1970) – polska poetka i lekarz psychiatra

- Józef Czajkowski (1837–1907) – polski duchowny rzymskokatolicki, powstaniec styczniowy

- Józef Czajkowski (1872–1947) – polski malarz i architekt

- Józef Czajkowski (1874–1960) – polski urzędnik, powstaniec wielkopolski

- Józef Emil Czajkowski (ur. 1941) – polski historyk, dziennikarz i działacz ludowy

- Julian Czajkowski (1926–2022) – polski nauczyciel, działacz państwowy i oświatowy

- Konrad Czajkowski (ur. 1980) – polski kolarz torowy

- Konrad Czajkowski (ur. 1988) – polski kolarz szosowy

- Krystyna Czajkowska (ur. 1936) – polska siatkarka

- Krzysztof Czajkowski (ur. XVIII w.) – marszałek powiatu żytomierskiego, uczestnik konfederacji barskiej

- Krzysztof Czajkowski (1939–2020) – polski samorządowiec

- Krzysztof Czajkowski (ur. 1956) – polski lekarz ginekolog i diabetolog

- Krzysztof Czajkowski (ur. 1963) – polski literaturoznawca

- Leszek Czajkowski (1967) – polski piosenkarz, poeta i publicysta

- Lubomir Czajkowski (1918–1974) – polski tenisista reprezentujący również Związek Radziecki i Austrię

- Marcin Czajkowski (ur. 1968) – polski lekkoatleta, sprinter

- Marcin Czajkowski (ur. 1982) – polski żeglarz

- Marek Czajkowski (ur. 1965) – polski politolog

- Marek Czajkowski (ur. 1992) – polski strongman

- Marian Czajkowski (1893–1983) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy

- Marian Czajkowski (1931–2020) – polski żeglarz, działacz podziemia antykomunistycznego

- Michał Czajkowski (1804–1886) – polski działacz niepodległościowy, pisarz i poeta

- Michał Czajkowski (1934–2025) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog i biblista

- Mieczysław Czajkowski (1898–1972) – polski piłkarz

- Mieczysław Czajkowski (1926–2017) – polski poeta i publicysta

- Modest Czajkowski (1850–1916) – rosyjski dramatopisarz

- Paweł Czajkowski (1785–1839) – polski poeta, tłumacz, dramatopisarz i historyk literatury

- Piotr Czajkowski (1840–1893) – rosyjski kompozytor

- Piotr Czajkowski (ur. 1973) – polski malarz

- Przemysław Czajkowski (ur. 1988) – polski lekkoatleta, dyskobol

- Renard Czajkowski (1934–2000) – polski dyrygent i pedagog

- Ryszard Czajkowski (1933-2024) – polski dziennikarz, polarnik i podróżnik

- Sławomir Czajkowski (1932–2002) – polski architekt

- Stanisław Czajkowski (1878–1954) – polski malarz

- Stanisław Czajkowski (1904–1961) – polski filozof

- Stella Czajkowska (1923–2022) – polska pianistka

- Szymon Czajkowski (1879–1962) – polski rolnik, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

- Teofil Czajkowski (1905–1981) – polski rusznikarz, powstaniec warszawski

- Walerian Czajkowski (1925–1993) – polski rolnik, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

- Wiera Czajkowska (1907–1968) – polska lekkoatletka

- Władysław Czajkowski – turecki generał dywizji i urzędnik narodowości polskiej

- Władysław Czajkowski (1905–1947) – polski urzędnik

- Włodzimierz Czajkowski (ur. 1936) – polski działacz partyjny i państwowy

- Zbigniew Czajkowski (1921–2019) – polski szermierz i trener szermierki

- Zbigniew Czajkowski (1921–1976) – polski zootechnik

- Zbigniew Czajkowski (1923–1998) – polski publicysta, działacz katolicki i polityk

- Zbigniew Czajkowski-Dębczyński (1926–1999) – polski wojskowy

- Zbigniew Czajkowski (1932–2010) – polski malarz

- Zbigniew Czajkowski (ur. 1972) – polski piłkarz

- Zofia Czajkowska (1905–1978) – polska muzyczka, więźniarka niemieckich obozów koncentracyjnych

- Zuzanna Czajkowska (1930–2017) – polska dziennikarka, publicystka i tłumaczka

- Zygmunt Czajkowski (ur. 1935) – polski działacz samorządowy i partyjny

Wikipedia

Patrz:
Czajków

czajniczek

zdrobnienie od: czajnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: czajnik

(1.2) mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

Wiktionary

Czajnik, imbryk – naczynie kuchenne służące zazwyczaj do gotowania wody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Basieńko, postaw jeszcze jeden czajniczek wody na kawusię.

(1.2) Wsypałam zieloną herbatę do czajniczka i zalałam wrzątkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃajˈɲit͡ʃɛk, AS: čai ̯ńiček

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajnik m., czaj m.

przym. czajnikowy, czajniczkowy

Wiktionary

czajnik

zakryte naczynie z lejkowatym zakończeniem, służące do gotowania wody na herbatę; imbryk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

(1.2) gw-pl|Kraków. przen. głowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. przen. karciany gracz, zbyt długo zastanawiający się

Wiktionary

Czajnik, imbryk – naczynie kuchenne służące zazwyczaj do gotowania wody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Woda w czajniku już się gotuje!

(1.2) Chyba masz coś nie tak z czajnikiem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃajɲik, AS: čai ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajniczek mrz., czaj mrz.

przym. czajnikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Poznań|herbatnik.

(1.2) sagan, imbryk

Wiktionary

czajnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czajnikiem, dotyczący czajnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czajnik m., czajniczek mrz.

Wiktionary

czajowice

Czajowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

czajtja

świątynia buddyjska w kształcie wydłużonej sali, przedzielonej rzędami kolumn

SJP.pl

czak

ułańska czapka

SJP.pl

czakalaka

rodzaj ptaków z rodziny czubaczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. afrykańska potrawa ze strączkami i warzywami

Wiktionary

Czakalaka północna (Ortalis vetula) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), występujący w Ameryce Północnej – od skrajnego południa USA po Kostarykę. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

czakan

czekan;
1. przyrząd alpinistyczny
2. dawna broń używana do rozbijania zbroi przeciwnika
3. czeski lub węgierski ludowy instrument muzyczny, rodzaj fletu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dawna pisownia słowa: czekan

Wiktionary

Czakan (tadż. чакан), czakanduzi (tadż. чакандӯзӣ) – tradycyjna sztuka haftu polegająca na wyszywaniu kolorowymi nićmi ozdób, kwiatów i symboli na bawełnianych lub jedwabnych tkaninach, szeroko rozpowszechniona wśród kobiet i dziewcząt w Tadżykistanie.

Wikipedia

czako

ułańska czapka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojskowa czapka, wysoka i bardzo sztywna, używana od końca XVIII wieku;

Wiktionary

Czako (z węg. csákó) – rodzaj wysokiej, sztywnej czapki wojskowej używanej od końca XVIII do początków XX wieku. Współcześnie w niektórych państwach wykorzystywane jeszcze w oddziałach reprezentacyjnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cała gwardia zazdrościła im tego, jako też grenadierek: czak z czasów Pawła I.

Wiktionary

czakra

w filozofii indyjskiej: jedno z centrów energetycznych mające wpływ na zdrowie fizyczne, mentalne, emocjonalne lub duchowe człowieka; czakram; ćakra

SJP.pl

Ćakra, czakra, czakram (sanskryt: ćakra „koło”, „okrąg”) – jeden z wielu ośrodków psychiczno-energetycznych w ciele, ważnych w okultystycznych praktykach fizjologicznych niektórych odmian hinduizmu i buddyzmu. Czakry wykorzystywane są w różnych starożytnych praktykach medytacyjnych, określanych zbiorczo jako tantra. Są to miejsca, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana. Ośrodek ten odbiera, magazynuje i promieniuje energię o wibracji właściwej dla swojej funkcji (zob. ćakry główne), która konieczna jest do życia istot (w szczególności ludzi). Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.

Wikipedia

czakram

w filozofii indyjskiej: jedno z centrów energetycznych mające wpływ na zdrowie fizyczne, mentalne, emocjonalne lub duchowe człowieka; czakra; ćakra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z rodzajów broni miotanej pochodzący z Indii

(1.2) indyjska moneta

(1.3) (w filozofii indyjskiej) jedno z centrów energetycznych w ciele człowieka, mające wpływ na jego zdrowie fizyczne, umysłowe, emocjonalne lub duchowe

(1.4) (w filozofii i mistyce hinduskiej) jedno z centrów energetycznych umiejscowionych w skorupie ziemskiej

Wiktionary

Ćakra, czakra, czakram (sanskryt: ćakra „koło”, „okrąg”) – jeden z wielu ośrodków psychiczno-energetycznych w ciele, ważnych w okultystycznych praktykach fizjologicznych niektórych odmian hinduizmu i buddyzmu. Czakry wykorzystywane są w różnych starożytnych praktykach medytacyjnych, określanych zbiorczo jako tantra. Są to miejsca, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana. Ośrodek ten odbiera, magazynuje i promieniuje energię o wibracji właściwej dla swojej funkcji (zob. ćakry główne), która konieczna jest do życia istot (w szczególności ludzi). Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.

Wikipedia

Synonimy:

(1.3) czakra, ćakra

Wiktionary

czamalalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czamalalami, dotyczący Czamalalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czamalalski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czamalalowie lm m.

Wiktionary

czamaninek

Czamaninek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka.

Wikipedia

czamara

szlachecki ubiór męski; czamarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kraw. męskie ubranie wierzchnie

(1.2) hist. kraw. podszyte futrem wierzchnie ubranie purpuratów polskich w XVI w.

Wiktionary

Czamara (pers. dżamera, czamera, niem. Tschamare z arab. samur - kożuch) – męskie okrycie wierzchnie pochodzenia węgierskiego, noszone od XVI wieku.

Sięgająca do bioder lub połowy ud w kroju zbliżonym do kontusza, podbijana futrem, z długimi, prostymi, wąskimi rękawami, wykładanym, wąskim, wysokim kołnierzem, ozdobnymi guzikami i szamerunkami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przygnał do nas w czarnej czamarze i futrzanej czapie na głowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czamarka ż.

Wiktionary

czamarka

szlachecki ubiór męski; czamara

SJP.pl

czambo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwara. uczn. głowa

Wiktionary

czambulik

zdrobnienie od: czambuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czambuł

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czambuł m.

Wiktionary

czambuł

dawniej:
1. zbrojny oddział tatarski;
2. najazd tatarski; dziś żywe w wyrażeniu: w czambuł - ogólnie, w całości, bez wyjątku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. wydzielony zbrojny oddział tatarski, działający samodzielnie na obcym terytorium, niszczycielski zagon jazdy tatarskiej;

(1.2) hist. niespodziewana, krótkotrwała wyprawa wojenna Tatarów

Wiktionary

Czambuł (tur. czapuł – zagon) – specjalnie wydzielony oddział Tatarów, którego zadaniem było – w oderwaniu od sił głównych – dokonywanie zagonu w głębi terytorium nieprzyjaciela celem zdezorganizowania zaplecza i odwrócenia uwagi od działań własnych sił głównych, a także zagarnięcia zdobyczy, przede wszystkim jasyru.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedyśmy (…) tędy jechali, to już była pustynia, a potem jeszcze ze dwadzieścia razy przeszły tędy czambuły…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czambulik mrz.

Wiktionary

czamijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ludu zamieszkującego obszar historycznego państwa Czampy, leżącej na obszarze dzisiejszego środkowego i południowego Wietnamu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czampa ż.

:: fm. Czam mos.

przym. czamski

Wiktionary

czamlet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. tkanina jedwabna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃãmlɛt, AS: čãmlet

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czemlet

Wiktionary

czamowie

naród zamieszkujący Czampę

SJP.pl

Czamowie (wiet. người Chăm) – naród zamieszkujący Czampę (państwo historyczne istniejące od II do XIX wieku na terenie obecnego Wietnamu), obecnie mniejszość etniczna zamieszkująca w Wietnamie (133 tys.), Kambodży (317 tys.), Malezji (10 tys.) i Tajlandii (4 tys.). Kilka tysięcy Czamów jest także rozproszone po świecie, głównie w USA i Francji. Posługują się językiem czamskim, należącym do grupy malajsko-polinezyjskiej.

Wikipedia

czampa

historyczne państwo istniejące na terenie obecnego Wietnamu Środkowego od II do XIX wieku

SJP.pl

Czampa, wiet. Chăm Pa – ogólna nazwa państwa lub raczej powiązanych ze sobą państw ludu Czamów, istniejących na obszarze dzisiejszego środkowego i południowego Wietnamu, od przełęczy Ngang (zwanej również Bramą Annamu) po skraj delty Mekongu, między II a XVII w. n.e.

Wikipedia

czamski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czamami, dotyczący Czamów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czamski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czam mos., Czamijka ż.

Wiktionary

czamu

zaimek pytajny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. czemu, dlaczego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (gwara.) Czamu pasymy kozy na beszongu?

Wiktionary

czan

chińska odmiana buddyzmu, w Japonii znana jako zen; chan

SJP.pl

- chan – szkoła chińskiego buddyzmu, prekursor japońskiego zen

- Czan – polski zespół muzyczny

Wikipedia

czanciang

miasto w Chinach; Zhanjiang

SJP.pl

Zhanjiang (chiń. 湛江; pinyin Zhànjiāng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, w prowincji Guangdong, port przeładunkowy nad Morzem Południowochińskim. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 729 140. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 571 367 mieszkańców. W mieście znajduje się baza marynarki wojennej i stacja łączności satelitarnej. Ośrodek przemysłu chemicznego, spożywczego, stoczniowego, maszynowego, samochodowego, włókienniczego i elektronicznego; w Zhanjiang hoduje się perłopławy. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Beihai.

Wikipedia

czandi

rodzaj świątyni spotykany na Jawie i Bali; tjandi, candi

SJP.pl

Czandi (candi) – rodzaj bogato zdobionej rzeźbami świątyni hinduistycznej lub buddyjskiej na Jawie i Bali.

Wikipedia

czangciakou

miasto w Chinach; Zhangjiakou

SJP.pl

Zhangjiakou, dawniej Kałgan (chiń. 张家口; pinyin Zhāngjiākǒu; mong. ᠬᠠᠭᠠᠯᠭᠠᠨ) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, w prowincji Hebei, na północny zachód od Pekinu. W 2010 liczba mieszkańców miasta wynosiła 857 555. Prefektura miejska w 1999 liczyła 4 436 907 mieszkańców.

Wikipedia

czangczou

[czytaj: CZANKczoł] miasto w Chinach; Changzhou

SJP.pl

- Zhangzhou – miasto w Chinach, w prowincji Fujian

- Changzhou – miasto w Chinach, w prowincji Jiangsu

Wikipedia

czangczun

miasto w Chinach; Changchun

SJP.pl

Changchun (chiń. upr. 长春; chiń. trad. 長春; pinyin Chángchūn; dosł. „Długa Wiosna”) – miasto w północno-wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Jilin. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 813 245, zaś cały zespół miejski w 1999 roku liczył 7 025 921 mieszkańców.

Wikipedia

czangkajszekowiec

zwolennik Czang Kaj-szeka (Chiang Kai-sheka), polityka chińskiego

SJP.pl

czangsing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi, młodszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 253,8 – 251 milionów lat temu;

Wiktionary

Czangsing (chiń. 长兴; pinyin Chángxìng)

- w sensie geochronologicznym – drugi wiek lopingu (perm), trwający około 3 miliony lat (od 254,14 ± 0,07 do 252,17 ± 0,06 mln lat temu). Czangsing jest młodszy od wucziapingu a starszy od indu (trias).

- w sensie chronostratygraficznym – drugie piętro lopingu, leżące powyżej wucziapingu a poniżej indu. Stratotyp dolnej granicy czangsingu znajduje się w Meishan koło Szanghaju (Chiny). Dolna granica oparta jest na pierwszym pojawieniu się konodonta Clarkina wangi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃãŋksʲĩŋk, AS: čãŋksʹĩŋk

Wiktionary

czangsza

miasto w Chinach; Changsha

SJP.pl

Changsha (chiń. upr. 长沙; chiń. trad. 長沙; pinyin Chángshā) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Hunan, port nad rzeką Xiang Jiang (uchodzi do jeziora Dongting Hu).

Wikipedia

czaniec

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) wieś w Polsce;

Wiktionary

Czaniec – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Porąbka, nad rzeką Sołą, u podnóży Beskidu Andrychowskiego (wschodnia część Beskidu Małego). Założona w średniowieczu w Księstwie Oświęcimskim wieś z czasem straciła swą samodzielność stając się częścią majątku ziemskiego i folwarku.

Wikipedia

czanka

drążek metalowy u munsztuka końskiego

SJP.pl

czantecki

→ Czaniec

SJP.pl

Patrz:
Czaniec

czantoria

woda mineralna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. góra w Beskidzie Śląskim;

Wiktionary

- Czantoria Mała – wzniesienie 864 m n.p.m. w Paśmie Stożka i Czantorii

- Czantoria Wielka – najwyższe wzniesienie (995 m n.p.m.) Pasma Stożka i Czantorii w Beskidzie Śląskim, na granicy Polski i Czech; wododział Wisły i Odry

- Rezerwat przyrody Czantoria

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez Czartorię szmuglowano bydło i nierogaciznę.

(1.1) W 1913 roku na szczycie Czantorii zamarzł pasterz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czantoria ż.

Wiktionary

czao

państwo w starożytnych Chinach; Zhao

SJP.pl

czapa

1. duża czapka
2. pospolicie: kara śmierci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: czapka

(1.2) warmia. człowiek wybitnie niezdarny, ciamajda

(1.3) gwara. przestępcza głowa, czaszka

(1.4) gwara. przestępcza kara śmierci, wyrok śmierci

(1.5) gwara. konspiracyjno-partyzancka rozstrzelanie

(1.6) roln. słomiane przykrycie tradycyjnego ula

(1.7) geol. warstwa mineralna bądź gazowa w górnej części jakiegoś złoża

(1.8) geogr. zob. czapa lodowa.

(1.9) bud. zob. czapa kominowa.

Wiktionary

- Elementy krajobrazu

- polarna czapa lodowa

- Struktury geologiczne

- czapa gipsowa

- czapa gazowa

- czapa żelazna

- Elementy konstrukcyjne

- czapa – słomiane przykrycie ula typu "koszka"

- czapa grzejna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃapa, AS: čapa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapka ż., czapeczka ż., czapkowanie n., czapkarstwo n., czapnictwo n., czapkarz m., czapnik m., czapica ż.

czas. czapkować ndk.

przym. czapkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ciapa, ciamajda, niezdara

Wiktionary

cząpać

czasownik niedokonany (dk. cząpnąć)

(1.1) gw-pl|Poznań. kucać

Wiktionary

Powiązane:

aspekt dokonany cząpnąć

rzecz. cząpanie n.

Wiktionary

czapajew

nazwisko rosyjskie, np. Wasilij Iwanowicz Czapajew (1887 - 1919) rosyjski i radziecki bohater wojskowy, symboliczna postać wielu dowcipów rosyjskich

SJP.pl

- Wasilij Czapajew – dowódca wojskowy

- Czapajew – książka o Wasiliju Czapajewie

- Czapajew – film na motywach ww. książki

- Czapajew – gwarowa nazwa samochodu terenowego GAZ-67

- Czapajew – gwarowa nazwa lokomotywy ET42

- Liczne miejscowości w dawnym ZSRR, obecnie w Rosji i innych krajach postsowieckich, m.in.:

- Czapajew (Kazachstan)

Wikipedia

czapajewsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;

Wiktionary

Czapajewsk (ros. Чапаевск, do 1918 Iwaszczenkowo, ros. Иващенково, w latach 1918–1929 Trock, ros. Троцк) – miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką, dopływem Wołgi.

Powstało wokół zakładów produkujących materiały wybuchowe. Prawa miejskie otrzymało w 1919.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) hist. Trock (1919-1929)

Wiktionary

cząpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cząpać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cząpać ndk.

Wiktionary

czapati

rodzaj indyjskiego chleba pszennego; chapati, ćapati, ciapata

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) kulin. zob. ćapati.

Wiktionary

Ćapati, czapati lub chapati (marathi: पोळी (poli), चपाती (ćapati), hindi: चपाती, urdu: چپاتی, wymowa IPA: cəpa:t̪i) – okrągłe cienkie placuszki z przaśnego ciasta z mąki pszennej; podstawa kuchni w południowej Azji, zwłaszcza w Indiach i Pakistanie oraz wschodniej Afryce. Wykonane są z mąki pszennej, wody i soli. Ćapati piecze się na gorącym kamieniu lub na wypukłym metalowym naczyniu tava. Na koniec trzyma się przez chwilę nad wolnym ogniem, aż na powierzchni placuszka utworzą się rumiane bąble. Placki smaruje się sklarowanym masłem ghee. Ćapati używa się jako sztućców, nabierając nimi jedzoną potrawę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czapati są jednymi z najpopularniejszych chlebków indyjskich. Spożywane są do wszystkiego i wszędzie.

Wiktionary

czapczyński

nazwisko

SJP.pl

czapczysko

zgrubienie od: czapka

SJP.pl

czapeczka

1. mała czapka
2. szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia ułatwiająca jego wciskanie się w głąb podłoża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: czapka

(1.2) mała czapka

(1.3) bot. szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże

(1.4) biol. rodzaj modyfikacji RNA;

Wiktionary

- czapeczka („kap”) – specyficzna struktura na końcu 5' mRNA

- czapeczka korzenia (kaliptra) – komórki osłaniające tkankę twórczą korzenia

- czapeczka – mała czapka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeszcze tylko założymy czapeczkę i możemy iść na spacerek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈpɛt͡ʃka, AS: čapečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapka ż., czapa ż.

czas. czapkować ndk.

Wiktionary

czapeczkowaty

przypominający kształtem małą czapkę

SJP.pl

czapeczkowy

1. → czapeczka;
2. petrel czapeczkowy - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych;
3. lutung czapeczkowy - gatunek ssaka naczelnego z rodziny koczkodanowatych

SJP.pl

czapek

rodzaj nakrycia głowy bez ronda, często z daszkiem

SJP.pl

Czapek, Čapek:

- Franciszek Czapek – (1811-?) – zegarmistrz, wspólnik Antoniego Patka

Wikipedia

czapelka

gatunek ptaka z rodziny czaplowatych

SJP.pl

- czapelka (czapla złotawa) – gatunek ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych

2 cieki w Polsce:

- Czapelka – rzeka, dopływ Krzny

- Czapelka – struga, dopływ Myśli

Wikipedia

czapelski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Marek Czapelski – polski perkusista

- Stanisław Czapelski – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, dyrektor i administrator teatrów

- Tadeusz Czapelski – polski dziennikarz, literat, publicysta

Wikipedia

czapetka

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych

SJP.pl

Czapetka (Syzygium Gaertn.) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Należy do niego 400–500 do ponad tysiąca gatunków roślin pochodzących z tropikalnych i subtropikalnych obszarów Afryki, Azji Południowo-Wschodniej i Australii.

Wikipedia

czapica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. męskie nakrycie głowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈpʲit͡sa, AS: čapʹica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapa, czapka

czas. czapkować

Wiktionary

czapierzasty

rozcapierzony; szeroko rozpostarty

SJP.pl

czapierzyć

czapierzyć się - sterczeć, rozpościerać się na różne strony

SJP.pl

czapiewice

Czapiewice (kaszub. Czôpiewice, niem. Czapiewitz, dawniej Reinwasser, Czystepole) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

We wsi funkcjonuje sześcioklasowa szkoła podstawowa.

Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 259 osób.

W obszar wsi wchodzą:

Wikipedia

czapiewski

nazwisko

SJP.pl

Czapiewski – kaszubski herb szlachecki.

Wikipedia

czapiński

nazwisko

SJP.pl

czapka

rodzaj nakrycia głowy bez ronda, często z daszkiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

Wiktionary

Czapka – nakrycie głowy, wykonane przeważnie z miękkiego materiału (niekiedy z twardymi wstawkami jak denko lub daszek), którego głównym zadaniem jest ochrona głowy przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi: zimnem, gorącem, deszczem, śniegiem, wiatrem, promieniami słonecznymi itp.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy mówisz komuś „dzień dobry”, powinieneś zdjąć czapkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃapka, AS: čapka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapnictwo n., czapnik m., czapica ż., czapkarstwo n., czapkarz m., czapkowany m., czapkowanie n.

:: zdrobn. czapeczka ż.

:: zgrub. czapa ż.

czas. czapkować ndk.

przym. czapkowy, czapniczy, czapkarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. boba

Wiktionary

czapkarka

kobieta wyrabiająca czapki

SJP.pl

czapkarski

przymiotnik od: czapkarz

SJP.pl

czapkarstwo

wyrób czapek; czapnictwo

SJP.pl

Czapnictwo, czapkarstwo – dziedzina rzemiosła, przemysłu zajmująca się wyrobem czapek.

Wikipedia

czapkarz

rzemieślnik wyrabiający czapki; czapnik

SJP.pl

czapkobicie

dawniej: nadmiernie skwapliwe czapkowanie, uniżona czołobitność

SJP.pl

czapkować

zdejmować przed kim czapkę, kłaniać się w uniżony sposób

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zdejmować przed kimś czapkę, kłaniać się w sposób czołobitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapka ż., czapeczka ż., czapa ż., czapkowanie n., czapnik m., czapnictwo n., czapica ż., Czapka ż., czapkarstwo n., czapkarz m., czapkowany m.

przym. czapkowy, czapniczy, czapkarski

Wiktionary

czapkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kłanianie się komuś w sposób uniżony

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapa ż., czapka ż.

czas. czapkować

Wiktionary

czapkowy

związany z czapką

SJP.pl

czapla

ptak wodny i błotny z rodziny czaplowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ardeidae|Leach|ref=tak., duży ptak brodzący;

Wiktionary

Ptaki

- czaple – podrodzina ptaków

- czapla biała

- czapla łupkowata

- czapla modronosa

- czapla nadobna

- czapla purpurowa

- czapla siwa

- czapla złotawa

Pojazdy

- RWD-14 Czapla (LWS Czapla) – samolot

- ORP "Czapla" – nazwa polskich okrętów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chórem ozwały się różowe czaple, błękitne żurawie i białe łabędzie na wodach, pawie i bengali w lasach, a do wtóru im rozlegały się dźwięki strun, nawiązanych na muszlę perłową, i słowa ludzkiej pieśni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃapla, AS: čapla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaplowate lm nm.

przym. czapli

Wiktionary

czaplak

nazwisko

SJP.pl

Czaplak – trzecia co do wielkości wyspa na jeziorze Jeziorak (po Wielkiej Żuławie i Bukowcu), prawnie chroniona jako użytek ekologiczny. Położona jest w północnej części jeziora, w pobliżu wsi Matyty, na terenie gminy Zalewo.

Wikipedia

czaple

ptak wodny i błotny z rodziny czaplowatych

SJP.pl

- czaple – podrodzina ptaków z rodziny czaplowatych

W Polsce

- Czaple – osada w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz

- Czaple – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka

- Czaple – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie

- Czaple – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Płużnica

- Czaple – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

- Czaple – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel

- Czaple – część wsi Lubomierz w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna

- Czaple – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica

- Czaple – przysiółek wsi Zakrzewo w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów

- Czaple – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica

- Czaple – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo

- Czaple – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk

- Czaple – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno

Wikipedia

czaplewski

nazwisko

SJP.pl

czapli

→ czapla; czaplowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czaplą, dotyczący czapli

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do czapli

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: czapla

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃaplʲi, AS: čaplʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czapla ż., czaplowate nmos., czapelka ż., Czapelka ż., Czaplinek m.

przym. czaplowaty

Wiktionary

czaplicki

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Czaplicka (ur. 1948) – polska lekarka, samorządowiec i polityk

- Bronisław Czaplicki (ur. 1953) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk

- Czesław Czaplicki (1922–2006) – polski żołnierz podziemia niepodległościowego

- Edmund Czaplicki (1904–1940) – polski hokeista na lodzie i wioślarz, ofiara zbrodni katyńskiej

- Feliks Czaplicki (1911–1939) – polski koszykarz i trener

- Ferdynand Władysław Czaplicki (1828–1886) – polski wojskowy i pisarz, powstaniec styczniowy

- Jadwiga Siniarska-Czaplicka (1913–1986) – polska historyczka papiernictwa

- Jerzy Czaplicki (1902–1992) – polski śpiewak operowy

- Józef Czaplicki (1911–1985) – polski funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL

- Kazimierz Czaplicki (1945–2018) – polski prawnik i urzędnik państwowy

- Maria Antonina Czaplicka (1884–1921) – polska etnografka, antropolożka i geografka

- Michał Czaplicki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Monika Czaplicka (ur. 1987) – polska socjolożka

- Stanisław Roman Czaplicki (1881–1957) – polski architekt i scenograf

- Sylwester Czaplicki (1925–2016) – polski lekarz i wojskowy

- Zdzisław Czaplicki (1874–1947) – polski lekarz, wojskowy i taternik

Wikipedia

czaplinczanin

mieszkaniec Czaplinka (miasta w Polsce); czaplinianin

SJP.pl

czaplinczanka

mieszkanka Czaplinka (miasta w Polsce); czaplinianka

SJP.pl

czaplinecki

przymiotnik od: Czaplinek

SJP.pl

czaplinek

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czaplinek (dawniej Tempelbork, niem. Tempelburg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czaplinek. Położone między jeziorami Drawsko i Czaplino.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈplʲĩnɛk, AS: čaplʹĩnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaplinczanin m., czaplinczanka ż.

przym. czaplinecki, czapli

Wiktionary

czaplinianin

mieszkaniec Czaplinka (miasta w Polsce); czaplinczanin

SJP.pl

czaplinianka

mieszkanka Czaplinka (miasta w Polsce); czaplinczanka

SJP.pl

czaplino

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Czaplino – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Choroszcz

- Czaplino – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko

- Czaplino – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo

Wikipedia

czapliński

nazwisko

SJP.pl

czapliny

→ czapla (dawniej); czapli

SJP.pl

czaplowate

rodzina ptaków brodzących

SJP.pl

Czaplowate (Ardeidae) – rodzina ptaków z rzędu pelikanowych (Pelecaniformes). Do 2008 roku czaplowate umieszczane były w rzędzie bocianowych, lecz badania genetyczne zasugerowały, że rodzina ta jest bliżej spokrewniona z pelikanowymi.

Wikipedia

czaplowaty

o cechach czaplowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

czaplowy

→ czapla; czapli

SJP.pl

cząpnąć

czasownik dokonany (ndk. cząpać)

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. cząpać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. cząpać

Wiktionary

czapnictwo

wyrób czapek; czapkarstwo

SJP.pl

Czapnictwo, czapkarstwo – dziedzina rzemiosła, przemysłu zajmująca się wyrobem czapek.

Wikipedia

czapniczka

rzemieślniczka wyrabiająca czapki

SJP.pl

czapniczy

przymiotnik od: czapnik

SJP.pl

czapnik

rzemieślnik wyrabiający czapki; czapkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik, który wyrabia czapki

Wiktionary

- czapnik – rodzaj porostów

- czapnik – rzemieślnik wytwarzający czapki

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czapa ż., czapka ż.

czas. czapkować

Wiktionary

czapraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czaprak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaprak m.

Wiktionary

czaprak

ozdobne przykrycie konia; czołdar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej;

(1.2) hipol. kynol. derka lub okrycie zakładane koniowi lub psu, które zabezpieczają przed chłodem

(1.3) techn. wyprawiona skóra zwierząt, od której odcięto łapy i inne odstające części

Wiktionary

Czaprak (osm. çaprak) – okrycie na konia wykonane z różnych materiałów, przeznaczone pod siodło lub na kulbakę.

Najczęściej jest to filcowa, sukienna, niekiedy futrzana podkładka pod siodło, chroniąca grzbiet konia przed otarciami, a siodło przed końskim potem; nazywana też potnikiem. Dawniej określano tak również ozdobną tkaninę nakładaną pod siodło lub na wierzch, pokrywającą całe zwierzę lub jego zad.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przed królem jechali rycerze na koniach odzianych w zdobne czapraki.

(1.2) Nasza klaczka dostanie nowy czaprak.

(1.2) Babciny jamnik okryty wełnianym czaprakiem siedział na kolanach.

(1.3) Handlarz wyłożył na ladę trzy czapraki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czapraczek m.

przym. czaprakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) krupon

Wiktionary

czaprakowy

1. szakal czaprakowy - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych;
2. tapir czaprakowy - gatunek ssaka z rodziny tapirowatych; tapir malajski, tapir czaprakowaty;
3. kirysek czaprakowy - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny kiryskowatych; kirysek brodaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od czaprak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaprak mrz.

Wiktionary

czaps

ochraniacz na nogi jeźdźca; sztylpa

SJP.pl

czapski

nazwisko

SJP.pl

Czapski – polski herb hrabiowski, odmiana herbu Leliwa, nadany w zaborze pruskim.

Wikipedia

czapsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. długie, najczęściej skórzane ochraniacze do jazdy konnej;

Wiktionary

Czapsy – rodzaj długich, najczęściej wykonanych ze skóry ochraniaczy na nogi jeźdźca.

Często spotykana część stroju kowbojów w westernach to typ westernowy. Osłaniają łydki, kolana i uda. Sięgają od stopy do pachwiny.

Półczapsy, Half Chaps (ang.) – zob. sztylpy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszyscy jeźdźcy, niezależnie od płci i wieku, paradowali w bryczesach, czapsach […] i toczkach.

Wiktionary

czaputowicz

nazwisko

SJP.pl

czar

1. nadzwyczajne zjawisko przypisywane działaniu sił nadprzyrodzonych; środek magiczny wywołujący takie zjawisko;
2. wdzięk, urok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) magiczne zaklęcie

(1.2) przen. urok

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: czara

Wiktionary

- czar – rodzaj działania magicznego, zaklęcie

- czar – urok, powab, wdzięk

- Czar – dopływ rzeki Irtysz

- „Czar” – przenośny odbiornik radiowy produkcji polskiej z XX wieku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiedźma powiedziała, że o północy czarny kur zapieje i czar straci moc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃar, AS: čar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarownictwo n., czary nmos., czarownik m., czarownica ż., czarowanie n., czarodziejka ż., czaruś mos.

czas. czarować ndk., zaczarować dk., wyczarować dk.

przym. czarujący, czarowny

przysł. czarująco, czarownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) urok, wdzięk, powab

Wiktionary

czar-ziele

1. roślina o cudownych właściwościach, służąca do wykonywania czarów;
2. regionalnie: roślina zielna z rodziny astrowatych, o nerkowatych liściach i rurkowatych kwiatach w koszyczkach zebranych w wiechy; lepiężnik

SJP.pl

czara

półkoliste lub stożkowate płytkie naczynie, zwykle bez uchwytów, używane dawniej do picia wina, miodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;

Wiktionary

Czara (ros. Чара) – rzeka w Rosji, w Kraju Zabajkalskim, obwodzie irkuckim i Jakucji; lewy (i najdłuższy) dopływ Olokmy. Długość 851 km; powierzchnia dorzecza 87 600 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 900 m³/s.

Źródła w Górach Stanowych, w pasmie Kodar; w górnym biegu liczne progi; w środkowym biegu płynie w dolinie rozdzielającej Wyżynę Patomską od Płaskowyżu Olokmo-Czarskiego; w dolnym biegu płynie w kierunku północno-wschodnim równolegle do Leny.

Wikipedia

czarci

→ czart; czartowski (czortowski), czorci, czortowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czartem, dotyczący czarta

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do czarta, będący jego własnością

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czart m., czort m.

przym. czartowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czartowski

Wiktionary

czarcik

zdrobnienie od: czart

SJP.pl

czarcikęs

roślina łąkowa z rodziny szczeciowatych

SJP.pl

Wikipedia

czarcikęsik

roślina łąkowa o pełzających kłączach

SJP.pl

Czarcikęsik (Succisella Beck) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Obejmuje 5 gatunków występujących w Europie środkowej i południowej od Półwyspu Iberyjskiego po Kaukaz. Do polskiej flory należy jeden gatunek – czarcikęsik Kluka S. inflexa.

Wikipedia

czarczaf

zasłona na twarz dla muzułmańskich kobiet, kwef

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tradycyjna zasłona muzułmanek okrywająca głowę wraz z twarzą, jedynie z otworami na oczy

Wiktionary

Czador (pers. ‏چادر‎) – zewnętrzny strój, noszony przez kobiety; jest to jedna z form przestrzegania hidżabu, czyli muzułmańskich zasad ubierania się, wywiedzionych z Koranu. Jest to tradycyjny strój noszony przez kobiety w Iranie.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) jaszmak, kwef, nikab

Wiktionary

czardasz

ludowy taniec węgierski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. lud. taniec węgierski;

(1.2) muz. muzyka do czardasza (1.1)

Wiktionary

Czardasz (od węg. csárda – karczma wiejska) – taniec pochodzenia węgierskiego.

Pochodzi z Siedmiogrodu, w metrum dwudzielnym, w metrum 2/4, składający się z dwóch części: wolnej lassan i szybkiej friss. Metrum jest parzyste 2/4. Czardasza cechują przyspieszenia, zmiany dynamiczne, rytmy punktowane, synkopy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czardaszowy

Wiktionary

czardaszowy

związany z czardaszem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący czardasza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Węgierskie, czardaszowe rytmy składały się na wspaniałą oprawę muzyczną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czardasz m.

Wiktionary

czardżować

pobierać należności za wykonanie zlecenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) neol. obciążać opłatą, pobierać należności

(1.2) neol. ładować (akumulator, baterię itp.)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czardżowanie n.

Wiktionary

czardżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) neol. obciążanie opłatą, pobieranie należności

(1.2) neol. ładowanie (akumulatora, baterii itp.)

Wiktionary

Powiązane:

czas. czardżować ndk.

Wiktionary

czareczka

zdrobnienie od: czarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: czarka

Wiktionary

- czareczka (Pezizella) – rodzaj grzybów workowych

- czareczka (Pseudoplectania) – rodzaj grzybów workowych

- czareczka (Patella) – rodzaj ślimaków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈrɛt͡ʃka, AS: čarečka

Wiktionary

czarecznica

grzyb z klasy workowców; kustrzebka

SJP.pl

czarek

niewielkie naczynie w kształcie miseczki lub kubeczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Cezary

Wiktionary

Cezary – łacińskie imię męskie o nieustalonej do końca etymologii. Jedną z koncepcji jest pochodzenie tego imienia od rzeczownika caesaries – „długie włosy, czupryna”, być może też od słowa caedere (ciąć, wycinać), co miało oznaczać: wycięty z łona matki (stąd pojęcie „cesarskie cięcie”). Jego żeńskie odpowiedniki to Cezaryna i Cezaria.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Cezary mos., Czaruś mos.

Wiktionary

czarka

niewielkie naczynie w kształcie miseczki lub kubeczka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osada leśna w Polsce, w województwie śląskim, w gminie Koziegłowy

(1.2) geogr. struga, lewy dopływ Omulwi;

(1.3) geogr. struga, lewy dopływ Warty

(1.4) geogr. struga, prawy dopływ Warty

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: Czarek

Wiktionary

- czarka – grzyb

- czarka – jednostka objętości

1 miejscowość w Polsce:

- Czarka – osada leśna w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy

3 cieki w Polsce:

- Czarka – struga, dopływ Omulwi

- Czarka – struga, lewy dopływ Warty

- Czarka – struga, prawy dopływ Warty

Wikipedia

czarków

zdrobnienie od: Cezar, Cezary, Cezariusz (imiona męskie); Czaruś

SJP.pl

W Polsce

- Czarków – część miasta Konin

- Czarków – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Wielowieś

- Czarków – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pszczyna

- Czarków – mijanka, a dawniej stacja kolejowa w miejscowości Odmuchów, w województwie śląskim

Zobacz też

- Czarkowo

Wikipedia

czarkowate

1. o kwiatach: w kształcie czarki;
2. o cechach czarkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Sarcoscyphaceae|ref=tak., rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców;

Wiktionary

Czarkowate (Sarcoscyphaceae Le Gal ex Eckblad) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców (Pezizales).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do rodziny czarkowatych należą gatunki spotykane zarówno w klimacie tropikalnym jak i umiarkowanym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarka ż.

przym. czarkowaty

Wiktionary

czarkowaty

1. o kwiatach: w kształcie czarki;
2. o cechach czarkowatych (rodzina grzybów)

SJP.pl

czarkowo

W Polsce

- Czarkowo – część Kościana

- Czarkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec

- Czarkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan

- Czarkowo – gromada

Inne

- Czarkowo – wieś w Bułgarii, obwód Gabrowo, gmina Gabrowo

Zobacz też

Czarków, Osiedle Czarkowo

Wikipedia

czarkowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Czarkowski (ur. 1792) – polski oficer, urzędnik samorządowy

- Antoni Czarkowski (1927–2015) – polski funkcjonariusz wywiadu, dyplomata

- Bolesław Czarkowski (ur. 1873) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy

- Boris Czarkowski (1893–1979) – rosyjski wojskowy

- Cyryl Czarkowski (1795–1862) – polski właściciel ziemski

- Edmund Czarkowski (1912–1943) – polski oficer

- Kajetan Czarkowski (1811–1875) – powstaniec listopadowy, ziemianin, urzędnik

- Kazimierz Czarkowski (1888–1982) – polski ksiądz rzymskokatolicki

- Marian Czarkowski (ur. 1952) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny

- Marek Czarkowski (XX–XXI w.) – polski lekarz, bioetyk

- Patryk Czarkowski (ur. 1982) – polski poeta

- Piotr Czarkowski (1808–1898) – polski pedagog i geograf

- Stanisław Czarkowski – strona ujednoznaczniająca

- Tadeusz Czarkowski (XVIII w.) – polski właściciel ziemski

- Władysław Czarkowski (1821–1863) – polski lekarz, dowódca oddziału w czasie powstania styczniowego

Wikipedia

czarlin

Czarlin (kaszub. Czarlëno) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew.

Wieś leży przy węźle dróg krajowych nr 22 i nr 91 oraz magistrali węglowej Śląsk-Porty. W pobliżu wsi znajduje się węzeł Swarożyn, łączący autostradę A1 (E75) z drogą krajową nr 22.

Wikipedia

czarna

filiżanki kawy bez mleka, bez śmietanki

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 15, w tym 11 podstawowych

- Czarna – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Serokomla

- Czarna – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór

- Czarna – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew

- Czarna – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Uście Gorlickie

- Czarna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Stanisławów

- Czarna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Zakroczym

- Czarna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin

- Czarna – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna

- Czarna – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna

- Czarna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica

- Czarna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków

- Czarna – część wsi Błędowa Tyczyńska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik

- Czarna – część wsi Chmielnik w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik

- Czarna – część wsi Lublica w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, gminie Kołaczyce

- Czarna – część wsi Wólka Pokłonna w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków

Wikipedia

czarnacki

nazwisko

SJP.pl

czarnawy

mający kolor zbliżony do czarnego, ciemny, prawie czarny; czerniawy, czarniawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. zob. czarniawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnavɨ, AS: čarnavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnuch mzw./mos., czarniawa ż., czarnuszka ż., czerń ż., czernidło n., czarnidło ż., czarny m.

czas. czernieć ndk., czarnieć ndk.

przym. czarny, czarniutki, czarniusieńki, czernawy

przysł. czarniawo, czarnawo, czarno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarniawy, rzad. czernawy

Wiktionary

czarnca

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnca – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czarnca. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

czarne

filiżanki kawy bez mleka, bez śmietanki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czarne (dawniej Hamersztyn, niem. Hammerstein) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czarne.

Według danych z 1 stycznia 2018 Czarne liczyło 5983 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarnɛ, AS: čarne

Wiktionary

czarnecki

nazwisko

SJP.pl

- Czarnecki – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 32 525 osób.

osoby noszące nazwisko Czarnecki:

- Alojzy Czarnecki (1893-1980 w Toruniu) – polski fotograf

- Edward Czarnecki (1774-1831) – administrator archidiecezji warszawskiej

- Edward Czarnecki (1830-1864) – powstaniec styczniowy, zmarł w Usolie (Rosja) na zeslaniu (link: * Tadeusz Maria Czarnecki)

- Erazm Czarnecki (1892-1949) – działacz polonijny w Wolnym Mieście Gdańsku

- Henryk Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Jan Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Jacek Czarnecki (ur. 1963) – polski dziennikarz radiowy, korespondent wojenny

- Karol Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Kazimierz Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Krzysztof Czarnecki (ur. 1957) – polski polityk

- Leszek Czarnecki (ur. 1962) – polski przedsiębiorca, według magazynu „Forbes” najbogatszy Polak w 2008 r.

- Marek Czarnecki (ur. 1959) – polski prawnik, polityk

- Marek Janusz Czarnecki (ur. 1963) – polski przestępca

- Maria Czarnecka – Maria Anto – (1937-2007) – artystka malarka

- Michał Czarnecki (ur. 1973) – polski montażysta i scenarzysta filmowy

- Mikołaj Czarnecki – ukraiński błogosławiony Kościoła katolickiego, redemptorysta, profesor filozofii i teologii dogmatycznej, biskup tytularny Lebedus

- Piotr Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Przemysław Czarnecki – polski polityk, poseł na Sejm RP

- Ryszard Czarnecki (ur. 1963) – polityk polski

- Ryszard Czarnecki (ur. 1951) – polski żużlowiec

- Sławomir Stanisław Czarnecki (ur. 1949) – kompozytor polski

- Stefania Pia Czarnecka (zam. Kloss), (1903-1988) – organizatorka tajnych kompletów UW i liceum im. Władysława IV w okupowanej Warszawie, więźniarka obozu Stutthof, wieloletnia przewodnicząca absolwentek szkoły im C. Plater-Zyberk w Warszawie (Platerek), w czasie zawieszenia działalności szkoły w latach 1950-1988.

- Stepan Czarnecki – ukraiński poeta

- Tadeusz Czarnecki – polski szachista

- Tadeusz Maria Czarnecki – (1906-1998) powstaniec warszawski, inżynier wynalazca

- Waldemar Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Witold Czarnecki (ur. 1953) – nauczyciel akademicki, polski polityk

- Władysław Czarnecki (ujednoznacznienie)

- Zygmunt Czarnecki (ujednoznacznienie)

Wikipedia

czarnek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. daw. nazwa systematyczna|Arichanna melanaria., przylepek moczarek, ćma o żółtawych, czarno nakrapianych skrzydłach

Wiktionary

Czarnek – szczyt o wysokości 868 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych, w paśmie Gór Suchych.

Góra położona jest w środkowej, najwyższej części masywu Gór Suchych, na zachód od Waligóry i na południowy wschód od Sokołowska. Znajduje się w bocznym grzbieciku odchodzącym ku południowi od Suchawy. Góra stożkowata i skalista. Zbocza strome i pocięte małymi, lecz głębokimi dolinkami.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czarny mos./mrz., czerń ż., czernina ż., czernica ż., czernienie n., poczernienie n.

czas. czernić ndk., poczernić dk.

przym. czarny, czarnawy

przysł. czarno, czarnawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przylepek moczarek

Wiktionary

czarneński

→ Czarne; czarniański, czarnieński

SJP.pl

czarnia

wieś w Polsce

SJP.pl

- Czarnia – fikcyjna planeta w komiksach DC Comics, ojczyzna Lobo

W Polsce

- Czarnia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czarnia

- Czarnia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło

- Czarnia – część wsi Łyse, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse

- Czarnia – dawna gromada z siedzibą władz w Czarnii

Zobacz też

- Czarnia Duża

- Czarnia Mała

Wikipedia

czarniak

drapieżna ryba z rodziny dorszowatych, występująca w wodach Atlantyku i Morza Północnego, charakteryzująca się czarnym zabarwieniem jamy gębowej i wysuniętą dolną szczęką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Pollachius virens|ref=tak., europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

(1.2) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

Czarniak (Pollachius virens) – gatunek drapieżnej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae), blisko spokrewniony z rdzawcem. Ryba o dużym znaczeniu gospodarczym, tuż za dorszem atlantyckim i plamiakiem. Swoją nazwę zawdzięcza czarnej barwie wnętrza jamy gębowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarʲɲak, AS: čarʹńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerń ż., czerniak m., czarny mos./mrz.

czas. czernić ndk., poczernić dk.

przym. czarny, czarniakowy, czerniakowy

przysł. czarno

Wiktionary

czarnianin

mieszkaniec Czarnej, Czarnego

SJP.pl

czarnianka

mieszkanka Czarnej, Czarnego

SJP.pl

czarniański

1. przymiotnik od: Czarna, Czarne
2. przymiotnik od: Czarna Białostocka; czarnobiałostocki

SJP.pl

czarniawobrązowy

brązowy o odcieniu czarniawym

SJP.pl

czarniawski

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Czarniawska (1948–2024) – polsko-szwedzka psycholożka i socjolożka

- Bolesław Czarniawski (1898–1961) – polski wojskowy

- Elżbieta Cichla-Czarniawska (ur. 1935) – polska poetka i pisarka

- Władysław Czarniawski (ur. 1892) – polski wojskowy

Wikipedia

czarniawy

mający kolor zbliżony do czarnego, ciemny, prawie czarny; czerniawy, czarnawy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor zbliżony do czarnego, prawie czarny, ciemny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarʲˈɲavɨ, AS: čarʹńavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarniawa ż., czarnuszka ż., czerń ż., czernidło n., czarnidło ż., czarny mos./mrz.

przym. czarny, czarniutki, czarniusieńki

przysł. czarniawo, czarnawo, czarno

czas. czernieć ndk., czarnieć ndk.

temsłow. czarno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. czarnawy

Wiktionary

czarnica

Czarnica (kaszub. Czôrnice, niem. Scharnitz) – osada w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Miastko.

Wikipedia

czarnidło

substancja do nadawania czemuś czarnego koloru; czernidło

SJP.pl

czarnieć

zmieniać kolor na czarny

SJP.pl

czarniecki

→ Czarnca

SJP.pl

- Czarniecki – nazwisko

- członkowie rodziny Czarnieckich herbu Łodzia

- Stefan Czarniecki – hetman

- Jan Czarniecki – miecznik krakowski

- Paweł Czarniecki – rotmistrz i pułkownik królewski

- Stefan Stanisław Czarniecki – pisarz polny koronny od 1671, marszałek sejmu pacyfikacyjnego w 1673, marszałek konfederacji gołąbskiej, starosta kaniowski, radziejowski, brański, lipnicki.

- Krzysztof Czarniecki – dworzanin królewski, starosta chęciński i żywiecki

- Marcin Czarniecki – miecznik czernihowski

Wikipedia

Patrz:
Czarnca

czarniej

stopień wyższy od przysłówka: czarno

SJP.pl

czarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czarny; bardziej czarny

SJP.pl

czarnieński

1. → Czarne; czarniański, czarneński;
2. → Czarnia

SJP.pl

Patrz:
Czarne; czarniański, czarneński;
2. → Czarnia

czarniewo

Czarniewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

czarnik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Czarnik – polski historyk

- Austin Czarnik – amerykański hokeista

- Henryk Czarnik – polski wojskowy, piłkarz, hokeista, działacz sportowy

- Kazimierz Czarnik – polski adwokat, działacz sokoli

- Marcin Czarnik – polski aktor teatralny i filmowy

- Oskar Stanisław Czarnik – polski literaturoznawca, działacz opozycji w PRL

- Teresa Czarnik-Sojka – polska dziennikarka, posłanka na Sejm

Wikipedia

czarnina

zupa na bazie zwierzęcej krwi (przeważnie kaczej lub gęsiej); czernina, czarna polewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gw-pl|Poznań. zob. czernina.

Wiktionary

Czernina, czarnina, czarna polewka – polska zupa o charakterze polewki, której podstawowymi składnikami jest zaprawiany octem rosół oraz krew zwierzęca (z drobiu lub królika, rzadziej prosięcia).

W jadłospisie staropolskim była to zawiesista zupa przyrządzana na wywarze drobiowym (z kości i podrobów kaczki albo gęsi) i dodatkiem ich świeżej krwi, podprawiona mąką i zakwaszana (utrwalona) octem, zaprawiana (na słodko bądź ostro) pikantnymi przyprawami korzennymi (cynamonem, goździkami, pieprzem) oraz suszonymi śliwkami i jabłkami. Podawano ją z krajanymi podrobami, gruszkami, gotowanymi łazankami albo kluseczkami.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) czernina, juszka, czarna polewka

Wiktionary

czarniuchny

zdrobnienie od: czarny; czarniuśki, czarniutki

SJP.pl

czarniusieńki

zdrobnienie od: czarniuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: czarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: čarʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnulka ż.

przym. czarnawy, czarniawy

Wiktionary

czarniuśki

zdrobnienie od: czarny; czarniuchny, czarniutki

SJP.pl

czarniuteńki

zdrobnienie od: czarniutki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: czarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: čarʹńutẽńḱi

Wiktionary

czarniutki

zdrobnienie od: czarny; czarniuchny, czarniuśki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: czarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarʲˈɲutʲci, AS: čarʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnulka ż., czarny mos./mrz.

przym. czarnawy, czarniawy, czarny

Wiktionary

czarnków

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. gmina wiejska w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czarnków (d. również Czarnków nad Notecią; niem. Czarnikau, w latach 1939–1945 Scharnikau) – miasto w zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego oraz gminy wiejskiej Czarnków. Miasto położone jest nad rzeką Noteć, na skraju Puszczy Noteckiej. Czarnków położony jest na wzgórzach morenowych, dlatego teren wokół niego bywa nazywany Szwajcarią Czarnkowską. Znajduje się tu jedna z niewielu na nizinach skocznia narciarska (obecnie nieczynna). Miasto nie posiada połączeń kolejowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarn̥kuf, AS: čarn̦kuf

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarnkowski

Wiktionary

czarnkowianin

mieszkaniec Czarnkowa

SJP.pl

czarnkowianka

mieszkanka Czarnkowa

SJP.pl

czarnkowo

3 miejscowości w Polsce:

- Czarnkowo – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino.

- Czarnkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

- Czarnkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo

Zobacz też: Czarnków

Wikipedia

czarnkowski

przymiotnik od: Czarnków

SJP.pl

czarno

przysłówek sposobu

(1.1) przysł. odprzym. od: czarny (barwa)

(1.2) przysł. odprzym. od: czarny (kontrast dla tła)

(1.3) przysł. odprzym. od: czarny (mrok)

(1.4) przysł. odprzym. od: czarny (pesymizm)

Wiktionary

Czarno – debiutancki album Macieja Balcara wydany w 1998 nakładem wytwórni Pomaton EMI.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Osoby będące w żałobie, ubierają się na czarno.

(1.2) Na plantacjaantacji było aż czarno od owoców aronii.

(1.3) Nadciągnęła chmura burzowa i za oknem zrobiło się czarno.

(1.4) Nie uczysz się. Czarno widzę twoją przyszłość!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarnɔ, AS: čarno

Wiktionary

Powiązane:

zob. czarny.

zob. czarno-.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ciemno

(1.3) mroczno, mrocznie, ciemno

(1.4) pesymistycznie

Wiktionary

czarno-biały

w części czarny, w części biały; biało-czarny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: czarny i biały

(1.2) fot. film. w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy

(1.3) przen. nazbyt uproszczony, niewidzący cech pośrednich, oddający tylko skrajności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kupiłam sobie czarno-białą sukienkę w ukośne pasy.

(1.1) Panda to takie puchate, czarno-białe zwierzę.

(1.2) Wciąż mamy w domu działający czarno-biały telewizor.

(1.2) Jacek para się czarno-białą fotografią artystyczną.

(1.3) Dla moich dziadków wszystko jest czarno-białe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: čarno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarnobielski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biało-czarny

(1.2) monochromatyczny

(1.3) zerojedynkowy

Wiktionary

czarno-brązowy

w części czarny, w części brązowy; brązowo-czarny

SJP.pl

czarno-czerwony

w części czarny, w części czerwony; czerwono-czarny

SJP.pl

czarno-granatowy

w części czarny, w części granatowy; granatowo-czarny

SJP.pl

czarno-rdzawo-białawy

złożony z trzech kolorów: czarnego, rdzawego i białawego

SJP.pl

czarno-zielony

w części czarny, w części zielony; zielono-czarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czarny i zielony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy mieszanka herbaty czarnej i zielonej jest czarno-zielona?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: čarno‿źelõny

Wiktionary

czarno-żółty

w części czarny, w części żółty; żółto-czarny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czarny i żółty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odwłoki niektórych owadów są pokryte czarno-żółtymi pasami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔ‿ˈʒuwtɨ, AS: čarno‿žuu̯ty

Wiktionary

czarnobiałostocki

przymiotnik od: Czarna Białostocka; czarniański

SJP.pl

czarnoborski

→ Czarnoborsko

SJP.pl

Patrz:
Czarnoborsko

czarnobrązowy

brązowy o odcieniu czarnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor brązowy o odcieniu czarnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czarnobrązowa kora odcisnęła się na ich skórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: čarnobrõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. brązowo-czarny

Wiktionary

czarnobrewa

kobieta mająca czarne lub ciemne brwi

SJP.pl

czarnobrewy

mający czarne lub ciemne brwi

SJP.pl

czarnobrody

1. mający czarną brodę;
2. mniszka czarnobroda - rodzaj ptaka z rodziny astryldowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarny zarost na brodzie

(1.2) taki, który ma czarny podbródek, brodę

Wiktionary

Czarnobrody (ang. Blackbeard, właśc. Edward Teach lub Thatch, także Thack, Thatche i Theach) (ur. około 1680, zm. 22 listopada/2 grudnia 1718) – angielski pirat, w latach 1717–1718 grasujący na wschodnim wybrzeżu Ameryki Brytyjskiej i Morzu Karaibskim, jeden z najgroźniejszych piratów swojego okresu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈbrɔdɨ, AS: čarnobrody

Wiktionary

czarnobrunatny

brunatny o odcieniu czarnym

SJP.pl

czarnobrwisty

mający czarne brwi, np. albatros czarnobrwisty

SJP.pl

czarnobrzuchy

1. wiewiórczak czarnobrzuchy - gatunek gryzonia;
2. oceannik czarnobrzuchy, sroczek czarnobrzuchy, błyszczak czarnobrzuchy - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ciemną spodnią stronę tułowia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na płocie usiadł czarnobrzuchy ptaszek.

Wiktionary

czarnobyl

miasto na Ukrainie, w którym w 1986 roku doszło do wybuchu w elektrowni jądrowej; Czernobyl

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

(1.2) przen. publ. katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.

Wiktionary

Czarnobyl (ukr. Чорнобиль, Czornobyl; ros. Чернобыль, Czernobyl) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie wyszogrodzkim, u ujścia Uży do Prypeci.

Miasto kojarzące się głównie z katastrofą jądrową, która wydarzyła się w oddalonej o 18 kilometrów elektrowni jądrowej, która z wsią współdzieli nazwę – samej jednak elektrowni de facto znacznie bliżej do założonego w 1970 miasta Prypeć (ok. 4 km) niż do Czarnobyla. Przed tym zdarzeniem było zamieszkane przez około 13,5 tysięcy ludzi, po katastrofie wszyscy zostali ewakuowani.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Czarnobylu doszło do największej katastrofy nuklearnej w historii.

(1.2) W opublikowanym w dziesiątą rocznicę wybuchu raporcie jedynymi ofiarami Czarnobyla są ratownicy, którzy gasili pożar w pierwszej fazie katastrofy i zostali napromieniowani niezwykle wysokimi dawkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnobylit mrz.

przym. czarnobylski, poczarnobylski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Czernobyl

Wiktionary

czarnobylanin

mieszkaniec Czarnobyla

SJP.pl

czarnobylanka

mieszkanka Czarnobyla

SJP.pl

czarnobylit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silnie radioaktywna substancja krystaliczna sztucznego pochodzenia, składająca się głównie z krzemianu cyrkonu z domieszką uranu, odkryta w korium po katastrofie w Czarnobylu;

Wiktionary

Czarnobylit – silnie radioaktywna substancja krystaliczna pochodzenia technogenicznego, składająca się głównie z krzemianu cyrkonu z domieszką uranu (do 10%). Został odkryty w podziemiach reaktora nr 4 po katastrofie w Czarnobylu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wewnątrz bloku czwartego znajduje się między innymi wysoce radioaktywny czarnobylit. Ta nieznana wcześniej substancja, nazwana tak od Czarnobyla, powstała głównie z resztek stopionego reaktora oraz paliwa jądrowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnobyl mrz.

przym. czarnobylski, poczarnobylski

Wiktionary

czarnobylski

przymiotnik od: Czarnobyl

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czarnobylem, dotyczący Czarnobyla

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnobyl mrz., czarnobylit mrz.

przym. poczarnobylski

Wiktionary

czarnochowice

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnochowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Wikipedia

czarnocice

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnocice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Bytoń.

Wikipedia

czarnocin

nazwa wielu wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Czarnocin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Czarnocin

- Czarnocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów

- Czarnocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre

- Czarnocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo

- Czarnocin – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Leśnica

- Czarnocin – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica

- Czarnocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy

- Czarnocin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin

- Czarnocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Stepnica

Wikipedia

czarnocinek

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnocinek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.

W Czarnocinku urodził się Stanisław Ignacy Łaguna.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Niedzborzu.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czarnocinek, po jej zniesieniu w gromadzie Niedzbórz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

czarnocinianin

mieszkaniec Czarnocina

SJP.pl

czarnocinianka

mieszkanka Czarnocina

SJP.pl

czarnociński

→ Czarnocin

SJP.pl

Patrz:
Czarnocin

czarnocki

nazwisko

SJP.pl

Osoby noszące to nazwisko:

- Adam Czarnocki → Zorian Dołęga-Chodakowski

- Barbara Czarnocka – polska biochemiczka

- Halina Czarnocka (1900–1998) – polska działaczka społeczna i oświatowa

- Henryk Czarnocki (ur. 1952) – polski rolnik i polityk

- Jan Czarnocki (1889–1951) – polski geolog

- Kazimierz Czarnocki (1912–1981) – polski dziennikarz, wojskowy, działacz społeczny i sportowy

- Małgorzata Czarnocka – polska filozofka

- Marcin Czarnocki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Maurycja Czarnocka – polska działaczka narodowa, oświatowa i społeczna

- Michał Czarnocki (1711–1788) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Michał Czarnocki (1880/1883–1935) – polski inżynier komunikacji i wojskowy

- Piotr Czarnocki – polski inżynier, specjalista w zakresie konstrukcji z tworzyw sztucznych

- Samuel Czarnocki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Stefan Czarnocki (1878–1947) – polski geolog

- Wacław Denhoff-Czarnocki (1896–1927) – polski wojskowy

- Wanda Czarnocka-Karpińska (1894–1971) – polska taterniczka, biegaczka narciarska i lekarka

- Wiktor Czarnocki (1886–1925) – polski wojskowy

- Wilhelm Czarnocki (1886–1963) – polski patomorfolog

- Zbigniew Czarnocki (ur. 1954) – polski chemik

Wikipedia

czarnoczelny

mający czarne czoło; część nazwy wielu gatunków ptaków

SJP.pl

czarnoczuby

1. sylfik czarnoczuby, kaczka czarnoczuba, bilbil czarnoczuby, sikora czarnoczuba - gatunki ptaków;
2. uistiti czarnoczuba, langur czarnoczuby - gatunki małp

SJP.pl

czarnodębowy

wykonany z czarnego dębu, drewna dębu bardzo długo przebywającego w wodzie lub pod ziemią

SJP.pl

czarnodruk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaskie, drukowane publikacje dla osób niedowidzących (w odróżnieniu od tych drukowanych wypukle, np. w alfabecie Braille'a)

(1.2) filatel. czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy;

Wiktionary

Czarnodruk – w filatelistyce ogólne określenie dla prób, nowodruków, wtórnodruków albo odbitek z form skasowanych znaczków lub całostek.

Wykonane są one na zlecenie poczty lub innych instytucji w celach reklamowych, propagandowych lub pamiątkowych. Często tak są określane czarno-białe reprodukcje. Określenie czarnodruk wywodzi się od koloru czarnego, który jako jedyny jest używany do produkcji.

Wikipedia

czarnodudek

czarnodudek większy - gatunek ptaka z rodziny sierpodudków

SJP.pl

czarnodunajecki

przymiotnik od: Czarny Dunajec

SJP.pl

czarnodziobek

gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych; gilak blady

SJP.pl

Czarnodziobek (Rhodospiza obsoleta) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje w południowo-zachodniej (głównie Bliski Wschód) i środkowej Azji (aż po Chiny). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

czarnodzioby

mający czarny dziób; część nazwy wielu gatunków ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarny dziób

Wiktionary

czarnofigurowy

styl czerwonofigurowy - sposób malowania naczyń w starożytnej Grecji, polegający wypalaniu namalowanych postaci i przedmiotów, przez co nabierały one czarnego koloru, a reszta naczynia - czerwonego; technika czarnofigurowa, malarstwo czarnofigurowe

SJP.pl

czarnofioletowy

fioletowy o odcieniu czarnym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fioletowy o odcieniu czarnym

Wiktionary

czarnogardły

mający czarne pióra pod dziobem; część nazwy wielu gatunków ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czarne gardło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak nazywacie te czarnogardłe ptaki?

Wiktionary

czarnogiełdowy

potocznie: związany z czarną giełdą - nielegalnym rynkiem walut

SJP.pl

czarnogiełdziarski

dotyczący transakcji na czarnej giełdzie

SJP.pl

czarnogiełdziarz

potocznie: człowiek zajmujący się transakcjami na czarnej giełdzie

SJP.pl

czarnogóra

państwo w Europie; Republika Czarnogóry (w okresie od 4 lutego 2003 do 3 czerwca 2006 republika związkowa stanowiąca część federacji państwa Serbia i Czarnogóra)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

(1.2) geogr. szczyt w Polsce, w Górach Kruczych

Wiktionary

Czarnogóra (czarnog. Crna Gora / Црна Гора, IPA [t͡sr̩̂:na: ɡɔ̌ra]) – państwo unitarne w Europie Południowej powstałe po rozpadzie Serbii i Czarnogóry. Wcześniej republika związkowa Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii (1945–1992), Federalnej Republiki Jugosławii (1992–2003) oraz Serbii i Czarnogóry (2003–2006). Leży na pobrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią. Stolicą i największym miastem jest Podgorica.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czarnogóra jest niepodległym państwem od 3 czerwca 2006 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡura, AS: čarnogura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnogórski mrz., Czarnogórzec mos., Czarnogórzanin mos., Czarnogórzanka ż.

przym. czarnogórski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oficjalna nazwa Republika Czarnogóry

Wiktionary

czarnogórka

obywatelka Czarnogóry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. Czarnogórzanka.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie mniejszą uwagę zwracały na siebie liczne typy południowych Słowian. Slawonka z dzieckiem, Dalmatka, Hercogowiniec, Istryjka, Czarnogórka itd. są to obrazy, które wywierały na każdym widzu głębokie wrażenie, zarówno starannem wykończeniem najmniejszych szczegółów, jak i nader sympatyczną i żywą charakterystyką przedstawianych typów sic..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡurka, AS: čarnogurka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnogórzec

Wiktionary

czarnogórski

→ Czarnogóra

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

Wiktionary

Wikipedia

Patrz:
Czarnogóra
Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡursʲci, AS: čarnogursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnogóra ż., Czarnogórzanin m., Czarnogórzec m., Czarnogórzanka ż.

Wiktionary

czarnogórskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem czarnogórskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czarnogórskim

(1.3) spisany, stworzony w języku czarnogórskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡurskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: čarnogurskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czarnogórskość

→ czarnogórski

SJP.pl

Patrz:
czarnogórski

czarnogórzanin

rzadko: obywatel Czarnogóry; Czarnogórzec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Czarnogóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔɡuˈʒãɲĩn, AS: čarnogužãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnogóra ż., Czarnogórzec mos.

:: fż. Czarnogórzanka ż.

przym. czarnogórski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czarnogórzec

Wiktionary

czarnogórzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Czarnogóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔɡuˈʒãŋka, AS: čarnogužãŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnogóra ż., Czarnogórzec mos.

:: fm. Czarnogórzanin mos.

przym. czarnogórski

Wiktionary

czarnogórzec

obywatel Czarnogóry; Czarnogórzanin (rzadko)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości czarnogórskiej, obywatel Czarnogóry, mieszkaniec Czarnogóry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Słowian zalicza się Polaków, Czechów, Słowaków, Serbołużyczan, Białorusinów, Rosjan, Ukraińców, Łemków, Bośniaków, Bułgarów, Chorwatów, Czarnogórców, Macedończyków, Serbów i Słoweńców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡuʒɛt͡s, AS: čarnogužec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarnogórzanin m., Czarnogóra ż.

:: fż. Czarnogórka ż.

przym. czarnogórski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czarnogórzanin

Wiktionary

czarnogoździce

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnogoździce (niem. Zwornogoschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Krośnice.

Wikipedia

czarnogranatowy

granatowy o odcieniu czarnym

SJP.pl

czarnogrzbiety

1. bączek czarnogrzbiety, krogulec czarnogrzbiety, ziarnojadek czarnogrzbiety - gatunki ptaków;
2. tukotuko czarnogrzbiety - gatunek gryzonia z rodziny tukotukowatych

SJP.pl

czarnogrzywy

mający czarną grzywę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. mający czarną grzywę, z czarną grzywą

Wiktionary

czarnogłów

bóstwo słowiańskie

SJP.pl

- Czarnogłów – bóg Słowian z Rugii

- Czarnogłów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

- Czarnogłów – gromada

- Czarnogłów – dawna gmina w guberni siedleckiej, województwie lubelskim i mazowieckim

- czarnogłów (Catoscopium) – rodzaj mchów z rodziny czarnogłowowatych

Zobacz też

- czarnogłów czarniawy - gatunek mchu z rodzaju czarnogłowowatych

- czarnogłówka – gatunek ptaka

Wikipedia

czarnogłówka

1. gatunek sikory;
2. rasa owiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. pot. zob. czarnogłówka zwyczajna.;

(1.2) zool. roln. zob. owca czarnogłówka.

Wiktionary

- czarnogłówka – gatunek sikory

- owca czarnogłówka – rasa owiec

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czarnogłówkę z wyglądu bardzo trudno odróżnić od szarytki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnogłów m., Czarnogłów m., Czarnogłowy nmos.

przym. czarnogłowy

Wiktionary

czarnogłowy

mający czarną głowę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarną głowę

Wiktionary

Czarnogłowy (niem. Zarnglaff) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów.

W 1759 roku rozpoczęto we wsi eksploatację kredowych złóż wapienia.

W 1902 spółka Pommersche Kalksteinwerke GmbH uruchomiła tu kopalnię i przetwórnię kamienia wapiennego, która w krótkim czasie stała się największym ówczesnym producentem surowca w całym Cesarstwie. W 1911 do jego transportu dobudowano linię Gryfickiej Kolei Wąskotorowej Czarnogłowy – Rokita, która na tym odcinku otrzymała splot 3-szynowy 1000/1435 mm oraz przystanek Czarnogłowy Wieś.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Są też przypuszczenia, że starożytni czarnogłowi Sumerowie są krewniakami Kaukazczyków.

(1.1) Cisi, przygięci do ziemi, czarnogłowi i w czarnych okryciach, nie patrząc na boki, przeszli boso i znikli w lesie opodal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈɡwɔvɨ, AS: čarnogu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnogłówka ż., czarnogłów m., Czarnogłów m., Czarnogłowy nmos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarnołbisty

Wiktionary

czarnohora

pasmo górskie na Ukrainie

SJP.pl

Czarnohora (522.25; ukr. Чорногора – Czornohora) – pasmo górskie na terenie zachodniej Ukrainy.

Najwyższa część Beskidów Połonińskich i jednocześnie Zewnętrznych Karpat Wschodnich. Od strony północno-zachodniej sąsiaduje z pasmami Gorganów i Świdowca, od północno-wschodniej z Połoninami Hryniawskimi, zaś od południa z Karpatami Marmaroskimi (na terenie Rumunii).

Wikipedia

czarnohorski

→ Czarnohora

SJP.pl

Patrz:
Czarnohora

czarnokit

rodzaj skały metamorficznej lub magmowej, złożonej głównie z kwarcu; enderbit

SJP.pl

Czarnokity (charnockity) – skały magmowe, których nazwa pochodzi od nagrobka (był użyty jako materiał do jego budowy) Joba Charnocka w Kalkucie.

Współwystępują najczęściej z anortozytem lub norytem. Niezależnie od genezy są skałami szarawymi, średnio lub gruboziarnistymi odznaczające się bezładną bądź tylko częściowo kierunkową (gnejsową) teksturą.

Wikipedia

czarnoksięski

związany z magią, czarami; czarodziejski

SJP.pl

czarnoksięstwo

1. magia, czary;
2. sztuka rzucania zaklęć i czarów; czarodziejstwo, czarownictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praktyki magiczne

(1.2) skutki magii

Wiktionary

Czarnoksięstwo – działanie polegające na świadomym posługiwaniu się magią (domyślnie czarną magią) zdefiniowane przez Jakuba I w traktacie Daemonologie jako „powodowanie zjawisk nadnaturalnych nie za pozwoleniem Boga (cuda) lecz przy pomocy diabelskiej”. Ten sam traktat dokonuje podziału „czarnoksięstwa” na: witch-craft (czarostwo/czarownictwo) i necromancy (nekromancję) za pomocą skutków tych działań: zmian materialnych (czarostwo) bądź pozyskiwanie wiedzy (nekromancja).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hrabina parała się czarnoksięstwem, aż ją diabli porwali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnoksiężniczka ż., czarnoksiężnica ż., czarnoksiężnik mos.

przym. czarnoksięski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czary, gusła, magia, czarna magia

Wiktionary

czarnoksiężnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. osoba zajmująca się czarami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

(1.2) daw. rzad. kobieta zajmująca się czarami w formie badań naukowych i okultystycznych, z użyciem „czarnych ksiąg” tj. grymuarów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jako motyl płocha, powiewna, Odleciała od ściany dziewica; Może jakaś zaklęta królewna? Królewna – lub czarnoksiężnica?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnoksięstwo n.

:: fm. czarnoksiężnik

przym. czarnoksięski, czarnoksiężniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) czarownica, czarodziejka, magini, pejor. wiedźma, daw. czarnaksiężnica

Wiktionary

czarnoksiężnik

człowiek zajmujący się magią, czarami; czarodziej; mag

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się czarami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

(1.2) daw. osoba zajmująca się czarami w formie badań naukowych i okultystycznych, z użyciem „czarnych ksiąg” tj. grymuarów

(1.3) daw. osoba uczona, bardzo zręczna

Wiktionary

- Czarnoksiężnik – czarodziej uprawiający czarnoksięstwo

- „Czarnoksiężnik” – singel Zbigniewa Rawicza

- „Czarnoksiężnik” – singel Zenona Jarugi

- „Czarnoksiężnik” – powieść Gene’a Wolfe’a, z cyklu Rycerz czarnoksiężnik

- Czarnoksiężnik – dramat Pedro Calderóna de la Barca

Wikipedia

Przykłady

(1.2) […] mniemana owa mądrość zaklinania i odklinania nieba i ziemi, czyli czarodziejska, na rodzinnéj powstała ziemi i tylko ją w obce ubrano kształty, czyli po obcemu ubrano w szatę nauki, że tego, który ją transcendentalnie czyli naukowo (t.j. przy pomocy ksiąg) wykształcał i praktykował, czarnoksiężnikiem – tego zaś, który sposobem dostępnym wykonywał ją (z przymiotów przyrodzenia moc nadprzyrodzoną wyciskać umiejąc) czarodziejem mianowano.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnoksięstwo n.

:: fż. daw. czarnoksiężnica, czarnaksiężnica

przym. czarnoksięski, czarnoksiężniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarodziej, czarownik, mag; śrpol. czarodziejca, nigromantyk, czarnyksiężnik

Wiktionary

czarnolas

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie mazowieckim;

Wiktionary

W Polsce

- Czarnolas – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów

- Czarnolas – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna

- Czarnolas – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Skoroszyce

- Czarnolas – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

- Czarnolas – gromada

Zobacz też

- Czarnolas-Kolonia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) My dziś piszący nie możemy tego o sobie powiedzieć, prędzej by bowiem spytał nas Jan z Czarnolasu: „Coście zrobili ze spuścizną?“

(1.1) W Czarnolesie możemy zwiedzić muzeum związane z Janem Kochanowskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnɔlas, AS: čarnolas

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarnoleski

Wiktionary

czarnoleski

→ Czarnolas

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Czarnolasu, związany z Czarnolasem

Wiktionary

Patrz:
Czarnolas
Powiązane:

rzecz. Czarnolas m.

Wiktionary

czarnolicy

mający czarną lub ciemną twarz

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o czarnym licu

Wiktionary

czarnomorski

związany z Morzem Czarnym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Morza Czarnego, związany z Morzem Czarnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Flota czarnomorska była wyposażona w broń jądrową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔ̃ˈmɔrsʲci, AS: čarnõmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Morze Czarne n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. pontyjski

Wiktionary

czarnomski

nazwisko

SJP.pl

czarnoniebieski

niebieski o odcieniu czarnym

SJP.pl

czarnonogi

mający czarne nogi

SJP.pl

czarnoogonowy

1. nieświszczuk czarnoogonowy, mulak czarnoogonowy - gatunki ssaków;
2. pirania czarnoogonowa - gatunek ryby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma czarny ogon

Wiktionary

czarnooki

mający oczy koloru czarnego

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma czarne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈːci, AS: čarn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemnooki

Wiktionary

czarnoostrzowy

drobnołuszczak czarnoostrzowy - gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych

SJP.pl

czarnopiątkowy

związany z pierwszym piątkiem po Święcie Dziękczynienia, rozpoczynającym bożonarodzeniowy sezon wyprzedaży

SJP.pl

czarnopienny

mający czarny pień

SJP.pl

czarnopierśny

sikora czarnopierśna - azjatycki gatunek sikory

SJP.pl

czarnopióry

1. mający czarne pióra, np. czarnopióry kruk;
2. ibis czarnopióry - gatunek dużego ptaka z rodziny ibisowatych, zamieszkującego Australię, Nową Gwineę, Małe Wyspy Sundajskie i Moluki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarne pióra, pierze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urwał nagle, upadł plecyecami na burtę, usiadł, pochylił głowę. Z piersi sterczała mu czarnopióra strzała.

(1.1) Czarnopióry duży ptak kręcił się na drążku, wyraźnie zdenerwowany jej obecnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈpʲjurɨ, AS: čarnopʹi ̯ury

Wiktionary

czarnoplamek

skoczek czarnoplamek - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

czarnoplamka

skoczek czarnoplamek - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

czarnoplamy

1. kiryśnik czarnoplamy - gatunek ryby z rodziny kiryskowatych;
2. dołczan czarnoplamy - gatunek owada z rodziny szarańczowatych;
3. brzeszczotek czarnoplamy - gatunek ryby z rodziny brzeszczotkowatych;
4. teju czarnoplamy - gatunek jaszczurki;
5. brodacz czarnoplamy - gatunek ptaka z rodziny tukanowatych

SJP.pl

czarnopolowy

w szachach: poruszający się po czarnych polach, np. goniec czarnopolowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szach. poruszający się po czarnych polach

Wiktionary

czarnopręgi

1. dujker czarnopręgi - gatunek ssaka parzystokopytnego;
2. bystrzyk czarnopręgi - gatunek ryby;
3. petrel czarnopręgi - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych

SJP.pl

czarnoprochowy

związany z czarnym prochem, np. broń czarnoprochowa

SJP.pl

czarnopurpurowy

purpurowy o odcieniu czarnym

SJP.pl

czarnopłetwy

żarłacz czarnopłetwy - gatunek dużego rekina z rodziny żarłaczowatych

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający czarne płetwy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z mostu widzieliśmy jakieś czarnopłetwe ryby.

Wiktionary

czarnoręki

1. czepiak czarnoręki - gatunek małpy szerokonosej z rodziny czepiakowatych; geofroja;
2. gibbon czarnoręki - gatunek ssaka naczelnego z rodziny gibbonowatych

SJP.pl

czarnorogi

1. mający czarne rogi;
2. zadrzechnia czarnoroga - gatunek pszczoły samotnicy

SJP.pl

czarnorudy

piaśnica czarnoruda - gatunek błonkówki z rodziny nękowatych

SJP.pl

czarnorynkowy

związany z czarnym rynkiem - systemem nielegalnej sprzedaży towarów

SJP.pl

czarnorzytny

astryld czarnorzytny - gatunek ptaka z rodziny astryldowatych

SJP.pl

czarność

1. czarny kolor; czerń;
2. całkowita ciemność; egipskie ciemności;
3. ciemne zabarwienie skóry człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czarne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerń ż., czarny mos./mrz.

przym. czarny

przysł. czarno

Wiktionary

czarnoseciniec

członek lub zwolennik Czarnej Sotni - skrajnie konserwatywnego, nacjonalistycznego i antysemickiego ruchu w Rosji w początkach XX wieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek czarnej sotni, reakcyjnego ruchu politycznego w Rosji z początku XX wieku

(1.2) polit. pejor. osoba o skrajnie prawicowych lub nacjonalistycznych poglądach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Któż w kółku bakińskich koleżków mógłby się był przyznawać do patriotyzmu rosyjskiego, mocarstwowego, przedwojennego, carskiego? Byłby to czarnoseciniec, chuligan, karierowicz, drab, zbir.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarna sotnia ż., czarnoseciństwo n.

przym. czarnosecinny

Wiktionary

czarnosecinny

wyrażający poglądy lub stosujący metody Czarnej Sotni, skrajnie konserwatywnego, nacjonalistycznego i antysemickiego ruchu w Rosji w początkach XX w.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. pejor. skrajnie reakcyjny, prawicowy, nacjonalistyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarna sotnia ż., czarnoseciniec m.

Wiktionary

czarnosiny

siny o czarnym odcieniu

SJP.pl

czarnosiwy

koczkodan czarnosiwy - gatunek małpy

SJP.pl

czarnoskóra

Murzynka

SJP.pl

czarnoskóry

mający czarną skórę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający ciemny kolor skóry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna o ciemnym kolorze skóry, przedstawiciel czarnej rasy człowieka

Wiktionary

Czarna odmiana człowieka (negroidzi) – jedna z odmian wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Podział na trzy odmiany, nazywane także rasami głównymi, nie pozwala na przydzielenie kategorii wielu formom ludzkim takim jak Buszmeni, Polinezyjczycy, Aborygeni Australii, Ajnosi, Drawidzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy zapytałam o największą atrakcję turystyczną, czarnoskóry kolega odpowiedział bez wahania: Wodospady Wiktorii.

(2.1) Bardziej narażeni na rasizm są czarnoskórzy w Polsce (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈskurɨ, AS: čarnoskury

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ciemnoskóry

Wiktionary

czarnoskrzydły

1. mający czarne skrzydła;
2. głuptak czarnoskrzydły - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny głuptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarne skrzydła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na świecie występują barwne odmiany pawi, na przykład biała, czarnoskrzydła i pstrokata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈskʃɨdwɨ, AS: čarnoskšydu̯y

Wiktionary

czarnosterny

białorzytka czarnosterna - gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych

SJP.pl

czarnostopy

1. drzewiak czarnostopy, skalniak czarnostopy - gatunki kangura;
2. koczkodan czarnostopy - gatunek ssaka z rodziny makakowatych

SJP.pl

czarnostów

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnostów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

Wieś duchowna Czarnostowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie makowskim ziemi różańskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Czarnostaw wchodził w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia

czarnostrząb

czarnostrząb rdzawy - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

czarnoszary

szary o odcieniu czarnym

SJP.pl

czarnoszyce

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnoszyce (kaszub. Czôrnoszëcé, niem. Bergelau) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Człuchów.

Wieś kaszubska, stanowi sołectwo gminy Człuchów w którego skład wchodzi również miejscowość Czarnoszki.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia

czarnoszyi

1. nur czarnoszyi - duży, wędrowny ptak wodny z rodziny i rzędu nurów;
2. kobra czarnoszyja - gatunek węża z rodziny zdradnicowatych; kobra plująca

SJP.pl

czarnota

nazwisko

SJP.pl

Czarnota (niem. Schwarze Lehne) - szczyt o wysokości 526 m n.p.m. będący północnym zakończeniem grzbietu Gór Wałbrzyskich ciągnącego się od Borowej przez Dłużynę i Lisi Kamień. Od południa płytkie siodło oddziela górę od Ptasiej Kopy.

Wikipedia

czarnotek

rodzaj ptaków z podrodziny szpaków

SJP.pl

czarnotki

rodzaj ptaków z podrodziny szpaków

SJP.pl

Czarnotki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl.

Wikipedia

czarnouchy

1. dydelf czarnouchy - gatunek torbacza;
2. skrzacik czarnouchy - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

SJP.pl

czarnów

W Polsce

- Czarnów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra

- Czarnów – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Górzyca

- Czarnów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno

- Czarnów – osada w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Borowie

- Czarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Pacyna

- Czarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna

- Czarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

- Czarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Dąbrówka

Wikipedia

czarnowąsy

mający czarne wąsy

SJP.pl

Czarnowąsy (dodatkowa nazwa w j. niem. Czarnowanz) – jednostka urbanistyczna w ramach Dzielnicy I Borki, Brzezie, Czarnowąsy, Świerkle w Opolu. Położona w północnej części miasta, między Borkami a Wróblinem.

Miejscowość wraz z obrębem ewidencyjnym wsi włączono do Opola 1 stycznia 2017 roku. Przed włączeniem miejscowość była wsią w gminie Dobrzeń Wielki, w powiecie opolskim, w województwie opolskim.

Wikipedia

czarnówek

Czarnówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Niedźwiadnej.

Wikipedia

czarnowidz

pesymista, widzący świat w czarnych barwach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek widzący wszystko w ciemnych barwach, spodziewający się, że wszystko przybierze jak najgorszy obrót

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnowidztwo n.

przym. czarnowidzący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pesymista

Wiktionary

czarnowidzący

taki, który patrzy na wszystko pesymistycznie

SJP.pl

czarnowidzka

→ czarnowidz; pesymistka

SJP.pl

czarnowidzki

→ czarnowidz; pesymistyczny, czarnowidzący, ponuracki

SJP.pl

czarnowidztwo

widzenie świata w czarnych barwach; pesymizm, ponuractwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pesymizm, postrzeganie przyszłości / przyszłego zdarzenia w ciemnych barwach, wyobrażanie sobie najgorszego scenariusza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przypisuje mi się czasem profetyczne umiejętności, oskarżając równocześnie o czarnowidztwo. Przed trzydziestu paru laty nie byłem jednak czarnowidzem, przeciwnie, zakładałem - pisząc wtedy książki - pewien optymizm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnowidz m.

przym. czarnowidzący

Wiktionary

czarnowiec

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

- Czarnowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń

- Czarnowiec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń

- Czarnowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck

- Czarnowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Reszel

- Czarnowiec – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona

- Czarnowiec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

Wikipedia

czarnowiejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czarną Wsią, dotyczący Czarnej Wsi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarna Wieś ż.

Wiktionary

czarnowo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. osada leśna w województwie mazowieckim

SJP.pl

W Polsce

- Czarnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka, z gotyckim kościołem św. Marcina

- Czarnowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie, miejsce śmierci poety Krzysztofa Niemirycza

- Czarnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek, z dziełem D-8 Twierdzy Modlin

- Czarnowo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek

- Czarnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo

- Czarnowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn

- Czarnowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy, w latach 1906-07 miejsce strajku dzieci szkolnych, miejsce urodzenia poety Jana Karnowskiego

- Czarnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice, z barokowym kościołem Ducha Św.

- Czarnowo – gromada

- Czarnowo – dawna stacja kolejowa w Czarnowie, w powiecie toruńskim

Wikipedia

czarnowodzianin

mieszkaniec Czarnej Wody (miasta w Polsce)

SJP.pl

czarnowodzianka

mieszkanka Czarnej Wody (miasta w Polsce)

SJP.pl

czarnowodzki

→ Czarna Woda

SJP.pl

Patrz:
Czarna Woda

czarnowron

podgatunek wrony siwej; wrona czarna, wroniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Corvus corone corone|Linnaeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;

Wiktionary

Czarnowron, wrona czarna, wroniec (Corvus corone corone) – podgatunek wrony siwej, średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae), częściowo osiadły.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czarnowron zamieszkuje wilgotne środowisko Europy Zachodniej i Południowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnɔvrɔ̃n, AS: čarnovrõn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. wrona czarna, wroniec

Wiktionary

czarnowski

→ Czarnowo

SJP.pl

Czarnowski (Wika-Czarnowski, Sas odmienny) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Sas.

Wikipedia

Patrz:
Czarnowo

czarnowłosy

mający czarne włosy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czarne włosy

Wiktionary

czarnozielony

1. zielony o odcieniu czarnym;
2. kałużnica czarnozielona - chrząszcz z rodziny kałużnicowatych, chroniony w Polsce

SJP.pl

czarnoziem

najżyźniejsza gleba zawierająca dużo próchnicy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

Wiktionary

- czarnoziemy – najżyźniejsze gleby, zawierające dużo próchnicy nadającej im czarne zabarwienie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czarnoziemy są silnie próchnicznymi glebami, wytworzonymi na lessach przy udziale roślinności stepowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnɔʑɛ̃m, AS: čarnoźẽm

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarnoziemny, czarnoziemy

Wiktionary

czarnoziemny

→ czarnoziem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czarnoziemami, dotyczący czarnoziemów; bogaty w czarnoziemy

Wiktionary

Patrz:
czarnoziem
Powiązane:

rzecz. czarnoziem mrz.

przym. czarnoziemy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. czarnoziemy

Wiktionary

czarnoziemy

grupa bardzo żyznych gleb, zawierających dużo próchnicy nadającej im czarnego zabarwienia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. czarnoziemny

Wiktionary

Czarnoziemy – bardzo żyzne gleby o głębokim, czarnym poziomie próchnicznym, powstałe pod roślinnością stepową ze skał bogatych w węglan wapnia. Są one charakterystyczne dla strefy półsuchej klimatu umiarkowanego ciepłego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czarnoziem mrz.

przym. czarnoziemny

Wiktionary

czarnożółty

1. żółty o czarnym odcieniu;
2. ślepak czarnożółty - gatunek owada z rodziny bąkowatych

SJP.pl

czarnożylski

→ Czarnożyły

SJP.pl

Patrz:
Czarnożyły

czarnożyły

wieś w Polsce

SJP.pl

Czarnożyły – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Czarnożyły.

Wieś położona przy drodze krajowej nr 45 z Sieradza do Wielunia.

Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Wydrzyn. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czarnożyły, następnie gminy gminy Czarnożyły. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia

czarnołapy

kot czarnołapy - największy dziki przedstawiciel afrykańskich kotów

SJP.pl

czarnołbisty

1. krogulec czarnołbisty, dzierzbik czarnołbisty, raniuszek czarnołbisty - gatunki ptaków;
2. sajmiri czarnołbista - gatunek małpy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czarny łeb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarnɔˈwbʲistɨ, AS: čarnou̯bʹisty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarnogłowy

Wiktionary

czarnuch

1. mężczyzna o śniadej cerze lub ciemnych włosach;
2. pogardliwie: Murzyn; bambo, morus, bambus, asfalt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna o śniadej cerze lub czarnych włosach

(1.2) pogard. czarnoskóry mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. chrząszcz z nadrodziny czarnuchowatych (nazwa systematyczna|Tenebrionoidea|ref=tak.);

Wiktionary

- czarnuch – ogólne określenie chrząszczy z nadrodziny Tenebrionoidea oraz pierwszy człon nazwy zwyczajowej niektórych ich gatunków, np.:

- czarnuch ryżowiec (Laethicus oryzae)

- czarnuch kuchenny (Uloma culinaris)

- Zbigniew Czarnuch – historyk, pedagog, działacz społeczny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czerń ż., czernidło n., czernina ż., czernienie n., poczernienie n., czarność ż., czarnuszka ż., czarnusznik m., czarnuchowate nmos., czarnuchy nmos., czarnulek m., czarnulka ż., czernidlak m., czerniak m.

:: fż. czarnucha ż.

:: zdrobn. czarnuszek m.

czas. czernić ndk., poczernić dk.

przym. czarny, czarnawy, czerniawy, czarnuszkowy, czarnuchowaty

przysł. czarno, czarnawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pogard. asfalt, bambus, negatyw, smoluch

Wiktionary

czarnucha

1. kobieta czarnowłosa; czarnula, czarnulka, czarnuszka;
2. pogardliwie: Murzynka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o śniadej cerze lub ciemnych włosach

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: czarnuch

Wiktionary

Czarnucha – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Augustów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czerń ż.

:: fm. czarnuch mos.

przym. czarny

przysł. czarnuchowaty, czarno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarnula

Wiktionary

czarnuchowate

rodzina chrząszczy obejmująca kilkanaście tysięcy gatunków, larwy niektórych gatunków są szkodnikami roślin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Tenebrionidae|Latreille|ref=tak., rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W ubarwieniu czarnuchowatych dominuje czerń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnuch mos./mzw., czerń ż., czernidło n., czernina ż., czernienie n., poczernienie n., czarność ż., czarnuszka ż., czarnusznik m., czarnuchy nmos., czarnulek m., czarnulka ż., czernidlak mzw./mrz., czerniak mzw./mrz., czarnucha ż., czarnuszek m.

czas. czernić ndk., poczernić dk.

przym. czarny, czarnawy, czerniawy, czarnuszkowy, czarnuchowaty

przysł. czarno, czarnawo

Wiktionary

czarnuchowaty

o cechach czarnuchowatych (rodzina chrząszczy)

SJP.pl

czarnuchowy

→ czarnuch (pogardliwie); czarnuszy

SJP.pl

czarnula

potocznie: kobieta o ciemnej cerze lub czarnych włosach

SJP.pl

czarnulka

zdrobnienie od: czarnula

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. murzynka

(1.2) pieszcz. brunetka

(1.3) pieszcz. kobieta o ciemnej cerze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnulka, AS: čarnulka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnuchowate nmos., czarnula ż., czarnuszka ż., czarny m., czarnuch m., czarnucha ż., czarność ż., czerń ż., czernidło n., czernienie n., poczernianie n., oczernienie n., oczernianie n.

czas. czernić, poczernić, oczernić, oczernić

przym. czarny, czarniutki, czarniusieńki, czarnuchowaty

przysł. czarno

temsłow. czarno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czekoladka, czarnuszka

Wiktionary

czarnuszka

1. pieszczotliwie o czarnowłosej kobiecie;
2. roślina o czarnych, aromatycznych nasionach, używanych jako przyprawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nigella|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

(1.2) kulin. aromatyczne, czarne nasiona czarnuszki (1.1) siewnej używane jako przyprawa

Wiktionary

- Czarnuszka – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Dobrzyca

- Czarnuszka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim

- Czarnuszka (góra) – szczyt w Górach Wałbrzyskich

- Czarnuszka (Nigella) – rodzaj roślin należący do rodziny jaskrowatych

- Czarnuszka siewna – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych

- Czarnuszka – potok, prawy dopływ Bobru

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne gatunki czarnuszki występują dziko na terenach śródziemnomorskich.

(1.2) Ziarenka czarnuszki wspaniale wzbogacają smak pieczywa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃarˈnuʃka, AS: čarnuška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarność ż., czarnulka ż., czerń ż., czarny mos./mrz.

czas. czernić ndk., poczernić dk.

przym. czarny, czarnawy, czarniawy

przysł. czarno

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. czarny kminek

Wiktionary

czarnuszkowy

→ czarnuszka

SJP.pl

Patrz:
czarnuszka

czarnuszy

→ czarnuch (pogardliwie); czarnuchowy

SJP.pl

czarny

1. ciemny;
2. mroczny, nie oświetlony;
3. mający ciemną skórę, włosy;
4. brudny;
5. nieżyczliwy, złośliwy;
6. smutny, trudny do zniesienia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eufem. pogard. czarnoskóry, Murzyn

Wiktionary

- czarny – najciemniejsza barwa

- Czarny – potok, dopływ Czarnego Dunajca

- Czarny HIFI – polski producent muzyczny

- Czarny – film fabularny w reżyserii Dominika Matwiejczyka

- Czarny – potok, dopływ Macelowego Potoku w Pieninach

- Czarny – szczyt w masywie Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim

- Murzyn – eufemizm

Zobacz też

- Czarny Potok, Potok Czarny, Czarny Staw

Przypisy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do autobusu wsiadł jakiś Czarny.

(1.1) Starsza pani z oburzeniem czytała plakat z hasłem: „Za dużo Czarnych w polityce!”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarnɨ, AS: čarny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarny mos./mrz.

przym. czarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Murzyn, pogard. czarnuch

Wiktionary

czarodziej

człowiek zajmujący się magią, czarami; czarnoksiężnik; mag; magik; czarownik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

Wiktionary

Czarodziej, mag – w mitach, okultyzmie, legendach i literaturze fantasy, osoba praktykująca magię. Żeński odpowiednik tego słowa to czarodziejka.

W przeciwieństwie do, parających się czarną magią, czarnoksiężników czy czarownic, czarodzieje nieśli zwykle ludziom pomoc używając białej magii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Cały nakład nowej powieści o nastoletnim czarodzieju sprzedał się w dwa tygodnie po premierze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarodziejstwo n.

:: fż. czarodziejka ż.

przym. czarodziejski

przysł. czarodziejsko, czarownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarownik

Wiktionary

czarodziejka

kobieta zajmująca się czarami; czarownica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fant. kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary

(1.2) przen. kobieta piękna, oczarowująca, uwodzicielska

Wiktionary

Czarodziej, mag – w mitach, okultyzmie, legendach i literaturze fantasy, osoba praktykująca magię. Żeński odpowiednik tego słowa to czarodziejka.

W przeciwieństwie do, parających się czarną magią, czarnoksiężników czy czarownic, czarodzieje nieśli zwykle ludziom pomoc używając białej magii.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czarodziejskość ż., czarodziejstwo n.

:: fm. czarodziej ż.

przym. czarodziejski, czarujący

przysł. czarodziejsko, czarownie

czas. zaczarować, oczarować, oczarowywać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarowniczka

Wiktionary

czarodziejski

przymiotnik

(1.1) związany z czarowaniem lub czarodziejem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zobaczyła stożkowatą czapkę w gwiazdki i czarodziejską różdżkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarodziej m., czarodziejka ż., czarodziejstwo n., czarodziejskość ż.

Wiktionary

czarodziejskość

→ czarodziejski

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czarodziejskie

Wiktionary

Patrz:
czarodziejski
Powiązane:

rzecz. czarodziejstwo n., czarodziej m., czarodziejka ż.

przym. czarodziejski

przysł. czarodziejsko

Wiktionary

czarodziejstwo

zajmowanie się czarami, praktykowanie magii, wykonywanie magicznych obrzędów; czarownictwo, czarostwo

SJP.pl

czaroit

minerał z grupy krzemianów

SJP.pl

Czaroit (charoit) – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich i występuje tylko w jednym miejscu na świecie. Jest minerałem o zagadkowej strukturze między krzemianami warstwowymi a wstęgowymi i bardzo zmiennym składzie chemicznym. Jego skład chemiczny nie jest do końca znany. Co jakiś czas odnajduje się w nim inne pierwiastki mające mniejsze lub większe znaczenie w jego strukturze. Podawany w literaturze wzór chemiczny czaroitu nie jest wzorem w 100% dokładnym.

Wikipedia

czarostwo

zajmowanie się czarami, praktykowanie magii, wykonywanie magicznych obrzędów; czarodziejstwo, czarownictwo

SJP.pl

Czarostwo – (lub czary) to praktyka magicznych umiejętności i zdolności. Czarostwo to szeroki termin, który różni się kulturowo i społecznie, a zatem może być trudny do precyzyjnego zdefiniowania, dlatego międzykulturowe założenia dotyczące znaczenia lub rozumienia tego terminu należy stosować bardzo ostrożnie.

Wikipedia

czarować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaczarować)

(1.1) czynić czary

czasownik przechodni niedokonany (opcjonalnie dk. oczarować)

(2.1) wprowadzać w podziw

(2.2) pot. wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)

czasownik zwrotny niedokonany czarować się

(3.1) pot. zwodzić siebie samego

(3.2) pot. zwodzić się nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czar mrz., czary nmos., czarownictwo n., czarownica ż., czarownik mos., czaruś mos., czarowanie n.

czas. oczarować, oczarowywać, odczarowywać, odczarować, rozczarować, rozczarowywać, wyczarować, wyczarowywać, zaczarowywać, zaczarować

przym. czarowny, czarujący

przysł. czarująco, czarownie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaczarowywać, zaklinać

(2.1) oczarowywać, olśniewać, urzekać

(2.2) oszukiwać, pieprzyć, pierdolić, zmyślać, zwodzić

(3.1) łudzić się, oszukiwać się, zwodzić się

(3.2) łudzić się, oszukiwać się, zwodzić się

Wiktionary

czarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czarować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czarować

przym. czarujący

rzecz. czar mrz., czarownik mos., czary nmos., czarodziejka ż.

przysł. czarownie

Wiktionary

czarownica

kobieta zajmująca się czarami; czarodziejka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

(1.2) pot. przen. kobieta stara, brzydka, złośliwa

Wiktionary

Czarownica – osoba, zwł. kobieta, zajmująca się czarną magią, kojarzona z siłami nieczystymi – często z szatanem. W folklorze pojawiają się także dobre czarownice, które zajmują się białą magią.

W późnym średniowieczu, jak i wczesnej nowożytności elity intelektualne Europy zachodniej (teologowie, prawnicy) opracowały zbiorczą koncepcję czarów, która zakładała, że czarownice czerpią swoją moc dzięki zawarciu paktu z szatanem, co umożliwia im szkodzenie innym ludziom. Czarownice miały uczestniczyć także w sabatach, gdzie miały oddawać się między innymi kopulacji z demonami oraz kanibalizmowi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rzuciwszy urok czarownica rechocząc odleciała na miotle.

(1.1) Najkrótsza noc w roku to tradycyjne święto czarownic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃarɔvʲˈɲit͡sa, AS: čarovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarownictwo n., czarowstwo n., czarowniczość ż., czar mrz., czary lm nm., czarodziejka ż.

:: fm. czarownik mos.

czas. czarować ndk., oczarować dk., zaczarować dk.

przym. czarowniczy

przysł. czarowniczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiedźma, Baba-Jaga, baba-jaga, jędza; reg. śl. heksa.

(1.2) brzydula

Wiktionary

czarownictwo

zajmowanie się czarami, praktykowanie magii, wykonywanie magicznych obrzędów; czarodziejstwo, czarostwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajmowanie się czarami;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czary nmos., czar m., czarownik m., czarownica ż., czarostwo n.

przym. czarujący

czas. czarować ndk., zaczarować dk.

Wiktionary

czarowniczy

→ czarownik, → czarownica

SJP.pl

Patrz:
czarownik, → czarownica

czarownie

przysłówek

(1.1) w sposób czarowny, pełen czaru

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czar m., czarodziej m., czarowanie n., czarodziejka ż.

czas. czarować ndk.

przym. czarowny, czarujący

Wiktionary

czarowniej

stopień wyższy od przysłówka: czarownie

SJP.pl

czarowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czarowny

SJP.pl

czarownik

1. człowiek zajmujący się magią, czarami;
2. w wierzeniach lub baśniach: mężczyzna posiadający czarodziejską moc

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna zajmujący się czarami

(1.2) człowiek leczący przy pomocy czarów

Wiktionary

Czarownik – w społeczeństwach plemiennych osoba zajmująca się najczęściej przepowiadaniem i leczeniem za pomocą tajemnych, specjalnych formułek uznawanych za magiczne zaklęcia oraz za pomocą wyspecjalizowanych rytuałów. Jest pośrednikiem pomiędzy żyjącymi a światem zmarłych. W kulturach afrykańskich pełni rolę wyroczni, do którego zwraca się np. po uzyskanie informacji na temat np. wyniku wojen, wielkości plonów czy płci nienarodzonego dziecka.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Podobno dość niedawno linczowano na Haiti czarowników oskarżonych o rozprzestrzenianie cholery.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czar mrz., czarowanie n.

:: fż. czarownica ż.

czas. czarować ndk., oczarować dk., wyczarować dk., zaczarować dk.

przym. czarowny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarnoksiężnik, czarodziej, mag

(1.2) szaman

Wiktionary

czarowniś

potocznie: mężczyzna zalotny, odznaczający się kokieterią; kokiet

SJP.pl

czarowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czarowne

Wiktionary

Powiązane:

przym. czarowny, czarujący

Wiktionary

czarowny

taki, który zachwyca swoim pięknem, wdziękiem; przeuroczy, prześliczny, przepiękny, przecudny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający moc nadprzyrodzoną

(1.2) książk. urzekający pięknem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dlatego też jest to ze wszystkich skarbów najczarowniejszy skarb — i nie potrzeba go szukać daleko za górami, za lasami... Bije tuż — tuż... Posłuchajcie i pamiętajcie o niem.

(1.1) Czarowny widok — czarowne wieczory! — / Ciebie zachwycał zgiełk ludzi i tęcza, / W jaką się ludzkie wiązały kolory / Nad błękitnawem morzem w pół obręczą.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czar mrz., czary nmos., czarownik mos., czarowność ż.

czas. czarować ndk.

przysł. czarownie

przym. czarujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarodziejski, magiczny, zaczarowany

(1.2) czarodziejski, magiczny

Wiktionary

czarski

nazwisko

SJP.pl

czarszy

bazar, handlowa dzielnica muzułmańska; suk

SJP.pl

czart

diabeł, szatan, bies; czort

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) przest. zły duch, diabeł;

Wiktionary

Czart, zwany także jako czort (cz. czert, rus. czort, ros. чёрт) – w wierzeniach Słowian demon zła, znany głównie u plemion ruskich, zastąpił starosłowiańskiego biesa. W gwarze ludowej nazywany kusym, a w wierzeniach chrześcijańskich diabłem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czarty zamieniły ich w kamienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃart, AS: čart

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czort m.

przym. czarci, czartowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) diabeł, szatan, bies; gw-pl|Górny Śląsk|korfanty.

Wiktionary

czartak

dawniej: budynek dla kwarantannowej straży

SJP.pl

- Czartak – dawna regionalistyczna grupa literacka

- Czartak – polskie czasopismo-almanach wydawane nieregularnie w latach 1922-1928

- Czartak – rozebrany przystanek kolejowy w Ponikwi, w województwie małopolskim

- Schronisko „Czartak” – dawne schronisko turystyczne położone w Rudawach Janowickich w miejscowości Czarnów

- Czartak – przysiółek wsi Mucharz w Małopolsce, sąsiadujący z Świnną Porębą

Wikipedia

czartawa

roślina wiesiołkowata półkuli północnej

SJP.pl

Wikipedia

czarter

umowa między armatorem a frachtującym o wynajęcie statku lub samolotu na określony czas; charter

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rejs wynajętym statkiem lub samolotem

Wiktionary

Czarter (z ang. charter) – umowa, na podstawie której odbywa się przewóz ładunków bądź osób w żegludze, transporcie kolejowym lub lotnictwie, cechująca się nieregularnością lub wręcz jednorazowością, na określoną trasę lub czas. Także wynajęcie statku, jachtu, samolotu z załogą lub bez na określony czas w celu samodzielnej organizacji transportu, podróży.

Wikipedia

czarterować

wynajmować statek lub samolot na określony kurs lub czas; charterować

SJP.pl

czarterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wynajmowanie samolotów, statków lub jachtów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyczarterowanie n., czarter m.

czas. czarterować ndk., wyczarterować dk.

przym. czarterowy

Wiktionary

czarterowy

→ czarter; charterowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z czarterem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃartɛˈrɔvɨ, AS: čarterovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarter m., czarterowanie n.

czas. czarterować ndk.

Wiktionary

czarterpartia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. zestandaryzowana umowa o morski przewóz ładunku wynajętym w całości lub częściowo statkiem na jedną lub kilka podróży

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do czarterpartii mogą być dołączane kartki zawierające klauzulę ustalone już po zawarciu umowy czarteru, niekiedy są one dopisywane nawet odręcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃartɛrˈpartʲja, AS: čarterpartʹi ̯a

Wiktionary

czartki

W Polsce

- Czartki – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz

- Czartki – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta

- Czartki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków

- Czartki – część wsi Chwałkowo w woj. wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Wikipedia

czartopłoch

ludowa nazwa trującego grzyba o czerwonym kapeluszu, blaszkowatym hymenoforze i trzonie bez wyraźnego pierścienia

SJP.pl

czartoria

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. ulica Poznania

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

- Czartoria – dawna osada włączona do Chwaliszewa, a następnie wraz z nim do Poznania

- Czartoria – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Miączyn

- Czartoria – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo

Miejscowość na Ukrainie

Wikipedia

czartoryja

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. wzgórze w Lęborku

SJP.pl

Miejscowości

- Czartoryja (województwo łódzkie) – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice

- Czartoryja (województwo zachodniopomorskie) – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

- Czartoryja (Ręczno)

Inne

- Czartoryja – wzgórze w Lęborku

- Czartoryja (Czartoria) – wzgórze w Ręcznie

Wikipedia

czartoryjski

przymiotnik od: Czartoryja

SJP.pl

czartorysk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr;

Wiktionary

Czartorysk (ukr. Чарторийськ, Czartoryjśk) – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie kamieńskim, nad rzeką Styr. W 2001 roku liczyła ok. 1,8 tys. mieszkańców.

Do 2020 w rejonie maniewickim.

Do 2021 roku miejscowość nosiła nazwę Stary Czartorysk (ukr. Старий Чорторийськ, Staryj Czortoryjśk).

Wikipedia

Powiązane:

przym. czartoryski

rzecz. Czartoryski mos./mrz., Czartoryska ż.

Wiktionary

czartoryski

przymiotnik od: Czartoria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

- Czartoryski – herb książęcy

- Adam Kazimierz Czartoryski

- Adam Jerzy Czartoryski

- Antonina Czartoryska

- Arkadiusz Czartoryski

- August Aleksander Czartoryski

- bł. August Czartoryski

- Eleonora Czartoryska

- Jerzy Konstanty Czartoryski

- Kazimierz Czartoryski (1674–1741)

- Kazimierz Florian Czartoryski

- Kazimierz Jerzy Czartoryski

- Konstancja Czartoryska

- Konstanty Adam Czartoryski

- Konstanty Czartoryski

- Konstanty Marian Czartoryski

- Marcelina Czartoryska

- bł. Michał Czartoryski

- Michał Fryderyk Czartoryski

- Stanisław Czartoryski

- Teodor Kazimierz Czartoryski

Wikipedia

Powiązane:

przym. czartoryski

rzecz. Czartorysk mrz.

Wiktionary

czartowice

Czartowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Schartowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Równiny Niemodlińskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 122 osoby.

Wikipedia

czartowiec

W Polsce

- Czartowiec – wieś w Polsce w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce

- Czartowiec – gromada

- Czartowiec – wzniesienie w Sudetach Zachodnich, w Rudawach Janowickich

- Czartowiec – wzniesienie w Sudetach Wschodnich, w Górach Złotych

- Czartowiec – potok górski w Sudetach Środkowych, w Górach Suchych, w woj. dolnośląskim.

- Czartowiec – skała

Zobacz też

- Czartowiec-Kolonia

Wikipedia

czartowo

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Czartowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą

- Czartowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko

- Czartowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

- Czartowo – przysiółek wsi Rosiny w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice

Wikipedia

czartowski

→ czart; czortowski, czarci (czorci), czortowy

SJP.pl

czartysta

zwolennik czartyzmu

SJP.pl

czartystka

→ czartysta

SJP.pl

Patrz:
czartysta

czartystowski

→ czartyzm

SJP.pl

Patrz:
czartyzm

czartyzm

pierwszy masowy ruch polityczny robotników angielskich, żądający demokratycznych reform politycznych; chartyzm

SJP.pl

Czartyzm (ang. chartism, od charter – karta) – masowy i radykalny ruch polityczny w latach 1836-49 w Wielkiej Brytanii, który zmierzał do wprowadzenia demokratycznych zmian w systemie wyborczym oraz poprawy sytuacji finansowej robotników.

Wikipedia

czarujący

niezwykle piękny; uroczy, urzekający

SJP.pl

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: czarować

przymiotnik

(2.1) uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Ona jast tak czarującą kobietą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃaruˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: čarui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarownictwo n., czar m., czary nmos., czarowność ż., czarowanie n., zaczarowanie n., odczarowywanie n., odczarowanie n., czarodziejka ż.

czas. czarować ndk., zaczarować dk., odczarowywać ndk., odczarować dk.

przym. czarowny

przysł. czarująco, czarownie

Wiktionary

czaruków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego;

Wiktionary

Czaruków (ukr. Чаруків) – wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego, założona w 1444 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Czaruków w powiecie łuckim województwa wołyńskiego. Wieś liczy 1163 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czarukowski

Wiktionary

czaruś

młody, przystojny mężczyzna starający się wszystkim przypodobać swoim obyciem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Cezary

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak to dni Czarusia upływały w ramionach ojca i matki, na ich kolanach, pod ich rozkochanemi oczyma.

(1.1) Tak jak obiecałam, kupię Czarusiowi nowy tapczanik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czarek mos., Cezary mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czarek

Wiktionary

czarusiowaty

charakterystyczny dla czarusia

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. zachowujący się jak czaruś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wciąż tylko się rozglądasz za tym czarusiowatym blondynem z 4 d.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaruś mos.

Wiktionary

czarwaka

materialistyczny prąd w filozofii starohinduskiej; ćarwaka

SJP.pl

czary

magiczne obrzędy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) magiczne obrzędy

Wiktionary

Magia, czary – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i określonych czynności.

Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman) stosuje różnorakie gesty, wypowiada zaklęcia (inkantacje) i wykonuje czynności o cechach rytuału mające dać mu władzę nad siłami nadprzyrodzonymi, i które w jego przekonaniu umożliwiają mu kształtowanie rzeczywistości.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃarɨ, AS: čary

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czar m., czarownictwo n., czarownik m., czarowniś m., czarownica ż., czarowanie n., czarodziejka ż.

czas. czarować ndk.

przym. czarowny, czarujący

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) magia, urok; stpol. gusła

Wiktionary

czary-mary

1. ironiczne bądź żartobliwe określenie czegoś niejasnego lub skomplikowanego; abrakadabra;
2. dawniej, potocznie: zaklęcie magiczne; hokus-pokus

SJP.pl

czarysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Wiktionary

Czarysz (ros. Чарыш) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu. Przepływa po terytorium Kraju Ałtajskiego i Republiki Ałtaju.

Długość 547 km, powierzchnia dorzecza 22,2 tys. km². Brzegi rzeki porośnięte lasem mieszanym: głównie brzoza i sosna, rzadziej jodła syberyjska i świerk.

Główne dopływy: Kumir, Korgon, Sientielek, Inia, Biełaja, Łoktiewka, Maralicha.

Wikipedia

czarzasty

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o brwiach: gęste, wyraziste

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈʒastɨ, AS: čažasty

Wiktionary

czas

1. w filozofii i fizyce: wielkość pozwalająca określić kolejność zdarzeń i porównywać odstępy między nimi;
2. w teorii względności: jeden z wymiarów czasoprzestrzeni;
3. wyodrębniony okres;
4. określony moment; chwila;
5. odpowiednia pora; termin;
6. w grach zespołowych: przerwa w grze na żądanie trenera; time-out;
7. kategoria i forma gramatyczna czasownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;

(1.2) chwila, moment, pora

(1.3) gram. sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi

Wiktionary

Czas – wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to jest również przedmiotem rozważań filozoficznych; może być rozumiana jako:

- chwila, punkt na osi czasu,

- odcinek czasu,

- trwanie,

- zbiór wszystkich punktów i okresów czasowych,

- czwarta współrzędna czasoprzestrzeni w teorii względności.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czas jest nazywany „czwartym wymiarem”.

(1.1) W samotnym biegu uzyskała czas 13,22, dający awans.

(1.2) Myślę, że już czas iść.

(1.3) W języku polskim są trzy czasy: przeszły, teraźniejszy i przyszły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃas, AS: čas

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasownik mrz., czasowość ż., czasówka ż.

przym. czasowy, ponadczasowy, czasownikowy, odczasownikowy

przysł. czasem, czasami, czasowo, podczas

przyim. podczas

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) chwila, moment, pora

Wiktionary

czas.

skrót od: czasownik

SJP.pl

czasami

co pewien czas; czasem

SJP.pl

przysłówek czasu

(1.1) zob. czasem.

forma rzeczownika.

(2.1) N. lm. od: czas

Wiktionary

Przykłady

(.1) Widywałem się z nią czasami, zanim przeprowadziła się do Poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈsãmʲi, AS: časãmʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czas m., czasownik mos./mrz.

przysł. czas, czasem

przyim. podczas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niekiedy; gw-pl|Śląsk Cieszyński|ponikiedy.

Wiktionary

czasem

1. co pewien czas; czasami;
2. przypadkiem, może

SJP.pl

przysłówek czasu

(1.1) niekiedy, co pewien czas

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: czas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czasem chodzimy razem do kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃasɛ̃m, AS: časẽm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czas m., czasownik mos./mrz.

przysł. czasami

przyim. podczas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czasami, okazjonalnie, momentami, od czasu do czasu; reg. śl. ponikiedy.

Wiktionary

czasochłonność

→ czasochłonny

SJP.pl

Patrz:
czasochłonny

czasochłonny

przymiotnik

(1.1) wymagający poświęcenia dużo czasu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta praca jest bardzo czasochłonna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃasɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: časoχu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasochłonność ż.

Wiktionary

czasomierz

1. miernik czasu trwania jakiegoś zjawiska;
2. dawniej, dziś potocznie: zegarek, zegar, chronometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. techn. przyrząd, który odmierza upływ czasu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wystawie zaprezentowano nowożytne czasomierze z Japonii i Chin.

Wiktionary

czasopiśmiennictwo

dział piśmiennictwa poświęcony czasopismom

SJP.pl

czasopismo

1. pismo okresowe wydawane w stałych terminach;
2. egzemplarz takiego pisma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

Wiktionary

Czasopismo – wydawnictwo ciągłe, periodyczne, publikowane pod niezmienionym tytułem, posiadające numerację ciągłą, zawierające ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierające materiały od wielu autorów i określoną tematykę, aczkolwiek mogące różnić się wersjami językowymi – może występować w wielu mutacjach regionalnych. Potocznie za czasopisma uważa się publikacje od tygodnika wzwyż, te wydawane częściej nazywane są gazetami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czasopismami o regularnej częstotliwości są np. dziennik, tygodnik, miesięcznik i kwartalnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃasɔˈpʲismɔ, AS: časopʹismo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasopiśmiennictwo n.

przym. czasopiśmienny, czasopiśmienniczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gazeta, periodyk, przegląd, magazyn, rewia

Wiktionary

czasoprzestrzeń

zbiór wszystkich zdarzeń elementarnych wszechświata, wraz ze strukturą umożliwiającą przyporządkowanie każdemu z nich współrzędnych przestrzennych i współrzędnej czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

Wiktionary

Czasoprzestrzeń – matematyczny model ujmujący wspólnie przestrzeń fizyczną i czas jako jedno nierozłączne pojęcie, co jest opisywane w czterowymiarowej strukturze matematycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Grawitacja jest konsekwencją krzywizny czasoprzestrzeni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃasɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ, AS: časopšesṭšẽń

Wiktionary

Powiązane:

przym. czasoprzestrzenny

Wiktionary

czasoprzestrzenność

cecha czegoś istniejącego lub przebiegającego w określonej przestrzeni oraz w jakimś czasie

SJP.pl

czasoprzestrzenny

istniejący, przebiegający lub przedstawiający coś w określonej przestrzeni oraz w jakimś czasie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od czasoprzestrzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃasɔpʃɛˈsṭʃɛ̃nːɨ, AS: časopšesṭšẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasoprzestrzeń

Wiktionary

czasoumilacz

coś, co umożliwia przyjemne spędzenie czasu, np. urządzenie, zabawa itp.

SJP.pl

czasować

dawniej:
1. koniugować; czasownikować;
2. zwlekać

SJP.pl

czasowanie

dawniej: koniugacja (odmiana czasownika); czasownikowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. gram. koniugacja

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) koniugacja

Wiktionary

czasówka

kolarski etap jazdy na czas

SJP.pl

czasownik

część mowy odpowiadająca na pytania: co robi? co się z nim dzieje?; wyraz należący do tej części mowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. część mowy opisująca czynności lub stany;

(1.2) daw. rzad. kronika, latopis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. wróżbiarz

Wiktionary

Czasownik – część mowy nazywająca procesy (czynności, stany). W zdaniu tworzy orzeczenie. Czasowniki są nazwami czynności, jakie wykonują w danym czasie istoty żywe, narzędzia lub maszyny, oraz nazwami stanów, w jakich te istoty albo przedmioty się znajdują.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Orzeczenie w zdaniu najczęściej jest wyrażone osobową formą czasownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈsɔvʲɲik, AS: časovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czas m., czasówka ż., czasowość ż., ponadczasowość ż.

przym. czasownikowy, czasowy, bezczasowy, odczasownikowy, ponadczasowy

przysł. czasem, czasami, czasowo, ponadczasowo

Wiktionary

czasownikować

dawniej: koniugować; czasować

SJP.pl

czasownikowanie

dawniej: koniugować; czasować

SJP.pl

czasownikowość

→ czasownikowy

SJP.pl

Patrz:
czasownikowy

czasownikowy

związany z czasownikiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czasownikiem, dotyczący czasownika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃasɔvʲɲiˈkɔvɨ, AS: časovʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasownik m., czas m.

przym. odczasownikowy

Wiktionary

czasowo

przysłówek

(1.1) przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ta funkcja czasowo jest niedostępna.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czas m., czasownik mos./mrz.

przym. czasowy

Wiktionary

czasowo-przestrzenny

czasowy i przestrzenny; przestrzenno-czasowy

SJP.pl

czasowość

1. chwilowość, przemijalność;
2. rozciągłość w czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czasowe; cecha tych, którzy są czasowi

Wiktionary

Powiązane:

przym. czasowy

przysł. czasowo

rzecz. czas mrz., czasownik mos./mrz.

Wiktionary

czasowy

1. trwający przez pewien czas; chwilowy, przemijający;
2. odnoszący się do czasu, ciągu chwil, np. ramy czasowe

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający przez krótki czas

(1.2) dotyczący czasu

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Kto lata często samolotem, musi być przyzwyczajony do różnicy czasowej między strefami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈsɔvɨ, AS: časovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czas m., czasowość ż., czasownik mos./mrz.

przysł. czasowo, czasami, czasem

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chwilowy, krótkotrwały, okresowy, przejściowy, sezonowy, tymczasowy

Wiktionary

czastarski

→ Czastary

SJP.pl

Patrz:
Czastary

czastary

wieś w Polsce

SJP.pl

Czastary – wieś w Polsce, w Kaliskiem, na ziemi wieluńskiej, w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, siedziba gminy Czastary.

Wieś królewska w starostwie wieluńskim w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

Wikipedia

cząsteczka

1. zdrobnienie od: cząstka;
2. molekuła, drobina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

Wiktionary

Cząsteczka, molekuła – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym.

Cząsteczki różnią się od innych cząstek chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego – jednak w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na cząsteczkę wody składa się jeden atom tlenu i dwa wodoru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: čõũ̯stečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cząstka ż.

przym. cząstkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) molekuła

Wiktionary

cząsteczkowy

związany z cząsteczką

SJP.pl

cząstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od część

(1.2) fiz. fragment materii niewidoczny dla oka;

(1.3) kawałek obranego cytrusa

Wiktionary

Cząstka – niewielki fragment materii, w znaczeniu potocznym zwykle ma kształt podobny do sfery. W naukach przyrodniczych słowo cząstka zazwyczaj dotyczy obiektów o rozmiarze podobnym lub mniejszym niż rozmiar atomu (w tej skali nie ma sensu mówić o kształcie, ponieważ zachowanie materii podlega wtedy także efektom kwantowym – zobacz fizyka cząstek elementarnych). W fizyce oraz chemii słowa cząstka i cząsteczka mają różne znaczenia – cząsteczka jest grupą atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, natomiast cząstka jest pojęciem ogólniejszym i zawierającym w sobie cząsteczkę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdy z nas uniósł za góry, za rzeki cząstkę ojczyzny w sercu w świat daleki.

(1.2) Jak płomień gazowy, który dla oczu naszych trwa, mimo że składają się nań coraz inne cząstki węgla z tlenem się łączące!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔ̃w̃stka, AS: čõũ̯stka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. część ż., cząsteczka ż.

przym. cząstkowy, cząsteczkowy, częściowy

przysł. cząstkowo, cząsteczkowo, częściowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fragment, element, część

Wiktionary

cząstków

W Polsce

- Cząstków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Nowa Słupia

- Cząstków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa

- Cząstków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

- Cząstków – gromada

- Cząstków – dawna gmina

Zobacz też

- Cząstków Mazowiecki, Cząstków Polski

Wikipedia

cząstkowość

wynik podzielenia czegoś na części, odłączenia czegoś od całości; parcjalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cząstkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. cząstkowy

Wiktionary

cząstkowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) fragmentaryczny, niecałkowity

(1.2) daw. szczegółowy

(1.3) daw. niehurtowy

(1.4) daw. dzielnicowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za odmówienie „Aniele Boży” można uzyskać odpust cząstkowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cząstka ż., cząsteczka ż., cząstkowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) częściowy, fragmentaryczny, niekompletny

Wiktionary

czastuszka

ludowa piosenka rosyjska, białoruska lub ukraińska o tematyce humorystycznej

SJP.pl

Czastuszka (przyśpiewka, krótka piosenka) – gatunek rosyjskiego folkloru, powstały w 1870 roku. Termin „czastuszka” został wprowadzony przez pisarza G.I. Uspienskiego w felietonie „Nowe pieśni narodowe” (1889 r.), uwzględniającym charakterystykę narodowych wierszyków. Źródła czastuszki – przyśpiewki do zabawy i tańca, „zbiorowe” pieśni w korowodzie, rymowanki dla dzieci, ślubne rymowane wierszyki i miejskie pieśni. Dla czastuszki charakterystyczna jest aktualność tematyki, zwięzłość, niespodziewane metafory i rytm, śpiewno-recytatywny typ melodii, improwizacja na podstawie stałych form muzykalnych.

Wikipedia

czasy

1. w filozofii i fizyce: wielkość pozwalająca określić kolejność zdarzeń i porównywać odstępy między nimi;
2. w teorii względności: jeden z wymiarów czasoprzestrzeni;
3. wyodrębniony okres;
4. określony moment; chwila;
5. odpowiednia pora; termin;
6. w grach zespołowych: przerwa w grze na żądanie trenera; time-out;
7. kategoria i forma gramatyczna czasownika

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) okres dziejów, który wyodrębniono z uwagi na pewne swoiste cechy

Wiktionary

Czasy – wiersz Cypriana Kamila Norwida napisany w 1849.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) czas, epoka, okres

Wiktionary

czasza

1. kielich;
2. misa o półkolistym kształcie;
3. część sklepienia kopulastego;
4. część nośna spadochronu;
5. w matematyce: część kuli odcięta płaszczyzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sklepienie o półkolistym kształcie

(1.2) pojemnik, misa o półkolistym kształcie

(1.3) część spadochronu spowalniająca upadek

Wiktionary

- czasza w architekturze

- czasza kuli

- czasza lodowa

- czasza grzejna

- czasza spadochronu

- Czasza – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pod tą złotą czaszą mieści się muzeum tekstów religijnych.

(1.2) Wampir powoli sączył krew ze srebrnej czaszy.

(1.3) Znów śniło mu się, że czasza się nie otworzyła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃaʃa, AS: čaša

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaszka, czasznica

przym. czaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klosz, kopuła

Wiktionary

czaszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

(1.2) pot. sklepienie głowy

Wiktionary

Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy kręgowców. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej części muzeum umieszczona jest ekspozycja wilczych czaszek.

(1.1) Mózg to znajdująca się w czaszce część ośrodkowego układu nerwowego.

(1.1) Czaszka chroni mózg przed urazami.

(1.1) Dingo krzyżuje się z psem domowym, dając płodne potomstwo, różni się jednak budową czaszki.

(1.2) Tradycja wyznaczyła kobietom tylko sposób zasłaniania głowy i całego ciała – przykrywania ogolonych czaszek (…) peruką, chustą czy turbanem, a także noszenie długich rękawów, grubych pończoch i zapinanie się po samą szyję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃaʃka, AS: čaška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czasza ż.

przym. czaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pot. czacha, czania

Wiktionary

czaszkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) slang. myśleć (skupiać się na czymś w myślach)

(1.2) slang. myśleć (mieć zdanie na jakiś temat)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wybaczcie tę pożal się Boże psychoanalizę, ale czasem warto pamiętać, że facet zupełnie inaczej czaszkuje […].

Wiktionary

czaszkowy

związany z czaszką

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z czaszką, dotyczący czaszki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czaszka ż., czasza ż., czaszkowce nmos.

Wiktionary

czasznica

rodzaj grzybów z rodziny purchawkowatych

SJP.pl

Calvatia Fr. (czasznica) – rodzaj grzybów należący do rodziny purchawkowatych (Lycoperdaceae).

Wikipedia

czaszniowate

o cechach czaszniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

czaszniowaty

o cechach czaszniowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

czaszowy

→ czasza

SJP.pl

Patrz:
czasza

czaszołka

jadalny ślimak przodoskrzelny; czareczka

SJP.pl

Czaszołka, czareczka (Patella) – jeden z rodzajów w rodzinie Patellidae, grupujący niewielkie i średniej wielkości ślimaki morskie o charakterystycznych czareczkowatych muszlach, występujące głównie w strefie pływów.

Wikipedia

czaszyn

Czaszyn (ukr. Чашин) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zagórz. Leży nad rzeką Osława, na granicy turystycznej Pogórza Bukowskiego i Bieszczadów Zachodnich, która przebiega wzdłuż rzeki Osława. Większa część miejscowości leżąca na prawym brzegu Osławy wchodzi w skład Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Wikipedia

czat

rozmowa prowadzona za pośrednictwem internetu; chat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

(1.2) spoż. psychoaktywna używka z liści czuwaliczki jadalnej

Wiktionary

Czat (również chat, z ang. chat [tʃæt] – pogawędka) – rodzaj rozmowy między dwoma lub wieloma użytkownikami komputerów za pośrednictwem Internetu lub innej sieci komputerowej, polegającej na naprzemiennym przesyłaniu wiadomości tekstowych.

Wikipedia

Powiązane:

(1.1)

rzecz. czatownik mos., czacik mrz.

czas. czatować ndk.

przym. czatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chat

(1.2) khat

Wiktionary

czata

1. oddział żołnierzy ubezpieczający wojsko w czasie postoju;
2. żołnierze dokonujący zwiadu, śledzący kogoś lub coś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. gromada

(1.2) wojsk. żołnierze ubezpieczający lub dokonujący zwiadu, oddział z nich złożony

(1.3) wojsk. oddział główny ubezpieczający podczas postoju

Wiktionary

Czata – element ubezpieczania wojsk podczas postoju, zazwyczaj w sile od plutonu do kompanii. Rozróżnia się czaty samodzielne, wysyłane bezpośrednio z ubezpieczanego pododdziału lub oddział, i czaty główne znajdujące się w drugim rzucie oddziału czat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃata, AS: čata

Wiktionary

czatbot

program, z którym można się komunikować przez czat (chat); chatbot

SJP.pl

czateria

strona internetowa do rozmów w formie pisemnych komunikatów; czatownia

SJP.pl

czatgano

miasto w Bangladeszu; Cittagong

SJP.pl

czatkalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czatkałem, dotyczący Czatkału (rzeki w Kirgistanie i Uzbekistanie)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czatkał mrz.

Wiktionary

czatkowice

W Polsce

- Czatkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz

- Czatkowice – dawna wieś obecnie część miasta Krzeszowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice

- Czatkowice – gromada

Wikipedia

czatnej

pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, chutnej, ćatni

SJP.pl

Chutney, czatni, hindi चटनी ćatni – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.

Wikipedia

czatoholiczka

kobieta poświęcająca zbyt dużo czasu na prowadzenie rozmów na czacie

SJP.pl

czatoholik

osoba poświęcająca zbyt dużo czasu na prowadzenie rozmów na czacie

SJP.pl

czatoholizm

poświęcanie zbyt dużej ilości czasu na prowadzenie rozmów na czacie

SJP.pl

czatolin

Czatolin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łyszkowice.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Czatolin był miejscem pierwszego zrzutu alianckiego nad okupowanym krajem w nocy z 7/8 listopada 1941.

Wikipedia

czatować

1. rozmawiać z kimś za pośrednictwem Internetu; chatować;
2. stać na czatach, pilnować;
3. śledzić z ukrycia; czaić się

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pilnować, śledzić kogoś z ukrycia

(1.2) porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myśliwi zaczaili się w krzakach i czatowali z załadowanymi dubeltówkami na grupkę dzików, zaganianą w ich kierunku przez naganiaczy.

(1.1) Czatowaliśmy na Kubę pod jego szkołą po ostatnim dzwonku, by wręczyć mu prezent i złożyć życzenia urodzinowe, jednak okazało się, że zachorował i nie przyszedł tego dnia na zajęcia.

(1.2) Czatuję od tygodnia z tym chłopakiem, którego poznałam na imprezie u Ani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈtɔvat͡ɕ, AS: čatovać

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) rzecz. czatowanie n., czata ż., czatownik m.

(1.2) rzecz. czatowanie n., czat m., czatownik m.

przym. czatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyhać

(1.2) chatować

Wiktionary

czatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czatować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃatɔˈvãɲɛ, AS: čatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czatować

Wiktionary

czatowicz

uczestnik czatu; chatowicz, czatownik, chatownik

SJP.pl

czatowiczka

uczestniczka czatu; czatowniczka, chatowiczka, chatowniczka

SJP.pl

czatownia

1. w myślistwie: zamaskowane stanowisko myśliwskie; strażnica, punkt obserwacyjny;
2. strona internetowa do rozmów w formie pisemnych komunikatów; czateria

SJP.pl

czatowniczka

1. kobieta dokonująca zwiadu lub stojąca na czatach; wartowniczka, zwiadowczyni;
2. uczestniczka czatu; chatowniczka, czatowiczka, chatowiczka

SJP.pl

czatownik

1. osoba dokonująca zwiadu lub stojąca na czatach; wartownik, zwiadowca;
2. uczestnik czatu; chatownik, czatowicz, chatowicz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wartownik, zwiadowca

(1.2) osoba na komunikatorze internetowym, czacie; rozmówca

Wiktionary

Czatownik z Wody (ang. Watcher in the Water) – stworzenie ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia.

Żył w jeziorze położonym u stóp wejścia do Khazad-dûm, które powstało po zatamowaniu Sirannonu. Mógł być jednym ze stworzeń z pradawnych czasów, które przetrwały do końca Trzeciej Ery. Zmusił Drużynę Pierścienia do przejścia przez Khazad-dûm, blokując Zachodnią Bramę. Ori w Księdze Mazarbul zanotował, że Óin został wciągnięty do wody przez Czatownika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdy komtur toruński [w nocy 7 września, wziąwszy załogę Nieszawy,] wtargnął do obozu Brochockiego, napotkał on aż trzy łańcuchy czat. Żołnierze krzyżaccy uprzątnęli pierwsze posterunki, ale w drugim łańcuchu czatownik zdążył krzykiem wzniecić alarm.

(1.1) I że przed świtem, jak czatownik tuszył [daw.; przypuszczał] / I jak niemieckie wyznawały brańce [brańcowi; jeńcowi], / Chce miasto ubiec i szturmować szańce.

Wiktionary

czatowy

przymiotnik od: czat (rozmowa prowadzona za pośrednictwem Internetu; chat), np. czatowe dialogi; chatowy

SJP.pl

czatujący

1. rozmawiać z kimś za pośrednictwem Internetu; chatować;
2. stać na czatach, pilnować;
3. śledzić z ukrycia; czaić się

SJP.pl

Patrz:
czatować

czaty

czatowanie, pilnowanie

SJP.pl

czatyrdah

masyw stołowy na Ukrainie (Góry Krymskie)

SJP.pl

Czatyr-Dah (ukr. Чатир-Даг, ros. Чатыр-Даг, krymskotat. Çatır Dağ) – masyw górski na Półwyspie Krymskim. W języku Tatarów Krymskich çatır oznacza namiot, dağ górę. Czatyrdah składa się z dwóch płaskowyży.

Wikipedia

czau-czau

[czytaj: czał-czał] - rasa psów o długiej, gęstej sierści koloru czarnego, rudego albo płowego; pies tej rasy; chow-chow

SJP.pl

czaun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego;

Wiktionary

Czaun (ros. Чаун) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym; długość 278 km.

Powstaje z połączenia kilku mniejszych rzek mających źródła w górach Ilirnejski Kriaż, płynie w kierunku północnym przez zabagnioną nizinę dzieląc się na liczne ramiona i meandrując; uchodzi do Zatoki Czauńskiej Morza Wschodniosyberyjskiego.

Zasilanie śniegowo-deszczowe; zamarza do dna od września do czerwca.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czauński

Wiktionary

czauński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czaunem, dotyczący Czaunu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czaun mrz.

Wiktionary

czausz

dawniej: turecki goniec

SJP.pl

Czausz (Chaush, Chaush', Čauši) (tur. Czawusz) – urzędnik dworski w Imperium Osmańskim, posłaniec, goniec, często byli oficerowie, którym powierzano zadanie kontroli pałacu.

Wikipedia

czawycza

ryba, łosoś pacyficzny

SJP.pl

Czawycza (Oncorhynchus tshawytscha) – gatunek morskiej ryby z rodziny łososiowatych (Salmonidae). Największy przedstawiciel rodzaju Oncorhynchus.

W Rosji nazywana carycą łososiowatych, w Ameryce Północnej nazywana king salmon – łosoś królewski.

Wikipedia

czaykowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Rudolf Czaykowski ps. „Garda” (ur. 7 lutego 1912 na Litwie, zm. 10 października 1953 w Warszawie) – członek Armii Krajowej, cichociemny. dowódca batalionu w powstaniu warszawskim, porucznik Wojska Polskiego.

- Bogdan Czaykowski (ur. 10 lutego 1932 w Równem na Wołyniu, zm. 16 sierpnia 2007 w Vancouver) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz, profesor emeritus Uniwersytetu British Columbia.

- Stanisław Czaykowski (ur. 10 czerwca 1899 w Hadze, zm. 10 września 1933 w Monzy) – polski kierowca wyścigowy, uczestnik wyścigów Grand Prix oraz 24h Le Mans.

Wikipedia

czchów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czchów – miasto w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czchów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. tarnowskiego. 1 stycznia 2000 Czchów odzyskał utracone w 1928 prawa miejskie. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 2276 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃxuf, AS: čχuf

Wiktionary

Powiązane:

przym. czchowski

Wiktionary

czchowianin

mieszkaniec Czchowa

SJP.pl

czchowianka

mieszkanka Czchowa

SJP.pl

czchowski

przymiotnik od: Czchów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Czchowa, związany z Czchowem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czchów m., czchowianin m., czchowianka ż.

Wiktionary

czcibor

imię żeńskie

SJP.pl

Wikipedia

czcibora

imię męskie

SJP.pl

Czcibora, Ścibora, Cibora – staropolskie imię żeńskie. Męskie odpowiedniki: Czścibor, Ścibor, Czcibor, Cibor, Czesbor. Znaczenie imienia: „walcząca o cześć”, „obrończyni czci”.

Czcibora imieniny obchodzi 9 września i 14 listopada.

Wikipedia

czciborostwo

Czcibor z małżonką; Czciborowie

SJP.pl

czciborowie

Czcibor z małżonką; Czciborostwo

SJP.pl

czciborowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Czcibora lub związany z nim

SJP.pl

czcić

oddawać cześć

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) oddawać cześć

(1.2) obchodzić jakieś święto

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jest on bardzo popularnym miejscem kultu Matki Bożej Jaworzyńskiej, szczególnie czczonej wśród górali Skalnego Podhala, a także turystów i taterników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲt͡ɕit͡ɕ, AS: čʹćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cześć ż., czciciel m., czcicielka ż., czczenie n.

czas. uczcić dk.

wykrz. cześć

przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oddawać cześć

(1.2) kultywować

Wiktionary

czciciel

osoba oddająca cześć; wielbiciel; wyznawca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pradawni Aztekowie byli czcicielami słońca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲt͡ɕit͡ɕɛl, AS: čʹćićel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czczenie n., uczczenie n.

:: fż. czcicielka ż.

czas. czcić ndk., uczcić dk.

ims. czczony

wykrz. cześć

przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) admirator, miłośnik, wielbiciel

Wiktionary

czcicielka

wielbibielka w sensie przesadnym lub w starożytności kobieta, która czciła (wielbiła) jakieś bóstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta oddająca cześć i uwielbienie

(1.2) przen. wielbicielka kogoś lub czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czcicielki świętej Rity noszą jej sztandary w odpustowych procesjach.

(1.2) Rockowi idole pozdrawiają swoje czcicielki z hotelowego tarasu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cześć ż., czciciel mos., czczenie n.

czas. czcić ndk., uczcić dk.

wykrz. cześć

przym. czestny

Wiktionary

czcigodniej

stopień wyższy od przysłówka: czcigodnie

SJP.pl

czcigodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czcigodny

SJP.pl

czcigodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czcigodne; cecha tych, którzy są czcigodni

Wiktionary

Powiązane:

przym. czcigodny

przysł. czcigodnie

Wiktionary

czcigodny

podniośle: zasługujący na szacunek, budzący respekt

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który zasługuje na wielki szacunek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Biedy i ciemnoty u nas pełno, a ci ludzie biedni i ciemni są jednocześnie najczcigodniejszym materiałem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czcigodność ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostojny, świetny, prześwietny, szacowny, szanowny, znakomity, znamienity

Wiktionary

czcioneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: czcionka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czcionka ż.

Wiktionary

czcionka

1. w poligrafii: podstawowy materiał zecerski w kształcie prostopadłościanu, którego jedna ze ścian ma odlew dający w druku znak litery, cyfry lub ornamentu;
2. w poligrafii: kształt i wielkość liter w druku;
3. czcionka komputerowa - zestaw znaków pisarskich dla danego urządzenia lub programu; font

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. odlew z lustrzanym odbiciem znaku

(1.2) druk. wygląd liter w druku

(1.3) pot. inform. krój pisma użyty w tekście komputerowym

Wiktionary

Czcionka (staropolskie nazwy: krotło, cćonka, trzcionka) – rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego (liter, cyfr, ornamentów, znaków), podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. Współcześnie czcionka drukarska została wyparta przez czcionkę komputerową, która jest obrazem pojedynczego znaku (glifu) zakodowanym w postaci bitmapowej lub wektorowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Aby taki znak wpisać z klawiatury, trzeba wybrać odpowiednią czcionkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲt͡ɕɔ̃nka, AS: čʹćõnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czcioneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) font

Wiktionary

czcionkarstwo

tworzenie wzorów czcionek

SJP.pl

czcionkowy

związany z czcionką

SJP.pl

czcionnik

w poligrafii: pudło z przegródkami na czcionki

SJP.pl

czcirad

dawne imię męskie

SJP.pl

Czcirad – imię męskie utworzone na wzór imion pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w czasach staropolskich.

Czcirad imieniny obchodzi 29 marca.

Wikipedia

czcisław

imię męskie

SJP.pl

Czcisław, Cisław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Czci- („cześć”, ale też „honor, dobre imię, cnota, zaszczyt”) i -sław („sława”). Imię to mogło oznaczać „ten, który sławi dobre imię” lub in. Tu może też należy Czasław i Czesław; por. Czesbor.

Czcisław imieniny obchodzi 16 lutego i 19 lutego.

Wikipedia

czcisławostwo

Czcisław z małżonką; Czcisławowie

SJP.pl

czcisławowie

Czcisław z małżonką; Czcisławostwo

SJP.pl

czcisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Czcisława lub związany z nim

SJP.pl

czczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) otaczanie kultem, czcią religijną

(1.2) obdarzanie szacunkiem

(1.3) oddawanie hołdu, pielęgnowanie pamięci o kimś lub o czymś

(1.4) świętowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Japonii miejscowa religia shinto tradycyjnie opierała się na czczeniu Natury i dusz zmarłych przodków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uczczenie n., cześć ż., czciciel mos., czcicielka ż.

czas. czcić ndk., uczcić dk.

przym. czestny

wykrz. cześć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adorowanie, chwalenie, wielbienie

(1.2) szanowanie, poważanie

Wiktionary

czczew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gwara kociewska Tczew

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mirek mieszkał za Czczewam. → Mirek mieszkał za Tczewem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃːɛf, AS: •čef

Wiktionary

czczość

1. uczucie głodu;
2. przestarzałe: pustka

SJP.pl

czczy

1. pusty, głodny;
2. nic nieznaczący, bezcelowy, płonny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) głodny, pusty

(1.2) przen. pusty, próżny, nic nie znaczący, bezcelowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jelito czcze zawdzięcza swą nazwę faktowi, że w martwym ciele jest zwykle czcze, czyli puste.

(1.2) Ograniczamy się na ogół w wyrażaniu miłości do czczych deklaracji, wierząc naiwnie, że słowa zastąpią czyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃːɨ, AS: •čy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. czczo

Wiktionary

czd

[czytaj: ce-zet-DE] skrót od:
1. Centrum Zdrowia Dziecka;
2. Centralny Zarząd Dróg

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = Centrum Zdrowia Dziecka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿zɛd‿ˈːɛ, AS: ce‿ze•‿de

Wiktionary

cze

chińska jednostka długości odpowiadająca 32 cm; czi, chi

SJP.pl

czebaczek

rodzaj ryb z rodziny karpiowatych

SJP.pl

czebarkul

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie czelabińskim;

(1.2) geogr. jezioro w obwodzie czelabińskim;

Wiktionary

Czebarkul (ros. Чебаркуль) – miasto o znaczeniu obwodowym w Rosji, w obwodzie czelabińskim, u podnóży Gór Ilmeńskich (Ural Południowy), na wschodnim brzegu jeziora Czebarkul, siedziba administracyjna rejonu czebarkulskiego. W 2010 roku liczyło ok. 43 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu urządzeń dźwigowych i transportowych oraz metalurgicznego. W pobliżu miasta znajduje się kurort klimatyczny Kisieczag.

Wikipedia

czeboksarski

→ Czeboksary (stolica Czuwaszji)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czeboksarami, dotyczący Czeboksar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeboksary nmos.

Wiktionary

czeboksary

stolica Czuwaszji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Wiktionary

Czeboksary (ros. Чебоксары, czuw. Шупашкар) – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Czuwaskiej. Położone na prawym brzegu Wołgi, na trasie pomiędzy Kazaniem a Niżnym Nowogrodem, 768 km na wschód od Moskwy. Liczba mieszkańców miasta wynosi 497 618 (2020).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czeboksarczyk mos., czeboksarka ż.

przym. czeboksarski

Wiktionary

czebol

odpowiednik koncernu w Korei Płd.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma koncernu w Korei Południowej często zarządzanych przez rodzinne klany

Wiktionary

Czebol, chaebŏl (kor. 재벌 tɕɛːbʌl „związek finansowy”) – południowokoreańska forma konglomeratów, koncernów.

Powstały w latach 70. z małych firm prywatnych.

Wikipedia

czeburek

pieróg z niekwaszonego ciasta, nadziewany mielonym lub drobno krojonym mięsem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj dużego pieroga z niekwaszonego ciasta pszennego nadziewanego zwykle mięsem lub serem i smażonego; specjalność tradycyjnej kuchni środkowowschodniej, tureckiej, ukraińskiej i rosyjskiej;

Wiktionary

Czeburek (krym. çüberek, tur. çiğ börek, mong. хуушуур, azerb. ət qutabı, kirg. чийки бөрөк) — pieróg z przaśnego ciasta (z mąki, wody i soli) z mięsnym nadzieniem. Tradycyjna potrawa wielu tureckich i mongolskich ludów. Danie jest także popularne wśród ludów kaukaskich. Spożywa się je bez użycia sztućców.

Wikipedia

czebyszew

nazwisko, np. Pafnutij Czebyszew (Czebyszow) (1821-94), rosyjski matematyk i mechanik

SJP.pl

czech

1. członek narodowości zachodniosłowańskiej zamieszkującej głównie Czechy;
2. obywatel Czech;
3. legendarny założyciel państwa czeskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

(1.2) etn. mieszkaniec Czech (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitsłow. legendarny założyciel państwa czeskiego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) środ. kolej. lokomotywa serii EP05

Wiktionary

Czech (cz. Praotec Čech, łac. Bohemus) – protoplasta Czechów według kroniki Kosmasa, a także postać z legendy o Lechu, Czechu i Rusie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Karel jest Czechem i mieszka w Pradze.

(2.1) Według legendy Czech był bratem Lecha i Rusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛx, AS: čeχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechy nmos., czeszki nmos., czechizm mrz., czeski mrz., czeszczyzna ż., czechizacja ż., czechizowanie n.

:: fż. Czeszka ż.

czas. czechizować ndk., sczechizować dk.

przym. czeski

przysł. czesko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. lekcew. pepik / Pepik, pepiczek / Pepiczek

(3.1) Czesio

Wiktionary

czechasz

imię męskie

SJP.pl

czecheł

dawniej: płaszcz, okrycie; czecheł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. biała koszula, zwłaszcza kobieca

(1.2) daw. prześcieradło; całun

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) war. czechło

Wiktionary

czechista

1. znawca języka, kultury, literatury i historii Czech
2. nauczyciel lub student filologii czeskiej

SJP.pl

czechizacja

poddawanie wpływom czeskim, nadawanie czemuś cech typowo czeskich

SJP.pl

Wikipedia

czechizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku czeskim albo z niego przejęte; bohemizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. bohemizm.

Wiktionary

Czechizm, czeszyzm, bohemizm (od Bohemia – łacińskiej nazwy Czech) – element językowy zapożyczony z języka czeskiego i funkcjonujący stale w obrębie innego języka. Słowo „czechizm” może też oznaczać doraźne wprowadzenie elementów języka czeskiego do tekstu, np. w celach artystycznych lub stylizacyjnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛxʲism̥, AS: čeχʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechy nmos., Czech mos., Czeszka ż., czechizacja ż., czechizowanie n., czeszczyzna ż., czeskość ż., czeski mrz., czeszka ż.

przym. czeski

czas. sczechizować dk., czechizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bohemizm

Wiktionary

czechizować

poddawać wpływom czeskim, rozszerzać wpływy czeskie; czeszczyć

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sczechizować)

(1.1) narzucać język i kulturę czeską

czasownik zwrotny niedokonany czechizować się (dk. sczechizować się)

(2.1) ulegać wpływowi kultury czeskiej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przybyli z głębi kraju edukatorzy czechizowali autochtonów.

(2.1) Ludność ta powoli czechizuje się i należy wzmocnić działalność uświadamiającą.

Wiktionary

Powiązane:

czas. sczechizować dk.

rzecz. Czeszka ż., czeskość ż., czechizm mrz., Czech mos., Czechy lm nm., czechizowanie n.

przysł. czesko

Wiktionary

czechizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czechizować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zczechizowanie n., czechizm mrz., Czech mos., Czeszka ż.

czas. sczechizować, czechizować ndk., zczechizować dk.

Wiktionary

czechman

długa szata noszona przez mężczyzn w krajach Bliskiego Wschodu; czekman

SJP.pl

Czechman, czekman (tur. czekman - długa szata) – wierzchni ubiór z rękawami pochodzenia wschodniego, noszony przez mężczyzn w XVIII wieku, krojem zbliżony do kontusza i podobnie jak on noszony na żupan.

Najczęściej szyty z sukna lub aksamitu, z podszewką z tej samej tkaniny co żupan.

W odróżnieniu od kontusza, czechman zapinano pod szyję, zaś jego rękawy nałożone były na ręce, a nie odrzucane do tyłu.

Wikipedia

czecho-słowacja

państwo europejskie istniejące w latach 1990-92 (w latach 1918-90 Czechosłowacja) teraz jako dwa osobne kraje: Czechy i Słowacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. polit. geogr. państwo istniejące w latach 1938–1939 w Europie Środkowej

(1.2) hist. polit. geogr. państwo istniejące w latach 1990–1992 w Europie Środkowej

Wiktionary

- Druga Republika Czechosłowacka (1938–1939)

- Czeska i Słowacka Republika Federacyjna (1990–1992)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡sʲja, AS: čeχosu̯ovacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czecho-Słowak mos., Czecho-Słowaczka ż.

przym. czecho-słowacki, czesko-słowacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Republika Czecho-Słowacka, druga Republika Czecho-Słowacka, druga republika

(1.2) Czechosłowacka Republika Federacyjna / Czecho-słowacka Republika Federacyjna, Czeska i Słowacka Republika Federacyjna

Wiktionary

czecho-słowacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡sʲci, AS: čeχosu̯ovacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czecho-Słowacja ż., Czecho-Słowak m., Czecho-Słowaczka ż., czeski mrz., słowacki mrz.

przym. czesko-słowacki

przysł. czecho-słowacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czechosłowacki

Wiktionary

czechoń

imię męskie

SJP.pl

czechosłowacja

państwo europejskie istniejące w latach 1918-90 (w latach 1990-92 Czecho-Słowacja)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. polit. geogr. państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Wiktionary

Czechosłowacja (cz. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – historyczne państwo w Europie Środkowej, istniejące w latach 1918–1939 i 1945–1992. Jego stolicą była Praga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1988 roku Polska graniczyła z NRD, Czechosłowacją i ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡sʲja, AS: čeχosu̯ovacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechosłowak mos., Czechosłowaczka ż., czechosłowakizm mrz.

przym. czechosłowacki

Wiktionary

czechosłowacki

przymiotnik od: Czechosłowacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czechosłowacka flota morska istniała naprawdę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡sʲci, AS: čeχosu̯ovacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechosłowacja ż., Czechosłowak m., Czechosłowaczka ż., czechosłowackość ż., czechosłowakizm m.

przysł. czechosłowacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czecho-słowacki

Wiktionary

czechosłowaczka

obywatelka byłej Czechosłowacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obywatelka Czechosłowacji, mieszkanka Czechosłowacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeszcze dziś zdarzają się takie Słowaczki, które w głębi ducha czują się Czechosłowaczkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvat͡ʃka, AS: čeχosu̯ovačka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechosłowacja ż., czechosłowakizm mrz.

:: fm. Czechosłowak mos.

przym. czechosłowacki

Wiktionary

czechosłowak

obywatel byłej Czechosłowacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. obywatel Czechosłowacji, mieszkaniec Czechosłowacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jindřich ma ojca Czecha i matkę Słowaczkę, a zatem jest pół Czechem, pół Słowakiem oraz stuprocentowym Czechosłowakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔˈswɔvak, AS: čeχosu̯ovak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechosłowacja ż., czechosłowakizm mrz.

:: fż. Czechosłowaczka ż.

przym. czechosłowacki

Wiktionary

czechosłowakizm

koncepcja uznająca istnienie jednego narodu czechosłowackiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. koncepcja uznająca istnienie jednego narodu czechosłowackiego powstała w XIX w. głoszona przez niektórych polityków słowackich w obawie przed postępującą madziaryzacją; w okresie międzywojennym oficjalna ideologia Czechosłowacji, krytykowana przez wielu Słowaków;

Wiktionary

Czechosłowakizm (cz. čechoslovakismus, słow. čechoslovakizmus) – idea uznająca istnienie jednego narodu obejmującego Czechów, Morawian i Słowaków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔswɔˈvacism̥, AS: čeχosu̯ovaḱism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechosłowak mos., Czechosłowaczka ż., Czechosłowacja ż.

przym. czechosłowacki

Wiktionary

czechow

1. Anton P. Czechow (1860-1904), rosyjski nowelista i dramatopisarz, z wykształcenia lekarz;
2. Michaił A. Czechow (1891-1953), rosyjski aktor, reżyser, pedagog

SJP.pl

Czechow (ros. Чехов) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 60 km na południe od Moskwy. Centrum administracyjne rejonu czechowskiego. W 2021 roku liczyło 71,0 tys. mieszkańców. W mieście znajduje się antybalistyczny radar wczesnego ostrzegania, wchodzący w skład moskiewskiego systemu obrony antybalistycznej oraz stacja kolejowa na linii Moskwa – Tuła.

Wikipedia

czechowice

1. dzielnica Gliwic;
2. osiedle w Warszawie;
3. dawna wieś na Śląsku Cieszyńskim

SJP.pl

W Polsce

- Czechowice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Żelechlinek

- Czechowice – dzielnica Gliwic

- Czechowice – osiedle w Warszawie w dzielnicy Ursus (również nazwa miasta Ursus w latach 1952-1954)

- Czechowice – dawna wieś na Śląsku Cieszyńskim, dziś wchodzącą w skład miasta Czechowice-Dziedzice (również nazwa miasta Czechowice-Dziedzice w latach 1951-1958)

- Czechowice – gromada

- Czechowice – dawna gmina

Wikipedia

czechowice-dziedzice

miasto w Polsce

SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Wiktionary

Czechowice-Dziedzice (niem. Czechowitz-Dzieditz, Czechowitz-Dziedzitz; do 21 listopada 1958 Czechowice) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czechowice-Dziedzice; miasto leży historycznie na Śląsku Cieszyńskim w aglomeracji bielskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lidia ukończyła liceum w Czechowicach-Dziedzicach w 2000 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛxɔˈvʲit͡sɛ d͡ʑɛ̇ˈd͡ʑit͡sɛ, AS: čeχovʹice ʒ́ėʒ́ice

Wiktionary

Powiązane:

przym. czechowicko-dziedzicki

Wiktionary

czechowicki

przymiotnik od: Czechowice-Dziedzice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czechowicami, dotyczący Czechowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechowice nmos.

Wiktionary

czechowicko-dziedzicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czechowicami-Dziedzicami, dotyczący Czechowic-Dziedzic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechowice-Dziedzice lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czechowicki

Wiktionary

czechowicz

nazwisko, np. Józef Czechowicz (1903-39), poeta

SJP.pl

- Andrzej Czechowicz – agent wywiadu w PRL

- Gabriel Czechowicz – prawnik, ekonomista, minister

- Eugeniusz Czechowicz – poseł Sejmu Ustawodawczego 1947-1952

- Józef Czechowicz – fotograf

- Józef Czechowicz – poeta

- Juliusz Czechowicz – malarz

- Mieczysław Czechowicz – aktor

- Szymon Czechowicz – malarz okresu baroku

- Tadeusz Czechowicz – działacz PZPR

- Czechowicz – herb szlachecki

Wikipedia

czechowiczanin

mieszkaniec Czechowic-Dziedzic (miasta w Polsce)

SJP.pl

czechowiczanka

mieszkanka Czechowic-Dziedzic (miasta w Polsce)

SJP.pl

czechówka

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce, dopływ Bystrzycy

SJP.pl

W Polsce

- Czechówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Grabowiec

- Czechówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw

Nieistniejące miejscowości w Polsce:

- Czechówka Dolna – jurydyka Lublina, od 1916 w granicach miasta Lublina (Czechów (Lublin))

- Czechówka Górna – wieś, od 1959 w granicach miasta Lublina (Czechów (Lublin))

Wikipedia

czechowo

W Polsce

- Czechowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg

- Czechowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo

- Czechowo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska

- Czechowo – dawny przystanek kolejowy

Zobacz też

- Czechów

Wikipedia

czechowski

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Czechowski – pisarz i naukowiec

- Hubert Czechowski – duchowny

- Jan Czechowski – poseł i polityk

- Leon Czechowski – wojskowy

- Michał Belina-Czechowski – duchowny

- Robert Czechowski – reżyser teatralny i aktor

- Włodzimierz Czechowski – poseł

- Wojciech Czechowski – biolog

- Zenon Czechowski – kolarz

Wikipedia

czechrzyca

rodzaj roślin z rodziny selerowatych

SJP.pl

Czechrzyca, trybulka (Scandix L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te występują w Makaronezji, południowej i środkowej Europie, południowo-zachodniej i środkowej Azji oraz w północnej Afryce. Do flory Polski należy jeden gatunek – czechrzyca grzebieniowa S. pecten-veneris.

Wikipedia

czechy

1. państwo w Europie ze stolicą w Pradze; Czeska Republika;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna w Czechach (1.1);

(1.3) geogr. toponim odpowiadający kilku miejscowościom w Polsce;

Wiktionary

Czechy, Republika Czeska (cz. Česko, Česká republika [ˈt͡ʃɛska: ˈrɛpublɪka] ( odsłuchaj)) – unitarne państwo śródlądowe w Europie Środkowej, istniejące od 1 stycznia 1993, po podziale Czechosłowacji na Czechy i Słowację. Od północy graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Państwo składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i Śląska Czeskiego. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Państwo czeskie dzieli się na czternaście krajów. Czechy są republiką parlamentarną, demokratycznym państwem prawa o liberalnym systemie rządów, opartym na swobodnej rywalizacji partii i ruchów politycznych. Głową państwa jest prezydent. Naczelnym organem władzy ustawodawczej jest parlament z Izbą Poselską i Senatem, władzy wykonawczej rząd z czternastoma ministerstwami, a władzy sądowniczej Sąd Konstytucyjny i Sąd Najwyższy. Czechy są członkiem wielu organizacji międzynarodowych, m.in. ONZ, Unii Europejskiej, NATO, strefy Schengen, Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czechy graniczą z Polską, Niemcami, Austrią i Słowacją.

(1.1) Najdłuższą rzeką Czech jest Łaba.

(1.2) W skład Czechosłowacji weszły: Czechy, Morawy, Śląsk Opawski, Słowacja, Ukraina Zakarpacka (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛxɨ, AS: čeχy

Wiktionary

Powiązane:

czas. sczechizować, czechizować ndk.

rzecz. czeski mrz., czechizm mrz., Czech mos., Czeszka ż., czeskość ż., czeszka ż., czeszczyzna ż.

przym. czeski

przysł. czesko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) urz. Republika Czeska; daw. Czechia; hist. Czeska Republika Socjalistyczna, hist. CRS

(1.2) Bohemia; daw. Czechia

Wiktionary

czechło

dawniej: płaszcz, okrycie; czecheł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. czecheł.

Wiktionary

czeciang

prowincja w Chinach; Zhejiang

SJP.pl

Zhejiang (wymowa; chiń. upr. 浙江; chiń. trad. 浙江; pinyin Zhèjiāng; Wade-Giles Che-chiang) – prowincja na wschodnim wybrzeżu ChRL. Jej nazwę można przetłumaczyć jako „Kręta Rzeka”, a wywodzi się ona od starej nazwy rzeki Qiantang Jiang przepływającej przez stolicę prowincji – Hangzhou.

Wikipedia

czeczelnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką;

Wiktionary

Czeczelnik (ukr. Чечельник, Czeczelnyk) – stolica rejonu, osiedle typu miejskiego nad Sawranką, na Ukrainie, w obwodzie winnickim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czeczelnicki

Wiktionary

czeczen

obywatel Czeczenii; Czeczeniec

SJP.pl

czeczenia

republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Czeczenia (czecz. Нохчийчоь/Noxçiyçö, ros. Чечня, Czecznia), Republika Czeczeńska (czecz. Нохчийн Республика / Noxçiyn Respublika; ros. Чеченская Республика, Czeczenskaja Riespublika) – republika autonomiczna ze stolicą w mieście Grozny, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej. Jest położona na Kaukazie Północnym, graniczy z rosyjskimi Dagestanem na wschodzie, Inguszetią na zachodzie, Krajem Stawropolskim na północy oraz Gruzją na południu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 2 kwietnia 2003 roku Czeczenia stała się częścią Federacji Rosyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈt͡ʃɛ̃ɲja, AS: čečẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeczen m., Czeczenka ż., czeczeński mrz.

przym. czeczeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Iczkeria; ofic. Republika Czeczeńska

Wiktionary

czeczeniec

obywatel Czeczenii; Czeczen

SJP.pl

czeczenka

obywatelka Czeczenii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini narodu Czeczenów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeczenia ż.

:: fm. Czeczen mos.

przym. czeczeński

Wiktionary

czeczeński

dotyczący Czeczenii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Czeczenii, Czeczenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czeczeński;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zamach terrorystyczny w Biesłanie z września 2004 roku, choć wstrząsnął Rosją i Kaukazem, nie był wydarzeniem przełomowym, jeśli chodzi o konflikt czeczeński i sytuację w regionie północnokaukaskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeczenia ż., Czeczeniec m., Czeczen mos., Czeczenka ż.

Wiktionary

czeczeńskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem czeczeńskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czeczeńskim

(1.3) spisany, stworzony w języku czeczeńskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈt͡ʃɛ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: čečẽĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czeczetkowicz

nazwisko

SJP.pl

czeczewo

W Polsce

- Czeczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński

- Czeczewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo

- Czeczewo – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz

- Czeczewo – gromada

Wikipedia

czeczot

czeczotka;
1. drewno o nietypowym układzie włókien, tworzących nieregularne faliste linie oraz kształty widoczne po jego przecięciu; czeczot;
2. mebel wykonany z czeczoty - drewna; czeczot;
3. rosyjski tradycyjny taniec ludowy przy akompaniamencie akordeonu, zwykle z przytupywaniem

SJP.pl

- Andrzej Czeczot – polski grafik i twórca animacji

- Jan Czeczot – polsko-białoruski poeta romantyczny

- Krzysztof Czeczot – polski aktor i dramaturg

- Zbigniew Czeczot-Gawrak – polski filmoznawca i publicysta

Zobacz też:

- Czeczott

Wikipedia

czeczota

czeczotka;
1. drewno o nietypowym układzie włókien, tworzących nieregularne faliste linie oraz kształty widoczne po jego przecięciu; czeczot;
2. mebel wykonany z czeczoty - drewna; czeczot;
3. rosyjski tradycyjny taniec ludowy przy akompaniamencie akordeonu, zwykle z przytupywaniem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. drewno pochodzące głównie z brzozy lub topoli o splątanym układzie włókien, stosowane jako okleina albo materiał do wyrobu niewielkich przedmiotów ozdobnych

(1.2) przedmiot wykonany z użyciem czeczoty (1.1)

Wiktionary

Obrzęk, obrzęk pnia – wada drewna z grupy wad kształtu. Zniekształcenie w postaci narośli, zgrubień, wybrzuszeń, w przeciwieństwie do raka składające się z drewna zdrowego, jednak często o odmiennej, zawiłej budowie.

Ze względu na swój wygląd i charakter obrzęk często traktowany jest jak rak.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dekoracyjnie splecione słoje, jasne i ciemne oczka, plamkaamki oraz żyłki charakterystyczne dla czeczoty powstają m.in. w wyniku choroby pnia drzewa.

(1.1) Oni z Panterą założyli w izbie warsztat stolarski i obrabiali brzozową czeczotę na skrzynki, które Pantera fabrykował bardzo kunsztownie zimą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈt͡ʃɔta, AS: čečota

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeczotka, czeczotowatość

przym. czeczotowy, czeczotkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czeczotka, drewno kędzierzawe

Wiktionary

czeczotka

1. gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny łuszczakowatych;
2. drewno o nietypowym układzie włókien, tworzących nieregularne faliste linie oraz kształty widoczne po jego przecięciu; czeczot, czeczota;
3. mebel wykonany z czeczotki - drewna; czeczot, czeczota;
4. rosyjski tradycyjny taniec ludowy przy akompaniamencie akordeonu, zwykle z przytupywaniem; czeczota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis flammea|ref=tak., mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamaamą na głowie i czarnym podgardlem;

(1.2) rodzaj drewna, zob. czeczota.

Wiktionary

Biologia

- czeczotka zwyczajna (Acanthis flammea)

- czeczotka tundrowa (Acanthis hornemanni)

Geografia

- Czeczotka – rzeka, dopływ Narwi

- Czeczotka Druga – struga, dopływ Czeczotki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈt͡ʃɔtka, AS: čečotka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czeczotkowy

rzecz. czeczota ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) czeczota

Wiktionary

czeczotkowy

przymiotnik od: czeczotka

SJP.pl

czeczotowatość

splątany układ włókien, występujący w drewnie gatunków liściastych w odziomku

SJP.pl

czeczuga

1. ozdobna szabla tatarska
2. ryba słodkowodna z rodziny jesiotrowatych; sterlet

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser ruthenus|ref=tak., gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych;

(1.2) rodzaj szabli pochodzenia tatarskiego lub kirgiskiego, popularnej w Rzeczypospolitej w XVII wieku;

Wiktionary

- czeczuga – rodzaj szabli

- czeczuga albo sterlet – gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) sterlet

Wiktionary

czeczwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Łomnicy;

Wiktionary

Czeczwa (ukr. Чечва) – rzeka na Ukrainie, przepływająca przez rejon rożniatowski i kałuski obwodu iwanofrankiwskiego. Lewy dopływ Łomnicy w dorzeczu Dniestru.

Wikipedia

czedar

twardy żółty ser podpuszczkowy; cheddar

SJP.pl

czędo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. dziecko (córka lub syn)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃ndɔ, AS: čẽndo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dziecię

Wiktionary

czegemit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał odkryty w 2009 roku na Kaukazie

Wiktionary

czego

zaimek pytajny (np. Co nowego widziałeś? Czego chciał?) lub względny (np. Zrobili wszytko, co mogli. Czego byłoby trzeba, to móc pójść na spacer.)

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) pot. dlaczego?, po co?

zaimek względny

(2.1) pot. dlaczego, po co

wykrzyknik

(3.1) grub. słucham?

forma zaimka.

(4.1) D. lp. od: co

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czegoś wrócił tak późno do domu?

(2.1) Nie wiem, czego on tak postąpił.

Wiktionary

czegoś

zaimek nieokreślony zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu

SJP.pl

czegoż

wzmocniony zaimek pytajny "co", wprowadzający pytanie uzupełnienia lub pytanie retoryczne

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) dlaczego (w znaczeniu: „zaimek pytający, używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności”)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czegoż, dlaczego, dlaczegoż, dlaczegóż

Wiktionary

czehryń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;

Wiktionary

Czehryń (ukr. Чигирин, Czyhyryn) – miasto w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, w rejonie czerkaskim nad Tiasmynem.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czehryński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Czeryn, Czyryn, Czyhiryn

Wiktionary

czejen

Indianin Ameryki Północnej zamieszkujący dawniej obszar Wielkich Równin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Liczba Czejenów i Sutajów była w 1780 roku szacowana na 3500 osób.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Czejenka ż.

przym. czejeński

Wiktionary

czejeni

plemię Indian Ameryki Północnej; Czejenowie

SJP.pl

Szejeni, Szejenowie, Czejenowie (ang. Cheyenne, nazwa własna: Tsis tsis'tas /tsɪtsɪtʃas/ – „ludzie”) – plemię Indian północnoamerykańskich. Współcześnie wszyscy mówią po angielsku, ok. 1,7 tys. posługuje się również własnym językiem szejeńskim z rodziny algonkiańskiej.

Wikipedia

czejenka

Indianka Ameryki Północnej zamieszkująca dawniej obszar Wielkich Równin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini indiańskiego plemięemienia Czejenów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Czejen mos.

przym. czejeński

Wiktionary

czejenowie

plemię Indian Ameryki Północnej; Czejeni

SJP.pl

Szejeni, Szejenowie, Czejenowie (ang. Cheyenne, nazwa własna: Tsis tsis'tas /tsɪtsɪtʃas/ – „ludzie”) – plemię Indian północnoamerykańskich. Współcześnie wszyscy mówią po angielsku, ok. 1,7 tys. posługuje się również własnym językiem szejeńskim z rodziny algonkiańskiej.

Wikipedia

czejeński

→ Czejenowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czejenami, dotyczący Czejenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czejeński;

Wiktionary

Patrz:
Czejenowie
Powiązane:

rzecz. Czejen mos., Czejenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szejeński

(2.1) szejeński

Wiktionary

czek

rodzaj przekazu pieniężnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

Wiktionary

Czek – dokument wystawiony w ściśle przewidzianej przez prawo czekowe formie, zawierający polecenie jego wystawcy, skierowane do banku, wypłacenia oznaczonej kwoty pieniężnej okazicielowi czeku lub wymienionej osobie, ze środków, jakimi w tym banku dysponuje wystawca. Polecenie wypłacenia środków pieniężnych musi być bezwarunkowe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za ostatni remont mieszkania zapłaciłem wykonawcy czekiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛk, AS: ček

Wiktionary

Powiązane:

przym. czekowy

Wiktionary

czeka

1. zostawać w jakimś miejscu, spodziewając się kogoś lub czegoś;
2. być przygotowanym na coś, w pogotowiu;
3. opóźniać się, zwlekać z czymś;
4. być czyimś udziałem w przyszłości;
5. przewidywać lub obawiać się, że coś nastąpi;
6. pragnąć, żeby coś nastąpiło

SJP.pl

Wikipedia

czekać

1. zostawać w jakimś miejscu, spodziewając się kogoś lub czegoś;
2. być przygotowanym na coś, w pogotowiu;
3. opóźniać się, zwlekać z czymś;
4. być czyimś udziałem w przyszłości;
5. przewidywać lub obawiać się, że coś nastąpi;
6. pragnąć, żeby coś nastąpiło

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaczekać, poczekać)

(1.1) zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy

(1.2) przerywać wykonywanie jakiejś czynności

(1.3) w grze w karty: nie podbijać stawki, ale nie zrezygnować z gry

(1.4) o rzeczach, które są gotowe do użycia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jerzy czekał, aż przyjdzie Stefan.

(1.1) Od dwóch lat wciąż czekam, aż ją przyślą.

(1.2) Czekaj! Te grzyby są trujące!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛkat͡ɕ, AS: čekać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oczekiwanie n., czekanie n., wyczekiwanie n., poczekalnia ż., odczekanie n., wyczekanie n.

czas. zaczekać dk., poczekać dk., wyczekiwać ndk., odczekać dk., oczekiwać ndk., doczekać dk.

przysł. na poczekaniu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oczekiwać, wyczekiwać, wyglądać

(1.3) pasować

Wiktionary

czekadełko

potocznie: przystawka, darmowa przekąska podawana w restauracji przed głównym daniem

SJP.pl

czekaj

1. zostawać w jakimś miejscu, spodziewając się kogoś lub czegoś;
2. być przygotowanym na coś, w pogotowiu;
3. opóźniać się, zwlekać z czymś;
4. być czyimś udziałem w przyszłości;
5. przewidywać lub obawiać się, że coś nastąpi;
6. pragnąć, żeby coś nastąpiło

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Według TERYT jest ich 25, w tym 5 podstawowych

- Czekaj – część Ropczyc

- Czekaj – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów

- Czekaj – przysiółek wsi Zakrzew w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb

- Czekaj – część wsi Glina w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca

- Czekaj – część wsi Wielka Wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew

- Czekaj – część wsi Lipiny w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Dąbrowa Tarnowska

- Czekaj – część wsi Wola Szczucińska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin

- Czekaj – część wsi Bibice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

- Czekaj – część wsi Bosutów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

- Czekaj – część wsi Węgrzce w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

- Czekaj – część wsi Sułów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice

- Czekaj – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy

- Czekaj – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

- Czekaj – część wsi Kórnica w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Krapkowice

- Czekaj – część wsi Jasionów w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów

- Czekaj – część wsi Szebnie w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Jasło

- Czekaj – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Osiek Jasielski

- Czekaj – część wsi Moderówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze

- Czekaj – część wsi Albigowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut

- Czekaj – część wsi Skrzyszów w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ostrów

- Czekaj – część wsi Bratkowice w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza

- Czekaj – część wsi Olchowa w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz

- Czekaj – część wsi Wrzawy w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce

- Czekaj – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów

- Czekaj – część wsi Łężyce w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie

Wikipedia

czekający

1. zostawać w jakimś miejscu, spodziewając się kogoś lub czegoś;
2. być przygotowanym na coś, w pogotowiu;
3. opóźniać się, zwlekać z czymś;
4. być czyimś udziałem w przyszłości;
5. przewidywać lub obawiać się, że coś nastąpi;
6. pragnąć, żeby coś nastąpiło

SJP.pl

czekajewski

nazwisko

SJP.pl

czekalski

nazwisko

SJP.pl

Czekalski (forma żeńska: Czekalska; liczba mnoga: Czekalscy) – polskie nazwisko. Najwięcej osób noszących to nazwisko zamieszkuje w Łodzi, Ostrowie Wielkopolskim, Pabianicach, Łęczycy i w Poznaniu. Liczne przypadki występowania tego nazwiska w USA (zwłaszcza stan Pensylwania), a także w brazylijskiej Paranie.

Forma męska

- Adam Czekalski (1902-1959) – dziennikarz i literat, członek PPS, żołnierz AK.

- Andrzej Czekalski (ur. 1930) – reżyser, scenarzysta i autor tekstów piosenek.

- Apolinary Antoni Czekalski (1864-1906) – prawnik, literat, działacz społeczny.

- Eustachy Czekalski (1885-1970) – pisarz, dziennikarz, krytyk i tłumacz.

- Józef Czekalski (1895-1976) – geograf, geolog, harcmistrz.

- Józef Bolesław Czekalski (1933-1981) – górnik, ofiara pacyfikacji w KWK Wujek.

- Marek Czekalski (ur. 1953) – polityk, prezydent Łodzi 1994-1998.

- Mieczysław Czekalski (ur. 1941) – profesor nauk rolniczych, dendrolog.

- Ryszard Czekalski (ur. 1962) – ksiądz katolicki, teolog.

- Stanisław Czekalski (ur. 1939) – profesor nauk medycznych, nefrolog.

Wikipedia

czekan

czakan;
1. przyrząd alpinistyczny
2. dawna broń używana do rozbijania zbroi przeciwnika
3. czeski lub węgierski ludowy instrument muzyczny, rodzaj fletu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. hist. broń drzewcowa w kształcie osadzonego na drzewcu niewielkiego toporka z młotkiem;

(1.2) sport. rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

Wiktionary

- czekan – broń obuchowo-sieczna

- czekan – sprzęt alpinistyczny

- czekan – instrument muzyczny, odmiana fletu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nadto miewali husarze obuchy czyli czekany do rozbijania zbroi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛkãn, AS: čekãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czekanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obuszek, obuch

Wiktionary

czekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czekać.

(1.2) pozostawanie w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znudziło mi się czekanie na ich telefon, więc sam do nich zadzwoniłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈkãɲɛ, AS: čekãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czekać ndk., wyczekiwać ndk., poczekać dk., zaczekać dk., oczekiwać ndk., naczekać się dk.

rzecz. wyczekanie n., odczekanie n., wyczekiwanie, oczekiwanie, poczekalnia

Wiktionary

czekanik

zdrobnienie od: czekan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czekan

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czekan m.

Wiktionary

czekanista

muzyk grający na czekanie

SJP.pl

czekanistka

→ czekanista

SJP.pl

Patrz:
czekanista

czekanowo

2 miejscowości w Polsce:

- Czekanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo

- Czekanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Wikipedia

czekanowski

nazwisko

SJP.pl

czekański

nazwisko

SJP.pl

czekała

1. zostawać w jakimś miejscu, spodziewając się kogoś lub czegoś;
2. być przygotowanym na coś, w pogotowiu;
3. opóźniać się, zwlekać z czymś;
4. być czyimś udziałem w przyszłości;
5. przewidywać lub obawiać się, że coś nastąpi;
6. pragnąć, żeby coś nastąpiło

SJP.pl

czekało

narzędzie rybackie, gęsta sieć do połowu drobnych ryb na mieliznach

SJP.pl

czekista

w ZSRR: funkcjonariusz Wszechzwiązkowej Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem (tzw. CzeKa)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. funkcjonariusz radzieckiej CzK

Wiktionary

Czekista (ros. Чекист / Cziekist) – rosyjsko-francuski dramat psychologiczny z 1992 roku w reżyserii Aleksandra Rogożkina. Scenariusz powstał na motywach powieści Władimira Zazubrina pt. Drzazga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wzdłuż kolejki oczekującej na rewizję przechadzał się czekista w skórzanej kurtce z groźnie przewieszonymi na krzyż dwoma pistoletami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈcista, AS: čeḱista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeka n., CzeKa n., czekistówka ż.

:: fż. czekistka ż.

przym. czekistowski

skr. CzK n.

Wiktionary

czekistka

w ZSRR: funkcjonariuszka Wszechzwiązkowej Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem (tzw. CzeKa)

SJP.pl

czekistowski

→ czekista

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czekistami, dotyczący czekistów

Wiktionary

Patrz:
czekista
Powiązane:

rzecz. czekista mos., Czeka n., CzeKa n., czekistówka ż.

:: fż. czekistka ż.

skr. CzK n.

Wiktionary

czekman

długa szata noszona przez mężczyzn w krajach Bliskiego Wschodu; czechman

SJP.pl

Czechman, czekman (tur. czekman - długa szata) – wierzchni ubiór z rękawami pochodzenia wschodniego, noszony przez mężczyzn w XVIII wieku, krojem zbliżony do kontusza i podobnie jak on noszony na żupan.

Najczęściej szyty z sukna lub aksamitu, z podszewką z tej samej tkaniny co żupan.

W odróżnieniu od kontusza, czechman zapinano pod szyję, zaś jego rękawy nałożone były na ręce, a nie odrzucane do tyłu.

Wikipedia

czekoholiczka

kobieta uwielbiająca czekoladę; czekoladoholiczka

SJP.pl

czekoholik

osoba uwielbiająca czekoladę; czekoladoholik

SJP.pl

czekolada

1. wyrób cukierniczy z masy kakaowej, zwykle w tabliczkach
2. napój sporządzany z czekolady rozpuszczonej w mleku lub wodzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. cuk. półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

(1.2) spoż. cuk. tabliczka czekolady (1.1)

(1.3) spoż. kulin. słodki, gęsty i gorący napój z kakao i śmietanki;

(1.4) kolor taki jak typowej czekolady (1.1)

Wiktionary

Czekolada – wyrób cukierniczy sporządzany z miazgi kakaowej, tłuszczu kakaowego (masło kakaowe) lub innego tłuszczu roślinnego, środka słodzącego i innych dodatków, a w przypadku czekolady mlecznej także z mleka. Według dyrektywy 2000/36/WE czekoladę definiuje się jako wyrób otrzymywany z wyrobów kakaowych i cukrów, który zawiera nie mniej niż 35% suchej masy kakaowej ogółem, w tym nie mniej niż 14% suchej odtłuszczonej masy kakaowej. W celu uzyskania miazgi kakaowej i tłuszczu kakaowego, ziarna kakaowca poddaje się fermentacji, suszy i rozciera. Kolejnym etapem produkcji jest konszowanie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na niedzielny deser mama zrobiła sernik wiedeński z czekoladą i rodzynkami.

(1.2) Krzyś jest strasznym łakomczuchem, zjada całą czekoladę na raz.

(1.3) Po powrocie z sanek rozgrzaliśmy się kubkiem czekolady.

(1.4) Ten kolor na tapicerce to bardziej czekolada niż mahoń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛkɔˈlada, AS: čekolada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czekoladnik m., czekoladniczka ż., czekoladziarka ż., czekoladnictwo m., czekoladowiec m., czekoladziarnia ż., czekoladownia ż.

:: zdrobn. czekoladka

czas. poczekoladować

przym. czekoladowy

przysł. czekoladowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czekolada twarda; gw-pl|Górny Śląsk|szekulada.

(1.2) tabliczka czekolady; gw-pl|Górny Śląsk|szekulada.

(1.3) czekolada pitna, czekolada na gorąco

(1.4) ciepły brąz

Wiktionary

czekoladeria

lokal gastronomiczny oferujący desery i napoje na bazie czekolady

SJP.pl

czekoladka

mała tabliczka czekolady lub czekoladowy cukierek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: czekolada

(1.2) spoż. wyrób cukierniczy z nadziewanej czekolady i dodatków, w małych porcjach, często w wyrafinowanej formie

(1.3) pot. dziewczyna o ciemnej, brązowej cerze

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jacusiu, czy chcesz troszeczkę czekoladki albo serniczka?

(1.2) Na stole stała bombonierka z czekoladkami.

(1.3) Na Madagaskarze Marek zakochał się w sympatycznej czekoladce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛkɔˈlatka, AS: čekolatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czokolada ż., czekolada ż., czekoladnik m., czekoladniczka ż., czekoladnictwo m., czekoladowiec m., czekoladziarka ż., czekoladziarnia ż., czekoladownia ż.

czas. poczekoladować

przym. czekoladowy

przysł. czekoladowo

Wiktionary

czekoladki

mała tabliczka czekolady lub czekoladowy cukierek

SJP.pl

czekoladoholiczka

kobieta uwielbiająca czekoladę; czekoholiczka

SJP.pl

czekoladoholiczny

→ czekoladoholizm

SJP.pl

Patrz:
czekoladoholizm

czekoladoholik

osoba uwielbiająca czekoladę; czekoholik

SJP.pl

czekoladoholizm

zbyt częste jedzenie czekolady i innych wyrobów czekoladowych

SJP.pl

Czekolada – wyrób cukierniczy sporządzany z miazgi kakaowej, tłuszczu kakaowego (masło kakaowe) lub innego tłuszczu roślinnego, środka słodzącego i innych dodatków, a w przypadku czekolady mlecznej także z mleka. Według dyrektywy 2000/36/WE czekoladę definiuje się jako wyrób otrzymywany z wyrobów kakaowych i cukrów, który zawiera nie mniej niż 35% suchej masy kakaowej ogółem, w tym nie mniej niż 14% suchej odtłuszczonej masy kakaowej. W celu uzyskania miazgi kakaowej i tłuszczu kakaowego, ziarna kakaowca poddaje się fermentacji, suszy i rozciera. Kolejnym etapem produkcji jest konszowanie.

Wikipedia

czekoladopodobny

podobny do czekolady

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) spoż. przypominający wyglądem i smakiem czekoladę

(1.2) przen. o marnej czekoladzie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Szwecji można kupić wiele słodyczy z czekoladopodobną masą.

(1.2) Fuj, to nie czekolada, to wyrób czekoladopodobny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛkɔladɔpɔˈdɔbnɨ, AS: čekoladopodobny

Wiktionary

czekoladować

pokrywać polewą czekoladową

SJP.pl

czekoladowany

pokryty polewą czekoladową

SJP.pl

czekoladowiec

1. gatunek ryby z rodziny guramiowatych; gurami czekoladowe;
2. rodzaj ciasta czekoladowego

SJP.pl

czekoladownia

dział fabryki wytwarzający czekoladę; czekoladziarnia

SJP.pl

czekoladowo

przysłówek sposobu

(1.1) kulin. cuk. na sposób odpowiedni czekoladzie

(1.2) z użyciem czekoladowej barwy, z obecnością czekoladowego koloru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Smakuje czekoladowo, choć nie ma tu ani kawałka czekolady, zastępuje ją za to uczciwa porcja kakao.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czokolada ż., czekolada ż., czekoladka ż., czekoladnik mos., czekoladniczka ż., czekoladownia ż., czekoladziarnia ż.

przym. czekoladowy

Wiktionary

czekoladowobrązowy

brązowy o odcieniu czekoladowym

SJP.pl

czekoladowoskóry

o człowieku: taki, który ma skórę koloru czekolady

SJP.pl

czekoladowy

1. o smaku czekoladowym;
2. zrobiony z czekolady

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uwielbiam smak lodów czekoladowych.

(2.1) Eli jest do twarzy w czekoladowych ciuchach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛkɔlaˈdɔvɨ, AS: čekoladovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czokolada ż., czekolada ż., czekoladka ż., czekoladnik mos., czekoladniczka ż., czekoladownia ż., czekoladziarnia ż.

przysł. czekoladowo

Wiktionary

czekoladożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. osoba, która bardzo lubi czekoladę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛkɔladɔˈʒɛrt͡sa, AS: čekoladožerca

Wiktionary

czekoladziarka

urządzenie produkujące czekoladę

SJP.pl

czekoladziarnia

dział fabryczny wytwarzający czekoladę

SJP.pl

czekowy

związany z czekiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czekiem, dotyczący czeku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czek m.

Wiktionary

czela

uczeń guru; ćela

SJP.pl

czelabińsk

miasto w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Wiktionary

Czelabińsk (ros. Челябинск) – miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, na Uralu, nad rzeką Miass.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈlabʲĩj̃sk, AS: čelabʹĩĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czelabińszczanin mos., czelabińszczanka ż., czelabińczyk mos., czelabinka ż.

przym. czelabiński

Wiktionary

czelabiński

przymiotnik od: Czelabińsk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Czelabińska, związany z Czelabińskiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znaczenie operacji czelabińskiej polegało na tym, że biali utracili bardzo ważny węzeł kolejowy i ostatnią rokadę kolejową, a ponadto rozgromione zostały ich odwody strategiczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czelabińsk m.

Wiktionary

czeladka

dawniej, żartobliwie: gromadka domowników, szczególnie dzieci

SJP.pl

czeladna

w dawnych dworach, zamkach: pomieszczenie dla służby, zwykle przy kuchni

SJP.pl

Czeladna (cz. Čeladná, niem. Czeladna) – gmina w Czechach, w powiecie Frydek-Mistek, w kraju morawsko-śląskim.

Wikipedia

czeladnictwo

zajęcie czeladnika; okres bycia czeladnikiem

SJP.pl

Czeladnik (również towarzysz) – jeden ze stopni kwalifikacji zawodowych, stwierdzający opanowanie przez ucznia, młodocianego pracownika zatrudnionego w celu nauki zawodu, umiejętności praktycznych oraz teoretycznych w zawodzie rzemieślniczym oraz potwierdzający je dowodem kwalifikacji zawodowych w formie zdanego egzaminu czeladniczego.

Wikipedia

czeladniczka

→ czeladnik

SJP.pl

Patrz:
czeladnik

czeladniczy

→ czeladnik

SJP.pl

Patrz:
czeladnik

czeladnik

rzemieślnik zdobywający praktykę pod kierunkiem majstra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

Wiktionary

Czeladnik (również towarzysz) – jeden ze stopni kwalifikacji zawodowych, stwierdzający opanowanie przez ucznia, młodocianego pracownika zatrudnionego w celu nauki zawodu, umiejętności praktycznych oraz teoretycznych w zawodzie rzemieślniczym oraz potwierdzający je dowodem kwalifikacji zawodowych w formie zdanego egzaminu czeladniczego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po dwumiesięcznym stażu wreszcie otrzymałem dyplom czeladnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈladʲɲik, AS: čeladʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeladź ż., czeladnica ż., czeladka ż.

przym. czeladniczy, czeladny, czeladni

Wiktionary

czeladny

związany z czeladzią (np. izba czeladna)

SJP.pl

czeladź

dawna służba u arystokracji używana do posług w domu, jako straż w zamku itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

- czeladź – służba w okresie I Rzeczypospolitej

- Czeladź – miasto w woj. śląskim, w powiecie będzińskim, w Zagłębiu Dąbrowskim

- Czeladź Mała (dawn. Czeladź) – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno

- Czeladź Wielka (dawn. Cielążyn) – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Wąsosz

- Czeladź – dawna gmina wiejska, istniejąca przejściowo w 1915 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛlat͡ɕ, AS: čelać

Wiktionary

czeladzianin

mieszkaniec Czeladzi

SJP.pl

czeladzianka

mieszkanka Czeladzi

SJP.pl

czeladzki

przymiotnik od: Czeladź

SJP.pl

czelatyce

Czelatyce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Rokietnica.

Wieś szlachecka, własność Stanisława Derszniaka, położona była w 1589 roku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia

czelesta

perkusyjny instrument klawiszowy należący do grupy idiofonów, przypominający fisharmonię; celesta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;

Wiktionary

Czelesta (wł. celesta = rajski; skrót: Cel.) – klawiszowy instrument muzyczny z grupy instrumentów perkusyjnych wynaleziony pod koniec XIX w., przypominający kształtem fisharmonię. Dźwięk powstaje w nim w wyniku uderzania uruchamianych przy pomocy klawiszy młoteczków w metalowe płytki połączone z rezonatorem skrzynkowym, które wydają dźwięk zbliżony do dzwonków. Instrument ma zazwyczaj 49-65 klawiszy oraz skalę obejmującą trzy, cztery lub pięć oktaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈlɛsta, AS: čelesta

Wiktionary

czelijadź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czeladź

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chasa, hasa

Wiktionary

czelista

muzyk grający na wiolonczeli; wiolonczelista

SJP.pl

czelistka

kobieta grająca na wiolonczeli; wiolonczelistka

SJP.pl

czelniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czelny

SJP.pl

czelność

nadmierna śmiałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po tym, co zrobił, ma jeszcze czelność uważać siebie za naszego przyjaciela.

Wiktionary

Powiązane:

przym. czelny

rzecz. czółko n., czoło n., czołówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezczelność, tupet, zuchwałość, rzad. śmiałość

Wiktionary

czelny

śmiały, arogancki, zuchwały

SJP.pl

czeluść

wielki otwór, głęboka jama; głębia, przepaść

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przepaść, głębia, jama

(1.2) stpol. paszcza

(1.3) stpol. szczęka

Wiktionary

Czeluść – krakowski kolektyw muzyczny, założony w 2015 roku przez Filipa „JUTRØ” Fabiańskiego i Jana „Kosę” Kosińskiego,współpracujący z producentami i DJ-ami, tworzący muzykę witch house.

JUTRØ i Kosa od 2017 roku organizują w Krakowie Czeluść Festival. W latach 2018–2022 roku w Radiowej Trójce, w poniedziałkowe i czwartkowe wieczory, nadawana była audycja „Wieczór rezydentów” prowadzona rotacyjnie przez kolektyw Czeluść, Jurka Przeździeckiego, Kubę Sojkę i Rrrkrt z projektu Brutaż. DJ-e analizowali w niej twórczość producentów i raperów powiązanych z nową falą hip-hopu, trapem, muzyką bassową i klubową. W 2023 z kolektywu wystąpił „Kosa”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Patrzył jak jego plecak stacza się w czeluść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛluɕt͡ɕ, AS: čeluść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeluścin mrz.

przym. czeluściński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) otchłań

Wiktionary

czeluścin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyński, w gminie Pępowo;

Wiktionary

W Polsce

- Czeluścin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo

- Czeluścin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

- Czeluścin – przystanek kolejowy w Czeluścinie w pow. gostynińskim

- Czeluścin – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Czeluścinie, w pow. gnieźnieńskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chciała wysiąść w Czeluścinie, ale przespała przystanek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeluścinianin mos., czeluścinianka ż., czeluść ż.

przym. czeluściński

Wiktionary

czeluściński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Czeluścina, związany z Czeluścinem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ślub wzięli w czeluścińskim kościele.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeluścin mrz., czeluścinianin mos., czeluścinianka ż., czeluść ż.

Wiktionary

czeluściowy

przymiotnik od: czeluść

SJP.pl

czeluśnica

Czeluśnica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec.

Czeluśnica jest jedną z największych wsi w gminie Tarnowiec.

Wieś lokowana była prawdopodobnie na prawie niemieckim i od połowy XV w. należała do opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie bieckim województwa krakowskiego. Mówi o tym dokument z 1456 r. w którym Kazimierz Jagiellończyk potwierdził oddanie wioski opactwu tynieckiemu i wszystkie nadane wcześniej przywileje. Wieś została przejęta przez skarb państwa austriackiego w roku 1798. Później stała się własnością Aleksandra Gorajskiego herbu Korczak, właściciela Moderówki, Gąsówki, Warzyc i Bierówki, a następnie jego syna Władysława i wnuka Kazimierza. Ostatecznie w roku 1895 majątek został rozparcelowany.

Wikipedia

czelustny

przymiotnik od: czeluść

SJP.pl

czemergies

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. samogon

Wiktionary

czemiernicki

przymiotnik od: Czemierniki

SJP.pl

czemierniczanin

mieszkaniec Czemiernik (miasta w Polsce)

SJP.pl

czemierniczanka

mieszkanka Czemiernik (miasta w Polsce)

SJP.pl

czemierniki

miasto w Polsce

SJP.pl

Czemierniki – miasto w Polsce, położone na Wysoczyźnie Lubartowskiej, w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, siedziba gminy Czemierniki. Na terenie Czemiernik utworzono dwa sołectwa Czemierniki I i Czemierniki II.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1509 roku, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim w województwie lubelskim. Zostały pozbawione praw miejskich 13 stycznia 1870 i włączone do gminy Czemierniki w powiecie lubartowskim. W latach 1867–1954 siedziba wiejskiej gminy Czemierniki, 1954–1972 gromady Czemierniki (od 1956 w powiecie radzyńskim), a od 1973 reaktywowanej gminy Czemierniki. W latach 1975–1998 należały administracyjnie do województwa bialskopodlaskiego. 1 stycznia 2024 odzyskały status miasta.

Wikipedia

czemó

zaimek pytajny

(1.1) slang. czemu (mocniej podszyte zdziwieniem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) „Ej, nie jesteś już moim duo Fortnite!” – czemó??

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃mɔ, AS: čẽmo

Wiktionary

czempiń

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czempiń (pol. hist. Piechnino) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie kościańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czempiń.

Czempiń uzyskał lokację miejską przed 1399 rokiem. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.Przez gminę przebiegają ważne szlaki komunikacyjne między innymi linia kolejowa łącząca Poznań z Wrocławiem i droga krajowa nr 5 z Gdańska przez Poznań, Wrocław do Pragi. Na terenie Czempinia ma swoją siedzibę jedyna tego rodzaju w Polsce stacja badawcza Polskiego Związku Łowieckiego. Jego działalność opiera się na hodowli i leczeniu ptaków drapieżnych. Prowadzone są tutaj również zakrojone na szeroką skalę badania nad zwierzyną. Związek ten zajmuje się również organizacją szkoleń dla myśliwych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃mpʲĩɲ, AS: čẽmpʹĩń

Wiktionary

Powiązane:

przym. czempiński

Wiktionary

czempinianin

mieszkaniec Czempinia

SJP.pl

czempinianka

mieszkanka Czempinia

SJP.pl

czempiński

przymiotnik od: Czempiń

SJP.pl

czempion

mistrz sportowy; champion; szampion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. aktualny mistrz jakiejś dyscypliny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę wielokrotnie nagradzane na pokazach, konkursach, wystawach

Wiktionary

Mistrz – tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru) dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnia ją spośród ogółu.

Odpowiednikiem żeńskiego tytułu jest mistrzyni, rzadziej miss.

Wikipedia

Powiązane:

czas. czempionat m.

:: fż. czempionka ż.

Wiktionary

czempionat

mistrzostwo w jakiejś dyscyplinie sportu; championat

SJP.pl

czempionka

championka;
1. mistrzyni w jakiejś dyscyplinie sportu
2. zwierzę (samica), które zostało zwycięzcą zawodów lub konkursu

SJP.pl

czemu

zaimek pytajny (np. Co nowego widziałeś? Czego chciał?) lub względny (np. Zrobili wszytko, co mogli. Czego byłoby trzeba, to móc pójść na spacer.)

SJP.pl

zaimek pytajny

(1.1) dlaczego, po co

zaimek względny

(2.1) dlaczego, po co

forma zaimka.

(3.1) C. lp. od: co

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czemu kupiłeś taki drogi samochód?

(2.1) Nikt nie wie, czemu ona ścięła włosy.

(3.1) Czemu się przyglądasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃mu, AS: čẽmu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|czamu.

Wiktionary

czemuś

zaimek nieokreślony zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu

SJP.pl

czemuż

wzmocniony zaimek pytajny "co", wprowadzający pytanie uzupełnienia lub pytanie retoryczne

SJP.pl

czenczek

nazwisko

SJP.pl

czengczou

Zhengzhou; miasto w Chinach

SJP.pl

Zhengzhou (chiń. upr. 郑州; chiń. trad. 鄭州; pinyin Zhèngzhōu; wym. [tʂɤ̂ŋtʂóu̯]) – stolica prowincji Henan, leżąca nad Huang He. W mieście znajduje się największa na świecie fabryka iPhone’ów, obsługująca firmę Apple.

Wikipedia

czengtu

miasto w Chinach; Chengdu

SJP.pl

Wikipedia

czep

część rośliny łatwo przyczepiająca się

SJP.pl

czepca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej części Rosji, przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki;

Wiktionary

Czepca (ros. Чепца, udm Чупчи́) — rzeka w europejskiej części Rosji. Przepływa przez terytorium Udmurcji i obwodu kirowskiego; główny lewy dopływ Wiatki o długości 501 km, z dorzeczem o powierzchni 20 400 км².

Swój bieg rozpoczyna na Wyżynie Wierchniekamskiej na północy Udmurcji, a do Wiatki uchodzi w pobliżu miasta Kirowo-Czepieck w obwodzie kirowskim. Nad jej brzegami położone są (kolejno od źródeł do ujścia): wieś Debiosy, posiółek Baleziny oraz miasta Głazow i Kirowo-Czepieck.

Wikipedia

czepcowy

→ czepiec

SJP.pl

Patrz:
czepiec

czepeczek

1. zdrobnienie od: czepek
2. tkanka powierzchniowa, pokrywająca koniec korzenia; czepiec

SJP.pl

czepek

1. nieprzemakalne nakrycie głowy stosowane na basenie;
2. dawne kobiece nakrycie głowy noszone przez mężatki i wdowy;
3. część stroju ludowego;
4. biała czapeczka, noszona np. przez pielęgniarki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. nakrycie głowy;

(1.2) zaw. nakrycie głowy spinające lub chroniące włosy przy pracy lub w kąpieli

(1.3) sport. gumowe lub płócienne nakrycie głowy pływaka;

(1.4) anat. med. część błon płodowych okrywająca głowę noworodka;

(1.5) bot. element sporofitu szeregu mchów i wątrobowców;

Wiktionary

- czepek (czepiec) – dawne nakrycie głowy

- czepek pielęgniarski

- czepek – część błon płodowych, która pokrywa głowę i twarz noworodka

- czepek pływacki – nakrycie głowy używane w czasie kąpieli

- czepek – element sporofitu wielu mszaków

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wrzaskliwe, wygadane przekupki w spódnicach sztywnych od krochmalu i wysokich bieluśkich czepkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛpɛk, AS: čepek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oczepiny lm nm., czepiec mrz.

:: zdrobn. czepeczek mrz.

czas. czepić ndk.

przym. czepny

Wiktionary

czepel

wyspa na Dunaju; Csepel

SJP.pl

Czepel (węg. Csepel) – największa na Węgrzech wyspa rzeczna na Dunaju. Długość wyspy wynosi 48 km, szerokość – 6–8 km, zaś powierzchnia – 257 km². Wyspa Czepel leży na Wielkiej Nizinie Węgierskiej, rozciągając się od Budapesztu prawie po Dunaújváros. Główny nurt Dunaju (Nagy-Duna) otacza wyspę od zachodu, wschodnia odnoga nazywa się Ráckevei-Duna (także Soroksári-Duna, Kis-Duna). Administracyjnie wyspa należy do komitatu Pest – z wyjątkiem północnego krańca, który stanowi XXI dzielnicę Budapesztu. Poza tą dzielnicą na Czeplu leżą miasta Szigetszentmiklós, Szigethalom, Tököl i Ráckeve oraz kilka wsi. Liczba ludności wynosi około 165 tysięcy. Budapeszteńska część wyspy stanowi ok. 10% jej powierzchni, ale jej ludność stanowi prawie połowę całkowitej liczby.

Wikipedia

czepiać

1. potocznie: nagabywać;
2. czepiać się:
a) chwytać się, zahaczać się;
b) dopatrywać się ujemnych cech kogoś lub czegoś, często bez podstaw

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. czepić)

(1.1) pot. prowizorycznie mocować

(1.2) pot. zatrzymywać kogoś lub coś bez istotnego powodu

czasownik zwrotny niedokonany czepiać się (dk. czepić się)

(2.1) pot. ujmować coś, by się tego trzymać

(2.2) pot. wynajdywać złe strony czegoś, niedobre intencje kogoś

(2.3) pot. czynić starania, by coś ocalić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czepianie n., zaczep mrz.

przym. czepialski, czepny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przyczepiać, przymocowywać, przypinać, zawieszać

(1.2) nagabywać, zaczepiać

(2.1) chwytać się, lgnąć, przytrzymywać się, zahaczać się

(2.2) atakować, dopieprzać się, dopierdalać się, krytykować, przychrzaniać się, przyczepiać się, przypieprzać się, przypierdalać się, przypierdzielać się, przypinać się, tykać się, szukać dziury w całym

Wiktionary

czepiak

małpa szerokonosa, zamieszkująca Amerykę Południową

SJP.pl

Czepiak (Ateles) – rodzaj nadrzewnych ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).

Wikipedia

czepiakowate

rodzina nadrzewnych ssaków naczelnych

SJP.pl

Czepiakowate (Atelidae) – rodzina nadrzewnych ssaków naczelnych z infrarzędu małpokształtnych (Simiiformes) obejmująca czepiaki i wyjce – największe i najgłośniejsze małpy Nowego Świata, dawniej włączane do rodziny płaksowatych.

Wikipedia

czepiakowaty

o cechach czepiakowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

czepialska

kobieta, która lubi bezpodstawnie krytykować innych, doszukuje się złych cech, intencji

SJP.pl

czepialski

potocznie: taki, który bezpodstawnie krytykuje innych, doszukuje się w kimś lub w czymś złych cech, stron

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który często czepia się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czepianie n.

czas. czepiać ndk.

przym. czepliwy

Wiktionary

czepialskość

→ czepialski

SJP.pl

Patrz:
czepialski

czepialstwo

potocznie: przyczepianie się do kogoś, występowanie z nieuzasadnionymi pretensjami, zwykle w nieistotnych sprawach; małostkowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. częste krytykowanie rzeczy drobnych i błahych, zwracanie uwagi na najmniejsze szczegóły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈpʲjalstfɔ, AS: čepʹi ̯alstfo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czepianie się

czas. czepiać się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czepianie się

Wiktionary

czepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czepiać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czepiać ndk.

rzecz. zaczep mrz.

przym. czepialski, czepny

Wiktionary

czepić

czepić się:
1. chwycić się, zahaczyć się;
2. dopatrzeć się ujemnych cech kogoś lub czegoś, często bez podstaw

SJP.pl

czepiec

1. dawniej kobiece nakrycie głowy; czepek
2. część żołądka u zwierząt przeżuwających

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. etn. rodzaj kobiecego nakrycia głowy;

(1.2) anat. zool. jeden z żołądków przeżuwaczy;

(1.3) anat. zob. czepiec ścięgnisty.

Wiktionary

- czepiec – kobiece nakrycie głowy

- czepiec – przedżołądek u przeżuwaczy

- czepiec ścięgnisty – rozcięgno pokrywające sklepienie czaszki

2 miejscowości w Polsce:

- Czepiec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów

- Czepiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie oczepin ścinano warkocz i zakładano pannie młodej czepiec.

(1.2) Krowy mają cztery żołądki zwane kolejno żwaczem, czepcem, księgami i trawieńcem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛpʲjɛt͡s, AS: čepʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. oczepiny nmos.

:: zdrobn. czepek m., czepeczek m.

przym. czepcowy, czepny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czepek

Wiktionary

czepiel

nazwisko

SJP.pl

Czepiel (czes. Čepel niem. Tippelstein lub Tüpelstein, 901 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach w obrębie Lasockiego Grzbietu.

Położony pomiędzy Kopiną na północy a Mravenečníkiem na południu. Przez Czepiel przechodzi dział wód pomiędzy zlewiskami Bałtyku i Morza Północnego. Wschodnie stoki leżą w dorzeczu Bobru a zachodnie Úpy. Zbudowany ze skał metamorficznych wschodniej osłony granitu karkonoskiego – głównie zieleńców. Wierzchołek i górne stoki są porośnięte lasami, niższe części pokrywają łąki.

Wikipedia

czepiga

1. rączka pługa;
2. czepiga rudawa - ptak zamieszkujący w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uchwyt do prowadzenia pługa konnego przez oracza

(1.2) średniej wielkości ptak zamieszkujący środkową i południową Afrykę;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈpʲiɡa, AS: čepʹiga

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czepigi nmos.

Wiktionary

czepigi

rączki od pługa konnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Coliiformes|Murie|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Coliidae|Swainson|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu czepig (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: czepiga

Wiktionary

Czepigi – rząd (Coliiformes) i rodzina (Coliidae) ptaków z podgromady Neornithes.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czepiga ż.

Wiktionary

czepino

Czepino (do 1945 roku niem. Wintersfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino przy historycznym trakcie komunikacyjnym w kierunku Szczecina, w paśmie zabudowy wytworzonym przez miejscowości Czepino, Daleszewo, Radziszewo.

Wikipedia

czepiny

dawny obrzęd weselny znany u większości ludów słowiańskich, podczas którego panna młoda symbolicznie przechodziła ze stanu panieńskiego w zamężny; oczepiny

SJP.pl

czepiszcze

bylina z rodziny ślazowatych; urena

SJP.pl

czepkowy

→ czepek

SJP.pl

Patrz:
czepek

czepliwość

→ czepliwy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czepliwe

Wiktionary

Patrz:
czepliwy
Powiązane:

przym. czepliwy, czepny

Wiktionary

czepliwy

1. umożliwiający przyczepianie się; czepny;
2. potocznie: skłonny do zaczepek, niesłusznego krytykowania; napastliwy, zaczepliwy;
3. potocznie: łatwy do zapamiętania, wpadający w ucho; chwytliwy

SJP.pl

czępnąć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. cząpnąć.

Wiktionary

czepne

1. umożliwiający przyczepianie się (np. organy czepne wytwarzane przez niektóre rośliny pnące)
2. czepiający się; lepki, przylegający (np. czepna witka maliny)

SJP.pl

czepny

1. umożliwiający przyczepianie się (np. organy czepne wytwarzane przez niektóre rośliny pnące)
2. czepiający się; lepki, przylegający (np. czepna witka maliny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dostosowany do czepiania się

(1.2) chwytliwy, czepliwy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czepek mrz., czepiec mrz., czepianie n., czepliwość ż.

czas. czepić ndk., czepiać ndk., przyczepić dk., przyczepiać ndk.

przym. czepliwy, przyczepny

Wiktionary

czepota

cierniste pnącze z rodziny marzanowatych; gambir

SJP.pl

czepułkowski

nazwisko

SJP.pl

czerczen-daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-zachodnich Chinach;

Wiktionary

czerdak

dawny rodzaj werandy w domach budowlanych na Wschodzie, zwłaszcza w Turcji

SJP.pl

czerecha

drzewo owocowe - mieszaniec wiśni i czereśni

SJP.pl

czereda

żartobliwie lub lekceważąco: gromada, grupa ludzi; zgraja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zgraja, grupa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Koronami drzew czmychnęła czereda małp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈrɛda, AS: čereda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. czeredka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromada

Wiktionary

czeredka

zdrobnienie od: czereda; gromadka

SJP.pl

czeremcha

drzewo lub krzew z rodziny różowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Padus., rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;

(1.2) spoż. owoc czeremchy (1.1)

Wiktionary

- czeremcha – rodzaj lub podrodzaj drzew i krzewów z rodziny różowatych

- Czeremcha – szczyt (1146 m) w Paśmie Radziejowej, w Beskidzie Sądeckim

- Czeremcha – szczyt w Beskidzie Niskim, na granicy polsko-słowackiej

- Czeremcha – szczyt w Bieszczadach Zachodnich na Ukrainie

- Czeremcha – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jaśliska.

- Czeremcha – osada w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim

- Czeremcha – gmina województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim

- Czeremcha – gromada

- Czeremcha – stacja kolejowa w powyższej osadzie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) drzewa jaśniały świeżą zielonością, biała czeremcha rozlewała zapach i zwieszała tak nisko swe cienkie gałązki, aż zanurzały się w wodzie przejrzystej.

(1.1) U nóg Joanny leżał pęk czeremchy, która teraz właśnie rozkwitała na świecie, a której garść sporą syn ślusarza narwał zapewne w czyimś ogrodzie i milcząc tu na podłodze położył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈrɛ̃mxa, AS: čerẽmχa

Wiktionary

Powiązane:

przym. czeremchowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lud. kocierba

Wiktionary

czeremchowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Wiktionary

Czeremchowo (ros. Черемхово) – miasto w Rosji w obwodzie irkuckim w zagłębiu węglowym.

Znajdują się tu kopalnie węgla, przemysł maszynowy, spożywczy, lekki.

Jedno z miejsc do których byli zsyłani polscy działacze socjalistyczni z partii „Proletariat”. Tu byli zatrudniani między innymi w kopalni węgla i złota „Komorowski i Sobieszczański” (Kомпании Русскo-Азиатическия Уголья копий и Золотые принска „Коморовский и Собесщанский”, Черемхово).

Wikipedia

Powiązane:

przym. czeremchowski

Wiktionary

czeremchowski

→ Czeremcha

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czeremchowem, dotyczący Czeremchowa

Wiktionary

Patrz:
Czeremcha
Powiązane:

rzecz. Czeremchowo n.

Wiktionary

czeremchowy

związany z czeremchą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czeremchą, dotyczący czeremchy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrɛ̃mˈxɔvɨ, AS: čerẽmχovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeremcha ż.

Wiktionary

czeremeski

przymiotnik od: Czeremcha

SJP.pl

czeremis

członek ludu zamieszkującego Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Maryjczyk

SJP.pl

czeremisi

lud zamieszkujący Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Maryjczycy

SJP.pl

Wikipedia

czeremiska

dotyczący Czeremisów, właściwy Czeremisom

SJP.pl

czeremiski

dotyczący Czeremisów, właściwy Czeremisom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Czeremisami (Maryjczykami), dotyczący Czeremisów (Maryjczyków)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czeremiski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeremis mos.. Czeremiska ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maryjski

(2.1) maryjski

Wiktionary

czeremosz

rzeka na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na zachodniej Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Prutu;

Wiktionary

Czeremosz (ukr. Черемош, rum. Ceremuș) – rzeka na zachodniej Ukrainie, w Karpatach Wschodnich, prawy dopływ Prutu o długości 80 km (167 km z Czarnym Czeremoszem) i powierzchni dorzecza 2560 km². Nazwa rzeki często pojawia się w kulturze ludowej, w szczególności w odniesieniu do tradycji huculskiej.

Wikipedia

czeremsza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. czosnek niedźwiedzi

(1.2) spoż. jarzyna z czosnku niedźwiedziego

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Zapobiegliwe gospodynie solą czeremszę i przechowują w beczułkach na zimę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) czosnek niedźwiedzi, babczy czosnek, zajęczy czosnek, babny czosnek, psi czosnek

Wiktionary

czeremszaczek

namiotnik czeremszaczek - motyl z rodziny namiotnikowatych

SJP.pl

czeremszyna

1. kwiat lub owoc czeremchy;
2. lasek czeremchowy

SJP.pl

Czeremszyna – polski zespół folkowy, inspirujący się folklorem słowiańskim, głównie podlaskim. Powstał w listopadzie 1993 roku z inicjatywy Barbary Kuzub-Samosiuk, w Czeremsze, na Podlasiu.

Od początku istnienia zespołu na jego repertuar składają się przede wszystkim pieśni ludowe pogranicza polsko-białorusko-ukraińskiego wykonywane w gwarze z Podlasia zaaranżowane na głos i różne instrumenty m.in. akordeon, bałałajkę basową, cymbały, fujarę słowacką, mandolinę, skrzypce, sopiłki i instrumenty perkusyjne. Płyta zespołu z 2003 roku pt. „Hulaj póki czas” została laureatem konkursu „Wirtualne Gęśle” 2003.

Wikipedia

czeremucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Padus avium|Mill.|ref=tak., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych

(1.2) bot. drzewo lub krzew z gatunku czeremuch (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czeremucha jest typowym megafanerofitem.

(1.2) Położyła się pod czeremuchą, by przeczekać gorąc południa.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czeremcha, czeremcha zwyczajna, czeremcha pospolita, śliwa kocierpka, trzemcha, smrodynia

(1.2) czeremcha

Wiktionary

czerep

1. skorupa po stłuczonym naczyniu;
2. głowa, czaszka;
3. nieszkliwiony wyrób garncarski lub ceramiczny;
4. odłamek pocisku, bomby, granatu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. czaszka

(1.2) anat. głowa

(1.3) przen. liche naczynia garncarskie

(1.4) techn. w technologii ceramicznej: wytrzymały mechanicznie produkt wypiekania uformowanej masy ceramicznej

(1.5) wojsk. odłamek bomby, granatu lub pocisku

(1.6) przen. szczątki, ruiny

(1.7) gw-pl|Bukowina. dachówka

Wiktionary

Czerep – skorupa ceramiczna, stanowiąca właściwą ściankę przedmiotu; wypalona, lecz nieszkliwiona bez angoby i dekoracji.

Wypalenie wyrobu pozbawia masę ceramiczną wody, zmienia jej właściwości fizyczne i chemiczne. Czerep jest twardy, porowaty, kruchy, dźwięczy przy uderzeniu, zachowuje na stałe kształt nadany przed wypaleniem.
Goły czerep będący gotowym produktem charakterystyczny jest dla naczyń ceramicznych ludów pierwotnych (np. ceramika siwa) oraz niektórych kultur wiejskich Polski (np. ceramika iłżecka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛrɛp, AS: čerep

Wiktionary

Synonimy:

(1.7) czerepica

Wiktionary

czerepak

nazwisko

SJP.pl

czerepaniak

nazwisko

SJP.pl

czerepica

gwarowo: dachówka

SJP.pl

czerepowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim;

Wiktionary

Czerepowiec (ros. Черепове́ц) – miasto w północnej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, port przy Wołżańsko-Bałtyckiej Drodze Wodnej, nad Zbiornikiem Rybińskim.

Centrum administracyjne rejonu czerepowieckiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerepowiecki

Wiktionary

czerepowiecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerepowcem, dotyczący Czerepowca

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerepowiec mrz.

Wiktionary

czeresienka

zdrobnienie od: czereśnia

SJP.pl

czereśnia

drzewo owocowe z rodziny różowatych (Cerasus avium, Prunus avium), pokrewne wiśni, powszechnie uprawiane dla owoców deserowych i na przetwory
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. bot. drzewo z rodziny różowatych;

(1.2) spoż. owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

(1.3) techn. drewno uzyskane z czereśni (1.1)

Wiktionary

- czereśnia – jedna z nazw zwyczajowych gatunku wiśnia ptasia,

- czereśnie – owoce wiśni ptasiej

- Czereśnia – część miasta Cieszanów, w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Cieszanów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojciec posadził czereśnię na wzgórzu.

(1.1) Pełne mam oczy i usta pieśni, płonę na słońcu, jak kwiat czereśni, po tej skończonej mojej piosence weź mnie na ręce!

(1.2) Wszyscy jedliśmy czereśnie prosto z drzewa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈrɛɕɲa, AS: čereśńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czereśniówka ż., czereśniak m., Czereśnica ż.

:: zdrobn. czeresienka ż.

przym. czereśniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) reg. lub daw. trześnia

Wiktionary

czereśniacki

→ czereśniak

SJP.pl

Patrz:
czereśniak

czereśniak

wsiór, wsiur, wiochman, wiochmen, wieśniak, wsiok; pogardliwie:
1. człowiek pochodzący ze wsi lub mieszkający na wsi;
2. człowiek prymitywny, nieumiejący się odpowiednio zachować w towarzystwie

SJP.pl

czereśniówka

nalewka z czereśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. napój alkoholowy przygotowany poprzez zalanie spirytusem owoców czereśni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeresienka ż., czereśnia ż., czereśniak m., Czereśnica ż.

przym. czereśniowy

Wiktionary

czereśniowy

przymiotnik

(1.1) związany z czereśnią (drzewem)

(1.2) związany z czereśnią (owocem)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) [...] powracając z perskiej wyprawy przeciwko Mitrydatesowi, przywiózł sadzonki drzew czereśniowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrɛɕˈɲɔvɨ, AS: čereśńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czereśnia ż., czereśniówka ż.

Wiktionary

czereszewski

nazwisko

SJP.pl

czerezwyczajka

potoczna nazwa WCzK, czyli organizacji poprzedzającej NKWD i KGB w Rosji sowieckiej; czrezwyczajka

SJP.pl

Wikipedia

czerkaski

1. → Czerkasy;
2. obwód czerkaski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerkasami, dotyczący Czerkasów

Wiktionary

Czerkaski (bułg. Черкаски) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Montana, w gminie Wyrszec. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 182 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Czerkasy ż., Czerkaszczyzna ż.

Wiktionary

czerkasy

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś na Ukrainie;
3. wieś na Białorusi;
4. część miasta Łaszczów w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie:

Wiktionary

Czerkasy (ukr. Черкаси) – miasto w centralnej części Ukrainy, stolica obwodu czerkaskiego. Leży nad Dnieprem oraz nad brzegiem Krzemieńczuckiego Zbiornika Wodnego utworzonego przez spiętrzenie wód Dniepru.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerkaski

Wiktionary

czerkawski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Euzebiusz Czerkawski (1822–1896) – polski polityk i wykładowca akademicki

- Jan Czerkawski (1939–2007) – polski historyk filozofii

- Mariusz Czerkawski (ur. 1972) – polski hokeista, olimpijczyk, menedżer hokejowy i komentator sportowy

- Paisjusz (Czerkawski) (zm. 1633) – prawosławny biskup

- Piotr Czerkawski (ur. 1989) – polski krytyk filmowy i dziennikarz

- Tadeusz Czerkawski (1919–2012) – polski wojskowy

- Tytus Czerkawski (1884–1969) – działacz Polonii w Rumunii. W latach 1939-40 senator Królestwa Rumunii, reprezentujący mniejszość polską

- Walenty Czerkawski (1846–1935) – polski wojskowy, poeta, powstaniec

- Witold Czerkawski (1921–2007) – polski fotograf, fotoreporter i dokumentalista

- Włodzimierz Czerkawski (1866–1913) – polski ekonomista

Wikipedia

czerkies

koń czerkieski północnego Kaukazu

SJP.pl

czerkiesi

lud kaukaski zamieszkujący Karaczajo-Czerkiesję

SJP.pl

Czerkiesi (kab.-cz. адыгэ, ros. черке́сы) – grupa etniczna z północno-zachodniego Kaukazu (Czerkiesja), obecnie zamieszkująca głównie północno-wschodnią Turcję oraz Republikę Karaczajo-Czerkieską w Federacji Rosyjskiej, gdzie stanowią ok. 10% ludności, a także kilka wiosek w Republice Adygei.

Wikipedia

czerkiesk

stolica Karaczajo-Czerkiesji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Wiktionary

Czerkiesk (ros. Черкесск) – stolica Karaczajo-Czerkiesji, w Rosji, nad Kubaniem. Miasto założone w 1804 roku jako Batałpaszyńska stanica kozacka. 123,1 tys. mieszkańców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czerkieszczanin mos., czerkieszczanka ż.

przym. czerkieski

Wiktionary

czerkieska

1. długie okrycie wierzchnie górali czerkieskich oraz armii radzieckiej;
2. futrzana czapka

SJP.pl

czerkieski

dotyczący Czerkiesów (ludu kaukaskiego), właściwy Czerkiesom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerkieskiem, dotyczący Czerkieska

(1.2) związany z Czerkiesją albo Czerkiesami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerkiesk mrz., Czerkiesja ż., Czerkies mos., Czerkieska ż.

Wiktionary

czerlejno

Czerlejno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn.

Wieś duchowna Czerlenino, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Wikipedia

czermak

nazwisko

SJP.pl

- Johann Nepomuk Czermak – niemiecki fizjolog

- Stanisław Czermak – działacz państwowy, wiceminister komunikacji

- Wiktor Czermak – polski historyk

- Władysław Czermak – polski oficer

Wikipedia

czermień

trująca bylina z rodziny obrazkowatych; kalla

SJP.pl

Wikipedia

czermin

nazwa kilku miejscowości w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w Polsce;

Wiktionary

W Polsce

- Czermin – część wsi Kwiatkowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin

- Czermin – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Czermin

- Czermin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy

- Czermin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Bralin

- Czermin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Bralin

- Czermin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Czermin

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Magnat urodził się w Czerminie zaraz po powstaniu listopadowym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerminianin mos., czerminianka ż., Czerminek mrz., Czermiński mos., Czermińska ż.

przym. czermiński

Wiktionary

czerminianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Czermina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerminianom ponownie udało się pokonać drużynę z Marszewa.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czermin mrz., Czerminek mrz.

:: fż. czerminianka ż.

przym. czermiński

Wiktionary

czerminianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Czermina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W ubiegłym roku zwyciężyła drużyna czerminianek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czermin mrz., Czerminek mrz.

:: fm. czerminianin mos.

przym. czermiński

Wiktionary

czermiński

związany z Czerminem, dotyczący Czermina

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Czermina, związany z Czerminem

Wiktionary

Czermiński – polskie nazwisko.

- Alfred Czermiński (1923–2011) – profesor nauk ekonomicznych

- Antoni Czermiński (zm. przed 1729) – kasztelan małogoski w 1706, stolnik sandomierski w 1706

- Jan Czermiński (1923–1976) – polski geolog i petrograf

- Kajetan Czermiński (XVIII w.) – konsyliarz ziemi dobrzyńskiej

- Łukasz Czermiński (zm. po 1676) – kasztelan zawichojski w latach 1662–1679, stolnik dorpacki w 1659 roku

- Łukasz Jacek Czermiński (1662–1717) – polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy przemyski, kanonik gnieźnieński, krakowski i przemyski

- Marcin Czermiński (1860–1931) polski jezuita, misjolog, hagiograf

- Wiesław Czermiński (ur. 1889) – polski działacz niepodległościowy i społeczny, agronom

- Władysław Czermiński (1910–1995) – nauczyciel, porucznik Armii Krajowej, dowódca oddziału partyzanckiego na Wołyniu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Konserwatora zatrudnił czermiński proboszcz.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czermin mrz., czerminianin mos., czerminianka ż., Czerminek mrz., Czermiński mos., Czermińska ż.

Wiktionary

czermna

- Czermna – dzielnica Kudowy-Zdroju

- Czermna – wieś w województwie małopolskim

- Czermna – gromada

Zobacz też: Čermná

Wikipedia

czermnica

- Czermnica – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard

- Czermnica – potok, dopływ Metuji (Polska)

- Czermnica – potok, dopływ Skory (Polska)

- Czermnica – potok, lewy dopływ Brlenki

Wikipedia

czermnieński

przymiotnik od: Czermna

SJP.pl

czermno

W Polsce

- Czermno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe

- Czermno – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce

- Czermno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin

- Czermno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków

Wikipedia

czerń

1. czarny kolor; czarność;
2. czarne ubranie, czarna tkanina;
3. ciemność;
4. w chemii: czarny barwnik;
5. pogardliwie; tłuszcza, motłoch, hałastra;
6. czerń rzepakowa - choroba roślin powodująca niedokształcenie ziarna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czarny kolor

(1.2) czarny barwnik, pigment lub farba

(1.3) czarny strój, zwłaszcza żałobny

(1.4) przen. głęboka ciemność

(1.5) biol. nazwa kilku chorób grzybowych roślin

Wiktionary

- Barwy achromatyczne

- Barwa czarna – czerń

- chemikalia

- Czerń 7984

- Czerń eriochromowa T

- Czerń platynowa

- Czerń brylantowa

- Czerń anilinowa

- Czerń uranowa

- Czerń (ruskie chłopstwo) – określenie chłopstwa ruskiego; później także ukraińskiego (pejoratywnie), biorącego m.in. udział w rzezi wołyńskiej

- Czerń (polskie chłopstwo) – (inaczej „czerniawa”), określenie chłopstwa polskiego w Galicji w XIX wieku, biorącego m.in. udział w rabacji galicyjskiej

- W Rosji (ros. Чернь):

- Czerń – osiedle typu miejskiego, centrum administracyjne rejonu czernskiego w obwodzie tulskim

- Czerń – stacja kolejowa Kolei Moskiewskiej (Московская железная дорога) przy wsi Miedwieżka (Медвежка) w rejonie czernskim obwodu tulskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Malarze impresjonistyczni stronili od czerni.

(1.2) Czerń żelazowa występuje w stanie naturalnym, jak również otrzymywana jest na drodze syntetycznej.

(1.3) Po śmierci męża, Janina przez długi czas chodziła w czerni.

(1.4) Niestrudzony wędrowiec wyruszył w czerń nocy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrʲɲ, AS: čerʹń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarny mos./mrz., czarnucha ż., czernidło n., Czarny m., Czarna ż., czarnuch m., czarnulka ż., czarnuszek m., czernina ż., czernienie n., poczernienie n., oczernienie n., oczernianie n., czarniak mzw., czarnuszka ż., czerniak mrz., czarność ż., czarnek m.

czas. czernieć ndk., poczernieć dk., oczerniać ndk., oczernić dk.

przym. czarny, czarnawy, czarniawy, czarniutki

przysł. czarno, czarniutko, czarnawo

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) ciemność

Wiktionary

czerna

nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Czerna – część miasta Kalwaria Zebrzydowska

- Czerna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec

- Czerna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice

- Czerna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia

- Czerna – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Iłowa

- Czerna – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Tuplice

- Czerna – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice

- Czerna – część wsi Grojec w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim

- Czerna – część wsi Stryszawa w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa

- Czerna – przysiółek wsi Stanisław Dolny w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska

- Czerna – przysiółek wsi Zakrzów w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów

- Czerna – część wsi Stanisław Górny w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice

- Czerna – część wsi Wysoka w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice

- Czerna – część wsi Kosztowa w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko

- Czerna – część wsi Sól w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Rajcza

Wikipedia

czernecki

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Czernecki (1939-2012) – polski przedsiębiorca i polityk

- Jan Czernecki (1871-1955) – wydawca, pisarz, fotograf

- Józef Czernecki (1847-1929) – polski nauczyciel

- Michał Czernecki (ur. 1978) – polski aktor

- Ołeksandr Czernecki (ur. 1984) – ukraiński zapaśnik

- Roman Czernecki (1904–1986) – polski pedagog

- Tadeusz Wałek-Czernecki (1889-1949) – polski historyk starożytności

- Wasyli Czernecki (1837-1900) – publicysta, pisarz łemkowski

Wikipedia

czernek

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Helena Czernek – polska nauczycielka i działaczka społeczna

- Joachim Czernek – polski polityk

- Krystian Czernek – polski inżynier

Wikipedia

czernelica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Wiktionary

Czernelica – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim. W 2001 roku liczyło 1884 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czernelicki

Wiktionary

czerniachowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Rosji;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerniachowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Wystruć

Wiktionary

czerniachowski

kultura czerniachowska - kultura archeologiczna epoki żelaza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerniachowskiem, dotyczący Czerniachowska

(1.2) związany z Czerniachowem, dotyczący Czerniachowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerniachowsk mrz., Czerniachowski mos., Czerniachów mrz.

Wiktionary

czerniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czerniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerniak m.

Wiktionary

czerniaczka

choroba młodych zwierząt, głównie cieląt, objawiająca się czarnymi plamami w wątrobie, śledzionie, oponach mózgowych powstałymi przez nagromadzenie się komórek barwnikowych; melanoza

SJP.pl

czerniak

nowotwór złośliwy skóry; melanoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. złośliwy nowotwór tkanki barwnikowej;

Wiktionary

- czerniak – nowotwór

- czerniak klonowy – grzyb

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lepiej idź z tą zmianą do dermatologa – to może być czerniak.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerń ż., czarniak m., czarnuszka ż., czarny m., czernienie n., zaczernianie n., zaczernienie n., czernidło n.

:: zdrobn. czerniaczek m.

czas. czernieć ndk., zaczerniać ndk., zaczernić dk.

przym. czarny, czarniawy

przysł. czarno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerniak złośliwy

Wiktionary

czerniakiewicz

nazwisko

SJP.pl

czerniaków

nowotwór złośliwy skóry; melanoma

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Warszawa;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów;

Wiktionary

Czerniaków – dawna wieś, współcześnie część dzielnicy Mokotów i obszar MSI w Warszawie, leżący między skarpą warszawską a korytem Wisły.

Od północy graniczy z Ujazdowem, od południa z Sadybą. Główną arterią Czerniakowa jest ul. Czerniakowska. Na przedwojennych mapach lokalizowany był w okolicach placu Bernardyńskiego (gdzie znajdował się historyczny środek wsi Czerniaków), z czasem jednak przyjęło się określać tym mianem także tereny na wschód od ulicy Czerniakowskiej – obszar przyporządkowywany do tej pory Siekierkom – uwzględniono to w podziale MSI – niemniej północna część włączona została do rejonu MSI Ujazdów i częściowo Solec (północny fragment Cypla Czerniakowskiego).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pisarz urodził się na Czerniakowie w latach międzywojennych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerniakowianin mos., czerniakowianka ż.

przym. czerniakowski

Wiktionary

czerniakowski

przymiotnik od: Czerniaków

SJP.pl

czerniakowy

→ czerniak

SJP.pl

Patrz:
czerniak

czerniatyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie horodeńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

- Czerniatyn – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

- Czerniatyn – gmina w II RP

- Czerniatyn – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie kalinowskim

- Czerniatyn – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim

- Czerniatyn (przystanek kolejowy)

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerniatyński

Wiktionary

czerniawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie mościskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Miejscowości w Polsce i na Ukrainie

- Czerniawa (obwód lwowski) – wieś

- Czerniawa – dawna gmina

- Czerniawa (obwód chmielnicki) – wieś

- Czerniawa-Zdrój – uzdrowisko, obecnie dzielnica Świeradowa-Zdroju

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerniawski

Wiktionary

czerniawski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Hubert Czerniawski – polski żużlowiec

- Igor Czerniawski – rosyjski muzyk

- Józef Czerniawski – polski malarz

- Roman Czerniawski – polski wojskowy i polityk

- Ryszard Czerniawski – polski prawnik i ekonomista

- Tadeusz Czerniawski – polski dyrygent, pedagog i kompozytor

- Wiktor Czerniawski – radziecki wojskowy

Wikipedia

czerniawy

mający kolor zbliżony do czarnego, ciemny, prawie czarny; czarniawy, czarnawy

SJP.pl

czernić

czynić jakąś powierzchnię czarną

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) czynić czarnym, nadawać czarną barwę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnuch mzw./mos., czarniak mzw., czarnulka ż., czarnuszka ż.

przym. czarny

Wiktionary

czernica

1. gatunek kaczki z rodziny grążyc
2. czarna jagoda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Aythya fuligula|ref=tak., kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

(1.2) ornit. zob. czernica obrożna.

(1.3) bot. zob. czarna jagoda.

(1.4) kraków. jeżyna

Wiktionary

- czernica (kaczka czernica) (Aythya fuligula) – ptak z rodziny kaczkowatych

- czernica obrożna – czerniczka (Aythya collaris), ptak z rodziny kaczkowatych

- regionalna nazwa czarnej jagody lub jeżyny

W Polsce

- Czernica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki

- Czernica – przysiółek wsi Jaczkowice w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława

- Czernica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz

- Czernica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Czernica

- Czernica – wieś kaszubska w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Brusy

- Czernica – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Gaszowice

- Czernica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrʲˈɲit͡sa, AS: čerʹńica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnek mzw., czernina ż.

Wiktionary

czernice

1. gatunek kaczki z rodziny grążyc
2. czarna jagoda

SJP.pl

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 7

- Czernice – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Osjaków

- Czernice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna

- Czernice – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno

- Czernice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

- Czernice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Zakrzewo

- Czernice – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno

- Czernice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Pyrzyce

Wikipedia

czernice-borowe

wieś w Polsce

SJP.pl

czernichów

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

SJP.pl

W Polsce

- Czernichów – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Łagów

- Czernichów – przysiółek wsi Łagów w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Łagów

- Czernichów – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów

- Czernichów – część wsi Brzezinka w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim

- Czernichów – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza

- Czernichów – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Czernichów

Wikipedia

czernichowski

przymiotnik od: Czernichów

SJP.pl

czernicki

1. przymiotnik od: Czernica;
2. przymiotnik od: Czernice-Borowe; czernicko-borowski

SJP.pl

czernickoborowski

przymiotnik od: Czernice-Borowe; czernicko-borowski

SJP.pl

czernicowy

→ czernica

SJP.pl

Patrz:
czernica

czerniczka

północnoamerykańska kaczka, sporadycznie zalatująca do Polski

SJP.pl

Czerniczka, czernica obrożna, czernica amerykańska (Aythya collaris) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae) zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

czernidlak

grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych

SJP.pl

czernidłaczek

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Coprinellus P. Karst. (czernidłaczek) – rodzaj grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).

Wikipedia

czernidłak

grzyb z rodziny pieczarkowatych, którego dojrzała grzybnia rozpływa się w czarną maź

SJP.pl

Coprinus Pers. (czernidłak) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Wikipedia

czernidło

1. substancja do nadawania czemuś czarnego koloru; czarnidło;
2. zawiesina materiałów ogniotrwałych i pyłu grafitowego w wodzie;
3. dawniej: atrament, tusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) barwnik nadający barwę czarną

(1.2) przest. zaprawa do czarnienia

Wiktionary

Powiązane:

przym. czernidłowy, czarnawy, czarniawy, czarny

rzecz. czarnulka ż., czarny mos./mrz., czernidłak m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szuwaks

Wiktionary

czernidłowy

→ czernidło

SJP.pl

Patrz:
czernidło

czerniec

dawniej: zakonnik obrządku wschodniego

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. poczernieć lub sczernieć)

(1.1) stawać się czarnym

(1.2) wyróżniać się czarnym lub ciemnym kolorem na jaśniejszym tle

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

Wg TGERYT jest ich 3

- Czerniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin

- Czerniec – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko

- Czerniec – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdradliwie i jadowicie szerzyła się ta zaraza zmierzchu wokoło, szła od rzeczy do rzeczy, a czego dotknęła, to wnet butwiało, czerniało, rozpadało się w próchno.

(1.2) Na środku cmentarza czerniała połać gołej ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarny mos./mrz., czerń ż.

przym. czarny, czarnawy, czarniawy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czernić się

(1.2) czernić się

Wiktionary

czerniechów

nazwa dwóch wsi w Polsce

SJP.pl

Czerniechów (ukr. Чернихів) – wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Tarnopol.

Do 2020 roku część rejonu zborowskiego, od 2020 – tarnopolskiego.

Wikipedia

czerniecki

nazwisko

SJP.pl

Czerniecki (Cierniecki) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

czerniejaczek

krobnik czerniejaczek - gatunek motyla żerującego na drzewach owocowych; Eupista nigricella

SJP.pl

czerniejeczka

wydrążka czerniejeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

SJP.pl

czerniejewianin

mieszkaniec Czerniejewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerniejewianka

mieszkanka Czerniejewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerniejewo

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czerniejewo (niem. Schwarzenau) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czerniejewo.

Czerniejewo uzyskało lokację miejską przed 1390 rokiem.

W latach 1954–1972 miasto nie należało, ale było siedzibą władz gromady Czerniejewo. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego. Miasto znajduje się na skraju Szlaku Piastowskiego i na Szlaku Pałaców i Dworów Powiatu Gnieźnieńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrʲɲɛ̇ˈjɛvɔ, AS: čerʹńėi ̯evo

Wiktionary

czerniejewski

przymiotnik od: Czerniejowo

SJP.pl

czerniejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego, położona nad Bystrzycą Nadwórniańską;

Wiktionary

W Polsce

- Czerniejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Kamień

- Czerniejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Serniki

- Czerniejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jabłonna

Na Ukrainie

- Czerniejów – wieś w rejonie tyśmienickim, w obwodzie iwanofrankowskim

- Czerniejów – dawna gmina

Zobacz też

- Czerniejów-Kolonia

Wikipedia

czernienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czernić.

(1.2) odczasownikowy od|czernieć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarnulka ż., czarny mos./mrz.

przym. czarny

Wiktionary

czernienko

nazwisko, np. Konstantin Czernienko (1911-1985), polityk radziecki, sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

SJP.pl

czernieński

przymiotnik od: Czerna

SJP.pl

czerniewice

1. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;
2. wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim

SJP.pl

- Czerniewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń

- Czerniewice – stacja kolejowa w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń

- Czerniewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Czerniewice

- Czerniewice – część Legnicy

- Czerniewice – część Torunia

- Czerniewice – gromada w powiecie rawskim

- Czerniewice – gromada w powiecie włocławskim

Wikipedia

czerniewicki

przymiotnik od: Czerniewice

SJP.pl

czerniewicz

nazwisko

SJP.pl

- Marcin Ignacy Czerniewicz (?-1776) – sędzia grodzki kowieński

- Mariusz Czerniewicz (ur. 1989) – polski, profesjonalny kulturysta

- Stanisław Czerniewicz (ok. 1851-po 1912) – polski przedsiębiorca i przemysłowiec

Wikipedia

czerniewo

Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Czerniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Radzanowo

- Czerniewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

Wikipedia

czerniewski

nazwisko

SJP.pl

czernihów

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w północnej części Ukrainy, położone nad Desną;

Wiktionary

Czernihów (ukr. Чернігів) – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, nad Desną. Stolica obwodu czernihowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czernihowianin mos., czernihowianka ż., Czernihowszczyzna ż.

przym. czernihowski

Wiktionary

czernihowski

1. → Czernihów;
2. obwód czernihowski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czernihowem, dotyczący Czernihowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czernihów mrz., Czernihowszczyzna ż.

Wiktionary

czernihowszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina obejmująca okolice Czernihowa, dawne księstwo czernihowskie;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do tego, że zaledwie w trzy miesiące Rosja opanowała ziemie litewskie na wschód od Dźwiny i Dniepru oraz całą Siewierszczyznę i Czernihowszczyznę, przyczyniły się słabe, w większości drewniane umocnienia miast oraz słabe garnizony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czernihowianin mos., czernihowianka ż., Czernihów mrz.

przym. czernihowski

Wiktionary

czernik

nazwisko

SJP.pl

- czernik (Gyalidea) – rodzaj porostów

- Czernik – góra w Sudetach Wschodnich

- Czernik – wieś na Ukrainie

Osoby noszące nazwisko Czernik

- Jerzy Czernik – polski lekarz

- Edward Czernik – skoczek wzwyż

- Mieczysław Czernik – polski matematyk, astronom, historyk poczty, filatelista, popularyzator historii

- Stanisław Czernik – powieściopisarz

- Ignacy Czernik – żołnierz, oficer powstania listopadowego i powstania węgierskiego, spiskowiec, działacz emigracyjny

Wikipedia

czernikowo

miejscowość w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim

SJP.pl

Czernikowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Czernikowo, której jest siedzibą.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czernikowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 3038 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Czernikowo.

Czernikowo położone jest na ziemi dobrzyńskiej.

Wikipedia

czernikowski

przymiotnik od: Czernikowo, Czerników, Czerników Karski, Czerników Opatowski

SJP.pl

czernilawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Czernilawa (ukr. Чернилява) – wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy około 1745 mieszkańców.

W II Rzeczypospolitej do 1934 samodzielna gmina jednostkowa. Następnie należała do zbiorowej wiejskiej gminy Nahaczów w powiecie jaworowskim w woj. lwowskim.

9 maja 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 21 Polaków. Po wojnie wieś weszła w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czernilawski

Wiktionary

czernina

zupa na bazie zwierzęcej krwi (przeważnie kaczej lub gęsiej); czarnina, czarna polewka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gęsta, zakwaszana zupa na wywarze z mięsa z dodatkiem krwi zwierzęcej; i w Encyklopedii staropolskiej

Wiktionary

Czernina, czarnina, czarna polewka – polska zupa o charakterze polewki, której podstawowymi składnikami jest zaprawiany octem rosół oraz krew zwierzęca (z drobiu lub królika, rzadziej prosięcia).

W jadłospisie staropolskim była to zawiesista zupa przyrządzana na wywarze drobiowym (z kości i podrobów kaczki albo gęsi) i dodatkiem ich świeżej krwi, podprawiona mąką i zakwaszana (utrwalona) octem, zaprawiana (na słodko bądź ostro) pikantnymi przyprawami korzennymi (cynamonem, goździkami, pieprzem) oraz suszonymi śliwkami i jabłkami. Podawano ją z krajanymi podrobami, gruszkami, gotowanymi łazankami albo kluseczkami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrʲˈɲĩna, AS: čerʹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czarny mos./mrz., czernica ż.

przym. czarny

przysł. czarno

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarna polewka, juszka, kresy|jusznik., reg. pozn. czarnina., gwara. czarna zupa, czarny żur, szwarc

Wiktionary

czerniowce

miasto na Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

Wiktionary

Czerniowce (ukr. Чернівці, rum. Cernăuți, ros. Черновцы, jid. טשערנאָוויץ, orm. Չերնովեց, niem. Czernowitz/Tschernowitz) – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy w Bukowinie północnej nad Prutem. Siedziba obwodu czerniowieckiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czerniowce to miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy w Bukowinie północnej nad Prutem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrʲˈɲɔft͡sɛ, AS: čerʹńofce

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerniowiecki

Wiktionary

czerniowiecki

1. → Czerniowce;
2. obwód czerniowiecki - jeden z 24 obwodów Ukrainy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerniowcami, dotyczący Czerniowców

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerniowce nmos.

Wiktionary

czernkowski

nazwisko

SJP.pl

czernobyl

miasto na Ukrainie, w którym w 1986 roku doszło do wybuchu w elektrowni jądrowej; Czarnobyl

SJP.pl

Czarnobyl (ukr. Чорнобиль, Czornobyl; ros. Чернобыль, Czernobyl) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie wyszogrodzkim, u ujścia Uży do Prypeci.

Miasto kojarzące się głównie z katastrofą jądrową, która wydarzyła się w oddalonej o 18 kilometrów elektrowni jądrowej, która z wsią współdzieli nazwę – samej jednak elektrowni de facto znacznie bliżej do założonego w 1970 miasta Prypeć (ok. 4 km) niż do Czarnobyla. Przed tym zdarzeniem było zamieszkane przez około 13,5 tysięcy ludzi, po katastrofie wszyscy zostali ewakuowani.

Wikipedia

czernomyrdin

nazwisko

SJP.pl

czerny

nazwisko, np.
1. Karel (Carl) Czerny (1791 - 1857), austriacki pianista, kompozytor i pedagog;
2. Halina Czerny-Stefańska (1922 - 2001), polska pianistka, chopinistka, pedagog

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Carl Czerny – austriacki pianista, kompozytor i nauczyciel

- Edward Czerny – polski wojskowy

- Edward Czerny – polski kompozytor, dyrygent, aranżer, multiinstrumentalista

- Henry Czerny – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny

- Mirosława Czerny – polska geografka

Wikipedia

czerokeski

→ Czerokez (Czirokez); czirokeski

SJP.pl

czerokez

północnoamerykański Indianin, członek plemienia Czerokezów; Czirokez

SJP.pl

czerokezi

północnoamerykański Indianin, członek plemienia Czerokezów; Czirokez

SJP.pl

Czirokezi, Czerokezi (nazwa własna Tsalagi, ang. Cherokee) – plemię Indian Ameryki Północnej, pierwotnie wywodzące się od Irokezów i zamieszkujące podgórskie, zachodnie obszary Karoliny Południowej i Północnej, północną Georgię i wschodnie Tennessee. Później większość jego członków została przymusowo przesiedlona na tereny płaskowyżu Ozark. Byli jednym z plemion wliczanych w skład grupy Pięciu Cywilizowanych Plemion. Posługują się językiem czirokeskim.

Wikipedia

czerokezka

Indianka Ameryki Północnej z grupy Irokezów; Czirokezka

SJP.pl

czerp

siatka na kiju do wyciągania ryb z akwarium itp.

SJP.pl

czerpać

czasownik niedokonany

(1.1) nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

(1.2) przen. korzystać z czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wodę do picia czerpano z licznych studni i źródeł kopanych na terasie dolnej.

(1.2) Ten mały kraj czerpie zyski niemal wyłącznie z eksportu drewna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛrpat͡ɕ, AS: čerpać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerpnia ż., czerpalnia ż., czerpak m., czerpaczek m., czerpacz m., czerparka ż., czerpatka ż., czerpanie n., zaczerpnięcie n.

czas. zaczerpnąć dk., wyczerpać dk., wyczerpywać ndk.

przym. czerpalny, czerpalniczy, czerpakowy

Wiktionary

czerpaczek

zdrobnienie od: czerpak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czerpak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerpak m., czerpanie n., czerpnia ż.

czas. czerpać

Wiktionary

czerpaczka

1. maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagier, bagrownica, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik;
2. łyżka wazowa; czerpak

SJP.pl

czerpadło

Czerpadło – rodzaj przenośnika cieczy, stosowany m.in. w pogłębiarkach. Czerpadła były stosowane już w starożytności.

Czerpadła dzielą się na czerpadła pojemnikowe i śrubowe (zwane również śrubą Archimedesa).

Wikipedia

czerpak

1. naczynie z trzonkiem lub uchem, służące do czerpania cieczy lub ciał sypkich;
2. robocza część koparki, służąca do nabierania i przenoszenia materiałów sypkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie do czerpania płynów lub materiałów sypkich, zwykle w formie naczynia z trzonkiem lub uchwytem

(1.2) część robocza maszyny lub urządzenia, która służy do czerpania, zagarniania

Wiktionary

- czerpak – narzędzie służące do czerpania (nabierania) płynu lub materiałów sypkich:

- czerpak – narzędzie używane na żaglówkach służące do wybierania, wody która dostała się do kokpitu

- czerpak – element żurawia studziennego, zwykle wiadro

- cerpok (czerpak) – drewniane naczynie do nabierania mleka lub śmietany (żentyca) w formie kubka, związane z produkcją oscypków przez górali

- czerpak entomologiczny – przyrząd do zbierania, odławiania owadów

- czerpak Patalasa – przyrząd do pobierania wody z określonej głębokości w celu analizy jej właściwości fizyczno-chemicznych, rodzaj batometru.

- czerpak - jeden z przyborów kuchennych, używany do nabierania lepkiej cieczy (zazwyczaj miodu lub syropu) z pojemnika, by móc następnie ją nanieść w wybranym miejscu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pasterze górscy ornamentowali czerpaki, które nie tylko służyły do picia żętycy, ale i odmierzały ilość mleka.

(1.2) Maszyna podjeżdżała, opuszczała czerpak i „bagrowała” ziemię.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerpnia ż., czerparka ż., czerpaczka ż., czerpacz m., czerp m., czerpanie n.

:: zdrobn. czerpaczek m.

czas. czerpać ndk.

przym. czerpakowy

Wiktionary

czerpakowy

związany z czerpakiem

SJP.pl

czerpalniczy

związany z czerpaniem (papieru)

SJP.pl

czerpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czerpać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stacja benzynowa to swego rodzaju miejsce czerpania energii dla pojazdów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrˈpãɲɛ, AS: čerpãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaczerpnięcie n., czerpnia ż., czerpalnia ż., czerpak m., czerpaczek m., czerpacz m., czerparka ż., czerpatka ż.

czas. czerpać ndk., zaczerpnąć dk.

przym. czerpalny, czerpalniczy, czerpakowy

Wiktionary

czerparka

1. maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; czerpaczka, bagier, bagrownica, draga, szlamownik, pogłębiarka;
2. maszyna do urabiania i czerpania sypkich materiałów skalnych; zgłębiarka

SJP.pl

czerpatka

roślina z rodziny czerpatkowatych, kwitnąca pod woda i zapylana za pomocą wody

SJP.pl

Wikipedia

czerpatkowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

SJP.pl

czerpatkowaty

o cechach czerpatkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

czerpnia

1. czerpnia powietrza - obudowany otwór do pobierania powietrza atmosferycznego w celach wentylacyjnych lub technologicznych;
2. czerpnia wody - kryte ujęcie wody na brzegu rzeki lub zbiornika; ujęcie wody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. miejsce czerpania czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerpak m., czerpaczek m., czerpadło n., czerpacz m., czerparka ż., czerpalnia ż., czerpatka ż., czerpanie n., zaczerpnięcie n., wyczerpywanie n., wyczerpanie n.

czas. czerpać ndk., zaczerpnąć dk., wyczerpywać ndk., wyczerpać dk.

przym. czerpakowy, czerpalny, czerpalniczy

Wiktionary

czersk

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. wieś na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czersk – miasto w południowej części województwa pomorskiego, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czersk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

Czersk uzyskał lokację miejską w 1382, zdegradowany w 1772. Miasto królewskie położone było w II połowie XVI wieku w powiecie tucholskim województwa pomorskiego. Prawa miejskie od 1 lipca 1926.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrsk, AS: čersk

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerski

rzecz. fm. Czerski m., fż. Czerska ż.

Wiktionary

czerski

przymiotnik od: Czersk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego;

Wiktionary

Czerski (ros. Черский, Czerskij) – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, siedziba administracyjna ułusu niżniekołymskiego.

Leży na prawym brzegu Kołymy, około 80 km powyżej jej ujścia; około 1500 km na północny wschód od Jakucka; 7 tys. mieszkańców (2005). Ośrodek regionu hodowli reniferów; przemysł spożywczy; elektrownia cieplna; port rzeczny. Administracyjnie w skład osiedla Czerski wchodzi także osiedle Zielony Przylądek.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerski

rzecz. Czersk mrz.

Wiktionary

czerstwieć

o pieczywie: stawać się czerstwym; zsychać się

SJP.pl

czerstwiej

stopień wyższy od przysłówka: czerstwo

SJP.pl

czerstwiejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czerstwy

SJP.pl

czerstwość

suchość; twardość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czerstwe; cecha tych, którzy są czerstwi

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerstwy

przysł. czerstwo

Wiktionary

czerstwy

1. zdrowy, krzepki;
2. o chlebie: nieświeży, stary

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o chlebie nieświeży, suchy

(1.2) o chlebie daw. gw-pl|Poznań. świeży

(1.3) o człowieku krzepki, zdrowy, gw-pl|Poznań. zdrowy, żwawy, młody

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Nie bardzo już młoda, ale czerstwa i żwawa, trochę, zanadto otyła, jednak zgrabna […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛrstfɨ, AS: čerstfy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerstwość ż.

przysł. czerstwo

Wiktionary

czerszczanin

mieszkaniec Czerska

SJP.pl

czerszczanka

mieszkanka Czerska

SJP.pl

czert

osadowa skała krzemionkowa, np. jaspis, agat, chalcedon czy krzemień

SJP.pl

Wikipedia

czerta

dawny sposób zbiorowego polowania na dziki z nagonką

SJP.pl

czerteż

wyręb, wypalanie i karczowanie terenów zalesionych

SJP.pl

Czerteż – słowo pochodzenia wołosko-rusińskiego związane z archaiczną gospodarką w Karpatach – wyrębem, wypalaniem i karczowaniem terenów zalesionych pod przyszłe osadnictwo (zobacz cyrhlenie).

Alternatywna etymologia – „najstarsze rosyjskie mapy stworzone w XVI wieku na podstawie opisów dróg” (por. ros. чертёж) – nie może być stosowana do toponimów, bo są starsze.

W Polsce

- Czerteż – wieś w woj. podkarpackim w pow. sanockim, w gminie Sanok

- Czerteż – osada w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów

- Czerteż – gromada

Wikipedia

czerw

beznoga larwa robakowatego kształtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pszcz. stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy

(2.2) zbiorowisko owadów we wczesnych fazach rozwojowych

Wiktionary

Czerw – typ larwy apodialnej (beznogiej) błonkówek i muchówek, bez wyraźnej puszki głowowej.

W pszczelarstwie jest to nazwa wszystkich stadiów rozwojowych pszczoły miodnej przed wygryzieniem z komórki.

Czerw to również potoczna nazwa poczwarki owada barwnikowego czerwca polskiego (Porphyrophora polonica).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Larwy muszki owocowej mają postać czerwia.

(2.1) W miarę wygryzania się czerwiu pszczoły zalewają miodem opróżnione plasterastry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrf, AS: čerf

Wiktionary

Powiązane:

czas. czerwieć, czerwić ndk.

przym. czerwcowy, czerwony

rzecz. czerwone n., czerwony mos., czerwończyk mzw., czerwienica ż.

temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) larwa

Wiktionary

czerwcówka

1. dni wolne od pracy w okresie Bożego Ciała;
2. wycieczka za miasto w czerwcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. przest. wycieczka za miasto w czerwcu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrfˈt͡sufka, AS: čerfcufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwiec m.

przym. czerwcowy

Wiktionary

czerwcowy

związany z czerwcem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) od: czerwiec

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kto to widział, żeby w czerwcowy wieczór trzeba było chodzić w kurtce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrfˈt͡sɔvɨ, AS: čerfcovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwiec ż., czerwcówka ż., czerw m., zaczerwienienie n.

Wiktionary

czerwczyk

chrząszcz z rodziny żukowatych; guniak czerwczyk

SJP.pl

czerwiak

nazwisko

SJP.pl

czerwić

o matkach pszczół: składać jaja do komórek plastra

SJP.pl

czerwica

trociniarka czerwica: motyl nocny z rodziny trociniarek, szkodnik drzew liściastych; drzewojad

SJP.pl

czerwiec

1. szósty miesiąc roku kalendarzowego
2. roślina zielna z rodziny goździkowatych

SJP.pl

czasownik

(1.1) pszcz. o matce pszczelej: składać jaja

Wiktionary

Czerwiec – szósty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 30 dni.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czerwienie n., czerw m.

Wiktionary

czerwięcice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Czerwięcicach znajduje się pałac z 1892 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕit͡sɛ, AS: červʹi ̯ė̃ńćice

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerwięcicki

Wiktionary

czerwień

1. czerwony kolor;
2. barwnik, farba koloru czerwonego;
3. tkanina, przędza, ubranie w kolorze czerwonym;
4. potocznie: kier - kolor w kartach;
5. potocznie: czerwona kartka w piłce nożnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolor czerwony

(1.2) czerwony barwnik, farba

(1.3) karta (do gry) koloru kier

(1.4) czerwone ubranie

(1.5) karc. kier (kolor w kartach)

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: czerwienić

Wiktionary

- barwa czerwona – addytywna barwa podstawowa

Miejscowości

- Czerwień – jeden z Grodów Czerwieńskich; prawdopodobnie wieś Czermno w gminie Tyszowce

- Czerwień – miasto na Białorusi w obwodzie mińskim, stolica rejonu czerwieńskiego

- Czerwień – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta pomadka podkreśli czerwień pani ust.

(1.2) Anna zmieszała czerwień z błękitem.

(1.4) Przy barze pojawiła się kobieta w czerwieni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛrvʲjɛ̇̃ɲ, AS: červʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwieniec m., czerwonka ż., czerwienienie n., czerwony n./mos.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., sczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwony, czerwonawy

przysł. czerwonawo

temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) kier

(1.5) kier

Wiktionary

czerwieńczyce

Czerwieńczyce (niem. Rothwaltersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

Wikipedia

czerwieniak

gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych

SJP.pl

Akara czerwona, czerwieniak dwuplamy, czerwieniak (Rubricatochromis bimaculatus) – gatunek słodkowodnej ryby okoniokształtnej z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae). Bywa hodowana w akwariach domowych.

Wikipedia

czerwienić

czasownik niedokonany

(1.1) pokrywać coś czerwoną farbą lub farbować barwnikiem

czasownik zwrotny niedokonany czerwienić się

(2.1) stawać się czerwonym, nabierać czerwonego koloru

(2.2) oblewać się rumieńcem na twarzy, np. ze wstydu lub złości

(2.3) wyróżniać się czerwoną barwą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrˈvʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: červʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., czerwień ż., czerwonka ż., czerwone n., czerwoność ż., czerwienienie n., zaczerwienienie n.

czas. poczerwienieć

przym. czerwony, czerwonawy

przysł. czerwono, czerwonawo

temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) czerwienieć

(2.2) pąsowieć, rumienić się

Wiktionary

czerwienica

nadmierne stężenie erytrocytów we krwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. grupa chorób o różnej etiologii związanych z nadmierną ilością lub masą krwinek czerwonych

(1.2) icht. pot. ryba z gatunku nazwa systematyczna|Limanda aspera., limanda żółtopłetwa

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Alkanna|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych

(1.4) bot. roślina z rodzaju czerwienica (1.3)

Wiktionary

- Czerwienica – potok, dopływ Miedzianki,

- czerwienica – inna nazwa limandy żółtopłetwej (Limanda aspera), ryby z rodziny flądrowatych,

- czerwienica barwierska – gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych,

- Medycyna:

- czerwienica prawdziwa – choroba mieloproliferacyjna,

- czerwienica wtórna,

- czerwienica rzekoma.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czerwony mos., czerwonak mzw., zaczerwienienie n., czerw mzw., czerwień ż., czerwieniec m., czerwonka ż., czerwienienie n., czerwone n., czerwoność ż., czerwieniak m., czerwończyk m., czerwończyki nmos., Czerwienica ż., czerwiennik m.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., sczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwony, czerwonawy, czerwoniutki

przysł. czerwonawo, czerwono

temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadkrwistość

(1.3) alkanna

(1.4) alkanna

Wiktionary

czerwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pszcz. składanie jaj przez matkę pszczelą

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. W. lm. rzeczownika czerwień

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) czas. czerwieć

Wiktionary

czerwieniec

dawniej: moneta, złoty dukat

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się bardziej czerwonym

(1.2) zaczerwieniać się na twarzy

Wiktionary

Miejscowości w Polsce

- Czerwieniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice

- Czerwieniec – osada leśna w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna

- Czerwieniec – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Potęgowo

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Azalie, hortensje i irysy kwitną wiosną, a chryzantemy jesienią, wtedy także czerwienieją klony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., czerwonka ż., czerwone n., czerwienienie n., czerwień ż., zaczerwienienie n., czerwoność ż.

czas. poczerwienieć dk., sczerwienieć dk.

temsłow. czerwono-

przym. czerwony

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwienić się, kraśnieć, krwawić się, zaczerwieniać się

(1.2) pąsowieć, rumienić się

Wiktionary

czerwieniej

stopień wyższy od przysłówka: czerwono

SJP.pl

czerwienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czerwienić.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czerwienić, czerwienieć

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwień ż., czerwone n., czerwony mos., zaczerwienienie n.

przym. czerwony

temsłow. czerwono-

Wiktionary

czerwieniutki

zdrobnienie od: czerwony; czerwoniutki

SJP.pl

czerwienny

przymiotnik od: czerwień (kolor w kartach); kierowy

SJP.pl

czerwieńsk

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czerwieńsk (Czerwieńsk Odrzański, niem. Rothenburg an der Oder) – miasto położone na Wysoczyźnie Czerwieńskiej, w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim, siedziba gminy Czerwieńsk.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Czerwieńsk liczył 3988 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛrvʲjɛ̇̃j̃sk, AS: červʹi ̯ė̃ĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerwieński

Wiktionary

czerwieński

przymiotnik od: Czerwieńsk

SJP.pl

czerwieńszczanin

mieszkaniec Czerwieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerwieńszczanka

mieszkanka Czerwieńska (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerwieńszy

stopień wyższy od przymiotnika: czerwony; bardziej czerwony

SJP.pl

czerwik

1. południowoamerykański krzew przypominający tarninę, w którego liściach znajduje się kokaina; krasnodrzew pospolity, krzew kokainowy, krasnosok;
2. zdrobnienie od: czerw

SJP.pl

czerwikowate

rodzina roślin dwuliściennych występujących w Ameryce; krasnosokowate

SJP.pl

Czerwikowate (Ciidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

Wikipedia

czerwikowaty

o cechach czerwikowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

czerwin

wieś w Polsce

SJP.pl

Czerwin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.

Wikipedia

czerwińsk

1. Czerwińsk nad Wisłą - miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

SJP.pl

- Czerwińsk – wieś w powiecie starogardzkim, województwo pomorskie

- Czerwińsk nad Wisłą – miasto w powiecie płońskim, województwo mazowieckie

Wikipedia

czerwiński

przymiotnik od: Czerwin, Czerwińsk nad Wisłą

SJP.pl

- Czerwiński – polskie nazwisko. Nazwa osobowości pochodzi od czerwonego koloru, od miesiąca czerwiec lub od nazwy miejscowości (od wsi Czerwin w Małopolsce lub województwie mazowieckim). Nazwa topograficzna z rdzeniem czerw-, np. Czerwińsk, Czerwonka, Czerwin.

Wikipedia

czerwińszczanin

mieszkaniec Czerwińska nad Wisłą (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerwińszczanka

mieszkanka Czerwińska nad Wisłą (miasta w Polsce)

SJP.pl

czerwiobójczy

zabijający czerwie

SJP.pl

czerwioch

przednia część ciała tasiemca; skoleks, główka

SJP.pl

Skoleks (z łac. scolex poprzez gr. skōlēks – robak, czerw, inaczej: czerwioch), główka – przednia część ciała tasiemców właściwych (Eucestoda) uzbrojona w narządy czepne charakterystyczne dla poszczególnych rzędów – różnego rodzaju bruzdy (botria i botrydia), przyssawki, kolce i haki, wspomagające przywarcie do ściany jelita żywiciela. Służy do utrzymywania pasożyta w ciele żywiciela.

Wikipedia

czerwiogubny

niszczący czerwie

SJP.pl

czerwionecki

→ Czerwionka-Leszczyny

SJP.pl

Patrz:
Czerwionka-Leszczyny

czerwionka

nazwisko

SJP.pl

Czerwionka (śl. Czyrwjůnka) – dzielnica Czerwionki-Leszczyn, dawna samodzielna miejscowość.

Według danych z września 2012 r. liczy ona 8281 mieszkańców.

W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Czerwionka. W 1954 utworzono gromadę Czerwionka ale zanim zaczęła funkcjonować, przekształcono ją na osiedle.

Wikipedia

czerwionka-leszczyny

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Czerwionka-Leszczyny (śl. Czyrwjůnka-Leszczyny; do 31 grudnia 1991 Leszczyny) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Czerwionka-Leszczyny.

27 maja 1975 r. do miasta Leszczyny (prawa miejskie 1962) włączono miasto Czerwionka (prawa miejskie 1962), zachowując tym samym nazwę i ciągłość prawną miasta Leszczyny, a równocześnie likwidując miasto Czerwionka. 1 stycznia 1992 r. nazwę miasta Leszczyny zmieniono na Czerwionka-Leszczyny. Z formalnoprawnego punktu widzenia Czerwionka-Leszczyny nie jest więc miastem powstałym przez połączenie miast Czerwionki i Leszczyny, lecz kontynuacją miasta Leszczyny (do którego włączono Czerwionkę), a zmiana nazwy w 1992 r. na Czerwionka-Leszczyny jest zaledwie uwypukleniem dwoistego charakteru tego miasta a posteriori (obie części są podobnej wielkości).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babcia Józia urodziła się w Rybniku, ale teraz mieszka w Czerwionce-Leszczynach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvʲjɔ̃ŋka‿lɛʃˈt͡ʃɨ̃nɨ, AS: červʹi ̯õŋka‿leščỹny

Wiktionary

czerwiowaty

mający postać czerwia

SJP.pl

czerwiowy

związany z czerwiem

SJP.pl

czerwiwość

pasożytnicza choroba wywołana przez robaki; robaczyca; helmintoza

SJP.pl

Helmintoza (robaczyca) – choroba wywołana przez helminty, które dzielą się na płazińce i nicienie. Do płazińców należą m.in. tasiemiec nieuzbrojony i bruzdogłowiec szeroki, natomiast do nicieni glista ludzka i włosień kręty. Helmintozy są uważane za zaniedbane choroby tropikalne.

Wikipedia

czerwliwość

wada drewna polegająca na uszkodzeniu tkanki drzewnej przez pasożytujące owady

SJP.pl

czerwliwy

o drewnie: zniszczony przez żerujące czerwie lub larwy

SJP.pl

czerwo

potocznie: kier; czerwień

SJP.pl

czerwona

potocznie: kobieta o poglądach, zapatrywaniach lewicowych; socjalistka, komunistka

SJP.pl

- Czerwona – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Ciepielów

- Czerwona – przysiółek wsi Gronowice w województwie opolskim

3 cieki wodne w Polsce:

- Czerwona – rzeka, dopływ Morza Bałtyckiego

- Czerwona – potok, dopływ Dziadówki

- Czerwona – struga, dopływ Kłodawy

Góra:

- Czerwona – wzniesienie w Górach Stołowych (Zaworach)

Wikipedia

czerwonacki

przymiotnik od: Czerwonak

SJP.pl

czerwonak

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; flaming

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Phoenicopterus ruber|ref=tak., flaming karmazynowy

Wiktionary

- Czerwonak (Phoenicopterus ruber) – ptak z rodziny czerwonakowatych

W Polsce

- Czerwonak – stacja kolejowa

- Czerwonak – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Czerwonak

- Czerwonak – integralna część miasta Stepnica w woj. zachodniopomorskim

- Czerwonak – gmina wiejska w woj. wielkopolskim

- Czerwonak – gromada

- Czerwonak Osiedle - przystanek kolejowy

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerwony

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwonka ż., czerwony mos., czerwień ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flaming, flaming amerykański, flaming karaibski, czerwonak różowy

Wiktionary

czerwonaki

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; flaming

SJP.pl

czerwonakowate

rodzina ptaków z rzędu flamingowych; flamingi, flamingowate, czerwonaki

SJP.pl

Flamingi, czerwonaki, czerwonakowate (Phoenicopteridae) – rodzina ptaków z monotypowego rzędu flamingowych (Phoenicopteriformes).

Wikipedia

czerwonawobrązowy

brązowy o czerwonawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) brązowy o czerwonawym odcieniu

Wiktionary

czerwonawobrunatny

brunatny o odcieniu czerwonawym, mahoniowy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) brunatny o czerwonawym odcieniu

Wiktionary

czerwonawolila

1. lila o czerwonawym odcieniu; czerwonawoliliowy;
2. czerwonawoliliowo

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) lila o czerwonawym odcieniu

Wiktionary

czerwonawoliliowy

liliowy o czerwonawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) liliowy o czerwonawym odcieniu

Wiktionary

czerwonawopurpurowy

purpurowy o czerwonawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) purpurowy o czerwonawym odcieniu

Wiktionary

czerwonawozielony

zielony o czerwonawym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o odcieniu czerwonawym

Wiktionary

czerwonawozłoty

złoty o odcieniu czerwonawym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) złoty o odcieniu czerwonawym

Wiktionary

czerwonawy

zbliżony do czerwonego, nie do końca czerwony, prawie czerwony; czerwonkawy (rzadziej)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pomarańczowe lub nawet czerwonawe refleksy oznaczają, że pod wpływem światła produkt uległ utlenieniu i nie powinien być spożywany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃ˈnavɨ, AS: červõnavy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., zaczerwienienie n., czerwone n., czerwień ż., czerwoność ż.

czas. czerwienić

przym. czerwony

przysł. czerwonawo, czerwono

temsłow. czerwono-

Wiktionary

czerwończyk

rodzaj motyli z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. motyl z podrodziny nazwa systematyczna|Lycaeninae|ref=tak., czerwończyków;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwony mos., czerwienica ż., czerwonak mzw., zaczerwienienie n., czerw mzw., czerwień ż., czerwieniec m., czerwonka ż., czerwienienie n., czerwone n., czerwoność ż., czerwieniak m., czerwończyki nmos.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., sczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwony, czerwonawy, czerwoniutki

przysł. czerwonawo, czerwono

temsłow. czerwono-

Wiktionary

czerwone

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. czerwone światło sygnalizacyjne

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp., nmos. od: czerwony

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: czerwona

Wiktionary

W Polsce

- Czerwone – wieś położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno

- Czerwone – dawna gmina wiejska istniejąca do 28 września 1954 roku w woj. białostockim

- Czerwone – dawna gromada w woj. białostockim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie przechodź na czerwonym!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony m., czerwona ż., czerwień ż., czerw m., czerwieniec m., czerwonka ż., czerwienienie n.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., zczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwony, czerwonawy

przysł. czerwono

temsłow. czerwono-

Wiktionary

czerwonecki

→ Czerwonka; czerwonkowski

SJP.pl

czerwoni

1. mający kolor krwi;
2. komunistyczny, lewicowy

SJP.pl

Czerwoni – radykalni działacze demokratyczni w Królestwie Polskim przed wybuchem i w okresie powstania styczniowego (1863–1864). Ich poglądy polityczne były przeciwstawne „białym”. Wywodzili się z organizatorów manifestacji patriotycznych z 1861 roku.

Wikipedia

czerwoniak

1. w latach 60. XX wieku w Polsce: banknot stuzłotowy;
2. w latach międzywojennych: gazeta publikująca sensacyjne artykuły;
3. potocznie:
a) autobus miejski (malowany w okresie PRL na czerwono);
b) budynek o nieotynkowanych ścianach z czerwonej cegły;
4. dawniej: czerwonak (flaming)

SJP.pl

Czerwoniak (dawniej Rubro monte, niem. Roten Berg, Roter Berg lub Rotheberg, po 1945 r. również Czerwona Góra) – położona na granicy Kotliny Kłodzkiej i Rowu Górnej Nysy, w pobliżu wsi Stary Wielisław, Gorzanów i Krosnowice, góra ze szczytem na wysokości 399 m n.p.m., stanowiąca wyraźnie oddzielony, samodzielny masyw o charakterystycznym kształcie.

Wikipedia

czerwoniec

1. złota trzyrublowa moneta, używana w Rosji w XVIII-XIX wieku;
2. banknot dziesięciorublowy, używany w ZSRR w latach 1922-47;
3. dawna złota moneta obiegowa o charakterze międzynarodowym, bita w Europie od XIII wieku;
4. środowiskowo: kara dziesięciu lat robót w sowieckich łagrach

SJP.pl

Czerwoniec (ros. червонец) – nazwa kategorii monet w Rosji i ZSRR, wywodząca się od polskiego czerwonego złotego.

Do XVIII wieku nazywano tak w Rosji wszystkie zagraniczne złote monety. Czerwońcami powszechnie nazywano bite od 1712 do 1797 monety złote o wadze zbliżonej do dukata. W 1923 wybito okolicznościowe monety złote o wadze 8,6 g na awersie których pojawiło się słowo "czerwoniec". Była także kolejna emisja takich monet w 1924 roku (z datą "1925"), jednak nie wiadomo, czy znalazły się one w obiegu. Emisję tych monet jako kolekcjonerskich kontynuowano w latach 1975–1982.

Wikipedia

czerwoniutki

zdrobnienie od: czerwony; czerwieniutki

SJP.pl

czerwonka

bakteryjna choroba zakaźna, charakteryzująca się krwistą biegunką; dyzenteria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostra choroba zakaźna, której objawem jest krwawa biegunka

Wiktionary

Dyzenteria, czerwonka (gr. δυσεντερία, dysentería) – ostra choroba zakaźna jelit, w szczególności jelita grubego, której objawem jest uporczywa biegunka i obecność krwi oraz śluzu w stolcu. Nieleczona prowadzi do śmierci.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czerwonka to powodująca krwawienia infekcja jelita.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwień ż., czerwonak mrz., Czerwonka ż., czerwoność ż., czerwone n., czerwony mos.

czas. czerwienić, czerwienieć

przym. czerwienny, czerwonkowy, czerwony

przysł. czerwono

przedr. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dyzenteria

Wiktionary

czerwonkawy

zbliżony do czerwonego, nie do końca czerwony, prawie czerwony; czerwonawy (częściej)

SJP.pl

czerwonkowski

→ Czerwonka; czerwonecki

SJP.pl

czerwonkowy

związany z czerwonką

SJP.pl

czerwono

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem czerwonej barwy, z obecnością czerwieni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., zaczerwienienie n., czerwień ż., czerwoność ż., czerwone n., czerwony mos., czerwonka ż.

czas. czerwienić ndk.

przym. czerwonawy, czerwony

Wiktionary

czerwono-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na czerwony odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na czerwoną barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na czerwoną barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

(1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na czerwony kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) czerwonobrązowy • czerwonoróżowy • czerwonofioletowy

(1.2) czerwono-biały • czerwono-niebieski • czerwono-żółty

(1.3) czerwonoskóry • czerwonooki • czerwononogi

(1.4) czerwonoziem • czerwononóżka • czerwonokrzew

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., czerw mzw., czerwień ż., czerwieniec m., czerwonka ż., czerwone n., czerwienienie n., zaczerwienienie n., sczerwienienie n., poczerwienienie n.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., sczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwony, czerwonawy

przysł. czerwonawo

Wiktionary

czerwono-biały

w części czerwony, w części biały; biało-czerwony

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: czerwony i biały

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwono-białe witryny wszystkich sklepów drażnią singli w walentynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: červõno‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biało-czerwony

Wiktionary

czerwono-brązowy

w części czerwony, w części brązowy

SJP.pl

czerwono-brunatny

w części czerwony, w części brunatny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony i brunatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do tej sukienki będą pasować czerwono-brunatne dodatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿brũˈnatnɨ, AS: červõno‿brũnatny

Wiktionary

czerwono-czarny

w części czerwony, w części czarny; czarno-czerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony i czarny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czarno-czerwony

Wiktionary

czerwono-niebieski

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: czerwony i niebieski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Widok czerwono-niebieskiego plecaczekecaczka z lichutkiego materiału przypominającego ortalion z koszmarnie pstrokatymi naszywkami na chwilę odebrał mnie i żonie mowę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niebiesko-czerwony

Wiktionary

czerwono-zielony

w części czerwony, w części zielony; zielono-czerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony i zielony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam wrażenie, że wszystkie czerwono-zielone jabłka są kwaśne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: červõno‿źelõny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zielono-czerwony

Wiktionary

czerwono-żółty

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: czerwony i żółty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał na sobie bluzkę w czerwono-żółte pasy i ciemne szorty.

(1.1) O poranku pętlę autobusową przy ul. Woronicza opuściło kilkanaście czerwono-żółtych solarisów.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żółto-czerwony

Wiktionary

czerwono-złoty

w części czerwony, w części złoty; złoto-czerwony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) czerwony i złoty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miała słabość do czerwono-złotych tkanin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔ‿ˈzwɔtɨ, AS: červõno‿zu̯oty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) złoto-czerwony

Wiktionary

czerwonoarmiejec

żołnierz Armii Czerwonej (wojsk lądowych Sił Zbrojnych ZSRR); krasnoarmiejec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz Armii Czerwonej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armia Czerwona ż., czerwonoarmista mos.

przym. czerwonoarmijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krasnoarmiejec, czerwonoarmista

Wiktionary

czerwonoarmijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wojsk. związany z Armią Czerwoną, dotyczący Armii Czerwonej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Armia Czerwona ż., czerwonoarmista mos., czerwonoarmiejec mos.

Wiktionary

czerwonoarmista

żołnierz Armii Czerwonej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz Armii Czerwonej

Wiktionary

Czerwonoarmista (ros. Красноармеец, trans. Krasnoarmiejec) – bazowy stopień wojskowy i podstawowe stanowisko personelu wojskowego Armii Czerwonej w latach 1918–1946. W tym czasie używane również jako synonim słowa „żołnierz”, które wyszło z oficjalnego użycia po rewolucji październikowej jako kontrrewolucyjne.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Armia Czerwona ż., czerwonoarmiejec mos.

:: fż. czerwonoarmistka ż.

przym. czerwonoarmijny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwonoarmiejec, krasnoarmiejec

Wiktionary

czerwonoarmistka

→ czerwonoarmista

SJP.pl

Patrz:
czerwonoarmista

czerwonobrązowy

brązowy o czerwonym odcieniu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor brązowy o odcieniu czerwonym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Gdzieś kupiła te czerwonobrązowe pantofle, psiapsiółko?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: červõnobrõũ̯zovy

Wiktionary

czerwonobrody

dzięcioł czerwonobrody - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

SJP.pl

czerwonobrunatny

brunatny o odcieniu czerwonym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor brunatny o odcieniu czerwonym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwonobrunatnej papryki nie kupuj, chyba jest z Chin. Lepsza jest ta czerwona z Peru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔbrũˈnatnɨ, AS: červõnobrũnatny

Wiktionary

Powiązane:

przym. brunatnoczerwony

Wiktionary

czerwonobrzuchy

1. tamaryna czerwonobrzucha, koczkodan czerwonobrzuchy - gatunki małp;
2. żółw czerwonobrzuchy - gatunek gada;
3. owocożer czerwonobrzuchy, trogon czerwonobrzuchy - gatunki ptaków

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwony brzuch

Wiktionary

czerwonocegły

zbudowany z czerwonej cegły

SJP.pl

czerwonoczarny

czarny o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonoczelny

kormoran czerwonoczelny, nierozłączka czerwonoczelna - gatunki ptaków

SJP.pl

czerwonoczuby

dzięcioł czerwonoczuby - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

SJP.pl

czerwonodzioby

1. mający czerwony dziób;
2. wikłacz czerwonodzioby - gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczowatych;
3. pilik czerwonodzioby - gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny trogonów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwony dziób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) „bocian” w języku jakiegoś domorosłego ornitologa znaczy tyle, co „ptak przelotny, czerwonodzioby, żabożerny” (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈd͡ʑɔbɨ, AS: červõnoʒ́oby

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krasnonodzioby

Wiktionary

czerwonofigurowy

styl czerwonofigurowy &#8211; sposób malowania naczyń w starożytnej Grecji, polegający na malowaniu czerwonych sylwetek na czarnym tle; technika czerwonofigurowa, malarstwo czerwonofigurowe

SJP.pl

czerwonofioletowy

fioletowy o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonogardły

oskomik czerwonogardły - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

SJP.pl

czerwonogranatowy

granatowy o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonogród

miejsowość położona na Podolu, w zachodniej Ukrainie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Szeptycki, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1951-2024);

Wiktionary

Szeptycki (ukr. Шептицький, Szeptyćkyj), Krystynopol – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, stolica rejonu szeptyckiego, 9 km na południe od miasta Sokal, 15 km na wschód od granicy z Polską, u ujścia Sołokii do Bugu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czerwonogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Szeptycki, Krystynopol

Wiktionary

czerwonogrodzki

dotyczący Czerwonogrodu (miasta na Ukrainie)

SJP.pl

czerwonogrzbiety

siodłówka czerwonogrzbieta - gatunek muchówki z rodziny lwinkowatych

SJP.pl

czerwonogwardyjski

związany z Czerwoną Gwardią

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z komunistyczną Czerwoną Gwardią, dotyczący Czerwonej Gwardii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerwona Gwardia ż., czerwonogwardzista mos.

Wiktionary

czerwonogwardzista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek Czerwonej Gwardii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔɡvarʲˈd͡ʑista, AS: červõnogvarʹʒ́ista

Wiktionary

Powiązane:

przym. czerwonogwardyjski

Wiktionary

czerwonogwardzistka

→ czerwonogwardzista

SJP.pl

Patrz:
czerwonogwardzista

czerwonogłowy

1. mający czerwona głowę;
2. osnuja czerwonogłowa - gatunek błonkówki z rodziny osnujowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwoną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈɡwɔvɨ, AS: červõnogu̯ovy

Wiktionary

czerwonokasztanowy

kasztanowy o czerwonym odcieniu

SJP.pl

czerwonokrwinkowy

związany z czerwonymi krwinkami, np. układ czerwonokrwinkowy

SJP.pl

czerwonokrwisty

przymiotnik

(1.1) książk. mający kolor czerwony o odcieniu koloru krwi; intensywnie czerwony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziewczynka trzymała kilka czerwonokrwistych liści.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czerwony

Wiktionary

czerwonokrzew

południowoafrykański krzew z rodziny bobowatych, osiągający wysokość dwóch metrów; rooibos

SJP.pl

Aspalat prosty, czerwonokrzew (Aspalathus linearis (Burman f.) R. Dahlgren) – gatunek krzewu należący do rodziny bobowatych. W stanie dzikim występuje w Afryce południowej.

Wikipedia

czerwonokrzyski

przymiotnik od: Czerwony Krzyż

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czerwonym Krzyżem, dotyczący Czerwonego Krzyża

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Bardzo duży wkład w jej przygotowanie włożyła także czerwonokrzyska młodzież, która kwestowała przed świętami na ulicach Słupska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerwony Krzyż m.

Wiktionary

czerwonolicy

1. mający czerwone lica;
2. żółw czerwonolicy - podgatunek żółwia błotnego; żółw czerwonouchy;
3. gil czerwonolicy, warzęcha czerwonolica - gatunki ptaków

SJP.pl

czerwonolila

lila o czerwonym odcieniu

SJP.pl

czerwonoliliowy

liliowy o czerwonym odcieniu

SJP.pl

czerwonomalinowy

mający kolor czerwonych malin

SJP.pl

czerwonomorski

związany z Morzem Czerwonym

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Morzem Czerwonym, dotyczący Morza Czerwonego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Morze Czerwone n.

Wiktionary

czerwononiebieski

niebieski o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwononogi

mający czerwone nogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwone nogi

Wiktionary

czerwononosy

mający czerwony nos

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma czerwony nos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔsɨ, AS: červõnõnosy

Wiktionary

czerwononóżka

zwierzę mające czerwone nogi

SJP.pl

czerwonoogonowy

1. myszowór czerwonoogonowy - gatunek torbacza;
2. sum czerwonoogonowy - gatunek ryby;
3. boa czerwonoogonowy - gatunek węża

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma czerwony ogon

Wiktionary

czerwonooki

mający czerwone oczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwone oczy

Wiktionary

czerwonopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwone pióra

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kardynał wirgiński to taki czerwonopióry ptaszek, nieco większy od naszego wróbla.

(1.1) A najpiękniejsza czerwonopióra strzała • Głęboko się w serce wsała, • głęboko się w serce wbiła • I piła… piła… piła… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈpʲjurɨ, AS: červõnopʹi ̯ury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwonopiór m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) krasnopióry, czerwono upierzony

Wiktionary

czerwonoplamy

gnilik czerwonoplamy - gatunek chrząszcza z rodziny gnilikowatych

SJP.pl

czerwonopomarańczowy

pomarańczowy o odcieniu czerwonym

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o odcieniu czerwonym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z wolna czerwonopomarańczowy krąg słońca chował się za horyzontem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: červõnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary

Powiązane:

przym. pomarańczowoczerwony

Wiktionary

czerwonoprądnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Prądnikiem Czerwonym, dotyczący Czerwonego Prądnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czerwony Prądnik m.

Wiktionary

czerwonopurpurowy

purpurowy o odcieniu czerwonym

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) purpurowy z czerwonym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podoba ci się ta czerwonopurpurowa chustka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔpurpuˈrɔvɨ, AS: červõnopurpurovy

Wiktionary

czerwonoróżowy

różowy o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonorudy

rudy o czerwonym odcieniu

SJP.pl

czerwoność

→ czerwony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czerwone

Wiktionary

Patrz:
czerwony
Powiązane:

rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwień ż., czerwonka ż., zaczerwienienie n., czerwony mos.

czas. czerwienić, czerwienieć, zaczerwienić

przym. czerwony, czerwonawy

przysł. czerwono

Wiktionary

czerwonosiny

siny o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonoskóra

książkowo: Indianka

SJP.pl

czerwonoskórnictwo

sposób garbowania skór preparatami roślinnymi

SJP.pl

Czerwonoskórnictwo – gałąź garbarstwa, zajmująca się garbowaniem skór miękkich: wołowych, krowich, cielęcych, baranich i końskich na różne kolory.

Wykorzystywano garbniki roślinne (kora dębowa lub inne garbniki nadające czerwony odcień skórze), w zależności od koloru, jaki chciano uzyskać. Skóra po wyprawie czerwonoskórniczej przeznaczona była na obuwie z cholewami, wyroby siodlarskie i dodatki.

Wikipedia

czerwonoskórnik

specjalista w garbowaniu skór preparatami roślinnymi

SJP.pl

czerwonoskóry

mający czerwoną skórę

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający czerwonawy kolor skóry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. Indianin

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Od czasu do czasu zapuszczałem wzrok w głąb kraju, ciekawy, czy nie ujrzę gdzie czerwonoskórych, których liczne pokolenia żyły jeszcze niedawno koło jeziora, a jedne z nich zostawiło w nazwie Huron wieczną po sobie pamiątkę; ale znikły nawet ich ślady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwonoskórnictwo n.

:: fż. czerwonoskóra ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) Indianin; pogard. indianiec

Wiktionary

czerwonoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwone skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈskʃɨdwɨ, AS: červõnoskšydu̯y

Wiktionary

czerwonosterny

faeton czerwonosterny - gatunek ptaka z rodziny faetonów

SJP.pl

czerwonoszyi

1. pademelon czerwonoszyi - gatunek kangura;
2. dzięcioł czerwonoszyi - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma czerwoną szyję

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈʃɨji, AS: červõnošyi ̯i

Wiktionary

czerwonouchy

1. żółw czerwonouchy - podgatunek żółwia błotnego; żółw czerwonolicy;
2. koczkodan czerwonouchy - gatunek ssaka z rodziny koczkodanowatych

SJP.pl

czerwonowłosy

1. mający rude włosy; rudowłosy, ryżowłosy;
2. mający włosy zafarbowane na czerwono

SJP.pl

czerwonoziem

rodzaj mało urodzajnej gleby występującej w strefie okołorównikowej

SJP.pl

Czerwonoziemy (żółtoziemy, lateryty) – gleby powstałe na laterycie występujące przede wszystkim w okołorównikowych strefach klimatycznych, w klimacie gorącym i wilgotnym. Czerwony kolor zawdzięczają dużej domieszce związków żelaza. Są to gleby o minimalnej zawartości próchnicy (ok. 1%), gdyż mimo że rozkład organizmów żywych jest szybki z powodu wysokiej temperatury, to spora ilość opadów wymywa tworzącą się warstwę próchniczą. W związku z tym, gleby tego typu są mało przydatne do upraw rolnych. Duże opady atmosferyczne powodują, że w glebach tych obserwujemy intensywne przemywanie, w wyniku którego dochodzi do dekoncentracji wodorotlenków glinu i żelaza w górnych poziomach. Z nich powstają minerały wtórne, które nadają glebie barwę zależną od stopnia ich uwodnienia.

Wikipedia

czerwonoziemny

→ czerwonoziem

SJP.pl

Patrz:
czerwonoziem

czerwonożółtawy

nieco żółty o czerwonym odcieniu

SJP.pl

czerwonożółty

żółty o odcieniu czerwonym

SJP.pl

czerwonozłocisty

złocisty o czerwonym odcieniu; czerwonozłoty

SJP.pl

czerwonozłoty

złoty o czerwonym odcieniu; czerwonozłocisty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) złoty z czerwonym odcieniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czerwonozłotych guzików nie odcinaj! Tylko czerwonopomarańczowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛrvɔ̃nɔˈzwɔtɨ, AS: červõnozu̯oty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miedziany

Wiktionary

czerwony

1. mający kolor krwi;
2. komunistyczny, lewicowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

(1.2) pot. pogard. polit. komunistyczny, lewicowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. polit. komunista, socjalista

Wiktionary

Barwa czerwona (czerwień) – jedna z addytywnych barw podstawowych. Na kole barw dopełnia barwę cyjanową.

Niegdyś była uważana za jedną z barw podstawowych w metodzie subtraktywnej i stosowana w poligrafii jako jedna z podstawowych barw farb drukowych, obecnie w tej metodzie jest barwą czystą składającą się z żółtego i magenty. W palecie RGB używanej w telewizorach i monitorach komputerowych czerwony jest jednym z trzech kanałów (oznaczonym literą R).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W sklepie widziałem paprykę zieloną, czerwoną i żółtą.

(1.2) Ja jeszcze raz do tego wrócę, bo to czerwona propaganda jest, więc do wątku pasuje. To nieprawda, że kapitaliści doprowadzili do takiej sytuacji, tylko CWANI SOCJALIŚCI, którzy celowo podawali się za kapitalistów.

(2.1) Uważam, że wszystkich czerwonych trzeba powsadzać do kryminału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: červõny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czerwonak mzw., zaczerwienienie n., czerw mzw., czerwień ż., czerwieniec m., czerwonka ż., czerwienienie n., czerwone n., czerwoność ż., czerwieniak m., czerwończyk m., czerwończyki nmos., Czerwienica ż., czerwienica ż., czerwiennik m.

czas. czerwienić ndk., czerwienieć ndk., zaczerwienić dk., sczerwienieć dk., poczerwienieć dk.

przym. czerwonawy, czerwoniutki

przysł. czerwonawo, czerwono

temsłow. czerwono-

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) bolszewik, lewak

Wiktionary

czerwotocz

choroba drzew będąca rezultatem toczenia drewna przez pasożyty, czerwie

SJP.pl

czerymoja

1. niewielkie drzewo z rodziny flaszowcowatych, o dużych jadalnych owocach; flaszowiec peruwiański;
2. owoc tego drzewa

SJP.pl

Flaszowiec peruwiański, cherymoja, czerymoja (Annona cherimola) – gatunek drzewa z rodziny flaszowcowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej.

Wikipedia

cześ

zdrobnienie od: Czesława (imię żeńskie)

SJP.pl

czes.

skrót od: czeski

SJP.pl

skrót

(1.1) = czeski

Wiktionary

Język czeski (cz. český jazyk, čeština [ˈt͡ʃɛʃcɪna]) – język z grupy zachodniosłowiańskiej, stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, a w dalszej kolejności również z polskim, kaszubskim oraz łużyckimi.

Wikipedia

czesać

układać włosy, formować fryzurę za pomocą grzebienia lub szczotki do włosów

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) fryz. układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

(1.2) fryz. robić komuś fryzurę poprzez ondulowanie, układanie, tapirowanie, lakierowanie itp.

(1.3) włók. oddzielać włókno lnu lub konopi od paździerzy przy użyciu szczotki

(1.4) pot. kontrolować, sprawdzać, wprowadzać porządki

(1.5) pot. przeszukiwać

(1.6) pot. zdobywać rynek

(1.7) pot. pić, zwykle alkohol

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. o alkoholu i narkotykach: działać zgodnie z przeznaczeniem, powodować stan odurzenia

czasownik zwrotny niedokonany czesać się

(3.1) układać sobie włosy przy pomocy grzebienia lub szczotki

(3.2) poddawać swoje włosy zabiegom, najczęściej w salonie fryzjerskim

(3.3) pot. nosić jakąś fryzurę

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Kryśka zawsze świetnie wygląda. Nie wiesz, kto ją czesze?

(1.5) Nurkowie od dwóch godzin czesali rzekę w poszukiwaniu ciała.

(3.1) Czesz się, Jerzy, jak należy! (J. Brzechwa: Grzebień i szczotka)

(3.2) Kryśka zawsze świetnie wygląda. Nie wiesz, u kogo ona się czesze?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛsat͡ɕ, AS: česać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czesadło n., czesacz m., czesaczka ż., uczesanie n., czesanie n., podczesywanie n., poczesanie n., przeczesywanie n., przeczesanie n., rozczesywanie n., rozczesanie n., wyczesywanie n., wyczesanie n., sczesywanie n., sczesanie n., czesanka ż.

czas. uczesać dk., poczesywać ndk., poczesać dk., przeczesywać ndk., przeczesać dk., rozczesywać ndk., rozczesać dk., wyczesywać ndk., wyczesać dk., sczesywać ndk., sczesać dk.

przym. czesankowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) fryzować

(1.3) sczesywać, wyczesywać

(1.5) przeczesywać

(2.1) kopać

(3.1) fryzować się

Wiktionary

czesacz

robotnik zatrudniony przy czesaniu lnu, konopi, wełny lub bawełny; robotnik obsługujący czesarkę

SJP.pl

czesadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. narzędzie służące do czesania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czesać ndk.

czas. czesać

Wiktionary

czesak

wałek opatrzony szczotkami, stanowiący część składową maszyny do czesania (gręplarki, czesarki)

SJP.pl

czesalnia

część zakładu przemysłowego, w której odbywa się czesanie włókien roślinnych

SJP.pl

czesalniczy

związany z czesaniem lnu, konopi itp.

SJP.pl

czesanie

układać włosy, formować fryzurę za pomocą grzebienia lub szczotki do włosów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czesać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛˈsãɲɛ, AS: česãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czesać, przeczesywać

rzecz. zaczeska ż., uczesanie n.

Wiktionary

czesanka

taśma czesankowa i taśma będąca produktem końcowym czesalni, stanowiąca materiał wyjściowy w przędzalnictwie czesankowym wełny (i w pokrewnych systemach), uzyskiwana zazwyczaj w procesie czesania.

SJP.pl

czesankowy

związany z czesanką

SJP.pl

czesarka

maszyna służąca do czesania surowców włókienniczych

SJP.pl

cześć

1. szacunek, chwała, uznanie, poważanie, kult;
2. dobre imię, godność, honor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fragment jakiejś całości

(1.2) mech. urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

Wiktionary

- cześć – forma pozdrowienia, powitania oraz pożegnania

- Cześć (singel) – singel polskich raperów Sokoła i Sariusa

- Cześć, cześć, cześć – album Mikołaja Trzaski z 1996 roku

- Cześć, jak się masz?– singel Sobla i Sanah

- Cześć kapitanie – polski czarno-biały film sensacyjny z 1967

- Cześć, Michael! – manga stworzona przez Makoto Kobayashiego

- Cześć, pajace! – rosyjski film fabularny z 1996 roku

- Cześć, pajacu – francuski dramat kryminalny z 1983 roku

- Cześć Tereska – polski czarno-biały film psychologiczny z 2001 roku

- Cześć, tato – włoska komedia z 2013

- Cześć, wszechświecie – powieść dla dzieci amerykańsko-filipińskiej pisarki Erin Entrady Kelly

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Panie dyrektorze, część dzieci nie przyszła dziś do szkoły!

(1.2) Niestety, nie mamy części do pana samochodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: čẽũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. cząstka ż.

przym. częściowy

przysł. częściowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fragment, element, cząstka

(1.2) składnik, komponent

Wiktionary

częściej

stopień wyższy od przysłówka: często

SJP.pl

częścik

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Częścik – polski żołnierz podziemia

- Józef Częścik – polski wydawca, redaktor i pisarz

- Marian Częścik – polski dziennikarz, polityk, poseł na Sejm, oficer rezerwy

Wikipedia

częściowo

przysłówek sposobu

(1.1) w jakiejś części, nie w całości

(1.2) daw. w częściach, kawałkach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za rebeliantami opowiedzieli się wodzowie Onejdów, Tuskarorów i częściowo Seneków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɔ, AS: čẽũ̯śćovo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. częściowość ż., cząstka ż., część

przym. częściowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) po części, w części

Wiktionary

częściowość

→ częściowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest częściowe; cecha tych, którzy są częściowi

Wiktionary

Patrz:
częściowy
Powiązane:

przym. częściowy

przysł. częściowo

Wiktionary

częściowy

dotyczący części czegoś, obejmujący część czegoś; niezupełny, niecałkowity

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To, że w Norwegii jest bardzo zimno, to tylko częściowa prawda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃w̃ɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: čẽũ̯śćovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. część ż., cząstka ż., częściowość ż.

przysł. częściowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cząstkowy, niecałkowity, niepełny, niezupełny

Wiktionary

czesia

zdrobnienie od: Czesława (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Czesława

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od: Czesio

(2.2) D. B. lp. od: Czesiu

(2.3) D. B. lp. od: Cześ

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam na imię Czesia i będę waszą przewodniczką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Cześka ż., Czesiek mos., Czesio mos., Czesław mos., Czesława ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Cześka

Wiktionary

czesiek

zdrobnienie od: Czesław (imię męskie); Czesio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|m. Czesław

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Cześka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówiłem już panu Cześkowi o cieknącym kaloryferze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesław mos., Czesława ż., Czesia ż., Czesio mos., Czesiu mos., Cześka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Czesio, Czesiu

Wiktionary

czesiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Czesi lub z nią związany

SJP.pl

czesio

zdrobnienie od: Czesław (imię męskie); Czesiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. pieszcz. od Czesław

Wiktionary

Włatcy móch – polski komediowy serial animowany dla dorosłych emitowany w latach 2006–2011 na antenie TV4 i na platformie Polsat Box Go. Serial stworzyło wrocławskie studio RMG (później pod nazwą Xantus).

Głównymi bohaterami serialu są czterej uczniowie klasy II B Szkoły Podstawowej im. Batalionu „Zośka” – Czesio, Maślana, Anusiak i Konieczko. Akcja serialu dzieje się głównie we Wrocławiu, wybrane sceny rozegrały się w: Warszawie, Królewcu, Suwałkach oraz Jałcie. Tytuły poszczególnych odcinków serialu celowo zawierają wiele błędów ortograficznych, podobnie jak sam tytuł produkcji (np. odc. 86.: Ódópieni). Dialogi bohaterów zawierają liczne wulgaryzmy (jednak do emisji trafiały również ocenzurowane wersje odcinków – z usuniętymi wulgaryzmami i wymazanymi bardziej drastycznymi scenami). Tytuł serialu nawiązuje do tytułu powieści Władca much angielskiego pisarza Williama Goldinga.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Masz rację, Czesiu, nie zadawaj się z dziewczynami, bo one tylko lecą na kasę! – Wszystkie? – spytałem zdziwiony. – Większość! — Ale numer! – roześmiałem się.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesiek mos., Czesław m., Czesława ż., Czesia ż.

Wiktionary

czesiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Czesław

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Czesio

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Michał i pan Czesiu przyjadą dopiero wieczorem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesław m., Czesiek mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Czesio

Wiktionary

cześka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Czesława

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od: Czesiek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wczoraj spotkałam Cześkę na mieście.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesiek mos., Czesław mos., Czesława ż., Czesia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Czesia

Wiktionary

czeski

dotyczący Czechów, związany z Czechami

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

(1.2) związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Republiki Czeskiej;

Wiktionary

Język czeski (cz. český jazyk, čeština [ˈt͡ʃɛʃcɪna]) – język z grupy zachodniosłowiańskiej, stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, a w dalszej kolejności również z polskim, kaszubskim oraz łużyckimi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wypiłem z kolegami oryginalne czeskie piwo.

(2.1) Uczę się czeskiego od kilku lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛsʲci, AS: česʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechy nmos., Czech mos., Czeszka ż., czeszczyzna ż., czechizm mrz., czeskość ż., czeszki nmos., czeszka ż.

przym. antyczeski, proczeski, czecho-słowacki

przysł. czesko

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) czeszczyzna

Wiktionary

czesko

przysłówek

(1.1) na sposób czeski, po czesku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W spisie znalazły się czesko brzmiące nazwiska.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeski mrz., Czech mos., Czechy lm nm., Czeszka ż., czeskość ż., czeszka ż., czeszczyzna ż.

czas. czechizować ndk., sczechizować dk.

przym. czeski

Wiktionary

czesko-morawski

w części czeski, w części morawski; dotyczący Czech i Moraw

SJP.pl

czeskobudziejowicki

przymiotnik od: Czeskie Budziejowice

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czeskimi Budziejowicami, dotyczący z Czeskich Budziejowic

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czeskie Budziejowice nmos.

Wiktionary

czeskocieszyński

→ Czeski Cieszyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Czeskiego Cieszyna, związany z Czeskim Cieszynem

Wiktionary

Patrz:
Czeski Cieszyn
Przykłady

(1.1) Pociąg zatrzymał się na czeskocieszyńskim dworcu.

Wiktionary

czeskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem czeskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czeskim

(1.3) spisany, stworzony w języku czeskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: českoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czeskomorawski

język czeskomorawski - wariant języka słowiańskiego, w którym zostały napisane urywki głagolickie, kijowskie i praskie

SJP.pl

czeskość

zespół cech charakterystycznych dla Czech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czeskie; czeski charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Co, według ciebie, decyduje o czeskości tego piwa?

Wiktionary

Powiązane:

czas. sczechizować, czechizować ndk.

rzecz. czeski mrz., czechizm mrz., Czech mos., Czechy lm nm., Czeszka ż., czeszka ż., czeszczyzna ż.

przym. czeski

przysł. czesko

Wiktionary

cześkowie

Czesiek z małżonką

SJP.pl

cześkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cześka lub z nim związany

SJP.pl

czesne

1. opłata pobierana za naukę w prywatnych i społecznych szkołach podstawowych, średnich i wyższych;
2. opłata za określony typ studiów (zaoczne, wieczorowe) w uczelniach państwowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opłata za naukę

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. cześć ż.

wykrz. cześć

przym. czestny

Wiktionary

cześnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. czereśnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idymy na chaby do Ynsta na cześnie

Wiktionary

cześniczka

→ cześnik

SJP.pl

Patrz:
cześnik

cześnik

w dawnej Polsce: urzędnik dworski usługujący królowi w czasie uczt przy stole (podający kielich z winem), mający pod opieką piwnicę panującego; później urząd tylko tytularny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. urzędnik dworski służący królowi przy stole

(1.2) (w okresie późniejszym) urząd tylko tytularny

Wiktionary

Cześnik – urzędnik nadworny w średniowiecznej Polsce (XIII wiek), dbający o „piwnicę” monarchy, a podczas biesiady podający mu puchary z winem. Od XIV w. urząd ten stał się honorowy (na przykład cześnik koronny), a więc niepociągający za sobą żadnych obowiązków. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej był niższym urzędem ziemskim (w hierarchii urzędów (1768) w Koronie przed łowczym i za podstolim, na Litwie przed horodniczym i za podczaszym).

Wikipedia

cześnikowa

dawniej: żona cześnika

SJP.pl

Cześnik – urzędnik nadworny w średniowiecznej Polsce (XIII wiek), dbający o „piwnicę” monarchy, a podczas biesiady podający mu puchary z winem. Od XIV w. urząd ten stał się honorowy (na przykład cześnik koronny), a więc niepociągający za sobą żadnych obowiązków. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej był niższym urzędem ziemskim (w hierarchii urzędów (1768) w Koronie przed łowczym i za podstolim, na Litwie przed horodniczym i za podczaszym).

Wikipedia

cześnikówna

dawniej: córka cześnika

SJP.pl

Cześnik – urzędnik nadworny w średniowiecznej Polsce (XIII wiek), dbający o „piwnicę” monarchy, a podczas biesiady podający mu puchary z winem. Od XIV w. urząd ten stał się honorowy (na przykład cześnik koronny), a więc niepociągający za sobą żadnych obowiązków. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej był niższym urzędem ziemskim (w hierarchii urzędów (1768) w Koronie przed łowczym i za podstolim, na Litwie przed horodniczym i za podczaszym).

Wikipedia

czester

ser podobny do czedara; chester

SJP.pl

czestnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. dostojnik, urzędnik

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. cześnik

Wiktionary

czestny

przymiotnik

(1.1) daw. dający zaszczyt, honor; pełen cnót

Wiktionary

Przykłady

(1.1) – Ja was nie ciągnę – podjął prędkim głosem. – Ja czestny człowiek i co postawiłem, zapłacę, niech wam idzie na zdrowie. Nie usłuchacie rady, wasza wola! Ale mnie was serdecznie żal.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cześć ż., czczenie n., czciciel m., czcicielka ż., uczczenie n., uczta ż., czestne n., czesne n., uczciwość ż.

czas. czcić ndk., uczcić dk., poczcić dk.

przym. uczciwy, poczciwy

wykrz. cześć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zaszczytny, poczesny, honorowy, cnotliwy, prawy

Wiktionary

często

przysłówek sposobu

(1.1) zob. częsty.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jurek często spóźnia się do pracy.

(1.1) Często sugeruję się reklamami mailowymi przy zakupach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃w̃stɔ, AS: čẽũ̯sto

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. częstość ż.

przym. częsty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) do stopnia najwyższego zwykle, zawsze, zazwyczaj, przeważnie

Wiktionary

często-gęsto

fraza przysłówkowa sposobu

(1.1) pot. żart. bardzo często

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Często-gęsto u niej nocował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔ‿ˈɡɛ̃w̃stɔ, AS: čẽũ̯sto‿gẽũ̯sto

Wiktionary

częstobor

dawne imię męskie

SJP.pl

Częstobor, Częsbor – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Częs(to)- („często”) i -bor („walka”). Mogło oznaczać „tego, który często walczy”.

Częstobor imieniny obchodzi 30 marca.

Wikipedia

częstoch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Częstoch (łac. Chestoch) – postać występująca w podaniach jako rycerz i założyciel Częstochowy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃w̃stɔx, AS: čẽũ̯stoχ

Wiktionary

częstochowa

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej części Polski;

(1.2) rel. sanktuarium zlokalizowane w Częstochowie (1.1)

Wiktionary

Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu częstochowskiego. Położona nad Wartą, na styku Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Pomimo administracyjnej przynależności do województwa śląskiego, pod względem historycznym i kulturowym stanowi część Małopolski.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ostatnio będąc w podróży, zwiedziłem Częstochowę.

(1.2) Każdego roku w sierpniu pielgrzymuję do Częstochowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈxɔva, AS: čẽũ̯stoχova

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Częstochowskie n., częstochowianin mos., częstochowianka ż.

przym. częstochowski, podczęstochowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|Czynstochowa.

(1.2) Jasna Góra

Wiktionary

częstochowiak

potocznie o częstochowianinie (mieszkańcu Częstochowy)

SJP.pl

częstochowianin

mieszkaniec Częstochowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Częstochowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mateusz Pospieszalski jest częstochowianinem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔxɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: čẽũ̯stoχovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Częstochowa ż.

:: fż. częstochowianka ż.

przym. częstochowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. medalikarz

Wiktionary

częstochowianka

mieszkanka Częstochowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Częstochowy

Wiktionary

KS Częstochowianka Częstochowa – polska kobieca drużyna siatkarska z Częstochowy. Siedziba klubu znajduje się przy ul. Rejtana 7c. Oprócz drużyny seniorek klub prowadzi także grupy młodzieżowe. Prezesem klubu jest Alina Zagozda-Dobrzańska. W latach 2019–2023 drużyna występowała w I lidze.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔxɔˈvʲjãnka, AS: čẽũ̯stoχovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Częstochowa ż., Częstochowskie n.

:: fm. częstochowianin mos.

przym. częstochowski

Wiktionary

częstochowski

→ Częstochowa (miasto); → Częstochowskie (region)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Częstochową, dotyczący Częstochowy

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Częstochowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) ciężkie działa z Krakowa, a między nimi taką kolubrynę, której nie tylko częstochowskie, ale żadne w świecie mury oprzeć się nie mogły (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈxɔfsʲci, AS: čẽũ̯stoχofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Częstochowa ż., Częstochowskie n., częstochowianin m., częstochowianka ż.

przym. podczęstochowski

Wiktionary

częstochowskie

→ Częstochowa (miasto); → Częstochowskie (region)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Częstochowskie jutro przyłączy się do protestu.

(1.1) W Częstochowskiem rozpoczęto elektroniczny nabór do gimnazjów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Częstochowa ż., częstochowianin m., częstochowianka ż.

przym. częstochowski, podczęstochowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) powiat częstochowski

Wiktionary

częstocice

Częstocice (do 1945 r. niem. Günthersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Wiązów.

Wikipedia

częstogniew

staropolskie imię męskie

SJP.pl

częstokół

ogrodzenie z drewnianych, ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim

SJP.pl

Palisada, częstokół – element dawnego budownictwa obronnego w postaci ogrodzenia składającego się z drewnianych, zazwyczaj ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim, prosto lub ukośnie w ziemię spełniający rolę struktury zaporowej, defensywnej.

Wikipedia

częstokroć

często, wiele razy

SJP.pl

przysłówek

(1.1) często, niejednokrotnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) chcąc utrzymać się na pograniczu legalności musiał częstokroć stawiać ograniczenia charakterystycznej niepokorności swych wyznawców.

Wiktionary

Powiązane:

przysł. częstokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) częstokrotnie, niejednokrotnie, nieraz, nie raz, nie dwa

Wiktionary

częstokrotny

przestarzałe: powtarzający się często, częsty

SJP.pl

częstomir

dawne imię męskie

SJP.pl

Częstomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Często- („często”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „tego, który zapewnia pokój”.

Częstomir imieniny obchodzi 10 maja.

Wikipedia

częstomocz

częste oddawanie moczu, poprzedzane parciem; objaw chorób pęcherza moczowego, niekiedy występujący też na tle nerwowym; urorrhoea

SJP.pl

Częstomocz (pollakisuria) – objaw chorobowy, polegający na częstym oddawaniu moczu, zwykle małymi porcjami.

Może być jednym z objawów zakażeń układu moczowego (np. rzęsistkowicy), łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. W przypadkach raka gruczołu krokowego często występuje częstomocz całodobowy z większym nasileniem w godzinach nocnych.Częstomocz może wystąpić również w przypadku chorób pęcherza moczowego przebiegających z jego zapaleniem lub zmniejszeniem objętości, na przykład wskutek ucisku z zewnątrz, wskutek rozwijającej się ciąży lub guzów w obrębie miednicy mniejszej.

Wikipedia

częstość

częstotliwość;
1. częste występowanie jakiejś czynności, jakiegoś zjawiska;
2. w fizyce: liczba czynności lub zjawisk powtarzających się okresowo w jednostce czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest częste

(1.2) stat. stosunek liczby obserwacji mających określoną właściwość do liczebności całej próby;

(1.3) fiz. częstotliwość pomnożona przez 2π

Wiktionary

- częstość – w rachunku prawdopodobieństwa

- częstość – w przetwarzaniu sygnałów

- częstość kołowa – w fizyce ruchu drgającego bądź falowego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczba osób zaangażowanych w sadomasochistyczne praktyki nie może być mała, lecz rzeczywista częstość występowania jest trudna do określenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃w̃stɔɕt͡ɕ, AS: čẽũ̯stość

Wiktionary

Powiązane:

przym. częsty

przysł. często

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) częstotliwość

(1.3) pulsacja, częstość kątowa, częstość kołowa

Wiktionary

częstościomierz

miernik częstotliwości drgań; częstotliwościomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd wykorzystywany do mierzenia częstości;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do pomiarów częstotliwości akustycznych stosuje się obecnie różne odmiany elektronicznych częstościomierzy analogowych oraz cyfrowych.

Wiktionary

częstościowy

→ częstość, np. wnioskowanie częstościowe

SJP.pl

częstoskurcz

w medycynie: znaczne przyśpieszenie pracy serca; tachykardia, tachikardia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

Wiktionary

Tachykardia, częstoskurcz (łac. tachycardia) – przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę.

Tachykardię można podzielić na tachykardię zatokową, częstoskurcz nadkomorowy, migotanie i trzepotanie przedsionków, częstoskurcz komorowy, tachykardię węzłową i zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po joggingu wystąpił u mnie taki częstoskurcz, że myślałem, że zemdleję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛ̃w̃ˈstɔskurt͡ʃ, AS: čẽũ̯stoskurč

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tachykardia, pot. kołatanie serca, palpitacja

Wiktionary

częstotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: częstotliwie

SJP.pl

częstotliwość

1. częste występowanie jakiejś czynności, jakiegoś zjawiska; częstość;
2. w fizyce: liczba czynności lub zjawisk powtarzających się okresowo w jednostce czasu; częstość
3. długość fal elektromagnetycznych wyzyskiwanych w telekomunikacji oraz radiokomunikacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

Wiktionary

Częstotliwość, częstość – wielkość fizyczna określająca liczbę cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu. W układzie SI jednostką częstotliwości jest herc [Hz]. Częstotliwość 1 herca odpowiada występowaniu jednego zdarzenia (cyklu) w ciągu 1 sekundy. Najczęściej rozważa się częstotliwość w ruchu obrotowym, częstotliwość drgań, napięcia, fali.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Częstotliwość jest ściśle związana z okresem.

(1.1) Te procesory mają porównywalne częstotliwości zegarów, ale całkiem inną prędkość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕt͡ɕ, AS: čẽũ̯stotlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

przym. częstotliwościowy, częsty

Wiktionary

częstotliwościomierz

miernik częstotliwości drgań; częstościomierz

SJP.pl

Wikipedia

częstotliwościowy

związany z częstotliwością

SJP.pl

częstotliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: częstotliwy; bardziej częstotliwy

SJP.pl

częstotliwy

następujący często; wielokrotny

SJP.pl

częstować

czasownik przechodni niedokonany (dk. poczęstować)

(1.1) dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem

(1.2) iron. robić komuś coś złego

(1.3) pot. opowiadać historyjki, plotkaotki, mniej istotne wieści

czasownik zwrotny niedokonany częstować się (dk. poczęstować się)

(2.1) korzystać z poczęstunku

(2.2) częstować (1.1) siebie wzajemnie

(2.3) iron. robić sobie nawzajem przykrości

(2.4) pot. wzajemnie przekazywać sobie mało istotne treści, np. plotkaotki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. częstowanie n.

czas. rozczęstować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dawać, raczyć, ugaszczać

(1.3) sprzedawać

Wiktionary

częstowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dzielenie się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność

(1.2) iron. czynienie komuś czegoś złego

(1.3) pot. opowiadanie historyjek, plotkaotek, przekazywanie mniej istotnych wiadomości

Wiktionary

Powiązane:

czas. częstować ndk.

Wiktionary

częstowoj

imię męskie

SJP.pl

Częstowoj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Często- („często”) i -woj („wojownik”). Oznacza ono „tego, który będzie często wojował”.

Częstowoj imieniny obchodzi 2 maja i 30 sierpnia.

Żeński odpowiednik: Częstowojna

Wikipedia

częstowojowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Częstowoja lub z nim związany

SJP.pl

częstszy

stopień wyższy od przymiotnika: częsty

SJP.pl

częsty

bywający; zdarzający się; powtarzający się wiele razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sąsiad jest u nas częstym gościem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛ̃w̃stɨ, AS: čẽũ̯sty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. częstość ż., częstotliwość ż.

przysł. często

Wiktionary

czesucza

tkanina jedwabna

SJP.pl

czesuczowy

związany z czesuczą

SJP.pl

czeszczyć

poddawać wpływom czeskim, rozszerzać wpływy czeskie; czechizować

SJP.pl

czeszczyzna

1. język czeski;
2. to, co jest charakterystyczne dla Czech lub stamtąd pochodzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język czeski

(1.2) to, co jest charakterystyczne dla Czech lub stamtąd pochodzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na to odmienne rozwarstwienie polszczyzny i czeszczyzny wpłynęła inna historia obu języków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechy nmos., Czech m., Czeszka ż., czeszka ż., czechizm mrz., czeski m., czeskość ż.

przym. czeski

przysł. czesko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czeski

Wiktionary

czeszewo

W Polsce

- Czeszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz

- Czeszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

- Czeszewo – gromada

- Czeszewo – dawna gmina

Wikipedia

czeszka

potocznie: rodzaj płóciennego buta sportowego na gumowej podeszwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Sympatyczna Czeszka wytłumaczyła nam, jak dojść do przejścia granicznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛʃka, AS: češka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czechy nmos., czeski mrz., czeszka ż., czechizm mrz., czechizacja ż., czechizowanie n., czeszczyzna ż.

:: fm. Czech mos.

przym. czeski

czas. czechizować, sczechizować

przysł. czesko

Wiktionary

czeszów

Czeszów (niem. Deutsch Hammer) – wieś w Polsce w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Zawonia. Leży na Równinie Czeszowskiej, na prawym brzegu rzeki Sąsiecznicy.

Wikipedia

czesław

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Czasław, Czesław – staropolskie imię męskie.

Pierwotnie Czasław (oboczność Cze-//Cza występuje w zapiskach małopolskich i wielkopolskich) składającego się z członu Cza- (ps. *čajati : čati – „spodziewać się, oczekiwać”, jak w Czabor) i -sław („sława”). Mogło oznaczać „tego, który oczekuje sławy”. Niezależnie od powyższego człon Cza-, Cze- mógł być używany w wyniku skrócenia członu Czści- (ps. *čьstiti „okazywać cześć, poważanie, szacunek”, čьstь „cześć”, a także „honor, cnota, zaszczyt, dobre imię”, *čisti, čtǫ „odgadywać, wróżyć, otaczać czcią, poważać”). Byłby to wówczas jeden z wariantów imienia Czcisław, skracanego jednak zwykle na Cisław.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czesław od lat był wielką szychą w ministerstwie.

(1.1) Długo klęczał przed sarkofagiem błogosławionego Czesława u wrocławskich dominikanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛswaf, AS: česu̯af

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesławowa ż., Czesławówna ż.

:: fż. Czesława ż.

:: zdrobn. Czesławek mos., Czesiek mos., Czesio mos.

Wiktionary

czesława

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Czesław

Wiktionary

Czasława, Czesława – staropolskie imię żeńskie, w czasach staropolskich notowane wyłącznie w formie Czasława. Składa się z członu Cza- („spodziewać się, oczekiwać”) i -sława („sława”). Mogło oznaczać „tę, która oczekuje sławy”. Inną hipotezą pochodzenia tego imienia jest powstanie członu Cza- w wyniku skrócenia członu Czści-. Byłby to wówczas wariant nienotowanego imienia Czcisława. Jej męskie odpowiedniki to Czasław i Czesław.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czesława to żeńska forma imienia Czesław.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɛsˈwava, AS: česu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czesław m.

:: zdrobn. Czesia, Cześka

Wiktionary

czesławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Czesławy lub z nią związany

SJP.pl

czesławostwo

Czesław z małżonką; Czesławowie

SJP.pl

czesławowie

Czesław z małżonką; Czesławostwo

SJP.pl

czesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Czesława (Czesławy) lub z nim (z nią) związany

SJP.pl

czeta

dawny, serbski oddział wojska złożony ze stu ludzi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wojsk. mniej więcej stuosobowy bałkański oddział;

Wiktionary

Czeta (bułg., serb. i mac. чета) – w okresie panowania osmańskiego oddział uzbrojonych powstańców na Bałkanach, liczący zwykle około stu ludzi. Czety były podstawową powstańczą jednostką wojskową w czasie powstania kwietniowego 1876. W latach międzywojennych nazywano tak oddziały partyzanckie w Macedonii i Bułgarii. Od słowa czeta wywodzi się też określenie Czetnicy.

W Macedonii termin ten oznacza kompanię wojska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɛta, AS: četa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czetnik

Wiktionary

czetnicki

odnoszący się do czetnika, należący do czetnika

SJP.pl

czetnik

w czasie II wojny światowej: uczestnik monarchistycznej partyzantki jugosłowiańskiej, uznającej zwierzchnictwo rządu emigracyjnego w Londynie

SJP.pl

czetrum

1/100 ngultruma, bhutańskiej jednostki monetarnej

SJP.pl

Wikipedia

czetwertnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim;

Wiktionary

Czetwertnia (ukr. Четвертня) – miejscowość na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie kamieńskim.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czetwertyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Czetwiertnia

Wiktionary

czetyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. choina

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gałązki drzew iglastych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czetyniok mrz.

Wiktionary

czetyniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opadłe igliwie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czetyna ż.

Wiktionary

czewa

język urzędowy Malawi; chewa

SJP.pl

czewapcziczi

[czytaj: cieWAPcici] danie kuchni bałkańskiej w postaci podłużnego kotleta z mielonego mięsa; cevapcici, ćevapčići

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. bałkańskie kotleciki z mięsa mielonego;

Wiktionary

Ćevapčići (serb. ћевапчићи) — rozpowszechnione na Bałkanach danie mięsne, sporządzane w wielu lokalnych odmianach. W Albanii znane jest pod nazwą qofte, w Bośni i Chorwacji jako ćevapi, w Bułgarii jako кебапчета, a w Rumunii jako mititei lub mici. Jest pochodną tureckiego kebabu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɛvapˈt͡ʃʲit͡ʃʲi, AS: čevapčʹičʹi

Wiktionary

czeznąć

dawniej: ginąć, niknąć, marnieć

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sczeznąć)

(1.1) książk. ulegać marnowaniu, odchodzeniu, zamieraniu, znikaniu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czeznięcie n., czeźnięcie n.

czas. sczeznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ginąć, umierać, zanikać, znikać

Wiktionary

czhongdzin

miasto w Korei Północnej

SJP.pl

Ch’ŏngjin (kor. 청진, Ch’ŏngjin-si) – miasto w Korei Północnej, stolica prowincji Hamgyŏng Północny. Od roku 1960 do 1967 oraz od 1977 do 1985, Ch’ŏngjin było administrowane niezależnie od prowincji Hamgyŏng Północny na prawach miasta administrowanego przez rząd (kor. Chikhalsi). Do 1960 roku, a także od 1967 do 1977 i po 1985 roku, miasto było częścią prowincji Hamgyŏng Północny.

Wikipedia

czhongdzu

miasto w Korei Południowej

SJP.pl

Cheongju (kor. 청주시) – miasto będące stolicą prowincji Chungcheong Północny w Korei Południowej. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Cheongju.

Wikipedia

czi

chińska jednostka długości odpowiadająca 32 cm; cze; chi

SJP.pl

czialingozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny stegozaurów

SJP.pl

Czialingozaur – rodzaj wymarłych dinozaurów ptasiomiednicznych z rodziny stegozaurów zamieszkujących tereny dzisiejszych Chin w epoce jury późnej. Czialingozaur jest pierwszym opisanym stegozaurem z Chin.

Wikipedia

cziczewa

język z rodziny bantu używany w południowo-środkowej Afryce, język urzędowy Malawi; chichewa

SJP.pl

czif

główny mechanik na statku; chief

SJP.pl

czikagowski

dotyczący Chicago (miasto w Stanach Zjednoczonych); chicagowski, chicagoski

SJP.pl

czikari

wiewiórka czikari - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych; sosnowiórka szara

SJP.pl

czikos

czikosz;
1. pasterz koni na stepach węgierskich;
2. lekceważąco: mieszkaniec bałkańskich rejonów pasterskich

SJP.pl

czikosz

czikos;
1. pasterz koni na stepach węgierskich;
2. lekceważąco: mieszkaniec bałkańskich rejonów pasterskich

SJP.pl

czikungunia

tropikalna choroba wirusowa przenoszona przez komary, objawiająca się gorączką i bólem mięśni; chikungunya

SJP.pl

Chikungunya (wymawiane: „czikungunia”), czikungunia – tropikalna choroba wirusowa, występująca głównie w południowej Azji i wschodniej Afryce, podobna do dengi, przenoszona przez komary.

W 2006 wystąpiły masowe zachorowania na wyspach Oceanu Indyjskiego (Reunion, Majotta, Seszele, Mauritius, Komory, Madagaskar, Malediwy) oraz w zachodnich, nadbrzeżnych rejonach Indii i w Malezji.

Wikipedia

czilautować

czilautować się - potocznie: relaksować się, odpoczywać; chilloutować się

SJP.pl

czili

chili, chilli, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc czili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców czili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem czili - przyprawy lub strączków rośliny

SJP.pl

czilować

młodzieżowo: czilować się - odpoczywać, relaksować się; chillować się

SJP.pl

czimet

rodzaj kwefu noszonego przez kobiety muzułmańskie, zrobionego z siatki włosianej

SJP.pl

czimurenga

wojna wyzwoleńcza w Afryce, zwłaszcza taka, której celem jest ustanowienie władzy Murzynów

SJP.pl

czincz

rodzaj złącza elektronicznego; cinch, chinch

SJP.pl

czinczila

gryzoń z rodziny szynszylowatych o srebrzystoszarej sierści, podobny do wiewiórki, żyjący gromadnie w Ameryce Południowej, ceniony ze względu na futro; szynszyla

SJP.pl

czip

układ scalony wyprodukowany w jednym krysztale krzemu; chip

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zob. chip.

Wiktionary

- chip – pojedyncza struktura półprzewodnikowego układu scalonego, potocznie układ scalony

- Chip – postać z disnejowskich filmów animowanych;

- Chip – niemiecki miesięcznik komputerowy;

- Chip Online – strona internetowa;

- Chip – polski miesięcznik komputerowy;

- Chip – czeski miesięcznik komputerowy;

- ChIP – immunoprecypitacja chromatyny;

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lutowanie czipów jest bardzo trudne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲip, AS: čʹip

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chips / czips m.

przym. czipowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kość, kostka

Wiktionary

czipować

zakładać lub wszczepiać chipy, oznaczać coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; chipować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczipować)

(1.1) techn. wet. wyposażać w czip

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Weterynarz pojechał czipować psy do sąsiedniej wsi.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czip mrz., czipowanie n., chip mrz.

przym. czipowy, chipowy

Wiktionary

czipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wet. zaopatrywanie w czip

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Rozpoczęto już w Polsce czipowanie psów na koszt gmin.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czip mrz., chip mrz.

czas. czipować ndk., zaczipować dk.

przym. chipowy, czipowy

Wiktionary

czipówka

potocznie: karta wyposażona w czip; chipówka

SJP.pl

czipowy

związany z czipem (chipem); chipowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektron. związany z czipem, dotyczący czipu, wyposażony w czip

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odkąd zmienili karty magnetyczne na czipowe, pani Leokadia nie potrafiła korzystać z aparatu, zresztą z kartami magnetycznymi też nie dawała sobie rady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲiˈpɔvɨ, AS: čʹipovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip m., czip m., chipowanie ndk., czipowanie ndk., zachipowanie dk., zaczipowanie dk.

czas. chipować ndk., czipować ndk., zachipować dk., zaczipować dk.

przym. chipowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chipowy

Wiktionary

czips

cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; chips

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kulin. cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

Wiktionary

Chipsy (lub czipsy) – popularna przekąska w postaci cienkich, osuszonych plastrów, najczęściej ziemniaków, ale również innych warzyw, zazwyczaj usmażonych w głębokim tłuszczu. Ze względu na wysoką wartość energetyczną chipsów, do ich produkcji stosowane są również zamienniki tłuszczu oraz nowoczesne technologie produkcji, takie jak na przykład gotowanie z zastosowaniem mikrofal, a następnie spryskiwanie niewielką ilością oleju (bez zanurzenia w tłuszczu). Poszczególne smaki uzyskuje się dzięki doborowi przypraw i aromatów, rzadziej ziół.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chłopaki, mamy piwo, czipsy i fajki, możemy zaczynać imprezę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. chip mrz., czip mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chips

Wiktionary

czipsik

zdrobnienie od: chips; chipsik

SJP.pl

czipsoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść czipsy; chipsoholiczka

SJP.pl

czipsoholik

osoba uwielbiająca jeść czipsy; chipsoholik

SJP.pl

czipsoholizm

częste jedzenie czipsów traktowane jako objaw choroby; chipsoholizm

SJP.pl

czipsowy

→ czips; chipsowy

SJP.pl

czipsy

cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; chips

SJP.pl

Chipsy (lub czipsy) – popularna przekąska w postaci cienkich, osuszonych plastrów, najczęściej ziemniaków, ale również innych warzyw, zazwyczaj usmażonych w głębokim tłuszczu. Ze względu na wysoką wartość energetyczną chipsów, do ich produkcji stosowane są również zamienniki tłuszczu oraz nowoczesne technologie produkcji, takie jak na przykład gotowanie z zastosowaniem mikrofal, a następnie spryskiwanie niewielką ilością oleju (bez zanurzenia w tłuszczu). Poszczególne smaki uzyskuje się dzięki doborowi przypraw i aromatów, rzadziej ziół.

Wikipedia

czirlider

[czytaj: czirlider] mężczyzna wykonujący w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; cheerleader

SJP.pl

czirliderka

kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; cheerleaderka, pomponiarka

SJP.pl

czirliding

zagrzewanie drużyny sportowej do walki przez cheerleaderki; cheerleading

SJP.pl

czirokeski

dotyczący Czirokezów, charakterystyczny dla Czirokezów; czerokeski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czirokeski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czirokez mos., Czirokezka ż.

Wiktionary

czirokeskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem czirokeskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czirokeskim

(1.3) spisany, stworzony w języku czirokeskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃʲirɔˈkɛskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: čʹirokeskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czirokez

północnoamerykański Indianin, członek plemienia Czirokezów; Czerokez

SJP.pl

czirokezi

plemię Indian Ameryki Północnej z grupy Irokezów; Czerokezi

SJP.pl

Czirokezi, Czerokezi (nazwa własna Tsalagi, ang. Cherokee) – plemię Indian Ameryki Północnej, pierwotnie wywodzące się od Irokezów i zamieszkujące podgórskie, zachodnie obszary Karoliny Południowej i Północnej, północną Georgię i wschodnie Tennessee. Później większość jego członków została przymusowo przesiedlona na tereny płaskowyżu Ozark. Byli jednym z plemion wliczanych w skład grupy Pięciu Cywilizowanych Plemion. Posługują się językiem czirokeskim.

Wikipedia

czirokezka

Indianka Ameryki Północnej z grupy Irokezów; Czerokezka

SJP.pl

cziru

rodzaj antylopy z plemienia koziorożców

SJP.pl

Cziru tybetańskie, dawniej: cziru (Pantholops hodgsonii) – gatunek koziorożca z rodziny wołowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju cziru (Pantholops) Hodgson, 1834.

Wikipedia

czita

dawne miasto obwodowe w południowej Syberii; Czyta

SJP.pl

Czyta (ros. Чита, Czita) – miasto, dawniej obwodowe, w obwodzie czytyjskim w azjatyckiej części Rosji, położone w południowej Syberii, obecnie miasto w Kraju Zabajkalskim.

Miasto położone nad rzekami Czytą i Ingodą na trasie kolei transsyberyjskiej – 52°03′N 113°28′E.W 2024 miasto miało 333 tys. mieszkańców.

Wikipedia

czk

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = centrum zarządzania kryzysowego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡sɛ‿zɛt‿ˈka, AS: ce‿zet‿ka

Wiktionary

czkać

wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃkat͡ɕ, AS: čkać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czkanie n., czkawka ż.

czas. czknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. pozn. wiukać.

Wiktionary

czkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czkać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czkawka ż.

czas. czkać ndk., czknąć dk.

Wiktionary

czkawka

charakterystyczne odgłosy w następstwie wdechów spowodowanych okresowymi, nagłymi skurczami przepony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

Wiktionary

Czkawka (łac. singultus) – objaw chorobowy polegający na rytmicznie powtarzających się, mimowolnych skurczach przepony i mięśni oddechowych klatki piersiowej powodujących wdech z równoczesnym zamknięciem głośni, co wywołuje charakterystyczny odgłos.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najczęstszą przyczyną czkawki u szczeniąt jest to, że łapczywie jedzą i połykają przy tym powietrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃkafka, AS: čkafka

Wiktionary

Powiązane:

czas. czkać ndk., czknąć dk.

rzecz. czkanie ndk., czknięcie dk.

Wiktionary

czkałow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Orenburg, nazwa oficjalna w latach 1938-1957

Wiktionary

Miejscowości

- Czkałow (Czkałowo) – miasto w Kazachstanie

- Czkałow (Orenburg) – miasto w Rosji

Osoby

- Walerij Czkałow – radziecki lotnik rekordowy i doświadczalny

Wikipedia

Powiązane:

przym. czkałowski

Wiktionary

czknąć

wydać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony brzusznej

SJP.pl

czasownik dokonany

(1.1) wydać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczu przepony; dokonany od|czkać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: čknõńć

Wiktionary

Powiązane:

czas. czkać

rzecz. czknięcie n., czkawka, czkanie

Wiktionary

czknięcie

wydać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony brzusznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czknąć.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czknąć

rzecz. czkawka ż.

Wiktionary

czmp

skrót od: Centrum Zdrowia Matki Polki

SJP.pl

czmych

wykrzyknik oznaczający nagłą ucieczkę

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca szybkie ucieknięcie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czmychanie n., czmychnięcie n.

czas. czmychać ndk., czmychnąć dk.

Wiktionary

czmychać

uciekać po kryjomu; opuszczać jakieś miejsce szybko, nagle, niepostrzeżenie

SJP.pl

czasownik

(1.1) pot. uciekać

Wiktionary

czmychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uciekanie skądś w pośpiechu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czmychnięcie n.

czas. czmychać ndk., czmychnąć dk.

wykrz. czmych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uciekanie, umykanie; książk. pierzchanie; pot. podawanie tyłów, dawanie drapaka, zmiatanie, zwiewanie, zmykanie

Wiktionary

czmychnąć

uciec skądś nagle, w pośpiechu

SJP.pl

czmychnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czmychnąć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czmychanie n.

czas. chmychnąć dk., czmychać ndk.

wykrz. czmych

Wiktionary

czniać

potocznie: lekceważyć kogoś lub coś; trzniać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) posp. lekceważyć kogoś lub coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃʲɲät͡ɕ, AS: čʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cznianie n.

Wiktionary

cznianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czniać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃʲɲä̃ɲɛ, AS: čʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czniać

Wiktionary

czochać

trzeć, ocierać, drapać

SJP.pl

czochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czochać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czochać

Wiktionary

czochara

nazwisko

SJP.pl

czochra

ławka z grzebieniem o stalowych zębach, służąca do odziarniania łodyg lnu; dziergaczka, dzierlica

SJP.pl

czochrać

1. targać, splątywać włosy, sierść; wichrzyć, mierzwić;
2. trzeć o coś twardego;
3. regionalnie: oddzielać czochrami główki lnu i konopi od łodyg;
4. czochrać się -
a) o włosach: splątywać się, targać się; wichrzyć się, mierzwić się, zmierzwiać się;
b) ocierać się o coś twardego

SJP.pl

czasownik niedokonany

(1.1) targać, wichrzyć włosy lub sierść

(1.2) ocierać ciało, lub jego część, o coś twardego

(1.3) reg. roln. oddzielać główki lnu i konopii od łodyg przy pomocy czocher

czasownik zwrotny niedokonany czochrać się

(2.1) targać, wichrzyć sobie włosy

(2.2) o zwierzętach: trzeć się, ocierać swoje ciało o coś twardego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chłopak czochrał ręką swoją bujną czuprynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔxrat͡ɕ, AS: čoχrać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czochranie n.

czas. rozczochrać, rozczochrany

przym. rozczochrany

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) targać, wichrzyć, mierzwić

Wiktionary

czochradło

w zootechnice: urządzenie umożliwiające zwierzętom ocieranie się i usuwanie łuszczącego się nabłonka

SJP.pl

czochralski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Czochralska (1928–2020) – polska biofizyczka

- Jan Czochralski (1885–1953) – polski chemik

- Jan Antoni Czochralski (1924–2004) – polski germanista

Wikipedia

czochranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czochrać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔxˈrãɲɛ, AS: čoχrãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czochrać

Wiktionary

czochryń

wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim

SJP.pl

Czochryń – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Starowice.

Wikipedia

czochryński

→ Czochryń

SJP.pl

Patrz:
Czochryń

czoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. spoż. soczewica

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czoczkula ż.

Wiktionary

czoczkula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa z soczewicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czoczka ż.

Wiktionary

czogała

nazwisko

SJP.pl

czogori

K2; najwyższy szczyt Karakorum

SJP.pl

K2, Czogori (chiń. upr. 乔戈里峰; chiń. trad. 喬戈里峰; pinyin Qiáogēlǐ Fēng; 8611 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik, najwyższy szczyt Karakorum, drugi co do wysokości szczyt Ziemi. Znajduje się na granicy Chin i Pakistanu. Do 16 stycznia 2021 roku pozostawał ostatnim niezdobytym zimą ośmiotysięcznikiem.

Wikipedia

czok

zwężona przednia część lufy w broni myśliwskiej

SJP.pl

Czok (ang. choke – ‘dławić’), dławik – część śrutowej broni strzeleckiej (przede wszystkim strzelb) montowana u wylotu lufy. Ma on za zadanie zmniejszyć rozrzut śrutu, a co za tym idzie poprawić celność i zasięg broni. Czoki mogą być wymienne lub stałe.

Wikipedia

czoker

naszyjnik mocno przylegający do szyi; choker, dusik

SJP.pl

czokolada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. czekolada

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czekolada ż., czekoladka ż.

przym. czekoladowy

przysł. czekoladowo

Wiktionary

czolowie

południowoindyjska dynastia panująca od ok. III w. p.n.e. do końca XII wieku na terenach Tamilnadu; Ćolowie

SJP.pl

czomolungma

najwyższy szczyt Ziemi w Himalajach Centralnych; Mount Everest

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach

Wiktionary

Mount Everest, Czomolungma (tyb. ཇོ་མོ་གླང་མ, ZWPY Qomolangma, Wylie Jo mo glang ma; nep. सगरमाथा, Sagarmāthā; chiń. upr. 珠穆朗玛峰; pinyin Zhūmùlǎngmǎ Fēng) – najwyższy szczyt Ziemi (8849 m n.p.m.[patrz niżej], podaje się też wysokość 8844 (pomiary chińskie) lub 8850 (pomiary amerykańskie)), ośmiotysięcznik położony w Himalajach Wysokich (Centralnych), na granicy Nepalu i Chińskiej Republiki Ludowej (Tybetu). Po chińskiej stronie objęty ochroną jako rezerwat biosfery pod nazwą Rezerwat Biosfery Czomolungmy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wanda zdobyła Czomolungmę jesienią.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Mount Everest, Qomolangma, Sagarmatha, Szczyt XV

Wiktionary

czómpnąć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. cząpnąć.

Wiktionary

czona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja;

Wiktionary

Czona (ros. Чона) – rzeka w Rosji; w obwodzie irkuckim i Jakucji; prawy dopływ Wiluja. Długość 802 km; powierzchnia dorzecza 40,6 tys. km².

Źródła na Płaskowyżu Nadleńskim; płynie w kierunku północnym po Wyżynie Środkowosyberyjskiej; dolina na przemian zwężająca się i rozszerzająca, liczne progi. Po wybudowaniu zapory Wilujskiej Elektrowni Wodnej na Wiluju ostatnie 250 km biegu rzeki stało się częścią Wilujskiego Zbiornika Wodnego.

Wikipedia

czop

1. zatyczka w kształcie stożka; szpunt;
2. każdy stożkowaty przedmiot;
3. stożek ropny w uchyłkach migdałków (angina);
4. część jednego przedmiotu wkładana do pasującego kształtem wgłębienia w innym, pozwalająca na ich połączenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Zakarpaciu na Ukrainie;

Wiktionary

- czop – odcinek osi lub wału stykający się z innymi częściami mechanizmu (na czopach osadzane są łożyska, sprzęgła i inne elementy)

- czop – rodzaj połączenia ciesielskiego

- czop – ściętostożkowa zatyczka wciskana w otwór

- Czop – miasto na Ukrainie

- Czop – stacja kolejowa w Czopie, w Obwodzie zakarpackim, na Ukrainie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔp, AS: čop

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czop mrz., czopek mrz.

przym. czopski

Wiktionary

czopek

1. mały czop (stożkowata zatyczka)
2. postać leku w kształcie stożka
3. każdy niewielki przedmiot mający stożkowaty kształt
4. typ komórki światłoczułej tworzącej siatkówkę oka
5. mały ropiejący stożek tworzący się na migdałkach w czasie anginy
6. mały bolec łączący dwa przedmioty lub części urządzeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: czop

(1.2) mały czop

(1.3) med. farm. lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

(1.4) anat. światłoczuły receptor siatkówki oka;

(1.5) przen. grub. o kimś, kto bezceremonialnie podlizuje się – „włazi w dupę”

Wiktionary

- czopek (słupek) – światłoczuły receptor siatkówki oka

- czopek – stała postać leku przeznaczona do stosowania doodbytniczego, dopochwowego lub docewkowego

Osoby noszące nazwisko Czopek:

- Agnieszka Czopek (ur. 1964) – polska pływaczka

- Alfred Czopek (1906–1972) – polski śpiewak, aktor i tancerz

- Barbara Czopek (1931–1993) – polska koszykarka i siatkarka

- Barbara Czopek-Kopciuch (1952–2020) – polska językoznawczyni

- Sylwester Czopek (ur. 1958) – polski archeolog i muzealnik

Wikipedia

Przykłady

(1.3) To lekarstwo przyjmuje się w formie czopka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔpɛk, AS: čopek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czop m., czopowanie n., czopkowanie n., zaczopowanie n., zaczopkowanie n., czopuch m., Czopowice nmos., Czop m.

czas. czopować ndk., zaczopować dk., czopkować ndk., zaczopkować dk.

przym. czopowy, czopkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) szpuncik, zatyczka

Wiktionary

czopiarka

maszyna służąca do robienia czopów

SJP.pl

Czopiarka - urządzenie zegarmistrzowskie służące do polerowania czopów kół zębatych zegarków. W skład wyposażenia czopiarki wchodzą wkładki do czopów o różnej długości i grubości.

Czopiarka może być napędzana silnikiem elektrycznym, korbką ręczną lub smykiem.

Czopy niehartowane poleruje się z niewielkim naciskiem polerownikiem stalowym zwilżonym olejem. Czopy hartowane poleruje się środkiem polerowniczym.

Czopy można również polerować ręcznie na tokarce.

Wikipedia

czopik

mały czop (zatyczka); czopek

SJP.pl

czopkowy

→ czopek

SJP.pl

Patrz:
czopek

czopować

zatykać czopem

SJP.pl

czopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czopować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaczopowanie n., czop m., czopek m., czopownica ż., czopnica ż.

czas. czopować ndk., zaczopować dk.

Wiktionary

czopowe

dawniej: podatek płacony przez mieszczan od wyrobu piwa, gorzałki, miodu i wina

SJP.pl

Czopowe – wprowadzony w Polsce w drugiej połowie XV wieku podatek od wyrobu, importu oraz sprzedaży piwa, wódki, miodu i wina. Obecnie jego odpowiednikiem jest podatek akcyzowy na alkohol.

Wikipedia

czopownica

piła do wycinania czopów z drewna; piła czopowa

SJP.pl

czopowy

związany z czopem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czopem, dotyczący czopu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czop mrz., czopek mrz.

Wiktionary

czopuch

w dawnych piecach staropolskich otwór odprowadzający dym do komina; cepuch

SJP.pl

Czopuch – element stanowiący połączenie otworów wylotowych spalin z paleniska pieca lub kotła z kanałami kominowymi. Powinien być prowadzony jak najkrótszą drogą, najlepiej po linii prostej.Jeśli to konieczne czopuch wyposażony jest w:

- przepustnicę spalin

- otwór pomiarowy spalin

- otwory rewizyjne

- tłumik hałasu

Wikipedia

czorci

→ czort; czortowski (czartowski), czarci, czortowy

SJP.pl

czorny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. czarny

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. brudny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Takigo czornego psa to żech jeszcze nie widzioł

(1.2) Justa mo zawsze czorne pazury.

Wiktionary

czorsztyn

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;

Wiktionary

Czorsztyn – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pan Jan przeprowadził się do Czorsztyna latem zeszłego roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czorsztynianin mos., czorsztynianka ż.

przym. czorsztyński

Wiktionary

czorsztynianin

mieszkaniec Czorsztyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Czorsztyna

(1.2) osoba pochodząca z Czorsztyna, urodzona w Czorsztynie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żadnemu z czorsztynian nie przypadł do gustu pomysł wójta.

(1.2) Wychodząc za rodowitego czorsztynianina, marzyła o zamieszkaniu w Pieninach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɔrʃtɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: čorštỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czorsztyn mrz.

:: fż. czorsztynianka ż.

przym. czorsztyński

Wiktionary

czorsztynianka

mieszkanka Czorsztyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Czorsztyna

(1.2) kobieta pochodząca z Czorsztyna, urodzona w Czorsztynie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɔrʃtɨ̃ˈɲãnka, AS: čorštỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czorsztyn mrz.

:: fm. czorsztynianin mos.

przym. czorsztyński

Wiktionary

czorsztyński

przymiotnik od: Czorsztyn

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Czorsztyna, związany z Czorsztynem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Czorsztyna lub czorsztynian, mający cechy lub właściwości przypisywane Czorsztynowi lub czorsztynianom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szlak biegnie grzbietem Pienin Czorsztyńskich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czorsztyn mrz., czorsztynianin mos., czorsztynianka ż.

Wiktionary

czort

potocznie:
1. szatan, bies, diabeł; czart;
2. osoba dokuczająca innym, nieprzyjemna dla innych;
3. osoba ruchliwa, żywotna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) diabeł, czart

(1.2) przen. o człowieku złym

(1.3) żart. o człowieku pełnym energii, sprytnym

Wiktionary

Czart, zwany także jako czort (cz. czert, rus. czort, ros. чёрт) – w wierzeniach Słowian demon zła, znany głównie u plemion ruskich, zastąpił starosłowiańskiego biesa. W gwarze ludowej nazywany kusym, a w wierzeniach chrześcijańskich diabłem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czart mzw./mos.

przym. czarci

Wiktionary

czortków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;

Wiktionary

Czortków (ukr. Чортків, Czortkiw) – miasto (w 2013 – 2020 wydzielone z rejonu) na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego i hromady Czortków.

Czortków leży nad Seretem.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czortkowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Czartków

Wiktionary

czortkowski

→ Czortków

SJP.pl

Patrz:
Czortków

czortopchajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. środ. slang. stary, zniszczony samochód

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jego samochód to wielka klekocząca czortopchajka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɔrtɔpˈxajka, AS: čortopχai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dezel, fajans, grat, gruchot, klamot, klekot, obdrapaniec, próchno, przeżytek, relikt, rupieć, rzęch, skansen, starocie, staroć, szmelc, śmieć, wrak, zabytek, złom

Wiktionary

czortowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Wiktionary

Poprzednia strona indeksu

- strona 875 tomu I (tom z r. 1880) Czortowiec

- strona 876 tomu I (tom z r. 1880) Czortowiec

- Poprzednia strona indeksu

- Następna strona indeksu

Wikipedia

Powiązane:

przym. czortowiecki

Wiktionary

czortowski

→ czort; czartowski, czorci (czarci), czortowy

SJP.pl

czortowy

→ czort; czortowski (czartowski), czorci (czarci)

SJP.pl

czoski

nazwisko

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czoszą, dotyczący Czoszy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czosza ż.

Wiktionary

czosnaczek

dwuletnia roślina z rodziny krzyżowych, o białych, pachnących czosnkiem kwiatach, stosowana w medycynie ludowej

SJP.pl

Czosnaczek (Alliaria Heist. ex Fabr.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Europie, północno-zachodniej Afryce i zachodniej Azji. W całym zasięgu rodzaju, także w Polsce, występuje czosnaczek pospolity A. petiolata. Jako gatunek zawleczony i inwazyjny obecny jest także w USA, Kanadzie i Argentynie. W rejonie Kaukazu rośnie Alliaria taurica.

Wikipedia

czosnek

dwuletnia, cebulkowa roślina warzywna, używana jako przyprawa kuchenna oraz środek leczniczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Allium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków;

(1.2) bot. roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)

(1.3) spoż. jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

Wiktionary

Czosnek (Allium L.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae), dawniej zaliczany do osobno wyodrębnianej rodziny czosnkowatych (Alliaceae) lub liliowatych (Liliaceae). Obejmuje około 880–1000 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach półkuli północnej, przede wszystkim w strefie umiarkowanej, ale na południe sięgają strefy równikowej. Na półkuli południowej poza gatunkami introdukowanymi rodzaj obecny jest w Południowej Afryce. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest w środkowej Azji. W Europie rośnie 117 gatunków. W Polsce 12 gatunków rośnie w stanie dzikim.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Czosnek zwyczajny i czosnek niedźwiedzi to dwa gatunki z rodzaju Allium. Obydwa gatunki czosnku mają znaczenie w zielarstwie.

(1.2) Na tej grządce rośnie czosnek.

(1.2) Czosnki ozdobne polecam do każdego ogrodu, ładnie się prezentują w każdym towarzystwie.

(1.3) Czosnek jest szeroko stosowany jako przyprawa.

(1.3) Czosnek był znany już w starożytności jako artykuł spożywczy i środek leczniczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔsnɛk, AS: čosnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czosnkówka ż., czosnkowe nmos., czosnkowanie n., poczosnkowanie n., czosnkowate nmos.

:: zdrobn. czosneczek m.

czas. czosnkować ndk., poczosnkować dk.

przym. czosnkowy

przysł. czosnkowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk|knoblech, knobloch.

Wiktionary

czosnkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czosnkować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. nieczosnkowanie n., czosnek mrz.

czas. czosnkować ndk.

Wiktionary

czosnkowate

rodzina obejmująca około 700 gatunków roślin zielnych z klasy jednoliściennych, występujących w strefie umiarkowanej na całej kuli ziemskiej (z wyjątkiem Australii i Nowej Zelandii); należą do niej między innymi: czosnek, cebula zwyczajna, agapant

SJP.pl

Wikipedia

czosnkowaty

podobny do czosnku

SJP.pl

czosnkowce

podrodzina roślin zielnych z rodziny amarylkowatych; czosnkowe

SJP.pl

czosnkowe

podrodzina roślin zielnych z rodziny amarylkowatych; czosnkowce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Allioideae|Herb.|ref=tak., podrodzina roślin zielnych zaliczana do rodziny amarylkowatych;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne gatunki czosnkowych uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Wiktionary

Powiązane:

przym. czosnkowy

rzecz. czosnek mrz.

Wiktionary

czosnkowiec

przedstawiciel podrodziny roślin zielnych z rodziny amarylkowatych

SJP.pl

czosnkówka

błotniszka czosnkówka - gatunek owada z rodziny błotniszkowatych

SJP.pl

czosnkowy

przymiotnik

(1.1) przym. od: czosnek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔsn̥ˈkɔvɨ, AS: čosn̦kovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czosnek m., czosnkowe nmos.

Wiktionary

czosnów

wieś w Polsce

SJP.pl

Czosnów (do 1 stycznia 1997 nosiła nazwę Czosnów Pierwszy) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Czosnów. Siedziba gminy Czosnów.

Do 1954 roku siedziba gminy Cząstków. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czosnów. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Graniczy z miejscowościami: Dobrzyń, Cząstków Mazowiecki, Dębina i Kaliszki.

Wikipedia

czosnowski

przymiotnik od: Czosnów

SJP.pl

czosnyka

nazwisko

SJP.pl

czosza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Rosji europejskiej, w obwodzie archangielskim, uchodzi do Zatoki Czoskiej Morza Barentsa

Wiktionary

Powiązane:

przym. czoski

Wiktionary

czołdar

dawniej: ozdobne przykrycie na konia; czaprak

SJP.pl

Czołdar (osm.-tur. czułtar) – długie, wykonane z wełny okrycie konia, które zakrywa jego przód, barki i częściowo szyję.

Wikipedia

czółeczko

zdrobnienie od: czółko

SJP.pl

czołem

pozdrowienie, przywitanie popularne w wojsku oraz pomiędzy osobami o większej zażyłości

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) wojsk. służy do pozdrowienia (przywitania) przełożonych oraz zwierzchników

(1.2) wojsk. służy do pozdrowienia (pożegnania) przełożonych oraz zwierzchników

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. zobacz. czoło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czołem Panie Prezydencie!

(1.2) Czołem Dowódco! Jadę na interwencję.

(2.1) Nie wal czołem w mur!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czoło n., czółko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) witam

(1.2) żegnam, pozdrawiam

(2.1) głową

Wiktionary

czółenka

rodzaj niskiego obuwia damskiego, głęboko wycięte pantofle

SJP.pl

czółenko

1. małe czółno;
2. pantofel damski;
3. element krosna tkackiego;
4. przyrząd do robienia ręcznych koronek;
5. część czółenkowej maszyny do szycia, na której mieści się szpulka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. czółno

(1.2) włók. techn. element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

(1.3) włók. techn. element maszyny do szycia mieszczący szpulkę z nićmi

(1.4) pot. obuw. but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla

Wiktionary

Czółenko tkackie – element krosna tkackiego, mechanicznie nie połączony z pozostałymi mechanizmami, będący przenośnikiem i „magazynem” wątku. Swą nazwę zawdzięcza temu, że kształtem przypomina czółno (łódkę). Wątek zmagazynowany jest w bezcewkowym nawoju lub na specjalnej tekturowej, drewnianej albo plastikowej cewce i umieszczony wewnątrz czółenka. W zależności od numeru (grubości) przędzy, jest to kilkanaście lub kilkaset metrów nitki. Koniec nitki wątku wyprowadzony jest na zewnątrz czółenka przez oczko w krosnach mechanicznych, lub przewlekacz w krosnach automatycznych. Czółenko jest przerzucane z jednej strony przesmyku na drugą przez mechanizm przerzutowy lub ręcznie na krosnach ręcznych. W czasie przelotu przez przesmyk, odwijający się z nawoju wewnątrz czółenka wątek, jest układany między nitkami osnowy, tworząc w ten sposób elementy tkaniny.

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Kupiłam prześliczne czółenka do tej mojej nowej sukienki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈwɛ̃nkɔ, AS: čuu̯ẽnko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czółno m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) łódeczka

Wiktionary

czółenkowaty

podobny kształtem do czółenka

SJP.pl

czołg

rodzaj silnie uzbrojonego i opancerzonego wozu bojowego na zawieszeniu gąsienicowym, przystosowanego do poruszania się w trudnym terenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

Wiktionary

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą ognia płaskotorowego. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Współczesne działo, szczególnie działo bezodrzutowe, musi trafić w czołg od pierwszego strzału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔwk, AS: čou̯k

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołgista m., czołgistka ż., czołgowisko n., czołganie n., przeczołganie n., wyczołganie n.

:: zgrub. czołgisko n.

czas. czołgać ndk., przeczołgać dk., wyczołgać dk.

przym. czołgowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. tank

Wiktionary

czołgać

1. poniżać kogoś;
2. zmuszać kogoś do poruszania się na czworakach

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pejor. powodować czyjeś upokorzenie lub poniżenie

(1.2) zmuszać kogoś do czołgania się (2.1)

(2.2) przen. poniżać się przed kimś

(2.3) przen. książk. o mgle lub dymie: snuć się nisko, tuż nad ziemią

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po co czołgać ludzi po lesie?

(2.1) Od rana na poligonie czołgamy się na zmianę z okopywaniem się.

(2.2) Nie ma mowy, nie będę czołgał się przed dyrektorem skamlając o podwyżkę.

(2.3) Dziś wśród zgliszczów leżą pomięte winnice, a z nich dym czołga się w niebo nie już kłębami, ale niciami (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔwɡat͡ɕ, AS: čou̯gać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołgisko n., przeczołganie n., czołganie n., czołg m., czołgista m., czołgistka ż.

czas. przeczołgać dk., przeczołgiwać ndk., wyczołgać dk., wyczołgiwać ndk., odczołgać dk., odczołgiwać ndk.

przym. czołgowy

Wiktionary

czołganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czołgać.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ogromna część polskich firm to poligony czołgania pracowników.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołg m., czołgista m., przeczołganie n., czołgisko n.

czas. czołgać się, czołgać ndk., przeczołgać dk.

przym. czołgowy

Wiktionary

czołganka

narożna ozdoba kamienna bazy kolumny romańskiej; żabka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. element zdobniczy w architekturze, najczęściej występujący w większej ilości

Wiktionary

Żabka (także czołganka) – kamienna narożna ozdoba jednej z odmian bazy kolumny romańskiej, występująca w formie geometrycznej, roślinnej lub figuralnej. Od połowy XI w. pojawia się pojedynczo na plintach romańskich kolumn w kształcie zwiniętego listka. Początkowo naturalistyczna, z czasem w postaci zgeometryzowanej.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) żabka

Wiktionary

czołgisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. pot. zgrub. od: czołg

(1.2) rzad. pot. duży czołg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tak się czepiacie T-34, może to i faktycznie zawodne czołgisko było ale przyzwoite jeśli chodzi o parametry jezdne i uzbrojenie i oczywiście nadające się do MASOWEJ produkcji. sic.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołg mrz., czołgista m., czołgistka ż., czołgowisko n., czołganie n., przeczołganie n., wyczołganie n.

czas. czołgać ndk., przeczołgać dk., wyczołgać dk.

przym. czołgowy

Wiktionary

czołgista

żołnierz z formacji pancernej czołgów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz obsługujący czołg

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czołgiści wyskoczyli z uszkodzonego pojazdu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔwʲˈɟista, AS: čou̯ʹǵista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołg m., czołganie n., czołgowisko n., przeczołganie n., czołgisko n.

przym. czołgowy

czas. czołgać się, czołgać

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. pancerniak

Wiktionary

czołgistka

→ czołgista

SJP.pl

Patrz:
czołgista

czołgot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ornit. dzięcioł

Wiktionary

czołgowisko

ćwiczebny poligon z torem przeszkód dla czołgów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. miejsce (poligon) przeznaczone na ćwiczenia czołgów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Brygada Pancerna odbyła ćwiczenia na moskiewskim czołgowisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɔwɡɔˈvʲiskɔ, AS: čou̯govʹisko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołg m., czołgista m., czołgisko n.

przym. czołgowy

Wiktionary

czołgowy

związany z czołgiem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czołgiem; składający się z czołgów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaraz po wejściu na teren posesji odkryli arsenał, którego się nie spodziewali… Przy bramie wjazdowej leżała zabytkowa gąsienica czołgowa i koło, których szukano.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołgisko n., czołg mrz., czołgista mos., czołgistka ż., czołgowisko n., czołganie n., przeczołganie n., wyczołganie n.

czas. czołgać ndk., przeczołgać dk., wyczołgać dk.

Wiktionary

czółko

zdrobnienie od: czoło

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od czoło

(1.2) małe czoło

(1.3) daw. odzież. dawna dziewczęca opaska noszona na głowie;

(1.4) lud. odzież. ozdobna opaska noszona na głowie przez dziewczęta, element stroju ludowego lub regionalnego

(1.5) wojsk. przednia część naboju kulowego

Wiktionary

Czółko (albo stroik, podwstążnik) – dziewczęca opaska ozdobna noszona na głowie do chwili zamążpójścia w Europie od czasów średniowiecza.

Czółka zdobione były motywami roślinnymi. W krajach słowiańskich czółko zachowało się jako element odświętnego stroju ludowego albo regionalnego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Póki tej ozdoby swojej / Nie uroni dumna Polka, / Póty małe czółko stroi / Wszechpotęgi aureolka (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czoło n., czołówka ż., czelność ż., czołowanie n.

czas. czołować ndk.

przym. czołowy, czelny

przysł. czołowo

wykrz. czołem

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) podwstążnik, stroik

Wiktionary

czółno

1. rodzaj łódki wydrążonej z jednego pnia;
2. część maszyny do szycia zawierająca szpulkę z nićmi; czółenko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;

(1.2) hist. część hełmu okrywająca szyję z tyłu

(1.3) czółenko tkackie

Wiktionary

Czółno – bezsterowa łódź wykonana z jednego pnia drzewa; wypalona lub wydłubana, płaskodenna, poruszana wiosłami lub drągiem.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czółenko n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dłubanka, piroga, kanoe

Wiktionary

czółnowy

przymiotnik od: czółno

SJP.pl

czoło

1. część twarzy człowieka nad brwiami i nosem;
2. część przednia czegoś; przód, front, fasada;

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

(1.2) początek, przednia część czegoś rozciągniętego

Wiktionary

- czoło – pojęcie z zakresu anatomii

- czoło – fortyfikacje

- Czoło – nieistniejąca wieś na Białorusi

- Czoło – polana w Gorcach

- Czoło – szczyt w Beskidzie Makowskim

- Czoło – szczyt w Beskidzie Małym (w północno-zachodnim grzbiecie Gronia Jana Pawła II)

- Czoło (Zamczyska) – szczyt w Beskidzie Małym (w paśmie Łysiny)

- Czoło – szczyt w Beskidzie Żywieckim

- Czoło – szczyt w Bieszczadach

- Czoło – szczyt w Karkonoszach

- Czoło – szczyt na Pogórzu Karkonoskim

- Czoło – szczyt w Pieninach

- Czoło – grzbiet w słowackich Tatrach Zachodnich

- Czoło – niewielki szczyt w Tatrach Zachodnich (pomiędzy Grzesiem a Bobrowiecką Przełęczą)

- Czoło – niewielki szczyt w Tatrach Zachodnich (w północno-zachodniej grani Grzesia)

- Czoło – okazała ściana skalna w Karkonoszach

- Czoło Turbacza

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój tato ma wysokie czoło.

(1.2) Lance Armstrong wysuwa się na czoło peletonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɔwɔ, AS: čou̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołówka ż., czelność ż., czołowanie n.

:: zdrobn. czółko n.

czas. czołować ndk.

przym. czołowy, czelny

przysł. czołowo

wykrz. czołem

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) początek, awangarda

Wiktionary

czołobitniej

stopień wyższy od przysłówka: czołobitnie

SJP.pl

czołobitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czołobitny

SJP.pl

czołobitność

→ czołobitny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czołobitne; cecha tych, którzy są czołobitni

Wiktionary

Patrz:
czołobitny
Powiązane:

przym. czołobitny

przysł. czołobitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hołdownictwo

Wiktionary

czołobitny

uniżony, pełen pokory, służalczy, hołdowniczy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pełen pokory i szacunku wobec kogoś, w sposób aż służalczy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na uwagę, że warto byłoby propagandę uczynić mniej czołobitną wobec ZSRR i bardziej strawną dla Polaków, premier odpowiada: "Wszystko, co zrobicie w tej dziedzinie, będzie rozumiane w Moskwie jako propaganda antyradziecka".

(1.1) Kiedy Aleksander zaczął wprowadzać perski ceremoniał, Kallistenes buntował się przeciwko czołobitnym obyczajom i został stracony za udział w spisku.

(1.1) Otóż, Wysoka Izbo, ja nie pisałem i nie będę pisał czołobitnych listów do kogokolwiek.

(1.1) W końcu nie od parady “drogi Aleksander” jest najwierniejszym w tej części Europy przyjacielem prezydenta Busha, a premier Miller jednym z ośmiu czołobitnych “ministrantów”, żeby jeden z drugim kanclerz, czy inny Chirac wypominali nam serwilizm.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czołobitność ż.

przysł. czołobitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) służalczy

Wiktionary

czołoczub

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Prionops|ref=tak.;

Wiktionary

czołówka

1. pierwsze szeregi, front;
2. wysunięta na czoło grupa zawodników w biegu lub rajdzie;
3. grupa ludzi wybitnych, elita;
4. wstępna część filmu;
5. najważniejsza wiadomość lub artykuł w gazecie, zamieszczone na czołowym miejscu;
6. potocznie: zderzenie czołowe samochodów;
7. latarka noszona na czole

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. początkowa część poruszającej się grupy

(1.2) latarka noszona na głowie

(1.3) telew. planszaansze początkowe filmu

(1.4) streszczenie informacji prasowej na jej początku

(1.5) grupa jednostek najlepszych w danej klasyfikacji

(1.6) pot. zderzenie czołowe pojazdów

Wiktionary

- czołówka – potoczne określenie latarki czołowej

- w alpinizmie – ściana czołowa filara

- czołówka – wysunięty pododdział wojskowy

- czołówka (poligrafia) – materiał dziennikarski (zwłaszcza artykuł) otwierający kolumnę redakcyjną gazety

- czołówka (film) – początkowa sekwencja filmu, prezentująca logotypy producenckie i napisy wstępne, lub piosenkę otwierającą film (najczęściej animowany)

- Czołówka techniczna – wydzielona ze składu jednostki lotniczej część personelu i sprzętu przybywająca pierwsza na nowe lotnisko w czasie przebazowania

- Wytwórnia Filmowa „Czołówka” – polska wytwórnia filmowa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Biegacze czołówki mają kadencję na poziomie 90-100 k/min, podczas gdy średnia biegających niezawodowo to coś pomiędzy 80 a 85 k/min. (z [http://www.napieraj.pl/xoops/modules/newbb/viewtopic.php?post_id=17377 Internetu])

(1.5) W rankingu ta firma jest w samej czołówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔˈwufka, AS: čou̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czoło n., czółko n., czelność ż., naczelny m., naczelna ż.

przym. czołowy, czołówkowy, naczelny

Wiktionary

czołówkowy

związany z czołówką

SJP.pl

czołowy

1. związany z czołem (częścią głowy);
2. jeden z pierwszych, wysuwający się na pierwszy plan; przodujący, wybitny, główny;
3. znajdujący się na przedzie; przedni, frontowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący czoła

(1.2) główny, wiodący

(1.3) frontowy, przedni

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Generał Eugeniusz Kuszko w imieniu naczelnego dowódcy WP odczytał rozkaz o odznaczeniu pośmiertnym czołowych bohaterów powstania w getcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɔˈwɔvɨ, AS: čou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czółko n., czołówka ż., czoło

Wiktionary

czpak

nazwisko

SJP.pl

czrezwyczajka

potoczna nazwa WCzK, czyli organizacji poprzedzającej NKWD i KGB w Rosji sowieckiej; czerezwyczajka

SJP.pl

czterdziecha

zgrubienie od: czterdziestka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od czterdziestka (wszystkie znaczenia, zwykle czterdzieści lat)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na parkiecie szalały same czterdziechy.

(1.1) Markowi stuknęła czterdziecha i nagle zaczął się oglądać za małolatami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestka ż.

licz. czterdzieści, czterdziesty

przym. czterdziesty

Wiktionary

czterdzieści

liczebnik oznaczający liczbę 40

SJP.pl

liczebnik główny (zbiorowy: czterdzieścioro)

(1.1) liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przyszłym tygodniu będzie miał czterdzieści lat.

(1.1) To kosztuje czterdzieści koron i pięć øre.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛ̇ɕt͡ɕi, AS: čterʹʒ́ėśći

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestka ż., czterdziecha ż.

przym. czterdziesty

licz. czterdzieścioro

Wiktionary

czterdzieścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 40, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 40

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tym roku stypendia otrzymało czterdzieścioro uczniów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛ̇ɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: čterʹʒ́ėśćoro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestka ż.

przym. czterdziesty

licz. czterdzieści

Wiktionary

czterdziestak

coś, co zajmuje czterdzieste miejsce lub jest związane z liczbą 40, np. pokój

SJP.pl

czterdziestka

1. liczba czterdzieści;
2. wiek czterdziestu lat;
3. pokój, autobus, dom itp. oznaczony numerem 40;
4. to, co się składa z czterdziestu jednostek, części, np. grupa czterdziestoosobowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 40

(1.2) grupa 40 osób lub rzeczy

(1.3) wiek 40 lat

(1.4) pot. kobieta w wieku 40 lat

Wiktionary

Czterdziestka – część wsi Sipiory w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

Z dniem 1.12.2009 Czterdziestka została wyodrębniona jako część wsi Sipiory.

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Mój profesor jest gdzieś koło czterdziestki.

(1.3) Singielka, dawniej stara panna, może być młoda, co oznacza w dzisiejszych czasach, że ma około czterdziestki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstka, AS: čterʹʒ́estka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziecha ż.

przym. czterdziesty

licz. czterdzieści, czterdzieścioro

Wiktionary

czterdziestkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą czterdzieści, dotyczący liczby czterdzieści

Wiktionary

czterdziestoczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestoczterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestoczteroletni

rzecz. czterdziestoczterolatka ż.

Wiktionary

czterdziestoczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestoczterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestoczteroletni

rzecz. czterdziestoczterolatek m.

Wiktionary

czterdziestoczteroletni

mający czterdzieści cztery lata, trwający czterdzieści cztery lata itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści cztery lata

(1.2) trwający czterdzieści cztery lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jej porywacz, czterdziestoczteroletni technik, w obawie przed zdemaskowaniem popełnił samobójstwo, rzucając się pod pociąg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestoczterolatek m., czterdziestoczterolatka ż.

Wiktionary

czterdziestodniowy

mający czterdzieści dni, trwający czterdzieści dni itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający czterdzieści dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Deszcze na lipca pierwszego, drugiego, zapowiedzią deszczu czterdziestodniowego.

(1.1) Właśnie rozpoczęliśmy czterdziestodniowy post.

Wiktionary

czterdziestodwugodzinny

trwający czterdzieści dwie godziny

SJP.pl

czterdziestodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestodwulatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔdvuˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestodwuletni

rzecz. czterdziestodwulatka ż.

Wiktionary

czterdziestodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestodwulatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔdvuˈlatka, AS: čterʹʒ́estodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestodwuletni

rzecz. czterdziestodwulatek m.

Wiktionary

czterdziestodwuletni

mający czterdzieści dwa lata, trwający czterdzieści dwa lata itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści dwa lata

(1.2) trwający czterdzieści dwa lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wyjaśniona została sprawa przemytu do Włoch zabytkowych przedmiotów, jakiego próbował dokonać w marcu czterdziestodwuletni rencista z Kielc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestodwulatek m., czterdziestodwulatka ż.

Wiktionary

czterdziestodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestodziewięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestodziewięcioletni

rzecz. czterdziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestodziewięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestodziewięcioletni

rzecz. czterdziestodziewięciolatek m.

Wiktionary

czterdziestodziewięcioletni

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści dziewięć lat

(1.2) trwający czterdzieści dziewięć lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestodziewięcioletni mieszkaniec Poręby Wielkiej wpadł w ręce oświęcimskiej policji, którą próbował przekupić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔd͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestodziewięciolatek m., czterdziestodziewięciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestogodzinny

trwający czterdzieści godzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa czterdzieści godzin

Wiktionary

czterdziestojednogodzinny

trwający 41 godzin

SJP.pl

czterdziestojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestojednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estoi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestojednoletni

rzecz. czterdziestojednolatka ż.

Wiktionary

czterdziestojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestojednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estoi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestojednoletni

rzecz. czterdziestojednolatek m.

Wiktionary

czterdziestojednoletni

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści jeden lat

(1.2) trwający czterdzieści jeden lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestojednoletni mieszkaniec Leszna wsiadł do samochodu i pojechał do miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestojednolatek m., czterdziestojednolatka ż.

Wiktionary

czterdziestokilkuletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający czterdzieści kilka lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na trzy miesiące trafił do aresztu czterdziestokilkuletni mężczyzna, mieszkaniec Dąbrowy Tarnowskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔcilkuˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterdziestoparoletni

Wiktionary

czterdziestokrotny

powtarzający się czterdzieści razy

SJP.pl

czterdziestolatek

mężczyzna czterdziestoletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 40-49 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 40-49 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestolatka

Wiktionary

Czterdziestolatek lub 40-latek – polski serial komediowy w reżyserii Jerzego Gruzy. Premierowy odcinek wyemitowano 16 maja 1975. Tytułową rolę zagrał Andrzej Kopiczyński.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dobrze wyglądasz, jak na czterdziestolatka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estolatek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestolecie n.

:: fż. czterdziestolatka ż.

przym. czterdziestoletni

Wiktionary

czterdziestolatka

1. kobieta albo samica zwierząt mająca czterdzieści lat;
2. okres obejmujący czterdzieści lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestolatek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dziadek poznał jakąś energiczną czterdziestolatkę i wyraźnie odżył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estolatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestolecie n.

:: fm. czterdziestolatek m.

przym. czterdziestoletni

Wiktionary

czterdziestolatki

osoby różnej płci mające od czterdziestu do pięćdziesięciu lat

SJP.pl

czterdziestolecie

1. okres czterdziestu lat;
2. czterdziesta rocznica czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres czterdziestu lat

(1.2) czterdziesta rocznica

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wczoraj obchodziliśmy czterdziestolecie zawarcia związku małżeńskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: čterʹʒ́estoleće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestolatek m., czterdziestolatka ż.

przym. czterdziestoletni

Wiktionary

czterdziestoletni

mający czterdzieści lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści lat

(1.2) trwający czterdzieści lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pracy szukała cały czas ale kto dziś zatrudni kobietę ponad czterdziestoletnią, niezbyt efektowną i w dodatku bez specjalistycznego wykształcenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestolatek m., czterdziestolatka ż., czterdziestolecie n., czterdziestoletniość ż.

Wiktionary

czterdziestomilionowy

liczący czterdzieści milionów czegoś

SJP.pl

czterdziestominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający czterdzieści minut

Wiktionary

czterdziestoośmiogodzinny

trwający czterdzieści osiem godzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który trwa czterdzieści osiem godzin, trwający pełne dwie doby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapis z dwunastego czerwca, kiedy zaprzestano restrykcyjnej czterdziestoośmiogodzinnej obserwacji, wskazuje na powrót do normy.

Wiktionary

czterdziestoośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestoośmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́est•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestoośmioletni

rzecz. czterdziestoośmiolatka ż.

Wiktionary

czterdziestoośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestoośmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: čterʹʒ́est•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestoośmioletni

rzecz. czterdziestoośmiolatek m.

Wiktionary

czterdziestoośmioletni

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści osiem lat

(1.2) trwający czterdzieści osiem lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestoośmioletni mieszkaniec Nowego Sącza będzie nadzorował służby kryminalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́est•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestoośmiolatek m., czterdziestoośmiolatka ż.

Wiktionary

czterdziestoośmiościan

jedna z prostych postaci krystalograficznych, o największej możliwej liczbie ścian w kształcie trójkątów różnobocznych

SJP.pl

czterdziestoosobowy

1. składający się z czterdziestu osób;
2. przeznaczony dla czterdziestu osób

SJP.pl

czterdziestoparoletni

mający czterdzieści parę lat, trwający czterdzieści parę lat itp.; czterdziestokilkoletni, czterdziestokilkuletni

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający czterdzieści kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterdziestokilkuletni

Wiktionary

czterdziestopięciohektarowy

a) będący wielkości czterdziestu pięciu hektarów;
b) posiadający czterdzieści pięć hektarów ziemi (np. rolnik czterdziestopięciohektarowy)

SJP.pl

czterdziestopięcioipółletni

mający czterdzieści pięć lat i pół roku

SJP.pl

czterdziestopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestopięciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestopięcioletni

rzecz. czterdziestopięciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestopięciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestopięcioletni

rzecz. czterdziestopięciolatek m.

Wiktionary

czterdziestopięciolecie

1. okres czterdziestu pięciu lat;
2. czterdziesta piąta rocznica czegoś

SJP.pl

czterdziestopięcioletni

mający czterdzieści pięć lat, trwający czterdzieści pięć lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści pięć lat

(1.2) trwający czterdzieści pięć lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestopięcioletni Józef F., pseudonim Beretta, powtórnie trafi przed sąd pod zarzutem usiłowania rozboju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestopięciolatek m., czterdziestopięciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestopięciominutowy

trwający czterdzieści pięć minut

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający czterdzieści pięć minut

Wiktionary

czterdziestorublowy

mający wartość czterdziestu rubli

SJP.pl

czterdziestosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestosiedmiolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estośedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestosiedmioletni

rzecz. czterdziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary

czterdziestosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestosiedmiolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estośedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestosiedmioletni

rzecz. czterdziestosiedmiolatek m.

Wiktionary

czterdziestosiedmioletni

mający czterdzieści siedem lat, trwający czterdzieści siedem lat itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści siedem lat

(1.2) trwający czterdzieści siedem lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, ten zaledwie czterdziestosiedmioletni biskup Wiecznego Miasta umarł niecałe czternaście miesięcy później, a Kościół pogrążył się na wiele lat w jeszcze głębszym kryzysie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estośedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestosiedmiolatek m., czterdziestosiedmiolatka ż.

Wiktionary

czterdziestosiedmiominutowy

trwający czterdzieści siedem minut

SJP.pl

czterdziestostopniowy

1. mający czterdzieści stopni (w jakiejś skali);
2. mający czterdzieści stopni, etapów

SJP.pl

czterdziestosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestosześciolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestosześcioletni

rzecz. czterdziestosześciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestosześciolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: čterʹʒ́estošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestosześcioletni

rzecz. czterdziestosześciolatek m.

Wiktionary

czterdziestosześcioletni

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści sześć lat

(1.2) trwający czterdzieści sześć lat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uczestniczący w niej czterdziestosześcioletni mężczyzna zbliżył się do księdza Edwarda Janiaka, biskupa pomocniczego Archidiecezji Wrocławskiej i wyciągnął zapalniczkę gazową w kształcie pistoletu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestosześciolatek m., czterdziestosześciolatka ż.

Wiktionary

czterdziestotrzyipółletni

mający czterdzieści trzy lata i pół roku, trwający czterdzieści trzy lata i pół roku itp.

SJP.pl

czterdziestotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający czterdzieści trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czterdzieści trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterdziestotrzylatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatɛk, AS: čterʹʒ́estoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestotrzyletni

rzecz. czterdziestotrzylatka ż.

Wiktionary

czterdziestotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca czterdzieści trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czterdzieści trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterdziestotrzylatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔṭʃɨˈlatka, AS: čterʹʒ́estoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterdziestotrzyletni

rzecz. czterdziestotrzylatek m.

Wiktionary

czterdziestotrzyletni

mający czterdzieści trzy lata, trwający czterdzieści trzy lata itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czterdzieści trzy lata

(1.2) trwający czterdzieści trzy lata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: čterʹʒ́estoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziestotrzylatek m., czterdziestotrzylatka ż.

Wiktionary

czterdziestotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 40 000

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrʲd͡ʑɛstɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: čterʹʒ́estotyśẽṇčny

Wiktionary

czterdziesty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 40

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 40

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podstawą prawną zatrzymania podejrzanego przez Policję jest art. 244 kpk (= artykuł dwieście czterdziesty czwarty kodeksu postępowania karnego).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrʲˈd͡ʑɛstɨ, AS: čterʹʒ́esty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterdziecha ż., czterdziestka ż.

licz. czterdzieści, czterdzieścioro

Wiktionary

czterechsetlecie

1. okres czterystu lat;
2. czterechsetna rocznica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres czterystu lat

(1.2) czterechsetna rocznica

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Wczoraj obchodziliśmy czterechsetlecie nadania praw miejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɛxsɛˈtlɛt͡ɕɛ, AS: čtereχsetleće

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterechsetletni, czterystoletni, czterystuletni

Wiktionary

czterechsetletni

mający czterysta lat, trwający czterysta lat itp.

SJP.pl

czterechsetna

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 400

SJP.pl

czterechsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 400

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od czterysta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kioskach ukazał się czterechsetny numer naszego miesięcznika .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɛxˈsɛtnɨ, AS: čtereχsetny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterysetka ż.

licz. czterysta

przym. czterysetny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterysetny

Wiktionary

czternaście

liczebnik oznaczający liczbę 14

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) 14

Wiktionary

- 14 – liczba naturalna

- 14 – rok naszej ery

- 14 – rok przed naszą erą

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zgodnie z przepisami urząd ma czternaście dni na odpowiedź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrˈnaɕt͡ɕɛ, AS: čternaśće

Wiktionary

Powiązane:

przym. czternasty

licz. czternaścioro

rzecz. czternasta ż., czternastak mzw., czternastka ż.

Wiktionary

czternaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 14, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 14

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czternaścioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i osiem dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: čternaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastka ż., czternastak mzw.

przym. czternasty

licz. czternaście

Wiktionary

czternasta

godzina czternasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 14, godzina druga po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: czternasty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) mój samolot odlatuje mniej więcej o trzynastej albo o czternastej, albo o piętnastej, albo coś koło tego.

Wiktionary

Powiązane:

licz. czternaście

przym. czternasty

rzecz. czternastak mzw.

Wiktionary

czternastak

byk jelenia o czternastu końcach w wieńcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. jeleń o potężnym wieńcu z czternastoma odnogami (razem na obu tykach)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastka ż., czternasta ż.

przym. czternasty

licz. czternaście, czternaścioro

Wiktionary

czternastka

1. liczba czternaście;
2. wiek czternastu lat;
3. pokój, autobus, szkoła, dom itp. oznaczony numerem 14;
4. to, co się składa z czternastu jednostek, części, np. grupa czternastoosobowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 14

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 14

(1.3) całość składająca się z czternastu części, elementów lub jednostek

(1.4) pot. dziewczyna w wieku czternastu lat

(1.5) pot. dodatkowa, czternasta pensja

(1.6) pot. wiek czternastu lat

Wiktionary

- 14 – liczba naturalna

- 14 – rok naszej ery

- 14 – rok przed naszą erą

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na następnych drzwiach zobaczył czternastkę.

(1.2) W którym bloku mieszka Paweł? W czternastce.

(1.3) Remiza wyposażyła całą czternastkę w ubrania ognioodporne i toporki.

(1.4) Na parkiecie szalała jakaś jasnowłosa czternastka, zapewne córka właścicieli.

(1.5) Jeszcze wam nie wypłacili zaległej czternastki?

(1.6) Kończąc czternastkę, myślałem tylko o grach komputerowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrˈnastka, AS: čternastka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastak mzw.

przym. czternasty

licz. czternaście, czternaścioro

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) czternastolatka

(1.5) czternasta pensja

Wiktionary

czternastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą czternaście, dotyczący liczby czternaście

Wiktionary

czternastodniowy

mający czternaście dni (dwa tygodnie), trwający czternaście dni (dwa tygodnie) itp.; dwutygodniowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający czternaście dni

(1.2) będący w wieku czternastu dni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W przypadku opłat zależnych od spółdzielni zachowany zostanie czternastodniowy okres powiadamiania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: čternastodʹńovy

Wiktionary

czternastogodzinny

trwający czternaście godzin

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający czternaście godzin

(1.2) będący w wieku czternastu godzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: čternastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

czternastoipółletni

będący w wieku czternastu lat i pół roku

SJP.pl

czternastokąt

figura płaska mająca 14 kątów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający czternaście boków i czternaście kątów wewnętrznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bo tak w ogóle to Warszawa na mazowieckiej równinie rozcapierzona jest jak czternastokąt.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czternastobok

Wiktionary

czternastokilometrowy

mający długość czternastu kilometrów, wynoszący czternaście kilometrów

SJP.pl

czternastokropka

biedronka czternastokropka - gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych; gielas czternastoplamek

SJP.pl

czternastokrotnie

przysłówek

(1.1) czternaście razy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Mamy tutaj Ormianina, który przez nas i policję zatrzymywany był już czternastokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: čternastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastokrotność ż.

przym. czternastokrotny

Wiktionary

czternastokrotny

powtarzający się czternaście razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się czternaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś czternaście razy

(1.3) czternaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Silva i Andrew (1987) akcentują możliwość wystąpienia różnic w plonie tej samej odmiany aż do czternastokrotnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈkrɔtnɨ, AS: čternastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastokrotność ż.

przysł. czternastokrotnie

Wiktionary

czternastolatek

chłopiec czternastoletni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający czternaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca czternaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czternastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈlatɛk, AS: čternastolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czternastoletni

rzecz. czternastolatka

Wiktionary

czternastolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca czternaście lat;
2. okres obejmujący czternaście lat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca czternaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca czternaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czternastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈlatka, AS: čternastolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czternastoletni

rzecz. czternastolatek m.

Wiktionary

czternastolatki

chłopiec czternastoletni

SJP.pl

czternastolecie

1. okres czternastu lat;
2. czternasta rocznica czegoś

SJP.pl

czternastoletni

1. trwający czternaście lat; przypadający za czternaście lat;
2. będący w wieku czternastu lat, mający czternaście lat

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czternaście lat

(1.2) trwający czternaście lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈlɛtʲɲi, AS: čternastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastolecie n., czternastolatek m., czternastolatka ż.

Wiktionary

czternastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z czternastu liter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Słowo „fundamentalizm” jest czternastoliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: čternastolʹiterovy

Wiktionary

czternastomiesięczny

mający czternaście miesięcy, trwający czternaście miesięcy itp.

SJP.pl

czternastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający czternaście minut

Wiktionary

czternastoosobowy

1. składający się z czternastu osób;
2. przeznaczony dla czternastu osób

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla czternastu osób, mogący pomieścić czternaście osób

(1.2) złożony z czternastu osób, wykonywany przez czternaście osób

Wiktionary

Przykłady

(1.2) W szpitalu spotkałam pielęgniarkę, która straciła całą czternastoosobową, najbliższą rodzinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: čternast•osobovy

Wiktionary

czternastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i czternastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary

czternastoplamek

gielas czternastoplamek - gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych; biedronka czternastokropka

SJP.pl

czternastościan

wielościan o 14 ścianach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o czternastu ścianach

Wiktionary

czternastostopniowy

1. mający czternaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający czternaście stopni, etapów

SJP.pl

czternastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z czternastu tomów, zawarty w czternastu tomach, wydany w czternastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: čternastotõmovy

Wiktionary

czternastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający czternaście tygodni

(1.2) będący w wieku czternastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: čternastotygodʹńovy

Wiktionary

czternastowieczny

dotyczący czternastego wieku, pochodzący z czternastego wieku, żyjący w czternastym wieku, dziejący się w czternastym wieku itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w czternastym wieku; taki, który pochodzi z czternastego wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: čternastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czternastowiecze n.

Wiktionary

czternastowierszowy

składający się z czternastu wierszy

SJP.pl

czternastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z czternastu zgłosek

SJP.pl

Czternastozgłoskowiec – rozmiar wiersza sylabicznego, składający się z czternastu sylab i występujący w różnych formatach średniówkowych.

Podstawowe odmiany czternastozgłoskowca to czternastozgłoskowiec symetryczny 14 (7 + 7) i czternastozgłoskowiec asymetryczny 14 (8 + 6).

Wikipedia

czternastozgłoskowy

złożony z czternastu zgłosek (sylab); czternastosylabowy

SJP.pl

czternasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 14

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 14

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po trzynastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) czternasta: godzina czternasta

Wiktionary

Czternasty – śródpuszczańska część wsi Topiło w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Orzeszkowie.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O (godzinie) czternastej mamy ważne spotkanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃtɛrˈnastɨ, AS: čternasty

Wiktionary

Powiązane:

przedr. czternasto-

rzecz. czternastka ż., czternastak mzw., czternasta ż.

liczgł. czternaście

licz. czternaścioro

Wiktionary

cztero-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających czterokrotne wystąpienie czegoś

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających całość składającą się z czterech części

Wiktionary

Powiązane:

licz. cztery

Wiktionary

czteroaktówka

sztuka teatralna lub inny utwór sceniczny składający się z czterech aktów

SJP.pl

czteroaktowy

o utworze scenicznym: mający cztery akty

SJP.pl

czteroarkuszowy

składający się z czterech arkuszy

SJP.pl

czteroarowy

mający powierzchnię czterech arów

SJP.pl

czteroatomowy

złożony z czterech atomów, np. cząsteczka czteroatomowa

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) fiz. chem. złożony z czterech atomów

Wiktionary

czterobarwny

mający cztery barwy (kolory); czterokolorowy

SJP.pl

czterobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający cztery biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o czterech biegach

SJP.pl

czterobiegunowy

mający cztery bieguny

SJP.pl

czterobitowy

1. zawierający cztery bity;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości czterech bitów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera cztery bity

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości czterech bitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔbʲiˈtɔvɨ, AS: čterobʹitovy

Wiktionary

czteroboczny

mający cztery boki; czworoboczny

SJP.pl

czterobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem czterech bramek

SJP.pl

czterobrygadówka

system organizacji pracy stosowany w zakładach pracy funkcjonujących w sposób ciągły (24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu), polegający na podziale załogi na 4 brygady, pracujące na 3 zmiany

SJP.pl

czterocalowy

mający długość czterech cali

SJP.pl

czterochlorek

chemiczny związek dwuskładnikowy, w którego cząsteczce występują cztery atomy chloru

SJP.pl

czterocyfrowy

złożony z czterech cyfr

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech cyfr, mający cztery cyfry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jakie jest prawdopodobieństwo tego, że losowo wybrana liczba całkowita dodatnia mniejsza od 10000 jest czterocyfrowa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: čterocyfrovy

Wiktionary

czterocylindrowy

mający cztery cylindry, np. samochód czterocylindrowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. mający cztery cylindry

Wiktionary

czteroczęściowy

składający się z czterech części

SJP.pl

czteroczłonowy

składający się z czterech członów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący cztery człony, składający się z czterech członów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: čteroču̯õnovy

Wiktionary

czterodaniowy

składający się z czterech dań

SJP.pl

czterodniówka

okres czterodniowy; coś, co trwa cztery dni

SJP.pl

czterodniowy

mający cztery dni, trwający cztery dni itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cztery dni

(1.2) będący w wieku czterech dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈdʲɲɔvɨ, AS: čterodʹńovy

Wiktionary

czterodolarowy

mający wartość czterech dolarów

SJP.pl

czterodrzwiowy

mający czworo drzwi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający czworo drzwi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Samochód jest czterodrzwiowy, z dość szerokimi drzwiami przednimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: čteroḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary

czterodziałaniowy

zwykle o kalkulatorze - wykonujący cztery typy działań: dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie

SJP.pl

czterodziałowy

1. o instytucji: mający cztery działy;
2. czteroczęściowy, czterodzielny

SJP.pl

czterodzielny

złożony z czterech części, dzielący się na cztery części; czwórdzielny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest podzielony na cztery części

Wiktionary

czterodźwięk

akord składający się z czterech różnych dźwięków

SJP.pl

Czterodźwięk – akord złożony z czterech dźwięków. Jego bazą jest trójdźwięk, do którego dodany jest interwał liczony od prymy tego akordu – od tego interwału akord bierze swoją nazwę. Najczęściej spotykanymi interwałami które można dodać do akordu są seksta lub septyma.

Wikipedia

czteroelementowy

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech elementów

Wiktionary

czteroetapowo

przysłówek sposobu

(1.1) w czterech etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔɛtaˈpɔvɔ, AS: čteroetapovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteroetapowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterofazowo, czterostopniowo

Wiktionary

czteroetapowy

składający się z czterech etapów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔɛtaˈpɔvɨ, AS: čteroetapovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. czteroetapowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterostopniowy, czterofazowy

Wiktionary

czteroetyloołów

związek chemiczny używany jako środek przeciwstukowy do benzyn; tetraetyloołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. trująca, bezbarwna, oleista ciecz, stosowana głównie jako środek przeciwstukowy do benzyn, metaloorganiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C_8H_20Pb;

Wiktionary

Tetraetyloołów (czteroetylek ołowiu), (C_2H_5)4Pb, Et_4Pb – metaloorganiczny związek chemiczny, połączenie atomu ołowiu z 4 grupami etylowymi. Stosowany głównie jako środek przeciwstukowy do benzyn.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czteroetyloołów oraz czterometyloołów są używane jako środki przeciwstukowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔɛtɨlɔˈːwuf, AS: čteroetyl•ou̯uf

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tetraetyloołów, czteroetylek ołowiu (IV), tetraetylek ołowiu (IV)

Wiktionary

czterofazowo

przysłówek sposobu

(1.1) w czterech fazach, etapach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔfaˈzɔvɔ, AS: čterofazovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterofazowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czteroetapowo, czterostopniowo

Wiktionary

czterofazowy

1. składający się z czterech faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich czterech prądów przemiennych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech faz, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔfaˈzɔvɨ, AS: čterofazovy

Wiktionary

Powiązane:

przysł. czterofazowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterostopniowy, czteroetapowy

Wiktionary

czterofluorek

związek chemiczny z cząsteczką zawierającą cztery atomy fluoru; tetrafluorek

SJP.pl

czterofluoroetylen

fluoropochodna etylenu; bezbarwny gaz palny, nierozpuszczalny w wodzie

SJP.pl

Tetrafluoroeten, TFE – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów halogenowanych (halogenoalken), fluoropochodna etenu, stosowany głównie jako monomer do syntezy politetrafluoroetylenu (−CF
2−CF
2−)
n oraz jako ważny półprodukt w wielu innych syntezach organicznych.

Wikipedia

czterofrankowy

mający wartość czterech franków

SJP.pl

czterofunkcyjny

mający cztery funkcje

SJP.pl

czterofuntowy

mający wartość czterech funtów

SJP.pl

czterogodzinny

trwający cztery godziny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cztery godziny

(1.2) będący w wieku czterech godzin

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Druga tura plebiscytu polegać będzie na wybraniu najlepszego utworu, który 1 stycznia 2004 roku po godzinie 18, podczas czterogodzinnej, finałowej audycji, zostanie ogłoszony Przebojem Roku 2003.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: čterogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary

czterogramowy

ważący cztery gramy

SJP.pl

czterograniasty

mający cztery granie (krawędzie, kanty); czworokanciasty, czworograniasty, czterokanciasty

SJP.pl

czterogroszowy

mający wartość czterech groszy

SJP.pl

czterogłos

utwór na cztery głosy

SJP.pl

czterogłosowy

złożony z czterech głosów, skomponowany na cztery głosy, wykonywany przez cztery głosy itp.

SJP.pl

czterogłowy

mający cztery głowy; czworogłowy, czwórgłowy

SJP.pl

czterohektarowy

a) będący wielkości czterech hektarów;
b) posiadający cztery hektary ziemi (np. rolnik czterohektarowy)

SJP.pl

czterohydronaftalen

węglowodór aromatyczny powstający przez uwodornienie naftalenu pod ciśnieniem, stosowany jako rozpuszczalnik i dodatek do paliwa w silnikach spalinowych; tetrahydronaftalen, czterowodoronaftalen, tetralina

SJP.pl

czteroipółgodzinny

trwający cztery i pół godziny

SJP.pl

czteroipółkrotny

powtarzający się cztery i pół raza

SJP.pl

czteroipółletni

mający lub trwający cztery lata i pół roku; czteryipółletni (przestarzałe)

SJP.pl

czteroipółmiesięczny

mający cztery i pół miesiąca; trwający cztery i pół miesiąca

SJP.pl

czteroipółmilionowy

liczący cztery i pół miliona czegoś

SJP.pl

czteroizbowy

mający cztery izby

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z czterech izb, pomieszczeń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na stoku wybudowano dziesięć czteroizbowych domków letniskowych.

Wiktionary

czterojajeczny

przyrządzony z czterech jajek, np. czterojajeczny makaron

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który zawiera cztery jajka (na pewną porcję)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Starczało na produkty codziennego użytku – na chleb, mleko, twaróg półtłusty, czterojajeczny makaron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔjäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: čteroi ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterojajowy

Wiktionary

czterojęzyczny

1. posługujący się czterema językami;
2. napisany w czterech językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się czterema językami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posługujący się czterema językami

(1.2) napisany w czterech językach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: čteroi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czterokanałowy

o urządzeniu elektronicznym: mający cztery kanały umożliwiające przekaz sygnałów elektrycznych

SJP.pl

czterokaratowy

ważący cztery karaty

SJP.pl

czterokartkowy

mający cztery kartki

SJP.pl

czterokilogramowy

1. ważący 4 kilogramy;
2. przeznaczony na 4 kilogramy czegoś

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający masę równą czterem kilogramom

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pot. Celina zaprezentowała nam swoje czterokilogramowe bobo.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. czterokilowy

Wiktionary

czterokilometrowy

mający długość czterech kilometrów, wynoszący cztery kilometry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) czterech kilometrów

Wiktionary

czterokilowy

potocznie: czterokilogramowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. czterokilogramowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) pot. Marysia przywiozła ze sobą swoje czterokilowe bobo.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterokilogramowy

Wiktionary

czteroklamrowy

mający cztery klamry

SJP.pl

czteroklapowy

cyprzyk czteroklapowy - drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; żywiczlin, sandarak

SJP.pl

czteroklasista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. eduk. absolwent szkoły czteroklasowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikt nie zabraniał czteroklasistom kontynuowania nauki.

Wiktionary

czteroklasówka

potocznie: szkoła czteroklasowa

SJP.pl

czteroklasowy

obejmujący cztery klasy, mający cztery klasy

SJP.pl

czterokolorowy

mający cztery kolory (barwy); czterobarwny

SJP.pl

czterokolumnowy

mający cztery kolumny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z czterech kolumn

Wiktionary

czterokomórkowy

złożony z czterech komórek

SJP.pl

czterokomorówka

potocznie: kąpiel czterokomorowa

SJP.pl

czterokomorowy

mający cztery komory

SJP.pl

czterokończynowy

środowiskowo: występujący w czterech kończynach, np. porażenie czterokończynowe

SJP.pl

czterokondygnacyjny

mający cztery kondygnacje

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma cztery kondygnacje

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Z trzech budynków, które są właśnie w trakcie realizacji, dwa będą czterokondygnacyjne, a jeden ośmiopiętrowy.

Wiktionary

czterokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w cztery konie;
2. o silniku: mający moc czterech koni mechanicznych

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do czterech koni

(1.2) składający się z czterech koni

(1.3) techn. mot. mający moc czterech koni mechanicznych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterokonny, czarny powóz ruszył na południe, wzbijając w gorące powietrze tumany kurzu.

Wiktionary

czterokopytny

mający cztery kopyta

SJP.pl

czterokołowiec

pojazd o czterech kołach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. pojazd poruszający się na czterech kołach

Wiktionary

Quad (wymawiane jako kład) (z ang. quadricycle), wszędołaz, czterokołowiec, ATV (od ang. all-terrain vehicle) – pojazd czterokołowy niezadaszony, przeznaczony głównie do sportu i rekreacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodzi zmotoryzowani dosiedli czterokołowców i pojechali rozjeżdżać leśne ścieżyny.

Wiktionary

czterokołowy

mający cztery koła

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który ma cztery koła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔkɔˈwɔvɨ, AS: čterokou̯ovy

Wiktionary

czterokreślny

oktawa czterokreślna - rodzaj oktawy muzycznej

SJP.pl

czterokropka

porostnica czterokropka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

SJP.pl

czterokropkowy

1. mający cztery kropki;
2. omarlica czterokropkowa - gatunek chrząszcza z rodziny omarlicowatych; nadrzewka czterokropkowa

SJP.pl

czterokrotnie

przysłówek

(1.1) cztery razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: čterokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterokrotność ż.

przym. czterokrotny

przysł. czterykroć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterykroć

Wiktionary

czterokrotność

→ czterokrotny

SJP.pl

Patrz:
czterokrotny

czterokrotny

powtarzający się cztery razy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odbywający się / powtarzający się cztery razy

(1.2) taki, który osiągnął / zdobył / robił coś cztery razy

(1.3) cztery razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈkrɔtnɨ, AS: čterokrotny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterokrotność ż.

przysł. czterokrotnie, czterykroć

Wiktionary

czteroksiąg

cykl czterech utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie, np. czteroksiąg konfucjański - zbiór czterech najważniejszych ksiąg filozofii konfucjańskiej; tetralogia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. dzieło literackie składające się z czterech części

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Swoistym czteroksięgiem jest dzieło ewangelistów nowotestamentalnych.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tetralogia

Wiktionary

czterokwiatowy

mający cztery kwiaty

SJP.pl

czterolampowy

wyposażony w cztery lampy

SJP.pl

czterolatek

dziecko czteroletnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od czterolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: čterolatek

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteroletni

rzecz. czterolatka ż.

Wiktionary

czterolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca cztery lata;
2. okres obejmujący cztery lata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od czterolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: čterolatka

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteroletni

rzecz. czterolatek m.

Wiktionary

czterolatki

dziecko czteroletnie

SJP.pl

czterolecie

okres czterech lat

SJP.pl

czteroletni

1. trwający cztery lata; przypadający za cztery lata;
2. będący w wieku czterech lat, mający cztery lata

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery lata

(1.2) trwający cztery lata

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: čteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterolecie n., czterolatek m., czterolatka ż.

Wiktionary

czterolinijkowy

składający się z czterech linijek; czterowersowy, czterowierszowy

SJP.pl

czteroliniowy

mający cztery linie

SJP.pl

czterolistkowy

mający cztery listki

SJP.pl

czterolistny

1. mający cztery liście;
2. mający liść składający się z czterech części przypominających małe listki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający liść złożony z czterech części w kształcie małych listków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znalezienie czterolistnej koniczyny przynosi podobno szczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈlʲistnɨ, AS: čterolʹistny

Wiktionary

czteroliterowy

złożony z czterech liter

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z czterech liter

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje imię jest czteroliterowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: čterolʹiterovy

Wiktionary

czterolitrowy

mający objętość czterech litrów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający pojemność czterech litrów, zawierający cztery litry czegoś

Wiktionary

czterolufowy

mający cztery lufy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający cztery lufy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łamana broń czterolufowa, nazywana czwórlufką (…), jest spotykana niezwykle rzadko.

Wiktionary

czteromandatowy

czteromandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia są cztery mandaty poselskie

SJP.pl

czteromasztowiec

statek czteromasztowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek mający cztery maszty (nie licząc bukszprytu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: čterõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteromasztowy

Wiktionary

czteromasztowy

mający cztery maszty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o żaglowcu: mający cztery maszty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Największy klasyczny żaglowiec na świecie, czteromasztowy bark rosyjski „Siedow”, wpłynął do Gdyni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: čterõmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czteromasztowiec

Wiktionary

czterometrowy

mający długość czterech metrów, wynoszący cztery metry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mierzący cztery metry albo cztery metry kwadratowe

Wiktionary

czteromiarowy

o takcie: dzielący się na cztery jednostki rytmiczne

SJP.pl

czteromiejscowy

mający cztery miejsca siedzące, mieszczący cztery osoby

SJP.pl

czteromiesięczny

mający cztery miesiące, trwający cztery miesiące itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cztery miesiące

(1.2) będący w wieku czterech miesięcy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nase, pies Pjetera, rasowy wilk, został w Sztokholmie, unikając czteromiesięcznej kwarantanny przy powrocie z wakacji do Szwecji.

(1.2) Trochę mało na utrzymanie żony i czteromiesięcznego dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: čterõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary

czteromilionowy

liczący cztery miliony czegoś

SJP.pl

czteromilowy

mierzący cztery mile

SJP.pl

czterominutowy

trwający cztery minuty

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający cztery minuty

Wiktionary

czteromocarstwowy

tworzony przez cztery mocarstwa

SJP.pl

czteromorgowy

mający powierzchnię czterech mórg

SJP.pl

czteromorowy

obejmujący cztery mory, trwający cztery mory

SJP.pl

czteromotorowiec

pojazd napędzany czterema motorami

SJP.pl

czteromotorowy

napędzany czterema motorami; mający cztery motory

SJP.pl

czteronarodowy

odnoszący się do czterech narodów

SJP.pl

czteronasienny

wyka czteronasienna - gatunek wyki

SJP.pl

czteronawowy

o kościele: mający cztery nawy

SJP.pl

czteronitkowy

mający cztery nitki

SJP.pl

czteronitrometan

oleista ciecz używana jako nośnik tlenu w bardzo silnych mieszaninach wybuchowych

SJP.pl

czteronogi

zwykle o przedmiotach: mający cztery nogi; czteronożny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. mający cztery nogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tydzień rozpoczął się od spotkania z lekarzem weterynarii, który udzielał wskazówek jak dbać o swoich czteronogich przyjaciół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔ̃ˈnɔɟi, AS: čterõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworonóg

przym. czworonożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. czteronożny, czworonożny; książk. czworonogi

Wiktionary

czteronożnie

→ czteronożny

SJP.pl

Patrz:
czteronożny

czteronożny

zwykle o przedmiotach: mający cztery nogi; czteronogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający cztery nogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Strażnicy miejscy z Nakła znaleźli dwa szczeniaki, koloru czarnego. Czteronożne zguby na razie znajdują się w siedzibie straży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔ̃ˈnɔʒnɨ, AS: čterõnožny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworonóg

przym. czworonożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czworonożny, czworonogi, czteronogi

Wiktionary

czteronożowy

wyposażony w cztery noże

SJP.pl

czteroobwodowy

mający cztery obwody

SJP.pl

czterooczak

czterooczak świerkowiec - gatunek kornika

SJP.pl

czteroodcinkowy

składający się z czterech odcinków

SJP.pl

czterooktawowy

mający rozpiętość czterech oktaw

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. odznaczający się czterema oktawami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Posiada czterooktawową skalę głosu oraz osiąga rejestr gwizdkowy.

Wiktionary

czteroosobowy

1. składający się z czterech osób (np. drużyna czteroosobowa);
2. przeznaczony dla czterech osób (np. czteroosobowy pojazd)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla czterech osób, mogący pomieścić cztery osoby

(1.2) złożony z czterech osób, wykonywany przez cztery osoby

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W czasie pierwszej rozmowy, na początku kwietnia, sprawia wrażenie, jakby nie wierzył, że zamienia rezydencję w podwarszawskim Konstancinie na czteroosobową celę mokotowskiego więzienia.

(1.2) Tymczasem znamy już skład czteroosobowej drużyny, która będzie nas reprezentować w Brnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔːsɔˈbɔvɨ, AS: čter•osobovy

Wiktionary

czteroostrzowy

mający cztery ostrza

SJP.pl

czterootworowy

mający cztery otwory

SJP.pl

czteropak

zgrzewka zawierająca cztery butelki, puszki napoju

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po cztery sztuki towaru

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jak będziesz w pawilonie, to weź mi dwa czteropaki piwa bezalkoholowego.

Wiktionary

czteropalcowy

mający cztery palce

SJP.pl

czteropalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający cztery palce

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery palce

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czteropalczastość ż.

Wiktionary

czteropalnikowy

mający cztery palniki

SJP.pl

czteropartyjny

składający się z czterech partii

SJP.pl

czteropaskowy

pętlak czteropaskowy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych; baldurek pręgowany

SJP.pl

czteropasmówka

droga z czterema pasami ruchu w tym samym kierunku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga, która ma cztery pasy ruchu w jednym kierunku

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteropasmowy

Wiktionary

czteropasmowy

składający się z czterech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w czterech pasmach itp.

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posiada cztery pasma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czteropasmówka ż.

Wiktionary

czteropęd

wektor czterowymiarowy, którego składową czasową (zerową) jest całkowita energia obiektu fizycznego, składowymi przestrzennymi pęd tego obiektu, a wartością bezwzględną jego masa spoczynkowa

SJP.pl

Czteropęd, czterowektor energii-pędu – wektor czterowymiarowy, którego składową czasową (zerową) jest całkowita energia obiektu fizycznego, składowymi przestrzennymi pęd tego obiektu, a wartością bezwzględną jego masa spoczynkowa. Jest to czterowymiarowe uogólnienie wektora pędu.

Wikipedia

czteropienny

o drzewie: rozgałęziony w cztery pnie

SJP.pl

czteropierścieniowy

składający się z czterech pierścieni, np. lek czteropierścieniowy, układ czteropierścieniowy

SJP.pl

czteropiętrowiec

potocznie: budynek czteropiętrowy

SJP.pl

czteropiętrowy

mający cztery piętra

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i czterech wyższych kondygnacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czteropiętrowiec mrz.

Wiktionary

czteroplamek

nadrzewnica czteroplamka - gatunek mrówki

SJP.pl

czteroplamka

nadrzewnica czteroplamka - gatunek mrówki

SJP.pl

czteroplamkowy

podkamieniak czteroplamkowy - gatunek pająka z rodziny podkamieniakowatych; wapniuch

SJP.pl

czteroplamy

1. gnilik czteroplamy - gatunek chrząszcza z rodziny gnilikowatych;
2. kwiatomir czteroplamy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

czteropojazdowy

składający się z czterech pojazdów; taki, w którego skład wchodzą cztery pojazdy

SJP.pl

czteropokojowy

złożony z czterech pokojów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) z czterema pokojami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) - Gdybym miała duże mieszkanie, na przykład czteropokojowe, jeden pokój mogłabym pożyczyć jakiejś pani - sublokatorce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: čteropokoi ̯ovy

Wiktionary

czteropokoleniowy

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech pokoleń

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy dołączyli do naszej rodziny teściowie, dom zrobił się czteropokoleniowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: čteropokolẽńovy

Wiktionary

czteropokładowy

mający cztery pokłady

SJP.pl

czteropolówka

typ gospodarki rolnej polegający na stosowaniu czteroletniego cyklu płodozmianu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. sposób uprawy roli stosujący czteroletni cykl uprawy oraz podział gruntu na cztery części na których kolejno uprawia się zboża jare i ozime oraz rośliny okopowe i motylkowe;

Wiktionary

Czteropolówka jest nieco bardziej skomplikowaną formą płodozmianu trójpolowego, ponieważ tereny uprawne dzieli się tu na cztery pola i kolejno uprawia na nich poszczególne gatunki lub grupy roślin w czteroletniej rotacji. Klasyczna czteropolówka powstała w Anglii w XVIII wieku, obejmowała rośliny okopowe, zboża jare, rośliny motylkowe oraz zboża ozime. Stopniowo rozprzestrzeniła się w Europie zastępując dawny system uprawy.

Często nazywana jest także czteropolówką norfolską.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czteropolówkowy

Wiktionary

czteropolowy

odnoszący się do czteropolówki

SJP.pl

czteropotencjał

potencjał pola elektrycznego φ oraz potencjał pola magnetycznego A łączący się w czterowektor Aμ

SJP.pl

Czteropotencjał – potencjał pola elektrycznego φ oraz potencjał pola magnetycznego A łączy się w czterowektor Aμ zwany czteropotencjałem. Wektory pól E i B są opisywane przez tensor pola elektromagnetycznego, które są opisywane w metryce w szczególnej teorii względności o sygnaturze (+,-,-,-).

Czteropotencjał pojawia się w hamiltonianie relatywistycznym oraz w równaniach mechaniki kwantowej, np. w równaniu Diraca.

Wikipedia

czteropoziomowy

mający cztery poziomy

SJP.pl

czteropołaciowy

mający cztery połacie dachowe

SJP.pl

czteropręcikowy

1. o kwiecie: mający cztery pręciki;
2. o roślinie: mający kwiaty o czterech pręcikach

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający cztery pręciki

Wiktionary

czteroprocentowy

stanowiący cztery procent czegoś

SJP.pl

czteropromilowy

mający cztery promile

SJP.pl

czteroprzejazdowy

np. karnet czteroprzejazdowy: uprawniający do czterech przejazdów

SJP.pl

czteroprzęsłowy

mający cztery przęsła

SJP.pl

czteroprzymiotnikowy

(o wyborach, prawie wyborczym) charakteryzujący się czterema zasadami: tajnością, bezpośredniością, równością i powszechnością

SJP.pl

czteropunktowy

1. składający się z czterech punktów;
2. mający wymiar czterech punktów (np. czcionka)

SJP.pl

czteropłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na czterech płaszczyznach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: čteropu̯aščyznovy

Wiktionary

czteropłatkowy

mający cztery płatki

SJP.pl

czteropłytowy

składający się z czterech płyt

SJP.pl

czteroramienny

mający cztery ramiona, odnogi itp.

SJP.pl

czterordzeniowy

mający cztery rdzenie, np. czterordzeniowy procesor

SJP.pl

czteroręki

mający cztery ręce

SJP.pl

czterorodzinny

przeznaczony dla czterech rodzin, mieszczący cztery rodziny

SJP.pl

czterorogi

1. owca czteroroga - rasa owcy;
2. kur czterorogi - gatunek skorpeny; kur rogacz;
3. kameleon czterorogi - gatunek jaszczurki;
4. antylopa czteroroga - gatunek bawoła; czykara dekańska

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający cztery rogi

Wiktionary

czterorożny

mający cztery rogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery rogi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jeden z częstochowskich kapeluszników robi trójrożne i czterorożne birety księżowskie.

Wiktionary

czterorundowy

trwający cztery rundy

SJP.pl

czterorzędowiec

starożytny okręt z czterema rzędami wioseł po każdej stronie

SJP.pl

czterorzędowy

mający cztery rzędy

SJP.pl

czterosalowy

mający cztery sale

SJP.pl

czterościenny

mający cztery ściany

SJP.pl

czterosekcyjny

mający cztery sekcje

SJP.pl

czterosektorowy

składający się z czterech sektorów

SJP.pl

czterosekundowy

trwający cztery sekundy

SJP.pl

czterosemestralny

składający się z czterech semestrów, podzielony na cztery semestry

SJP.pl

czterosesyjny

składający się z czterech sesji

SJP.pl

czterosetowy

składający się z 4 setów

SJP.pl

czterosezonowy

o serialu: mający cztery sezony

SJP.pl

czterosiekaczowce

rząd roślinożernych ssaków łożyskowych; zajęczaki, zającokształtne

SJP.pl

czterosiekaczowiec

przedstawiciel rzędu roślinożernych ssaków łożyskowych; zajęczak

SJP.pl

czterosilnikowiec

statek z czterema silnikami

SJP.pl

czterosilnikowy

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w cztery silniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterosilnikowiec m.

Wiktionary

czteroskibowiec

typ pługa odkładającego jednocześnie cztery skiby

SJP.pl

czteroskibowy

odkładający jednocześnie cztery skiby; mający cztery skiby

SJP.pl

czteroskrzydły

mający cztery skrzydła

SJP.pl

czteroskładnikowy

złożony z czterech składników

SJP.pl

czterośladowy

pojazd czterośladowy - pojazd kołowy pozostawiający cztery ślady

SJP.pl

czterospadkowy

mający cztery spadki, np. dach czterospadkowy

SJP.pl

czterospadowy

dach czterospadowy - dach mający cztery spady (pochyłe płaszczyzny)

SJP.pl

czterośrubowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. skręcany za pomocą czterech śrub

(1.2) mot. wyposażony w cztery śruby napędowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łożyska kasetowe z czterośrubowym kołnierzem stosuje się w maszynach rolniczych.

(1.2) W okrętach tego typu zastosowano czterośrubowy układ napędowy.

Wiktionary

czterostanowiskowy

mający cztery stanowiska

SJP.pl

czterostanowy

złożony z czterech stanów, związany z czterema stanami

SJP.pl

czterostawny

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. taki, który może pracować w czterech ustawieniach

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterostanowy, czteropołożeniowy

Wiktionary

czterostopniowo

przysłówek sposobu

(1.1) w czterech etapach, fazach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: čterostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czteroetapowo, czterofazowo

Wiktionary

czterostopniowość

→ czterostopniowy

SJP.pl

Patrz:
czterostopniowy

czterostopniowy

1. mający cztery stopnie (w jakiejś skali);
2. mający cztery stopnie, etapy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z czterech stopni, schodków

(1.2) składający się z czterech stopni, etapów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: čterostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

(1.2) przysł. czterostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) czteroetapowy, czterofazowy

Wiktionary

czterostopowiec

wiersz czterostopowy; tetrapodia

SJP.pl

Tetrapodia (gr. tetrapodía – człon czterostopowy) – typ wiersza złożonego z czterech identycznych stóp w każdym wersie.

- tetrapodia trocheiczna: SsSsSsSs – w wierszu polskim bardzo częsta;

- tetrapodia jambiczna: sSsSsSsS – w wierszu polskim niezbyt częsta;

- tetrapodia daktyliczna: SssSssSssSss – w wierszu polskim nie występuje;

- tetrapodia amfibrachiczna: sSssSssSssSs – w wierszu polskim bardzo częsta;

- tetrapodia anapestyczna: ssSssSssSssS – w wierszu polskim rzadka;

- tetrapodia peoniczna III – w wierszu polskim rzadka.

Wikipedia

czterostopowy

1. wiersz czterostopowy - wiersz składający się z czterech stóp; czterostopowiec;
2. rzadko: mający długość czterech stóp

SJP.pl

czterostrefowy

związany z czterema strefami

SJP.pl

czterostrofowy

składający się z czterech strof; czterozwrotkowy

SJP.pl

czterostronicowy

składający się z czterech stronic

SJP.pl

czterostrunny

mający cztery struny; czterostrunowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. posiadający cztery struny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Używali do tego celu czterostrunnych lutni.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterostrunowy

Wiktionary

czterostrunowy

mający cztery struny; czterostrunny

SJP.pl

czterostrzałowy

mogący oddać cztery strzały

SJP.pl

czterosuw

silnik czterosuwowy

SJP.pl

Silnik czterosuwowy – silnik spalinowy o spalaniu wewnętrznym typu ZI lub ZS wykorzystywany jako napęd w samochodach, motocyklach, maszynach roboczych, statkach powietrznych, statkach wodnych, agregatach prądotwórczych, lokomotywach spalinowych oraz w innych maszynach. Nazwa odnosi się do czterech faz działania:

- wpływu powietrza lub mieszanki paliwowo-powietrznej,

- sprężenia,

- pracy,

- wydmuchu spalin.

Wikipedia

czterosuwowy

o silniku spalinowym: pracujący w cyklu czterech kolejnych suwów tłoka; czterotaktowy

SJP.pl

czteroświecowy

mający cztery świece, np. lichtarz czteroświecowy

SJP.pl

czterosylabowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z czterech sylab; czterozgłoskowiec

SJP.pl

czterosylabowy

złożony z czterech sylab (zgłosek); czterozgłoskowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący cztery sylaby, składający się z czterech sylab

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zastosowali trzy rodzaje ideogramów różniące się długością artykulacji: nazwy jednosylabowe, słowa dwusylabowe i idiomy czterosylabowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: čterosylabovy

Wiktionary

czteroszczękowy

mający cztery szczęki, np. uchwyt czteroszczękowy

SJP.pl

czteroszpaltowy

drukowany w formacie czterech szpalt

SJP.pl

czteroszynowy

składający się z czterech szyn

SJP.pl

czterosłupkowy

mający cztery słupki

SJP.pl

czterotakt

silnik czterotaktowy

SJP.pl

czterotaktowy

1. złożony z czterech taktów;
2. o silniku spalinowym: pracujący w cyklu czterech kolejnych suwów tłoka; czterosuwowy

SJP.pl

czterotomowy

składający się z czterech tomów, zawarty w czterech tomach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z czterech tomów, zawarty w czterech tomach, wydany w czterech tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: čterotõmovy

Wiktionary

czterotonowy

1. złożony z czterech tonów muzycznych;
2. ważący cztery tony;
3. mieszczący cztery tony czegoś;
4. mogący unieść cztery tony

SJP.pl

czterotygodniowy

mający cztery tygodnie, trwający cztery tygodnie itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) trwający cztery tygodnie

(1.2) będący w wieku czterech tygodni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W trakcie nauki musi odbyć czterotygodniową, obowiązkową praktykę zagraniczną w agendach Unii Europejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: čterotygodʹńovy

Wiktionary

czterotysięcznik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szczyt o wysokości 4000 metrów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ile czterotysięczników jest w Dolomitach?

Wiktionary

czterotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od cztery tysiące

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W roku 639 wraz z czterotysięcznym oddziałem samowolnie wyruszył na Egipt, zdobywając twierdzę Rhinocolura.

Wiktionary

czterotłokowy

mający cztery tłoki, np. kompresor czterotłokowy

SJP.pl

czterowapniowy

o cząsteczce: mający cztery atomy wapnia

SJP.pl

czterowarstwowy

składający się z czterech warstw

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) liczący cztery warstwy, składający się z czterech warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔvarˈstfɔvɨ, AS: čterovarstfovy

Wiktionary

czterowartościowość

→ czterowartościowy

SJP.pl

Patrz:
czterowartościowy

czterowartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące cztery wiązania chemiczne z innymi atomami

SJP.pl

czterowątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czterowątkowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. czterowątkowy

Wiktionary

czterowatowy

mający moc czterech watów

SJP.pl

czterowęglowy

mający cztery atomy węgla w cząsteczce

SJP.pl

czterowektor

wektor o czterech współrzędnych należący do czasoprzestrzeni jako przestrzeni czterowymiarowej

SJP.pl

Czterowektor – wektor o czterech współrzędnych A^{\alpha }=(A^{0},A^{1},A^{2},A^{3}) należący do czasoprzestrzeni, która jest przestrzenią 4-wymiarową (dokładniej przestrzenią wektorową pseudoeuklidesową).

Archetypem wszystkich 4-wektorów jest 4-wektor położenia. Na jego podstawie definiuje się wszystkie inne 4-wektory.

Wikipedia

czterowektorowy

→ czterowektor

SJP.pl

Patrz:
czterowektor

czterowers

Tetrastych, także kwartyna, kwarten, quatrain, czterowiersz, czterowers – typ strofy, zwłaszcza w poezji lirycznej. Składa się z czterech wersów, najczęściej izosylabicznych i połączonych rymami (parzystymi, okalającymi lub krzyżowymi). Typowy dla tetrastychu jest ośmio-, jedenasto- lub trzynastozgłoskowiec. Strofa tego typu jest często elementem składowym całych układów stroficznych, na przykład sonetu. Tetrastych często pojawia się w liryce polskiej.

Jak się nie nudzić? gdy oto nad globem

Milion gwiazd cichych się świeci,

A każda innym jaśnieje sposobem,

A wszystko stoi – i leci...

Cyprian Kamil Norwid, Marionetki

Błękitami gęstemi do góry, drąc oporu skołtunione chmury,

W buntowniczej zuchwałej radości, w zażartości natężeń i walk,

Wśród wzdętego ogromu przestrzeni – lotnych flotyll śpiewającym sznurem

Żeglujemy w zachwytu fontanny, w niepieszczoną przez nikogo dal.

Stanisław Ciesielczuk, Czarodziejstwo

Wikipedia

czterowersowy

składający się z czterech wersów; czterowierszowy, czterolinijkowy

SJP.pl

czterowiązkowy

składający się z czterech wiązek

SJP.pl

czterowiekowy

mający cztery wieki, trwający cztery wieki

SJP.pl

czterowiersz

strofa czterowierszowa lub utwór czterowierszowy; tetrastych; kwartyna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;

Wiktionary

Tetrastych, także kwartyna, kwarten, quatrain, czterowiersz, czterowers – typ strofy, zwłaszcza w poezji lirycznej. Składa się z czterech wersów, najczęściej izosylabicznych i połączonych rymami (parzystymi, okalającymi lub krzyżowymi). Typowy dla tetrastychu jest ośmio-, jedenasto- lub trzynastozgłoskowiec. Strofa tego typu jest często elementem składowym całych układów stroficznych, na przykład sonetu. Tetrastych często pojawia się w liryce polskiej.

Jak się nie nudzić? gdy oto nad globem

Milion gwiazd cichych się świeci,

A każda innym jaśnieje sposobem,

A wszystko stoi – i leci...

Cyprian Kamil Norwid, Marionetki

Błękitami gęstemi do góry, drąc oporu skołtunione chmury,

W buntowniczej zuchwałej radości, w zażartości natężeń i walk,

Wśród wzdętego ogromu przestrzeni – lotnych flotyll śpiewającym sznurem

Żeglujemy w zachwytu fontanny, w niepieszczoną przez nikogo dal.

Stanisław Ciesielczuk, Czarodziejstwo

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) tetrastych

Wiktionary

czterowierszowy

składający się z czterech wierszy

SJP.pl

czterowiosłówka

łódź o czterech wiosłach; czwórka

SJP.pl

czterowirnikowiec

maszyna latająca z czterema śmigłami; quadrokopter, kwadrokopter

SJP.pl

czterowodny

w chemii: zawierający 4 cząsteczki wody

SJP.pl

czterowodoronaftalen

węglowodór aromatyczny powstający przez uwodornienie naftalenu pod ciśnieniem, stosowany jako rozpuszczalnik i dodatek do paliwa w silnikach spalinowych; tetrahydronaftalen, czterohydronaftalen, tetralina

SJP.pl

czterowymiarowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czterowymiarowe; cecha tych, którzy są czterowymiarowi

Wiktionary

Czterowymiarowość (ang. four dimensionalism) – pogląd, że przeszłość, teraźniejszość i przyszłość są jednakowo realne.

Oznacza to, że na przykład dinozaury, czy cywilizacja na Marsie istnieją, choć nie w chwili obecnej, ale jednak istnieją (w przeszłości, teraźniejszości bądź przyszłości). Sytuację tę można zobrazować w sposób trójwymiarowy – to, że stoję w Warszawie, nie oznacza wcale, że Tokio czy Rzym nie istnieją. Miasta te są tak samo realne jak to, w którym się obecnie znajduje, podobnie jak to samo miejsce na Ziemi w przeszłości bądź w przyszłości.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czterowymiarowy

przysł. czterowymiarowo

Wiktionary

czterowymiarowy

mający cztery wymiary

SJP.pl

czterowyrazowy

składający się z czterech wyrazów

SJP.pl

czterożaglowy

mający cztery żagle

SJP.pl

czterozakresowy

obejmujący cztery zakresy, działający w czterech zakresach

SJP.pl

czterozdaniowy

składający się z czterech zdań, np. czterozdaniowa notatka

SJP.pl

czterozębny

mający cztery zęby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. o osobach mający cztery zęby

(1.2) książk. o przedmiotach mający cztery zęby (ostrza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: čterozẽmbny

Wiktionary

czterozębowy

mający cztery zęby

SJP.pl

czterozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z czterech zgłosek

SJP.pl

Czterozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z czterech sylab.

W wersyfikacji polskiej czterozgłoskowiec daje kilka możliwości kształtowania rozkładów akcentowych, chociaż najczęściej bywa paroksytoniczny. Występuje jako samodzielny wers w wierszach izosylabicznych. Bywa także wykorzystywany w wierszach różnowersowych lub stanowi człon dłuższych wersów sylabicznych.

Panie Janie!

W każdym stanie

Zyskać można.

Myśl ostrożna

Obrać umie,

Gdy rozumie.

Ignacy Krasicki, Do Pana Jana

Wikipedia

czterozgłoskowy

złożony z czterech zgłosek (sylab); czterosylabowy

SJP.pl

czterozmianowy

przebiegający na cztery zmiany, wykonywany na cztery zmiany

SJP.pl

czteroznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czteroznaczne; cecha tych, którzy są czteroznaczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteroznaczny

przysł. czteroznacznie

Wiktionary

czterozwrotkowy

mający cztery zwrotki; czterostrofowy

SJP.pl

czterożyłowy

o kablu: mający cztery żyły

SJP.pl

czterozłotowy

mający wartość czterech złotych

SJP.pl

czterołóżkowy

wyposażony w cztery łóżka, mieszczący cztery łóżka (np. apartament czterołóżkowy)

SJP.pl

cztery

liczebnik główny oznaczający liczbę 4

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 4

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) cyfra 4

Wiktionary

4 (cztery) – liczba naturalna następująca po 3 i poprzedzająca 5. 4 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach liczbowych, np. w ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym.4. dniem w roku jest 4 stycznia, a 4. miesiącem w roku jest kwiecień; zobacz 4 rok n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy stole stoją cztery krzesła. Na tych krzesłach siedzi czterech panów.

(2.1) Czterdzieści jest zapisywane jako cztery-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃtɛrɨ, AS: čtery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórka ż., czwartek m., czwartak m., czwarta ż., czworaczek mzw./mrz.

przym. czwarty, poczwórny

licz. czworo

czas. poczworzyć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zapis arabski: 4; zapis rzymski: IV; zapis grecki: δ'; reg. śl. sztyry.

Wiktionary

czteryipółletni

przestarzałe: mający lub trwający cztery lata i pół roku; czteroipółletni

SJP.pl

czterykroć

cztery razy

SJP.pl

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. cztery razy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterokrotność ż.

przym. czterokrotny

przysł. czterokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterokrotnie

Wiktionary

czterysetka

1. liczba 400;
2. całość składająca się z czterystu części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 400

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 400

Wiktionary

czterysetny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od czterysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterysetka ż.

licz. czterysta

przym. czterechsetny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterechsetny

Wiktionary

czterysta

liczebnik oznaczający liczbę 400

SJP.pl

liczebnik główny

(1.1) liczba 400

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na czele czterystu wojowników ruszył natychmiast w drogę, by zuchwalcowi dać nauczkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃtɛrɨsta, AS: čterysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterysetka ż.

przym. czterechsetny, czterysetny

licz. cztery

Wiktionary

czterystoletni

mający czterysta lat, trwający czterysta lat itp.; czterystuletni

SJP.pl

czterystukonny

mający czterysta koni, np. silnik czterystukonny

SJP.pl

czterystuletni

mający czterysta lat, trwający czterysta lat itp.; czterystoletni

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający czterysta lat

(1.2) trwający czterysta lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃtɛrɨstuˈlɛtʲɲi, AS: čterystuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czterechsetlecie n.

przym. czterystoletni, czterechsetletni

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czterystoletni, czterechsetletni

Wiktionary

czterystumetrowiec

biegacz specjalizujący się w biegach na dystansie czterystu metrów

SJP.pl

czterystumetrówka

dystans o długości 400 metrów

SJP.pl

czterystumetrowy

mający długość czterystu metrów, wynoszący czterysta metrów

SJP.pl

cztota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) srom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃtɔta, AS: čtota

Wiktionary

cztujda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. gęsta zupa

Wiktionary

czu

Czu (t. Czuj, Szu; ros. Чу, kirg. Чүй, kaz. Шу) – rzeka w północnym Kirgistanie i w południowym Kazachstanie. Jej długość wynosi 1067 km, powierzchnia zlewni 62,5 tys. km², średni przepływ 130 m³/s (u ujścia z gór).

Wikipedia

czuang

język z rodziny austronezyjskiej, jedyny z wielkich języków chińskich pisany alfabetem łacińskim; zhuang

SJP.pl

Zhuang (chiń. 壮族 pinyin: Zhuàngzú) inaczej Zhuangowie, Czuangowie – naród azjatycki pochodzenia środkowotajskiego, osiadły w południowych Chinach i północnym Wietnamie (Nùngowie). Najliczniejsza mniejszość etniczna Chińskiej Republiki Ludowej (ok. 18 mln os.). Przeważnie zamieszkują Region Autonomiczny Kuangsi–Czuang oraz prowincje Junnan, Guangdong, Kuejczou i Hunan. Wyróżnia się dwa zespoły pomniejszych grup etnicznych: północnych i południowych Zhuangów. Posługują się językiem zhuang, zróżnicowanym gwarowo.

Wikipedia

czuang-cy

chiński filozof i pisarz (369-298 p.n.e.); Czuang-cy, Zhuangzi

SJP.pl

czuangowie

naród zamieszkujący południowe Chiny; Zhuang

SJP.pl

Zhuang (chiń. 壮族 pinyin: Zhuàngzú) inaczej Zhuangowie, Czuangowie – naród azjatycki pochodzenia środkowotajskiego, osiadły w południowych Chinach i północnym Wietnamie (Nùngowie). Najliczniejsza mniejszość etniczna Chińskiej Republiki Ludowej (ok. 18 mln os.). Przeważnie zamieszkują Region Autonomiczny Kuangsi–Czuang oraz prowincje Junnan, Guangdong, Kuejczou i Hunan. Wyróżnia się dwa zespoły pomniejszych grup etnicznych: północnych i południowych Zhuangów. Posługują się językiem zhuang, zróżnicowanym gwarowo.

Wikipedia

czub

1. upięte wysoko, sterczące na głowie włosy;
2. kępka sterczących na głowie piór, sierści; czubek; grzebień;
3. najwyższy punkt; wierzchołek; szczyt;
4. szpiczaste zakończenie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szpiczasty koniec czegoś

(1.2) fryzura z uniesionymi włosami

(1.3) zool. kępka piór lub sierści na głowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pejor. osoba psychicznie chora

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: czubić

Wiktionary

Ludzie noszący nazwisko Czub

- Cezary Czub – polski kierowca rajdowy

- Hans Joachim Czub (1951–2016) – niemiecki prawnik, sędzia Federalnego Trybunału Sprawiedliwości

- Jacek Czub – polski chemik, doktor habilitowany nauk chemicznych, wykładowca Politechniki Gdańskiej

- Janusz Czub (1938–2002) – polski łucznik i trener łucznictwa

- Janusz Zygmunt Czub (ur. 1947) – polski fizyk i nauczyciel akademicki

- Jarosław Filip Czub – polski politolog, europeista

- Krystyna Czubówna (ur. 1954) – polska dziennikarka, prezenterka programów informacyjnych oraz lektorka filmów przyrodniczych i audycji radiowych

- Michaił Andriejewicz Czub (1912–1985) – rosyjski biskup prawosławny

- Nikołaj Czub (ur. 1984) – rosyjski kosmonauta

- Piotr Czub (ur. 1966) – polski chemik, doktor habilitowany nauk technicznych, profesor Politechniki Krakowskiej

- Katarzyna Huzar-Czub (1977–2022) – polska pisarka, tłumaczka i redaktorka książek dla dzieci

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Ten facet to totalny czub, lepiej się z nim nie zadawać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czubacz mzw., czubatka ż., czubek mos./mrz.

przym. czubaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szpic

(1.3) grzebień

Wiktionary

czuba

1. upięte wysoko, sterczące na głowie włosy;
2. kępka sterczących na głowie piór, sierści; czubek; grzebień;
3. najwyższy punkt; wierzchołek; szczyt;
4. szpiczaste zakończenie czegoś

SJP.pl

Czuba (546 m) – miejsce na północno-zachodnim grzbiecie Gronia Jana Pawła II w Beskidzie Małym, pomiędzy przełęczą Sosina a Gancarzem. Nie jest to szczyt, a tylko miejsce, w którym następuje załamanie grani. Miejsce to ma jednak znaczenie topograficzne, gdyż na Czubie znajduje się skrzyżowanie dróg leśnych i szlaków turystycznych.

Wikipedia

czubacki

nazwisko

SJP.pl

czubacz

ptak z rodziny czubaczy, z rzędu grzebiących, zamieszkujący tropikalne i subtropikalne lasy Ameryki Południowej i Środkowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny czubacze, nazwa systematyczna|Cracidae|ref=tak.;

Wiktionary

Czubacz – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łopuszno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czub m., czubek m., czubeczek m., czubienie n., czubatość ż., czubacze nmos., czubajka ż., czubatka ż., czubajeczka ż.

czas. czubić ndk.

przym. czubaty

przysł. czubato

Wiktionary

czubaczowate

o cechach czubaczowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

Czubacze, czubaczowate (Cracidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes).

Wikipedia

czubaczowaty

o cechach czubaczowatych (rodzina ptaków)

SJP.pl

czubaj

nazwisko

SJP.pl

Polacy

- Anna Idzikowska-Czubaj – dr hab. nauk humanistycznych, historyk

- Mariusz Czubaj – dr hab. nauk humanistycznych, literaturoznawca, antropolog kulturowy

Ukraińcy

- Hryhorij Czubaj (ukr. Григорій Чубай) – poeta i tłumacz

- Taras Czubaj (ukr. Тарас Чубай) − muzyk rockowy, wokalista, kompozytor, tekściarz

Wikipedia

czubajeczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Lepiota (Pers.) Gray (czubajeczka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych.

Wikipedia

czubajka

grzyb z rodziny bedłkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. grzyb kapeluszowy, pospolicie rosnący na pastwiskach i rzadkich lasach sosnowych

Wiktionary

Macrolepiota Singer (czubajka) – rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będąc na łące, nazbierajcie czubajek, podamy na kolację.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czub m., czuba ż., czubek mos./mrz., czubajeczka ż.

czas. czubić ndk.

przym. czubaty

przysł. czubato

Wiktionary

czubajnik

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Chlorophyllum Massee (czubajnik) – rodzaj grzybów wielkoowocnikowych należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae), którego gatunkiem typowym jest Chlorophyllum molybdites. W Polsce występują 3 gatunki: Ch. rhacodes, Ch. brunneum i Ch. olivieri.

Wikipedia

czubak

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Czubak – polski polityk

- Krystyna Czubak – polska rzemieślnik i działaczka polityczna, posłanka na Sejm

- Tomasz Czubak – polski lekkoatleta

- Włodzimierz Czubak – polski funkcjonariusz służb bezpieczeństwa

Wikipedia

czubas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. osoba psychicznie chora

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten facet to jakiś czubas, lepiej się do niego nie zbliżać.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czub, czubek, debil, imbecyl, kretyn, nienormalny, oszołom, pomyleniec, pomylony, psychiczny, psychol, szajbus, świr, świrus, wariat; wulg. pojeb, pojebaniec, pojebus

Wiktionary

czubaszek

nazwisko

SJP.pl

czubatka

1. kura należąca do rasy charakteryzującej się ozdobnym czubem z piór;
2. potocznie: kura;
3. sikorka czubatka - gatunek sikorki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Lophophanes cristatus|ref=tak., sikora czubata;

Wiktionary

Geografia

- Czubatka – skała w Ojcowskim Parku Nrodowym

- Czubatka – skała w miejscowości Ryczów

- Czubatka – skała w miejscowości Ryczów-Kolonia

- Czubatka – skała we wsi Podzamcze będąca najwyższym wzniesieniem na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

- Czubatka – skała we wsi Rusocice w województwie małopolskim

- Czubatka – wzniesienie w Pieninach

- Czubatka – wzniesienie na Wysoczyźnie Elbląskiej

- Czubatka – wzniesienie w dolinie Noteci

- Czubatka – wzniesienie na wschodnim skraju Pustyni Błędowskiej w Kluczach

- Czubatka – wzniesienie w obrębie Wzgórz Trzebnickich, w mikroregionie Wzgórz Skrzypińskich, gmina Wołów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czubatki zamieszkują lasy iglaste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈbatka, AS: čubatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czub m., czubacz mzw.

przym. czubaty

przysł. czubato

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czubatka europejska, sikora czubata

Wiktionary

czubato

przysłówek

(1.1) w formie czuba

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stojąc na peronie, widzieliśmy przejeżdżające, wypełnione czubato węglem wagony.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czub m., czuba ż., czubek m., czubajka ż., czubatka ż., czubacz mzw.

czas. czubić ndk.

przym. czubaty

Wiktionary

czubaty

1. mający na głowie czub;
2. ostro zakończony;
3. napełniony z czubem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający na głowie czub

(1.2) zakończony czubem, ostro zakończony, sterczący

(1.3) napełniony z naddatkiem, z czubem

Wiktionary

Przykłady

(1.3) Czy mam wziąć czubatą czy płaską łyżeczkę proszku do pieczenia?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈbatɨ, AS: čubaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czub m., czubek mos./mrz.

Wiktionary

czubeczek

zdrobnienie od: czubek

SJP.pl

czubek

1. nastroszona fryzura;
2. kępka sterczących na głowie piór, sierści; grzebień;
3. najwyższy punkt; wierzchołek; szczyt;
4. szpiczaste zakończenie czegoś;
5. potocznie: chory psychicznie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szpiczaste, ostre zakończenie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba chora psychicznie

(2.2) środ. młodz. punk

(2.3) daw. żart. bonifrater; zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana Bożego dla opieki nad chorymi, szczególnie umysłowo

Wiktionary

- czubek (Lophozia) – roślina z gromady wątrobowców

- Czubek – film polski z 2001 r.

- czubek, czubnik (Leucocoprinus) – rodzaj grzybów.

- Czubek – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Kaliska

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (On) dosięga sufitu czubkami palców.

(2.1) Ten gość to jakiś czubek, lepiej trzymać się od niego z daleka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃubɛk, AS: čubek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czub m., czubajka ż., czubacz mzw.

przym. czubkowy, czubaty

przysł. czubato

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) czub, czubas, debil, imbecyl, kretyn, nienormalny, oszołom, pomyleniec, pomylony, psychiczny, psychol, szajbus, świr, świrus, wariat

Wiktionary

czubiasty

mający czub; nastroszony

SJP.pl

czubić

czubić się - kłócić się, sprzeczać, bić się

SJP.pl

czubik

rodzaj ptaków z rodziny jerzykowatych

SJP.pl

Czubik (1845 m) – niewybitny szczyt w Tatrach Zachodnich. Znajduje się na bocznym, północnym grzbiecie Kończystego Wierchu. Grzbiet ten oddziela Dolinę Starorobociańską od Doliny Jarząbczej. Czubik znajduje się pomiędzy Kończystym Wierchem (2002 m), oddzielony od niego Dudową Przełęczą (1815 m) i Trzydniowiańskim Wierchem (1768 m), od którego oddzielony jest Przełęczą nad Szyją (1754 m).

Wikipedia

czubiński

nazwisko

SJP.pl

- osoby noszące nazwisko Czubiński:

- Antoni Czubiński – historyk, profesor UAM

- Jarosław Czubiński – prawnik i dyplomata

- Lucjan Czubiński – generał dywizji LWP, prawnik, prokurator generalny PRL

- Zygmunt Czubiński – botanik, profesor UAM

Wikipedia

czubki

potocznie: szpital dla chorych psychicznie

SJP.pl

Bonifratrzy, łac. fratres misericordiae b. Joannis de Deo (łac. bonus frater – dobry brat) – katolicki zakon szpitalny założony (początkowo jako wspólnota świecka) w 1540 roku w Hiszpanii przez św. Jana Bożego w celu opieki nad chorymi. W 1572 zatwierdzony przez papieża Piusa V.

Wikipedia

czubkowski

nazwisko

SJP.pl

czubnik

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

SJP.pl

Leucocoprinus Pat. (czubnik) – rodzaj grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

Wikipedia

czubokaczka

gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka czubata

SJP.pl

Czubokaczka, kaczka czubata (Lophonetta specularioides) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zasiedla zachodnią i południową część Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

czubowski

nazwisko

SJP.pl

czubrica

przyprawa uzyskiwana z cząbru górskiego, używana głównie do zup, mięs, fasoli i serów, charakterystyczna dla kuchni bułgarskiej; czubryca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. bułgarska przyprawa z cząbru górskiego (nazwa systematyczna|Satureja montana|ref=tak.);

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czubryca ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czubryca

Wiktionary

czubryca

przyprawa uzyskiwana z cząbru górskiego, używana głównie do zup, mięs, fasoli i serów, charakterystyczna dla kuchni bułgarskiej; czubrica

SJP.pl

Wikipedia

czuć

1. doznawać wrażeń zmysłowych;
2. doznawać uczuć, przeżywać coś wewnętrznie;
3. przewidywać, domyślać się, przeczuwać;
4. czuć się - być w pewnym stanie fizycznym lub psychicznym (np. czuć się dobrze); mieć świadomość tego stanu (np. czuć się silnym)

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. poczuć)

(1.1) odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku

(1.2) odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu

(1.3) odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów

(1.4) lwów. słyszeć

(1.5) stpol. czuwać, pilnować

(1.6) gw-pl|Bukowina. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany czuć się

(2.1) mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kiedy się zbudziłem, to poczułem mrowienie na karku.

(1.2) Gotujesz coś? Bo czuję spaleniznę…

(1.3) Wyczuliśmy wroga znajdującego się w pobliżu – to te dudnienia bębnów go zdradziły.

(2.1) Kiedy wstałem z łóżka, czułem się jak nowo narodzony.

(2.1) Przy nim czuję się jak idiota.

(2.1) Źle się czuję, boli mnie głowa. Chyba będę chory.

(2.1) Nie czuję się dobrze z tym, że mu to powiedziałem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃut͡ɕ, AS: čuć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. wyczuwanie n., odczucie n., poczucie n., czucie n., uczucie n., przeczuwanie n., przeczucie n., wyczucie n., czułość ż., czuwak m., czułek m., czujność ż., czuwanie n., poczuwanie n., czujka ż., czujnik m.

czas. poczuć dk., uczuć dk., czuwać ndk., poczuwać dk., odczuwać ndk., odczuć dk., wyczuwać ndk., wyczuć dk., przeczuwać ndk., przeczuć dk.

przym. czuły, czujny, czuciowy, czułkowy, uczuciowy, przeczuwalny, czujkowy, czujnikowy

przysł. czule, czujnie, czuciowo, uczuciowo

Wiktionary

czuch

w gwarze łowieckiej: powonienie u psa; węch

SJP.pl

czucha

wełniana kurtka góralska ozdobiona haftem; cucha, czuha, gunia, guńka

SJP.pl

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

Wikipedia

czuchnowski

nazwisko

SJP.pl

czuchoniec

dawniej: Fin z okolic Leningradu, Dietskawo Sieła (dawne Carskie Sioło), Peterhofu i Schlisselburga

SJP.pl

czuchów

w gwarze łowieckiej: powonienie u psa; węch

SJP.pl

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 1 podstawowa

- Czuchów – część miasta Czerwionka-Leszczyny

- Czuchów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Platerów

- Czuchów – część wsi Mnich w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie

- Czuchów – część wsi Hażlach w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Hażlach

- Czuchów – część wsi Zabłocie w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień

Wikipedia

czucie

1. zdolność odbierania bodźców dotykowych; wrażenie;
2. dawniej: odczuwanie albo przeczuwanie, przewidywanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości

(1.2) odczasownikowy od|czuć.

Wiktionary

Dotyk (układ czuciowy) jest uznawany za jeden ze zmysłów, jednak wrażenia określane łącznie jako dotyk są kombinacją sygnałów przesyłanych przez komórki reagujące na ciepło lub zimno, nacisk oraz uszkodzenie (ból).

W rozmaitych eksperymentach wykazano, że dotyk i zmysł motoryczny są podstawowymi elementami definiującymi odbieranie rzeczywistości przez zwierzęta (w tym człowieka).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czucie i wiara silniej mówi do mnie niż mędrca szkiełko i oko.

(1.1) Po wypadku Jacek stracił czucie w lewej ręce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: čuće

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. uczucie n., poczucie n., wyczucie n., przeczucie n., odczucie n., uczulenie n., czuwak mrz., nieczucie n.

czas. czuły, czuć ndk., odczuwać ndk., poczuć dk., uczuć dk., wyczuwać ndk., wyczuć dk., przeczuwać ndk., przeczuć dk., odczuć dk.

przym. czuły, czuciowy

przysł. czuciowo, czule

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zmysł

Wiktionary

czuciowiec

1. osoba najlepiej zapamiętująca bodźce czuciowe;
2. osoba kierująca się uczuciami, ulegający emocjom; uczuciowiec, emocjonalista

SJP.pl

czuciowość

1. cecha tego, co związane z odbiorem bodźców dzięki zmysłowi dotyku;
2. zespół cech, które wskazują na wrażliwość danej osoby; kierowanie się emocjami, uleganie uczuciom; uczuciowość

SJP.pl

czuciowy

dotyczący czucia jako zdolności odbierania bodźców dotykowych, np. nerwy czuciowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czuciem, dotyczący czucia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czucie n.

czas. czuć ndk.

przym. czuły

Wiktionary

czuczeło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Kresy. straszydło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To tak bywa często, że jakieś czuczeło w spódniczce opanuje człowieka silnego i amen!

Wiktionary

czudec

wieś w Polsce

SJP.pl

Czudec – wieś (dawniej miasteczko lokowane w XV w.) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Czudec.

Czudec uzyskał lokację miejską w 1427 roku, zdegradowany został w 1919 roku. Wieś położona jest na skraju Pogórza Strzyżowskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 988. Miejscowość jest siedzibą parafii Świętej Trójcy, należącej do dekanatu Czudec, diecezji rzeszowskiej.

Wikipedia

czudecki

przymiotnik od: Czudec, wieś w województwie podkarpackim

SJP.pl

czuh

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z rodziny języków majańskich;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: czuha

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Język czuh jest używany przez niektórych mieszkańców Meksyku i Gwatemali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃux, AS: čuχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chuj

Wiktionary

czuha

wełniana kurtka góralska ozdobiona haftem; cucha, czucha, gunia, guńka

SJP.pl

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

Wikipedia

czuj

potocznie: umiejętność przewidzenia czegoś; zwykle w związku frazeologicznym: mieć czuja - mieć wyczucie, intuicję

SJP.pl

czuja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

(1.2) geogr. rzeka w Rosji, na Ałtaju, prawy dopływ Katuni;

Wiktionary

Czuja – rzeka w Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny. Długość 512 km (od źródeł rzeki Wielka Czuja); powierzchnia dorzecza 18 400 km².

Wielka Czuja ma źródła w górach Synnyr; płynie wąską doliną w kierunku północnym przez Wyżynę Północnobajkalską; liczne progi; ok. 60 km przed ujściem łączy się z Małą Czują, od tego momentu nazywa się Czuja; uchodzi do Leny 25 km powyżej ujścia Witimu.

Zamarza od października do maja; zasilanie deszczowo-śniegowe.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czujski

Wiktionary

czujeszli

dawniej: czasownik "czuć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy czujesz

SJP.pl

czujka

1. urządzenie ostrzegające, działające automatycznie, czułe na zmiany określonych parametrów fizycznych;
2. straż ubezpieczająca wojska na postoju; warta, czaty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;

(1.2) techn. urządzenie wykrywające zmianę jakiejś wielkości fizycznej

(1.3) zdrobn. od: czuja (okrycie wierzchnie)

Wiktionary

- Czujka – w wojskowości element ubezpieczenia

- Czujka – element detekcyjny systemu sygnalizacji

- Czujka – wieś w Rosji, w Republice Ałtaju, w rejonie turoczackim

Zobacz też

- Czajka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃujka, AS: čui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2)

rzecz. czujek m., czujnik m., czujność ż., czucie n., poczucie n.

czas. czuć, poczuć

przym. czujny, czujnikowy

przysł. czujnie

(1.3)

rzecz. czuja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) warta, czaty, rzad. czujek

(1.2) czujnik, sensor, detektor, wykrywacz

Wiktionary

czujnie

przysłówek

(1.1) w sposób czujny, uważny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moje dzieci są czujnie obserwowane podczas zabawy w ogrodzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czujność ż., czuwanie n., czuwak mrz.

czas. czuć, czuwać ndk.

przym. czujny

Wiktionary

czujniej

stopień wyższy od przysłówka: czujnie

SJP.pl

czujniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czujny

SJP.pl

czujnik

część urządzenia pomiarowego reagująca na zmiany mierzonej wielkości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

(1.2) więz. nos

Wiktionary

Czujnik, sensor – fizyczne bądź biologiczne narzędzie będące najczęściej elementem składowym większego układu, którego zadaniem jest wychwytywanie sygnałów z otaczającego środowiska, rozpoznawanie i rejestrowanie ich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nowoczesne dyski twarde mają czujniki temperatury i samoregulują się, aby osiągnąć optymalną wydajność w danej temperaturze.

(1.1) Czujniki dymu są zainstalowane zarówno w przedniej, jak i tylnej przestrzeni ładunkowej.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czuć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czujka, sensor, detektor, wykrywacz, przetwornik pomiarowy

Wiktionary

czujnikowy

związany z czujnikiem

SJP.pl

czujność

zwracanie bacznej uwagi na wszystko; ostrożność, przezorność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Takie nieoczekiwane odświeżania załogi statku zdarzały się widocznie zbyt często, aby jeszcze wzmóc czujność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃujnɔɕt͡ɕ, AS: čui ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czuwanie n., czuwak mrz.

czas. czuć, czuwać ndk.

przym. czujny

przysł. czujnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) baczność, uwaga; przest. baczenie, przytomność

Wiktionary

czujnościowy

związany z czujnością

SJP.pl

czujny

zwracający baczną uwagę na wszystko; ostrożny, przezorny, uważny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

(1.2) gwara. śmierdzący, odczuwany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzieci bawiły się pod czujnym okiem piastunki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃujnɨ, AS: čui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czuwak mrz., czuwanie n., czujność

czas. czuć, wyczuć, odczuć, przeczuć

przysł. czujnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uważny, baczny

Wiktionary

czujski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czują (dopływem Leny)

(1.2) związany z Czują (rzeką na Ałtaju w Rosji)

(1.3) związany z Czu (rzeką w Kazachstanie i Tadżykistanie)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czuja ż.

Wiktionary

czukcza

członek ludu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Czukotki;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czukotka ż., czukocki m.

:: fż. Czukczyjka ż.

przym. czukocki, proczukocki, antyczukocki

Wiktionary

czukcze

grupa etniczna zamieszkująca północną Azję (Czukotkę); Czukczowie

SJP.pl

Czukcze, Czukczowie (nazwa własna ԓыгъоравэтԓьэт [ɬəɣʔorawətɬʔat] lub оравэтԓьэт, ros. чукчи) – paleoazjatycki lud syberyjskich autochtonów zamieszkujący północno-wschodnią Rosję.

Wikipedia

czukczowie

grupa etniczna zamieszkująca północną Azję (Czukotkę); Czukcze

SJP.pl

Czukcze, Czukczowie (nazwa własna ԓыгъоравэтԓьэт [ɬəɣʔorawətɬʔat] lub оравэтԓьэт, ros. чукчи) – paleoazjatycki lud syberyjskich autochtonów zamieszkujący północno-wschodnią Rosję.

Wikipedia

czukczyjka

członkini ludu

SJP.pl

czukiew

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Czukiew (ukr. Чуква, Czukwa) – wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego.

W miejscowości znajduje się parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, w której proboszczami byli ks. Franciszek Salezy Matwijkiewicz (1881–1894) i ks. Maurycy Turkowski (1899).

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie samborskim w woj. lwowskim.

W latach 1943–1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 17 Polaków.

W Czukwi urodzili się Stefan Balicki, Jan Serafin.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czukiewski

Wiktionary

czukocki

1. przymiotnik od: Czukotka;
2. przymiotnik od: Czukcze, Czukczowie

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czukotką, dotyczący Czukotki lub Czukczów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Czukczów, Kerków i Czuwańców;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czukcza m., Czukczyjka ż., Czukotka ż.

Wiktionary

czukotka

półwysep w Azji; Półwysep Czukocki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. pot. półwysep w północno wschodniej Azji;

(1.2) geogr. adm. Czukocki Okręg Autonomiczny (krótka nazwa)

Wiktionary

Czukocki Okręg Autonomiczny, Czukotka (ros. Чукотский автономный округ, czukocki: Чукоткакэн автономныкэн округ) – jednostka terytorialna Federacji Rosyjskiej, położony na północnym wschodzie państwa. Należy do rejonów Dalekiej Północy. Powierzchnia 737 700 km².

Centrum administracyjnym Czukotki jest Anadyr. Na terenie okręgu znajduje się jeden z największych parków narodowych w Rosji – Park Narodowy „Beringia” i Rezerwat „Wyspa Wrangla”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈkɔtka, AS: čukotka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czukcza mos., Czukczyjka ż., czukocki mrz.

przym. czukocki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Półwysep Czukocki

(1.1) adm. urz. Czukocki Okręg Autonomiczny

Wiktionary

czukuczan

czukuczan chiński - gatunek słodkowodnej ryby z rzędu karpiokształtnych

SJP.pl

czulak

nazwisko

SJP.pl

czule

przysłówek

(1.1) w sposób czuły, przepełniony czułością

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiatr muskał jej twarz, ciepłe, słoneczne promienie czule pieściły skórę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czułość ż., czucie n., czułości nmos.

czas. czuły, czuć ndk.

przym. czuły

Wiktionary

czulej

stopień wyższy od przysłówków: czuło, czule

SJP.pl

czulencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czulent

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czulent m.

Wiktionary

czulent

żydowskie danie szabasowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. etn. potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas;

Wiktionary

Czulent, ciulent (jid. טשאָלנט czolnt) – tradycyjna gulaszowa potrawa mięsno-warzywna kuchni żydowskiej typu ragoût spożywana w szabat.

Czulent to bardzo wolno gotowany (duszony) rodzaj gulaszu, przyrządzany z koszernego mięsa (zwykle z tłustej wołowiny), z fasolą (często ciecierzycą), cebulą, kaszą jęczmienną (perłową, pęczakiem) lub jaglaną, z dodatkiem rosołu oraz przypraw (sól, pieprz i papryka). Niekiedy w jego skład wchodzą też jaja na twardo lub knedle. Pomału pieczony w piekarniku aż do zbrązowienia, podawany jest na nagrzanym talerzu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To było na Starowiślnej, i tam chodziliśmy na czulent. Krakowski czulent to nie jest dokładnie to, co grodzieński. Moja żona ma, że tak powiem, inne pojęcie o czulencie. W każdym miejscu na świecie czulent ma inne składniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃulɛ̃nt, AS: čulẽnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. czulentowy

rzecz. czulencik mrz.

Wiktionary

czulić

czulić się - okazywać czułość, tkliwość; przymilać się

SJP.pl

czulszy

stopień wyższy od przymiotnika: czuły

SJP.pl

czum

przenośny namiot u Mongołów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przenośny namiot, tradycyjne mieszkanie ludów rdzennych Syberii, hodujących renifery

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tradycyjnym mieszkaniem Nieńców jest czum, stożkowy namiot o owalnej podstawie.

Wiktionary

czuma

nazwisko

SJP.pl

- Andrzej Czuma (ur. 1938) – polityk, prawnik i historyk, poseł, minister sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska

- Benedykt Czuma (ur. 1941) – polityk, wydawca i dziennikarz

- Elżbieta Czuma (ur. 1954) – działaczka ROPCiO, instruktorka harcerska ZHR

- Hubert Czuma (1930-2019) – działacz wolnościowy, jezuita

- Ignacy Czuma (1891–1963) – polityk i prawnik

- Józef Czuma (1915-1944) - porucznik, cichociemny, oficer Kedywu

- Łukasz Czuma (ur. 1935) – profesor, wykładowca KUL

- Mieczysław Czuma (ur. 1936) – dziennikarz, publicysta

- Walerian Czuma (1890–1962) – generał brygady WP i działacz społeczny

Wikipedia

czumacki

przymiotnik od: czumak

SJP.pl

czumak

ukraiński chłop, trudniący się przeważnie przewozem towarów, głównie soli na wozach zaprzęgniętych w woły

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. ukraiński chłop zajmujący się przewozem towarów, przede wszystkim soli, na wozach zaprzężonych w woły;

Wiktionary

Czumactwo – zajęcie polegające na lądowym transporcie towarów, istniejące od XV do połowy XIX wieku na terenie obecnej Ukrainy.Nazwa zawodu – „czumak” pochodzi od drewnianej, szczelnej skrzyni (nazywanej „czum”, według innej wersji nazywano tak łyżkę do mierzenia soli), w której transportowano sól i suszone ryby. Alternatywna hipoteza wskazuje, że słowo to może pochodzić od dżumy, którą roznosili wozacy podróżujący od osady do osady. Czumaków nazywano również w XV–XVI wieku „solenikami”, później również „kołomyjcami”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃũmak, AS: čũmak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czumactwo n.

przym. czumacki

Wiktionary

czumiza

jednoroczna roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych; włośnica; ber

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. włośnica ber

Wiktionary

Włośnica ber (Setaria italica) – gatunek rośliny zbożowej (też pastewna) z rodziny wiechlinowatych (dawniej nazywanych trawami). Znana też jako proso włoskie, czumiza, ber, proso pałkowe, włośnica włoska, szarłat, szczypanki. W Polsce rośnie jako antropofit zadomowiony. Pochodzi ze wsch. Azji, uprawiana głównie na Dalekim Wschodzie.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) ber, proso włoskie, włośnica ber

Wiktionary

czumysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu;

Wiktionary

Czumysz (ros. Чумыш ) – rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu. Długość rzeki wynosi 644 km, powierzchnia zlewni 23900 km².

Wikipedia

czuna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim, wraz z Biriusą tworzy Tasiejewę;

Wiktionary

Czuna (w górnym biegu zwana Uda) − rzeka w azjatyckiej części Rosji w obwodzie irkuckim. Długość rzeki wynosi 1203 km, powierzchnia dorzecza 56,8 tys. km². W dolnym biegu rzeka przepływa przez Wyżynę Środkowosyberyjską. Głównym miastem nad Czuną jest Niżnieudinsk. Źródła w Sajanie Wschodnim. Łączy się z Biriusą, tworząc Tasiejewę (dopływ Angary).

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) Uda (w górnym biegu)

Wiktionary

czungcing

miasto w Chinach; Chongqing

SJP.pl

Chongqing (chiń. upr. 重庆; chiń. trad. 重慶; pinyin Chóngqìng; [ʈʂʰǔŋ tɕʰîŋ]) – miasto w środkowych Chinach, jedno z czterech miast wydzielonych Chińskiej Republiki Ludowej. Powstało po wydzieleniu z terytorium prowincji Syczuan w 1997 roku. Cała jednostka administracyjna liczyła w 2010 roku 28 846 170 mieszkańców, z czego samo miasto Chongqing zamieszkiwało 6 263 790 osób.

Wikipedia

czungkingozaur

rodzaj czworonożnego, roślinożernego dinozaura

SJP.pl

Czungkingozaur – rodzaj wymarłych dinozaurów ptasiomiednicznych z rodziny stegozaurów zamieszkujących tereny obecnych Chin w epoce jury późnej.

Wikipedia

czunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Podkamiennej Tunguzki

Wiktionary

czupiradełko

zdrobnienie od: czupiradło

SJP.pl

czupiradło

ktoś o zmierzwionych włosach, nieuczesany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. osoba śmiesznie wyglądająca, mająca dziwaczną fryzurę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kolejce do kasy stało za mną jakieś czupiradło i popychało mnie wózkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czupryna ż.

:: zdrobn. czupiradełko n.

czas. czupirzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) straszydło

Wiktionary

czupkiewicz

nazwisko

SJP.pl

czupryna

bujne, niezbyt długie włosy układające się swobodnie na głowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkie, bujne włosy

(1.2) rodzaj fryzury charakteryzujący się podgoleniem na równej wysokości;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie umiem się do Maćka przyzwyczaić bez jego czupryny.

(1.2) Jan III nosił czuprynę staropolską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈprɨ̃na, AS: čuprỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czuprynka ż.

przym. czupryniasty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kędziory

(1.2) podgolony łeb

Wiktionary

czuprynek

zdrobnienie od: czupryna

SJP.pl

czupryniak

nazwisko

SJP.pl

czupryniasty

mający czuprynę

SJP.pl

czuprynka

zdrobnienie od: czupryna

SJP.pl

Czuprynka (Mareca falcata) – gatunek wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący głównie wschodnią część Azji. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

czuprynowo

Czuprynowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Kuźnica.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czuprynowo, po jej zniesieniu w gromadzie Kuźnica. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wikipedia

czupryński

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Czupryński – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy

- Krzysztof Czupryński – polski chemik

Wikipedia

czupurka

gatunek morskiej ryby flądrokształtnej z rodziny skarpiowatych

SJP.pl

Czupurka, arnoglosa czupurka (Arnoglossus imperialis) – gatunek morskiej ryby flądrokształtnej z rodziny skarpiowatych (Bothidae).

Wikipedia

czupurniej

stopień wyższy od przysłówka: czupurnie

SJP.pl

czupurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czupurny

SJP.pl

czupurność

buńczuczność, zadziorność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest czupurne; cecha tych, którzy są czupurni

Wiktionary

Powiązane:

przym. czupurny

przysł. czupurnie

Wiktionary

czupurny

zawadiacki; wojowniczy

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) skory do śmiałego i buntowniczego okazywania swojego sprzeciwu lub niezadowolenia

(1.2) fryz. o włosach lub zaroście: sterczący i odstający od skóry w różnych kierunkach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka razy w tygodniu do lokalu Związku wpadał jak burza Juliusz Wirski. Niski, czupurny i zawzięty. Przy każdej okazji demonstrował swe komunistyczne przekonania i żądał z tego tytułu należnych mu, jego zdaniem, przywilejów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czupurność ż.

przysł. czupurnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zawadiacki, buńczuczny, zadziorny, krewki, zaczepny, napastliwy, hardy, rogaty, junacki, przekorny, zadzierzysty, impertynencki, wyzywający, wojowniczy, bojowy, niepokorny, awanturniczy, chwacki

Wiktionary

czupurzyć

przestarzałe: zachowywać się czupurnie; stawiać się, rzucać się

SJP.pl

czura

nazwisko

SJP.pl

czuringa

przedmiot kultowy plemion australijskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. płaski kamień ozdobiony rytem lub rysunkiem, obiekt kultu plemięemion australijskich;

Wiktionary

Czuringa (lub tjuringa, churinga) – u Aborygenów przedmiot wykonany z drewna lub kamienia, płaski, owalny lub czasem okrągły, o długości 10–15 cm. Jest to rzecz, w której manifestuje się moc duchów. Słowo pochodzenia arandzkiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każdemu nowo narodzonemu dziecku przydziela się czuringę odpowiedniego totemu, która wcześniej należała do jakiegoś zmarłego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈrʲĩŋɡa, AS: čurʹĩŋga

Wiktionary

czusowaja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej części Rosji, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;

Wiktionary

Czusowaja (ros. Чусовая) – rzeka w Rosji. Uchodzi do Zbiornika Kamskiego.

Długość – 592 km, powierzchnia zlewni – 23 tys. km²

Częste powodzie w okresie od połowy kwietnia do połowy czerwca. Zamarza w okresie między końcem października a przełomem kwietnia i maja.

Większe miasta położone nad rzeką: Pierwouralsk, Czusowoj.

Wikipedia

czusowoj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;

Wiktionary

Czusowoj (ros. Чусовой) – miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową (dopływ Kamy). Około 44 000 mieszkańców (2024).

Z Czusowoju pochodzi Tatjana Iwanowa, rosyjska saneczkarka.

W mieście rozwinął się przemysł drzewny, materiałów budowlanych, spożywczy oraz hutniczy.

Wikipedia

czusz

spójnik

(1.1) stpol. mianowicie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuʃ, AS: čuš

Wiktionary

czuszka

1. roślina z rodziny psiankowatych o wydłużonych, czerwonych owocach, jedna z odmian papryki;
2. przyprawa z owoców tej rośliny, bardzo ostra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. odmiana papryki drobnoowocowej o jajowatych liściach i wydłużonych owocach

(1.2) kulin. owoc czuszki (1.1)

(1.3) kulin. ostra przyprawa, proszek sporządzany z czuszek (1.2)

Wiktionary

- Czuszka – półwysep (kosa), położony w północnej części Cieśniny Kerczeńskiej

- Czuszka – miejscowość na półwyspie, w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, w rejonie tiemriukskim

- czuszka – roślina, odmiana papryki drobnoowocowej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuʃka, AS: čuška

Wiktionary

czuszów

Czuszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Pałecznica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Integralne części miejscowości: Folwark, Kresy, Parcelacja, Stara Wieś.

Wikipedia

czuszykać

w łowiectwie o cietrzewiu: wydawać głos podczas toków

SJP.pl

czutka

młodzieżowo: przeczucie

SJP.pl

czuwać

1. być czujnym, pilnować kogoś, czegoś;
2. nie spać w nocy

SJP.pl

czasownik

(1.1) być czujnym, mieć się na baczności

(1.2) strzec, pilnować kogoś lub czegoś

(1.3) nie spać

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kierownik czuwał, aby wszystko odbyło się zgodnie z harmonogramem.

(1.2) Matka czuwa nad swym dzieckiem przez całe życie.

(1.3) Dziecko czuwało do rana, aby zobaczyć się ze świętym mikołajem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuvat͡ɕ, AS: čuvać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czuwanie n., czujność ż., czuwajka ż., czujka ż., czuwak mrz.

czas. czuć

wykrz. czuwaj

przysł. czujnie

Wiktionary

czuwacz

czuwacz słowacki - rasa psa

SJP.pl

czuwaj

okrzyk, zawołanie harcerzy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pozdrowienie harcerskie;

forma czasownika.

(2.1) tryb rozkazujący 2 os. lp. czasownika czuwać

Wiktionary

- Czuwaj Przemyśl – klub sportowy

- Pozdrowienie harcerskie

- „Czuwaj” – czasopismo harcerskie

- Czuwaj – film w reżyserii Roberta Glińskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Druhny i druhowie, czuwaj! – Czuwaj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuvaj, AS: čuvai ̯

Wiktionary

Powiązane:

czas. czuwać ndk.

rzecz. czuwak mrz.

Wiktionary

czuwak

urządzenie w postaci przycisku, znajdującego się w główce korby nastawnika pojazdów trakcji elektrycznej, powodujące samoczynne zatrzymywanie się pociągu w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;

Wiktionary

Czuwak – w transporcie szynowym jeden z elementów automatyki bezpieczeństwa pociągu, którego celem jest minimalizowanie zagrożeń wynikających z kierowania pojazdem przez człowieka. Nazwa została bezpośrednio zaczerpnięta od czasownika czuwać, ponieważ jego podstawowym zadaniem jest sprawdzenie przytomności prowadzącego pojazd.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuvak, AS: čuvak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czuwanie n., czujność ż., czuwajka ż., czujka ż., czucie n., poczucie n., czuwanie n., poczucie n., poczuwanie n., wyczucie n., wyczuwanie n., przeczucie n., przeczuwanie n.

czas. czuwać ndk., czuć ndk., poczuć dk., poczuwać ndk., wyczuwać ndk., wyczuć dk., poczuwać się ndk., poczuć dk., przeczuwać ndk., przeczuć dk.

przym. czujny, czujkowy, wyczuwalny

przysł. czujnie

wykrz. czuwaj, czuj

Wiktionary

czuwakowy

→ czuwak

SJP.pl

Patrz:
czuwak

czuwaliczka

czuwaliczka jadalna - krzew z rodziny dławiszowatych o liściach zawierających alkaloidy; khat, katu, kata jadalna

SJP.pl

Czuwaliczka (Catha Forssk. ex Schreb.) – rodzaj roślin należący do rodziny dławiszowatych (Celastraceae R. Br.). Obejmuje co najmniej 3 gatunki występujące naturalnie w Afryce i na Bliskim Wschodzie.

Wikipedia

czuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czuwać.

Wiktionary

Czuwanie – stan aktywności układu somatycznego, będący przeciwieństwem snu, który jest spoczynkiem dla tego układu. U ludzi dorosłych czuwanie i sen to dwa podstawowe stany fizjologiczne występujące cyklicznie, gdzie około 3/4 doby przypada na czuwanie u mężczyzn, a 3/5 u kobiet .

Stan czuwania, podobnie jak sen, można zbadać obiektywnie, rejestrując czynność bioelektryczną mózgu. Czuwanie charakteryzuje się występowaniem w EEG fal alfa i beta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈvãɲɛ, AS: čuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czujność ż., czuwak mrz.

czas. czuć, wyczuwać, czuwać ndk.

przym. czujny

przysł. czujnie

Wiktionary

czuwański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czuwańcami, dotyczący Czuwańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czuwański

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czuwaniec mos., Czuwanka ż.

Wiktionary

czuwaski

przymiotnik od: Czuwaszja (republika należąca do Federacji Rosyjskiej)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język czuwaski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czuwaszja ż., Czuwasz mos., Czuwaszka ż.

Wiktionary

czuwaskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem czuwaskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem czuwaskim

(1.3) spisany, stworzony w języku czuwaskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈvaskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: čuvaskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

czuwasz

1. być czujnym, pilnować kogoś, czegoś;
2. nie spać w nocy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel ludu czuwaskiego; mieszkaniec Czuwaszji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czuwasze wyznają tradycyjne wierzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czuwaszja ż., czuwaszczyzna ż.

:: fż. Czuwaszka ż.

przym. czuwaski

Wiktionary

czuwaszja

autonomiczna republika w Rosji; Republika Czuwaska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Czuwaszja (czuw. Чӑваш Ен, ros. Чувашия), Republika Czuwaska (czuw. Чӑваш Республики, ros. Чувашская Республика) – republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czuwaski mrz., Czuwasz, Czuwaszka

przym. czuwaski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Czuwaska

Wiktionary

czuwaszka

członkini narodu zamieszkującego głównie Czuwaszję

SJP.pl

czułczyce

Czułczyce – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Sawin. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 812.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czułczyce, po jej zniesieniu w gromadzie Staw. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wikipedia

czułek

1. ozdobny półkrzew o drobnych kwiatach; liście niektórych gatunków składają się przy dotknięciu; mimoza;
2. (zwykle w l.mn.) wyrostek ciała u niektórych zwierząt bezkręgowych znajdujący się w okolicy otworu gębowego, służący jako narząd chwytny;
3. (zwykle w l.mn.) wyrostek na głowie stawonogów i owadów odbierający wrażenia węchowe i dotykowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. wyrostek czuciowy owada lub mięczaka;

(1.2) bot. mimoza

Wiktionary

- czułki – elementy budowy owadów

- czułek – rodzaj roślin z rodziny mimozowatych, inaczej mimoza

Wikipedia

Powiązane:

przym. czuły

czas. czuły, czuć

rzecz. poczucie n.

Wiktionary

czułkowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych z krajów zwrotnikowych i podzwrotnikowych

SJP.pl

Wikipedia

czułkowaty

o cechach czułkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

czułkowy

związany z czułkiem

SJP.pl

czułość

1. bycie czułym, tkliwość;
2. zdolność precyzyjnego (właściwego) reagowania na bodźce zewnętrzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto jest czuły

(1.2) uczuciowość, wrażliwość

(1.3) cecha mechanizmów polegająca na ich precyzyjnym działaniu

(1.4) fot. wielkość określająca stopień reagowania filmu fotograficznego na światło

Wiktionary

- czułość (cecha)

- czułość filmu

- czułość analityczna

- czułość testu diagnostycznego

- czułość użytkowa odbiornika (w radiotechnice)

- czułość progowa

- czułość skrośna

- czułość wagi

- czułość libelli

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Pogłaskała włosy swego syna z czułością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuwɔɕt͡ɕ, AS: čuu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. lm. czułości nmos., czułostkowość ż.

przym. czuły

przysł. czule

czas. czuły, czuć

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) pieszczotliwość, tkliwość

(1.3) precyzja, precyzyjność

Wiktionary

czułości

pieszczoty, miłe słowa, okazywanie tkliwości, serdeczności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zachowanie, w którym objawia się miłość

forma rzeczownika.

(2.1) M., D., B. i W. lm. od: czułość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃuˈwɔɕt͡ɕi, AS: čuu̯ośći

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czułość ż.

przym. czuły

przysł. czule

czas. czuły

Wiktionary

czułościowy

związany z czułością

SJP.pl

czułostka

drobny przejaw czułości, czułe słówko lub gest

SJP.pl

czułostkowość

→ czułostkowy

SJP.pl

Patrz:
czułostkowy

czułostkowy

skłonny do przesadnego rozczulania się, sentymentalizmu

SJP.pl

czułów

Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Czułów – część miasta Tychy

- Czułów – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki

Zobacz też

- Czułówek

Wikipedia

czuły

1. odnoszący się do kogoś z miłością, delikatnością; tkliwy, kochający (np. czułe spojrzenie);
2. wrażliwy, odczuwający (np. czuły na piękno);
3. precyzyjnie (właściwie) reagujący na bodźce zewnętrzne (np. czułe ucho)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dokonywany z czułością, uczuciem, miłością, serdecznością

(1.2) o urządzeniach: łatwo reagujący, potrzebujący niewielkiego impulsu do zareagowania

(1.3) o częściach ciała: wrażliwy na bodźce zewnętrzne

(1.4) o osobie: wrażliwy na punkcie czegoś, silnie na coś wyczulony

czasownik

(2.1) przesz. 3 os. lm. nmos. zob. czuć.

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Uczeń dowie się, że komputer to czułe urządzenie elektroniczne i należy się z nim obchodzić ostrożnie. (z Internetu)

(1.4) Jest bardzo czuły na punkcie swojej męskości, łatwo go urazić. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃuwɨ, AS: čuu̯y

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czułość ż., czułostkowość ż., czułostka ż., czułek m., uczucie n., wyczucie n., uczulenie n., czucie n., czułości nmos.

czas. czuć, uczulić, odczuwać, przeczuwać

przym. czułostkowy, czuciowy

przysł. czule, czułostkowo

Wiktionary

czułym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Wiktionary

Czułym (ros. Чулым) – rzeka w azjatyckiej części Rosji. Przepływa przez Kraj Krasnojarski i obwód tomski. Powstaje z połączenia dwóch rzek: Biełyj Ijus i Cziornyj Ijus. Jest prawym dopływem rzeki Ob.

Długość: 1799 km, powierzchnia dorzecza: 134,1 tys. km². Spławna. Żeglowna na odcinku 1173 km.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czułymski

Wiktionary

czułymski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czułymem, dotyczący Czułymu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czułym mrz.

Wiktionary

czułyszman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji w Republice Ałtaju, uchodzi do Jeziora Teleckiego;

Wiktionary

Czułyszman (ros. Чулышман) – rzeka w Rosji w Republice Ałtaju.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czułyszmański

Wiktionary

czułyszmański

przymiotnik

(1.1) związany z Czułyszmanem (rzeką na Ałtaju w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czułyszman mrz.

Wiktionary

czw.

skrót od: czwartek

SJP.pl

skrót

(1.1) = czwartek

Wiktionary

czwarta

godzina czwarta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 4 w nocy lub po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: czwarty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zjadł obiad mięsny, wypił później w cukierni filiżankę kawy czarnej z likierem, około godziny czwartej znowu się posilił i już o szóstej był na dworcu.

Wiktionary

Powiązane:

licz. cztery, czworo

przym. czwarty

rzecz. cztery n.

Wiktionary

czwartaczka

zimnica, malaria czterodniowa, postać malarii charakteryzująca się występowaniem napadów gorączki, dreszczy i potów co 72 godziny

SJP.pl

Malaria, zimnica (śrdw. wł. mala aria ‘złe powietrze’; łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z następujących gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:

- z podrodzaju Laverania:

- zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum);

- z podrodzaju Plasmodium:

- zarodźca ruchliwego (Plasmodium vivax);

- zarodźca pasmowego (Plasmodium malariae);

- zarodźca owalnego (Plasmodium ovale), co do którego obecnie uważa się na podstawie wyników badań molekularnych, że takson ten obejmuje w rzeczywistości dwa odrębne gatunki:

- Plasmodium ovale curtisi

- Plasmodium ovale wallikeri;

- zarodźca małpiego (Plasmodium knowlesi).

Wikipedia

czwartak

1. potocznie: uczeń czwartej klasy;
2. potocznie: żołnierz czwartego pułku piechoty Królestwa Polskiego, znanego z udziału w powstaniu listopadowym;
3. w czasie powstania warszawskiego: żołnierz batalionu im. Czwartaków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz czwartego pułku piechoty Królestwa Polskiego biorącego udział w walce o Arsenał w czasie powstania listopadowego;

(1.2) pot. hist. żołnierz oddziału szturmowego Gwardii Ludowej, a następnie Armiii Ludowej, noszącego imię Czwartaków (1.1);

(1.3) środ. uczn. uczeń czwartej klasy, zwłaszcza szkoły podstawowej, rzadziej szkoły średniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. czwarte piętro

(2.2) daw. kwartnik (moneta)

Wiktionary

Wiardunek, także wiardunk, czwartak, viertel, ferton, ferding (z niem. Vierding od łac. ferto) – średniowieczna jednostka miary masy, stosowana w Niemczech i w Polsce.

Wiardunek (około 49 g) odpowiadał 1/4 grzywny, „która ważyła 182,5 g (w XIV w. ok. 198 g) srebra, a w systemie groszowym wynosiła 48 groszy” i dzielił się na 6 skojców. Stosowano go najczęściej w obliczaniu czynszu pieniężnego (płacony rocznie w wysokości 1–1¼ wiardunku, zależnie od wielkości łanu).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfartak, AS: čfartak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cztery n., czwartek mrz., czwórka ż.

przym. czwarty, czwórkowy

licz. cztery, czworo

czas. poczworzyć

Wiktionary

czwartakowy

→ czwartak

SJP.pl

Patrz:
czwartak

czwartek

czwarty dzień tygodnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czwarty dzień tygodnia

Wiktionary

Czwartek (skrót czw.) – dzień tygodnia między środą a piątkiem.

Według normy ISO-8601 jest czwartym dniem tygodnia. Niegdyś był to dzień wolny od zajęć dla żaków. W kulturze ludowej ziem Polski czwartek obwarowany jest zakazami dotyczącymi sprzątania oraz przędzenia, których egzekutorką miała być bogini Marzanna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czwartek biuro jest czynne do godziny 18.

(1.1) Pamiętaj, by zamknąć konto przed czwartkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfartɛk, AS: čfartek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cztery n., czwórka ż., czwartak mos./mrz.

czas. czworzyć ndk., poczworzyć dk.

przym. czwartkowy, poczwórny, czwarty

licz. cztery, czworo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk|czwortek.

Wiktionary

czwartka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warmia. ćwiartka

Wiktionary

czwartkowy

związany z czwartkiem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z czwartkiem; dziejący się w czwartek

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każde czwartkowe popołudnia spędzamy razem z wnukami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfartˈkɔvɨ, AS: čfartkovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwartek m.

przym. czwarty

czas. poczworzyć

Wiktionary

czwartnik

drobny materiał justunkowy, charakteryzujący się szerokością równą stopniowi pisma, stosowany w typografii do oddzielania czcionek; firet

SJP.pl

czwartoklasista

uczeń czwartej klasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń czwartej klasy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwartoklasistka ż.

Wiktionary

czwartoklasistka

uczennica czwartej klasy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica czwartej klasy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. czwartoklasista m.

Wiktionary

czwartoligowiec

zawodnik grający w czwartej lidze

SJP.pl

czwartoligowy

należący do czwartej ligi, rozgrywany przez tę ligę

SJP.pl

czwartorzęd

okres ery kenozoicznej trwający od ok. 1,9 miliona lat lub 2,59 miliona lat (w zależności od poglądu; ponadto samo wyodrębnianie czwartorzędu zostało zakwestionowane)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

Wiktionary

Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,58 mln lat temu z końcem neogenu i wciąż trwa. Dzieli się na:

- plejstocen od 2,58 mln do 11,7 tys. lat temu,

- holocen od 11,7 tys. lat temu do dziś.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za początek czwartorzędu uważa się pierwsze spośród kilku silnych ochłodzeń klimatu, które bardzo wyraźnie zaznaczyły się na naszym kontynencie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfarˈtɔʒɛ̃nt, AS: čfartožẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórrząd m., czterorzęd m.

przym. czwartorzędowy, czterorzędowy, czwartorzędny, przedczwartorzędowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Q

Wiktionary

czwartorzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co czwartorzędne

Wiktionary

Powiązane:

przym. czwartorzędny

Wiktionary

czwartorzędny

1. bardzo podrzędny, mało ważny na tle innych;
2. mający bardzo małą jakość lub wartość na tle innych; pięciorzędny

SJP.pl

czwartorzędowy

→ czwartorzęd

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący czwartorzędu, występujący, powstały w czwartorzędzie

Wiktionary

Patrz:
czwartorzęd
Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃfartɔʒɛ̃nˈdɔvɨ, AS: čfartožẽndovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwartorzęd mrz.

przym. przedczwartorzędowy

Wiktionary

czwarty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 4

SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 4

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po trzecim

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) czwarta: godzina czwarta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kwiecień to czwarty miesiąc roku w kalendarzu gregoriańskim.

(1.1) Jak wykazuje badanie, w ciągu ostatniego pół roku co czwarty pasażer czuł się niepewnie na stacji kolejowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfartɨ, AS: čfarty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwarta ż., czwartek m., czwartak m., czworak m., czworaczek mzw./mrz.

licz. cztery

przedr. czwarto-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) 4.

Wiktionary

czwóra

zgrubienie od: czwórka (ocena szkolna)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. zgrub. od: czwórka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja nauczycielka z angielskiego to straszna piła. Nawet dziewczyna, która jest zawsze przygotowana, ma u niej czwórę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórka ż.

Wiktionary

czworacki

→ czworak (budynek); czworakowy

SJP.pl

czworaczek

1. jedno z czworga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: czworak;
3. potocznie: pozycja, w której kolana i dłonie opierają się na podłożu; czworaczki, czworak;
4. bakteria chorobotwórcza złożona z czterech komórek połączonych wspólną otoczką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zdrobn. od czworak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Michał jest czworaczkiem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworak m., czwórka ż., cztery n.

licz. cztery, czwarty, czworo

przym. czwarty

Wiktionary

czworaczka

1. jedno z czworga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: czworak;
3. potocznie: pozycja, w której kolana i dłonie opierają się na podłożu; czworaczki, czworak;
4. bakteria chorobotwórcza złożona z czterech komórek połączonych wspólną otoczką

SJP.pl

czworaczki

1. czworo dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. potocznie: pozycja, w której kolana i dłonie opierają się na podłożu; czworaczek, czworak

SJP.pl

czworaczkowy

1. → czworaczki;
2. dotyczący pozycji ciała człowieka, w której kolana i dłonie opierają się na podłożu

SJP.pl

czworaczny

mieszkający w czworakach

SJP.pl

czworak

1. dawniej: folwarczny budynek z czterema mieszkaniami dla służby dworskiej;
2. stawonóg z sekcji krabów;
3. nietypowa broń myśliwska, mająca cztery lufy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budynek folwarczny mieszczący cztery mieszkania dla służby;

Wiktionary

- Czworak (budynek)

- Czworak (moneta)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czworaczek m.

licz. czworaki

przym. czwarty

Wiktionary

czworaki

będący czterech różnych rodzajów, gatunków, odmian

SJP.pl

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący czterech typów, rodzajów

forma rzeczownika.

(2.1) M. lm. czworak

Wiktionary

- czworaki – budynek folwarczny lub dworski

W Polsce

- Czworaki – część miasta Bełżyce

- Czworaki – część miasta Hajnówka

- Czworaki – część miasta Sieniawa

- Czworaki – część wsi Rakutowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal

- Czworaki – osada w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac

- Czworaki – część wsi Hniszów w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta

- Czworaki – część wsi Rudno w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów

- Czworaki – część wsi Gołe Łazy w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Krzywda

- Czworaki – część wsi Bełżec w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Bełżec

- Czworaki – część wsi Horostyta-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki

- Czworaki – część wsi Ruskie Piaski w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz

- Czworaki – część wsi Jabłonna Lacka w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Jabłonna Lacka

- Czworaki – część wsi Wielęcin w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka

- Czworaki – część wsi Sośnica w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno

- Czworaki – część wsi Anusin w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Siemiatycze

- Czworaki – część wsi Góra Włodowska w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Włodowice

- Czworaki – część wsi Niziny w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy

- Czworaki – część wsi Zięblice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka

- Czworaki – część wsi Cieklińsko w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka

- Czworaki – część wsi Lipa w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka

- Czworaki – osada wsi Łysowody w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Ćmielów

- Czworaki – część wsi Bronocice w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

- Czworaki – część wsi Umianowice, w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije

- Czworaki – część wsi Mozgawa w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów

- Czworaki – część wsi Chobrzany w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec

- Czworaki – osada leśna wsi Lubienia w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃfɔˈraci, AS: čforaḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworak

przysł. czworako

Wiktionary

czworako

przysłówek sposobu

(1.1) przysł. od przymiotnika → czworaki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfɔˈrakɔ, AS: čforako

Wiktionary

Powiązane:

przym. czworaki

licz. czworaki

Wiktionary

czworakować

dawniej: robić coś czworako

SJP.pl

czworakowy

przymiotnik od: czworak

SJP.pl

czwórboista

sportowiec biorący udział w zawodach sportowych składających się z czterech konkurencji

SJP.pl

czwórboistka

→ czwórboista

SJP.pl

Patrz:
czwórboista

czwórbój

dyscyplina sportowa złożona z czterech konkurencji; czworobój

SJP.pl

Czwórbój lekkoatletyczny – zawody lekkoatletyczne rozgrywane wśród uczniów klas szkoły podstawowej, najczęściej wśród dzieci poniżej 14. roku życia.

Wikipedia

czwórbojowy

→ czwórbój

SJP.pl

Patrz:
czwórbój

czwórdzielny

podzielony lub dający się podzielić na cztery części; czterodzielny

SJP.pl

czwóreczka

zdrobniale o czwórce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: czwórka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfurˈɛt͡ʃka, AS: čfurečka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórka ż.

Wiktionary

czwórgłowy

mający cztery głowy; czterogłowy, czworogłowy

SJP.pl

czwórka

1. cyfra oznaczająca liczbę cztery;
2. ocena szkolna;
3. autobus, budynek itp. oznaczone numerem cztery;
4. grupa czterech osób, zwierząt itp.;
5. osada czteroosobowej łodzi lub bobsleja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 4

(1.2) ocena w szkole oznaczona cyfrą 4

(1.3) czwarta rzecz lub osoba spośród wielu ponumerowanych (np. tramwaj, bila, zawodnik na boisku, pokój w hotelu)

(1.4) grupa czterech osób, zbiór czterech rzeczy lub pojęć abstrakcyjnych

(1.5) rzecz, która może pomieścić cztery osoby (np. pokój, kabina, pojazd, łódź)

(1.6) sport. wiośl. czteroosobowa osada wioślarska

(1.7) zaprzęg składający się z czterech koni

(1.8) środ. żegl. siła wiatru cztery w skali Beauforta

Wiktionary

Matematyka

- 4 – liczba naturalna

- czwórka uporządkowana – ciąg 4-elementowy; również: zestaw współrzędnych punktu w przestrzeni 4-wymiarowej oraz kwaternion konstruowany za pomocą liczb rzeczywistych

Geografia

- Czwórka – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na pewno trafisz – nad wejściem do mojego domu wymalowana jest duża, biała czwórka.

(1.2) Dostałem jedynkę ze sprawdzianu, ale dzisiaj poprawiłem ją na czwórkę.

(1.3) Jednym uderzeniem kija bilardowego posłałem do łozy czwórkę i siódemkę.

(1.4) Kiedy się wypełniły dni / i przyszło zginąć latem, / prosto do nieba czwórkami szli / żołnierze z Westerplatte.

(1.5) Za późno dokonaliśmy rezerwację w hostelu, bo nie było już dwójek, a zostały same czwórki.

(1.6) Na olimpiadzie w Pekinie złoto przypadło polskiej czwórce podwójnej bez sternika.

(1.7) Wszelako najciekawsze i najbardziej znamienne dla Panatenajów były zawody w biegu czwórek z tzw. apobatami.

(1.8) Wyszliśmy z portu przy czwórce z południowego zachodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfurka, AS: čfurka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czwóreczka ż.

:: zgrub. czwóra ż.

czas. poczworzyć

przym. poczwórny, czwórkowy

licz. cztery

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) dobry, ocena dobra

(1.2) kwartet

(1.7) kwadryga

Wiktionary

czwórkowicz

potocznie: uczeń o dobrych ocenach, mający przeważnie czwórki jako oceny z przedmiotów szkolnych

SJP.pl

czwórkowiczka

→ czwórkowicz

SJP.pl

Patrz:
czwórkowicz

czwórkowy

przymiotnik od: czwórka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą cztery, dotyczący liczby cztery

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórka ż., czwartak mos./mrz.

Wiktionary

czwórlufka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. łamana myśliwska broń czterolufowa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) vierling, firling

Wiktionary

czwórmecz

1. zawody składające się z czterech meczów;
2. zawody, w których bierze udział czterech zawodników (cztery drużyny)

SJP.pl

czwórnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) byt poczwórny, o poczwórnej naturze

Wiktionary

czwórniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czwórniak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwórniak m.

Wiktionary

czwórniak

gatunek miodu pitnego, w którym na jedną część miodu dodano trzy części wody lub moszczu owocowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miód pitny powstały z fermentacji brzeczki, w której stosunek objętości miodu do wody wynosi 1:3

Wiktionary

Miód pitny – tradycyjny napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu pszczelego, najczęściej lipowego. Wyrabiany i spożywany od starożytności. Od 2008 r. polskie miody pitne są zarejestrowane przez Komisję Europejską jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność. Produkcja miodu pitnego nazywana jest miodosytnictwem, a budynek, w którym odbywa się produkcja – miodosytnią. Zaliczane są do grupy przetworów owocowych (zob. niżej miody owocowe).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfurʲɲak, AS: čfurʹńak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. czwórniaczek m.

Wiktionary

czwórnik

1. przyrząd elektryczny (np. transformator, wzmacniacz) o dwóch parach końcówek;
2. łącznik rurowy w formie prostego odcinka rury z dwiema odnogami bocznymi; krzyżak

SJP.pl

- Czwórnik (rurowy)

- jednopłaszczyznowe i dwupłaszczyznowe

- równoprzelotowy

- kątowy

- Czwórnik (elektryka)

- liniowy, nieliniowy

- aktywny (czynny, źródłowy), pasywny

- odwracalny

- równoważny

- symetryczny, niesymetryczny

- stacjonarny, parametryczny

- przezroczysty, nieprzezroczysty

- trójnikowy

- przenikowy, przesłuchowy

- selektywny

- Czwórnik akustyczny

Wikipedia

czwórnóg

wieża wiertnicza zbudowana z czterech dłużyc

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Czwórnóg-Jadczak (1947–2015) – polska literaturoznawczyni

- Sławomir Czwórnóg (ur. 1966) – polski reżyser dźwięku

- Wiesław Czwórnóg (1932–2018) – polski trener lekkoatletyczny

Wikipedia

czworo

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 4, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

SJP.pl

liczebnik zbiorowy

(1.1) 4

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzieci w Bronowie było czworo: Tadzio, Staś, Janek i Helenka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃfɔrɔ, AS: čforo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czwarta ż., czwartek mrz., czwartak mos./mzw./mrz., czworaczek mzw./mrz.

przym. czwarty

licz. cztery

Wiktionary

czworoboczny

dotyczący czworoboku, mający cztery boki, ograniczony czterema płaszczyznami itp.

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery boki

(1.2) hist. wojsk. ustawiony w formacji czworoboku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworobok mrz.

Wiktionary

czworobój

dyscyplina sportowa złożona z czterech konkurencji; czwórbój

SJP.pl

czworobok

1. wielobok płaski o czterech bokach; czworokąt;
2. coś przypominającego kształtem czworobok; czworokąt;
3. cztery elementy składające się na coś; czworokąt;
4. cztery osoby zaangażowane seksualnie lub emocjonalnie w związek; czworokąt;
5. zamknięty teren, na którym przeprowadza się konkursy w ujeżdżaniu; maneż, ujeżdżalnia, kierat;
6. zwarty szyk bojowy dawnych oddziałów piechoty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielobok płaski o czterech bokach

(1.2) wojsk. hist. czworokątny szyk bojowy piechoty

Wiktionary

- czworokąt (też czworobok) – figura geometryczna

- czworobok (jeździectwo) – arena jeździecka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃfɔˈrɔbɔk, AS: čforobok

Wiktionary

Powiązane:

przym. czworoboczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czworokąt

Wiktionary

czworogran

dawniej: czworobok

SJP.pl

czworograniasty

mający cztery granie (krawędzie, kanty); czworokanciasty, czterograniasty, czterokanciasty

SJP.pl

czworogłowy

1. mający cztery głowy; czterogłowy, czwórgłowy;
2. mięsień czworogłowy uda - duży, gruby mięsień w przedniej części uda, najsilniejszy prostownik stawu kolanowego

SJP.pl

czworokącik

zdrobnienie od: czworokąt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czworokąt

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie czworokąt, lecz tylko mały czworokącik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworokąt m.

Wiktionary

czworokanciasty

mający cztery kanty (krawędzie, granie); czworokanciasty

SJP.pl

czworokąt

czworobok;
1. wielokąt płaski o czterech kątach;
2. coś przypominającego kształtem czworokąt;
3. cztery elementy składające się na coś;
4. cztery osoby zaangażowane seksualnie lub emocjonalnie w związek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

Wiktionary

Czworokąt, czworobok – wielokąt płaski o czterech bokach. Każdy czworokąt ma dwie przekątne – odcinki łączące dwa niesąsiednie wierzchołki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W dowolnym czworokącie wpisanym w okrąg iloczyn długości przekątnych równy jest sumie iloczynów długości przeciwległych boków. (twierdzenie Ptolemeusza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfɔˈrɔkɔ̃nt, AS: čforokõnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. czworokątny

rzecz. czworokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czworobok

Wiktionary

czworokątność

→ czworokątny

SJP.pl

Patrz:
czworokątny

czworokątny

mający cztery kąty; tetragonalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery kąty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworokąt mrz.

Wiktionary

czworolist

bylina z rodziny liliowatych o trującym owocu i czterech liściach

SJP.pl

Czworolist (Paris) – rodzaj roślin zaliczany w zależności od ujęcia systematycznego do rodziny trójlistowatych (Trilliaceae) lub melantkowatych (Melanthiaceae). Należy do niego ok. 26 gatunków. Występują one głównie w Azji Środkowej i Wschodniej (od Rosyjskiego Dalekiego Wschódu po Himalaje i Półwysep Indochiński), z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie występują 22 gatunki, w tym 12 endemitów. Poprzez Syberię i Kazachstan do Europy sięga jeden gatunek – czworolist pospolity (Paris quadrifolia), będący zarazem typem nomenklatorycznym rodzaju. Jest to też jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.

Wikipedia

czworomian

w matematyce: wielomian złożony z czterech wyrazów

SJP.pl

czworonóg

zwierzę czworonożne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zwierzę czworonożne

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Krowa, słoń i kot są czworonogami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃfɔˈrɔ̃nuk, AS: čforõnuk

Wiktionary

Powiązane:

przym. czteronożny, czworonożny, czteronogi, czworonogi

Wiktionary

czworonogi

zwykle o zwierzętach: mający cztery nogi; czworonożny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. mający cztery nogi

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. W. lm. od: czworonóg

Wiktionary

Czworonogi, tetrapody (Tetrapoda) – grupa kręgowców obejmująca płazy, gady, ptaki i ssaki.

W 1989 roku Jacques Gauthier i współpracownicy zdefiniowali nazwę Tetrapoda jako odnoszącą się do grupy koronowej, czyli obejmującej ostatniego wspólnego przodka grup Lissamphibia oraz owodniowców i wszystkich jego potomków, jednak niektórzy naukowcy rozszerzają znaczenie tego terminu na klad obejmujący wszystkie kręgowce mające kończyny z palcami. Według panującego konsensusu tetrapody wyodrębniły się z przedstawicieli grupy Tetrapodomorpha, takich jak Eusthenopteron, Panderichthys czy Tiktaalik, we wczesnym dewonie, prawdopodobnie w słodkowodnym lub słonawym środowisku w odpowiedzi na modyfikacje ekosystemów lądowych i nadwodnych, związane z intensywnym rozwojem roślinności. Najstarsze odnalezione skamieniałości ciał tetrapodów ocenia się na późny fran, jednak liczące około 395 mln lat odciski stóp odkryte w morskich osadach w Zachełmiu w Górach Świętokrzyskich są od nich starsze o około 18 milionów lat i mają około 10 milionów lat więcej niż najstarsze znane pozostałości przedstawicieli Elpistostegidae – domniemanych przodków tetrapodów – co sugeruje, że przekształcenie ryb w czworonogi miało miejsce znacznie wcześniej niż powszechnie uważano, a pierwsze tetrapody żyły w odmiennych ekosystemach. Pierwsze analizy przeprowadzone po odkryciu zachełmiańskich tropów sugerują, że czworonogi powstały we wczesnym dewonie, w emsie, około 403 mln lat temu. Dokładne ustalenie czasu wyewoluowania tetrapodów jest jednak trudne ze względu na niejasną pozycję filogenetyczną zwierząt, które pozostawiły ślady z Zachełmia – jeśli były one bazalnymi czworonogami, grupa ta mogła powstać około 399 mln lat temu, natomiast jeśli były one bliżej spokrewnione z grupą koronową, wówczas szacowany czas wyewoluowania pierwszych przedstawicieli Tetrapoda wynosiłby około 414 mln lat temu.

Kladogram według Laurina w Tree of Life Web Project

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃfɔrɔ̃ˈnɔɟi, AS: čforõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworonóg mrz.

przym. czworonożny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czteronożny, czworonożny; książk. czteronogi

Wiktionary

czworonożnie

→ czworonożny

SJP.pl

Patrz:
czworonożny

czworonożny

zwykle o zwierzętach: mający cztery nogi; czworonogi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cztery nogi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃfɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ, AS: čforõnožny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czworonóg m.

przym. czworonogi, czteronożny, czteronogi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czworonogi, czteronożny, czteronogi

Wiktionary

czworook

gatunek ryby z rzędu karpieńcokształtnych

SJP.pl

Czworook, argusek (Anableps anableps) – gatunek ryby karpieńcokształtnej z rodziny czworookowatych (Anablepidae). Jest hodowana w akwariach.

Wikipedia

czwororęki

mający cztery ręce

SJP.pl

czworościan

wielościan o czterech trójkątnych ścianach; ostrosłup trójkątny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

Wiktionary

Czworościan – wielościan o czterech trójkątnych ścianach, równoważnie definiowany jako ostrosłup trójkątny. Każda taka bryła ma 6 krawędzi i 4 wierzchołki.

Szczególne przypadki (odmiany) czworościanów to:

- ostrosłup trójkątny prawidłowy – co najmniej jedna ze ścian to trójkąt równoboczny, a pozostałe są równoramienne;

- czworościan foremny – szczególny przypadek powyższego, w którym wszystkie ściany są równoboczne.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czworościenny, czworościanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) tetraedr

Wiktionary

czworościanowy

mający kształt czworościanu; czworościenny

SJP.pl

czworościenny

mający kształt czworościanu; czworościanowy

SJP.pl

czwórpasy

wyślepek czwórpasy - gatunek muchówki z rodziny wyślepkowatych

SJP.pl

czwórprzymierze

przymierze czterech państw

SJP.pl

Koncert mocarstw, inaczej czwórprzymierze – układ polityczny powołany 20 listopada 1815 przez Wielką Brytanię, Rosję, Austrię (od 1867 jako Austro-Węgry), Prusy (od 1871 jako Niemcy). W 1818 przystąpiła Francja, w 1867 także Włochy. W przypadku wojny kraje czwórprzymierza miały ustalić wspólną politykę dążącą do zachowania równowagi europejskiej tak, aby żadne państwo nie wybiło się na hegemona. Ostateczny kres temu porozumieniu położył wybuch I wojny światowej w 1914. Jednak już wcześniej doszło do wewnętrznego podziału na dwa przeciwstawne bloki państw: Trójprzymierze (1882; Niemcy, Austro-Węgry, Włochy) i Trójporozumienie (1907; Wielka Brytania, Francja, Rosja).

Wikipedia

czwórszereg

cztery szeregi ustawione jeden za drugim

SJP.pl

czwortek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. czwartek

Wiktionary

czworzyć

czworzyć się:
1. powiększać się czterokrotnie;
2. rzadko: ukazywać się, być widzianym w poczwórnej postaci;
3. potocznie: starać się być wszędzie, w wielu miejscach; uwijać się, dwoić się i troić

SJP.pl

czy

partykuła lub spójnik

SJP.pl

partykuła

(1.1) słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

spójnik

(2.1) łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

(2.2) łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy chcesz oglądać telewizję?

(2.1) Naprawdę nie wiem, czy to wypada…

(2.2) Czwartek czy piątek, (ty) musisz wstać i iść do pracy!

(2.2) Chcesz iść do pracy w czwartek czy w piątek? (pytający chce widzieć pytanego raz w pracy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨ, AS: čy

Wiktionary

Powiązane:

partyk. czyżby

wykrz. czyżby

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) reg. śl. jesi.

(2.2) albo

Wiktionary

czyby

"czy" połączone z "by", partykułą trybu przypuszczającego

SJP.pl

czyhać

1. czekać na kogoś z celem napaści
2. zagrażać
3. wyczekiwać czegoś z chęcią nieprzeoczenia tego

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wyczekiwać z zamiarem napaści

(1.2) zagrażać

(1.3) przen. czekać na coś niecierpliwie, by tego nie przegapić

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W kolejnej części powieści na niziołków będzie czyhać wielka pajęczyca.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyhanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czaić się

(1.2) dybać, grozić, zagrażać

Wiktionary

czyhak

rodzaj pająka z rodziny czyhakowatych, występujący w około 20 gatunkach

SJP.pl

czyhakowate

o cechach czyhakowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

czyhakowaty

o cechach czyhakowatych (rodzina pająków)

SJP.pl

czyhanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czyhać.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czyhać

Wiktionary

czyhitać

o głuszcu: wydawać głos w czasie toków

SJP.pl

czyhunka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. kolej

(1.2) białystok. tor kolejowy

Wiktionary

czyj

zaimek pytajny albo względny zawierający treść dzierżawczą, używany w pytaniach (np. "Czyj to kompas?") oraz w pytaniach zależnych rozwijających dany człon zdania nadrzędnego (np. "Pytał, czyj to piórnik.")

SJP.pl

zaimek przymiotny o znaczeniu dzierżawczym

(1.1) używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

(1.2) używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czyj jest ten długopis? Tego długopisu ostatnio używał Kazimierz, ale to chyba nie jego.

(1.2) Ja również nie wiem, czyj jest ten długopis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨj, AS: čyi ̯

Wiktionary

Powiązane:

zaim. czyjś

Wiktionary

czyjkolwiek

zaimek nieokreślony

SJP.pl

zaimek przymiotny dzierżawczy

(1.1) obojętnie czyj

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czyjkolwiek to pomysł, był naprawdę znakomity.

Wiktionary

czyjś

należący do kogoś

SJP.pl

zaimek dzierżawczy, nieokreślony

(1.1) należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Usiadłem na czyimś miejscu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨjɕ, AS: čyi ̯ś

Wiktionary

Powiązane:

zaim. czyj

Wiktionary

czyjże

wzmocniony zaimek "czyj"

SJP.pl

czyjżeż

wzmocnione "czyjże"

SJP.pl

czykara

antylopa z rodziny krętorogich, występująca na Półwyspie Iberyjskim

SJP.pl

Czykara dekańska (Tetracerus quadricornis) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych (Bovidae). Jest jedynym ssakiem kopytnym o czterech rogach. Ma niewielkie rozmiary. Zamieszkuje Indie i Nepal. Najbliżej spokrewniony jest ze znacznie większym nilgau. Jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

czyli

1. partykuła przyłączająca człon wyjaśniający;
2. dawniej: partykuła wyrażająca wzmocnione pytanie, na ogół o zabarwieniu retorycznym; czyliż

SJP.pl

spójnik

(1.1) …służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pociąg się nie spóźnił, czyli przyjechał o czasie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨlʲi, AS: čylʹi

Wiktionary

Powiązane:

partykuła czyliż

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) to znaczy, to jest, innymi słowy

Wiktionary

czyliby

spójnik "czyli" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

czyliż

dawniej: partykuła wyrażająca wzmocnione pytanie, na ogół o charakterze retorycznym; partykuła "czyli" z partykułą wzmacniającą "-ż"

SJP.pl

czyliżby

partykuła "czyliż" z dołączoną końcówką "by"; wzmocnione "czyliby"

SJP.pl

czympnąć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. cząpnąć.

Wiktionary

czyn

postępek, uczynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działanie, postępek, akt;

Wiktionary

Czyn – zachowanie się podmiotu prawa, które rodzi skutki prawne, nawet wówczas, gdy do wywołania tych skutków podmiot swym zachowaniem nie zmierzał.

Czyn można popełnić przez świadome działanie (sterowane wolą zachowanie przejawiające się w formie kompleksu ruchów) lub zaniechanie („bezczynność kierunkowa” - powstrzymanie się od działania). Nie należą do czynów w rozumieniu prawniczym zachowania człowieka w stanie wyłączającym świadomość, np. podczas snu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Każda osoba, która dopuści się czynu okrucieństwa na zwierzęciu jest winna przestępstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨ̃n, AS: čỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynnik m.

czas. począć, czynić ndk.

przym. czynny

przysł. czynnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczynek

Wiktionary

czynel

jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; talerz, żel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;

Wiktionary

Karatale, talerzyki indyjskie – tradycyjny instrument perkusyjny w Indiach. Składa się z pary lekkich blaszanych talerzyków o nieokreślonej wysokości brzmienia połączonych sznurkiem, lub z oddzielnymi uchwytami na palce. Średnica talerzyków ok. 8 cm. Brzmienie metaliczne, jasne i dosyć ciche.

Karatale wykorzystywane są do grania prostych rytmów anapestycznych (||- ||-) przez mnichów Hare Kryszna podczas ulicznych śpiewów i tańców z bębnem mridangą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dziewczyna delikatnie uderzała czynelem o czynel.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) talerz, żel

Wiktionary

czynele

instrument perkusyjny zbudowany z dwóch okrągłych, metalowych płyt; talerze, żele

SJP.pl

Karatale, talerzyki indyjskie – tradycyjny instrument perkusyjny w Indiach. Składa się z pary lekkich blaszanych talerzyków o nieokreślonej wysokości brzmienia połączonych sznurkiem, lub z oddzielnymi uchwytami na palce. Średnica talerzyków ok. 8 cm. Brzmienie metaliczne, jasne i dosyć ciche.

Karatale wykorzystywane są do grania prostych rytmów anapestycznych (||- ||-) przez mnichów Hare Kryszna podczas ulicznych śpiewów i tańców z bębnem mridangą.

Wikipedia

czyngis-chan

(ok. 1155-1227) władca mongolski; Dżyngis-chan

SJP.pl

Wikipedia

czynić

wykonywać określoną czynność

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. uczynić)

(1.1) robić coś, wykonywać

(1.2) postępować, zachowywać się

(1.3) wywoływać coś, być przyczyną

(1.4) być częścią czegoś, składać się na coś

czasownik zwrotny niedokonany czynić się (dk. uczynić się)

(2.1) przest. czynić (1.1) samego siebie czymś lub jakimś

(2.2) przest. dokonywać się, stawać się

(2.3) przest. być czynionym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tomek czyni duże postępy w nauce.

(1.2) Siostra zakonna przez całe życie czyniła dobro.

(1.3) Kolejne sukcesy czyniły ją coraz bardziej butną.

(1.4) Wydatki na żywność czynią dużą pozycję w budżecie domowym.

(2.1) (…) zdecydowaliśmy w końcu oskarżyć staruchę, że czarami swymi przywodziła mnichów do grzechu, czyniąc się w ich oczach młodą, powabną, i uprawiała z nimi jawny nierząd.

(2.2) Zgasiła świece. Czyniło się coraz ciemniej.

(2.3) Pod niskim sklepieniem piwnicy czyni się gwar piekielny wśród poszczekiwania psów rozbieganych, gdakania kur, budzonych raz po raz na kominie, i głuchego pomruku niedźwiedzia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨ̃ɲit͡ɕ, AS: čỹńić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyn m., czynnik m., czynienie n., uczynek mrz.

przym. czynny

czas. począć

przysł. czynnie

Wiktionary

czynienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czynić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: čỹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czynić

rzecz. czynność ż.

przysł. czynnie

Wiktionary

czynnie

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób czynny

(1.2) angażując się fizycznie

(1.3) jęz. władając dobrze językiem

(1.4) będąc stale aktywnym w jakimś zajęciu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Borys nie działał czynnie w podziemiu.

(1.2) Michał nadal uprawia czynnie piłkę nożną.

(1.3) Misjonarka władała czynnie sango.

(1.4) Ilu więźniów czynnie wykonuje swój wyuczony zawód?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʂɨn.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyn mrz., czynienie n., czynnik mrz., czynność ż., uczynienie n.

czas. czynić ndk., uczynić dk., poczynać ndk., począć dk.

przym. czynnościowy, czynny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktywnie

Wiktionary

czynniej

stopień wyższy od przysłówka: czynnie

SJP.pl

czynniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czynny

SJP.pl

czynnik

1. przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek;
2. każda z liczb, które mnożymy przez siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

(1.2) mat. każda z liczb, które mnożymy przez siebie

(1.3) mat. stat. każda ze zmiennych powstała po redukcji zbioru danych za pomocą analizy czynnikowej

Wiktionary

- czynnik – element biorący udział w mnożeniu

- czynnik termodynamiczny (cz. grzewczy/chłodzący, także: chłodziwo) – rodzaj czynnika roboczego

- czynnik rakotwórczy

- czynniki glebotwórcze

- czynnik indukowany hipoksją 1

- czynnik indukowany hipoksją 2

- czynnik IX

- czynnik V Leiden

- czynnik von Willebranda

- czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego

- czynnik etiologiczny

- czynniki produkcji

- czynnik w analizie czynnikowej

- „Czynnik PSI” - serial

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨ̃ɲːik, AS: čỹ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyn m., czynność ż.

czas. począć, czynić ndk.

przym. czynnikowy, czynny

przysł. czynnie

Wiktionary

czynniki

1. przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek;
2. każda z liczb, które mnożymy przez siebie

SJP.pl

Mnożenie – wspólna nazwa różnych funkcji matematycznych definiowanych osobno; ich najprostszym przykładem jest mnożenie liczb naturalnych – wielokrotne dodawanie liczby do siebie samej. Wynik mnożenia to iloczyn, a mnożone elementy to czynniki, przy czym pierwszy czasem jest znany jako mnożna, a drugi jako mnożnik.

Wikipedia

czynnikowy

→ czynnik

SJP.pl

Patrz:
czynnik

czynność

1. wykonywanie czegoś; praca;
2. działanie, funkcjonowanie czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykonywanie, robienie czegoś

(1.2) działanie, funkcjonowanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prokurator rozpoczął czynności wyjaśniające.

(1.2) Lekarz zauważył ustanie czynności serca i rozpoczął reanimację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: čỹ•ność

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynienie n., czynnik m.

przym. czynny

przysł. czynnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) akcja

Wiktionary

czynności

funkcjonowanie, działalność

SJP.pl

czynnościowy

1. dotyczący czynności, ruchu, działania;
2. dotyczący funkcjonowania kogoś lub czegoś; funkcjonalny

SJP.pl

czynny

działający, aktywny, sprawny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonujący jakąś czynność

(1.2) funkcjonujący, uruchomiony

(1.3) skłonny do działania, aktywny

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ten sklep jest czynny 24 godziny na dobę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨ̃nːɨ, AS: čỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyn m., czynnik m., czynność ż.

przym. czynnościowy

przysł. czynnie

czas. czynić, począć

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) otwarty (o sklepie, barze itp.)

(1.3) aktywny

Wiktionary

czynowniczka

→ czynownik

SJP.pl

Patrz:
czynownik

czynownik

dawniej: urzędnik państwowy w Rosji carskiej

SJP.pl

Czynownik (z ros. чиновник – urzędnik) – urzędnik w Rosji.

W czasach cara Piotra I byli to urzędnicy państwowi w Rosji, wywodzący się ze szlachty. Wszyscy obywatele tego stanu byli zobowiązani do dożywotniej służby w administracji, która obejmowała 14 stopni (ros. czynów, stąd nazwa „czynownicy”) awansu cywilnego i wojskowego.

W języku polskim nazwa ta utarła się dla oznaczenia rosyjskiego urzędnika, jako specjalnego typu z negatywnymi cechami.

Wikipedia

czyński

nazwisko

SJP.pl

- Czyński (forma żeńska: Czyńska) – polskie nazwisko.

osoby noszące nazwisko Czyński

- Czesław Czyński (1858–1932) – polski okultysta, parapsycholog, pisarz, hipnotyzer i chiromanta;

- Jan Czyński (1801–1867) – polski publicysta, radykalny demokrata i socjalista utopijny.

Wikipedia

czynsto

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. często

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na cybuchu fajczyska czynsto był wymalowany cysorz austryjacki.

Wiktionary

czynstochowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Częstochowa

Wiktionary

czynsz

stała opłata za lokal mieszkaniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) terminowa opłata za wynajem

(1.2) daw. świadczenie chłopów za użytkowanie ziemi

Wiktionary

Czynsz (niem. Zins – ‘podatek’, ‘dzierżawa’, od łac. census – ‘wycena’) – prawna nazwa świadczenia należnego z tytułu najmu lub dzierżawy. Wartość czynszu może być ustalona w pieniądzu lub naturze (np. owoce z sadu). Czynsz z założenia jest świadczeniem okresowym. Dawniej, i obecnie w niektórych znaczeniach, nazywany tenutą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] zalegałem […] w opłaceniu czynszu mieszkalnego, więc nasza gospodyni słuchać nie raczyła o reperacji dachu […]

(1.2) Z tej liczby włók wyłączyliśmy 14 włók wolnych od czynszu na wspólny wypas bydła obywateli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨ̃w̃ʃ, AS: čỹũ̯š

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynszownik mos., czynszówka ż.

przym. czynszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) komorne

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński|nojem, nojym.

Wiktionary

czynszojad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. lub pogard. osoba wynajmująca komuś mieszkanie lub jego część, zwłaszcza pobierając za nie zbyt wysoką opłatę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 600 złotych dopłaty do najmu? To kasa, która trafi do czynszojada jako ekstra zysk.

Wiktionary

czynszować

dawniej: płacić czynsz na użytkowanie ziemi

SJP.pl

czynszówka

dom, kamienica z samodzielnymi mieszkaniami, wynajmowanymi w zamian za opłatę czynszu; dom czynszowy, kamienica czynszowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kamienica czynszowa

Wiktionary

Kamienica – miejski budynek mieszkalny, murowany z cegły lub kamienia, przynajmniej jednopiętrowy. Kamienicą określa się zazwyczaj budynek stojący w zwartym szeregu innych domów; jeśli tak nie jest, to kamienica odróżnia się brakiem dużych okien na jednej z jej ścian (jest to związane z tym, że podczas budowy przewidywano w tym miejscu inny budynek lub taki budynek istniał, ale został wyburzony).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ile wyciągacie ze Zbyszkiem z tych czynszówek w Cieszynie na rok?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynsz mrz., czynszownik mos.

przym. czynszowy

Wiktionary

czynszownictwo

dawniej: system opłat czynszowych zamiast odrabiania pańszczyzny

SJP.pl

czynszownik

1. przestarzale: osoba płacąca czynsz;
2. dawniej:
a) chłop zwolniony od odrabiania pańszczyzny za roczną opłatą;
b) dzierżawca gruntu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. chłop dzierżawca gruntu

(1.2) daw. opłacający czynsz

(1.3) daw. właściciel budynku czynszowego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynsz mrz., czynszówka ż.

przym. czynszowy

Wiktionary

czynszowy

związany z czynszem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący czynszu, związany z czynszem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czynsz m., czynszówka ż., czynszownictwo n., czynszownik m., czynszowanie n.

czas. czynszować

przym. czynszowny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. czynszowny

Wiktionary

czyr

gatunek ryby z rodziny łososiowatych; sieja ostronosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Coregonus nasus|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodziny łososiowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku czyrów (1.1)

(1.3) daw. hubka

Wiktionary

Czyr, sieja ostronosa, szczokur (Coregonus nasus) – gatunek ryby z rodziny łososiowatych (Salmonidae).

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Czyr jest srebrny, a grzbiet ma jasnozielony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨr, AS: čyr

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czyżyny nmos., czyra

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sieja ostronosa, szczokur

(1.3) czyra

Wiktionary

czyraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od czyrak

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyrak m.

Wiktionary

czyraczność

rozsianie się czyraka na większej powierzchni ciała, będące wynikiem osłabionej odporności organizmu lub braku higieny; furunkuloza

SJP.pl

Wikipedia

czyraczny

przymiotnik od: czyrak

SJP.pl

czyrak

ropne zapalenie mieszka włosowego i przylegającego do niego gruczołu łojowego, spowodowane przez zakażenie gronkowcami lub paciorkowcami; furunkuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czyraczność ż.

:: zdrobn. czyraczek m.

przym. cyraczny, czyrakowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) furunkuł

Wiktionary

czyrakowaty

wyglądający jak czyrak; pokryty czyrakami

SJP.pl

czyrakowy

związany z czyrakiem

SJP.pl

czyreń

nadrzewny grzyb z rodziny szczecinkowcowatych

SJP.pl

Phellinus Quél. (czyreń) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

czyrenica

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych

SJP.pl

Phylloporia Murill (czyrenica) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae). W Polsce występuje jeden gatunek.

Wikipedia

czyrogmatwica

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych

SJP.pl

Porodaedalea Murrill. (czyrogmatwica) – Rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Wikipedia

czyrwiec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. czerwiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨrvʲjɛt͡s, AS: čyrvʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyrwień, zok

Wiktionary

czyrwień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. czerwiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨrvʲjɛ̇̃ɲ, AS: čyrvʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czyrwiec, zok

Wiktionary

czyrwieniec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. materiał szkarłatny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨrˈvʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: čyrvʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

czyrwiónka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Czerwionka

Wiktionary

czyś

potocznie:
1. partykuła "czy" połączona z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Czyś wreszcie zrozumiał ZDS?", "Czyś ty oszalał?");
2. spójnik "czy" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Mam wątpliwości, czyś faktycznie zrozumiał ZDS.")

SJP.pl

czyśćcowy

związany z czyśćcem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z czyśćcem, dotyczący czyśćca

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dajemy również w parafii ofiary na tzw. wypominki, by zapewnić nieustanną modlitwę w intencji dusz czyśćcowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyścioch m., czyścioszek m., czyścioszka ż., czyszczacz m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyścik m., czyściocha ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czystościowy

przysł. czysto

Wiktionary

czyściarka

kobieta pracująca w fabryce włókienniczej przy czyszczeniu bawełny

SJP.pl

czyściarz

robotnik fabryki włókienniczej zatrudniony przy czyszczeniu bawełny

SJP.pl

czyścibut

potocznie: osoba trudniącej się odpłatnym czyszczeniem butów przypadkowym ludziom na ulicy; pucybut

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ten, kto czyści ludziom buty na ulicy w celach zarobkowych

Wiktionary

Pucybut (także czyścibut, czyściciel butów) – zawód polegający na czyszczeniu i polerowaniu obuwia przypadkowych klientów, wykonywany zwykle wprost na ulicy miasta, za wynagrodzeniem. Obecnie w Polsce zawód pucybuta jest rzadko spotykany.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pracowałem jako czyścibut na jednym z głównych placów stolicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨɕˈt͡ɕibut, AS: čyśćibut

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pucybut

Wiktionary

czyścić

pozbywać się zanieczyszczeń lub brudu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) usuwać brud, zanieczyszczenia

(1.2) eufem. pot. wymiotować

(1.3) daw. zootechn. kastrować

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tekla przy pomocy Jewdokii szorowała sprzęt kuchenny, garnki, rondle; czyściła samowary, "prymusy" i układała wszystko starannie w workach z grubego płótna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨɕt͡ɕit͡ɕ, AS: čyśćić

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściec m., czyściwo n., czyszczenie n., czyściciel m., czyścicielka ż., czystka ż., czyszczacz m., wyczystka ż., czyścik mrz., czyścioch mos., czyściocha ż., czyścioszek mos., czyścioszka ż., oczyszczenie n., wyczyszczenie n.

czas. oczyszczać, oczyścić, wyczyścić, przeczyścić, sczyścić

przym. czysty, wyczystny, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oczyszczać, myć, uporządkowywać, pucować, odświeżać

(1.2) grub. rzygać

(1.3) trzebić, kastrować

Wiktionary

czyścica

roczna lub trwała roślina zielna z rodziny wargowych

SJP.pl

Czyścica (Acinos Mill.) – rodzaj roślin wyróżniany w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rodziny jasnotowatych. Współcześnie rodzaj włączany jest zwykle do klinopodium Clinopodium (m.in. wraz z kalaminta Calamintha), co wynika z powiązań filogenetycznych ustalonych na podstawie danych genetycznych. Pozycja systematyczna tych roślin nie jest w sposób pewny ustalona – niektóre badania wskazują na bliskie pokrewieństwo z przedstawicielami rodzaju Ziziphora. W efekcie pojawiają się propozycje włączenia tych roślin do tego rodzaju w randze sekcji.

Wikipedia

czyściciel

1. osoba zajmująca się czyszczeniem czegoś;
2. osoba zajmująca się kastrowaniem zwierząt; kastrator;
3. dawniej:
a) hycel, rakarz;
b) osoba uprzątająca padlinę;
4. wargatek czyściciel - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś czyści

(1.2) ktoś, kto łapie bezdomne psy

(1.3) ktoś, kto uprząta padlinę

(1.4) ktoś, kto kastruje zwierzęta

Wiktionary

Czyściciel (ang. Code Name: The Cleaner) – amerykańska komedia sensacyjna z 2007 r. w reżyserii Lesa Mayfielda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czyściciel okien w Nowym Jorku przeżył upadek z 47 piętra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨɕˈt͡ɕit͡ɕɛl, AS: čyśćićel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyszczacz mos./mrz., czyszczenie, czyszczak, czyszczalnia, czyszczarka, czyszczarnia, czyściarz, czyściec, czyścina, czyścioch, czyściocha, czystka, czyścik, czyścioszek, czyścioszka, czyściwo, oczyszczacz, oczyszczak, oczyszczalnia, oczyszczalnik, oczyszczanie, oczyszczarka, oczyszczenie, przeczystość, przeczyszczanie, przeczyszczenie

czas. czyścić, czyścieć, oczyszczać, oczyścić, przeczyszczać, przeczyścić

przym. czysty, czyściuchny, czyściusieńki, czyściuteńki, czyściutki, czyśćcowy, czyscowy, czyścowy, oczyszczalny, przeczysty, czystościowy

przysł. czysto, czyściuchno, czyściusieńko, czyściuteńko, czyściutko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) oczyszczacz

(1.2) hycel

(1.4) kastrator

Wiktionary

czyścicielka

kobieta, która czyści coś, usuwa brud

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, która coś czyści

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyściocha ż., czyścioszka ż., czyścioch m., czyścioszek m.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary

czyścidło

środek czyszczący, substancja umożliwiająca oczyszczanie czegoś z brudu, osadu, rdzy itp.

SJP.pl

czyście

przysłówek sposobu

(1.1) stpol. pięknie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨɕt͡ɕɛ, AS: čyśće

Wiktionary

czyściec

1. w religii katolickiej: miejsce, w którym dusze zmarłych odbywają pokutę przed pójściem do nieba;
2. przenośnie: stan dotkliwych przykrości, męczarni;
3. roślina zielna rosnąca głównie w strefie umiarkowanej, stosowana jako lek przeciw biegunce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

(1.2) książk. przen. stan dotkliwych przykrości, cierpień, męczarni

(1.3) gw-pl|Bukowina. bot. piołun

Wiktionary

Czyściec (łac. purgatorium) – dochodzenie duszy do absolutnie doskonałej miłości, koniecznej do osiągnięcia szczęścia nieba, występuje wyłącznie w teologii katolickiej. Termin purgatorium zdefiniowany został w XII wieku, a potwierdzony przez Kościół katolicki w 1438 podczas soboru we Florencji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza babcia modli się za wszystkie dusze cierpiące w czyśćcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨɕt͡ɕɛt͡s, AS: čyśćec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyściciel m., czyszczacz mos./mrz.

czas. czyścić ndk.

przym. czyśćcowy, czystościowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) purgatorium

(1.2) koszmar

Wiktionary

czyściej

stopień wyższy od przysłówka: czysto

SJP.pl

czyściejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czysty; czystszy

SJP.pl

czyścik

preparat albo przyrząd przeznaczony do czyszczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) specyfik lub przedmiot służący do czyszczenia

Wiktionary

Czyścik – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Dalekie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyścioch m., czyścioszek m., czyścioszka ż., czyszczacz m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyściocha ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto

Wiktionary

czyścioch

osoba bardzo dbająca o czystość; czyścioszek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie

(1.2) ktoś, kto skrupulatnie dba o własną higienę

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: czyściocha

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n.

:: zdrobn. czyścioszek m.

:: fż. czyściocha ż., czyścioszka ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) higienista

Wiktionary

czyściocha

potocznie:
1. kobieta bardzo dbająca o czystość; czyścioszka;
2. wódka czysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, która lubi wyjątkową czystość i porządek wokół siebie

(1.2) kobieta lub dziewczyna, która skrupulatnie dba o własną higienę

(1.3) wódka czysta, bez dodatków smakowych

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: czyścioch

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A Krystyna, czyściocha jakich mało, w mig skorupy w misce wodą popłukała i na parapet odstawiła.

(1.2) Ta Zocha to czyściocha – kąpie się rano i wieczorem.

(1.3) W tej dużej butelce jest wino dla ciebie, w mniejszej czyściocha dla mnie na rozgrzewkę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n.

:: zdrobn. czyścioszka ż.

:: fm. czyścioch m., czyścioszek m.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary

czyścioszek

zdrobnienie od: czyścioch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: czyścioch

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyściocha ż., czyścioch m.

:: fż. czyścioszka ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary

czyścioszka

zdrobnienie od: czyściocha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: czyściocha

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyszczacz m., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyściocha ż., czyścioch m.

:: fm. czyścioszek m.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyściutki, czyściusieńki, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto, czyściutko, czyściuteńko

Wiktionary

czyściuchny

zdrobnienie od: czysty

SJP.pl

czyściusieńki

zdrobnienie od: czyściuchny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: czysty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten sorbet wkłada się prawie do pełna do czyściusieńkich słoików z białą zakręcaną pokrywką z napisem "Twist - Off" i po prostu tę pokrywkę mocno zakręca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɨɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: čyśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyściciel mos., czyścicielka ż., czyścioch mos., czyściocha ż., czyścioszek mos., czyścioszka ż., wyczystka ż.

Wiktionary

czyściuteńki

zdrobnienie od: czysty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: czysty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɨɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: čyśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyściciel mos.

przym. czyściutki

Wiktionary

czyściutki

zdrobnienie od: czysty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: czysty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Miał porządny garnitur z jasnoszarej flaneli, czyściutką koszulę z białej popeliny i jedwabny krawat w ciapki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨɕˈt͡ɕutʲci, AS: čyśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel mos., czyścicielka ż., czyścioch mos., czyściocha ż., czyścioszek mos., czyścioszka ż., wyczystka ż.

przym. czysty, czyściuteńki

Wiktionary

czyściwo

środki używane do czyszczenia narzędzi, obrabianych przedmiotów i stołów warsztatowych

SJP.pl

Czyściwo – materiał używany w zakładach przemysłowych i w warsztatach usługowych do wycierania znacznych zabrudzeń smarami, olejami, farbami itp. Najczęściej używane są do tego celu pozyskane w recyklingu szmaty, często specjalnie do tego celu segregowane. Największą wartość w grupie czyściw z recyklingu ma czyściwo z białej bawełny, pozbawione podczas segregacji wszelkiego rodzaju zapięć – elementów z metalu lub plastiku. Czyściwo niesegregowane ma mniejszą wartość, ponieważ zawierać może szmaty z innych niż bawełna materiałów, także z włókien sztucznych, które na ogół znacznie gorzej wchłaniają wilgoć, może też zawierać drobne obce elementy (zamki, zapięcia); ma jednak znacznie niższą cenę i stosowane bywa do czyszczenia posadzek, itp.

Wikipedia

czysta

potocznie: wódka czysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wódka bez aromatów smakowych

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: czysty

Wiktionary

W Polsce

- Czysta – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Smołdzino

- Czysta – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie

- Czysta – niewielka rzeka w dorzeczu Pilicy, dopływ Drzewiczki

- Czysta – rzeka dorzecza Pilicy, lewy dopływ Młynkowskiej

- Czysta – zlikwidowany przystanek kolejowy w Gardnie Małej w województwie pomorskim, w pobliżu wsi Czysta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Boczarska woli pić czystą.

Wiktionary

czystek

usuwanie osób z jakichś środowisk, zwykle metodami nacisków, szantażu itp.; odsiew, eliminacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cistus|ref=tak., krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: czystka

Wiktionary

Czystek (Cistus L.) – rodzaj krzewów należący do rodziny czystkowatych (posłonkowatych). Obejmuje 29–36 gatunków i liczne mieszańce międzygatunkowe. Większość z nich rośnie w basenie Morza Śródziemnego, zwłaszcza w jego części zachodniej, przy czym cały zasięg rodzaju obejmuje obszar od Wysp Kanaryjskich po Iran. Czystki stanowią ważny składnik formacji zaroślowych i widnych lasów. W Polsce rosną tylko w uprawie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨstɛk, AS: čystek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystkowate lm.

Wiktionary

czystka

usuwanie osób z jakichś środowisk, zwykle metodami nacisków, szantażu itp.; odsiew, eliminacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

(1.2) polit. usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: czystek

Wiktionary

Czystka – w polityce – potoczne określenie oznaczające usunięcie niepożądanych osób z zajmowanych przez nie stanowisk.

Czystki to usuwanie części elit rządzących lub kierujących różnymi strukturami państwa (wojsko, policja, rząd) przez monarchów lub dyktatorów. Charakteryzuje je masowość oraz bezwzględność. Najczęstszą motywacją do ich przeprowadzania jest obsesyjna podejrzliwość władcy czy przywódcy i chęć wyeliminowania domniemanych wrogów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨstka, AS: čystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyściciel mos., czyścioch mos., czyściocha ż. , czyścik m., czyszczacz mos./mrz., czystość ż., czyszczenie n., wyczystka ż.

czas. czyścić ndk., wyczyścić dk.

przysł. czysto, czyściuchno, czyściusieńko, czyściuteńko, czyściutko

przym. czystościowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludobójstwo

Wiktionary

czystkowate

o cechach czystkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

Wikipedia

czystkowaty

o cechach czystkowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

czystkowy

→ czystek

SJP.pl

Patrz:
czystek

czysto

przysłówek

(1.1) w sposób czysty, bez zanieszczyszczeń

(1.2) bez domieszek

(1.3) zupełnie, w całości, wyłącznie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Każdy polityk obiecuje wyborcom, że będzie ciszej, czyściej, że trawa będzie zielona, a niebo niebieskie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyszczenie n., czyścioch m., oczyszczenie n., oczyszczanie n., czyściciel m., czystka ż., wyczystka ż., czyszczacz mos./mrz.

czas. czyścić ndk., wyczyścić dk., oczyszczać ndk., oczyścić dk.

przym. czysty, czystościowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chędogo

Wiktionary

czystodruk

pierwszy arkusz wydrukowany na maszynie drukarskiej do sprawdzenia przez wydawnictwo

SJP.pl

Czystodruk – pierwszy arkusz papieru po zejściu z maszyny drukarskiej, przesłany do wydawcy do akceptacji i rozpoczęcia druku nakładu.

Wikipedia

czystopis

poprawiony tekst, przepisany na czysto

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst po poprawkach, przepisany na czysto

(1.2) miejsce (najczęściej zeszyt), gdzie się wpisuje czystopis (1.1)

Wiktionary

Czystopis – gotowy tekst przygotowany do łamania lub druku, który jest po wszystkich korektach i jednocześnie nie zawiera śladów poprawek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈstɔpʲis, AS: čystopʹis

Wiktionary

Powiązane:

przym. czystopisowy

Wiktionary

czystopisowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czystopisem, dotyczący czystopisu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystopis m.

Wiktionary

czystorys

finalna forma opracowania kartograficznego mapy; czystorys mapy

SJP.pl

czystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne

(1.2) przen. cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne

(1.3) wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

Wiktionary

Czystość – w licznych systemach religijnych i obyczajowych cnota, dzięki której człowiek jest zdolny kontrolować swoje pragnienia seksualne i mądrze nimi zarządzać. Wymaga ona panowania nad sobą, formacji charakteru i ducha poświęcenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Staram się utrzymywać kuchnię i łazienkę w czystości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: čystość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyszczacz mos./mrz., czyszczenie n., oczyszczanie n., oczyszczenie n.

czas. czyścić ndk., wyczyścić dk., oczyścić dk., sczyścić dk., oczyszczać ndk.

przym. czysty, czystościowy

przysł. czysto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. czystota

(1.3) niewinność, cnota

Wiktionary

czystościowy

związany z czystością

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z czystością, dotyczący czystości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyścioch m., czyścioszek m., czyścioszka ż., czyszczacz m., czystka ż., czyściec m., czyścidło n., czyścik m., czyściocha ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czyśćcowy

przysł. czysto

Wiktionary

czystota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. czystość fizyczna

(1.2) stpol. i śrpol. czystość od strony moralnej

(1.3) stpol. szczerość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈstɔta, AS: čystota

Wiktionary

czystszy

stopień wyższy od przymiotnika: czysty; czyściejszy

SJP.pl

czysty

niezabrudzony

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) pozbawiony brudu

(1.2) przejrzysty, klarowny

(1.3) zupełny

(1.4) bez dodatków, domieszek

(1.5) legalnie przeprowadzony

(1.6) moralnie bez skazy

(1.7) prawnie bez winy

(1.8) niezapisany

(1.9) bez przeszkód

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Włóż czystą marynarkę na dzisiejszy egzamin.

(1.1) Ten pokój nie jest zbyt czysty.

(1.2) Nad nami tylko piękne słońce i czyste niebo.

(1.3) To czyste szaleństwo.

(1.4) Najdroższe na licytacji są araby czystej krwi.

(1.5) Dla nas to czysty zysk.

(1.6) Moje intencje są czyste.

(1.8) Możesz mi pożyczyć czystą kartkę? Zapomniałem dziś zeszytu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨstɨ, AS: čysty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., oczyszczenie n.

czas. czyścić (wyczyścić, oczyścić, przeczyścić)

przysł. czysto

Wiktionary

Synonimy:

(1.6) moralny, porządny, cnotliwy

(1.7) niewinny

Wiktionary

czyszczący

pozbywać się zanieczyszczeń lub brudu

SJP.pl

Patrz:
czyścić

czyszczacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. element wentylacji lub klimatyzacji, który oczyszcza powietrze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rzad. ktoś, kto wykonuje czyszczenie, usuwanie nieczystości

(2.2) rzad. ktoś, kto wykonuje czyszczenie, kastrowanie zwierząt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czystość ż., czyściciel m., czyścicielka ż., oczyszczanie n., czyszczenie n., wyczyszczenie n., wyczystka ż., oczyszczacz m., oczyszczenie n., czyścioch m., czyścioszek m., czyścioszka ż., czyścik m., czystka ż., czyściec m., czyściocha ż.

czas. oczyszczać ndk., oczyścić dk., czyścić ndk., wyczyścić dk.

przym. czysty, czystościowy, czyśćcowy

przysł. czysto

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) czyściciel

(2.2) kastrator

Wiktionary

czyszczak

element przewodu kanalizacyjnego umożliwiający sprawdzanie stanu rur i ich czyszczenie

SJP.pl

czyszczalnia

1. zakład, w którym się oczyszcza nasiona; czyszczarnia;
2. maszyna do czyszczenia nasion; czyszczarnia;
3. zakład, w którym czyści się chemicznie ubrania; czyszczarnia;
4. zakład lub urządzenie, w którym oczyszcza się ścieki; oczyszczalnia

SJP.pl

czyszczarka

przyrząd służący do oczyszczania czegoś; oczyszczarka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. wialnia

Wiktionary

Powiązane:

czas. oczyszczać

rzecz. czyściciel mos.

Wiktionary

czyszczarnia

czyszczalnia;
1. zakład, w którym się oczyszcza nasiona;
2. maszyna do czyszczenia nasion;
3. zakład, w którym czyści się chemicznie ubrania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. basen z wodą wokół fontanny lub dyszy z tryskającą wodą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czyściciel mos.

czas. oczyszczać

Wiktionary

czyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|czyścić.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do czyszczenia tej powierzchni należy używać suchej szmatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: čyščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. czyścić ndk.

rzecz. czystość ż., czyściciel mos., czyszczacz mos./mrz.

przym. czystościowy

Wiktionary

czyszczoń

nazwisko

SJP.pl

- Anna Cyzon, właśc. Anna Czyszczoń (ur. 1983) – polsko-kanadyjska piosenkarka, aktorka, dziennikarka i prezenterka telewizyjna

- Magdalena Czyszczoń (ur. 1995) – polska łyżwiarka szybka

Wikipedia

czysło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. liczba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨswɔ, AS: čysu̯o

Wiktionary

czyt.

skrót od: czytaj

SJP.pl

skrót

(1.1) = czytaj (pouczenie)

(1.2) = czytaj (ironicznie)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nivernais (czyt. niwerné) – kraina historyczna w środkowej Francji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨtaj, AS: čytai ̯

Wiktionary

Synonimy:

wym.

Wiktionary

czyta

patrząc na litery lub symbole formułować odpowiadające im dźwięki językowe, zapoznawać się z treścią tekstu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Rosji na Syberii, w Kraju Zabajkalskim, dopływ Ingody

Wiktionary

Czyta (ros. Чита, Czita) – miasto, dawniej obwodowe, w obwodzie czytyjskim w azjatyckiej części Rosji, położone w południowej Syberii, obecnie miasto w Kraju Zabajkalskim.

Miasto położone nad rzekami Czytą i Ingodą na trasie kolei transsyberyjskiej – 52°03′N 113°28′E.W 2024 miasto miało 333 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czytyjczyk mos., czytyjka ż.

przym. czytyjski

Wiktionary

czytać

patrząc na litery lub symbole formułować odpowiadające im dźwięki językowe, zapoznawać się z treścią tekstu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeczytać)

(1.1) przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

(1.2) mieć umiejętność rozumienia treści zawartych w rysunkach technicznych, schematach, mapach, nutach

(1.3) czynność urządzenia technicznego polegająca na odkodowywaniu informacji

(1.4) wypowiadać na głos zapisane słowa

(1.5) stpol. liczyć

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Codziennie rano czytam gazetę.

(1.2) Nie zabłądzimy, Damian umie czytać mapy i ma kompas.

(1.3) Przeczytać taką dyskietkę może tylko bardzo archaiczny komputer.

(1.4) W dzieciństwie babcia czytała mi bajki na dobranoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨtat͡ɕ, AS: čytać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnictwo n., czytelnia ż., czytelnik m., czytelniczka ż., czytacz mos., czytanka ż., czytadło n., czytelność ż., czytnik m., czytanina ż., czytanie n., odczyt m., odczytanie n., odczytywanie n., rozczytanie n., wyczytanie n., wczytywanie n., zaczytanie n., zaczytywanie n., czytywanie n., przeczytanie n., poczytność ż.

czas. czytywać ndk., odczytać dk., odczytywać ndk., przeczytać dk., rozczytać dk., rozczytywać ndk., wyczytywać ndk., wyczytać dk., zaczytać dk., zaczytywać ndk.

przym. czytelny, czytelniczy, czytankowy, czytnikowy, oczytany

przysł. czytelnie

Wiktionary

czytacz

żartobliwie lub potocznie: czytelnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. (czasem żart.) czytelnik

Wiktionary

Powiązane:

czas. czytać

rzecz. czytadło n.

Wiktionary

czytaczka

żartobliwie lub potocznie: czytelniczka

SJP.pl

czytadło

potocznie, żartobliwie: książka, którą się łatwo, przyjemnie czyta, ale zwykle o niewielkiej wartości literackiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. żart. lektura poczytna, ale niskiego lotu

Wiktionary

Czytadło – powieść Tadeusza Konwickiego, opublikowana w 1992 roku, operująca konwencjami powieści kryminalnej i romansu. Utwór spotkał się z dość nieprzychylnymi reakcjami krytyki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie trać czasu na czytadła, poczytaj trochę ambitnej literatury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeczytanie n., czytnik mrz., czytelnik mos., czytelniczka ż., czytelnia ż., czytacz mos., czytanie n., czytanka ż.

czas. czytać ndk.

przym. czytelny, poczytny

Wiktionary

czytający

patrząc na litery lub symbole formułować odpowiadające im dźwięki językowe, zapoznawać się z treścią tekstu

SJP.pl

czytal

ssak z rodziny jeleniowatych; aksis

SJP.pl

Aksis czytal, jeleń aksis, czytal (Axis axis) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych. Największy przedstawiciel rodzaju Axis.

Wikipedia

czytaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: czytanka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytanka ż.

Wiktionary

czytanie

patrząc na litery lub symbole formułować odpowiadające im dźwięki językowe, zapoznawać się z treścią tekstu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

(1.2) polit. w parlamencie: przedstawianie projektu ustawy w celu dyskusji nad nią

(1.3) rel. odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin

(1.4) fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin

Wiktionary

Czytanie, lektura (łac. lectura) – proces poznawczy, jedna z umiejętności nabywanych przez człowieka w procesie edukacji, która umożliwia odbiór informacji przekazywanych za pomocą języka pisanego. Współcześnie wciąż jedną z podstawowych form komunikowania się jest mowa pisana, dlatego czytanie jest jedną z najważniejszych umiejętności każdego człowieka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Częste czytanie przy świeczce może niszczyć wzrok.

(1.2) Projekt ustawy przepadł w drugim czytaniu.

(1.3) Po drugim czytaniu ministranci podchodzą do celebransa z kadzielnicą.

(1.4) Lekcjonarz w tym dniu przewiduje dziewięć czytań biblijnych: siedem starotestamentalnych, epistołę oraz ewangelię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈtãɲɛ, AS: čytãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytywanie n., czytelnia ż., czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnictwo n., czytadło n., czytnik m., czytanka ż., przeczytanie n., czytelność ż., poczytność ż.

czas. czytać ndk., czytywać ndk.

przym. czytelny, oczytany, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lektura

(1.3) lekcja

Wiktionary

czytanka

1. krótki tekst z podręcznika szkolnego;
2. książka zawierająca krótkie teksty do wykorzystania w szkole

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tekst do nauki czytania, umieszczony w podręczniku do nauki danego języka

(1.2) podręcznik zawierający czytanki (1.1)

(1.3) stpol. książka do czytania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W tej książce do angielskiego są naprawdę ciekawe czytanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈtãnka, AS: čytãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnictwo n., czytelnia ż., czytelność ż., czytadło n., czytnik m., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n.

:: zdrobn. czytaneczka ż.

czas. czytać ndk., przeczytać dk., odczytać dk.

przym. czytelniczy, czytelniany, czytelny, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

czytanko

zdrobnienie od: czytanie

SJP.pl

czytankowy

związany z czytanką

SJP.pl

czytelnia

miejsce wydzielone w bibliotece, przeznaczone do czytania książek, czasopism itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

(1.2) przest. biblioteka, wypożyczalnia książek

Wiktionary

Czytelnia, lektorium – sala, stanowiąca zwykle część biblioteki, przeznaczona do czytania książek i innych zbiorów na miejscu oraz do nauki.

Czytelnia stanowi ważne miejsce w szkołach i na uczelniach: uczniom pozwala wykorzystać czas na naukę i odrabianie lekcji, a studentom zapoznać się z treścią podręczników i książek stanowiących literaturę do ich zajęć. Czytelnie są szczególnie popularne na zachodnich uczelniach, gdzie kładzie się wysoki nacisk na samodzielną pracę studenta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) To co, idziemy do czytelni?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈtɛlʲɲa, AS: čytelʹńa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnictwo n., czytelnik m., czytelniczka ż., czytanka ż., czytelność ż., czytadło n., czytnik m., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n., poczytność ż.

czas. czytać ndk., przeczytać dk.

przym. czytelny, czytelniany, czytelniczy, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

czytelniany

przymiotnik

(1.1) przym. od czytelnia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wystawa „Bez tytułu” — to kolejna propozycja działającej od kilku lat czytelnianej galerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɨtɛlʲˈɲãnɨ, AS: čytelʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytnik mrz., czytanka ż., przeczytanie n., czytelnik mos., czytelniczka ż., czytelnia

Wiktionary

czytelnictwo

czytanie drukowanych publikacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) socjol. odczytywanie publikacji drukowanych (wymiar społeczny)

Wiktionary

Czytelnictwo – działalność człowieka związana z czytaniem publikacji. Obejmuje kręgi czytelników mających różne upodobania i kierujących się różnymi motywami skłaniającymi do sięgnięcia po wybrany tekst. Bibliolodzy rozróżniają ponadto różne szczegółowe definicje czytelnictwa:

- Proces społeczny, polegający na zaspokojeniu estetycznych, intelektualnych, naukowych, informacyjnych i rozrywkowych potrzeb ludzi, poprzez przyswajanie przekazywanego pisemnie dorobku ludzkich myśli, uczuć czy wiedzy.

- Czytanie książek i czasopism jako zjawisko społeczne.

- Uwarunkowane czynnikami społecznymi i psychofizycznymi zjawiska i procesy związane ze stosunkiem czytelników książki i prasy, korzystaniem z nich i oddziaływaniem lektury na odbiorców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Co zrobić, by poprawić czytelnictwo w naszej gminie?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnik m., czytelniczka ż., czytanie n., czytelnia ż., czytelność ż., czytanka ż., czytnik mrz., przeczytanie n., poczytność ż.

czas. czytać ndk.

przym. czytelniczy, czytelny, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

czytelniczka

kobieta czytająca książki, pisma itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp.

(1.2) kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W dziale porad na listy czytelniczek odpowiada wróżka Hortensja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃɨtɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: čytelʹńička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnictwo n., czytelnia ż., czytanka ż., czytelność ż., czytadło n., czytnik m., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n.

:: fm. czytelnik m.

czas. czytać ndk., przeczytać dk.

przym. czytelniczy, czytelniany, czytelny, oczytany, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

czytelniczy

dotyczący czytelnictwa, czytelnika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bibliot. związany z czytelnikiem, czytelnictwem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przeczytanie n., poczytność ż., czytnik mrz., czytelność ż., czytelnik mos., czytelniczka ż., czytelnictwo n., czytelnia ż., czytanka ż.

czas. czytać

przym. oczytany, poczytny

Wiktionary

czytelnie

przysłówek

(1.1) w sposób czytelny, łatwy do przeczytania

forma rzeczownika.

(2.1) plural|czytelnia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelność ż., przeczytanie n., czytanie n., czytanka ż., czytelnia ż., czytelniczka ż., czytelnik mos., czytnik mrz., czytelnictwo n., poczytność ż.

przym. czytelny, oczytany, poczytny

czas. czytać ndk.

Wiktionary

czytelniej

stopień wyższy od przysłówka: czytelnie

SJP.pl

czytelniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: czytelny

SJP.pl

czytelnik

ten, kto czyta pisma, książki itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która czyta książki, gazety itp.

(1.2) osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

Wiktionary

- czytelnik – osoba korzystająca z tekstów pisanych (książek, pism, artykułów, stron www)

- czytelnik – osoba wypożyczająca książki z biblioteki

- Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zachęcamy czytelników do prenumeraty naszego dziennika.

(1.2) Czytelnicy mogą u nas wypożyczać książki na jeden miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈtɛlʲɲik, AS: čytelʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnictwo n., czytelnia ż., czytanka ż., czytelność ż., czytadło n., czytnik m., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n.

:: fż. czytelniczka ż.

czas. czytać ndk., przeczytać dk.

przym. czytelniczy, czytelniany, czytelny, oczytany, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. śl. czytmorz.

(1.2) reg. śl. czytmorz.

Wiktionary

czytelnikowski

związany z wydawnictwem Czytelnik

SJP.pl

czytelność

→ czytelny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest czytelne, łatwe do przeczytania

(1.2) przen. cecha tego, co jest jasne, zrozumiałe i łatwe do odczytania

Wiktionary

Czytelność – to termin oznaczający jednocześnie łatwość w odczytaniu oraz zrozumiałość tekstu. Stanowi jeden z podstawowych elementów opracowania tekstu drukowanego.

W języku polskim istnieje jedno słowo na oddanie dwóch ważnych w typografii terminów angielskich:

- readability

- legibility

Wikipedia

Patrz:
czytelny
Przykłady

(1.1) W celu zachowania czytelności mapy przyjęto jeden schemat nanoszenia wartości elementów pogody…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnia ż., czytelnictwo n., czytnik m., poczytność ż., czytanie n., przeczytanie n., wyczytywanie n., wyczytanie n., odczytywanie n., odczytanie n., czytanka ż.

czas. czytać ndk., przeczytać dk., wyczytywać ndk., wyczytać dk., odczytywać ndk., odczytać dk.

przym. czytelny, czytelniczy, poczytny, oczytany

przysł. czytelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) jasność, zrozumiałość, klarowność

Wiktionary

czytelny

dający się odczytać, jasno widoczny, zrozumiały

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który daje się odczytać, przeczytać

(1.2) przen. zrozumiały, sformułowany w przejrzysty sposób

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czcionka była ledwo czytelna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨˈtɛlnɨ, AS: čytelny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelność ż., czytelnia ż., czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnictwo n., czytadło n., czytnik m., czytanka ż., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n., poczytność ż.

czas. czytać ndk., czytywać ndk.

przysł. czytelnie

przym. oczytany, poczytny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wyraźny

(1.2) zrozumiały, jasny, oczywisty

Wiktionary

czytmorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. czytelnik

Wiktionary

czytnik

1. urządzenie odczytujące;
2. nadajnik sygnałów dalekopisowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej)

(1.2) inform. urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie

(1.3) inform. urządzenie elektroniczne potrafiące rozpoznawać znaki

(1.4) inform. urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki

(1.5) inform. program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC

Wiktionary

- czytnik ekranowy – program komputerowy, który rozpoznaje i interpretuje informacje wyświetlane na monitorze komputera

- czytnik kanałów – program komputerowy do czytania kanałów internetowych

- czytnik niusów (newsreader) – program używany do czytania artykułów z usenetowych grup dyskusyjnych

- czytnik książek elektronicznych – urządzenie umożliwiające wyświetlanie i czytanie książek elektronicznych oraz innych dokumentów w formie elektronicznej

- czytnik kart pamięci – urządzenie umożliwiające odczyt kart pamięci typu Flash

- czytnik (skaner) kodów kreskowych – urządzenie służące do odczytywania kodów kreskowych

- czytnik kart dziurkowanych – urządzenie służące do odczytu kart dziurkowanych np. CK-325

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Coraz popularniejsze elektroniczne karty pamięci stosowane powszechnie w aparatach i kamerach cyfrowych czy telefonach komórkowych można odczytywać m.in. za pomocą zewnętrznych i wewnętrznych czytników kart podłączanych do komputera przez port USB.

(1.2) W jednej z kas zepsuł się czytnik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnictwo n., czytelnia ż., czytanka ż., czytelność ż., czytadło n., czytanie n., czytywanie n., przeczytanie n., poczytność ż.

czas. czytać ndk., przeczytać dk.

przym. czytelniczy, czytelniany, czytelny, czytnikowy, poczytny

przysł. czytelnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) skaner

(1.3) skaner

(1.4) książk. opton

Wiktionary

czytnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z czytnikiem, dotyczący czytnika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytnik m.

czas. czytać

przym. poczytny

Wiktionary

czytoholiczka

kobieta nałogowo czytająca książki

SJP.pl

czytoholik

osoba nałogowo czytająca książki

SJP.pl

czytoholizm

nałogowe czytanie książek

SJP.pl

czytułka

indywidualizm: pulpit do czytania

SJP.pl

czytyjski

przymiotnik od: Czyta (miasto w Rosji)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Czytą (miastem na Zabajkalu w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czyta ż.

Wiktionary

czytywać

czytać od czasu do czasu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) czytać od czasu do czasu pewien tekst lub publikację

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czytując relacje na temat jego działalności, trudno w istocie uwierzyć, iż był to człowiek, który trząsł przez kilka lat Ameryką.

Wiktionary

Powiązane:

czas. czytać ndk.

rzecz. czytanie n., czytywanie n.

przym. czytelny

Wiktionary

czytywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czytanie czegoś od czasu do czasu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. czytanie n., czytanka ż., czytelniczka ż., czytelnik mos., przeczytanie n., czytelnia ż., czytnik mrz.

czas. czytywać, czytać

przym. czytelny, poczytny

Wiktionary

czyż

słówko pytające "czy" wzmocnione partykułą

SJP.pl

partykuła

(1.1) książk. partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne z sugestią zaprzeczenia

(1.2) książk. czyż nie: używana na końcu zdania partykuła wzmacniająca wypowiedź

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. czyżyk

Wiktionary

- czyż (czyżyk, czyż zwyczajny) – gatunek ptaka z rodziny łuszczaków

- Czyż – herb szlachecki

Osoby noszące nazwisko Czyż:

- Adam Czyż (ur. 1990) – polski judoka

- Aleksander Czyż (ur. 1986) – polski aktor głosowy, raper i realizator dźwięku

- Anna Sylwia Czyż (ur. 1974) – polska historyczka sztuki

- Antoni Czyż (ur. 1955) – polski literaturoznawca i historyk idei

- Anzelm Czyż (1910–1958) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin

- Barbara Czyż (ur. 1947) – polska polityk, rolniczka i przedsiębiorczyni

- Barbara Czyż (ur. 1947) – polska polityk, działaczka opozycji w PRL

- Bartosz Czyż (ur. 1999) – polski skoczek narciarski

- Dariusz Czyż (ur. 1965) – polski szopkarz

- Ewa Antonina Czyż – polska agronom

- Franciszek Tadeusz Czyż – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Henryk Czyż (1885–1965) – polski wojskowy

- Henryk Czyż (1922–1950) – wojskowy i żołnierz antykomunistycznego oddziału partyzanckiego

- Henryk Czyż (1923–2014) – polski kolarz

- Henryk Czyż (1923–2003) – polski dyrygent i kompozytor

- Henryk Czyż (1951–2018) – polski agronom

- Hilary Mintowt Czyż – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Izabela Czyż → Izabela Kała

- Jacek Czyż (1953–2020) – polski aktor

- Jadwiga Żuk-Czyż (ur. 1950) – polska lekkoatletka, biegaczka

- Jan Kazimierz Czyż – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Jarosław Czyż (1894–1958) – ukraiński działacz społeczny

- Józef Czyż-Mintowt (1898–1965) – polski inżynier budownictwa, budowniczy portów morskich

- Józef Czyż (1933–1950) – polski żołnierz antykomunistycznego oddziału partyzanckiego

- Judyta Czyż (ur. 1988) – polska szybowniczka

- Juryj Czyż (ur. 1963) – białoruski przedsiębiorca

- Katarzyna Czyż (ur. 1977) – polska lekkoatletka, biegaczka

- Kazimierz Mintowt Czyż (zm. 1685) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Kazimierz Czyż (1925–1953) – polski wojskowy i żołnierz antykomunistycznego oddziału partyzanckiego

- Krzysztof Czyż (zm. 1686) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Marek Czyż (ur. 1968) – polski dziennikarz

- Michał Czyż (ur. 1954) – polski dyplomata

- Olek Czyż (ur. 1990) – polski koszykarz

- Paweł Czyż – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

- Przemysław Czyż (ur. 1972) – polski urzędnik i dyplomata

- Radosław Czyż (ur. 1988) – polski lekkoatleta, płotkarz

- Rafał Czyż – polski matematyk

- Ryszard Czyż (1939–2012) – polski polityk

- Szymon Czyż (ur. 2001) – polski piłkarz

- Teresa Czyż (ur. 1938) – polska geografka

- Wasyl Bohdanowicz Czyż (zm. 1538) – koniuszy dworny litewski

- Wiesław Czyż (1927–2017) – polski fizyk

- Władysław Czyż (zm. 2014) – polski samorządowiec

- Zygmunt Czyż (1940–2003) – polski malarz

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czyż jestem stróżem brata mego?

(1.2) I tak byś nie przyszedł, nawet gdyby cię zaprosiła, czyż nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃɨʃ, AS: čyš

Wiktionary

Powiązane:

(1.1-2) partyk. czy, czyżby

(3.1) rzecz. czyżyk mzw.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bo, czy aby, przest. albo, przest. alboż, przest. azali, przest. azaliż, przest. zali, stpol. izażem

(1.2) nieprawdaż

(2.1) czyżyk

Wiktionary

czyżak

nazwisko

SJP.pl

czyżby

wykrzyknik i partykuła - używany w pytaniach wprowadzających wątpliwość w prawdziwość

SJP.pl

partykuła

(1.1) …wprowadzająca pytanie, sugerująca niepewność lub przypuszczenie

wykrzyknik

(2.1) …używany samodzielnie do wyrażenia powątpiewania w prawdziwość tego, co było powiedziane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czyżbyś zamierzał teraz zrezygnować?

(2.1) – Dzisiaj zjem tę pizzę, ale od jutra się odchudzam. – Czyżby?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨʒbɨ, AS: čyžby

Wiktionary

Powiązane:

partyk. czy, czyż

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czy, przest. azali, przest. azaliż

(2.1) doprawdy, naprawdę

Wiktionary

czyże

mały ptak leśny z rodziny łuszczakowatych; czyżyk

SJP.pl

Czyże (białorus. Чыжы, Czyžy, w miejsc. gwarze Čyžê) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Czyże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Czyże. Znajduje się ok. 20 km na wschód od Bielska Podlaskiego oraz 12 km na zachód od Hajnówki. Wieś jest zamieszkana przez ludność narodowości białoruskiej, a po części polskiej i ukraińskiej.

Wikipedia

czyżeś

partykuła "czyż" połączona z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Czyżeś nie miłował ludzi?")

SJP.pl

czyżeśmy

partykuła "czyż" połączona z końcówką czasownikową drugiej osoby "-eś" (np. "Czyżeś nie miłował ludzi?")

SJP.pl

czyżew

miasto w Polsce

SJP.pl

Czyżew – miasto w Polsce położone w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, nad rzeką Brok, oddalone o 2,5 km od granicy z województwem mazowieckim. Leży na Mazowszu, w dawnej ziemi nurskiej, siedziba gminy Czyżew.

Wikipedia

czyżewianin

mieszkaniec Czyżewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

czyżewianka

mieszkanka Czyżewa (miasta w Polsce)

SJP.pl

czyżewski

przymiotnik od: Czyże, Czyżew-Osada

SJP.pl

Nazwisko polskie.

- Bogdan Czyżewski – piosenkarz,

- Julian Czyżewski – geograf,

- Józef Czyżewski (ujednoznacznienie),

- Kazimierz Czyżewski (ujednoznacznienie)

- Krzysztof Czyżewski – animator kultury,

- Ludwik Czyżewski (1892–1985) – generał brygady,

- Oleg Czyżewski (1930–1971) – polski fizyk, radioastronom, speleolog,

- Piotr Czyżewski – urzędnik, dyplomata, były minister,

- Tomasz Czyżewski – gitarzysta, kompozytor,

- Tytus Czyżewski – malarz, poeta, krytyk sztuki, teoretyk formizmu,

- Wacław Czyżewski (ur. 1931) – polski polityk

- Wacław Czyżewski (1917-2002) – generał Sił Zbrojnych PRL, działacz komunistyczny

Wikipedia

czyżkówko

Czyżkówko (dawniej Szuszkówka) – jednostka urbanistyczna (osiedle) położona w zachodniej części Bydgoszczy. Zachodnia granica Czyżkówka stanowi granicę miasta Bydgoszczy.

Wikipedia

czyżkowski

nazwisko

SJP.pl

czyżowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. adm. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

(1.2) geogr. adm. wieś w Polsce w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, w gminie Gorzyce;

(1.3) geogr. adm. wieś w Polsce w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Bejsce;

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie mościskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

W Polsce

- Czyżowice – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Prudnik

- Czyżowice – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Gorzyce

- Czyżowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce

- Czyżowice – gromada w powiecie kazimierskim

- Czyżowice – gromada w powiecie wodzisławskim

- Czyżowice – przystanek kolejowy w miejscowości Czyżowice, w województwie śląskim

Wikipedia

Przykłady

(1.1-4) kolokacje miejscowość|D=Czyżowic|Ms=Czyżowicach.

Wiktionary

Powiązane:

przym. czyżowicki

Wiktionary

czyżowicz

nazwisko

SJP.pl

czyżówka

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Czyżówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia

- Czyżówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica

- Czyżówka – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

- Czyżówka – nieofic. przysiółek wsi Sitnica w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz

Wikipedia

czyżowski

nazwisko

SJP.pl

czyżycki

nazwisko

SJP.pl

czyżyk

mały ptak leśny z rodziny łuszczakowatych; czyż (zwyczajny)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis spinus|L.|ref=tak., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) białystok. mały chłopiec

Wiktionary

Czyż (zwyczajny), czyż pospolity, czyżyk (Spinus spinus) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Zamieszkuje Eurazję, zimą także północno-zachodnią Afrykę. Mimo rozległego zasięgu występowania nie wyróżnia się podgatunków. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jaki kolor ma dziób czyżyka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃɨʒɨk, AS: čyžyk

Wiktionary

czyżykiewicz

nazwisko

SJP.pl

czyżyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Czyżyków – kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. czyżykowski

Wiktionary

czyżykowski

nazwisko

SJP.pl

czyżyniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ryb. sak

Wiktionary

czyżyński

przymiotnik od: Czyżyny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Czyżynami, dotyczący Czyżyn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Czyżyny nmos.

Wiktionary

czyżyny

dzielnica Krakowa, dawniej wieś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dawna wieś, współcześnie dzielnica Krakowa;

Wiktionary

Czyżyny – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XIV Czyżyny, dawna wieś.

Na terenie Czyżyn znajdują się bloki mieszkalne wielorodzinne 5-15-kondygnacyjne wraz z infrastrukturą społeczną (przedszkole, szkoła, plac zabaw, przychodnie lekarska, park), jak i Muzeum Lotnictwa Polskiego z czynnym od 2003 r. lądowiskiem Kraków-Czyżyny z betonową drogą startową o wymiarach 720 × 60 m, które powstało na byłym lotnisku Kraków-Rakowice-Czyżyny.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. czyr m., czyra ż.

przym. czyżyński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Czyrzyny

Wiktionary

człap

zwykle w wyrażeniu "człap, człap" - wykrzyknik naśladujący dźwięki powstające podczas chodzenia w zbyt luźnym, spadającym z nóg obuwiu albo podczas stawiania powolnych, ciężkich kroków; człap-człap; człapu, człapu; człapu-człapu

SJP.pl

człap-człap

wykrzyknik naśladujący dźwięki powstające podczas chodzenia w zbyt luźnym, spadającym z nóg obuwiu albo podczas stawiania powolnych, ciężkich kroków; człap, człap; człapu-człapu; człapu, człapu

SJP.pl

człapać

iść z trudem, wlec się

SJP.pl

czasownik

(1.1) iść w sposób powodujący hałas obuwiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człapanie n.

Wiktionary

człapak

1. koń poruszający się w wolnym tempie; stępak;
2. potocznie:
a) obszerny but nieprzylegający do stopy;
b) osoba poruszająca się bardzo powoli

SJP.pl

człapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) klapanie obuwiem podczas chodzenia

(1.2) chodzenie w bardzo wolnym tempie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człapak m.

czas. człapać

wykrz. człap, człap

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) klapanie

(1.2) ciapanie

Wiktionary

człapiński

nazwisko

SJP.pl

człapu

zwykle w wyrażeniach "człapu, człapu" i "człapu, człap" - wykrzyknik naśladujący dźwięki powstające podczas chodzenia w zbyt luźnym, spadającym z nóg obuwiu albo podczas stawiania powolnych, ciężkich kroków; człapu-człapu; człap, człap; człap-człap

SJP.pl

człapu-człapu

wykrzyknik naśladujący dźwięki powstające podczas chodzenia w zbyt luźnym, spadającym z nóg obuwiu albo podczas stawiania powolnych, ciężkich kroków; człapu, człapu; człap-człap; człap, człap

SJP.pl

człapy

potocznie: stare, zniszczone obuwie

SJP.pl

człecze

człowieczy, ludzki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. rzad. człowiek mizerny, godny politowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pod sklepem siedziało przemoczone człeczę, a obok niego lizał się pies.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człeczek mos., człeczyna mos., człeczysko n., człek mos.

przym. człeczy

Wiktionary

człeczek

z politowaniem o człowieku mizernym, małym, niepozornym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek mizerny, godny politowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zza firanki siwy człeczek przyglądał się jej z wielkim zainteresowaniem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człeczę n., człeczyna mos., człeczysko n., człek mos.

przym. człeczy

Wiktionary

człeczy

człowieczy, ludzki

SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) książk. należący do człeka

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. dotyczący człeka, określający człeka, używany przy człeku

przymiotnik jakościowy

(3.1) książk. charakterystyczny dla człeka, mający cechy człeka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żywot człeczy jest krótki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człeczek mos., człeczę n., człeczyna mos., człeczysko n., człek mos., człowieczek mos., człowieki mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człowieczy

(2.1) ludzki

Wiktionary

człeczyna

człowiek przeciętny, mały, wątły, mizerny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek mizerny, godny politowania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten sam pan, nie najgorszy nawet człeczyna, tylko taki sobie totumfacki, który często na dworze królowej siostry przebywając i od szwagra pożyczek pieniężnych potrzebując, rad był choć facecjami wywdzięczać się dobrodziejom (…)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człeczek mos., człeczę n., człeczysko n., człek mos., człowieczek mos., człowiek mos., człowieki mos.

przym. człeczy

Wiktionary

człeczysko

ze współczuciem lub poufale o człowieku; człowieczysko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskoosobowy

(1.1) człowiek mizerny, godny politowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człeczek mos., człeczę n., człeczyna mos., człek mos.

przym. człeczy

Wiktionary

człek

potocznie o człowieku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. lub żart. człowiek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowieczek mos., człowiek mos., człeczek mos., człeczę n., człeczyna mos., człeczysko n./mos.

wykrz. człecze

przym. człeczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) neutr. człowiek, osoba; przest. persona, człeczyna; podn. gość

Wiktionary

człekokształtne

nadrodzina małp naczelnych, w skład której wchodzi rodzina gibonów, goryle, orangutany, szympansy i ludzie

SJP.pl

Człekokształtne (Hominoidea) – nadrodzina ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych (Haplorrhini), w której skład wchodzą człowiekowate (hominidy) oraz gibbonowate. Według obecnych przypuszczeń ostatni wspólny przodek tej grupy żył 15–20 mln lat temu, a linia ewolucyjna prowadząca do gibonowatych oddzieliła się od linii człowiekowatych około 5–7 mln lat temu.

Wikipedia

człekokształtny

podobny do człowieka, kształtem, rysami, sylwetką przypominający ludzi

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do człowieka, kształtem, rysami, sylwetką; przypominający ludzi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Bonobo to małpa człekokształtna najbliższa człowiekowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃwɛkɔˈkʃtawtnɨ, AS: ču̯ekokštau̯tny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człekopodobny, antropoidalny, antropomorficzny

Wiktionary

człekopodobny

podobny do człowieka; człowiekopodobny, humanoidalny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do człowieka, przypominający człowieka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człekokształtny, antropomorficzny, antropoidalny

Wiktionary

człeku

potocznie o człowieku

SJP.pl

człon

jedna z jednostek składających się na całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część jakiejś całości połączona z nią przy pomocy widocznych elementów spajających

Wiktionary

- Matematyka: człon całkujący, człon różniczkujący

- Automatyka: człon proporcjonalny, człon opóźniający, człon oscylacyjny, człon inercyjny, człon automatyki

- Budownictwo: człon mostowy

- Człon (biologia) – (łc. articulus, membrum) w biologii, fragment ciała owada (np. odnóża)

- Człon (logika) – obiekt między którym zachodzi relacja (ang. term)

- Człon (kosmonautyka) – stopień rakiety nośnej

- Człon stolarski kombajn (formatyzerko czopiarka)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aby w prosty sposób rozsadzić zygokaktusa należy uciąć minimum dwa człony łodygi, następnie otrzymaną tym sposobem szczepkę zanurzyć w ukorzeniaczu, a potem wsadzić do ziemi.

(1.1) Odnóża stawonogów składają się z członów połączonych ze sobą przy pomocy stawów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃwɔ̃n, AS: ču̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. członkostwo n., członek m., członkini ż., członowanie n., rozczłonowanie n.

czas. rozczłonować dk.

przym. członkowkski, członkowski, członkowaty

Wiktionary

członek

człowiek (rzadziej jednostka prawna, np. instytucja, kraj) należący do jakiejś organizacji politycznej, naukowej, społecznej itp.; osoba wchodząca w skład jakiejś większej grupy społecznej, politycznej itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(3.1) anat. penis;

Wiktionary

Członek – część grupy, osoba lub jednostka prawna należące do jakiejś grupy.

- członek, kończyna – w biologii część ciała wyodrębniona od tułowia

- członek męski – określenie penisa

- sztuczny członek – akcesorium imitujące część ciała, najczęściej prącie

- członek – podmiot prawa należący do organizacji

- członek – osoba należąca do stowarzyszenia, organizacji

- członek rodziny – osoba należąca do rodziny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dyrektor zwrócił się do członków spółdzielni.

(2.1) Rycerz odrąbał przeciwnikowi wszystkie członki.

(3.1) Na wykładzie z anatomii studentka zawstydzona patrzyła na rysunek członka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃwɔ̃nɛk, AS: ču̯õnek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człon m., członkostwo n., członowanie n., rozczłonowanie n.

:: fż. członkini

czas. rozczłonować dk.

przym. członkowski, członkowaty

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) towarzysz

(2.1) kończyna

(3.1) zob. penis.

Wiktionary

członiasty

składający się z członów

SJP.pl

członka

człowiek (rzadziej jednostka prawna, np. instytucja, kraj) należący do jakiejś organizacji politycznej, naukowej, społecznej itp.; osoba wchodząca w skład jakiejś większej grupy społecznej, politycznej itp.

SJP.pl

członkini

kobieta uczestnicząca w np. zawodach, konkursach itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przynależąca do jakiejś grupy, organizacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Członkini Kongresu pojechała do Korei Południowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃwɔ̃ŋʲˈcĩɲi, AS: ču̯õŋʹḱĩńi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człon mos./mrz., członkostwo n.

:: fm. członek mos.

przym. członkowski

przysł. członkowsko

Wiktionary

członkonóg

bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów i odnóża członowane połączone stawowo; stawonóg

SJP.pl

członkonogi

najliczniejszy typ zwierząt z ciałem pokrytym chitynowym oskórkiem, podzielonym na segmenty, o członowanych odnóżach, połączonych stawowo; stawonogi

SJP.pl

członkopromienne

o cechach członkopromiennych (rząd ryb)

SJP.pl

członkopromienny

o cechach członkopromiennych (rząd ryb)

SJP.pl

członkostwo

przynależność do danej grupy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Parlament czeski ratyfikował umowę w sprawie członkostwa tego kraju w NATO.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człon m., członek m., członkini ż., członowanie n., członkowanie n.

czas. członować ndk., członkować ndk.

przym. członkowski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przynależność, uczestnictwo

Wiktionary

członkować

książkowo: dzielić na części; członować

SJP.pl

członkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|członkować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. członkować

rzecz. członkostwo n.

Wiktionary

członkowaty

złożony z członów; członowany, członkowany

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) posiadający wiele członków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człon, członek

Wiktionary

członkowski

przymiotnik

(1.1) dotyczący członków organizacji

(1.2) dotyczący członkostwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Łotwa stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej 1 maja 2004 r.

(1.2) Nie zostałem członkiem klubu akwarystycznego tylko z powodu zaporowo wysokiej składki członkowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człon m., członek m., członkini ż., członkostwo n.

Wiktionary

członować

książkowo: dzielić na części; członkować

SJP.pl

członowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|członować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. członować

rzecz. człon m., członek mrz./mos./mzw.

Wiktionary

członowce

podgrupa drobnych skorupiaków; skorupiaki niższe, podraczki

SJP.pl

Skorupiaki niższe, członowce, podraczki (Entomostraca) – wyróżniany dawniej parafiletyczny takson skorupiaków (w zależności od autora w randze działu systematycznego, gromady lub podgromady). Obejmował zwierzęta wyłącznie wodne, w większości przypadków o drobnych rozmiarach ciała. Ich ośrodkowy układ nerwowy ma mózg złożony tylko z przodomóżdża i śródmóżdża (brak tyłomożdża). Odnóża na tułowiu oraz czułki drugiej pary są najczęściej dwugałęziowe. Odwłok w większości przypadków pozbawiony jest odnóży.

Wikipedia

członowiec

1. skorupiak niższy; podraczek;
2. zestaw barek połączonych przegubowo z pchaczem na końcu zestawu, zdolny do żeglugi morskiej;
3. potocznie: pojazd, np. tramwaj lub autobus, składający się z kilku części połączonych elastycznymi przegubami; przegubowiec

SJP.pl

członowość

→ członowy

SJP.pl

Patrz:
członowy

człopa

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Człopa (niem. Schloppe) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Człopa. Położone na Pojezierzu Południowopomorskim, nad rzeką Cieszynką, na terenie Puszczy Drawskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃwɔpa, AS: ču̯opa

Wiktionary

człopianin

mieszkaniec Człopy

SJP.pl

człopianka

mieszkanka Człopy

SJP.pl

człopski

przymiotnik od: Człopa

SJP.pl

człowiectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śrpol. człowieczeństwo, ludzkość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃwɔˈvʲjɛt͡stfɔ, AS: ču̯ovʹi ̯ectfo

Wiktionary

człowieczątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) człowiek mizerny, godny politowania

(1.2) z litością lub sympatią o dziecku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek mos., człowieczeństwo n.

przym. człowieczy

przysł. człowieczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człeczek, człeczę, człeczyna, człeczysko

(1.2) człowieczek

Wiktionary

człowiecze

istota żywa, która wyróżnia się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego

SJP.pl

człowieczek

zdrobnienie od: człowiek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: człowiek

(1.2) mały człowiek, np. dziecko lub karzeł

(1.3) daw. reg-pl|Kresy. źrenica oka

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Ten delikatny człowieczek ze słabym głosikiem musiał wygłosić mszę żałobną.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek m., człek m., człeczyna m., odczłowieczanie n., odczłowieczenie n., uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., człowieczeństwo n., człowiekowate nmos., człowiekowaty mzw.

czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk., odczłowieczać ndk., odczłowieczyć dk.

przym. człowieczy, człeczy, człowiekowaty

przysł. człowieczo, człeczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) ludzik

Wiktionary

człowieczeństwo

natura ludzka, godność ludzka; bycie człowiekiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie człowiekiem

(1.2) przest. rodzaj ludzki

Wiktionary

Człowieczeństwo – zbiór cech uważanych za charakterystyczne dla gatunku ludzkiego, do których zaliczamy między innymi: sposób formułowania myśli, język, uczucia i zachowanie. Wszystkie te cechy są wspólne dla większości ludzi i kształtowały się w wyniku ewolucji człowieka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W umiłowaniu maluczkich przejawiało się jego człowieczeństwo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowieki mos., człowieczątko n., człowiek mos., człowieczek mos., człowiekowate lm nm.

przym. człowieczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) humanitaryzm, humanitarność; przest. człowieczość

(1.2) ludzkość

Wiktionary

człowieczo

przysłówek

(1.1) na sposób ludzki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowieczysko n./mos., człowiek mos., nadczłowiek mos., człowieczek mos., człowieczość ż.

przym. człowieczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludzko, po ludzku

Wiktionary

człowieczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. człowieczeństwo

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek mos.

przym. człowieczy

przysł. człowieczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) człowieczeństwo

Wiktionary

człowieczy

1. związany z człowiekiem, o ludzkich cechach;
2. w teologii chrześcijańskiej: Syn Człowieczy - określenie Jezusa Chrystusa, podkreślające jego ludzką naturę

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. dotyczący człowieka, należący do człowieka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Taki to człowieczy los, taka jego dola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡ʃwɔˈvʲjɛt͡ʃɨ, AS: ču̯ovʹi ̯ečy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowieczysko n./mos., człowiek mos., człowiekowate mos., człowieczek mos., człowieczeństwo n., nadczłowiek mos., człowieczątko n., człowieczość ż.

przysł. człowieczo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ludzki

Wiktionary

człowieczyna

z politowaniem lub żartobliwie o człowieku małym, wątłym

SJP.pl

człowieczysko

ze współczuciem lub poufale o człowieku; człeczysko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

(1.1) rub. o człowieku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ile takie człowieczysko się musi w życiu natrudzić, nachodzić, nazałatwiać.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek mos.

przym. człowieczy

przysł. człowieczo

Wiktionary

człowiek

istota żywa, która wyróżnia się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. nazwa systematyczna|Homo sapiens|Linnaeus|ref=tak., istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;

(1.2) ktoś, jakaś osoba

(1.3) pracownik, podwładny, członek

Wiktionary

- człowiek (łac. Homo) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny człowiekowatych (Hominidae),

- człowiek rozumny (łac. Homo sapiens) – jedyny współcześnie żyjący gatunek z rodzaju Homo,

- człowiek jako osoba,

- Człowiek – album zespołu Akurat.

- Człowiek – album zespołu Totentanz

Zobacz też

- Antropologia filozoficzna – zajmuje się naturą człowieka

- Człowiekowate

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niczym więc człowiek nie przewyższa zwierząt, bo wszystko jest marnością.

(1.2) Ten człowiek ucieka! Łapcie tego człowieka!

(1.3) Major cieszył się szacunkiem wśród swoich ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃwɔvʲjɛk, AS: ču̯ovʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człek mos., człowieczeństwo n., człowieczość ż., człowieki nmos., uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., odczłowieczanie n., odczłowieczenie n.

:: zdrobn. człowieczek mos.

:: zgrub. człowieczysko n., człeczyna mos.

czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk., odczłowieczać ndk., odczłowieczyć dk.

przym. człowieczy, uczłowieczony, człowiekowaty, odczłowieczony, ludzki

przysł. człowieczo, po ludzku

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) osoba, persona; przen. śmiertelnik, śmiertelny; pot. gość; przest. lub żart. człek, człeczyna

(1.3) pracownik, robotnik, podwładny, swój

Wiktionary

człowieki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. żart. ludzie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek m., człeczyna m., człek m., człowieczeństwo n., człowiekowate nmos., uczłowieczanie n., uczłowieczenie n., odczłowieczanie n., odczłowieczenie n., człowiekowaty mzw.

czas. uczłowieczać ndk., uczłowieczyć dk., odczłowieczać ndk., odczłowieczyć dk.

przym. człowieczy, człeczy, człowiekowaty, człowieczeński

Wiktionary

człowiekopodobny

podobny do człowieka; człekopodobny, humanoidalny

SJP.pl

człowiekowate

rodzina rzędu naczelnych, obejmująca formy kopalne: australopiteka, pitekantropa i człowieka neandertalskiego oraz gatunek żyjący: człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) biol. rodzina ssaków naczelnych obejmująca największe wśród naczelnych gatunki, które wykazują dużą inteligencję, przyjmowanie wyprostowanej, dwunożnej postawy oraz zdolność do wytwarzania i używania narzędzi

Wiktionary

Człowiekowate (Hominidae) – rodzina ssaków naczelnych z nadrodziny człekokształtnych (Hominoidea) obejmująca największe wśród naczelnych gatunki wykazujące dużą inteligencję, skłonność do przyjmowania dwunożnej i spionizowanej postawy oraz zdolność do wytwarzania i używania narzędzi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌt͡ʃwɔvʲjɛkɔˈvatɛ, AS: ču̯ovʹi ̯ekovate

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek m., człowieczeństwo n., człowieczek mos., człowieki mos.

przym. człowieczy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hominidy

Wiktionary

człowiekowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest człowiekowate

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowiek mos., człowiekowaty mzw.

przym. człowiekowaty

Wiktionary

człowiekowaty

o cechach człowiekowatych

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do człowieka; taki jak człowiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. zwykle w lm. człowiekowate: przedstawiciel rodziny ssaków naczelnych z nadrodziny człekokształtnych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człowieki mos., człowieczek mos., człowiek mos., człowiekowatość ż.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) hominid

Wiktionary

człowieku

istota żywa, która wyróżnia się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego

SJP.pl

człuchów

miasto w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Człuchów (dawniej pol. Słuchów, 1945 Człochów, kaszub. Człuchòwò lub też Człochòwò, niem. Schlochau) – miasto w województwie pomorskim, siedziba gminy miejskiej Człuchów, powiatu człuchowskiego oraz gminy wiejskiej Człuchów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈt͡ʃwuxuf, AS: ču̯uχuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. człuchowianin m., człuchowianka ż.

przym. człuchowski

Wiktionary

człuchowianin

mieszkaniec Człuchowa

SJP.pl

człuchowianka

mieszkanka Człuchowa

SJP.pl

człuchowski

przymiotnik od: Człuchów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Człuchowa, związany z Człuchowem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Człuchów m., człuchowianin m., człuchowianka ż.

Wiktionary

cłapiec

pułapka na drobną zwierzynę w kształcie wydłużonego prostokąta z urządzeniem chwytnym

SJP.pl

cło

opłata pobierana od towarów przy przekroczeniu granicy celnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

(1.2) daw. myto

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy wjeździe do Szwecji musiałam zapłacić cło za papierosy, a alkohol celnicy mi skonfiskowali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: t͡swɔ, AS: cu̯o

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. celnik m., celniczka ż., clenie n., oclenie n., Cło n.

czas. clić ndk., oclić dk.

przym. celny, celniczy, bezcłowy, cłowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) opłata

(1.2) opłata

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. celnik m., celniczka ż., clenie n., oclenie n., Cło n.

czas. clić ndk., oclić dk.

przym. celny, celniczy, bezcłowy, cłowy

frazeologia.

myśl cła nie płaci

etymologia.

(1.1-2) etym|stczes|clo. (> etym|czes|clo.) etym|śwn|zol. (> etym|niem|Zoll.) etym|śrłac|toloneum. etym|łac|teloneum. etym|gr|τελωνεῖον. (telōneĩon)

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) duty, customs

* baskijski: (1.1) aduana

* białoruski: (1.1) по́шліна ż., мы́та n.

* bułgarski: (1.1) мито n.

* chorwacki: (1.1) carina ż.

* czeski: (1.1) clo n.

* dolnołużycki: (1.1) cło n.

* duński: (1.1) told w.

* esperanto: (1.1) dogano

* francuski: (1.1) douane ż.

* górnołużycki: (1.1) cło n.

* hiszpański: (1.1) aduana ż.

* ido: (1.1) dogano

* niemiecki: (1.1) Zoll m.

* nowogrecki: (1.1) δασμός m.

* rosyjski: (1.1) пошлина ż.

* słowacki: (1.1) clo

* szwabski: (1.1) Zoll m.

* szwedzki: (1.1) tull w.

* ukraiński: (1.1) мито n.

* włoski: (1.1) dogana ż., gabella ż.

źródła.

== cło (język dolnołużycki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cło

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

cłowy

dawniej: celny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z cłem, dotyczący cła

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cło n.

przym. celny

czas. clić, oclić

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celny

Wiktionary

d

1. szósta litera alfabetu polskiego;
2. spółgłoska twarda, dźwięczna, zwarta;
3. drugi dźwięk gamy C-dur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła szóstej litery polskiego alfabetu;

Wiktionary

D (wymowa: de, minuskuła: d) – czwarta litera alfabetu łacińskiego, szósta litera alfabetu polskiego, w którym służy do oznaczania spółgłoski zwartej zębowej dźwięcznej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(1.1) występuje w dwuznakach Dź i Dż

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|D.}}

źródła.

== D (język afar.) ==

wymowa.

IPA|d.

znaczenia.

litera

(1.1) Da, majuskuła dziesiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɛ, AS: de

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(1.1) występuje w dwuznakach Dź i Dż

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|D.}}

źródła.

== D (język afar.) ==

wymowa.

IPA|d.

znaczenia.

litera

(1.1) Da, majuskuła dziesiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: d

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) alfabet polski.

(1.1) występuje w dwuznakach Dź i Dż

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|D.}}

źródła.

== D (język afar.) ==

wymowa.

IPA|d.

znaczenia.

litera

(1.1) Da, majuskuła dziesiątej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) minuskuła: d

Wiktionary

d'arc

[czytaj: dark] nazwisko, m.in.: Joanna d'Arc, bohaterka narodowa Francji, święta Kościoła katolickiego

SJP.pl

d'estaing

[czytaj: desTĘ] nazwisko francuskie, np. Valéry Giscard d'Estaing, prezydent Francji w latach 1974-1981

SJP.pl

d-ca

skrót od: dowódca (czytany jako całe, odmienne wyrażenie); dca, dow.

SJP.pl

skrót w funkcji rzeczownika rodzaju męskoosobowego

(1.1) = dowódca

Wiktionary

d-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "d"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji D-dur (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Koncert D-dur na gitarę i smyczki

(2.1) Aby zagrać tę piosenkę, wystarczy znać trzy akordy – A-dur, D-dur i E-dur.

Wiktionary

d-dztwo

skrót od: dowództwo; dtwo, dow.

SJP.pl

d-kształtny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kształt litery D

Wiktionary

d-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "d"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji d-moll (1.1)

Wiktionary

d.

skrót od:
1. dopełniacz; dpn.;
2. don (tytuł grzecznościowy); Dn.

SJP.pl

skrót

(1.1) = gram. dopełniacz

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

skróty przypadkówPL.

tłumaczenia.

źródła.

== D. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = doctor → doktor

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

skróty przypadkówPL.

tłumaczenia.

źródła.

== D. (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = doctor → doktor

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) ArtD. • Art.D. • D.A. • D.Arts • D.Jur. • J.D. • M.D. • Ph.D. • Th.D. • D.Sc.

synonimy.

(1.1) D, Dr, Dr.

Wiktionary

d.-niem.

skrót od: dolnoniemiecki

SJP.pl

d.-łuż.

skrót od: dolnołużycki

SJP.pl

d.c.

[czytaj: di-S-I] Dystrykt Kolumbii

SJP.pl

d.n.

skrót od: dokończenie nastąpi; dok. nast.

SJP.pl

d.o.m.

z łaciny: umieszczany na nagrobkach akronim słów Deo Optimo Maximo, Bogu Największemu Najlepszemu

SJP.pl

da

1. przekazać coś komuś, ofiarować, wręczyć, powierzyć itp.;
2. dać się:
a) pozwolić się oszukać, pokonać itp.;
b) być możliwym; można

SJP.pl

Jednostka masy atomowej, dalton, zwyczajowo atomowa jednostka masy, potocznie unit; symbol u (od ang. unit, jednostka) lub Da – stała fizyczna będąca jednostką masy, ze względów praktycznych zdefiniowana jako 1/12 masy atomu węgla 12C, a w przybliżeniu równa masie atomu wodoru (jego najlżejszego izotopu).

Wikipedia

dab

rodzaj ruchu tanecznego z użyciem głowy i obu rąk; dabbing

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. dzielnica Katowic;

(2.2) geogr. część miasta Jaworzno;

(2.3) geogr. toponim, nazwa kilku przysiółków i osad w Polsce

(2.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek;

(2.5) geogr. niezamieszkała osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze;

(2.6) herald. nazwa dwóch różnych herbów szlacheckich; oraz

Wiktionary

- DAB – kod IATA amerykańskiego portu lotniczego Daytona Beach

- Dansk Automobil Byggeri A/S – duńska firma, która przez wiele lat produkowała pojazdy samochodowe, głównie autobusy

- Digital Audio Broadcasting – technologia pozwalająca nadawać programy radiowe w formie cyfrowej

- Dortmunder Actien-Brauerei GmbH – dortmundzki koncern piwowarski

- Dab – figura taneczna, rozpropagowana w internecie w ostatnim kwartale 2015 roku przez artystów hip-hopowych oraz w sporcie przez graczy NFL.

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Już dojeżdżamy do Dębu.

(2.4) Już dojeżdżamy do Dąba.

(2.6) Właścicieli tych ziem, Zborowskich herbu Dąb, wygnał ukaz carski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dąb mrz., dębianin mos., dębianka ż., dąbianin mos., dąbianka ż.

przym. dąbski, dębski

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk|Domb, Dómb.

Wiktionary

dabbing

[czytaj: dabing]
1. rodzaj ruchu tanecznego z użyciem głowy i obu rąk; dab;
2. wdychanie dymu powstałego wskutek podgrzewania koncentratu marihuany do bardzo wysokiej temperatury

SJP.pl

dąbczak

młody dąb; dąbek, dębczak

SJP.pl

dabecja

krzew z rodziny wrzosowatych

SJP.pl

Wikipedia

dąbecki

przymiotnik od: Dąbek, Dąbki

SJP.pl

dąbek

młody dąb; dąbczak, dębczak

SJP.pl

- Dąbek – polskie nazwisko

Wikipedia

dąbianin

mieszkaniec Dąbia

SJP.pl

dąbianka

mieszkanka Dąbia

SJP.pl

dąbie

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. nazwa jednego z osiedli w Szczecinie;

(1.3) geogr. nazwa kilku jezior w Polsce

Wiktionary

Dąbie (niekiedy także Dąbie nad Nerem) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, nad Nerem, w Kotlinie Kolskiej, siedziba władz miejsko-wiejskiej gminy Dąbie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Dąbie należy do Związku Miast Polskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdɔ̃mbʲjɛ, AS: dõmbʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

przym. dąbski, dębski

Wiktionary

dabigatran

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwkrzepliwy stosowany doustnie; odwracalny, bezpośredni inhibitor trombiny

Wiktionary

Dabigatran (łac. dabigatranum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy, bezpośredni i odwracalny inhibitor trombiny, stosowany w zapobieganiu zakrzepom u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

(1.1) eteksylan dabigatranu

synonimy.

(1.1) nazwy handlowe: Pradaxa

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) dabigatran

* francuski: (1.1) dabigatran m.

* łaciński: (1.1) dabigatranum n.

źródła.

== dabigatran (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) farm. dabigatran

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Pradaxa

Wiktionary

dąbki

młody dąb; dąbczak, dębczak

SJP.pl

Miejscowości w Polsce i ich części

- Dąbki – część wsi Żmigród, w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród

- Dąbki – część wsi Dąblin, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo

- Dąbki – przysiółek wsi Nowy Zagór, w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie

- Dąbki – część wsi Szczodrkowice, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała

- Dąbki – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krasne

- Dąbki – część wsi Antoniewo, w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo

- Dąbki – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Bytów

- Dąbki – część wsi Dolsko, w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko

- Dąbki – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

- Dąbki – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

- Dąbki – kolonia w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów

- Dąbki – część wsi Mnich, w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie

- Dąbki – część wsi Grodzisko, w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Radoszyce

- Dąbki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk

- Dąbki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Wikipedia

dąbkiewicz

nazwisko

SJP.pl

dąbkowice

W Polsce

- Dąbkowice – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Przeworno

- Dąbkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce

- Dąbkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

- Dąbkowice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

- Dąbkowice – dawna gmina

Wikipedia

dąbkowski

nazwisko

SJP.pl

- Dąbkowski – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Dąbkowski/Dąbkowska:

- Bartosz Dąbkowski (ur. 1985) – hokeista

- Irena Dąbkowska (ur. 1901, zm. ok. 1942) – dr botaniki i geologii, działaczka konspiracyjna ZWZ

- Lena Dąbkowska-Cichocka (ur. 1973) – polityk

- Mieczysław Dąbkowski (1880-1946) – generał

- Przemysław Dąbkowski (1877-1950) – historyk prawa

- Renata Dąbkowska (ur. 1972) – wokalistka

- Stefan Dąbkowski (1884-1962) – działacz niepodległościowy, polityk

- Zbigniew Dąbkowski (ur. 1958) – polityk samorządowy

Wikipedia

daboja

rodzaj jadowitego węża z rodziny żmijowatych, zamieszkującego tereny południowo-wschodniej Europy, południowej Azji aż po północno-wschodnią Afrykę, o długości do 2 metrów

SJP.pl

Daboia – rodzaj jadowitych węży z podrodziny żmij (Viperinae) w rodzinie żmijowatych (Viperidae).

Wikipedia

dabować

1. wykonywać specyficzny ruch taneczny z użyciem głowy i obu rąk;
2. wdychać dym powstały wskutek podgrzewania koncentratu marihuany do bardzo wysokiej temperatury

SJP.pl

dąbroszyn

wieś w Polsce

SJP.pl

W Polsce

- Dąbroszyn – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Witnica

- Dąbroszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rychwał

- Dąbroszyn – gromada

- Dąbroszyn – dawna gmina

- Dąbroszyn – stacja kolejowa w Dąbroszynie, w województwie lubuskim

Wikipedia

dąbrowa

las złożony głównie z dębów; dębniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. toponim, nazwa licznych miejscowości w Polsce; także. człon nazwy tych miejscowości;

Wiktionary

- dąbrowa – las liściasty lub zarośla z przewagą drzewostanu dębowego

W Polsce

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pociąg do Dąbrowy odchodzi z peronu trzeciego.

(1.1) Rodzina Rząsów mieszka w Dąbrowie od czterech pokoleń.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dąbrowa ż., dąbrowianin m., dąbrowianka ż., Dąbrowice nmos., Dąbrówka ż., dąbrowiak m.

przym. dąbrowski, dąbrowicki

Wiktionary

dąbrówecki

przymiotnik od: Dąbrówka

SJP.pl

dąbrowianin

mieszkaniec Dąbrowy, Dąbrowy Białostockiej, Dąbrowy Biskupiej, Dąbrowy Górniczej, Dąbrowy Tarnowskiej, Dąbrowy Zielonej

SJP.pl

dąbrowianka

mieszkanka Dąbrowy, Dąbrowy Białostockiej, Dąbrowy Biskupiej, Dąbrowy Górniczej, Dąbrowy Tarnowskiej, Dąbrowy Zielonej

SJP.pl

dąbrowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim;

Wiktionary

W Polsce

- Dąbrowica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice

- Dąbrowica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka

- Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj

- Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Potok Wielki

- Dąbrowica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków

- Dąbrowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia

- Dąbrowica – część wsi Chrostowa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów

- Dąbrowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin

- Dąbrowica – część wsi Słupia w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik

- Dąbrowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Poświętne

- Dąbrowica – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Dobrodzień

- Dąbrowica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka

- Dąbrowica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Ulanów

- Dąbrowica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski

- Dąbrowica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia

- Dąbrowica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

- Dąbrowica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra

- Dąbrowica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo

- Dąbrowica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

- Dąbrowica – osiedle Zawiercia

Wikipedia

Powiązane:

przym. dąbrowicki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. war. Dubrowica

Wiktionary

dąbrowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

SJP.pl

Dąbrowice – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Dąbrowice. Siedziba gminy Dąbrowice.

Dąbrowice uzyskały lokację miejską przed 1455 rokiem. Prawa miejskie utraciły 31 maja 1870, a odzyskały je 1 stycznia 2023 roku. W latach 1867–1954 i od 1973 siedziba gminy Dąbrowice, a w latach 1954–1972 gromady Dąbrowice.

Wikipedia

dąbrowicki

przymiotnik od: Dąbrowice

SJP.pl

dąbrowicz

nazwisko

SJP.pl

dąbrowiczanin

mieszkaniec Dąbrowic

SJP.pl

dąbrowiczanka

mieszkanka Dąbrowic

SJP.pl

dąbrowiec

dąbrowiec samotnik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

SJP.pl

W Polsce

- Dąbrowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Żary

- Dąbrowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica

- Dąbrowiec – zlikwidowany przystanek kolejowy w Dąbrowcu, w województwie lubuskim

Wikipedia

dąbrówieński

przymiotnik od: Dąbrówno; dąbrówniański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dąbrównem, dotyczący Dąbrówna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

przym. dąbrówniański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dąbrówniański

Wiktionary

dąbrówka

roślina zielna z rodziny wargowych; gądziel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

- dąbrówka (Ajuga) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych

- dąbrówka (Drymonia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych

- Dąbrówka – gmina wiejska

- Dąbrówka – szczyt w Paśmie Masłowskim w Górach Świętokrzyskich

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja przyszywana ciotka z Cieszyna ma na imię Dąbrówka.

(1.1) Spotkanie odbyło się w szerszym gronie niż poprzednie, ponieważ do zaangażowanych w projekt stowarzyszeń morskich dołączyli przedstawiciele Politechniki Gdańskiej: dr inż. Maria Głowacka, dr inż. Krzysztof Krzysztofowicz, dr inż. Jacek Łubiński, dr Dąbrówka Tyślewicz oraz przedstawiciele Pomorskiego Związku Żeglarskiego reprezentowanego przez prezesa Bogusława Witkowskiego.

(1.1) Dąbrówki imieniny obchodzą 15 stycznia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃mˈbrufka, AS: dõmbrufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Dąbróweczka ż.

przym. Dąbrówczyn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Dąbróweczka

Wiktionary

dąbrównianin

mieszkaniec wsi: Dąbrówno

SJP.pl

dąbrównianka

mieszkanka wsi Dąbrówno

SJP.pl

dąbrówniański

przymiotnik od: Dąbrówno; dąbrówieński

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dąbrównem, dotyczący Dąbrówna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dąbrówno n., dąbrównianin m., dąbrównianka ż.

przym. dąbrówieński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dąbrówieński

Wiktionary

dąbrowno

wieś w Polsce

SJP.pl

2 miejscowości w Polsce:

- Dąbrowno – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Nowa Sól

- Dąbrowno – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa

Wikipedia

dąbrowski

przymiotnik od: Dąbrowa, Dąbrowa Białostocka, Dąbrowa Biskupia, Dąbrowa Górnicza, Dąbrowa Tarnowska, Dąbrowa Zielona

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Dąbrowy, związany z Dąbrową

Wiktionary

Dąbrowski (forma żeńska: Dąbrowska, liczba mnoga: Dąbrowscy) – polskie nazwisko, najczęściej spotykane w województwie podlaskim. Obecnie jest to dziesiąte pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 nosiło je 43 557 Polek i 41 802 Polaków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policja odnalazła ją na jednym z dąbrowskich dworców kolejowych.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dąbrowa ż., dąbrowa ż.

Wiktionary

dąbrowszczak

żołnierz batalionu im. generała Jarosława Dąbrowskiego, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii

SJP.pl

dąbski

przymiotnik od: Dąbie; dębski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dąbiem, dotyczący Dąbia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do Powiercia dojedziesz ulicą Dąbską.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dąb m., Dąbie n., dąbianin m., dąbianka ż.

przym. dębski, dębowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dębski

Wiktionary

dac

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wiać z dużą siłą

(1.2) dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiatr dął jeszcze silny, ale burza minęła, a morze znacznie przycichło.

(1.2) Przygrywała cała orkiestra rybacka, a dęła w trąby z taką mocą i zapałem, że pół wioski drżało, jak podczas nordowego sztormu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dɔ̃ɲt͡ɕ, AS: dõńć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dęcie n.

przym. dęty

przysł. dęto

Wiktionary

dacan

buddyjska świątynia i klasztor w Rosji

SJP.pl

Dacan – termin oznaczający buddyjskie uczelnie-klasztory w tybetańskiej tradycji Gelukpy położone w Rosji, szczególnie w Syberii Wschodniej. Z zasady, dacan posiada wydział filozoficzny oraz medyczny. Przed XX w. dacany istniały tylko w Buriacji i na Zabajkalu.

Wikipedia

dacentrur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów; omozaur

SJP.pl

Wikipedia

dacewicz

nazwisko

SJP.pl

dach

1. konstrukcja chroniąca budynek przed opadami atmosferycznymi;
2. górna część pojazdu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

(1.2) przen. dom, mieszkanie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Świt był dość chłodny, pnie jabłoni jeszcze otulone mgłą, ale słońce stało już na wschodniej stronie nieba i dzień zapowiadał się upalny. Brzęczały pierwsze owady, a ponad dachami szybowały jaskółki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: dax, AS: daχ

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachowiec m., dachówka ż., zadaszenie n., dachowanie n., zadaszanie n., poddasze n., dachówczarnia ż.

:: zdrobn. daszek m.

czas. zadaszać ndk., zadaszyć dk., dachować ndk., wydaszyć dk.

przym. dachowy, dachówkowy, dachowaty, daszkowaty, zadaszony

Wiktionary

dacharz

potocznie: dekarz

SJP.pl

dachau

miasto w Niemczech

SJP.pl

Dachau – miasto powiatowe w południowych Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Monachium, siedziba powiatu Dachau. Leży ok. 20 km w kierunku północno-zachodnim od Monachium. Zamieszkane przez 43 255 mieszkańców (31 grudnia 2011). Przez miasto przepływa rzeka Amper. W Dachau rozwinął się przemysł elektrotechniczny, precyzyjny, włókienniczy i środków transportu.

Wikipedia

dachcęgi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) narzędzie dekarskie służące do zaginania blachy, mające spłaszczone końcówki, które umożliwiają zaginanie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podaj mi dachcęgi — krzyknął majster.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daxˈt͡sɛ̃ŋʲɟi, AS: daχcẽŋʹǵi

Wiktionary

dachdeker

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dekarz

Wiktionary

dacholeum

materiał do pokrywania dachów

SJP.pl

dachować

o samochodzie: przewrócić się, przewracać się na dach podczas jazdy; kapotować, kapotażować

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przewracać się na dach

(1.2) mieć wypadek samochodowy z wywrotką na dach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dach mrz., dachowanie n., dachowiec mzw., dachówczarnia ż.

przym. dachowy

Wiktionary

dachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o pojeździe przewrócenie się na dach w trakcie wypadku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówczarnia ż., dach m., dachowiec m., dachówka ż.

czas. dachować ndk.

przym. dachowy, dachówkowy

Wiktionary

dachowaty

przymiotnik

(1.1) podobny do dachu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dach mrz., dachówczarnia ż.

Wiktionary

dachówczarka

maszyna do wyrobu dachówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do formowania dachówek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdaxufˈt͡ʃarka, AS: daχufčarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówka ż.

Wiktionary

dachówczarnia

fabryka dachówek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład wytwarzający dachówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktualnie firma ma zakłady w Stanach Zjednoczonych oraz dziewięć w Europie, z czego trzy znajdują się w Polsce – klinkiernia oraz dwie dachówczarnie.

(1.1) Terenowy przemysł materiałów budowlanych skupia obecnie 25 cegielń i 2 dachówczarnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dach m., dachowiec m., dachówka ż., dachowanie n., daszek m.

czas. dachować ndk.

przym. dachowy, dachówkowy, dachowaty, daszkowaty

Wiktionary

dachóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dachówka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówka ż.

przysł. dachówkowato

Wiktionary

dachowiec

1. potocznie: kot bezpański;
2. nierasowy kot domowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. nierasowy kot

(1.2) pot. zdziczały, bezpański kot

Wiktionary

Kot europejski krótkowłosy (zwany niekiedy również kotem celtyckim) – naturalna, stosunkowo niedawno uznana rasa kota. Uznanie rasy nastąpiło ze względu na konieczność ochrony pierwotnych genów kotów występujących od wieków na terenie Europy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Maminy dachowiec spał całymi dniami.

(1.2) Rzymskim dachowcom nie jest źle, dobrzy ludzie je dokarmiają.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówczarnia ż., dach mrz., daszek mrz., dachówka ż., zadaszanie n., zadaszenie n., dachowanie n.

czas. zadaszać ndk., zadaszyć dk., dachować ndk.

przym. dachowy, dachówkowy, dachówkowaty

przysł. dachówkowato

Wiktionary

dachówka

wyrób budowlany używany do wykonywania pokryć dachowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

Wiktionary

Dachówka – wyrób budowlany o różnych kształtach i wymiarach, używany do wykonywania pokryć dachowych. Do krycia kalenic i szczytów dachów stosuje się dachówki o odpowiednim kształcie, zwane gąsiorami.

Ze względu na rodzaj materiału użytego do produkcji dachówki dzielą się na:

- dachówki ceramiczne – wykonane z gliny ceglarskiej. Dzielimy je na:

- naturalne – wyrabiane z surowej gliny, mają powierzchnię porowatą i matową. Wskazane do stosowania na obiektach zabytkowych.

- angobowane – pokrywane płynną glinką z dodatkiem barwników w odcieniach czerwieni i miedzi, brązu, żółcienia także niebieskie, zielone i czarne,

- glazurowane – powlekane bezbarwnym lub kolorowym szkliwem, dzięki temu ich powierzchnia jest lśniąca, mają też najwięcej odcieni.

- dachówki cementowe – wykonane z zaprawy cementowej,

- dachówki szklane – wykonane ze szkła,

- dachówki wykonane z innych materiałów, np. włókno-cementu.

Natomiast ze względu na proces produkcji można wyróżnić:

- dachówki ciągnione,

- dachówki tłoczone.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: daˈxufka, AS: daχufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dach m., daszek m., dachówczarka ż.

:: zdrobn. dachóweczka ż.

przym. dachówkowy, dachowy, dachówkowaty

przysł. dachówkowato

Wiktionary

dachówkowato

przysłówek sposobu

(1.1) nachodząc na siebie jak dachówki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Listki perygonialne torfowca nastroszonego zachodzą dachówkowato na siebie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachowiec mzw., dachóweczka ż., dachówka ż.

przym. dachowy, dachówkowaty

Wiktionary

dachówkowaty

przypominający dachówkę lub ułożenie dachówki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rozmieszczeniem, ułożeniem przypominający dachówkę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachowiec mzw., dachówka ż.

przysł. dachówkowato

Wiktionary

dachówkowy

przymiotnik od: dachówka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z dachówkami; wykonany z dachówek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówczarnia ż., dach mrz., dachowanie n., dachowiec mzw., dachówka ż.

Wiktionary

dachowski

nazwisko

SJP.pl

dachowy

przymiotnik od: dach

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący dachu, związany z dachem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W połaci dachowej znajdowały się lukarnowe okna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈxɔvɨ, AS: daχovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dachówczarnia ż., dach mrz., dachówka ż., dachowiec mzw., daszek mrz., dachowanie n., zadaszenie n.

czas. zadaszyć dk., dachować ndk.

przysł. dachówkowato

przym. zadaszony

Wiktionary

dachołaz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przen. kot

Wiktionary

dachstein

[czytaj: dachsztajn]
1. masyw górski w Alpach;
2. grupa górska w Alpach Salzburskich;
3. lodowiec w Austrii;
4. miejscowość i gmina we Francji

SJP.pl

- Dachstein (masyw górski) – masyw górski w Alpach

- Dachstein (grupa górska) – grupa górska i masyw w Alpach Salzburskich

- Dachstein – lodowiec w Austrii

- Dachstein – miejscowość we Francji

Wikipedia

dacia

[czytaj: daczja] samochód marki Dacia

SJP.pl

S.C. Automobile Dacia S.A. – rumuński producent samochodów osobowych i dostawczych powstały w 1966 roku pod nazwą Uzina de Autoturisme Pitești w mieście Mioveni.

Przedsiębiorstwo od początku współpracowało z koncernem Renault. Nazwa pochodzi od Dacji – historycznej rzymskiej krainy na terenie obecnej Rumunii. Dacia jest filią francuskiego koncernu Renault oraz największym rumuńskim eksporterem.

Wikipedia

dacja

prowincja rzymska podbita przez Rzymian za panowania Trajana; obecnie Rumunia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej;

Wiktionary

Dacja (rumuński Dacia) – kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej (w przybliżeniu na obszarze dzisiejszej Rumunii). Od północy była ograniczona Karpatami, od wschodu Prutem, od południa dolnym Dunajem, od zachodu początkowo środkowym biegiem Dunaju, a od I wieku naszej ery – Cisą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Historycy wiedzą, że Rzymianie nadali miano Dacji krajowi, leżącemu między Cisą, Dunajem, Dniestrem i Karpatami, a lud jej nazwali Trako-Gotami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dak mos., dacki mrz.

przym. dacki

Wiktionary

dacjausz

imię męskie

SJP.pl

dacjusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Dacjusz – imię pochodzenia łacińskiego.

Imię Dacjusz, podobnie jak Dacjan, oznacza pochodzącego z Dacji.

Wśród patronów tego imienia – św. Dacjusz, biskup Mediolanu (zm. w 552 roku).

Dacjusz imieniny obchodzi 14 stycznia, 27 stycznia i 21 października.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uciekając przed Gotami Dacjusz schronił się w Konstantynopolu.

Wiktionary

dacjuszostwo

Dacjusz z małżonką; Dacjuszowie

SJP.pl

dacjuszowie

Dacjusz z małżonką; Dacjuszostwo

SJP.pl

dacjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dacjusza lub z nim związany

SJP.pl

dacki

1. → Dacja;
2. fiołek dacki - gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych;
3. język dacki - wymarły język indoeuropejski starożytnej Dacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Dacją, dotyczący Dacji

(1.2) hist. związany z Dakami, dotyczący Daków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dacki;

Wiktionary

Dacki (ukr. Дацьки, Daćky) – wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Dacja ż., Dak mos.

Wiktionary

dacron

[czytaj: dakron] włókno syntetyczne poliestrowe, służące do wyrobu tkanin; dakron

SJP.pl

Poli(tereftalan etylenu), PET (C_10H_8O_4)n – termoplastyczny polimer z grupy poliestrów stosowany na dużą skalę do produkcji włókien syntetycznych i butelek do napojów bezalkoholowych. PET powstał w latach czterdziestych XX wieku w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

dacronowy

przymiotnik od: dacron

SJP.pl

dacyt

magmowa skała wylewna

SJP.pl

Dacyt – skała magmowa, obojętna, wylewna lub subwulkaniczna. Jego plutonicznym odpowiednikiem jest tonalit.

Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF dacyt zajmuje pola 4 i 5.

W klasyfikacji TAS dacyt zajmuje pole O_3 (dacyty).

Wikipedia

dacza

podmiejska willa lub domek letniskowy mieszkańców miasta, wybudowany na działce rekreacyjnej; domek letni (podmiejski, letniskowy), willa podmiejska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) domek letniskowy

Wiktionary

Dacza (z ros. да́ча), domek letniskowy, dom wakacyjny – dom, zwykle nieduży i otoczony działką, znajdujący się poza miastem, ale najczęściej w jego pobliżu, służący celom wypoczynkowym.

Dacze są bardzo popularne na terenie dawnych republik radzieckich, gdzie były swoistym symbolem pozycji społecznej. W przeszłości wydzielano specjalne tereny dla dacz prominentów: polityków, artystów, naukowców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moskwianie weekendy najchętniej spędzają na daczy.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) letniak

Wiktionary

daczkowski

nazwisko

SJP.pl

dacznik

potocznie: właściciel daczy - willi podmiejskiej lub domku letniskowego

SJP.pl

daczowicz

właściciel daczy

SJP.pl

daczowisko

potocznie: teren zabudowany daczami (domkami letniskowymi)

SJP.pl

daczowy

rzadko: związany z daczą - willą podmiejską lub domkiem letniskowym, np. daczowi turyści

SJP.pl

dada

1. awangardowy ruch artystyczny i literacki rozwijający się w latach 1916-23 w Europie i Ameryce, będący anarchiczną negacją dziedzictwa kulturalnego Europy; dadaizm;
2. związany z dadaizmem; dadaistyczny

SJP.pl

Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

Wikipedia

dadaista

przedstawiciel dadaizmu (kierunku artystycznego XX wieku)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. liter. artysta działający w nurcie dadaizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dadaiści odrzucali tradycyjne normy estetyczne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dadaizm mrz.

przym. dadaistyczny

Wiktionary

dadaistka

zwolenniczka dadaizmu

SJP.pl

dadaistyczny

związany z dadaizmem, charakterystyczny dla dadaizmu (awangardowego ruchu artystycznego z początków XX wieku)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z dadaizmem lub dadaistami

przymiotnik jakościowy

(2.1) szt. charakterystyczny dla dadaizmu

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Nie lubił również twórczości artystycznej opartej na teoriach nieświadomości czy podświadomości lub na dadaistycznej anarchii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dadaizm m., dadaista m., dadaistka ż.

Wiktionary

dadaizm

awangardowy ruch artystyczny i literacki rozwijający się w latach 1916-23 w Europie i Ameryce, będący anarchiczną negacją dziedzictwa kulturalnego Europy; dada

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

Wiktionary

Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) dada

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. dadaista m.

przym. dadaistyczny

frazeologia.

etymologia.

etym|franc|dadaïsme. etym|franc|dada. → ‘konik-zabawka’

uwagi.

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) dadaismo

* białoruski: (1.1) дадаізм m.

* bułgarski: (1.1) дадаизъм m.

* francuski: (1.1) dadaïsme m.

* hiszpański: (1.1) dadaísmo m.

* niemiecki: (1.1) Dadaismus m.

* nowogrecki: (1.1) ντανταϊσμός m.

* rosyjski: (1.1) дадаи́зм m.

* turecki: (1.1) dadaizm

* ukraiński: (1.1) дадаїзм m.

* węgierski: (1.1) dadaizmus

źródła.

, ruch dada

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈdajism̥, AS: dadai ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dadaista m.

przym. dadaistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dada

Wiktionary

dadaj

jezioro w Polsce

SJP.pl

- Dadaj (jezioro)

- Dadaj (rzeka)

- Dadaj – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo

Wikipedia

dadej

nazwisko

SJP.pl

dądel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. - malec, smarkacz

(1.2) poznań. - smark z nosa

Wiktionary

dados

nazwisko

SJP.pl

dadźbog

bóg słowiański; Dadźbóg

SJP.pl

Dadzbog – staropolskie imię męskie, złożone z członu Dadz ("daj") i -bog ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście"). Prawdopodobnie oznaczało wezwanie do losu: "daj, losie [późn. daj Bóg]".

Dadzbog imieniny obchodzi 29 września.

Żeński odpowiednik: Dadzboga.

Wikipedia

daewoo

[czytaj: dełU] produkt firmy Daewoo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Wiktionary

Daewoo Group (hangul: 대우, hancha: 大宇, transkrypcja poprawiona: Daeu czyt. Deu) – południowokoreański wielobranżowy koncern działający w wielu gałęziach przemysłu, m.in. w okrętownictwie, sprzęcie elektronicznym, nieruchomościach, budownictwie, sprzęcie budowlanym, a także w motoryzacji, założony w 1967 roku w Seulu, w 1999 roku koncern ogłosił bankructwo.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma sprzedała trzy samochody marki Daewoo.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daewoo n.

Wiktionary

daf

marka samochodu ciężarowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. duży bęben obręczowy używany w tradycyjnej muzyce Bliskiego Wschodu

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bęben

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) daf

* arabski: (1.1) دف

* perski: (1.1) دف

źródła.

== daf (język angielski.) ==

thumb|daf (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. daf

odmiana.

(1.1) lp. daf; lm. dafs

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daf, AS: daf

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) bęben

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) daf

* arabski: (1.1) دف

* perski: (1.1) دف

źródła.

== daf (język angielski.) ==

thumb|daf (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) muz. daf

odmiana.

(1.1) lp. daf; lm. dafs

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dafne

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o trwałych lub opadających liściach, wonnych kwiatach i trujących owocach, rosnący w Europie i Azji; wawrzynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

(1.2) imię|polski|ż.

(1.3) geogr. hist. starożytne miasto w północno-wschodnim Egipcie;

(1.4) geogr. hist. starożytne miasto w pobliżu Antiochii Syryjskiej

Wiktionary

- Dafne – w mitologii greckiej nimfa, ukochana Apollina

- Dafne – starożytne miasto koło Antiochii Syryjskiej

- Dafne – starożytne miasto w Egipcie

- Dafne – jeden z pałaców cesarzy bizantyjskich

- Dafne – opera Jacopo Periego (1598)

- Dafne – opera Marco da Gagliano (1608)

- Dafne – XVII-wieczna opera niemiecka Heinricha Schütza

- Dafne – opera Richarda Straussa (1937)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdafnɛ, AS: dafne

Wiktionary

dafnia

planktonowy skorupiak słodkowodny; rozwielitka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. rozwielitka.

Wiktionary

Dafnia, rozwielitka (Daphnia) – rodzaj słodkowodnych stawonogów zaliczanych do grupy wioślarek. Mają 2 pary czułków: pierwsza pełni rolę narządu czuciowego, druga stanowi główny narząd ruchu (rozwielitki poruszają się skokami) oraz 5 par odnóży tułowiowych, pełniących funkcje filtracyjne. Rozmiary ich ciała wahają się od 1 do 6 mm, samce są znacznie mniejsze od samic. Żywią się glonami, bakteriami i zawiesiną organiczną, którą odfiltrowują z wody.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Naturalnie suszona dafnia odpowiednia jest dla wszystkich ryb akwariowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdafʲɲa, AS: dafʹńa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozwielitka

Wiktionary

dag

średniowieczna broń sieczna, rodzaj sztyletu; deka

SJP.pl

- dekagram (dag) – jednostka masy, równa 0,01 kilograma

- skierowany graf acykliczny (directed acyclic graph) – struktura danych w informatyce

- Dag – postać z mitologii nordyckiej

- diacyloglicerole

Wikipedia

daga

średniowieczna broń sieczna, rodzaj sztyletu; deka

SJP.pl

Daga, deka – sztylet o długiej (40–60 cm), szerokiej u nasady i zwężającej się ku sztychowi głowni. Służyła do rozdzierania kolczugi przeciwnika lub do pchnięcia w miejsca nie osłonięte zbroją. Używany w Europie Zachodniej od wczesnego średniowiecza do XVII wieku. W Polsce mało popularny.

Wikipedia

dagan

Dagan, hebrajski Dagon (hebr. ‏דגון‎) – główny bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie. Prawdopodobnie opiekował się on rolnictwem i zbożem. Był czczony na całym Bliskim Wschodzie z Mezopotamią włącznie (czcili go m.in. Fenicjanie, Amoryci). Pierwotne znaczenie imienia nie jest znane. Słowo dagán w języku hebrajskim i ugaryckim określa „ziarno” a słowo dag oznacza „rybę”. Według jednego z przekazów bóg Dagan był wynalazcą pługa.

Wikipedia

dagda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitcelt. główne bóstwo celtyckie występujące w mitologii iryjskiej;

(1.2) geogr. miasto na Łotwie;

Wiktionary

- Dagda – bóstwo irlandzkie

- Dagda – miasto na Łotwie

- Dagda – jezioro

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Dagda

* japoński: (1.1) ダグザ

* łotewski: (1.2) Dagda ż.

źródła.

== Dagda (język łotewski.) ==

wymowa.

audio|Lv-Dagda.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Dagda

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdaɡda, AS: dagda

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Dagda

* japoński: (1.1) ダグザ

* łotewski: (1.2) Dagda ż.

źródła.

== Dagda (język łotewski.) ==

wymowa.

audio|Lv-Dagda.ogg.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Dagda

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dagerotyp

obraz otrzymany metodą dagerotypii, najdawniejszą techniką fotograficzną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. fotografia wykonana za pomocą dagerotypii

Wiktionary

Dagerotypia – proces fotograficzny, w wyniku którego na metalowej płytce otrzymywany jest unikatowy (bez możliwości jego powielenia) obraz, zwany dagerotypem. Technika ta została opracowana w latach 20. i 30. XIX wieku przez Josepha Nicéphore’a Niépce’a i Louisa Jacques’a Daguerre’a (od jego nazwiska pochodzi jej nazwa), a komercyjnie dostępna od 1839 roku. Był to pierwszy w historii praktyczny proces fotograficzny, a rok 1839 symbolicznie uważany jest za początek praktycznej fotografii. Dagerotypia dominowała do lat 50. XIX, kiedy wyparły ją inne techniki.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsze dagerotypy dalekie były od wyrazistości.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dagerotypia ż., dagerotypowanie n.

czas. dagerotypować ndk.

przym. dagerotypowy

Wiktionary

dagerotypia

najstarsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. hist. pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

Wiktionary

Dagerotypia – proces fotograficzny, w wyniku którego na metalowej płytce otrzymywany jest unikatowy (bez możliwości jego powielenia) obraz, zwany dagerotypem. Technika ta została opracowana w latach 20. i 30. XIX wieku przez Josepha Nicéphore’a Niépce’a i Louisa Jacques’a Daguerre’a (od jego nazwiska pochodzi jej nazwa), a komercyjnie dostępna od 1839 roku. Był to pierwszy w historii praktyczny proces fotograficzny, a rok 1839 symbolicznie uważany jest za początek praktycznej fotografii. Dagerotypia dominowała do lat 50. XIX, kiedy wyparły ją inne techniki.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. dagerotyp m.

czas. dagerotypować ndk.

przym. dagerotypowy

Wiktionary

dagerotypiczny

wykonany techniką dagerotypii

SJP.pl

dagerotypistka

→ dagerotypista

SJP.pl

Patrz:
dagerotypista

dagerotypować

sporządzać obraz metodą dagerotypii, najdawniejszą techniką fotograficzną

SJP.pl

dagerotypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dagerotypować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. dagerotypować

rzecz. dagerotyp mrz.

Wiktionary

dagerotypowy

przymiotnik od: dagerotyp

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z dagerotypią, dotyczący dagerotypii

(1.2) wykonany w technice dagerotypii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dagerotyp mrz., dagerotypia ż.

Wiktionary

dagestan

republika w Rosji; Republika Dagestanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Wiktionary

Dagestan (ros. Дагестан, Dagestan), Republika Dagestanu (ros. Респу́блика Дагеста́н, Riespublika Dagiestan) – autonomiczna, wieloetniczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wania pochodzi z Dagestanu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈɡɛstãn, AS: dagestãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagestańczyk m., Dagestanka ż.

przym. dagestański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ofic. Republika Dagestanu

Wiktionary

dagestańczyk

mieszkaniec Dagestanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Dagestanu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagestan mrz.

:: fż. Dagestanka ż.

przym. dagestański

Wiktionary

dagestanka

mieszkanka Dagestanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. obywatelka Dagestanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kilka Dagestanek stało na poboczu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagestan mrz.

:: fm. Dagestańczyk m.

przym. dagestański

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Dagestan mrz.

:: fm. Dagestańczyk m.

przym. dagestański

frazeologia.

etymologia. etymn|pol|Dagestan|-ka.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum rodz|Dagestańczyk.

* białoruski: (1.1) дагестанка ż.

* bułgarski: (1.1) дагестанка ż.

* czeski: (1.1) Dagestánka ż.

* rosyjski: (1.1) дагестанка ż.

* słowacki: (1.1) Dagestanka ż.

* ukraiński: (1.1) дагестанка ż.

* włoski: (1.1) daghestana ż.

źródła.

== Dagestanka (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Dagestanka

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dagestański

przymiotnik od: Dagestan (republika rosyjska)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dagestanu lub Dagestańczyków; związany lub wywodzący się z Dagestanu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Występował później na deskach scen w Norylsku (daleko na północy Rosji), dagestańskiej Machaczkale, nadwołżańskim Stalingradzie, Leningradzie i Moskwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagestan m., Dagestańczyk m., Dagestanka ż.

Wiktionary

daglezja

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występuje głównie w Ameryce Północnej; jedlica

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pseudotsuga|ref=tak., rodzaj drzew iglastych z rodziny sosnowatych;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju daglezji (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W tym roku na Boże Narodzenie zamiast świerka kupiliśmy daglezję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daɡˈlɛzʲja, AS: daglezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. daglezjowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jedlica

Wiktionary

daglezjowy

przymiotnik od: daglezja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z daglezji

(1.2) wykonany z drewna lub innej części daglezji

(1.3) będący częścią daglezji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poznali też drzewostan daglezjowy i przyjrzeli się pracy niemieckiego tartaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌdaɡlɛˈzʲjɔvɨ, AS: daglezʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. daglezja

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-3) jedlicowy

Wiktionary

dagmara

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Dagmara – imię żeńskie pochodzenia skandynawskiego. Wywodzi się być może z połączenia słów dag „dzień” i mar „dziewica”, „panna”, albo też mari „sławny”. Możliwe, że jest to duńska wersja słowiańskiego imienia Drogomira, które nosiła czeska księżniczka, żona Waldemara II Zwycięskiego.
Brak jednoznacznego pochodzenia imienia. Może to być także żeńska forma imienia Dagmar, będącego imieniem dynastycznym u plemion frankońskich pochodzenia celtyckiego oznaczająca 'wielki przez dobroć' lub germańskiego w znaczeniu 'mąż jasny jak dzień', jak i żeńska forma imienia Dagobert.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: daɡˈmara, AS: dagmara

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Dagmarka

Wiktionary

dagmarka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Dagmara

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Dagmara ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Dagmara.

źródła.

== Dagmarka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż.

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagmara ż.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Dagmara ż.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum zdrobn|Dagmara.

źródła.

== Dagmarka (język czeski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|czeski|ż.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dagmarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagmary lub z nią związany

SJP.pl

dagna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Dagna – imię żeńskie pochodzenia skandynawskiego. Spolszczona forma imienia Dagny wywodzącego się z połączenia słów dag – „dzień” i ny – „nowy”.

Dagna imieniny obchodzi 11 września i 16 października.

Znane osoby o imieniu Dagny:

- Dagny Juel Przybyszewska – norweska artystka;

- Dagny Taggart – bohaterka bestsellerowej powieści Atlas zbuntowany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈdaɡna, AS: dagna

Wiktionary

dagniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagny lub z nią związany

SJP.pl

dagoba

typ sakralnej budowli buddyjskiej pełniącej funkcję relikwiarza, budowanej z cegły i ubitej ziemi

SJP.pl

Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, taj. เจติย czedi; laot. that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Birmie - zedi lub paya, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu. Buddyjska stupa symbolizuje oświecony stan Buddy.

Wikipedia

dagobert

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Dagobert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się z połączenia słów degr - "dzień" i beracht "jasny". Istnieje teoria, jakoby Dagobert był imieniem chrzestnym Mieszka I.

Dagobert imieniny obchodzi 23 grudnia, jako wspomnienie św. Dagoberta, króla Austrazji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Śmierć Dagoberta I stanowiła początek rządów majordomów władających w imieniu królów, którzy rzadko dożywali pełnoletniości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈɡɔbɛrt, AS: dagobert

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|łac|Dagobertus.

uwagi.

(1.1) zoblistę|Indeks:Polski - Imiona.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Dagobert

* łaciński: (1.1) Dagobertus m.

* rosyjski: (1.1) Дагоберт m.

* słowacki: (1.1) Dagobert m.

* włoski: (1.1) Dagoberto m.

źródła.

== Dagobert (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) imię|angielski|m. Dagobert

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dagon

bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie; Dagan

SJP.pl

Dagan, hebrajski Dagon (hebr. ‏דגון‎) – główny bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie. Prawdopodobnie opiekował się on rolnictwem i zbożem. Był czczony na całym Bliskim Wschodzie z Mezopotamią włącznie (czcili go m.in. Fenicjanie, Amoryci). Pierwotne znaczenie imienia nie jest znane. Słowo dagán w języku hebrajskim i ugaryckim określa „ziarno” a słowo dag oznacza „rybę”. Według jednego z przekazów bóg Dagan był wynalazcą pługa.

Wikipedia

dagurowie

grupa etniczna w północno-wschodnich Chinach; Dahurowie

SJP.pl

Wikipedia

dagurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dagurów, dotyczący Dagurami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dagurski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dagurowie lm m.

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) daurski

Wiktionary

dagusia

zdrobnienie od: Dagmara (imię żeńskie)

SJP.pl

dagusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagusi lub z nią związany

SJP.pl

dahab

Dahab (egipski języka arabskiego: دهب  [ˈdæhæb]) – nadmorska miejscowość turystyczna na wybrzeżu Zatoki Akaba, na półwyspie Synaj w Egipcie. Administracyjnie należy do gubernatorstwa (muhafaza) Synaj Południowy.

Wikipedia

dahabija

długi, wąski statek żaglowy, używany w żegludze na Nilu

SJP.pl

Wikipedia

dahl

Luksemburg:

- Dahl – wieś w gminie Goesdorf, w kantonie Wiltz

Niemcy:

- Dahl – dzielnica Olpe

- Dahl – dzielnica Paderbornu

- Dahl – dzielnica Wipperfürthu

- Dahl – dzielnica Wuppertalu

Stany Zjednoczone:

- Dahl – miejscowość

Wikipedia

dahlbergh

[czytaj: dolberi] nazwisko

SJP.pl

dahomej

dawne państwo afrykańskie

SJP.pl

Wikipedia

dahomejczyk

obywatel Dahomeju (dawnego państwa afrykańskiego)

SJP.pl

dahomejka

obywatelka Dahomeju (dawnego państwa afrykańskiego)

SJP.pl

dahomejski

przymiotnik od: Dahomej (dawne państwo w Afryce)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Dahomejem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dahomej m., Dahomejczyk mos., Dahomejka ż.

Wiktionary

dahurowie

grupa etniczna w północno-wschodnich Chinach; Dagurowie

SJP.pl

Wikipedia

dahurski

1. → Dahurowie;
2. brzoza dahurska - gatunek drzewa z rodziny brzozowatych

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z plemięemieniem Dahurów

Wiktionary

daihatsu

[czytaj: dajhatsu albo dajhacu] samochód marki Daihatsu

SJP.pl

Daihatsu (jap. ダイハツ工業株式会社 Daihatsu Kōgyō Kabushiki-gaisha) – japoński producent samochodów.

Wikipedia

daikon

odmiana rzodkwi popularna w krajach Dalekiego Wschodu; rzodkiew japońska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Raphanus sativus acanthiformis., rzodkiew japońska;

Wiktionary

Rzodkiew japońska (Raphanus sativus var. longipinnatus) – rzodkiew japońska, daikon. Kultywar rzodkwi zwyczajnej. Jedno z podstawowych warzyw uprawianych i spożywanych w Japonii.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) rzodkiew japońska, sopel

Wiktionary

daimler

[czytaj: dajmler] samochód marki Daimler

SJP.pl

- Daimler – marka samochodów, pierwotnie należąca do niemieckiego Daimler-Motoren-Gesellschaft, w późniejszych latach wykorzystywana przez brytyjskie Daimler Company

Przedsiębiorstwa motoryzacyjne:

- Daimler-Motoren-Gesellschaft – przedsiębiorstwo niemieckie, 1890–1926

- Daimler-Benz – koncern niemiecki, 1926–1998

- DaimlerChrysler – koncern niemiecko-amerykański, 1998–2007

- Daimler – koncern niemiecki, 2007–2022 (obecnie Mercedes-Benz Group)

- Daimler Truck – koncern niemiecki, 2021–nadal, producent samochodów ciężarowych i autobusów

- Daimler Company – przedsiębiorstwo brytyjskie, 1896–nadal

Wikipedia

daimler-benz

[czytaj: dajmler benc] firma produkująca samochody

SJP.pl

Daimler-Benz AG – byłe niemieckie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów oraz silników, istniejące w latach 1926–1998.

Pierwsza umowa o wspólnym działaniu pomiędzy Benz & Cie. Carla Benza a Daimler-Motoren-Gesellschaft założoną przez Gottlieba Daimlera i Wilhelma Maybacha podpisana została 1 maja 1924 roku.

Wikipedia

daimlerchrysler

[czytaj: dajmler-krajzler] firma samochodowa

SJP.pl

daimonion

w filozofii starożytnej: ostrzegawczy głos wewnętrzny powstrzymujący przed czynieniem zła, sumienie; dajmonion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mitgr. półboska istota duchowa, która pośredniczy między światami bogów a ludzi

(1.2) filoz. staroż. głos ducha opiekuńczego, ostrzegawczy głos wewnętrzny człowieka, który odradzał czynienia złych czynów i popełniania błędów;

Wiktionary

Daimonion (gr. δαιμονιον zdrobnienie od δαίμων, daimōn "Bóg; bóstwo; demon") – w filozofii starożytnej – głos bóstwa, sumienie, ostrzegawczy głos wewnętrzny. Jego działanie sprowadzało się wyłącznie do odradzania czynienia złych rzeczy i podejmowania błędnych decyzji, nigdy natomiast nie doradzał ani nie sugerował niczego.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. demon m.

Wiktionary

daimyo

tytuł japońskich książąt feudalnych; dajmio

SJP.pl

Daimyō (jap. 大名 daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.); potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.

Wikipedia

daina

litewska pieśń ludowa opisująca życie codzienne ludu; dajna

SJP.pl

Daina – tradycyjna forma nierymowanej pieśni łotewskiej i litewskiej, najczęściej bardzo krótkiej (do czterech strof), zróżnicowanej pod względem tematyki, metryki, stylistyki i sposobu wykonywania.

Do początku XX w. dainy przekazywane były wyłącznie w formie ustnej, mimo że niektóre liczą ponad tysiąc lat. Wiele z nich zawiera elementy kulturowe z czasów przedchrześcijańskich, na przykład nazwy pogańskich bóstw jak Saule (bogini słońca) czy Meness (bóstwo księżyca), a niekiedy nawet nawiązania do obrzędów magicznych. Dainy ukazują również różne obszary życia społecznego, a nawet politycznego, zawierają aluzje do dawnych tradycji, świąt i zwyczajów erotycznych. Język pieśni jest barwny z różnorodną stylistyką i symbolami. Na przykład pannę symbolizuje często kwiat ruty, natomiast symbolem młodzieńca jest rumak. Utratę dziewictwa wyraża zwiędnięty wianek lub zdeptany przez rumaka ogródek z rutą. Szacuje się, że tylko na Łotwie do naszych czasów przetrwało 218 tysięcy tych utworów.

Wikipedia

dairy

odmiana bydła mlecznego, wyhodowana w Anglii

SJP.pl

daisy

[czytaj: dejzi] imię angielskie

SJP.pl

- Daisy – miejscowość w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike

- Daisy – miasto w USA, w stanie Georgia, w hrabstwie Evans

- Księżna Daisy – Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, arystokratka angielska związana z zamkiem w Pszczynie i zamkiem Książ

- Daisy – postać komiksowa z komiksów Walta Disneya

- DAISY – standard książek dla niewidomych

- Daisy – potoczna nazwa Jeziora Zielonego w woj. dolnośląskim, w powiecie świdnickim na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego

- Jeziorko Daisy – rezerwat przyrody nieożywionej, wchodzący w skład Książańskiego Parku Krajobrazowego

- Daisy Chain – rodzaj pętli używany we wspinaczce

- Daisy – piosenka Zedda i Julii Michaels.

Wikipedia

daj

forma czasownika.

(1.1) rozk. 2. os. lp., zob. dać.

partykuła

(2.1) stpol. śrpol. bodaj, oby, niech

Wiktionary

Daj – trzeci longplay polskiego piosenkarza Jerzego Połomskiego, wydany w 1969 roku nakładem wydawnictwa muzycznego Polskie Nagrania „Muza”. Album zawiera 11 utworów wokalisty, w tym festiwalowe przeboje „Daj” oraz „Cała sala śpiewa”.

W 2001 roku wydano na płycie kompaktowej reedycję albumu, poszerzoną o utwory „Jeśli chcesz, podaruję Ci księżyc”, „To ten walczyk nasz”, „Warszawskie dziewczyny” oraz „Przyszłaś do mnie jak piosenka”. Album ukazał się nakładem tej samej wytwórni płytowej.

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== daj (język romski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mama

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daj, AS: dai ̯

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

współczesna.

tłumaczenia.

źródła.

== daj (język romski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mama

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dajacki

→ Dajakowie

SJP.pl

Patrz:
Dajakowie

dajaczka

mieszkanka wyspy Borneo

SJP.pl

dajak

mieszkaniec wyspy Borneo

SJP.pl

dajakowie

nazwa ludów mieszkających w środkowej części wyspy Borneo

SJP.pl

Dajakowie – zbiorcza nazwa autochtonicznych ludów indonezyjskich zamieszkujących wyspę Borneo, obejmująca ok. 400 grup etnicznych, m.in. Ibanów (Dajaków morskich), Klementanów, Ngadżu, Kajanów, Kedajanów, Kenjah, Murutów, Punanów. Dla celów porządkowych ludy te dzieli się pod względem głównej gałęzi gospodarki żywnościowej na Dajaków morskich, lądowych i koczowników. Populacja Dajaków liczy ok. 6 mln osób (lata 90. XX w.). Posługują się szeregiem własnych języków austronezyjskich, współcześnie również indonezyjskim. Większość religijną stanowią muzułmanie (gł. na wybrzeżu) i chrześcijanie, część ludów z wnętrza wyspy zachowuje tradycyjne wierzenia henoteistyczne o pochodzeniu naturalnym.

Wikipedia

dajan

nazwisko

SJP.pl

Bejt din lub bet din (hebr. ‏בית דין‎ dosł. „dom sądu”, jid. ‏בית־דין‎ bez(d)n) – sąd dajanów, żydowski trybunał religijny. Instytucja ta ma swoje korzenie w starożytnym Izraelu.

Wikipedia

dajczak

nazwisko

SJP.pl

- Edward Dajczak (ur. 1949) – biskup rzymskokatolicki

- Wawrzyniec Dayczak (ur. 1882) – architekt i inżynier

- Władysław Dajczak (ur. 1959) – polityk, inżynier, samorządowiec, senator VII kadencji

- Wojciech Dajczak (ur. 1962) – prawnik, profesor nauk prawnych

Wikipedia

dajesz

1. przekazywać coś, obdarzać czymś;
2. użyczyć, zapewnić;
3. powierzać coś (funkcję, stanowisko);
4. kierować, wysyłać;
5. przekazywać do wykonania;
6. występować z czymś, wystawiać na scenie

SJP.pl

dajka

żyła skał magmowych przecinająca skały starsze niezgodnie z ich warstwowaniem

SJP.pl

Dajka (żyła niezgodna) – ciało skalne powstałe przez intruzję magmy niezgodnie z układem starszych warstw skalnych i przecinające te warstwy. Może mieć grubość od kilku milimetrów do kilkuset metrów, a długość do kilkuset kilometrów. Na pewnej przestrzeni dajka może przebiegać zgodnie z otaczającymi skałami osadowymi i wtedy przypomina sill, z którym może być mylona.

Wikipedia

dajmio

tytuł japońskich książąt feudalnych; daimyo

SJP.pl

Daimyō (jap. 大名 daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.); potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.

Wikipedia

dajmon

manifestacja duszy świadomych istot

SJP.pl

Daimon lub dajmon może oznaczać:

- Demon (z gr. daimōn) – pojęcie w mitologii i religioznawstwie, jedna z nazw diabła

- patrz też: Demon (ujednoznacznienie)

- Daimonion (z gr. daimōn) – głos bóstwa, sumienie w filozofii starożytnej

- patrz też: Daimonion (ujednoznacznienie)

Wikipedia

dajmonion

w filozofii starożytnej: ostrzegawczy głos wewnętrzny powstrzymujący przed czynieniem zła, sumienie; daimonion

SJP.pl

dajna

litewska pieśń ludowa opisująca życie codzienne ludu; daina

SJP.pl

- Dajna – rzeka na Pojezierzu Mrągowskim i Nizinie Sępopolskiej;

- Dajna – pieśń łotewska

Wikipedia

dajnowicz

nazwisko

SJP.pl

dajny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szczodry

Wiktionary

Dajny (niem. Deunen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzenia staropruskiego, na co wskazuje słowo "dajny" w języku litewskim, oznaczające pieśni ludowe.

Wikipedia

dak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Fortece (cytadele), nazywane przez Rzymian podczas wojen z Dakami „ufortyfikowanymi górami”, były szczytowym osiągnięciem dackiej architektury, łączącym budowle drewniane i murowane.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dacja ż., dacki mrz.

przym. dacki

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

rzecz. Dacja ż., dacki mrz.

przym. dacki

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Dacian

* baskijski: (1.1) daziar

* esperanto: (1.1) dako

źródła.

== Dak (język plautdietsch.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dach

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

dakar

stolica Senegalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Senegalu;

Wiktionary

Dakar (wolof: Ndakaaru) – stolica i największe miasto Senegalu. Położone w zachodniej części kraju, nad wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego, na Półwyspie Zielonego Przylądka, naprzeciw wysepki Gorée. Ludność: 2,4 mln (2006).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W miarę jak zbliżaliśmy się do Dakaru, napływały obłoki; zakryły nam cały widok i ostatecznie spadliśmy na lotnisko dakarskie razem z gęstym, tropikalnym, bardzo gorącym deszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdakar, AS: dakar

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dakarczyk mos., dakarka ż.

przym. dakarski

Wiktionary

dakarczyk

mieszkaniec Dakaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dakaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈkart͡ʃɨk, AS: dakarčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dakar mrz.

:: fż. dakarka ż.

przym. dakarski

Wiktionary

dakarka

mieszkanka Dakaru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dakaru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈkarka, AS: dakarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dakar mrz.

:: fm. dakarczyk mos.

przym. dakarski

Wiktionary

dakarski

przymiotnik od: Dakar (stolica Senegalu)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dakaru, miasta w Senegalu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W miarę jak zbliżaliśmy się do Dakaru, napływały obłoki; zakryły nam cały widok i ostatecznie spadliśmy na lotnisko dakarskie razem z gęstym, tropikalnym, bardzo gorącym deszczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈkarsʲci, AS: dakarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. dakarka ż., dakarczyk mos., Dakar mrz.

Wiktionary

dakijczyk

mieszkaniec Dakki, stolicy Bangladeszu; dakkijczyk

SJP.pl

dakijka

mieszkanka Dakki, stolicy Bangladeszu; dakkijka

SJP.pl

dakijski

→ Dhaka (stolica Bangladeszu); dakkijski, dhakijski

SJP.pl

dakka

podium w meczecie dla czytającego głośno Koran; dikka

SJP.pl

- Dakka (architektura) – podium w meczecie

- Dhaka – stolica Bangladeszu

Wikipedia

dakkijczyk

mieszkaniec Dakki, stolicy Bangladeszu; dakijczyk

SJP.pl

dakkijka

mieszkanka Dakki, stolicy Bangladeszu; dakijka

SJP.pl

dakkijski

→ Dakka (stolica Bangladeszu); dakijski; dhakijski

SJP.pl

dakocki

→ Dakota

SJP.pl

Patrz:
Dakota

dakota

1. samolot typu Dakota;
2. samochód typu Dodge Dakota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) etn. północnoamerykańskie plemię indiańskie

(1.2) geogr. rzeka w Ameryce Północnej

(1.3) geogr. adm. nazwa miast, gmin i hrabstw w Stanach Zjednoczonych

(1.4) geogr. zob. Dakota Południowa., zob. Dakota Północna.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) etn. członek plemięemienia Dakota (1.1)

Wiktionary

Holandia:

- Dakota – miejscowość (plaats) w strefie Dacota/Potrero, w regionie Oranjestad-Oost, w kraju autonomicznym Aruba

- Dakota/Potrero – strefa (zone) w regionie Oranjestad-Oost, w kraju autonomicznym Aruba

Stany Zjednoczone:

- Dakota – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Stephenson

- Dakota – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Winona

- Dakota – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara

- Dakota (ang. Dakota Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Stephenson

- Dakota (ang. Dakota Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Meade

- Dakota (ang. Dakota Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara

- Dakota (ang. Dakota County) – hrabstwo w stanie Minnesota

- Dakota (ang. Dakota County) – hrabstwo w stanie Nebraska

- Dakota Południowa – amerykański stan

- Dakota Północna – amerykański stan

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Lud Dakota zamieszkiwał tereny ewangelizowane przez francuskich misjonarzy.

(1.2) Mamy łąkę nad Dakotą.

(1.3) W Dakocie sprzedali samochód dziadków i dalej podróżowali autobusem.

(2.1) Ziemie za rzeką należą do Dakotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: daˈkɔta, AS: dakota

Wiktionary

Powiązane:

przym. dakotyjski

rzecz. Dakotyjczyk mos., Dakotyjka ż.

Wiktionary

dakotowie

Indianin Ameryki Północnej; Siuks

SJP.pl

Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Lakoci („sprzymierzeni”, „przyjaciele”) – siedem plemion Indian Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin, posługujących się dialektami dakota, lakota i nakota. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.

Wikipedia

dakotyjczyk

mieszkaniec Dakoty Południowej lub Dakoty Północnej (stanów w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dakoty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dakota ż.

:: fż. Dakotyjka ż.

przym. dakotyjski

Wiktionary

dakotyjka

mieszkanka Dakoty Południowej lub Dakoty Północnej (stanów w USA)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dakoty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dakota ż.

:: fm. Dakotyjczyk mos.

przym. dakotyjski

Wiktionary

dakotyjski

dotyczący Dakotów (plemiona indiańskiego), charakterystyczny dla Dakotów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dakoty, związany z Dakotą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Dakotyjka ż., Dakotyjczyk mos., Dakota ż.

Wiktionary

dakowicz

nazwisko

SJP.pl

dakowie

Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację – tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego.

Wikipedia

dakowski

nazwisko

SJP.pl

Osoby o tym nazwisku:

- Mirosław Dakowski – polski fizyk

- Paweł Dakowski – polski zootechnik, nauczyciel akademicki i urzędnik państwowy

Wikipedia

dakron

włókno syntetyczne poliestrowe, służące do wyrobu tkanin; dacron

SJP.pl

Poli(tereftalan etylenu), PET (C_10H_8O_4)n – termoplastyczny polimer z grupy poliestrów stosowany na dużą skalę do produkcji włókien syntetycznych i butelek do napojów bezalkoholowych. PET powstał w latach czterdziestych XX wieku w Wielkiej Brytanii.

Wikipedia

dakronowy

przymiotnik od: dakron

SJP.pl

daktyl

1. owoc palmy daktylowej;
2. stopa wierszowana złożona z trzech sylab: długiej i dwóch krótkich w metryce antycznej, bądź z akcentowanej i dwóch nieakcentowanych w wierszu sylabotonicznym;
3. grecka miara długości wynosząca dawniej 1,78 cm (7/10 cala), obecnie 1 cm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. spoż. owoc daktylowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) liter. w poezji antycznej: stopa wierszowa składająca się z sylaby długiej i dwóch krótkich;

(2.2) metrol. miar. współczesna grecka miara długości, równa 1 cm

Wiktionary

- daktyl (metryka)

- Daktyl (księżyc) – księżyc planetoidy (243) Ida

- daktyl – owoc daktylowca właściwego (Phoenix dactylifera)

- Daktyl – jedno z bóstw w mitologii greckiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do keksu można dodać trochę suszonych daktyli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈdaktɨl, AS: daktyl

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) przym. daktylowy

(2.1) przym. daktyliczny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

(2.1) antydaktyl, daktyl odwrócony

hiperonimy.

(2.1) stopa

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

(1.1) przym. daktylowy

(2.1) przym. daktyliczny

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|łac|dactylus.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Owoce

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) date

* azerski: (1.1) xurma

* baskijski: (1.1) datil

* białoruski: (1.1) фінік m.; (2.1) дактыль m.

* czeski: (1.1) datle ż.

* duński: (1.1) daddel w.

* esperanto: (1.1) daktilo; (2.1) daktilo

* francuski: (1.1) datte ż.

* galicyjski: (1.1) dátil m.

* hebrajski: (1.1) תמר m. (tamar)

* hiszpański: (1.1) dátil m.

* interlingua: (1.1) dactylo, dattilo

* islandzki: (1.1) daðla ż.

* japoński: (1.1) 棗椰子 (なつめやし, natsumeyashi)

* jidysz: (1.1) טייטל ż./m. (tejtl)

* kataloński: (1.1) dàtil m.

* łaciński: (1.1) dactylus m.

* niderlandzki: (1.1) dadel m.

* niemiecki: (1.1) Dattel ż.

* norweski (bokmål): (1.1) daddel m.

* nowogrecki: (1.1) χουρμάς m.

* plautdietsch: (1.1) Dautel ż.

* portugalski: (1.1) tâmara ż.

* rosyjski: (1.1) финик m. (finik)

* słowacki: (2.1) daktyl m.

* suahili: (1.1) tende

* szwedzki: (1.1) dadel

* ukraiński: (1.1) фінік m.

* węgierski: (1.1) datolya; (2.1) daktilus

* wilamowski: (1.1) daktyl m.

* włoski: (1.1) dattero m.

źródła.

== daktyl (język słowacki.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) liter